title: Aanbeveling voor een besluit van de Raad gericht tot Griekenland met het oog op de versterking en verdieping van het begrotingstoezicht en tot aanmaning van Griekenland om maatregelen te treffen om het tekort te verminderen in de mate die nodig wordt geacht om de buitensporigtekortsituatie te verhelpen

text:
   NL
NL    NL
 ---pagebreak---                     EUROPESE COMMISSIE
                                                     Brussel, 4.5.2010
                                                     SEC(2010) 560 definitief
                                    Aanbeveling voor een
                                  BESLUIT VAN DE RAAD
        gericht tot Griekenland met het oog op de versterking en verdieping van het
   begrotingstoezicht en tot aanmaning van Griekenland om maatregelen te treffen om het
               tekort te verminderen in de mate die nodig wordt geacht om de
                            buitensporigtekortsituatie te verhelpen
NL                                                                                NL
 ---pagebreak---                                          Aanbeveling voor een
                                       BESLUIT VAN DE RAAD
           gericht tot Griekenland met het oog op de versterking en verdieping van het
    begrotingstoezicht en tot aanmaning van Griekenland om maatregelen te treffen om het
                  tekort te verminderen in de mate die nodig wordt geacht om de
                                buitensporigtekortsituatie te verhelpen
   DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
   Gelet op het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name op
   artikel 126, lid 9, en artikel 136,
   Gezien de aanbeveling van de Commissie,
   Overwegende hetgeen volgt:
   (1)      Artikel 136, lid 1, onder a), VWEU voorziet in de mogelijkheid specifieke
           maatregelen ter versterking van de coördinatie en de bewaking van de
           begrotingsdiscipline vast te stellen voor de lidstaten die de euro als munt hebben.
   (2)      Overeenkomstig artikel 126 VWEU dienen de lidstaten buitensporige
           overheidstekorten te vermijden. Daartoe is in datzelfde artikel een
           buitensporigtekortprocedure vastgelegd. Het stabiliteits- en groeipact, waarvan het
           correctieve deel bestaat in de tenuitvoerlegging van de buitensporigtekortprocedure,
           verschaft een kader dat, met inachtneming van de economische situatie, het
           overheidsstreven naar een spoedige terugkeer naar solide begrotingssituaties
           ondersteunt.
   (3)      Op 27 april 2009 heeft de Raad overeenkomstig artikel 104, lid 6, van het Verdrag tot
           oprichting van de Europese Gemeenschap (VEG) besloten dat er in Griekenland een
           buitensporig tekort bestaat en krachtens artikel 104, lid 7, VEG en artikel 3, lid 4, van
           Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad van 7 juli 1997 over de bespoediging en
           verduidelijking van de tenuitvoerlegging van de procedure bij buitensporige tekorten
           aanbevelingen gedaan om het buitensporige tekort uiterlijk in 2010 te corrigeren. De
           Raad heeft voorts 27 oktober 2009 vastgesteld als uiterste datum waarop doeltreffende
           actie moest worden ondernomen. Op 30 november 2009 heeft de Raad
           overeenkomstig artikel 126, lid 8, VWEU vastgesteld dat Griekenland geen effectief
           gevolg aan zijn aanbevelingen had gegeven. Bijgevolg heeft de Raad op 16 februari
           2010 overeenkomstig artikel 126, lid 9, VWEU besloten Griekenland aan te manen
           maatregelen te treffen om uiterlijk tegen 2012 een einde aan de
           buitensporigtekortsituatie te maken. De Raad heeft voorts 15 mei 2010 vastgesteld als
           uiterste datum waarop doeltreffende actie moest worden ondernomen.
NL                                                 2                                                 NL
 ---pagebreak---    (4) Op grond van artikel 5, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad kan de
       Raad, indien effectief gevolg is gegeven aan een aanmaning krachtens artikel 126,
       lid 9, VWEU en indien zich na de goedkeuring van de aanmaning onverwachte
       ongunstige economische gebeurtenissen met een ernstige negatieve weerslag op de
       openbare financiën voordoen, op aanbeveling van de Commissie, een herziene
       aanmaning krachtens artikel 126, lid 9, VWEU aannemen.
   (5) In de najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie, die als uitgangspunt
       fungeerden voor de eerste aanmaning aan Griekenland, werd voorspeld dat het bbp in
       2010 met ¼% zou krimpen. In 2011 zou er een herstel optreden: verwacht werd dat de
       economie met 0,7% zou groeien. Thans wordt voor 2010 een scherpe daling van het
       reële bbp voorspeld, gevolgd door een verdere krimp in 2011. Daarna wordt een
       geleidelijk groeiherstel verwacht. Tegenover deze sterke versombering van het
       economische scenario staat een even scherpe verslechtering van de vooruitzichten
       voor de overheidsfinanciën indien het beleid ongewijzigd blijft. Daarbij komt nog dat
       het feitelijke overheidstekort voor 2009 opwaarts is herzien (van naar schatting 12,7%
       van het bbp ten tijde van het krachtens artikel 126, lid 9, VWEU vastgestelde besluit
       tot 13,6% van het bbp volgens de budgettaire kennisgeving die Griekenland op 1 april
       2010 heeft ingediend), met het risico dat nog een verdere opwaartse bijstelling volgt
       (ter grootte van 0,3 à 0,5% van het bbp) na de afronding van het onderzoek dat
       Eurostat momenteel samen met de Griekse statistische diensten voert1. Ten slotte heeft
       de op de markten heersende bezorgdheid omtrent de vooruitzichten voor de
       overheidsfinanciën tot een forse stijging van de risicopremies op overheidsschulden
       geleid, waardoor het nog moeilijker is geworden om het overheidstekort en de
       overheidsschuld onder controle te houden. Volgens een voorlopige evaluatie die de
       Commissie in maart 2010 heeft verricht, was Griekenland, zoals gevraagd, bezig de
       begrotingsmaatregelen uit te voeren die in de verwezenlijking van de geplande
       tekortdoelstelling voor 2010 moesten resulteren. De plotselinge verandering in het
       economische scenario betekent evenwel dat die plannen niet langer als geldig kunnen
       worden aangemerkt. De onmiddellijke bedreiging van de solvabiliteit van de overheid
       vereist een nog drastischer optreden tijdens het lopende jaar. Tegelijkertijd maakt de
       omvang van de krimp van de economie die thans mag worden verwacht, het
       onmogelijk om het initiële traject voor de vermindering van het tekort te realiseren.
       Bijgevolg kan worden gesteld dat er zich in Griekenland onverwachte ongunstige
       economische gebeurtenissen met een ernstige negatieve weerslag op de openbare
       financiën hebben voorgedaan, hetgeen inhoudt dat herziene aanbevelingen
       overeenkomstig artikel 136 en artikel 126, lid 9, VWEU gerechtvaardigd zijn.
   (6) In het licht van het bovenstaande dient de uiterste termijn die was vastgesteld in de
       aanmaning van de Raad van 16 februari 2010 om het buitensporige tekort in
       Griekenland te corrigeren, met twee jaar te worden verlengd tot 2014.
   (7) Eind 2009 bedroeg de bruto overheidsschuld meer dan 115,1% van het bbp. Dit is één
       van de hoogste schuldquoten in de EU en aanzienlijk meer dan de in het Verdrag
       vastgelegde referentiewaarde van 60% van het bbp. Bovendien is het niet uitgesloten
       dat dit percentage als gevolg van het lopende statistische onderzoek verder opwaarts
       wordt herzien (met 5 à 7 procentpunten). Teneinde het noodzakelijke en in het licht
       van de omstandigheden haalbare traject voor de vermindering van het tekort te
   1
       Eurostat News Release nr. 55/2010 van 22 april 2010.
NL                                                  3                                         NL
 ---pagebreak---         realiseren, moet de stijgende tendens van de schuld vanaf 2014 worden omgebogen.
        Naast de hoog blijvende overheidstekorten hebben ook de transacties "onder de streep"
        in belangrijke mate tot de stijging van de schuld bijgedragen. Dat heeft het vertrouwen
        van de markten in het vermogen van de overheid om de schuldendienst te blijven
        verzekeren, verder ondermijnd. Griekenland moet dan ook zeer dringend en op een
        nooit eerder geziene schaal doortastende actie tegen het tekort en andere
        schuldverhogende factoren ondernemen om de stijgende tendens van de schuldquote
        om te buigen en zo spoedig mogelijk weer een beroep op marktfinanciering te kunnen
        doen.
   (8)  De zeer ernstige verslechtering van de financiële situatie van de overheid heeft de
        lidstaten van het eurogebied ertoe doen besluiten Griekenland stabiliteitssteun toe te
        kennen met de bedoeling de financiële stabiliteit in het eurogebied als geheel te
        bewaren. Deze steun wordt gecombineerd met multilaterale bijstand van het
        Internationaal Monetair Fonds. De steun neemt de vorm aan van een reeks bilaterale
        leningen die door de Commissie worden gecoördineerd. De leninggevers hebben
        besloten hun steun afhankelijk te stellen van de naleving door Griekenland van het
        onderhavige besluit. Van Griekenland wordt met name verwacht dat het land de in dit
        besluit gespecificeerde maatregelen uitvoert volgens de kalender die in het besluit is
        vastgesteld,
   HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:
                                             Artikel 1
   1.     Griekenland maakt zo spoedig mogelijk en uiterlijk tegen 2014 een einde aan de
          huidige buitensporigtekortsituatie.
   2.     Met het aanpassingstraject in de richting van de correctie van het buitensporige
          tekort wordt de verwezenlijking beoogd van een overheidstekort van niet meer dan
          18 508 miljoen EUR (8,0% van het bbp) in 2010, 17 065 miljoen EUR (7,6% van het
          bbp) in 2011, 14 916 miljoen EUR (6,5% van het bbp) in 2012, 11 399 miljoen EUR
          (4,9% van het bbp) in 2013 en 6 385 miljoen EUR (2,6% van het bbp) in 2014. Om
          dat doel te bereiken, zal over de periode 2009-2014 een verbetering van het
          structurele saldo met ten minste 10% van het bbp moeten worden gerealiseerd.
   3.     Het in lid 2 uitgestippelde aanpassingstraject vereist dat de jaarlijkse verandering in
          de geconsolideerde bruto overheidsschuld niet groter is dan 34 058 miljoen EUR in
          2010, 17 365 miljoen EUR in 2011, 15 016 miljoen EUR in 2012,
          11 599 miljoen EUR in 2013 en 7 885 miljoen EUR in 2014. Afgaande op de huidige
          bbp-prognoses zou het overeenkomstige traject van de schuldquote er als volgt
          uitzien: 133,2% in 2010, 145,2% in 2011, 148,8% in 2012, 149,6% in 2013 en
          148,4% in 2014.
NL                                               4                                                NL
 ---pagebreak---                                                Artikel 2
   1.   Griekenland neemt de volgende maatregelen vóór eind juni 2010:
        a)     een wet die een progressieve belastingschaal voor alle inkomstenbronnen en
               een horizontale uniforme behandeling van het inkomen uit arbeid en kapitaal
               invoert;
        b)     een wet die alle in het belastingstelsel voorkomende vrijstellingen en
               bepalingen inzake autonome belastingbevoegdheden afschaft, met inbegrip van
               die betreffende inkomsten uit hoofde van aan ambtenaren betaalde bijzondere
               vergoedingen;
        c)     de annulering van de begrotingskredieten in de reserve voor onvoorziene
               uitgaven met de bedoeling een besparing van 700 miljoen EUR te realiseren;
        d)     de opschorting van de meeste begrotingskredieten voor de solidariteitstoelage
               (met uitzondering van een deel ervan dat voor armoedebestrijding is bestemd)
               met de bedoeling een besparing van 400 miljoen EUR te realiseren;
        e)     een verlaging van de hoogste pensioenen met de bedoeling een besparing van
               500 miljoen EUR over een volledig jaar te realiseren (350 miljoen EUR in
               2010);
        f)     een verlaging van de aan ambtenaren betaalde paas-, zomer- en kerstbonussen
               en toelagen met de bedoeling een besparing van 1 500 miljoen EUR over een
               volledig jaar te realiseren (1 100 miljoen EUR in 2010);
        g)     de afschaffing van de aan gepensioneerden betaalde paas-, zomer- en
               kerstbonussen (met dien verstande dat degenen die een laag pensioen genieten,
               worden beschermd) met de bedoeling een besparing van 1 900 miljoen EUR
               over een volledig jaar te realiseren (1 500 miljoen EUR in 2010);
        h)     een verhoging van het btw-tarief, met een opbrengst van ten minste
               1,8 miljard EUR voor een volledig jaar (800 miljoen EUR in 2010);
        i)     een verhoging van de accijnsrechten op brandstof, tabak en alcohol, met een
               opbrengst van ten minste 1 050 miljoen EUR voor een volledig jaar
               (450 miljoen EUR in 2010);
        j)     een wet tot omzetting van de Dienstenrichtlijn2;
        k)     een wet tot hervorming en vereenvoudiging van de overheidsdiensten op lokaal
               niveau met de bedoeling de operationele kosten te reduceren;
        l)     de oprichting van een taskforce met de bedoeling de structuur- en
               cohesiefondsen beter te benutten;
        m)     een wet tot vereenvoudiging van de oprichting van nieuwe ondernemingen;
   2
      Richtlijn 2006/123/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 betreffende
      diensten op de interne markt (PB L 376 van 27.12.2006).
NL                                                 5                                               NL
 ---pagebreak---       n)   een vermindering van de overheidsinvesteringen met 500 miljoen EUR ten
           opzichte van de plannen;
      o)   het overhevelen van de begrotingskredieten voor de medefinanciering van
           structurele en cohesiefondsen naar een speciale centrale rekening die niet voor
           andere doeleinden kan worden aangewend.
   2. Griekenland neemt de volgende maatregelen vóór eind september 2010:
      a)   opneming in de ontwerpbegroting voor 2011 van budgettaire
           consolidatiemaatregelen ter grootte van ten minste 3,2% van het bbp (4,3% van
           het bbp indien ook met overloopeffecten van in 2010 doorgevoerde
           maatregelen rekening wordt gehouden). De begroting voorziet met name in de
           volgende maatregelen (of, in uitzonderlijke omstandigheden, in maatregelen
           die vergelijkbare besparingen opleveren): een vermindering van het
           intermediaire verbruik van de overheid met ten minste 300 miljoen EUR in
           vergelijking met 2010 (bovenop de bezuinigingen als gevolg van de
           hervorming van de overheidsdiensten en van de lokale overheid als bedoeld in
           dit lid), een bevriezing van de pensioenen (met de bedoeling een besparing van
           100 miljoen EUR te realiseren), een tijdelijke crisisheffing op zeer
           winstgevende bedrijven (die in 2011, 2012 en 2013 per jaar ten minste
           600 miljoen EUR aan extra inkomsten oplevert), een forfaitaire
           belastingheffing op zelfstandigen (met een opbrengst van ten minste
           400 miljoen EUR in 2011 en toenemende opbrengsten in 2012 en 2013), een
           verbreding van de btw-grondslag door bepaalde, thans vrijgestelde diensten te
           belasten en door op 30% van de goederen en diensten het gewone tarief in
           plaats van het verminderde tarief te heffen (met een opbrengst van
           1 miljard EUR), een geleidelijke invoering van een groene belasting op CO2-
           uitstoot (met een opbrengst van ten minste 300 miljoen EUR in 2011), de
           tenuitvoerlegging door de regering van de wetgeving tot hervorming van de
           overheidsdiensten en een reorganisatie van de lokale overheid (met de
           bedoeling de kosten te verminderen met ten minste 500 miljoen EUR in 2011
           en met nog eens 500 miljoen EUR per jaar in 2012 en 2013), een vermindering
           van de binnenlands gefinancierde investeringen (met ten minste
           1 miljard EUR) door prioriteit te geven aan met EU-structuurfondsen
           gefinancierde investeringsprojecten, het stimuleren van de regularisering van
           inbreuken op de ruimtelijke ordening (met een opbrengst van ten minste
           1 500 miljoen EUR tussen 2011 en 2013, waarvan ten minste 500 miljoen EUR
           in 2011), de inning van ontvangsten uit hoofde van vergunningen voor
           kansspelen (ten minste 500 miljoen EUR uit hoofde van toekenningen van
           vergunningen en 200 miljoen EUR in de vorm van royalty's), een verbreding
           van de grondslag van de onroerendgoedbelasting door de waarde van de
           onroerende goederen te actualiseren (met een extra opbrengst van ten minste
           500 miljoen EUR), een hogere belastingheffing op loon in natura, onder meer
           door betalingen van autoleasecontracten te belasten (met een extra opbrengst
           van ten minste 150 miljoen EUR), een hogere belastingheffing op
           luxegoederen (met een extra opbrengst van ten minste 100 miljoen EUR), een
           speciale belasting op ongeoorloofde vestigingen (met een opbrengst van ten
           minste 800 miljoen EUR per jaar), een vervanging van slechts 20% van de op
           pensioen gaande werknemers in de overheidssector (centrale overheid,
NL                                          6                                              NL
 ---pagebreak---       gemeenten, overheidsbedrijven, lokale overheden, overheidsagentschappen en
      andere overheidsinstellingen);
   b) een wet tot hervorming van het pensioenstelsel met de bedoeling de
      betaalbaarheid ervan op middellange en lange termijn te garanderen. De wet
      voorziet met name in het volgende: een eenvormige wettelijke pensioenleeftijd
      van 65 jaar (ook voor vrouwen), een fusie van de bestaande pensioenfondsen
      zodat er nog drie overblijven en een uniform nieuw pensioenstelsel voor alle
      huidige en toekomstige werknemers (toepasselijk met ingang van 1 januari
      2013), een verlaging van de bovengrens voor pensioenen, een geleidelijke
      verlenging van 37 tot 40 jaar van de minimumduur van de bijdrageperiode voor
      het opbouwen van een volledig pensioen (tegen 2015), een
      minimumpensioenleeftijd van 60 jaar tegen 1 januari 2011 (ook voor
      werknemers met zware beroepen en werknemers met een bijdrageperiode van
      40 jaar), een afschaffing van de speciale regels voor de personen die vóór 1993
      verzekerd zijn (met behoud van de verkregen rechten), een aanzienlijke
      inkrimping van de lijst van zware beroepen, een vermindering van de
      pensioenuitkeringen (met 6% per jaar) voor werknemers met een
      bijdrageperiode van minder dan 40 jaar die tussen 60 en 65 jaar op pensioen
      gaan, de instelling van een automatisch aanpassingsmechanisme die de
      pensioenleeftijd aan de toename van de levensverwachting koppelt (met ingang
      van 2020), de invoering van een inkomensafhankelijk gegarandeerd
      minimuminkomen voor ouderen van wie de leeftijd hoger is dan de wettelijke
      pensioenleeftijd, het stellen van striktere voorwaarden voor de toekenning van
      invaliditeitspensioenen en het periodiek opnieuw onderzoeken of nog steeds
      aan de toekenningsvoorwaarden is voldaan, een wijziging van de formule voor
      de berekening van de pensioenuitkering in het kader van het op bijdragen
      gebaseerde stelsel om het verband tussen betaalde bijdragen en ontvangen
      uitkeringen te versterken (waarbij het opbouwpercentage beperkt wordt tot een
      gemiddeld jaarlijks percentage van 1,2%), en een uitbreiding van de
      berekening van het pensioeninkomen tot het over de gehele loopbaan verdiende
      inkomen (met behoud van verkregen rechten). De tenuitvoerlegging van deze
      wet zou de verwachte stijging van de pensioenuitgaven als percentage van het
      bbp de komende decennia moeten temperen tot minder dan het gemiddelde
      voor het eurogebied, en beperkt de toename van de overheidsuitgaven voor
      pensioenen in de periode 2010-2060 tot minder dan 2,5% van het bbp;
   c) een versterking van de rol en middelen van het General Accounting Office en
      de invoering van waarborgen tegen mogelijke politieke inmenging bij de
      gegevensverwerking en het bijhouden van de overheidsrekeningen;
   d) een voorstel tot hervorming van de loonwetgeving in de overheidssector, met
      onder meer de oprichting van één enkele betalingsinstantie voor de uitbetaling
      van salarissen, de invoering van eenvormige beginselen en een
      gemeenschappelijk tijdschema voor de vaststelling van een gestroomlijnde
      uniforme salaristabel voor ambtenaren welke geldt voor de nationale overheid,
      de lokale overheden en andere agentschappen;
   e) een wet ter verbetering van de efficiëntie van de belastingdiensten en de
      belastingcontrole;
NL                                     7                                              NL
 ---pagebreak---         f)      de start van een onafhankelijke evaluatie van de overheidsdiensten en van
                bestaande sociale programma's;
        g)      de bekendmaking van maandelijkse statistieken (op kasbasis) met de
                beschikbare gegevens over ontvangsten, uitgaven, financiering en
                uitgavenachterstanden van de overheid en haar subentiteiten;
        h)      een actieplan met het oog op een betere vergaring en verwerking van gegevens
                over de overheidssector, met name door de controlemechanismen van de
                statistische diensten en het General Accounting Office te versterken en door
                een daadwerkelijke persoonlijke verantwoordelijkheid voor rapportagefouten
                in te voeren, teneinde een snelle verstrekking van overheidsgegevens van hoge
                kwaliteit te waarborgen, zoals wordt voorgeschreven bij de
                Verordeningen (EG) nr. 2223/963, (EG) nr. 264/20004, (EG) nr. 1221/20025,
                (EG) nr. 501/20046,              (EG) nr. 1222/20047,               (EG) nr. 1161/20058,
                (EG) nr. 223/20099 en (EG) nr. 479/200910;
        i)      de regelmatige bekendmaking van informatie over de financiële situatie in
                overheidsbedrijven en andere overheidsentiteiten die niet bij de overheid zijn
                ingedeeld (met inbegrip van gedetailleerde resultatenrekeningen, balansen en
                gegevens over de werkgelegenheid en de loonkosten).
   3.   Griekenland neemt de volgende maatregelen vóór eind december 2010:
        a)      de definitieve vaststelling van de in lid 2, onder a) en d), genoemde
                maatregelen;
        b)      een voorstel voor een wet tot versterking van het begrotingskader. Deze wet
                dient onder meer in het volgende te voorzien: de totstandbrenging van een
                begrotingskader voor de middellange termijn, de opneming in de begroting van
   3
      Verordening (EG) nr. 2223/96 van de Raad van 25 juni 1996 inzake het Europees systeem van nationale
      en regionale rekeningen in de Gemeenschap (PB L 310 van 30.11.1996, blz. 1).
   4
      Verordening (EG) nr. 264/2000 van de Commissie van 3 februari 2000 tot uitvoering van
      Verordening (EG) nr. 2223/96 van de Raad met betrekking tot kortetermijnstatistieken van de
      overheidsfinanciën (PB L 29 van 4.2.2000, blz. 4).
   5
      Verordening (EG) nr. 1221/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 10 juni 2002 met
      betrekking tot niet-financiële kwartaalrekeningen van de overheid (PB L 179 van 9.7.2002, blz. 1).
   6
      Verordening (EG) nr. 501/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 10 maart 2004 betreffende
      financiële kwartaalrekeningen van de overheid (PB L 81 van 19.3.2004, blz. 1).
   7
      Verordening (EG) nr. 1222/2004 van de Raad van 28 juni 2004 betreffende de berekening en indiening
      van gegevens over de driemaandelijkse overheidsschuld (PB L 233 van 2.7.2004, blz. 1).
   8
      Verordening (EG) nr. 1161/2005 van het Europees Parlement en de Raad van 6 juli 2005 betreffende de
      opstelling van niet-financiële kwartaalrekeningen per institutionele sector (PB L 191 van 22.7.2005,
      blz. 22).
   9
      Verordening (EG) nr. 223/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2009 betreffende
      de Europese statistiek en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1101/2008 betreffende de
      toezending van onder de statistische geheimhoudingsplicht vallende gegevens aan het Bureau voor de
      Statistiek van de Europese Gemeenschappen, Verordening (EG) nr. 322/97 van de Raad betreffende de
      communautaire statistiek en Besluit 89/382/EEG, Euratom van de Raad tot oprichting van een Comité
      statistisch programma van de Europese Gemeenschappen (PB L 87 van 31.3.2009, blz. 164).
   10
      Verordening (EG) nr. 479/2009 van de Raad van 25 mei 2009 betreffende de toepassing van het aan het
      Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap gehechte Protocol betreffende de procedure bij
      buitensporige tekorten (PB L 145 van 10.6.2009, blz. 1).
NL                                                   8                                                     NL
 ---pagebreak---       een verplichte reserve voor onvoorziene uitgaven ter grootte van 10% van de
      totale begrotingskredieten, de invoering van sterkere mechanismen voor de
      controle op de uitgaven en de oprichting van een onafhankelijk
      begrotingsagentschap dat advies verleent over en grondig deskundig onderzoek
      doet naar begrotingskwesties;
   c) een wet tot hervorming van het systeem voor het voeren van
      loononderhandelingen in de particuliere sector; de wet dient te voorzien in een
      vermindering van de loontoeslagen voor overwerk en een grotere flexibiliteit
      bij het beheer van de arbeidstijd, en het tevens mogelijk te maken lokale
      territoriale overeenkomsten te sluiten waarin een lagere loonstijging wordt
      afgesproken dan in de sectorale overeenkomsten;
   d) een wet op het minimumloon met het oog op de invoering van subminima voor
      risicogroepen zoals jongeren en langdurig werklozen, alsook van maatregelen
      om te garanderen dat de huidige minimumlonen gedurende drie jaar in
      nominale termen ongewijzigd blijven;
   e) een hervorming van de wetgeving inzake arbeidsbescherming met de bedoeling
      de proeftijd voor nieuwe werknemers tot een jaar te verlengen, het algemene
      niveau van de ontslagvergoedingen te verlagen en ervoor te zorgen dat voor
      arbeiders en bedienden dezelfde voorwaarden inzake ontslagvergoedingen
      gelden, de minimumdrempel op te trekken voor de activering van de
      voorschriften betreffende collectief ontslag, in het bijzonder voor grotere
      ondernemingen, en een grotere gebruikmaking van tijdelijke contracten te
      faciliteren;
   f) een forse verbetering van de benutting van de structuur- en cohesiefondsen;
   g) de invoering van een nieuw systeem voor het beheer van geneesmiddelen dat
      het gebruik van generische geneesmiddelen in de hand werkt;
   h) de invoering van een gemeenschappelijk systeem voor overheidsopdrachten
      met een centrale instantie voor overheidsopdrachten, waardoor met name wordt
      gezorgd voor deugdelijke aanbestedingsprocedures en controles vooraf en
      achteraf;
   i) een wet tot vereenvoudiging en versnelling van het proces voor
      vergunningverlening aan ondernemingen en zelfstandigen en voor de
      uitoefening van industriële activiteiten;
   j) een wijziging van het institutionele kader voor de Griekse
      mededingingsautoriteit teneinde de onafhankelijkheid ervan te vergroten,
      redelijke termijnen voor het verrichten van onderzoeken en het uitvaardigen
      van besluiten vast te stellen, en de autoriteit de bevoegdheid te verlenen
      klachten te verwerpen;
   k) een beter beheer van de overheidsmiddelen met de bedoeling tijdens de periode
      2011-2013 een opbrengst van ten minste 1 miljard EUR per jaar te realiseren;
   l) maatregelen waarmee wordt beoogd bestaande beperkingen op het vrij
      verrichten van diensten op te heffen.
NL                                     9                                              NL
 ---pagebreak---    4.       Griekenland neemt de volgende maatregelen vóór eind maart 2011:
   de definitieve vaststelling van de in lid 3, onder b), genoemde maatregelen.
   5.       Griekenland neemt de volgende maatregelen vóór eind juni 2011:
            a)    de vaststelling van een gestroomlijnde uniforme salaristabel voor ambtenaren
                  welke geldt voor de nationale overheid, de lokale overheden en andere
                  agentschappen, en waarbij de salarissen in overeenstemming zijn met de
                  productiviteit en de vervulde taken;
            b)    maatregelen om gevolg te geven aan de bevindingen van de externe en
                  onafhankelijke functionele evaluatie van de overheidsdiensten;
            c)    een versterking van de arbeidsinspectie, die over het nodige gekwalificeerde
                  personeel moet beschikken en waarvoor kwantitatieve doelstellingen moeten
                  gelden wat het aantal uit te voeren controles betreft.
   6.       Griekenland neemt de volgende maatregelen vóór eind september 2011:
            a)    opneming in de ontwerpbegroting voor 2012 van budgettaire
                  consolidatiemaatregelen ter grootte van ten minste 2,2% van het bbp. De
                  begroting voorziet met name in de volgende maatregelen (of, in uitzonderlijke
                  omstandigheden, in maatregelen die vergelijkbare besparingen opleveren): een
                  verdere verbreding van de btw-grondslag door op bepaalde goederen en
                  diensten het gewone tarief in plaats van het verminderde tarief te heffen (met
                  de bedoeling ten minste 300 miljoen EUR extra te innen), een verdere
                  inkrimping van het personeelsbestand van de overheid bovenop de regel van
                  1 indienstneming voor elke 5 pensioneringen in de overheidssector (met de
                  bedoeling een besparing van ten minste 600 miljoen EUR te realiseren), de
                  heffing van accijnsrechten op niet-alcoholische dranken (voor een totaalbedrag
                  van      ten    minste     300 miljoen EUR),      een   verhoging    van    de
                  onroerendgoedbelasting door de waarde van de onroerende goederen te
                  actualiseren (met de bedoeling ten minste 200 miljoen EUR aan extra
                  inkomsten te genereren), een reorganisatie van de overheden onder het centrale
                  niveau (met de bedoeling een besparing van ten minste 500 miljoen EUR te
                  realiseren), een vermindering van het intermediaire verbruik van de overheid
                  (met ten minste 300 miljoen EUR in vergelijking met 2011), een nominale
                  bevriezing van de pensioenen, een efficiëntere forfaitaire belastingheffing op
                  zelfstandigen (met de bedoeling een opbrengst van ten minste
                  100 miljoen EUR te realiseren), een vermindering van de overdrachten aan
                  overheidsbedrijven (met ten minste 800 miljoen EUR) na de herstructurering
                  ervan, het afhankelijk stellen van de werkloosheidsuitkeringen van het
                  inkomen (met de bedoeling een besparing van 500 miljoen EUR te realiseren),
                  de verdere inning van ontvangsten uit hoofde van vergunningen voor
                  kansspelen (ten minste 225 miljoen EUR uit hoofde van toekenningen van
                  vergunningen en 400 miljoen EUR in de vorm van royalty's);
            b)    een vermindering van de belastingbelemmeringen voor fusies en overnames;
            c)    een vereenvoudiging van het douaneafhandelingsproces voor uitvoer en invoer;
NL                                                 10                                            NL
 ---pagebreak---             d)    een verdere verbetering van de benutting van de structuur- en cohesiefondsen;
            e)    de volledige tenuitvoerlegging van de agenda voor betere regelgeving teneinde
                  de administratieve lasten met 20% te verminderen (ten opzichte van 2008).
   7.       Griekenland neemt de volgende maatregelen vóór eind december 2011:
            a)    de definitieve vaststelling van de in lid 6, onder a), genoemde maatregelen;
            b)    een versterking van de beheerscapaciteit van alle bemiddelende en
                  beheersinstanties van operationele programma's in het raam van het nationale
                  strategische referentiekader 2007-2013 en de certificering ervan
                  (ISO 9001:2008 – kwaliteitsbeheer).
                                                Artikel 3
   Griekenland verleent zijn volledige medewerking aan de Commissie en verschaft deze
   onverwijld op gemotiveerd verzoek harerzijds alle gegevens of documenten die nodig zijn
   voor het toezicht op de naleving van dit besluit.
                                                Artikel 4
   1.       Griekenland dient om de drie maanden bij de Raad en de Commissie een verslag in
            waarin een beschrijving wordt gegeven van de beleidsmaatregelen die zijn genomen
            om aan het bepaalde in dit besluit gevolg te geven.
   2.       De krachtens lid 1 in te dienen verslagen bevatten gedetailleerde informatie over het
            volgende:
            a)    de concrete maatregelen die op de verslagdatum zijn uitgevoerd om aan het
                  bepaalde in dit besluit gevolg te geven, waaronder ook de gevolgen voor de
                  begroting;
            b)    de concrete maatregelen die na de verslagdatum zijn gepland om aan het
                  bepaalde in dit besluit gevolg te geven, alsook het tijdschema voor de
                  tenuitvoerlegging van deze maatregelen en een inschatting van de gevolgen
                  voor de begroting;
            c)    de maandelijkse uitvoering van de overheidsbegroting;
            d)    gegevens voor perioden korter dan een jaar over de begrotingsuitvoering door
                  de sociale zekerheid, de lokale overheid en niet op de begroting opgevoerde
                  fondsen;
            e)    de uitgifte en terugbetaling van schuldpapier door de overheid;
            f)    informatie over de ontwikkelingen in de permanente en tijdelijke
                  werkgelegenheid in de overheidssector;
            g)    nog te betalen overheidsuitgaven (opgebouwde betalingsachterstanden); en
NL                                                 11                                             NL
 ---pagebreak---             h)     de financiële situatie in overheidsbedrijven en andere overheidsentiteiten.
   3.       De Commissie en de Raad gaan aan de hand van de verslagen na of Griekenland aan
            het bepaalde in dit besluit gevolg heeft gegeven. In het kader van deze evaluatie kan
            de Commissie maatregelen aangeven die noodzakelijk zijn om ervoor te zorgen dat
            bij het verhelpen van het buitensporige begrotingstekort het in dit besluit vastgestelde
            aanpassingstraject wordt gevolgd.
                                                 Artikel 5
   Dit besluit treedt in werking op de dag van kennisgeving.
                                                 Artikel 6
   Dit besluit is gericht tot de Helleense Republiek.
   Gedaan te Brussel,
                                                  Voor de Raad
                                                  De Voorzitter
NL                                                  12                                               NL


				|

		52014DC0423

			Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD over het nationale hervormingsprogramma 2014 van Portugal en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2014 van Portugal /* COM/2014/0423 final - 2014/ () */

Aanbeveling voor een
AANBEVELING VAN DE RAAD
over het nationale hervormingsprogramma 2014
van Portugal
en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2014 van Portugal

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van
de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en
artikel 148, lid  4,
Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van
de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op
begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch
beleid[1],
en met name artikel 5, lid 2,
Gezien de aanbeveling van de Europese
Commissie[2],
Gezien de resoluties van het Europees
Parlement[3],
Gezien de conclusies van de Europese Raad,
Gezien het advies van het Comité voor de
werkgelegenheid,
Gezien het advies van het Economisch en
Financieel Comité,
Gezien het advies van het Comité voor sociale
bescherming,
Gezien het advies van het Comité voor de
economische politiek,
Overwegende hetgeen volgt:
(1)
Op 26 maart 2010 heeft de Europese Raad zijn
goedkeuring gehecht aan het voorstel van de Commissie voor een nieuwe groei- en
werkgelegenheidsstrategie; deze Europa 2020-strategie moet voor betere
coördinatie van het economisch beleid zorgen en spitst zich toe op de
sleutelgebieden waar Europa's potentieel voor duurzame groei en
concurrentievermogen een krachtige impuls nodig heeft.
(2)
Op voorstel van de Commissie heeft de Raad op 13
juli 2010 een aanbeveling inzake de globale richtsnoeren voor het economisch
beleid van de lidstaten en de Unie (2010-2014) en op 21 oktober 2010 een
besluit betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de
lidstaten vastgesteld, die samen de "geïntegreerde richtsnoeren"
vormen. De lidstaten werd verzocht in hun nationaal economisch en
werkgelegenheidsbeleid met de geïntegreerde richtsnoeren rekening te houden.
(3)
Op 29 juni 2012 hebben de staatshoofden en
regeringsleiders besloten tot een Pact voor groei en banen, dat een
samenhangend kader biedt voor actie op het niveau van de lidstaten, de EU en de
eurozone, waarbij alle mogelijke hefbomen, instrumenten en beleidsvormen worden
ingezet. Zij hebben bepaald welke maatregelen op het niveau van de lidstaten
moeten worden genomen, en hebben met name verklaard vastbesloten te zijn om de
doelstellingen van de Europa 2020-strategie te verwezenlijken en de
landenspecifieke aanbevelingen uit te voeren.
(4)
Portugal was tot 17 mei 2014 onderworpen aan een macro-economisch
aanpassingsprogramma overeenkomstig artikel 1, lid 2, van Besluit 2011/344/EU,
waarin werd bepaald dat de financiële bijstand gedurende een periode van drie
jaar beschikbaar zou worden gesteld. Op 19 maart 2014 heeft de Raad besloten de
beschikbaarheid van de financiële bijstand met zes weken te verlengen om een
volledige en grondige beoordeling te kunnen uitvoeren met betrekking tot de
vraag of aan de programmavoorwaarden was voldaan, en tevens tot een ordelijke
uitkering van de laatste tranche van de lening te kunnen overgaan. Volgens
artikel 12 van Verordening (EU) nr. 472/2013 was Portugal dus voor de duur van
dit programma vrijgesteld van het toezicht en de beoordeling van het Europees
semester voor economische beleidscoördinatie. Nu Portugal uit het programma is
getreden, moet het land opnieuw volledig in het kader van het Europees semester
worden opgenomen.
(5)
Op 13 november 2013 heeft de Commissie haar
goedkeuring gehecht aan de jaarlijkse groeianalyse[4] en daarmee de aanzet
gegeven tot het Europees semester 2014 voor coördinatie van het economisch
beleid. Op dezelfde dag heeft de Commissie op grond van Verordening (EU) nr. 1176/2011
het waarschuwingsmechanismeverslag[5]
aangenomen.
(6)
Op 20 december 2013 heeft de Europese Raad de
prioriteiten inzake financiële stabiliteit, begrotingsconsolidatie en
groeibevorderende maatregelen goedgekeurd. Hij benadrukte dat moet worden gestreefd
naar een gedifferentieerde, groeivriendelijke begrotingsconsolidatie,
normalisering van de kredietverschaffing aan de economie, bevordering van groei
en concurrentievermogen, aanpakken van de werkloosheid en van de sociale
gevolgen van de crisis, en modernisering van de overheidsdiensten.
(7)
Overeenkomstig Verordening (EU) nr. 472/2013
was Portugal tijdens de duur van het macro-economisch aanpassingsprogramma
vrijgesteld van de verplichting om zijn stabiliteitsprogramma en zijn nationale
hervormingsprogramma in te dienen. Op 30 april 2014 heeft Portugal
niettemin een geactualiseerd begrotingsstrategisch document ingediend, alsook
een schrijven van de Portugese regering met een overzicht van de laatste
ontwikkelingen met betrekking tot de Europa 2020-doelstellingen. Op 17 mei heeft de regering haar lopende hervormingsprogramma
voorgesteld, alsook nieuwe initiatieven voor duurzame groei gepresenteerd in
een document met de titel The Road to Growth, a medium-term reform strategy
for Portugal.
(8)
Doel van de in het begrotingsstrategisch document
voor 2014 uitgestippelde begrotingsstrategie is in 2015 een duurzame correctie
van het buitensporige tekort te realiseren en in 2017 de
middellangetermijndoelstelling te halen. Met de strategie wordt erop gemikt het
overheidstekort terug te brengen tot 4,0 % van het bbp in 2014 en het
verder te verlagen tot 2,5 % van het bbp in 2015, overeenkomstig de
doelstellingen die zijn vastgesteld in de aanbeveling van 21 juni 2013 in het
kader van de buitensporigtekortprocedure en die opnieuw zijn bevestigd bij de
twaalfde toetsing van het macro-economisch aanpassingsprogramma. Op 30 mei 2014
heeft het Portugese Grondwettelijk Hof evenwel consolidatiemaatregelen nietig
verklaard waarvan het effect op de begrotingsresultaten voor 2014 op ongeveer 0,35 %
van het bbp wordt geraamd, met mogelijke overloopeffecten in 2015. Om de
afgesproken doelstellingen te verwezenlijken, moet de regering
vervangingsmaatregelen van vergelijkbare omvang nemen. In twee zaken heeft het
Grondwettelijk Hof evenwel nog geen uitspraak gedaan, waardoor de te nemen
maatregelen nog niet volledig kunnen worden gekwantificeerd. Aangezien de tijd
dringt, zou de regering zich verplicht kunnen zien haar toevlucht te nemen tot
minder groeivriendelijke maatregelen, in het bijzonder aan de ontvangstenzijde.
Voor de periode na 2015 wordt in de strategie het streven bevestigd om tegen 2017
de middellangetermijndoelstelling te halen door een structurele inspanning van 0,5 %
van het bbp in 2016 te leveren en een structureel tekort van 0,5 % in 2017
te boeken. In de strategie wordt ervan uitgegaan dat de bruto overheidsschuld
in 2014 een piek van ongeveer 130,5 % van het bbp zal bereiken en vanaf 2015
geleidelijk zal beginnen te dalen. Het macro-economische scenario dat aan de
begrotingsprognoses van de strategie ten grondslag ligt, is in overeenstemming
met hetgeen is overeengekomen bij de twaalfde toetsing van het macro-economisch
aanpassingsprogramma en wordt geanalyseerd door de raad
voor de overheidsfinanciën. Verwacht wordt dat de in 2014
genomen budgettaire consolidatiemaatregelen toereikend zijn om de
tekortdoelstelling van 4 % van het bbp te halen. Er blijven evenwel
neerwaartse risico's aan de doelstelling verbonden, met name als gevolg van de
rechtsonzekerheid en de statistische impact van transacties om een efficiënter
beheer van de overmatige schuldenlast van sommige overheidsbedrijven tot stand
te brengen. De begrotingsaanpassing voor 2015 wordt onderbouwd door budgettaire
consolidatiemaatregelen ten belope van 0,8 % van het bbp, hetgeen
voldoende wordt geacht om de doelstelling van 2,5% van het bbp te bereiken. Op
basis van de evaluatie van het programma en de prognoses van de Commissie is de
Raad overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van
oordeel dat de doelstellingen van de strategie in overeenstemming zijn met de
vereisten van het stabiliteits- en groeipact.
(9)
De begrotingsconsolidatie moet worden geschraagd
door verdere hervormingen van het stelsel voor het beheer van de
overheidsfinanciën. Ondanks de in het kader van het macro-economisch
aanpassingsprogramma geboekte vooruitgang moet in het
bijzonder de ingrijpende hervorming van de budgettaire kaderwet worden voltooid
en zijn verdere inspanningen noodzakelijk om te zorgen voor een strikte
controle op de uitgaven door de hand te houden aan de wet op de beheersing van
de verplichtingen en tevens een verdere opbouw van de betalingsachterstanden
van de overheid te voorkomen. De verdere herstructurering van
overheidsbedrijven, waarbij hun financiële levensvatbaarheid gewaarborgd
blijft, en een stringente controle op de uitgaven voor pensioenen en
gezondheidszorg zijn cruciaal. Aan de ontvangstenzijde zijn er mogelijkheden om
het belastingstelsel groeivriendelijker te maken en de naleving van de
belastingwetgeving verder te bevorderen.
(10)
Portugal wordt geconfronteerd met problemen op het
vlak van de werkloosheid, die ondanks de recente daling zeer hoog blijft, in
het bijzonder bij de jongeren. Het werkloosheidspercentage bedroeg 17 % in
2013 en de jeugdwerkloosheid 37,7 %. Dit percentage is aanzienlijk hoger
dan het EU-gemiddelde, hetgeen ook geldt voor het percentage jongeren dat geen
opleiding of onderwijs volgt en geen werk heeft. De traditioneel hoge
arbeidsparticipatie in Portugal is sinds de aanvang van de economische crisis
aanzienlijk gedaald, nl. van 73,1 % in 2008 tot 65,6 % in 2013. Wat
de jeugdwerkloosheid betreft, hebben de belangrijkste uitdagingen – in
overeenstemming met de doelstelling van een jongerengarantie – onder meer
betrekking op het feit dat ongeregistreerde jongeren moeilijk worden bereikt en
de noodzaak om onderwijs en opleiding beter af te stemmen op de behoeften van
de arbeidsmarkt. In het kader van het macro-economisch
aanpassingsprogramma heeft Portugal tal van
arbeidsmarkthervormingen ten uitvoer gelegd, die tot doel hadden de al te
starre wetgeving inzake arbeidsbescherming te versoepelen, de
loonvormingsmechanismen flexibeler te maken en verbeteringen tot stand te
brengen in de werking van de overheidsdiensten voor arbeidsbemiddeling en het
activeringsbeleid. Er valt evenwel nog veel te doen. Zo moet met name de
arbeidsmarktsegmentatie worden aangepakt en moet de mate waarin de lonen op de
economische omstandigheden reageren, worden verbeterd. Een onafhankelijke
evaluatie van de effecten van de recente hervormingen van het
werkgelegenheidsbeschermingssysteem kan duidelijk maken welke effecten deze
hervormingen met name hebben gehad op de banencreatie, de precaire
dienstverbanden, de totale arbeidskosten, alsook het aantal rechtszaken tegen
ontslagen en de resultaten ervan. Ondanks de inspanningen om de negatieve
sociale gevolgen te verzachten, heeft de noodzakelijke economische aanpassing
die na de crisis tot stand is gekomen, een negatieve uitwerking gehad op het
vlak van de armoede.
(11)
Portugal heeft aanzienlijke vooruitgang geboekt bij
de hervorming van zijn onderwijsstelsel door verschillende maatregelen te nemen
die tot doel hadden de schooluitval tegen te gaan, het aantal studenten dat een
tertiaire opleiding met succes afrondt te vergroten en een betere afstemming op
de behoeften van de arbeidsmarkt tot stand te brengen. De
volledige tenuitvoerlegging en de efficiënte besteding van de financiering
blijft evenwel cruciaal. Verdere maatregelen zijn met name noodzakelijk om de
beroepsvaardigheden beter af te stemmen op de arbeidsmarkt, onder meer door de
kwaliteit en de aantrekkelijkheid van het beroepsonderwijs en de
beroepsopleidingen te verhogen, met inbegrip van duaal beroepsonderwijs en
duale opleidingen, werkgevers meer te betrekken bij het opstellen van
programma's, en geschikte opleidingen op de werkplek en leerlingplaatsen aan te
bieden. Voorts is het noodzakelijk om de beroepskeuzebegeleiding en
adviesdiensten voor studenten in het secundair en tertiair onderwijs
daadwerkelijk af te stemmen op de behoeften van de arbeidsmarkt en hierbij te
anticiperen op de gevraagde vaardigheden, alsook de banden met het
bedrijfsleven te versterken.
(12)
In het raam van het macro-economisch
aanpassingsprogramma heeft Portugal belangrijke stappen
gezet met het oog op de verbetering van de kapitaalbasis van de banksector en
de versterking van zijn toezicht- en afwikkelingskader. Er zijn evenwel nog
steeds belangrijke problemen die zorgvuldig moeten worden opgevolgd en beheerd,
waaronder de winstgevendheid van de Portugese banken. Uit de gegevens voor het
eerste kwartaal van 2014 blijkt dat sommige banken waaraan steun is verleend,
positieve resultaten hebben geboekt. De verslechtering van de kwaliteit van de
activa is nog steeds een probleem, met aanzienlijke bijzondere
waardeverminderingen ten belope van ongeveer 6 % van de totale bruto
leningportefeuille en hoge niveaus van oninbare leningen (10,6 %), in het
bijzonder in het segment van de leningen aan ondernemingen (ruim 16 %).
Portugal heeft een aantal maatregelen genomen om leningen aan levensvatbare
bedrijven te vergemakkelijken, maar de financieringsvoorwaarden blijven
moeilijk, in het bijzonder voor het mkb, en de mogelijkheden op het vlak van
alternatieve financiering voor de bedrijfswereld, waarbij geen beroep wordt
gedaan op financiering door banken, blijven beperkt. Ten opzichte van 2012
verminderden de nieuwe leningen aan het mkb in 2013 met 4,8 %. De
gemiddelde rentevoeten voor nieuwe leningen aan Portugese ondernemingen zijn
enigszins gedaald sinds begin 2013, maar blijven aanzienlijk hoger dan het
gemiddelde voor de eurozone. Gezien de hoge schuldenlast van het bedrijfsleven
en de noodzaak van een verdere schuldafbouw in de banksector blijft het
vermogen van de banken om tegen redelijke kosten krediet aan levensvatbare
ondernemingen te verlenen, beperkt.
(13)
Om de efficiëntie en de duurzaamheid van de
energiesector te waarborgen en de energiekosten voor de economie te drukken,
zijn in het kader van het macro-economisch aanpassingsprogramma twee pakketten
maatregelen genomen. De winsten in de energiesector moeten evenwel verder
omlaag worden gebracht en de hoge en oplopende tariefschulden moeten worden
aangepakt. Hiertoe heeft Portugal onlangs een derde pakket maatregelen
aangekondigd, met onder meer de verlenging tot 2015 van de speciale heffing van
2014 op energie-exploitanten. Daarnaast blijven een betere grensoverschrijdende
integratie van de energienetwerken en een versnelde uitvoering van de
elektriciteits- en gasinterconnectieprojecten openstaande kwesties, die
krachtdadig moeten worden opgevolgd. In de transportsector is vooruitgang
geboekt in het kader van het programma, in het bijzonder door de versterking
van de concurrentiepositie van de Portugese havens, waarbij nadat de
tekortkomingen en lacunes waren vastgesteld een breed opgezet vervoersplan voor
de lange termijn is opgesteld en het regelgevingskader is verbeterd. Verdere
maatregelen blijven evenwel noodzakelijk om het breed opgezette vervoersplan
voor de lange termijn en het actieplan met hervormingen voor de havens
daadwerkelijk uit te voeren. Voorts moeten ook maatregelen worden genomen om
zowel de onafhankelijkheid en capaciteit van de toezichthouder voor het vervoer
als de financiële levensvatbaarheid van de overheidsbedrijven in deze sector te
waarborgen en de efficiëntie en concurrentie bij het spoorvervoer te
versterken.
(14)
Er is een baanbrekende hervorming doorgevoerd in de
stedelijke huurmarkt, welke tot doel heeft de woningmarkt dynamischer te maken,
onder meer door een beter evenwicht tot stand te brengen tussen de rechten en
verplichtingen van eigenaars en huurders, door voor meer flexibiliteit te
zorgen bij de keuze van de looptijd van het contract en door renovatiewerken te
stimuleren. Er zijn meer inspanningen vereist met het oog op de diepgaande
evaluatie van de effecten van deze hervorming, waarbij wordt uitgegaan van de
gegevens met betrekking tot de belangrijkste aanjagers van de markt en de
zwarte economie op de Portugese huurmarkt. Portugal heeft aanzienlijke
vooruitgang geboekt bij de verbetering van zijn ondernemingsklimaat, in het
bijzonder door betere randvoorwaarden tot stand te brengen, de cultuur van
ondernemerschap te bevorderen en insolventieprocedures te verbeteren voor
ondernemingen in moeilijkheden. De aandacht moet nu worden toegespitst op de
uitvoering. Bij de vereenvoudiging van de administratieve en de
vergunningsprocedures is vooruitgang geboekt, maar een aantal maatregelen moet
nog worden voltooid. Verdere inspanningen zijn noodzakelijk om de belemmeringen
voor de concurrentie in de dienstensector weg te nemen, in het bijzonder door
sectorale wijzigingen vast te stellen, alsook in de professionele diensten,
door wetgeving aan te nemen die betrekking heeft op de resterende
beroepsorganisaties. Wat betreft regulering en mededinging, moeten
follow-upmaatregelen worden genomen om de onafhankelijkheid en de autonomie van
de nationale sectorale toezichthouders en de mededingingsautoriteit te
waarborgen. Er is nog steeds sprake van aanzienlijke betalingsachterstanden van
overheidsinstellingen.
(15)
In het kader van het macro-economisch
aanpassingsprogramma is er grote vooruitgang geboekt bij de rationalisering en
modernisering van de overheidsdiensten op het vlak van indiensttreding,
beloningsbeleid, arbeidsvoorwaarden, organisatorische doelmatigheid en
kwaliteit van de dienstverlening. Sommige van de beoogde hervormingsmaatregelen
moeten evenwel nog worden voltooid en de transparantie is voor verbetering
vatbaar. Hoewel aanzienlijke vorderingen zijn gemaakt om de efficiëntie van het
gerechtelijk bestel te verhogen, zijn verdere
verbeteringen vereist, met name met betrekking tot de duur van de
rechtspleging, het afwikkelingspercentage van rechtszaken, het aantal
aanhangige zaken en de processen voor toezicht en evaluatie.
(16)
Op 17 juni 2014 heeft de Commissie de twaalfde en
laatste toetsing in het kader van het macro-economisch aanpassingsprogramma
voor Portugal afgerond. Op basis van haar analyse concludeert de Commissie dat
de succesvolle tenuitvoerlegging van het programma een grote rol heeft gespeeld
bij het beheer van de economische en financiële risico's en het beperken van de
onevenwichtigheden. Portugal heeft in het kader van het
programma tal van ambitieuze structurele hervormingen uitgevoerd, die vruchten
beginnen af te werpen in de vorm van een groter concurrentievermogen en een
hervatting van de economische groei, maar er moeten meer inspanningen worden
geleverd bij de evaluatie van de impact van de hervormingen op de werking van
de economie. Een verdere monitoring van alle uitgevoerde hervormingen is dus
essentieel om te evalueren of zij bijdragen tot het bevorderen van het
concurrentievermogen, de productie en de werkgelegenheid.
(17)
Aangezien na de afloop van het macro-economisch
aanpassingsprogramma, dat juridisch gezien op 28 juni 2014 wordt afgerond,
Portugal opnieuw volledig in het Europees semester wordt opgenomen, heeft de
Commissie op deze basis en in het licht van haar twaalfde en laatste toetsing
in het kader van het macro-economisch aanpassingsprogramma, de door Portugal
ingediende documenten beoordeeld. Daarbij heeft zij niet alleen gekeken naar de
relevantie ervan voor een houdbaar budgettair en sociaaleconomisch beleid in
Portugal, maar is zij ook nagegaan of de EU-regels en ‑richtsnoeren in
acht zijn genomen, gezien de noodzaak de algemene economische governance van de
Unie te versterken door middel van een EU-inbreng in toekomstige nationale
besluiten. Haar aanbevelingen voor Portugal in het kader van het Europees
semester worden in de onderstaande aanbevelingen 1 tot en met 8 weergegeven.
(18)
In het licht van deze beoordeling heeft de Raad het
stabiliteitsprogramma van Portugal onderzocht. Zijn advies[6] daarover is met name in
de onderstaande aanbeveling 1 weergegeven. Deze aanbevelingen werden kort na de
zeer recente succesvolle afronding van het aanpassingsprogramma opgesteld en
bouwen dus voort op de verwezenlijkingen van het programma met de bedoeling
deze te bestendigen.
(19)
In de context van het Europees semester heeft de
Commissie tevens een analyse van het economisch beleid van de eurozone als
geheel verricht. Op basis hiervan heeft de Raad specifieke aanbevelingen
gericht tot de lidstaten die de euro als munt hebben. Portugal dient er ook op
toe te zien dat aan deze aanbevelingen volledig en tijdig uitvoering wordt
gegeven,
BEVEELT AAN dat Portugal in de periode 2014-2015
actie zou moeten ondernemen om:
1.           De
begrotingsstrategie voor 2014 volledig uit te voeren teneinde de budgettaire
doelstellingen te verwezenlijken en de opbouw van nieuwe achterstanden te voorkomen.
Voor 2015 de in het begrotingsstrategisch document voor 2014 uitgestippelde
begrotingsstrategie rigoureus uit te voeren om het tekort terug te dringen tot 2,5 %
van bbp, overeenkomstig de doelstelling die is vastgesteld in de aanbeveling in
het kader van de buitensporigtekortprocedure, en tegelijkertijd de vereiste
structurele aanpassingen te verrichten. De consolidatiemaatregelen die door het
Grondwettelijk Hof als ongrondwettelijk zijn beschouwd, zo spoedig mogelijk te
vervangen door maatregelen van een vergelijkbare omvang en strekking. De
correctie van het buitensporige tekort moet op een duurzame en
groeivriendelijke wijze tot stand komen, waarbij zo min mogelijk gebruik wordt
gemaakt van eenmalige of tijdelijke maatregelen. Na de correctie van het
buitensporige tekort de geplande jaarlijkse structurele aanpassing in de
richting van de middellangetermijndoelstelling voort te zetten, overeenkomstig
het vereiste van een jaarlijkse structurele aanpassing met ten minste 0,5 %
van het bbp en meer in goede economische tijden, en ervoor te zorgen dat aan de
schuldregel wordt voldaan zodat de hoge overheidsschuldquote een duurzame
neergaande trend gaat vertonen. Voorrang te verlenen aan een op de
uitgavenzijde gerichte begrotingsconsolidatie en de efficiëntie en de kwaliteit
van de overheidsuitgaven verder te verhogen. Een strakke controle uit te
oefenen op de uitgaven bij de centrale, regionale en lokale overheidsdiensten.
De herstructurering van de overheidsbedrijven voort te zetten. Tegen eind 2014
een duurzame oplossing uit te werken met het oog op de betaalbaarheid op
middellange termijn van het pensioenstelsel. De groei van de uitgaven voor de
gezondheidszorg in de hand te houden en de hervormingen in het ziekenhuiswezen
voort te zetten. Het belastingstelsel te herzien en groeivriendelijker te
maken. De naleving van de belastingwetgeving verder te verbeteren en verdere
stappen te zetten in de strijd tegen belastingontduiking door de efficiëntie
van de belastingdiensten te verbeteren. Het stelsel voor het beheer van de
overheidsfinanciën te versterken door de ingrijpende hervorming van de
budgettaire kaderwet spoedig te voltooien en in te voeren tegen eind 2014. De
strikte naleving van de wet op de beheersing van de verplichtingen te
waarborgen. Te zorgen voor de daadwerkelijke invoering van één salarisschaal en
één salarisaanvullingsschaal in de overheidssector vanaf 2015.
2.           De samenhang te handhaven
tussen de ontwikkelingen van het minimumloon en de doelstellingen om
werkgelegenheid en concurrentiekracht te bevorderen. Te zorgen voor een
loonvormingsmechanisme dat de afstemming van de lonen op de productiviteit op
sectoraal en/of ondernemingsniveau bevordert. In overleg met de sociale
partners en conform de nationale praktijk de mogelijkheden te onderzoeken om op
ondernemingsniveau te voorzien in tijdelijke opt-outclausules van de sectorale
overeenkomsten die tussen werkgevers en vertegenwoordigers van de werknemers
zijn gesloten. Tegen september 2014 voorstellen in te dienen met betrekking tot
op bedrijfsniveau afgesloten opt-outclausules van de sectorale overeenkomsten
die tussen werkgevers en vertegenwoordigers van de werknemers zijn gesloten,
alsook inzake een herziening van het voortbestaan van collectieve
overeenkomsten.
3.           Tegen maart 2015 een
onafhankelijke evaluatie op te stellen van de recente hervormingen van het
werkgelegenheidsbeschermingssysteem, samen met een actieplan voor mogelijke
verdere hervormingen om de arbeidsmarktsegmentatie aan te pakken. De lopende
hervorming van het actief arbeidsmarktbeleid en de openbare
arbeidsbemiddelingsdiensten voort te zetten met de bedoeling een verhoging van
de werkgelegenheid en de arbeidsparticipatie tot stand te brengen, met name
door verbeteringen te bewerkstelligen op het vlak van de beroepskeuzevoorlichting/ondersteuning
bij het zoeken naar werk en activerings/sanctieregelingen met het oog op de
vermindering van de langdurige werkloosheid en de integratie van degenen die
het verst van de arbeidsmarkt af staan. De hoge jeugdwerkloosheid aan te pakken,
onder meer door doeltreffend te anticiperen op de benodigde vaardigheden en
niet-geregistreerde jongeren te bereiken, overeenkomstig de doelstellingen van
een jongerengarantie. Het plafond te verhogen om aanspraak te kunnen maken op
de minimuminkomensregeling. Een adequate dekking van de
sociale bijstand te waarborgen, terwijl tegelijkertijd gezorgd wordt voor een
doeltreffende activering van de uitkeringsgerechtigden.
4.           De kwaliteit van het
onderwijsstelsel en de relevantie ervan voor de arbeidsmarkt te verbeteren om
vroegtijdig schoolverlaten terug te dringen en het lage peil van de
onderwijsprestaties aan te pakken. Ervoor te zorgen dat de overheidsmiddelen
voor onderwijs efficiënt worden besteed en de beroepsvaardigheden beter wordt
afgestemd op de arbeidsmarkt, onder meer door de kwaliteit en de
aantrekkingskracht van het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding te
verbeteren en de samenwerking met het bedrijfsleven te bevorderen. De
samenwerking tussen openbaar onderzoek en het bedrijfsleven te versterken en
kennisoverdracht te bevorderen.
5.           Toezicht te houden op de
liquiditeitspositie van de banken en de eventuele kapitaaltekorten, onder meer
door thematische inspecties ter plaatse en stresstests. De beoordeling voort te
zetten van de herstelplannen van de banken en indien nodig verbeteringen in te
voeren in het evaluatieproces. Een breed opgezette strategie uit te voeren met
het oog op de afbouw van de hoge schuldenlast van het bedrijfsleven en de
inspanningen te versterken om de mogelijkheden voor alternatieve financiering
uit te breiden, inclusief voor de beginfase van bedrijfsontwikkelingen, door de
efficiëntie van de instrumenten voor de herstructurering van schulden (in het
bijzonder PER en SIREVE) te versterken voor levensvatbare ondernemingen, banken
en debiteuren ertoe aan te zetten in een vroeg stadium te beginnen met
herstructureringsprocessen en de beschikbaarheid van financiering via de
kapitaalmarkt te verbeteren. Ervoor te zorgen dat met de geformuleerde
maatregelen de reallocatie van de financiering naar de productieve sectoren van
de economie wordt ondersteund. Tegen eind september 2014 een systeem voor
vroegtijdige waarschuwing in te voeren om zwakke financiële situaties bij
bedrijven, inclusief mkb-bedrijven, op te sporen, om schuldherstructurering van
bedrijven in een vroege fase te ondersteunen, betalingsachterstanden op
leningen aan het mkb weg te werken en oplossingen voor oninbare leningen te
versnellen.
6.           Het tweede en derde
maatregelenpakket in de energiesector uit te voeren, waarmee wordt beoogd de
energiekosten voor de economie te verlagen en tegelijkertijd de
elektriciteitstariefschuld tegen 2020 weg te werken, en nauwlettend toe te zien
op de tenuitvoerlegging ervan. De grensoverschrijdende integratie van de
energienetwerken te verbeteren en de uitvoering van projecten voor
elektriciteits- en gasinterconnectie te versnellen. Uitvoering te geven aan het
breed opgezette vervoersplan voor de lange termijn en aan het
"chronogram" waarin de hervormingen voor de havensector zijn
opgenomen. Ervoor te zorgen dat de heronderhandelingen over de bestaande
havenconcessies en de nieuwe vergunningsregelingen prestatiegericht zijn en in
overeenstemming zijn met de beginselen van de interne markt, en in het
bijzonder met de regels voor overheidsopdrachten. Ervoor te zorgen dat de
nationale toezichtinstantie voor transport (AMT) volledig onafhankelijk is en
tegen eind september 2014 operationeel is. De financiële levensvatbaarheid van
de overheidsbedrijven in de transportsector te waarborgen. De efficiëntie en
mededinging in de spoorwegsector te versterken door het plan ter bevordering
van het concurrentievermogen van CP Carga, na de overdracht van de
goederenterminals, uit te voeren en het onafhankelijk beheer van de in
overheidshanden zijnde infrastructuurbeheerder en de spoorwegondernemingen te
waarborgen.
7.           De evaluatie van de Portugese
huizenmarkt verder te verbeteren, onder meer door tegen eind november 2014 een
kader tot stand te brengen voor een meer systematische monitoring en rapportage
en een uitvoerig verslag te publiceren over de zwarte economie in deze markt.
De inspanningen voort te zetten met het oog op de verdere inventarisatie van de
regeldruk om tegen maart 2015 de sectoren die momenteel nog niet aan bod zijn
gekomen, in de inventaris op te nemen. Tegen eind september 2014 de hangende
vergunningsbesluiten en sectorale wijzigingen vast te stellen en uit te voeren.
Eveneens tegen eind september 2014 de resterende beperkingen in de sector van
de professionele dienstverlening weg te nemen en de gewijzigde statuten van de
beroepsorganisaties die in het kader van het macro-economisch
aanpassingsprogramma nog niet zijn goedgekeurd, vast te stellen.
Betalingsachterstanden bij de overheidssector weg te werken. Ervoor te zorgen
dat de nationale toezichthouders en de mededingingsautoriteit over toereikende
middelen beschikken en de statuten van de nationale mededingingsautoriteit snel
vast te stellen.
8.           De rationalisering en
modernisering van de centrale, regionale en lokale overheidsdiensten voort te
zetten. Uitvoering te geven aan de hervormingen om de efficiëntie van het
gerechtelijk bestel te verbeteren en de transparantie te verhogen. Meer
inspanningen te leveren voor de evaluatie van de tenuitvoerlegging van zowel de
hervormingen die in het kader van het macro-economisch aanpassingsprogramma
zijn tot stand gekomen als de geplande en toekomstige hervormingen. Met name
verplichte systematische ex-ante en ex-post beoordelingen in het
wetgevingsproces in te voeren. Een functioneel onafhankelijke centrale
evaluatie-eenheid op regeringsniveau op te richten, die elke zes maand een
beoordeling over de uitvoering van deze hervormingen opstelt en hierover
verslag uitbrengt, inclusief over de consistentie met de voorafgaande
effectbeoordeling, en indien nodig met corrigerende maatregelen.
Gedaan te Brussel,
                                                                       Voor
de Raad
                                                                       De
voorzitter
[1]               PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.
[2]               COM(2014) 423 final.
[3]               P7_TA(2014)0128 en P7_TA(2014)0129.
[4]               COM(2013) 800 final.
[5]               COM(2013) 790 final.
[6]               Uit hoofde van artikel 5, lid 2, van
Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad.


title: 2013/461/EU: Aanbeveling van de Commissie van 17 september 2013 inzake de beginselen voor de werking van Solvit Voor de EER relevante tekst

text:
               19.9.2013

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               L 249/10

         AANBEVELING VAN DE COMMISSIE
   van 17 september 2013
   inzake de beginselen voor de werking van Solvit
   (Voor de EER relevante tekst)
   (2013/461/EU)
   DE EUROPESE COMMISSIE,
   Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 292,
   Overwegende hetgeen volgt:

               (1)

               Artikel 26 VWEU definieert de interne markt als een ruimte zonder binnengrenzen waarin het vrije verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal is gewaarborgd. Artikel 4, lid 3, VEU verplicht de lidstaten alle maatregelen te nemen die geschikt zijn om de nakoming van hun uit het recht van de Unie voortvloeiende verplichtingen te waarborgen.

               (2)

               De interne markt biedt talrijke mogelijkheden aan burgers die in een andere lidstaat willen wonen en werken en aan ondernemingen die hun markten willen uitbreiden. Hoewel de interne markt over het algemeen goed functioneert, duiken er soms problemen op wanneer de overheden het recht van de Unie niet naleven.

               (3)

               Naar aanleiding van Aanbeveling 2001/893/EG van de Commissie van 7 december 2001 betreffende beginselen voor het gebruik van „Solvit”, het netwerk voor probleemoplossing in de interne markt (1), werd het netwerk Solvit ingesteld, dat bestaat uit door de lidstaten binnen hun eigen nationale overheden opgerichte centra, om snel op informele wijze problemen op te lossen die zowel burgers als ondernemingen ondervinden bij de uitoefening van hun rechten op de interne markt.

               (4)

               Hoewel Solvit informeel en pragmatisch is van aard, zorgt de structuur ervan er mede voor dat de geïdentificeerde oplossingen overeenstemmen met het recht van de Unie. Solvit steunt op een transparant proces van probleemoplossing waarbij twee lidstaten betrokken zijn. De Commissie is doorgaans niet betrokken bij het oplossen van zaken, maar staat wel in nauw contact met de Solvit-centra, biedt regelmatig juridische opleidingen aan en geeft in sommige complexe zaken informeel advies. Zij houdt via de onlinedatabank ook toezicht op de manier waarop Solvit zaken afhandelt en op de resultaten ervan en kan tussenbeide komen wanneer zij acht dat de door de Solvit-centra voorgestelde oplossingen niet in overeenstemming zijn met het recht van de Unie. De bovengenoemde structuur draagt bij tot de wettigheid van de oplossingen voor individuele zaken en uit de resultaten van evaluaties blijkt bovendien dat Solvit ervoor heeft gezorgd dat de nationale autoriteiten het recht van de Unie in het algemeen beter naleven.

               (5)

               Solvit is sinds zijn oprichting aanzienlijk geëvolueerd. Het behandelt nu tien keer meer zaken dan tien jaar geleden. Het behandelt ook een grotere verscheidenheid aan zaken dan oorspronkelijk was gepland. De overgrote meerderheid van de zaken wordt met succes behandeld, binnen gemiddeld negen weken, wat leidt tot hoge tevredenheidsscores van de burgers en ondernemingen die van Solvit gebruik hebben gemaakt.

               (6)

               Solvit is een succes, maar de toegenomen schaal van de dienst heeft verschillende problemen vergroot. Uit een grondige evaluatie van het netwerk in 2010 blijkt dat niet alle Solvit-centra over evenveel middelen beschikken en zich in een even goede positie bevinden. Of een probleem al dan niet in behandeling wordt genomen, en het niveau van de dienstverlening, varieert in het netwerk. Bovendien vinden te weinig burgers en ondernemingen hun weg naar Solvit.

               (7)

               Uit deze bevindingen blijkt dat maatregelen moeten worden genomen om Solvit te versterken en de zichtbaarheid ervan zowel online als offline te bevorderen, zoals is benadrukt in het werkdocument van de diensten van de Commissie over een meer doeltreffende probleemoplossing in de interne markt, in de mededeling inzake betere governance van de interne markt (2) en in het verslag over het EU-burgerschap (3). Daarbij moet Aanbeveling 2001/893/EG worden vervangen door een nieuwe aanbeveling, die duidelijkheid moet scheppen over de resultaten die Solvit, op grond van beste praktijken, moet behalen. In de nieuwe aanbeveling worden doelstellingen en normen beschreven voor zowel de lidstaten als de Commissie, om ervoor te zorgen dat ondernemingen en burgers doeltreffende bijstand krijgen in situaties waarin het recht van de Unie niet wordt nageleefd. Deze doelstellingen en normen moeten er ook voor zorgen dat de regels en de dienstverlening van de Solvit-centra over het hele netwerk consistent zijn.

               (8)

               Om te garanderen dat het mandaat over het hele netwerk op dezelfde wijze wordt geïnterpreteerd, worden in de aanbeveling de soorten zaken gedefinieerd die door Solvit moeten worden behandeld. In aanbeveling 2001/893/EG werd aangegeven dat Solvit zaken moet behandelen in verband met de „verkeerde toepassing van de internemarktregels”. Deze definitie van de draagwijdte van het netwerk heeft tot inconsistentie geleid. Allereerst is gesteld dat de term „verkeerde toepassing” suggereert dat Solvit-centra geen zaken kunnen aanpakken waarbij de nationale voorschriften in strijd zijn met het recht van de Unie (zogenaamde „structurele zaken”) en voorts dat Solvit enkel kan optreden wanneer de betrokken wetgeving van de Unie de interne markt betreft.

               (9)

               Op dit moment kunnen via Solvit alle grensoverschrijdende problemen worden behandeld die het gevolg zijn van een mogelijke inbreuk van een overheidsinstantie op het recht van de Unie inzake de interne markt, wanneer en in zoverre dergelijke problemen niet het voorwerp zijn van een rechtsprocedure op nationaal of Unieniveau.

               (10)

               De term „inbreuk” moet aangeven dat de Solvit-centra alle zaken waarbij overheden het recht van de Unie inzake de interne markt niet naleven, op zich kunnen nemen, ongeacht de fundamentele oorzaak van het probleem. De overgrote meerderheid van de zaken die Solvit behandelt, heeft betrekking op situaties waarin een overheidsinstantie het recht van de Unie inzake de interne markt niet juist toepast. Toch hebben de Solvit-centra ook al getoond dat zij effectieve bijstand kunnen verlenen in geval van structurele problemen. De structurele zaken maken slechts een klein maar wel belangrijk deel uit van de totale werklast van Solvit, want de behandeling door Solvit moet er mede voor zorgen dat dergelijke problemen niet onopgemerkt blijven. Solvit biedt de beste garantie dat de structurele problemen effectief worden aangepakt op het passende niveau.

               (11)

               In deze aanbeveling wordt bevestigd dat Solvit zaken moet behandelen waarbij sprake is van een grensoverschrijdend probleem met een overheidsinstantie. Het criterium van het grensoverschrijdende karakter garandeert dat een Solvit-zaak wordt behandeld door de Solvit-centra van twee lidstaten, hetgeen de transparantie en de kwaliteit van de resultaten waarborgt. Het criterium van de overheidsinstantie houdt verband met het feit dat Solvit deel uitmaakt van de nationale overheid en slechts op informele basis handelt.

               (12)

               Deze aanbeveling moet ook verduidelijken welk niveau van dienstverlening burgers en ondernemingen van Solvit mogen verwachten. Er wordt tevens in aangegeven hoe indieners moeten worden ingelicht en welke minimale bijstand zij moeten krijgen. Voorts wordt verduidelijkt welke procedurehandelingen moeten worden gevolgd en welke termijnen in acht moeten worden genomen bij de behandeling van een Solvit-zaak, alsook het gevolg dat moet worden gegeven aan zaken die niet kunnen worden opgelost.

               (13)

               Voorts worden in deze aanbeveling minimumnormen beschreven waaraan de Solvit-centra moeten voldoen op de gebieden van organisatie, juridische deskundigheid en betrekkingen met andere netwerken. Ook de rol van de Commissie binnen het Solvit-netwerk wordt verduidelijkt.

               (14)

               De Commissie heeft onlangs de onlinedatabank van Solvit omgebouwd tot een opzichzelfstaande module in het informatiesysteem interne markt. Gezien deze technische integratie zijn de in Verordening (EU) nr. 1024/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende de administratieve samenwerking via het Informatiesysteem interne markt en tot intrekking van Beschikking 2008/49/EG van de Commissie („de IMI-verordening”) (4) inzake de verwerking van persoonsgegevens en vertrouwelijke informatie vastgestelde voorschriften ook van toepassing op de Solvit-procedures. In deze aanbeveling worden voorts bepaalde aspecten verduidelijkt in verband met de verwerking van persoonsgegevens door Solvit, in overeenstemming met de IMI-verordening.

               (15)

               Deze aanbeveling heeft niet als doel nader te omschrijven hoe de Commissie klachten die rechtstreeks aan haar worden gericht, moet behandelen, en doet geenszins afbreuk aan de rol van de Commissie als hoedster van de Verdragen. Zij heeft evenmin als doel de rol te verduidelijken van het EU Pilot-project en de nationale EU Pilot-coördinatoren. Deze kwesties worden behandeld in specifieke richtsnoeren, die regelmatig worden geactualiseerd,

         HEEFT DE VOLGENDE AANBEVELING VASTGESTELD:
   I.   DOELSTELLING EN DEFINITIES

   A.   Doelstelling

   In deze aanbeveling worden beginselen uiteengezet voor de werking van Solvit. Solvit heeft als doel snelle, effectieve en informele oplossingen te vinden voor problemen die burgers en ondernemingen ondervinden wanneer hun EU-rechten in de interne markt door overheidsinstanties worden ontzegd. Het netwerk draagt bij tot een betere werking van de interne markt, door de naleving van het recht van de Unie te stimuleren en te bevorderen. Met het oog hierop moeten de nationale Solvit-centra samenwerken op grond van de in deze aanbeveling uiteengezette beginselen.
   B.   Definities

   In deze aanbeveling wordt verstaan onder:
   1.   „indiener”: natuurlijke of rechtspersoon die een grensoverschrijdend probleem heeft en dat rechtstreeks of via een tussenpersoon aan Solvit voorlegt, of een organisatie die namens haar leden een concreet probleem voorlegt;
   2.   „grensoverschrijdend probleem”: probleem dat een indiener in één lidstaat ondervindt in verband met een mogelijke inbreuk op het recht van de Unie inzake de interne markt door een overheidsinstantie in een andere lidstaat; daaronder vallen ook problemen die door de overheidsinstanties van de indieners zelf zijn veroorzaakt, nadat de indieners hun recht van vrij verkeer hebben uitgeoefend of hebben geprobeerd uit te oefenen;
   3.   „recht van de Unie inzake de interne markt”: alle wetgeving, regels en beginselen van de Unie in verband met de werking van de interne markt, in de zin van artikel 26, lid 2, VWEU. Daaronder vallen ook de regels die niet als zodanig tot doel hebben de interne markt te regelen, maar die een invloed hebben op het vrije verkeer van goederen, diensten, personen of kapitaal tussen de lidstaten;
   4.   „overheidsinstantie”: elk onderdeel van de overheid van een lidstaat, op nationaal, regionaal of lokaal niveau, of elk orgaan dat, ongeacht zijn juridische vorm, krachtens een overheidsmaatregel is belast met het verlenen van een openbare dienst, onder toezicht van de overheid, en dat hiertoe over bijzondere, verder gaande bevoegdheden beschikt dan die welke voortvloeien uit de regels die in de betrekkingen tussen particulieren gelden;
   5.   „rechtsprocedure”: formele procedure tot beslechting van een geschil bij een gerechtelijke of quasigerechtelijke instantie. Administratief beroep tegen de autoriteit die het probleem heeft veroorzaakt, valt daar niet onder;
   6.   „structureel probleem”: inbreuk die het gevolg is van een nationale regel die in strijd is het met recht van de Unie;
   7.   „centrum van oorsprong”: het Solvit-centrum in de lidstaat waar de indiener op grond van bijvoorbeeld nationaliteit, verblijfplaats of vestigingsplaats de nauwste banden mee heeft, of van de plaats waar de indiener zijn rechten die in het geding zijn, heeft verworven;
   8.   „leidingnemend centrum”: het Solvit-centrum in de lidstaat waar de vermeende inbreuk op het recht van de Unie inzake de interne markt zich heeft voorgedaan;
   9.   „Solvit-databank”: de onlinetoepassing die in het informatiesysteem interne markt (IMI) is gecreëerd ter ondersteuning van de behandeling van zaken door Solvit.
   II.   MANDAAT VAN SOLVIT

   Het Solvit-netwerk behandelt grensoverschrijdende problemen die het gevolg zijn van een mogelijke inbreuk van een overheidsinstantie op het recht van de Unie inzake de interne markt, wanneer en in zoverre dergelijke problemen niet het voorwerp zijn van een rechtsprocedure op nationaal of Unieniveau. Het netwerk draagt bij tot een betere werking van de interne markt, door de naleving van het recht van de Unie te stimuleren en te bevorderen.
   III.   DIENSTVERLENING DOOR SOLVIT

   De lidstaten zorgen ervoor dat de indieners de volgende minimale dienstverlening genieten:

               1.

               De Solvit-centra zijn per telefoon of e-mail bereikbaar, en zorgen voor een spoedig antwoord op de aan hen gerichte berichten.

               2.

               De indieners ontvangen binnen één week een eerste reactie op hun probleem, waarbij de Solvit-centra aangeven of zij de zaak al dan niet kunnen behandelen, indien zij op basis van de verstrekte informatie daarover een uitspraak kunnen doen. Indien bewijsstukken nodig zijn voor de behandeling van de dossiers, wordt de indieners op dat moment eveneens verzocht deze stukken in te dienen. Binnen één maand na de eerste beoordeling en op voorwaarde dat hun dossiers volledig zijn, wordt de indieners bevestigd of hun zaak door het leidingnemend centrum wordt aanvaard en er bijgevolg een Solvit-zaak wordt geopend.

               3.

               Wanneer voor een probleem geen Solvit-zaak kan worden geopend, worden de redenen aan de indieners meegedeeld en worden zij geadviseerd over andere mogelijke stappen om het probleem op te lossen; het Solvit-centrum kan de indieners bijvoorbeeld doorverwijzen of kan, indien mogelijk, het probleem overdragen aan een ander netwerk dat informatie kan verstrekken of het probleem kan helpen oplossen of aan de bevoegde nationale autoriteit.

               4.

               Binnen tien weken na de datum waarop de zaak is geopend, wordt de indiener een oplossing aangeboden voor het probleem, waarbij eventueel het toepasselijke recht van de Unie wordt verduidelijkt. In uitzonderlijke gevallen en in het bijzonder wanneer een oplossing nabij is of het een structureel probleem betreft, kan de zaak tot maximaal tien weken na het verstrijken van de termijn geopend blijven; de indiener wordt in voorkomend geval daarvan in kennis gesteld.

               5.

               De indieners worden ingelicht over de informele aard van Solvit en over de procedures en tijdschema’s die van toepassing zijn. Zij krijgen onder meer informatie over andere mogelijkheden om verhaal te halen en worden erop gewezen dat de behandeling door Solvit geen opschorting inhoudt van de nationale termijnen voor het instellen van een beroep en dat de door Solvit geboden oplossingen informeel zijn en niet vatbaar voor beroep. De indieners worden er ook van op de hoogte gesteld dat Solvit gratis is. Voorts worden zij regelmatig geïnformeerd over de vorderingen in hun zaak.

               6.

               Aangezien de procedures van Solvit van informele aard zijn, beletten zij een indiener niet een formele procedure in te leiden op nationaal niveau, waarna de Solvit-zaak wordt gesloten.

               7.

               Wanneer een oplossing is gevonden voor het probleem, wordt de indiener advies gegeven over de te nemen stappen om van de voorgestelde oplossing gebruik te kunnen maken.

               8.

               Zodra duidelijk is dat een zaak niet door Solvit zal worden opgelost, wordt de zaak gesloten en wordt de indiener ingelicht. In voorkomend geval geeft Solvit de indiener advies over andere mogelijkheden om op nationaal of Unieniveau verhaal te halen. Wanneer de Solvit-centra indieners het advies geven om een klacht in te dienen bij de Commissie, adviseren zij hun daarbij te verwijzen naar eerdere stappen die zijn gezet bij Solvit (door het betrokken referentienummer en een korte samenvatting van de genomen stappen te geven). Onopgeloste zaken worden systematisch aan de Commissie gemeld via de databank.

               9.

               Na sluiting van een zaak wordt de indieners verzocht feedback te geven over de wijze waarop die door Solvit is behandeld.

         IV.   ORGANISATIE VAN SOLVIT-CENTRA

               1.

               Iedere lidstaat beschikt over een Solvit-centrum.

               2.

               Om te garanderen dat de Solvit-centra de in deze aanbeveling vastgestelde taken kunnen uitvoeren, zorgen de lidstaten ervoor dat de Solvit-centra:

                           a)

                           over voldoende degelijk opgeleid personeel beschikken, dat, indien nodig, operationele kennis heeft van meer dan één taal van de Unie, teneinde een snelle en transparante communicatie met andere Solvit-centra te waarborgen;

                           b)

                           over de gepaste juridische deskundigheid beschikken of relevante ervaring hebben met de toepassing van het recht van de Unie, om op zelfstandige wijze zaken juridisch te kunnen beoordelen;

                           c)

                           zijn ondergebracht in het deel van de nationale administratie dat over voldoende coördinatiebevoegdheden beschikt om de correcte naleving van het recht van de Unie binnen de overheid te kunnen garanderen;

                           d)

                           in staat zijn een netwerk op te bouwen binnen de nationale administratie, om toegang te hebben tot de specifieke juridische expertise en ondersteuning die nodig zijn om praktische oplossingen te vinden voor zaken.

         V.   SOLVIT-PROCEDURE

   A.   Beginselen voor de behandeling van Solvit-zaken

               1.

               Alle Solvit-zaken worden door twee Solvit-centra behandeld: het centrum van oorsprong en het leidingnemend centrum.

               2.

               De centra van oorsprong en de leidingnemende centra werken op een open en transparante manier samen, teneinde spoedig een effectieve oplossing te vinden voor de indieners.

               3.

               De centra van oorsprong en de leidingnemende centra komen onderling overeen in welke taal zij communiceren, ermee rekening houdend dat het de bedoeling is de problemen door informele contacten zo spoedig en effectief mogelijk op te lossen en de transparantie en verslaggeving te waarborgen.

               4.

               Alle ontvangen problemen, de beoordelingen van de bij de zaak betrokken Solvit-centra, de genomen stappen en de voorgestelde oplossingen worden op een duidelijke en uitvoerige wijze in de Solvit-databank geregistreerd. Wanneer in een zaak sprake is van een structureel probleem, wordt die zaak als zodanig aangemerkt in de databank, zodat de Commissie systematisch toezicht kan houden op de structurele zaken.

               5.

               De voorgestelde oplossingen zijn steeds in volledige overeenstemming met het recht van de Unie.

               6.

               De Solvit-centra leven de nauwkeurige voorschriften na die zijn vastgelegd in het handboek voor de behandeling van zaken door Solvit, en het handboek wordt op gezette tijden aangepast in samenwerking met de Solvit-centra.

         B.   Centrum van oorsprong

               1.

               Het centrum van oorsprong registreert alle ontvangen juridische problemen, ongeacht of zij al dan niet door Solvit kunnen worden behandeld.

               2.

               Zodra het centrum van oorsprong besloten heeft een klacht aan te nemen en een Solvit-zaak te openen, stelt het een volledig dossier samen en voert het een uitgebreide juridische analyse uit van het probleem, vóór het dat voorlegt aan het leidingnemend centrum.

               3.

               Het centrum van oorsprong controleert of het voorstel voor een oplossing van het leidingnemend centrum, met een verduidelijking van het toepasselijke recht van de Unie, overeenstemt met het recht van de Unie.

               4.

               Het centrum van oorsprong verstrekt de indiener tijdens de verschillende fasen van de procedure tijdig en op gepaste wijze informatie.

         C.   Leidingnemend centrum

               1.

               Het leidingnemend centrum bevestigt binnen één week na indiening van een zaak door het centrum van oorsprong of het de zaak aanvaardt.

               2.

               Het leidingnemend centrum probeert oplossingen te vinden voor de indieners, waaronder een verduidelijking van het toepasselijke recht van de Unie, en brengt het centrum van oorsprong regelmatig op de hoogte van de vooruitgang in de zaak.

               3.

               Indien het ingediende probleem van structurele aard is, gaat het leidingnemend centrum zo spoedig mogelijk na of het probleem via de Solvit-procedure kan worden opgelost. Als het oordeelt dat dit niet mogelijk is, sluit het de zaak als onopgelost en brengt het de nationale autoriteiten die in de betrokken lidstaat verantwoordelijk zijn voor de correcte naleving van het recht van de Unie, op de hoogte, om ervoor te zorgen dat er daadwerkelijk een einde komt aan de inbreuk op het recht van de Unie. Ook de Commissie wordt op de hoogte gebracht, via de databank.

         VI.   ROL VAN DE COMMISSIE

               1.

               De Commissie ondersteunt de werking van Solvit door:

                           a)

                           in samenwerking met de nationale Solvit-centra regelmatig opleidingssessies en netwerkevenementen te organiseren;

                           b)

                           in samenwerking met de nationale Solvit-centra het handboek voor de behandeling van zaken door Solvit samen te stellen en te actualiseren;

                           c)

                           de Solvit-centra op verzoek te ondersteunen bij de behandeling van zaken. In het geval van complexe zaken kan het gaan om informeel juridisch advies. De Commissie beantwoordt verzoeken om informeel juridisch advies binnen twee weken. Dergelijk advies is louter informeel en houdt voor de Commissie geen enkele verbintenis in;

                           d)

                           de Solvit-databank en een openbare interface te beheren en te onderhouden, alsook door specifieke opleiding aan te bieden en specifiek materiaal te leveren om het gebruik ervan door de Solvit-centra te vergemakkelijken;

                           e)

                           toezicht te houden op de kwaliteit en de resultaten van de Solvit-centra en op de zaken die zij behandelen. Wanneer in een zaak sprake is van een structureel probleem, zal de Commissie deze zaak van nabij volgen en indien nodig advies geven en ondersteuning bieden, teneinde ervoor te zorgen dat er een einde komt aan het structureel probleem. De Commissie gaat na of een onopgelost structureel probleem verdere follow-up vraagt;

                           f)

                           te zorgen voor een passende communicatie tussen Solvit, CHAP (5) en EU Pilot (6), zodat de onopgeloste Solvit-zaken de nodige follow-up krijgen en structurele zaken worden gevolgd, alsook om te vermijden dat klachten tweemaal worden behandeld;

                           g)

                           de Solvit-centra op hun verzoek in te lichten over het gevolg dat zij heeft gegeven aan onopgeloste zaken, wanneer bij haar klacht is ingediend.

               2.

               Indien aangewezen, kan de Commissie met het oog op een snelle en informele oplossing door haar ontvangen klachten doorverwijzen naar Solvit, op voorwaarde dat de indieners hiermee akkoord gaan.

         VII.   TOEZICHT OP DE KWALITEIT EN VERSLAGGEVING

               1.

               De Solvit-centra verrichten op de in het handboek voor de behandeling van zaken beschreven wijze regelmatig kwaliteitscontroles op zaken die zij behandelen als centrum van oorsprong en als leidingnemend centrum.

               2.

               De diensten van de Commissie onderwerpen de zaken regelmatig aan een algemene kwaliteitscontrole en melden mogelijke problemen aan de betrokken Solvit-centra, die vervolgens de gepaste maatregelen nemen om de geïdentificeerde tekortkomingen te verbeteren.

               3.

               De Commissie brengt regelmatig verslag uit over de kwaliteit en de resultaten van Solvit. Zij brengt eveneens verslag uit over de soort problemen die Solvit heeft ontvangen en over de zaken die het heeft behandeld, om tendensen te kunnen vaststellen en de overblijvende problemen op de interne markt te kunnen identificeren. Over structurele zaken brengt de Commissie afzonderlijk verslag uit.

         VIII.   ZICHTBAARHEID VAN HET NETWERK

               1.

               De Commissie levert inspanningen om ervoor te zorgen dat Europese organisaties van belanghebbenden en de instellingen van de Unie Solvit beter kennen en er meer gebruik van maken, en bevordert aan de hand van onlinekanalen de toegankelijkheid en zichtbaarheid ervan.

               2.

               De lidstaten verspreiden gebruiksvriendelijke informatie over Solvit en zorgen ervoor dat het netwerk goed toegankelijk is, in het bijzonder via alle relevante websites van de overheid.

               3.

               De lidstaten nemen ook de nodige maatregelen om de belanghebbenden beter bewust te maken van Solvit. De Commissie staat hen daarin bij.

         IX.   SAMENWERKING MET ANDERE NETWERKEN EN CONTACTPUNTEN

               1.

               Om ervoor te zorgen dat de indieners effectief worden geholpen, werken de Solvit-centra samen met andere Europese en nationale netwerken die informatie kunnen verstrekken en hulp kunnen bieden, zoals Uw Europa, Europe Direct, Uw Europa — Advies, het Enterprise Europe Network, de Europese consumentencentra, Eures, Fin-net en het Europees netwerk van ombudsmannen. De Solvit-centra bouwen ook goede werkrelaties op met de respectievelijke nationale leden van de administratieve commissie voor de coördinatie van de sociale zekerheid, om een effectieve behandeling van socialezekerheidszaken te waarborgen.

               2.

               De Solvit-centra hebben regelmatig contact en werken nauw samen met hun nationale EU Pilot-contactpunten, om ervoor te zorgen dat op passende wijze informatie wordt uitgewisseld over de zaken en ontvangen klachten.

               3.

               De Commissie vergemakkelijkt deze samenwerking door onder meer gezamenlijke netwerkevenementen te organiseren en de technische verbinding met zoals onder punt 1 vermelde netwerken en contactpunten te garanderen (7).

         X.   BESCHERMING VAN PERSOONSGEGEVENS EN VERTROUWELIJKHEID

   De verwerking van persoonsgegevens voor de doeleinden van deze aanbeveling, waaronder in het bijzonder de transparantievereisten en de rechten van de betrokkenen, wordt geregeld door de IMI-verordening. Overeenkomstig deze verordening geldt het volgende:

               1.

               Indieners kunnen bij Solvit een klacht indienen via een openbare interface die verbonden is aan het informatiesysteem interne markt, dat door de Commissie ter beschikking wordt gesteld. De indieners hebben geen toegang tot de Solvit-databank.

               2.

               De centra van oorsprong en de leidingnemende centra hebben toegang tot de Solvit-databank en kunnen via deze databank de zaken behandelen waarbij zij betrokken zijn. Zij hebben daarbij ook toegang tot de persoonsgegevens van de indiener.

               3.

               De Solvit-centra die niet bij een specifieke zaak betrokken zijn, en de Commissie, hebben read-only-toegang tot anonieme informatie met betrekking tot de zaak.

               4.

               Het centrum van oorsprong deelt het leidingnemend centrum gewoonlijk de naam van de indiener mee, zodat gemakkelijker een oplossing kan worden gevonden voor het probleem. De indiener wordt hiervan bij het begin van de procedure in kennis gesteld en krijgt de gelegenheid zich hiertegen te verzetten, in welk geval de naam van de indiener vertrouwelijk blijft.

               5.

               Het leidingnemend centrum en de overheidsinstanties die bij de klacht betrokken zijn, gebruiken de door de indiener verstrekte gegevens uitsluitend ter oplossing van de zaak. Ambtenaren die de zaak behandelen, verwerken de persoonsgegevens uitsluitend voor de doeleinden waarvoor zij zijn verstrekt. Voorts worden de gepaste stappen genomen om commercieel gevoelige informatie, zonder persoonsgegevens, te beschermen.

               6.

               Een zaak kan enkel worden overgedragen naar een ander netwerk dat of een andere organisatie die kan helpen het probleem op te lossen, als de indiener daarmee instemt.

               7.

               Het personeel van de Commissie heeft uitsluitend toegang tot de persoonsgegevens van indieners wanneer dat nodig is om:

                           a)

                           te vermijden dat een aan de Commissie of aan een andere instelling van de Unie voorgelegd probleem via een andere procedure parallel wordt behandeld;

                           b)

                           informeel juridisch advies te geven overeenkomstig punt VI;

                           c)

                           een beslissing te nemen over een eventuele follow-up van reeds door Solvit behandelde zaken;

                           d)

                           technische kwesties op te lossen met betrekking tot de Solvit-databank.

               8.

               De in het informatiesysteem interne markt opgenomen persoonsgegevens in verband met Solvit-zaken worden 18 maanden na de sluiting van de zaak afgeschermd. De anonieme beschrijvingen van Solvit-zaken blijven beschikbaar in de Solvit-databank en kunnen worden gebruikt voor statistische doeleinden, verslaggeving en beleidsontwikkeling.

         XI.   OVERIGE BEPALINGEN

   Deze aanbeveling vervangt Aanbeveling 2001/893/EG. Alle verwijzingen naar Aanbeveling 2001/893/EG moeten worden gelezen als verwijzingen naar deze aanbeveling.
   XII.   TOEPASSINGSDATUM EN ADRESSATEN

   Deze aanbeveling is van toepassing vanaf 1 oktober 2013.
   Deze aanbeveling is gericht tot de lidstaten.

      Gedaan te Brussel, 17 september 2013.

            Voor de Commissie

         Michel BARNIER

            Lid van de Commissie

      (1)  PB L 331 van 15.12.2001, blz. 79.

      (2)  COM(2012) 259 final.

      (3)  COM(2013) 269 final.

      (4)  PB L 316 van 14.11.2012, blz. 1.

      (5)  Complaint handling/Accueil des plaignants — Systeem van de Commissie voor de registratie van klachten.

      (6)  COM(2007) 502 final.

      (7)  Op het moment van goedkeuring van deze aanbeveling was de technische verbinding met Uw Europa — Advies al ingesteld en was de verbinding met Europe Direct in ontwikkeling.