               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 18.5.2016
            COM(2016) 344 final
            Aanbeveling voor een
            AANBEVELING VAN DE RAAD
            over het nationale hervormingsprogramma 2016 van Sloveniëen met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2016 van Slovenië

               Aanbeveling voor een

               AANBEVELING VAN DE RAAD

               over het nationale hervormingsprogramma 2016 van Slovenië

                  en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2016 van Slovenië

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en artikel 148, lid 4,

               Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid
                  1
               , en met name artikel 5, lid 2,

               Gezien Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende de preventie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden
                  2
               , en met name artikel 6, lid 1,

               Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie
                  3
               ,

               Gezien de resoluties van het Europees Parlement
                  4
               ,

               Gezien de conclusies van de Europese Raad,

               Gezien het advies van het Comité voor de werkgelegenheid,

               Gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité,

               Gezien het advies van het Comité voor sociale bescherming,

               Gezien het advies van het Comité voor de economische politiek,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)Op 26 november 2015 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de jaarlijkse groeianalyse
                  5
                en daarmee de aanzet gegeven tot het Europees semester 2016 voor coördinatie van het economisch beleid. De prioriteiten van de jaarlijkse groeianalyse zijn op 17-18 maart 2016 door de Europese Raad bekrachtigd. Op 26 november 2015 heeft de Commissie op grond van Verordening (EU) nr. 1176/2011 ook het waarschuwingsmechanismeverslag
                  6
                aangenomen, waarin zij Slovenië heeft genoemd als een van de lidstaten die aan een diepgaande evaluatie zouden worden onderworpen. Tevens heeft de Commissie op die datum een aanbeveling voor een aanbeveling van de Raad over het economisch beleid van de eurozone aangenomen
                  7
               . Deze aanbeveling is op 18-19 februari 2016 door de Europese Raad bekrachtigd en op 8 maart 2016 door de Raad goedgekeurd. Als land dat de euro als munt heeft, en gelet op de nauwe verwevenheid van de economieën in de economische en monetaire unie moet Slovenië ervoor zorgen dat de aanbeveling tijdig en volledig wordt opgevolgd.

               (2)Op 26 februari 2016 is het landverslag 2016 voor Slovenië
                  8
                gepubliceerd. Daarin werden de vorderingen beoordeeld die Slovenië bij de uitvoering van de op 14 juli 2015 door de Raad vastgestelde landspecifieke aanbevelingen heeft gemaakt, alsmede de vooruitgang die de lidstaat in de richting van zijn nationale Europa 2020-doelstellingen heeft geboekt. Het bevatte ook de diepgaande evaluatie die op grond van artikel 5 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 is uitgevoerd. Op 8 maart 2016 heeft de Commissie de resultaten van de diepgaande evaluatie gepresenteerd
                  9
               . Op basis van haar analyse concludeert de Commissie dat Slovenië met macro-economische onevenwichtigheden wordt geconfronteerd. Zwakke punten in de banksector, de schuldenlast van het bedrijfsleven, het gebrek aan investeringen en de risico's voor de budgettaire houdbaarheid op lange termijn zijn kwetsbare aspecten die moeten worden verholpen. Het vertrouwen is teruggekeerd in de Sloveense banksector. Toch blijft de kredietgroei negatief en is het niveau van probleemleningen nog steeds relatief hoog. Het is belangrijk dat Slovenië de risico’s voor de budgettaire houdbaarheid ten gevolge van de toenemende druk op de gezondheidszorg en de pensioenstelsels aanpakt en de toegenomen overheidsschuld terugdringt. Belemmeringen voor investeringen moeten verder worden verminderd, met name in het overheidsbestuur. Er bestaat behoefte om de sociale partners sterker te betrekken bij het vormgeven en uitvoeren van structurele hervormingen, in het bijzonder op het gebied van pensioenen, gezondheidszorg, langdurige zorg en arbeidsmarktbeleid.

               (3)Op 15 april 2016 heeft Slovenië zijn nationale hervormingsprogramma 2016 en zijn stabiliteitsprogramma 2016 ingediend. Om met de onderlinge verbanden tussen beide programma's rekening te houden, zijn deze tegelijkertijd geëvalueerd.

               (4)De betrokken landspecifieke aanbevelingen zijn meegenomen in de programmering van de Europese structuur- en investeringsfondsen voor de periode 2014-2020. Op grond van artikel 23 van Verordening (EU) nr. 1303/2013 kan de Commissie een lidstaat verzoeken zijn partnerschapsovereenkomst en de betrokken programma's te evalueren en wijzigingen daarop voor te stellen wanneer dit nodig is om de uitvoering van relevante aanbevelingen van de Raad te ondersteunen. De Commissie heeft nadere toegelicht hoe zij deze bepaling zal toepassen, in richtsnoeren inzake de toepassing van maatregelen om de doeltreffendheid van de Europese structuur- en investeringsfondsen te koppelen aan gezond economisch bestuur
                  10
               .

               (5)In het stabiliteitsprogramma 2016 van Slovenië wordt aangegeven dat de uitzonderlijke toevloed van vluchtelingen aanzienlijke gevolgen heeft voor de begroting en wordt afdoende bewijs geleverd voor de omvang en de aard van die extra kosten voor de begroting. Volgens de Commissie bedroegen de in aanmerking komende extra uitgaven 0,06 % van het bbp in 2015 en worden deze momenteel voor 2016 op 0,07 % van het bbp geschat. Op grond van de bepalingen van artikel 5, lid 1, en artikel 6, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 kunnen deze extra uitgaven worden toegestaan, voor zover het toestromen van vluchtelingen een uitzonderlijke gebeurtenis is, de gevolgen ervan voor de Sloveense overheidsfinanciën aanzienlijk zijn en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën niet in gevaar zou worden gebracht wanneer een tijdelijke afwijking van het aanpassingstraject in de richting van de begrotingsdoelstelling op middellange termijn wordt toegestaan. Terwijl deze bepaling voor 2015 niet van toepassing is aangezien Slovenië zich in een buitensporigtekortprocedure bevond, zal voor 2016 in het voorjaar van 2017 een definitieve beoordeling, met inbegrip van de in aanmerking komende bedragen, worden gemaakt op grond van de waargenomen gegevens die de Sloveense autoriteiten zullen verstrekken.

               (6)[Ingevolge de intrekking van de buitensporigtekortprocedure valt Slovenië onder het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact en is het onderworpen aan de overgangsregel voor de schuld.] In haar stabiliteitsprogramma 2016 rekent de regering met een geleidelijke verbetering van het nominale saldo van 2,2 % van het bbp in 2016 naar 0,4 % van het bbp in 2019. De begrotingsdoelstelling op middellange termijn – een begroting in structureel evenwicht, die niet in overeenstemming is met de vereisten van het stabiliteits- en groeipact – zal naar verwachting worden bereikt in 2020, buiten de prognoseperiode van het programma. Het herberekende structurele saldo wijst echter op een structureel tekort van 1,2 % van het bbp in 2019. Volgens het stabiliteitsprogramma zal de overheidsschuldquote naar verwachting dalen tot 80,2 % van het bbp in 2016 en verder dalen tot 73,8 % van het bbp in 2019. Het macro-economische scenario dat aan deze begrotingsprognoses ten grondslag ligt, is plausibel. De maatregelen die nodig zijn om vanaf 2017 de geplande tekortdoelstellingen te ondersteunen, zijn echter niet voldoende gespecificeerd. Volgens de voorjaarsprognose 2016 van de Commissie wordt de outputgap van Slovenië in 2017 geraamd op 1,8 % van het bbp, terwijl de potentiële groei naar verwachting 1,1 % en de reële groei naar verwachting 2,3 % van het bbp zal bedragen. Op deze basis luidt de evaluatie dat voor Slovenië in 2017 "goede tijden" aanbreken, waarbij een structurele aanpassing van 1 % van het bbp vereist is. In het specifieke geval van Slovenië bestaat echter significante onzekerheid over de berekening van de potentiële groei en van de outputgap wegens de specifieke situatie van de arbeidsmarkt, de bijzonder sterke economische inkrimping in 2008-2013 en de structurele hervormingen die in uitvoering zijn. Alternatieve ramingen van de outputgap die betrekking hebben op een langere prognoseperiode, waarin de lopende herziening van de ramingsmethode tot uiting komt, zouden wijzen op een rustiger profiel van outputgap voor Slovenië, hetgeen betekent dat het voorbarig is te oordelen dat de Sloveense economie in 2017 goede tijden tegemoetgaat. Het zou derhalve meer aangewezen zijn om in de huidige situatie voor 2017 een structurele inspanning in overeenstemming met normale omstandigheden te vragen. Er blijkt een risico te zijn op enige afwijking van de aanbevolen aanpassing in de richting van de middellangetermijndoelstelling in 2016 en, bij ongewijzigd beleid, een significante afwijking in 2017. De conclusie voor 2016 zou niet veranderen ingeval de gevolgen voor de begroting van de uitzonderlijke toevloed van vluchtelingen van de evaluatie werden uitgesloten. Verwacht wordt dat Slovenië in 2016 zal voldoen aan de overgangsregel voor de schuld, en in 2017 in grote lijnen zal voldoen. Op basis van zijn beoordeling van het stabiliteitsprogramma en rekening houdend met de voorjaarsprognoses 2016 van de Commissie is de Raad van oordeel dat het risico bestaat dat Slovenië niet aan de bepalingen van het stabiliteits- en groeipact zal voldoen. Daarom zullen verdere maatregelen nodig zijn om de naleving in 2016 en 2017 te garanderen.

               (7)In juli 2015 heeft het parlement de wet inzake de budgettaire regels aangenomen. Er moet echter nog een onafhankelijke begrotingsraad worden benoemd die toezicht zal houden op de uitvoering van de regels. Voorts moet nog werk worden gemaakt van de herziening van de wet inzake de overheidsfinanciën hetgeen noodzakelijk is om volledig uitvoering te geven aan de wet inzake de budgettaire regels, om een wettelijke status te verlenen aan de meerjarige aanpak van het begrotingswerk.

               (8)Met het hoge niveau van overheidsschuld van ruim boven de 60 % van het bbp is Slovenië kwetsbaar voor groei- en renteschokken. Tegelijkertijd vergrijst de bevolking van Slovenië sneller dan in de meeste lidstaten. Slovenië heeft af te rekenen met hoge risico’s voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn; de indicator voor het houdbaarheidstekort op lange termijn is immers de hoogste van alle lidstaten, als gevolg van de verwachte stijging van de overheidsuitgaven in verband met pensioenen, gezondheidszorg en langdurige zorg. De verwachte overheidsuitgaven voor pensioenen liggen hoger dan in alle lidstaten en zullen volgens de ramingen toenemen van 11,8 % in 2013 tot 15,3 % van het bbp in 2060. De afhankelijkheidsratio van ouderen zal naar verwachting meer dan verdubbelen tussen 2013 en 2060, wat aanzienlijke druk op de pensioenstelsels meebrengt. De te verwachten impliciete verplichtingen in verband met de vergrijzingskosten tonen welke uitdagingen de verouderende bevolking op lange termijn meebrengt. Daarnaast kunnen wat de toereikendheid betreft in de toekomst problemen worden verwacht voor werknemers met een onvolledige loopbaan: een groeiend aantal personen heeft een onvolledige of korte loopbaan, mede vanwege hun late toetreding tot de arbeidsmarkt, hun arbeidsprestaties in tijdelijke banen en het lage niveau van bijdragen. Een witboek over pensioenen werd in april 2016 gepubliceerd en zal dienen als basis voor een brede openbare raadpleging. De resultaten van de raadpleging zullen worden verwerkt in een nieuwe pensioenhervorming die binnen de huidige zittingsperiode dient te worden goedgekeurd, onmiddellijk startend met een overeenkomst met de sociale partners over belangrijke onderdelen van de hervorming, namelijk de pensioengerechtigde leeftijd, het niveau van de pensioenen, de indexering en de optimalisering van de tweede pijler.

               (9)De overheidsuitgaven voor langdurige zorg zullen volgens de verwachtingen tegen 2060 meer dan verdubbelen als gevolg van de vergrijzing. Dit vormt voor Slovenië een grote uitdaging voor de budgettaire houdbaarheid. Het aandeel van de bevolking van 80 jaar en ouder zal naar verwachting verdrievoudigen, van 4,6 % in 2013 tot 12,4 % in 2060. Tussen 2003 en 2013 zijn de totale uitgaven voor langdurige zorg met 85 % gestegen, waarbij de particuliere uitgaven sneller stijgen dan de overheidsuitgaven. Er is geen geïntegreerd stelsel voor langdurige zorg in Slovenië. Slovenië spitst zijn uitgaven toe op formele voordelen in natura en de meeste uitgaven gaan naar institutionele zorg meer dan naar thuiszorg, hoewel beide cijfers onder het EU-gemiddelde liggen. Er is aanzienlijke speelruimte om de kosteneffectiviteit van de gezondheidszorg te verbeteren door striktere maatregelen om de eerstelijnszorg beter te laten functioneren als poortwachter, met een verschuiving van intramurale naar extramurale gezondheidszorg, meer efficiëntie en beter beheer van ziekenhuizen, vlotter verloop van de processen voor gunning en betaling van contracten, ontwikkeling van betere kosteninformatie wordt voor de aanpassing van de ingevoerde diagnosegerelateerde groepen en verdere uitwerking van het kader voor kwaliteitsbewaking. Het aandeel van de gezamenlijke aanbestedingen is beperkt en er wordt sterk gefocust op het gunningscriterium „laagste prijs”. De algemene evaluatie van het stelsel voor gezondheidszorg werd afgerond en de regering en het parlement keurden respectievelijk einde 2015 en in maart 2016 een resolutie goed met het plan 2016-2025 voor nationale gezondheidszorg. De resolutie behelst een strategisch plan voor hervormingen: de voorstellen van daadwerkelijk bindende uitvoeringsmaatregelen zijn in voorbereiding maar moeten nog worden ingediend. Voorts blijft het onduidelijk of de hervorming aandacht zal hebben voor belangrijke vraagstukken zoals ingebouwde automatische stabilisatieregelingen, die inkomstenschommelingen in de conjunctuurcyclus zouden opvangen, en de toegang tot en de kwaliteit van de dienstverlening. De goedkeuring van de wet langdurige zorg en de wet gezondheidszorg en zorgverzekering is herhaaldelijk uitgesteld en de huidige routekaart voor de vaststelling van deze wetgeving blijkt optimistisch voor de tweede helft van 2016.

               (10)De arbeidsmarktprestaties verbeteren geleidelijk en de sociale omstandigheden zijn gestabiliseerd. De creatie van banen is goed op gang gekomen en de werkloosheid is aan het dalen. De arbeidsparticipatie van oudere en laaggeschoolde werknemers blijft echter een uitdaging. Langdurig werklozen vertegenwoordigen nog steeds meer dan de helft van alle werklozen en een aanzienlijk deel onder hen is laaggeschoold of ouder dan 50 jaar. De richtsnoeren voor maatregelen inzake actief arbeidsmarktbeleid 2016-2020 vormen een voortzetting van de tot nog toe gevolgde aanpak maar de uitgaven voor dit beleidsterrein blijven laag. In november 2015 werden tijdelijke vrijstellingen van sociale premies ten laste van werkgevers goedgekeurd voor nieuw aangeworven werknemers van meer dan 55 jaar. Verdere maatregelen om de arbeidsloopbaan te verlengen, onder meer door aanpassing van de werkomgeving, die eveneens van belang zijn voor de houdbaarheid van het pensioenstelsel, zullen naar verwachting in 2016 worden voorgesteld. De groei van de lonen is gelijke tred blijven houden met de productiviteitswinsten en is het externe concurrentievermogen blijven ondersteunen. In november 2015 heeft het parlement een door de vakbonden voorgestelde wet aangenomen waarin het minimumloon opnieuw werd gedefinieerd met uitsluiting van bepaalde bonussen. Ten gevolge daarvan hebben werkgeversorganisaties zich uit het sociaal pact teruggetrokken, hetgeen de sociale dialoog aanmerkelijk verzwakt.

               (11)Er is vooruitgang geboekt bij de herschikking van oninbare leningen, ook al blijven deze op een hoog niveau in vergelijking met de periode vóór de crisis. Slovenië heeft een aantal beleidsmaatregelen genomen om de houdbaarheid van de banksector te verbeteren. De maatregelen hebben onder meer betrekking op de versterking van de capaciteit van banken om oninbare leningen weg te werken en actiemodellen met specifieke streefdoelen voor het terugdringen van oninbare leningen. Slovenië heeft ook diverse maatregelen ingevoerd ter beheersing van het kredietrisico. Medio 2016 worden positieve resultaten verwacht. Toch blijft het beleid op de korte termijn prioritair gericht op de verdere afwikkeling van de oninbare leningen en het beheer van kredietrisico’s. De operationele en financiële herstructurering van grote ondernemingen is voltooid en de raamovereenkomsten voor herstructurering worden voortdurend gecontroleerd. De Bank Asset Management Company (BAMC) is volledig operationeel en haar strategie voor 2017-2022 is vastgesteld. Hoewel de BAMC vorderingen heeft gemaakt in de sanering van haar leningenportefeuille, blijft het risico voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën bestaan. In 2015 droegen haar activiteiten voor 1 % bij tot het bbp en voor 2,9 % tot het overheidstekort. Het toezicht op de activiteiten van de BAMC blijkt ontoereikend omdat de autoriteiten het tekort van deze onderneming in 2015 met 0,7 % van het bbp hebben onderschat en niet op de hoogte bleken van het niveau van de door de BAMC gerealiseerde afschrijvingen. Er zijn ook aanvullende herstructureringsinstrumenten beschikbaar. Samen met aanzienlijke vorderingen bij de herstructurering van grote ondernemingen heeft Slovenië een aanvang gemaakt met de herstructurering van een aantal kleine en middelgrote ondernemingen. De richtsnoeren voor de herstructurering van kmo's worden momenteel door de banken uitgevoerd. Wat de toegang tot financiering voor kmo's en micro-ondernemingen betreft, is er vooruitgang geboekt. De toegang tot alternatieve financieringsbronnen zoals durfkapitaal is niettemin beperkt. Ondanks de toenemende beschikbaarheid van schuld- en vermogensinstrumenten op de markt zijn kleine bedrijven nog steeds te afhankelijk van bankleningen. Dat segment is daarom zeer gevoelig voor ontwikkelingen op de kredietmarkt.

               (12)De groei van de investeringen is de afgelopen jaren stilgevallen, hetgeen de economische output en de vooruitzichten op toekomstige groei in Slovenië beperkt. De particuliere investeringen zijn tijdens de economische crisis sterk teruggelopen en het aandeel daarvan in het bbp is sindsdien gedaald. Terwijl de overheidsinvesteringen sterk afhankelijk zijn van de dynamiek van EU-fondsen, zijn meer productieve investeringen noodzakelijk om economische groei te stimuleren en te ondersteunen. De buitenlandse directe investeringen zijn de afgelopen twee jaar sterk gegroeid in Slovenië, hetgeen hoofdzakelijk te danken is aan intensievere privatiseringsinpanningen. Toch wordt het ondernemingsklimaat in Slovenië nog gehinderd door de lopende schuldafbouw en een hoog niveau van administratieve lasten, met name in de bouwsector en op het gebied van ruimtelijke ordening en naleving van de belastingwetgeving, maar ook ten gevolge van de restrictieve regeling voor toegang tot en uitoefening van gereglementeerde beroepen, hetgeen de instroom van investeringen belemmert. Om het zakendoen in Slovenië te vergemakkelijken moet het vertrouwen van de ondernemingswereld worden versterkt en moeten inefficiënties binnen het overheidsapparaat en bureaucratie ten gevolge van de grote aantallen wetten en regels en de talrijke wetswijzigingen, verder worden weggewerkt. Van de maatregelen ter vermindering van de administratieve lasten die in het enig document van de regering zijn vermeld, is ongeveer de helft uitgevoerd maar een aantal relevante maatregelen, in het bijzonder met betrekking tot bouwvergunningen en ruimtelijke ordening, hebben vertraging opgelopen.

               (13)De strategie 2015-2020 voor de ontwikkeling van het openbaar bestuur, die is aangenomen als onderdeel van Sloveniës naleving van de voorwaarden voor toegang tot Europese structuur- en investeringsfondsen voor de periode 2014-2020, heeft betrekking op verschillende portefeuilles, waardoor interministeriële coördinatie van essentieel belang is, wil de strategie naar behoren en tijdig worden uitgevoerd. In februari 2016 heeft de regering het tweede tussentijds verslag over de uitvoering van het programma „nultolerantie voor corruptie” goedgekeurd. Bij de uitvoering van dat programma is enige vooruitgang geboekt. Bepaalde maatregelen van het programma (gezamenlijke overheidsaanbesteding voor gezondheidszorg, onderzoek van criminaliteit in de banksector en vaststelling van de wet voor integriteit en preventie van corruptie) hebben echter vertraging opgelopen. De voorgenomen wijziging van de wet inzake integriteit en corruptiepreventie zal een kans bieden om de werking van de commissie voor corruptiepreventie te verbeteren, omdat kwesties met betrekking tot geloofwaardigheid en efficiënte werking aandacht krijgen. In het justitiële stelsel is de duur van rechtszaken verder ingekort en is het aantal hangende zaken, komende van zeer hoge niveaus, teruggedrongen, hetgeen deels te danken is aan een kleiner aantal binnenkomende zaken. De daling is tot op zekere hoogte ook toe te schrijven aan wijzigingen in de procedurele en statistische behandeling van handhavingszaken. Het Hooggerechtshof gaat verder met het actualiseren van bedrijfsprocessen in rechtbanken en met het hervormen van casemanagementsystemen. Ondanks een verbeterd insolventiekader, dat bedrijven meer kansen tot reorganisatie biedt, blijven liquidatieprocedures slepend lang en inefficiënt.

               (14)De staatsinmenging in de economie blijft groot. De overheid is de grootste werkgever, vermogensbeheerder en houder van bedrijfsschuld in Slovenië. Als reactie op de aanbevelingen die dienaangaande tussen 2012 en 2015 tot de lidstaat werden gericht, heeft Slovenië een nieuw kader voor de Sloveense overheidsholding opgesteld. Dit bevat een strategie voor het beheer van staatseigendom, een reeks prestatiecriteria voor activa en een beheersplan voor 2016. Dit stelsel vormt een aanvulling op de nieuwe code voor corporate governance voor staatsbedrijven die eind 2014 werd goedgekeurd. De strategie bevestigt de omvang van de huidige overheidsinmenging in de economie en spitst zich in sterkere mate toe op het verbeteren van prestaties van staatsbedrijven. Daarom is het des te belangrijker dat de herziene kaderregeling door de Sloveense overheidsholding wordt geïmplementeerd om te zorgen voor scheiding van de eigendoms- en regulerende functies van de overheid en het professionele beheer van staatsbedrijven. Dit moet samen met de verdere privatisering van geselecteerde activa de voorwaardelijke verplichtingen verminderen voor de begroting op dit gebied. De privatisering van NLB moet in 2016 worden gelanceerd in overeenstemming met het beheersplan van de Sloveense overheidsholding.

               (15)In de context van het Europees semester heeft de Commissie een brede analyse van het economische beleid van Slovenië verricht. Deze analyse is gepubliceerd in het landverslag 2016. Voorts heeft zij zowel het stabiliteitsprogramma als het nationale hervormingsprogramma doorgelicht en onderzocht welk gevolg is gegeven aan de aanbevelingen die in eerdere jaren tot Slovenië zijn gericht. Daarbij heeft zij niet alleen gekeken naar de relevantie ervan voor een houdbaar budgettair en sociaaleconomisch beleid in Slovenië, maar is zij ook nagegaan of de EU-regels en richtsnoeren in acht zijn genomen, gezien de noodzaak de algehele economische governance van de Unie te versterken door middel van een inbreng op EU-niveau in toekomstige nationale besluiten. De aanbevelingen in het kader van het Europees semester worden in de onderstaande aanbevelingen 1 tot en met 4 weergegeven.

               (16)In het licht van deze beoordeling heeft de Raad het stabiliteitsprogramma onderzocht en zijn advies daarover
                  11
                 is met name in de onderstaande aanbeveling 1 weergegeven.

               (17)In het licht van de diepgaande evaluatie door de Commissie en van deze beoordeling heeft de Raad het nationale hervormingsprogramma en het stabiliteitsprogramma onderzocht. Zijn aanbevelingen op grond van artikel 6 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 zijn in de onderstaande aanbevelingen 1, 3 en 4 weergegeven.

               BEVEELT AAN dat Slovenië in 2016 en 2017 de volgende actie onderneemt:

               1.Na de correctie van het buitensporig tekort een jaarlijkse budgettaire aanpassing van 0,6 % van het bbp realiseren richting de begrotingsdoelstelling op middellange termijn in 2016 en in 2017. Een middellangetermijnbegrotingsdoelstelling vaststellen in overeenstemming met de vereisten van stabiliteits- en groeipact. Het begrotingskader versterken, onder meer door de aanstelling van een onafhankelijke begrotingsraad en de wijziging van de wet inzake de overheidsfinanciën. De hervorming van de stelsels voor langdurige zorg en gezondheidszorg voltooien en implementeren, door deze kostenefficiënter te maken om de houdbaarheid op lange termijn van toegankelijke en hoogwaardige gezondheidszorg te garanderen. Uiterlijk einde 2017 de hervorming van het pensioenstelsel goedkeuren.

               2.In overleg met de sociale partners de inzetbaarheid van laaggeschoolde en oudere werknemers vergroten, onder meer via gerichte maatregelen voor een leven lang leren en activering.

               3.De financieringsvoorwaarden voor kredietwaardige bedrijven verbeteren, onder meer door duurzame afwikkeling van oninbare leningen en toegang tot alternatieve financieringsbronnen te bevorderen. Zorgen voor correcte uitvoering van de strategie van het agentschap voor het beheer van bankactiva.

               4.Maatregelen nemen om de overheidsdiensten te moderniseren en de administratieve lasten voor het bedrijfsleven te verminderen. De governance en de prestaties van staatsbedrijven verbeteren.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)
                  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

                     (2)
                  PB L 306 van 23.11.2011, blz. 25.

                     (3)
                  COM(2016) 344 final.

                     (4)
                  P8_TA(2016)0058, P8_TA(2016)0059, and P8_TA(2016)0060.

                     (5)
                  COM(2015) 690 final.

                     (6)
                  COM(2015) 691 final.

                     (7)
                  COM(2015) 692 final.

                     (8)
                  SWD(2016) 92 final.

                     (9)
                  COM(2016) 95 final.

                     (10)
                  COM(2014) 494 final.

                     (11)
                  Op grond van artikel 5, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad.


                     EUROPESE
                     COMMISSIE
                                            Brussel, 13.5.2015
                                            COM(2015) 270 final
                             Aanbeveling voor een
                       AANBEVELING VAN DE RAAD
          over het nationale hervormingsprogramma 2015 van Polen
en met een advies van de Raad over het convergentieprogramma 2015 van Polen
 ---pagebreak---                                        Aanbeveling voor een
                                AANBEVELING VAN DE RAAD
                  over het nationale hervormingsprogramma 2015 van Polen
     en met een advies van de Raad over het convergentieprogramma 2015 van Polen
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121,
lid 2, en artikel 148, lid 4,
Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het
toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch
beleid1, en met name artikel 9, lid 2,
Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie2,
Gezien de resoluties van het Europees Parlement3,
Gezien de conclusies van de Europese Raad,
Gezien het advies van het Comité voor de werkgelegenheid,
Gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité,
Gezien het advies van het Comité voor sociale bescherming,
Gezien het advies van het Comité voor de economische politiek,
Overwegende hetgeen volgt:
(1)       Op 26 maart 2010 heeft de Europese Raad zijn goedkeuring gehecht aan het voorstel
          van de Commissie voor een nieuwe groei- en werkgelegenheidsstrategie; deze
          Europa 2020-strategie berust op een versterkte coördinatie van het economische
          beleid. De strategie spitst zich toe op de sleutelgebieden waarop Europa's potentieel
          voor duurzame groei en concurrentievermogen een krachtige impuls nodig heeft.
(2)       Op voorstel van de Commissie heeft de Raad op 13 juli 2010 een aanbeveling inzake
          de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten en de Unie
          (2010-2014), en op 21 oktober 2010 een besluit betreffende de richtsnoeren voor het
          werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten vastgesteld. Deze vormen samen de
          "geïntegreerde richtsnoeren" en de lidstaten werd verzocht in hun nationaal
          economisch en werkgelegenheidsbeleid rekening daarmee te houden.
(3)       Op 8 juli 2014 heeft de Raad een aanbeveling over het nationale
          hervormingsprogramma voor 2014 van Polen vastgesteld en een advies over het
          geactualiseerde convergentieprogramma voor 2014 van Polen uitgebracht.
1
        PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.
2
        COM(2015) 270.
3
        P8_TA(2015)0067, P8_TA(2015)0068 en P8_TA(2015)0069.
 ---pagebreak--- (4)  Op 28 november 2014 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de
     jaarlijkse groei-analyse4 en daarmee de aanzet gegeven tot het Europees semester
     2015 voor coördinatie van het economisch beleid. Tevens heeft de Commissie op die
     datum      op      grond    van     Verordening       (EU)     nr.   1176/2011     het
     waarschuwingsmechanismeverslag5 aangenomen, waarin Polen niet werd genoemd
     als een van de lidstaten die aan een diepgaande evaluatie zouden worden
     onderworpen.
(5)  Op 18 december 2014 heeft de Europese Raad de volgende prioriteiten goedgekeurd:
     stimuleren van investeringen, vaart zetten achter structurele hervormingen en
     nastreven van een verantwoorde, groeivriendelijke begrotingsconsolidatie.
(6)  Op 26 februari 2015 heeft de Commissie haar landenverslag 2015 voor Polen
     gepubliceerd6. In het landenverslag werden de vorderingen beoordeeld die Polen bij
     de tenuitvoerlegging van de op 8 juli 2014 vastgestelde landspecifieke aanbevelingen
     heeft gemaakt.
(7)  Op 29 april 2015 heeft Polen zijn nationale hervormingsprogramma 2015 en op
     30 april zijn convergentieprogramma 2015 ingediend. Om met de onderlinge
     verbanden tussen beide programma's rekening te houden, zijn deze tegelijkertijd
     geëvalueerd.
(8)  Polen is momenteel aan het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact
     onderworpen [na de beëindiging van de buitensporigtekortprocedure in juni 2015].
     Volgens haar convergentieprogramma 2015 is de regering van plan het nominale
     tekort geleidelijk terug te dringen van 3,2 % van het bbp tot 2,7 % van het bbp in
     2015 en dan verder tot 1,2 % van het bbp in 2018. Op grond van de
     voorjaarsprognoses 2015 van de Commissie kan het buitensporig tekort worden
     geacht al in 2014 te zijn gecorrigeerd, één jaar eerder dan de vastgestelde termijn, in
     aanmerking nemende dat de overschrijding van de referentiewaarde van 3 % van het
     bbp verklaard wordt door de netto begrotingskosten van de hervorming van het
     pensioenstelsel. Volgens het convergentieprogramma is de regering van plan om de
     middellangetermijndoelstelling – een structureel tekort van 1 % van het bbp – in
     2019 te bereiken. De regering is voornemens om de overheidsschuldquote, nadat
     deze in 2015 met 51,7 % een hoogtepunt heeft bereikt, in 2018 terug te dringen tot
     49,1 %. Het macro-economische scenario dat aan deze begrotingsprognoses ten
     grondslag ligt is voor 2015 plausibel en voor 2016 optimistisch. Op basis van een
     algehele evaluatie zal Polen naar verwachting voldoen aan de vereiste aanpassing in
     de richting van de middellangetermijndoelstelling in 2015 aangezien de netto-
     uitgavengroei onder de benchmark blijft. De maatregelen om vanaf 2016 de geplande
     tekortdoelstellingen te ondersteunen zijn nog niet voldoende gespecificeerd. In het
     licht van de voorjaarsprognoses 2015 van de Commissie bestaat het gevaar dat
     enigszins wordt afgeweken van de voorgeschreven aanpassing in 2016 aangezien de
     structurele aanpassing achterblijft bij dat wat is vereist. Daarom zullen in 2016 meer
     maatregelen nodig zijn. Op basis van zijn beoordeling van het
     convergentieprogramma en rekening houdend met de voorjaarsprognoses 2015 van
     de Commissie is de Raad van mening dat Polen waarschijnlijk grotendeels aan de
     bepalingen van het stabiliteits- en groeipact zal voldoen. De belastinginkomsten
     zouden vergroot kunnen worden door het ruime gebruik dat thans van lagere btw-
4
    COM(2014) 902.
5
    COM(2014) 904.
6
    SWD(2015) 40 final.
 ---pagebreak---      tarieven wordt gemaakt, terug te schroeven en door de efficiëntie van de
     belastingsdienst te vergroten.
(9)  Het zou het begrotingskader van Polen ten goede komen wanneer er een
     onafhankelijk orgaan werd opgericht met als taak zowel voor- als achteraf de
     inachtneming van de begrotingsregels te beoordelen, macro-economische en
     begrotingsprognoses te evalueren en de duurzaamheid op langere termijn van de
     openbare financiën te analyseren.
(10) Polen heeft de hervorming van het pensioenstelsel van 1999 eind 2013
     teruggedraaid. Hoewel het terugdraaien van de hervorming van het pensioenstelsel
     van 1999 op korte termijn de begroting enigszins ontlast, verbetert dit de
     houdbaarheid van de overheidsfinanciën op de lange termijn niet, aangezien de
     voordelen op korte termijn van hogere sociale bijdragen en lagere rentebetalingen
     teniet zullen worden gedaan door de hogere pensioenuitkeringen uit de publieke
     pensioenpijler in de toekomst. Al met al houdt het terugdraaien van de hervorming
     van het pensioenstelsel van 1999 op de lange termijn een aantal gevaren voor de
     Poolse overheidsfinanciën in
(11) De privileges op het gebied van de sociale zekerheid die mijnwerkers en
     landbouwers genieten, blijven de beroepsmobiliteit belemmeren en brengen
     aanzienlijke kosten met zich mee voor de overheidsfinanciën. Deze preferentiële
     regelingen weerhouden mensen ervan naar productievere sectoren over te stappen,
     veroorzaken verborgen werkloosheid en worden, vanwege de lage bijdragen, door de
     belastingplichtigen zwaar gesubsidieerd. 11,4 % van de beroepsbevolking is
     werkzaam in de Poolse landbouwsector, meer dan twee keer zoveel als het EU-
     gemiddelde, terwijl deze sector maar goed is voor 3,3 % van de nationale bruto
     toegevoegde waarde. Overheidssubsidies voor het socialezekerheidsstelsel voor
     landbouwers bedragen bijna 1 % van het bbp en die voor de pensioenen van
     mijnwerkers 0,5 % van het bbp. De koppeling tussen bijdragen en uitkeringen is
     zwak en bijdragen zijn over het algemeen gebaseerd op een vast tarief. Landbouwers
     met hoge inkomsten kunnen niet systematisch van het stelsel worden uitgesloten,
     zodat het stelsel vatbaar is voor misbruik. De invoering van een systeem voor de
     registratie en evaluatie van de inkomsten van landbouwers zou een onmisbare eerste
     stap vormen op de weg naar een hervorming van het socialezekerheidsstelsel voor
     landbouwers.
(12) Er is nog steeds sprake van segmentatie van de landbouwmarkt in Polen. Het aantal
     tijdelijke contracten is het hoogste van de EU, terwijl het overgangspercentage van
     tijdelijk naar vast werk laag is en de loonkloof nergens in de EU hoger is. Rigide
     ontslagregels, lange gerechtelijke procedures alsook andere verplichtingen voor
     werkgevers werken het gebruik van arbeidscontracten voor bepaalde tijd en
     atypische arbeidscontracten in de hand. Verder leiden de als hoog ervaren kosten van
     onder de arbeidswetgeving vallende contracten tot een buitensporig gebruik van
     civielrechtelijke contracten (umowy cywilno-prawne), die aantrekkelijk voor
     werkgevers zijn omdat daarvoor lagere socialezekerheidsbijdragen gelden. Het hoge
     percentage contracten van dit type, dat wil zeggen contracten waarvoor lagere
     bijdragen gelden, kan echter de kwaliteit van de werkgelegenheid verminderen,
     vooral voor jonge werknemers. De jeugdwerkloosheid is hoog, deels vanwege de
     discrepantie tussen de kwalificaties en de vaardigheden van kandidaten enerzijds en
     de behoeften van de arbeidsmarkt anderzijds. Er zou dus gestreefd moeten blijven
     worden naar een hervorming van het stelsel van beroepsonderwijs en -opleiding en
     naar een toename van de thans geringe deelname aan een leven lang leren. De
     participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt blijft laag. Om daaraan iets te doen,
 ---pagebreak---         heeft Polen de mogelijkheden voor voorschools onderwijs vergroot, maar het behoort
        nog steeds tot de landen in de EU die het slechtst presteren wat de beschikbaarheid
        van opvang voor de jongste kinderen betreft.
(13)    De spoorwegsector gaat gebukt onder hoge toegangsheffingen en ontoereikende
        nationale financiering. Procedures voor het ontwikkelen en uitvoeren van projecten
        zijn vaak lang en omslachtig als gevolg van het regelgevings- en administratief
        klimaat. De recente wetswijzigingen kunnen weliswaar een positief effect op het
        spoorwegvervoer hebben, maar zij hebben waarschijnlijk geen invloed op de
        investeringsprojecten die in de programmeringsperiode 2007-2013 zijn gestart. In de
        periode 2014-2020 zal de EU-financiering voor de spoorwegsector echter aanzienlijk
        worden verhoogd.
(14)    In de context van het Europees semester heeft de Commissie een brede analyse van
        het economische beleid van Polen verricht. Deze analyse is gepubliceerd in het
        landenverslag 2015. Voorts heeft de Commissie zowel het convergentieprogramma
        als het nationale hervormingsprogramma doorgelicht en onderzocht welk gevolg is
        gegeven aan de aanbevelingen die in eerdere jaren tot Polen zijn gericht. Daarbij
        heeft zij niet alleen gekeken naar de relevantie ervan voor een houdbaar begrotings-
        en sociaaleconomisch beleid in Polen, maar is zij ook nagegaan of de EU-regels en
        richtsnoeren in acht zijn genomen, gezien de noodzaak de algehele economische
        governance van de Europese Unie te versterken door middel van een EU-inbreng in
        toekomstige nationale besluiten. De aanbevelingen in het kader van het Europees
        semester worden in de onderstaande aanbevelingen 1 tot en met 4 weergegeven.
(15)    In het licht van deze beoordeling heeft de Raad het convergentieprogramma van
        Polen onderzocht en zijn advies7 daarover is met name in de onderstaande
        aanbeveling 1 weergegeven,
BEVEELT AAN dat Polen in 2015 en 2016 de volgende actie onderneemt:
1.      Na de correctie van het buitensporig tekort, zowel in 2015 als 2016 een budgettaire
        aanpassing van 0,5 % van het bbp in de richting van de
        middellangetermijndoelstelling bereiken en een onafhankelijke begrotingsraad
        oprichten. Het gebruik van verlaagde btw-tarieven beperken.
2.      Een begin maken met het proces van gelijkschakeling van de pensioenregelingen
        voor landbouwers en mijnwerkers met die voor andere werknemers en een tijdspad
        vaststellen voor de geleidelijke volledige gelijkschakeling. Een systeem invoeren
        voor de evaluatie en registratie van de inkomens van landbouwers.
3.      Maatregelen nemen om het buitensporig gebruik van tijdelijke en civielrechtelijke
        contracten op de arbeidsmarkt terug te dringen.
4.      Belemmeringen voor investeringen in spoorwegprojecten wegnemen.
Gedaan te Brussel,
                                                  Voor de Raad
                                                  De voorzitter
7
      Op grond van artikel 9, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1466/97.


               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 22.5.2017
            COM(2017) 512 final
            Aanbeveling voor een
            AANBEVELING VAN DE RAAD
            over het nationale hervormingsprogramma 2017 van Cyprusen met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2017 van Cyprus

               Aanbeveling voor een

               AANBEVELING VAN DE RAAD

               over het nationale hervormingsprogramma 2017 van Cyprus

                  en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2017 van Cyprus

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en artikel 148, lid 4,

               Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid
                  1
               , en met name artikel 5, lid 2,

               Gezien Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende de preventie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden
                  2
               , en met name artikel 6, lid 1,

               Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie
                  3
               ,

               Gezien de resoluties van het Europees Parlement
                  4
               ,

               Gezien de conclusies van de Europese Raad,

               Gezien het advies van het Comité voor de werkgelegenheid,

               Gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité,

               Gezien het advies van het Comité voor sociale bescherming,

               Gezien het advies van het Comité voor de economische politiek,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)Op 16 november 2016 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de jaarlijkse groeianalyse
                  5
                en daarmee de aanzet gegeven tot het Europees semester 2017 voor coördinatie van het economisch beleid. De prioriteiten van de jaarlijkse groeianalyse zijn op 9-10 maart 2017 door de Europese Raad bekrachtigd. Op 16 november 2016 heeft de Commissie op grond van Verordening (EU) nr. 1176/2011 het waarschuwingsmechanismeverslag
                  6
                aangenomen, waarin zij Cyprus heeft genoemd als een van de lidstaten die aan een diepgaande evaluatie zouden worden onderworpen. Tevens heeft de Commissie op die datum een aanbeveling voor een aanbeveling van de Raad over het economisch beleid van de eurozone aangenomen. Die aanbeveling is op 9-10 maart 2017 door de Europese Raad bekrachtigd en op 21 maart 2017 door de Raad goedgekeurd
                  7
               .

               (2)Als lidstaat die de euro als munt heeft en in het licht van de grote onderlinge verwevenheid tussen de economieën van de economische en monetaire unie, dient Cyprus ervoor te zorgen dat volledig en tijdig uitvoering wordt gegeven aan de aanbeveling voor de eurozone die in de onderstaande aanbevelingen 1 tot en met 5 is weergegeven.

               (3)Op 22 februari 2017 is het landverslag 2017 voor Cyprus
                  8
                gepubliceerd. Daarin werd de vooruitgang beoordeeld die Cyprus bij de tenuitvoerlegging van de op 12 juli 2016 door de Raad vastgestelde landspecifieke aanbevelingen heeft gemaakt, alsmede het gevolg dat is gegeven aan de aanbevelingen die in de jaren voordien werden goedgekeurd, en de vooruitgang die Cyprus in de richting van zijn nationale Europa 2020-doelstellingen heeft geboekt. Het landverslag bevatte ook een op grond van artikel 5 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 uitgevoerde diepgaande evaluatie, waarvan de uitkomsten ook op 22 februari 2017 zijn gepubliceerd
                  9
               . Op basis van haar analyse concludeert de Commissie dat Cyprus wordt geconfronteerd met buitensporige macro-economische onevenwichtigheden. Met name is het van essentieel belang dat het land de talrijke onevenwichtigheden in de vorm van de particuliere, publieke en externe schuldenlast, en het grote volume oninbare leningen aanpakt.

               (4)Op 27 april 2017 heeft Cyprus zijn stabiliteitsprogramma 2017 ingediend en op 28 april 2017 heeft Cyprus zijn nationale hervormingsprogramma 2017 ingediend. Om met de onderlinge verbanden tussen beide programma's rekening te houden, zijn deze tegelijkertijd geëvalueerd. Het Cypriotische nationale hervormingsprogramma omvat toezeggingen voor zowel de korte als de middellange termijn. Met name bevat het maatregelen om de schuldenlast in de particuliere sector te verminderen, het ondernemingsklimaat te verbeteren, de toegang tot financiering te bevorderen, de zorgsector grondig te hervormen, en toezeggingen om de overheidssector en de rechtspraak te hervormen. Het nationale hervormingsprogramma bestrijkt ook de uitdagingen die zijn genoemd in het landverslag 2017 en de aanbeveling voor de eurozone, met onder meer de noodzaak om investeringen opnieuw op gang te brengen en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën te verzekeren. Indien deze maatregelen volledig worden doorgevoerd binnen de aangegeven termijnen, zouden ze kunnen helpen om een antwoord te bieden op de macro-economische onevenwichtigheden en landspecifieke aanbevelingen van Cyprus. Op basis van de beoordeling van de beleidstoezeggingen van Cyprus bevestigt de Commissie haar eerdere beoordeling dat in dit stadium geen verdere stappen nodig zijn in het kader van de procedure bij macro-economische onevenwichtigheden. De tenuitvoerlegging van de agenda voor beleidshervormingen zal op de voet worden gevolgd via specifieke monitoring.

               (5)De betrokken landspecifieke aanbevelingen zijn meegenomen in de programma's van de lidstaten voor de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESI-fondsen) voor de periode 2014-2020. Op grond van de wetgeving over de ESI-fondsen
                  10
                kan de Commissie een lidstaat verzoeken de betrokken programma's voor ESI-fondsen te evalueren en te wijzigen wanneer dat nodig is om de uitvoering van de betrokken landspecifieke aanbevelingen te ondersteunen. De Commissie heeft nadere richtsnoeren verstrekt over de toepassing van die regels
                  11
               .

               (6)Cyprus valt momenteel onder het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact en is aan de schuldregel onderworpen. In zijn stabiliteitsprogramma 2017 gaat het kabinet uit van een nominaal begrotingsoverschot in de periode 2016-2020 (nl. een nominaal saldo van ongeveer 0,4 % van het bbp tijdens de programmaperiode). De budgettaire middellangetermijndoelstelling, vastgesteld als een structureel begrotingsevenwicht, zal volgens de plannen in 2017 worden verwezenlijkt. Voorspeld wordt dat het herberekende
                  12
                structurele saldo de komende jaren alsmaar verder van de middellangetermijndoelstelling zal gaan afwijken, hetgeen niet strookt met de vereisten van het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact. Aangenomen wordt dat de schuldquote van de overheid in 2016 op 107,8 % van het bbp is uitgekomen en zal teruglopen tot 99,7 % in 2018 en vervolgens verder zal dalen tot 88,8 % in 2020. Het macro-economische scenario dat aan deze begrotingsprognoses ten grondslag ligt, is plausibel. Aan de macro-economische aannamen van het stabiliteitsprogramma zijn neerwaartse risico's verbonden. Deze hangen vooral samen met het grote volume oninbare leningen en een mogelijke verslechtering van de externe omgeving.

               (7)Na de correctie van het buitensporige tekort heeft de Raad Cyprus op 12 juli 2016 aanbevolen de budgettaire middellangetermijndoelstelling in 2016 en 2017 in acht te nemen. Afgaande op de voorjaarsprognoses 2017 van de Commissie zal Cyprus in 2017 volgens een algehele evaluatie aan dat vereiste voldoen. Wat 2018 betreft, wordt Cyprus aanbevolen de budgettaire middellangetermijndoelstelling te blijven waarmaken. Volgens de voorjaarsprognoses 2017 van de Commissie spoort dit met een maximale nominale groeivoet van de netto primaire overheidsuitgaven
                  13
                van 0,3 %, hetgeen overeenstemt met een structurele aanpassing van 0,2 % van het bbp. Bij ongewijzigd beleid zou voor Cyprus volgens een algehele evaluatie het gevaar bestaan dat in 2018 enigszins van dat vereiste zal worden afgeweken. De verwachting is dat Cyprus in 2017 en 2018 de schuldregel in acht zal nemen. Al met al is de Raad van oordeel dat Cyprus klaar moet staan om verdere maatregelen te nemen om in 2018 naleving te garanderen.

               (8)De overheidsschuld zit op een neerwaarts traject, maar de houdbaarheid ervan blijft aan risico's onderhevig. Een aantal recente budgettaire maatregelen, maar ook vertragingen bij de uitvoering van cruciale structurele hervormingen zullen naar verwachting leiden tot een verslechtering van het structurele saldo en dreigen de marge voor groeibevorderende overheidsinvesteringen te verkrappen.

               (9)Hoewel de loonsom van de Cypriotische overheidssector (uitgedrukt als percentage van het bbp) tot de hoogste in de eurozone behoort, wordt deze sector nog steeds gekenmerkt door ondoelmatigheden. In het kader van het macro-economische aanpassingsprogramma is een reeks hervormingen uitgetekend en met de sociale partners overeengekomen; deze hervormingen moeten een antwoord bieden op dit probleem. Daarbij ging het onder meer om de invoering van een bindend vast mechanisme dat de loongroei voor overheidspersoneel moet beperken, en om een ingrijpende hervorming van de overheidsdiensten. De goedkeuring van deze hervormingswetgeving staat echter voor obstakels, met name na een negatieve stemming in het Huis van Afgevaardigden in december 2016. Zolang het mechanisme om de loongroei in de overheidssector te beteugelen, nog niet in zijn bindende vorm is goedgekeurd, wordt het toegepast via cao's en blijft het van toepassing tot 2018.

               (10)Er zijn enige hervormingen doorgevoerd om de corruptie aan te pakken. Recente ontwikkelingen in dit verband zijn onder meer hervormingen om overheidsopdrachten op lokaal niveau te professionaliseren en de invoering in december 2015 van een wet op de financiering van politieke partijen. In 2016 is een grondwetswijziging goedgekeurd die de openbaarmaking van het vermogen van overheidsfunctionarissen mogelijk maakt. De coördinerende instantie voor corruptiebestrijding beschikt echter niet over voldoende personeel en sommige tekortkomingen in de tuchtregeling voor ambtenaren zijn nog altijd niet verholpen.

               (11)Cyprus staat ook nog steeds voor cruciale uitdagingen wat betreft het functioneren van de rechtspraak. Ondoelmatige procedures en beperkte capaciteit leiden tot aanzienlijke vertragingen bij de behandeling van rechtszaken. Dit gaat dan weer ten koste van het ondernemingsklimaat en met name het functioneren van nieuwe beslagleggings- en insolventieraamwerken. Die laatste zijn ingevoerd om het volume oninbare particuliere schulden te helpen terug te dringen, hetgeen banken en debiteuren aanzet om het eens te worden over oplossingen met schuldherschikking. Toch wordt de slagkracht van deze instrumenten aangetast door een reeks factoren, zoals de zo-even aangehaalde ondoelmatige rechtspraak, zwakke bestuurlijke capaciteit en het feit dat debiteuren niet altijd goed bekend zijn met de procedures. Ook blijven er aanzienlijke achterstanden en vertragingen bestaan bij de afgifte en overdracht van eigendomsbewijzen. Die ondergraven dan weer inspanningen inzake schuldafbouw en drukken op het herstel van de woningmarkt.

               (12)Het volume oninbare leningen neemt af, maar blijft nog zeer groot, hetgeen de goede werking van de banksector belemmert en een negatief effect sorteert op de kredietverschaffing aan de reële economie. Banken blijven achter bij hun met de Central Bank of Cyprus overeengekomen doelstellingen inzake de herstructurering van leningen, hetgeen wijst op de noodzaak om het systeem doelgerichter en doeltreffender te maken en tevens een meer bindend karakter te geven, met name door ambitieuze doelstellingen vast te stellen voor het verminderen van het volume oninbare leningen, in lijn met de strategieën van banken om hun oninbare leningen af te bouwen. Het percentage hernieuwde wanbetaling blijft hoog, hetgeen mogelijke tekortkomingen bij de oplossingen voor kredietherstructurering aan het licht brengt. Het niveau van de voorzieningen voor risico's is toegenomen, maar blijft wel nog onder het gemiddelde voor de eurozone, hetgeen onderstreept dat ervoor moet worden gezorgd dat waarderingen van zekerheden betrouwbaar zijn en het aanleggen van passende voorzieningen voor risico's in de hand werken. Het ontbreken van een secundaire markt voor leningen en van een raamwerk voor leningsecuritisatie beperkt de mogelijkheden om sneller schulden af te bouwen en oninbare leningen af te voeren van de balansen van banken; hier zijn bijkomende initiatieven op het gebied van toezicht en wetgeving nodig ter voltooiing van het vereiste instrumentarium voor het faciliëren van het balansbeheer van banken. Bovendien blijft de governance en de administratieve capaciteit van het toezicht op verzekeringsondernemingen en pensioenfondsen zwak, hetgeen risico's inhoudt voor de financiële stabiliteit.

               (13)Het economische herstel van Cyprus zet door. Niettemin blijft het groeipotentieel zwak, omdat het wordt ingetoomd door de beperkte implementatie van structurele hervormingen, bottlenecks voor investeringen en tekortkomingen in het ondernemingsklimaat. Groeibevorderende initiatieven die in het actieplan voor groei zijn gepresenteerd, zijn in uitvoering, maar een en ander verloopt vrij traag. Een wetgevingsvoorstel om strategische investeringen aan te trekken en te stimuleren, zit nog in het ontwerpstadium. Het kabinet werkt eraan om het midden- en kleinbedrijf betere toegang tot financiering te bieden. Om deze dringende kwestie aan te pakken, is een aantal nieuwe gerichte initiatieven opgestart, zoals gemeld in het nationale hervormingsprogramma. Toch bevinden de meeste van deze nieuwe initiatieven inzake toegang tot financiering zich nog steeds in een pril stadium. Privatiseringsinspanningen die productiviteitsbevorderende buitenlandse investeringen moeten aantrekken, kampen met politieke tegenstand en zijn - in vele gevallen - stilgevallen. Ook de hervorming van de energiesector kan een belangrijke impuls aan het concurrentievermogen geven, al heeft de tenuitvoerlegging ervan op bepaalde punten vertraging opgelopen. Daarbij gaat het met name om de ontvlechting van de Electricity Authority of Cyprus (EAC) en de totstandbrenging van de nieuwe elektriciteitsmarkt, waarvoor er nog steeds garanties moeten komen voor de daadwerkelijke onafhankelijkheid van de exploitant van het transmissienetwerk.

               (14)De werkloosheid neemt af, maar blijft hoog, zeker bij jongeren en langdurig werklozen. Plannen om het aantal bemiddelaars bij de publieke arbeidsbemiddelingsdiensten uit te breiden en hun specialismen te verbeteren, zijn nog niet uitgevoerd. Bovendien zullen ze waarschijnlijk worden aangeworven op basis van tijdelijke contracten, zodat dit geen structureel antwoord op de uitdaging is. Daardoor is er nog steeds onvoldoende capaciteit om te voldoen aan de behoeften van werkzoekenden, vooral van mensen die het moeilijker hebben om de arbeidsmarkt te betreden, en om maatregelen te nemen om hen beter te bereiken en te activeren. De impact van actieve arbeidsmarktprogramma's en regelingen voor inkomenssteun blijft gering door de beperkte kwaliteitsbeoordeling en vervolgmaatregelen.

               (15)In het onderwijs handhaaft Cyprus een uitgavenpeil dat boven het EU-gemiddelde ligt. Maar de onderwijsprestaties zijn laag en zijn zelfs afgenomen ten opzichte van voorgaande jaren. Volgens de uitkomsten over 2015 van het Programme for International Student Assessment (PISA) komt Cyprus in de EU onderaan de lijst wat betreft basisvaardigheden voor wiskunde, wetenschap en lezen. Recentelijk ingevoerde remediërende maatregelen, zoals een beter stelsel voor het aanstellen van leraren en een modernisering van leerplannen, zijn weliswaar eerste stappen in de juiste richting, maar toch kunnen verdere maatregelen om de geplande hervormingen te voltooien, met onder meer docentenevaluaties, sterk bijdragen tot het verbeteren van de situatie.

               (16)Op de arbeidsmarkt zijn mismatches van vaardigheden nog voor een groot deel niet aangepakt, hetgeen negatief uitwerkt op de vooruitzichten voor duurzame groei op de lange termijn. De participatie is laag in hoger beroepsonderwijs en -opleiding en de relevantie van het hoger onderwijs voor de arbeidsmarkt is zwak, waardoor een hoog percentage van de personen met een diploma hoger onderwijs banen hebben aangenomen waarvoor niet noodzakelijk dat soort diploma vereist is.

               (17)De zorg in Cyprus wordt nog steeds gekenmerkt door het ontbreken van universele dekking en diverse vormen van ondoelmatigheid. Een en ander beperkt de toegang tot adequate en daadwerkelijke zorg. Wetgeving om een nationaal zorgstelsel tot stand te brengen en publieke ziekenhuizen meer autonomie te geven is van essentieel belang om de capaciteit en kostenefficiëntie van de zorg te verbeteren, maar hier wordt nog gewacht op goedkeuring door het Parlement.

               (18)In de context van het Europees semester heeft de Commissie een brede analyse van het economische beleid van Cyprus verricht. Deze analyse is gepubliceerd in het landverslag 2017. Voorts heeft de Commissie zowel het stabiliteitsprogramma als het nationale hervormingsprogramma doorgelicht en onderzocht welk gevolg is gegeven aan de aanbevelingen die in eerdere jaren tot Cyprus zijn gericht. Daarbij heeft zij niet alleen gekeken naar de relevantie ervan voor een houdbaar budgettair en sociaaleconomisch beleid in Cyprus, maar is zij ook nagegaan of de EU-regels en richtsnoeren in acht zijn genomen, gezien de noodzaak de algehele economische governance van de Unie te versterken door middel van een inbreng op EU-niveau in toekomstige nationale besluiten.

               (19)In het licht van deze beoordeling heeft de Raad het stabiliteitsprogramma onderzocht en zijn advies
                  14
                daarover is met name in de onderstaande aanbeveling 1 weergegeven.

               (20)In het licht van de diepgaande evaluatie door de Commissie en van deze beoordeling heeft de Raad het nationale hervormingsprogramma en het stabiliteitsprogramma onderzocht. Zijn aanbevelingen op grond van artikel 6 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 zijn in de onderstaande aanbevelingen 1 tot en met 4 weergegeven,

               BEVEELT AAN dat Cyprus in de periode 2017-2018 de volgende actie onderneemt:

               1.Zijn begrotingsbeleid blijven voeren conform de vereisten van het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact, hetgeen inhoudt dat het land in 2018 zijn budgettaire middellangetermijndoelstelling blijft waarmaken. Tegen eind 2017 cruciale hervormingswetgeving aannemen om de doelmatigheid in de overheidssector te verbeteren, met name wat betreft het functioneren van overheidsdiensten, de governance van staatsbedrijven en lokale overheden.

               2.De rechtspraak doelmatiger maken door de civiele procedures te moderniseren, door passende informatiesystemen uit te rollen en door de specialisatie van rechters te vergroten. Bijkomende maatregelen nemen om hinderpalen op te ruimen voor de volledige implementatie van insolventie- en beslagleggingsraamwerken en om te zorgen voor betrouwbare en snelle systemen voor de afgifte van eigendomsbewijzen en de overdracht van eigendomsrechten van onroerende zaken.

               3.De afbouw van oninbare leningen versnellen door in dat verband kwantitatieve en tijdgebonden doelstellingen voor banken vast te stellen en door te zorgen voor correcte waarderingen van zekerheden met het oog op de opbouw van voorzieningen. De voorwaarden creëren voor een functionele secundaire markt voor oninbare leningen. Het toezicht op verzekeringsondernemingen en pensioenfondsen integreren en versterken.

               4.Meer vaart zetten achter de uitvoering van het actieplan voor groei, waarbij met name de klemtoon wordt gelegd op het versnellen van strategische investeringen en het verbeteren van toegang tot financiering, en tegen eind 2017 de uitvoering van het privatiseringsplan hervatten. De ontvlechting van de Electricity Authority of Cyprus uitvoeren tegen eind 2017.

               5.Hervormingen versnellen die de capaciteit van publieke arbeidsbemiddelingsdiensten moeten vergroten en ervoor moeten zorgen dat met het actief arbeidsmarktbeleid kwalitatief betere resultaten worden behaald. De hervorming van het onderwijsstelsel voltooien om het relevanter te maken voor de arbeidsmarkt en de prestaties ervan te verbeteren, onder meer via docentenevaluaties. Tegen eind 2017 wetgeving aannemen voor een hervorming van de ziekenhuizen en universele dekking in de zorg.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)
                  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

                     (2)
                  PB L 306 van 23.11.2011, blz. 25.

                     (3)
                  COM(2017) 512 final.

                     (4)
                  P8_ TA(2017)0038, P8_ TA(2017)0039 en P8_ TA(2017)0040.

                     (5)
                  COM(2016) 725 final.

                     (6)
                  COM(2016) 728 final.

                     (7)
                  PB C 92 van 24.3.2017, blz. 1.

                     (8)
                  SWD(2017) 78 final.

                     (9)
                  COM(2017) 90 final.

                     (10)
                  Artikel 23 van Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 320).

                     (11)
                  COM(2014) 494 final.

                     (12)
                  Conjunctuurgezuiverd saldo, ongerekend eenmalige en tijdelijke maatregelen, dat door de Commissie is herberekend volgens de gezamenlijk overeengekomen methode.

                     (13)
                  De netto overheidsuitgaven omvatten de totale overheidsuitgaven exclusief rente-uitgaven, uitgaven in het kader van programma's van de Unie die volledig met inkomsten uit Uniefondsen worden gefinancierd en niet-discretionaire veranderingen in de uitgaven voor werkloosheidsuitkeringen. Nationaal gefinancierde bruto-investeringen in vaste activa zijn gespreid over een periode van vier jaar. Discretionaire inkomstenmaatregelen of bij wet geregelde inkomstenstijgingen zijn meegerekend. Eenmalige maatregelen aan zowel de inkomsten- als de uitgavenzijde zijn gesaldeerd.

                     (14)
                  Op grond van artikel 5, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad.


COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
                            Brussel, 15.12.1995
                            COM(95) 6% def.
                            95/ 0353 (SYN)
   Ontwerp-aanbeveling van de Raad inzake
     een parkeerkaart voor gehandicapten
       (door de Commissie ingediend)
 ---pagebreak---  ---pagebreak---                                 TOELICHTING
Inleiding
De Commissie heeft zich in haar sociaal actieprogramma op de middellange
termijn 1995-1997 (COM(95) 134 def. van 12 april 1995) onder punt 6.3.3. ertoe
verbonden om ter vergemakkelijking van het vrij verkeer van gehandicapten een
aanbeveling over de wederzijdse erkenning van parkeerkaarten voor gehandicapten
in te dienen.
Weliswaar heeft de Europese Raad van ministers van Verkeer in het kader van de
Europese conferentie van ministers van Verkeer (CEMT)"met zijn aanbeveling van
6 december 1977 over het thema "Parkeerkaarten voor gehandicapten" aanbevolen
         gehandicapten parkeerfaciliteiten te bieden,
          overeenkomstige parkeerkaarten af te geven die recht op deze
          parkeerfaciliteiten geven,
          houders van een dergelijke parkeerkaart uit andere Lid-Staten (van de
          CEMT) dezelfde parkeerfaciliteiten toe te kennen als de eigen burgers, en
          ten aanzien van de genoemde maatregelen de nodige maatregelen voor de
          wederzijdse erkenning van de parkeerkaarten te nemen.
 In het verleden is echter gebleken dat ondanks deze aanbeveling in de praktijk
 talrijke problemen optreden, in het bijzonder als gevolg van de niet-uniforme
 uiterlijke vormgeving van de nationale parkeerkaarten, gecombineerd met
 begripsmoeilijkheden wegens het bestaan van verschillende talen.
 Tegen deze achtergrond heeft de Europese conferentie van ministers van Verkeer
 (CEMT) de opdracht gegeven tot het opstellen van een evaluatieverslag over de
 omzetting van de aanbeveling uit het jaar 1977 in de praktijk. Dit verslag is in juli
  1995 gepubliceerd met als titel "Towards a common European parking badge for
 motorists with disabilities". Daaruit blijkt duidelijk dat naast de reeds genoemde
 problemen het hoofdprobleem erin bestaat dat de meeste Lid-Staten van de
 CEMT weliswaar in de regel de parkeerkaarten voor gehandicapten van andere
 landen tolereren, zonder dit echter formeel te hebben vastgelegd. Voor de
 betrokken gehandicapte is daarom niet af te zien of zijn nationale parkeerkaart in
  een bepaald geval inderdaad wordt geaccepteerd in een ander land dan dat waaruit
  hij afkomstig is, en het is hem in geval van twijfel bij ontstentenis van een
  formele overeenkomst niet mogelijk dienovereenkomstige aanspraken te laten
  gelden.
  Het genoemde verslag komt bijgevolg tot de conclusie dat de invoering van een
  Europese parkeerkaart voor gehandicapten het geëigende middel is om de
  betrokken gehandicapten het recht te geven om, onder gebruikmaking van hun
  parkeerkaart, in de afzonderlijke landen aanspraak te maken op de daaraan
  verbonden, telkens nationaal geldende parkeerfaciliteiten.
  De Europese Conferentie van Ministers van Vervoer is een organisatie van
  regeringsvertegenwoordigers, die is opgericht op grond van een op 17 oktober
   1953 te Brussel ondertekend protocol. In de Raad van de Conferentie zijn de
  Ministers van Vervoer van 31 Europese landen verenigd.
 ---pagebreak--- 5.  Daardoor is de mening van de Commissie en haar voornemen om op dit gebied
    een aanbeveling tot invoering van een in de praktijk gemakkelijk te hanteren
    parkeerkaart in te dienen, bevestigd geworden.
II. Standpunt van de Commissie
6.  Dit voorstel is bedoeld ter aanvulling van de communautaire voorschriften op het
    gebied van een gemeenschappelijk vervoerbeleid met het oog op de verbetering
    van de veiligheid van het wegverkeer, waartoe ook, als zogenaamd rustend
    verkeer, het parkeren van personenauto's behoort. De regeling van
    parkeerfaciliteiten valt onder de sector van het vervoerbeleid. Parkeerfaciliteiten
    voor gehandicapten houden rekening met de bijzondere door hun handicap
    bepaalde behoeften van deze mensen, die te maken hebben met hun beperkte
    mobiliteit, en dragen daarom bij aan de veiligheid van het wegverkeer.
    Wanneer nu de aanspraak op de nationaal geldende parkeerfaciliteiten voor
    gehandicapten in de Lid-Staat, waarin de gehandicapte zich bevindt, door middel
    van een in de gehele Unie erkende en op uniforme wijze volgens een
    communautair model vormgegeven parkeerkaart kan worden gerealiseerd en
    daardoor ook voor gehandicapten die geen onderdaan van de betreffende Lid-Staat
    zijn het parkeren wordt vergemakkelijkt, draagt dit ook aan de veiligheid van het
    wegverkeer bij.
7.  Onder inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel heeft de aanbeveling
    uitsluitend de uniformisering van de uiterlijke vormgeving van de parkeerkaarten
    voor gehandicapten en de wederzijdse erkenning daarvan tot doel. Daarbij zal
    noch in de nationale afgiftevoorschriften noch in de nationale voorschriften over
    de parkeerfaciliteiten waarop een dergelijke parkeerkaart recht geeft, worden
    ingegrepen.
    Deze verschillen van Lid-Staat tot Lid-Staat en juist de uniforme regeling van de
    parkeerfaciliteiten zou het praktisch gebruik daarvan voor de betrokken
    gehandicapten zeer vergemakkelijken. De Commissie ziet in verband hiermee
    echter ook de mogelijkheid de betrokken gehandicapten over de telkens nationaal
    geldende parkeerfaciliteiten van de Lid-Staten van de Europese Unie te
    informeren. Dienovereenkomstige stappen moeten na indiening van deze
    aanbeveling worden genomen.
 8. De aanbeveling heeft de uniformisering van de uiterlijke vormgeving van de
    parkeerkaarten voor gehandicapten en de wederzijdse erkenning daarvan tot doel.
    Het is niet de bedoeling dat een Europese parkeerkaart wordt ingevoerd; de
     parkeerkaarten moeten nationale parkeerkaarten blijven, echter vormgegeven
    volgens het model van de Europese Gemeenschappen, zoals dat ook voor het
     rijbewijs het geval is (zie Richtlijn 91/439/EEG van de Raad van 29 juli 1991
     betreffende hetrijbewijs,PB nr. L 237/1 van 24.8.1991). Dientengevolge is ook
     de wederzijdse erkenning noodzakelijk, zodat de nationale kaart buiten de grenzen
     van de afgevende Lid-Staat binnen de andere Lid-Staten van de EU kan worden
     gebruikt, zonder dat zij omgewisseld of opnieuw aangevraagd hoeft te worden.
 ---pagebreak--- 9.    De uniforme uiterlijke vormgeving stelt de controleorganen in staat de
      parkeerkaart te herkennen. De tot dusver ondervonden moeilijkheden op grond van
      de diversiteit van de bestaande kaarten worden weggenomen. Aangezien op de
      voorzijde in alle officiële talen van de EU - zoals bij hetrijbewijs- de vermelding
      "Parkeerkaart" wordt aangebracht, wordt hierdoor ook het taalkundige
      begripsprobleem uit de weg geruimd. Door het gebruik van de parkeerkaart
      volgens het communautair model en de wederzijdse erkenning door de Lid-Staten
      wordt het parkeren voor de betrokken gehandicapten in de gehele EU
      vergemakkelijkt.
10.   De Commissie is van mening dat dit tegelijkertijd een bijdrage aan de bevordering
      van de maatschappelijke en beroepsintegratie van de gehandicapten vormt. De
      mogelijkheden om zich grensoverschrijdend met de auto te verplaatsen worden
      vergemakkelijkt, en daardoor ook de toeristische activiteiten.
 11.  Er heeft een brede raadpleging van de Lid-Staten en de niet-gouvernementele
      organisaties over de ontwerp-aanbeveling plaatsgevonden, en wel via de
      raadpleging van de raadgevende organen van het HELIOS Il-programma, te weten
      het Raadgevend Comité (regeringsvertegenwoordigers van de Lid-Staten) en het
      Europees Gehandicaptenforum (vertegenwoordigers van de Europese niet-
      gouvernementele organisaties, nationale gehandicaptenraden of niet-
      gouvernementele organisaties alsmede de sociale partners) in september 1995
      alsmede via de raadpleging van de HELIOS-werkgroep "Mobiliteit en vervoer"
      (regeringsvertegenwoordigers plus een niet-gouvernementele organisatie) in
      oktober 1995. Bovendien is ook de ad hoe-werkgroep voor het vervoer van
      personen met beperkte mobiliteit van de CEMT in november 1995 geraadpleegd.
      Het initiatief van de Commissie is algemeen met instemming ontvangen en er
      bestond een algemene basisconsensus over de inhoud van de aanbeveling en in
       hoofdzaak ook over de vormgeving van de parkeerkaart, zoals zij in de
       aanbeveling wordt voorgesteld.
 III.  Situatie in de Lid-Staten
 12.   In alle Lid-Staten, met uitzondering van Griekenland, bestaat een nationale
       parkeerkaart voor gehandicapten. In Spanje bestaan er verschillende regionale
       parkeerkaarten.
       De meeste nationale parkeerkaarten zijn voorzien van het internationaal erkende
       pictogram voor toegankelijkheid, het rolstoelrijderssymbool, alsmede de naam van
       de houder, het stempel van de afgevende instantie en de geldigheidsduur.
  13.  Aan de parkeerkaart zijn soortgelijke parkeerfaciliteiten verbonden. Het gaat
       hierbij bijv. om in de tijd onbeperkt parkeren of parkeren gedurende langere tijd,
       uitzonderingen op stop- of parkeerverboden, voor zover de veiligheid van het
       wegverkeer daardoor niet wordt beïnvloed. De precieze details verschillen echter
       van Staat tot Staat.
 ---pagebreak---      Dit maakt precieze informatie aan de betrokken gehandicapten over de telkens
     geldende parkeerfaciliteiten noodzakelijk.
14.  Onder bepaalde voorwaarden is in verscheidene Lid-Staten de wederzijdse
     erkenning van parkeerkaarten voor gehandicapten reeds in de praktijk gebracht of
     formeel geregeld. Wegens het gebrek aan uniformiteit bestaat echter in verband
     met het gebruik van de kaart bij buitenlandse gebruikers grote onzekerheid.
IV.  Presentatie van de aanbeveling
A.   Rechtsgrondslag
15.  De aanbeveling heeft de verbetering van de veiligheid van het wegverkeer tot
     doel, aangezien gehandicapten in staat moeten worden gesteld om door middel
     van een uiterlijk uniforme, wederzijds erkende parkeerkaart voor gehandicapten
     aanspraak op nationaal geldende parkeerfaciliteiten te maken, artikel 75, lid 1,
     onder c).
B.   Bepalingen
16.  In punt 1 wordt de invoering van een nationale, volgens een uniform
     communautair model vormgegeven parkeerkaart voor gehandicapten aanbevolen.
     Verder wordt in punt 2 de wederzijdse erkenning daarvan aanbevolen zodat de
     houder van een dergelijke parkeerkaart gebruik kan maken van de daaraan
     verbonden parkeerfaciliteiten in de Lid-Staat waarin hij zich bevindt.
     In punt 3 wordt de Lid-Staten aanbevolen de parkeerkaart uitsluitend af te geven
     aan gehandicapten met beperkte mobiliteit. De parkeerfaciliteiten zijn immers
     bedoeld om tegemoet te komen aan de door de handicap beperkte mobiliteit van
     de gehandicapten zodat de afstand die de betrokken gehandicapte buiten zijn auto
     moet afleggen, zoveel mogelijk kan worden beperkt.
     Punt 4 beveelt als tijdstip voor de omzetting van de aanbevolen maatregelen 1
     januari 1998 aan. De tussenliggende periode biedt de Lid-Staten voldoende tijd
     om de overeenkomstige maatregelen te nemen.
     Dienovereenkomstig beveelt de Commissie in punt 5 aan om vóór 1 maart 1998
     een verslag over de omzetting van de aanbeveling door de Lid-Staten over te
     leggen. Dit verslag is ook van belang voor de evaluatie van de mate waarin de
     betrokken gehandicapten moeten worden geïnformeerd over de verschillende
     nationale parkeerfaciliteiten waarop met de wederzijds erkende, uniform
     vormgegeven parkeerkaart aanspraak kan worden gemaakt.
 17. Bijlage
     De bijlage beschrijft de vormgeving van het communautair model van een
      parkeerkaart voor gehandicapten. Ter oriëntatie werden enerzijds de bestaande
 ---pagebreak--- nationale parkeerkaarten voor gehandicapten gebruikt, anderzijds de hierboven
vermelderichtlijnbetreffende het rijbewijs.
Punt A:
De grootte komt overeen met de grootte van een aantal bestaande nationale
parkeerkaarten alsmede twee derde van de grootte van het rijbewijs volgens het
communautair model. Het gekozen formaat biedt voldoende plaats om de nodige
gegevens duidelijk vormgegeven daarop aan te brengen.
Punt B:
De blauwe kleur werd gekozen omdat zij vaak met het toegankelijkheidssymbool,
de gestiliseerde rolstoelrijder, wordt gebruikt en bij enkele nationale
parkeerkaarten nu reeds wordt gebruikt (bijv. in België, Portugal, Luxemburg).
Punt C:
De parkeerkaart wordt geplastificeerd, niet alleen om haar te beschermen maar
ook om veiligheidsredenen - moeilijker na te maken. Alleen de voor de
handtekening van de rechthebbende bestemde regel wordt niet geplastificeerd -
zoals bijv. ook bij betaalpasjes of credit cards. Daardoor is het niet nodig dat de
betrokken gehandicapte zich vóór de plastificering vervoegt bij de instantie die de
 parkeerkaart afgeeft. Zo is het mogelijk dat hij pas later zijn handtekening op de
 parkeerkaart zet.
 Punt D:
 In dit punt wordt de precieze tekstuele vormgeving en ruimtelijke indeling van de
 teksten en overige gegevens op de parkeerkaart beschreven.
 De voorzijde van de parkeerkaart bevat alle wezenlijke elementen voor de
 identificatie: het rolstoelrijderssymbool, de vermeldingen in alle officiële talen van
 de Europese Unie, de geldigheidsduur, naam en stempel van de instantie, om het
 officieel karakter van het document aan te geven. Zoals ook voor hetrijbewijsis
 bepaald, moet het betreffende nationale onderscheidingsteken van de Lid-Staat,
 omgeven door de cirkel met twaalf sterren als symbool van de Europese Unie,
 worden aangebracht alsmede de uitdrukkelijke vermelding dat het om een model
 van de Europese Gemeenschappen gaat.
 Rekening houdend met het feit dat in sommige Lid-Staten de parkeerkaart aan het
 kenteken van het voertuig van de rechthebbende gebonden is, kan facultatief het
 kenteken van het voertuig ook op de voorzijde van de parkeerkaart worden
  aangebracht.
  Verdere gegevens zijn voor de voorzijde van het document niet gepland,
  aangezien deze ook voor de identificatie van de parkeerkaart als zodanig niet
  noodzakelijk zijn.
 ---pagebreak---         De achterzijde van de parkeerkaart bevat in de eerste plaats gegevens voor de
        mogelijke identificatie van de rechthebbende, namelijk naam, voornaam,
        geboortedatum, adres en handtekening van de houder. Verder bevat de achterzijde
        de voornaamste gebruiksaanwijzingen die los van de regelingen van de
        afzonderlijke Lid-Staten voor alle parkeerkaarten volgens het communautair model
        gelden, namelijk:
               ter verduidelijking de vermelding dat de parkeerkaart zich bij gebruik
               daarvan, d.w.z. wanneer de rechthebbende gebruik van de daaraan
               verbonden parkeerfaciliteiten wil maken, voor de betreffende
               controleorganen goed zichtbaar in de auto moet bevinden;
               de vermelding dat deze parkeerkaart alleen recht geeft op het gebruik van
               de parkeerfaciliteiten die gelden in de Lid-Staat waarin de rechthebbende
               zich bevindt, en niet de parkeerfaciliteiten waarop hij in zijn land van
                herkomst aanspraak kan maken.
Pwtt E:
Dit punt bevat taalregelingen voor de vormgeving van de parkeerkaart, zoals die ook voor
het rijbewijs volgens communautair model zijn vastgesteld.
 ---pagebreak---                     EUROPESE COMMISSIE
                       Ontwerp-aanbeveling van de Raad inzake
                         een parkeerkaart voor gehandicapten
De Raad van de Europese Unie,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op
artikel 75, lid 1, onder c),
Gezien de door de Commissie ingediende ontwerp-aanbeveling,
In samenwerking met het Europees Parlement1,
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité2,
Gezien het advies van het Comité van de Regio's3,
Overwegende dat de wederzijdse erkenning van een parkeerkaart voor gehandicapten
volgens een uniform communautair model is voorgesteld door de Commissie in haar
mededeling inzake een sociaal actieprogramma op de middellange termijn 1995-1997, die
op 12 april 1995 bij de Raad en het Europees Parlement, alsmede bij het Economisch en
Sociaal Comité en het Comité van de Regio's is ingediend4, alsmede in het verslag aan
de Raad betreffende de in de Gemeenschap te nemen maatregelen met betrekking tot de
toegankelijkheid van het vervoer voor personen met beperkte mobiliteit, van 26 november
19935;
Overwegende dat overeenkomstig punt 26 van Titel I van het Gemeenschapshandvest van
de sociale grondrechten van de werkenden alle gehandicapten, ongeacht de oorsprong en
de aard van hun handicap, in aanmerking dienen te komen voor concrete, aanvullende
maatregelen ter bevordering van hun maatschappelijke en beroepsintegratie; dat deze
verbeteringsmaatregelen, afgestemd op de capaciteiten van de betrokkenen, met name
betrekking moeten hebben op de toegankelijkheid, de mobiliteit en de middelen van
vervoer;
Overwegende dat het gebruik van een privé-auto voor veel gehandicapten die geen
gebruik van het openbaar vervoer kunnen maken het enige middel vormt om zich
 4
         COM(95)134
 5
         COM(93)433
                                                                                >
 ---pagebreak--- zelfstandig te verplaatsen met het oog op hun maatschappelijke en beroepsintegratie; dat het
dienstig is dat aan deze gehandicapten die in het bezit van een parkeerkaart voor gehandicapten
zijn onder bepaalde voorwaarden en onder naleving van de verkeersveiligheid wordt toegestaan
hun auto te parkeren zonder daarna nog grote afstanden te hoeven afleggen; dat het dienstig is dat
de gehandicapten in de gehele Europese Gemeenschap gebruik kunnen maken van de door de
parkeerkaart voor gehandicapten geboden faciliteiten volgens de geldende nationale regels van het
respectieve land waarin de gehandicapte zich bevindt;
Overwegende dat de parkeerkaarten voor gehandicapten onder de bevoegdheid van de regio's
kunnen vallen en dat het daarom dienstig is het Comité van de Regio's te raadplegen;
Overwegende dat overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel een communautaire actie nodig is om
de begrijpelijkheid en de wederzijdse erkenning van de parkeerkaarten voor gehandicapten
mogelijk te maken en om het vrij verkeer van gehandicapten alsmede hun toeristische activiteiten
te vergemakkelijken door het vermijden van de praktische problemen waarmee de gehandicapten
en het controlepersoneel bij verschillende nationale modellen kunnen worden geconfronteerd;
Overwegende dat het ten behoeve van het gemeenschappelijk vervoerbeleid en met het oog op
een bijdrage aan de verbetering van de veiligheid van het wegverkeer, waarvan het parkeren van
auto's deel uitmaakt, wenselijk is dat een parkeerkaart voor gehandicapten wordt ingevoerd
volgens een communautair model dat door de Lid-Staten wederzijds wordt erkend,
beveelt de Lid-Staten aan:
1.      de aan gehandicapten toegekende nationale parkeerkaart voor gehandicapten
         overeenkomstig de respectieve nationale bepalingen vast te stellen volgens het uniform
         communautair model, als beschreven in de bijlage,
2.       de overeenkomstig het uniform communautair model door elke Lid-Staat vastgestelde
        parkeerkaarten voor gehandicapten wederzijds te erkennen zodat de houder van een
         dergelijke kaart gebruik kan maken van de parkeerfaciliteiten die aan deze kaart
        verbonden zijn en zijn toegekend in de Lid-Staat waarin hij zich bevindt,
3.       de toekenning van de parkeerkaart voor gehandicapten uitsluitend voor te behouden voor
        gehandicapten met beperkte mobiliteit,
4.       de nodige maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de vaststelling van de
         parkeerkaarten voor gehandicapten volgens het uniform communautair model alsmede de
         wederzijdse erkenning daarvan uiterlijk op 1 januari 1998 plaatsvindt,
5.       de Commissie voor 1 maart 1998 in kennis te stellen van de maatregelen die voor de
        toepassing van deze aanbeveling zijn genomen.
Gedaan te Brussel,
Voor de Raad
 ---pagebreak---                                       Bijlage
               Bepalingen in verband met het communautair model
                     voor de parkeerkaart voor gehandicapten
A. De totale afmetingen van de parkeerkaart voor gehandicapten volgens het
   communautair model zijn als volgt:
           hoogte: 106 mm
           breedte: 148 mm.
B. De kleur van de parkeerkaart is lichtblauw met uitzondering van het witte
   rolstoelrijderssymbool op donkerblauwe achtergrond.
C. De parkeerkaart voor gehandicapten is geplastificeerd, met uitzondering van de
   voor de handtekening van de houder bestemde regel op de linkerhelft van de
   achterzijde.
D. De parkeerkaart voor gehandicapten bevat een voor- en achterzijde, telkens
   verticaal in twee helften verdeeld.
   De linkerhelft van de voorzijde bevat:
            het rolstoelrijderssymbool in wit op donkere achtergrond;
            de geldigheidsduur van de parkeerkaart;
            het serienummer van de parkeerkaart;
            naam en stempel van de instantie/organisatie die de parkeerkaart afgeeft;
            facultatief: het kenteken van het voertuig.
   De rechterhelft van de voorzijde bevat:
                                                                                \
            in blokletters de vermelding "Parkeerkaart voor gehandicapten" in de taal      ^
            (talen) van de Lid-Staat die de parkeerkaart afgeeft. Met voldoende
            tussenruimte volgt de vermelding "Parkeerkaart" in hoofd-/kleine letters in
            de overige talen van de Europese Unie;
            de vermelding "Model van de Europese Gemeenschappen" in de taal
            (talen) van de Lid-Staat die de parkeerkaart afgeeft;
            als achtergrond het onderscheidingsteken van de Lid-Staat die de
            parkeerkaart afgeeft; dit luidt als volgt:
                                                                                4
 ---pagebreak---                  B:     België                I:      Italië
                  DK:   Denemarken            L:      Luxemburg
                  D:    Duitsland             NL:     Nederland
                  GR:   Griekenland           A:      Oostenrijk
                  E:    Spanje                P:      Portugal
                  F:    Frankrijk             FIN:    Finland
                  IRL:  Ierland               S:      Zweden
                                              UK:     Verenigd Koninkrijk
         omgeven door het symbool van de Europese Unie, de cirkel met 12
         sterren.
De linkerhelft van de achterzijde bevat:
1.       de naam van de houder,
2.       de voornaam van de houder,
3.       de geboortedatum van de houder,
4.       het adres van de houder,
5.       de handtekening van de houder.
De rechterhelft van de achterzijde bevat:
1.       de vermelding:
         "Deze parkeerkaart geeft de houder recht op het gebruik van de ter plekke
         geldende parkeerfaciliteiten in de Lid-Staat waarin hij zich bevindt."
2.       de vermelding:
         "Zij moet bij gebruik aan de binnenzijde van de voorruit of bij ontbreken
         daarvan aan de voorzijde van het voertuig op zodanige wijze worden
         aangebracht dat haar voorzijde goed en volledig zichtbaar is".
Met uitzondering van de vermeldingen op de rechterhelft van de voorzijde worden
de vermeldingen gesteld in de taal (talen) van de Lid-Staat die de parkeerkaart
afgeeft.
Indien een Lid-Staat deze vermeldingen wenst te stellen in een andere nationale
taal dan een van de volgende talen: Deens, Duits, Engels, Fins, Frans, Grieks,
Italiaans, Nederlands, Portugees, Spaans, Zweeds, stelt hij onverminderd de
overige bepalingen van deze bijlage de parkeerkaart op in twee talen waaronder
één van de elf voornoemde talen.
                                                                                Ao
 ---pagebreak--- Nom :               Cette carte         autorise   à
                    bénéficier des facilités de
                    stationnement de Tendrait
Prénom :            dans l'Etat membre dans
                    lequel le titulaire se trouve»
Date de naissance :
                    En cas d'utilisation la carte
                    doit être apposée sur la face
Adresse:            interne au pare-brise, ou, à
                    défaut, sur ta partie avant du
                    véhicule, de telle manière
                    que te côté recto soit bien et
                    Complètement visible,
Signature :
                                                     /l/f
 ---pagebreak---                                                                     ISSN 0254-1513
                                                            COM(95) 696 def.
                                        DOCUMENTEN
NL                                                                         05 07
                                     Catalogusnummer : CB-CO-95-732-NL-C
                                                               ISBN 92-77-98216-0
Bureau voor officiële publikati.es der Europese Gemeenschappen
L-2985 Luxemburg