				|

		52012PC0566

			Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD om het buitensporige overheidstekort in Portugal te verhelpen /* COM/2012/0566 final - 2012/ () */

Aanbeveling voor een
AANBEVELING VAN DE RAAD
om het buitensporige overheidstekort in
Portugal te verhelpen
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van
de Europese Unie (VWEU), en met name artikel 126, lid 7,
Gezien de aanbeveling van de Europese
Commissie,
Overwegende hetgeen volgt:
(1)       Overeenkomstig artikel 126
VWEU dienen de lidstaten buitensporige overheidstekorten te vermijden.
(2)       Het stabiliteits- en
groeipact is gebaseerd op de doelstelling van deugdelijke openbare financiën
als middel om de voorwaarden voor prijsstabiliteit en voor een tot
werkgelegenheidsschepping leidende sterke duurzame groei te verbeteren.
(3)       De Raad heeft op 2 december
2009 op grond van artikel 126, lid 6, VWEU besloten dat er in Portugal een
buitensporig tekort bestond en overeenkomstig artikel 126, lid 7, VWEU en
artikel 3 van Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad van 7 juli 1997 over de
bespoediging en verduidelijking van de tenuitvoerlegging van de procedure bij
buitensporige tekorten een aanbeveling tot het land gericht om uiterlijk in
2013 het buitensporige tekort te corrigeren. Om het nominale overheidstekort in
2013 terug te dringen tot onder de referentiewaarde van 3 % van het bbp,
werd aanbevolen om in de periode 2010-2013 een gemiddelde jaarlijkse
begrotingsinspanning van 1¼ % van het bbp te leveren. Bij de berekening
van de gemiddelde jaarlijkse begrotingsinspanning werd het in de
najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie voorziene tekort voor
2011 als uitgangspunt gehanteerd. Vervolgens is berekend welke totale
begrotingsinspanning vereist zou zijn om binnen de gestelde termijn de
doelstelling van een nominaal tekort van minder dan 3 % te realiseren,
waarbij is aangenomen dat de output gap geleidelijk zou verkleinen en in 2015
zou zijn verdwenen.
(4)       De Commissie heeft op 15 juni
2010 geconcludeerd dat Portugal doeltreffend gevolg had gegeven aan de
aanbeveling van de Raad van 2 december 2009 om zijn overheidstekort tot onder
de referentiewaarde van 3 % van het bbp terug te dringen, en achtte daarom
geen verdere stap in de buitensporigtekortprocedure noodzakelijk.
(5)       Overeenkomstig artikel 3, lid
5, van Verordening (EG) nr. 1467/97 kan de Raad, op grond van een aanbeveling
van de Commissie, een herziene aanbeveling krachtens artikel 126, lid 7, VWEU
vaststellen indien effectief gevolg is gegeven en er zich na de vaststelling
van die aanbeveling onverwachte ongunstige economische gebeurtenissen met een
ernstige negatieve weerslag op de openbare financiën voordoen. Op basis van de
aan de aanbeveling van de Raad ten grondslag liggende economische prognoses
moet worden beoordeeld of er sprake is van onverwachte ongunstige economische
gebeurtenissen met zeer nadelige gevolgen voor de begroting.
(6)       Overeenkomstig artikel 126,
lid 7, VWEU en artikel 3 van Verordening (EG) nr. 1467/97 van de
Raad moet de Raad aanbevelingen richten tot de betrokken lidstaat opdat deze
binnen een bepaalde termijn een einde maakt aan de buitensporigtekortsituatie.
In de aanbeveling moet een termijn van ten hoogste zes maanden worden bepaald
waarbinnen de betrokken lidstaat doeltreffende actie moet ondernemen om het
buitensporige tekort te corrigeren. Voorts moet de Raad in een aanbeveling om
een buitensporig tekort te verhelpen, de betrokken lidstaat verzoeken dat hij
jaarlijkse begrotingsdoelstellingen realiseert die op grond van de prognoses
die aan de aanbeveling ten grondslag liggen, stroken met een benchmark die
overeenstemt met een minimale jaarlijkse verbetering van ten minste 0,5 % van
het bbp in het structurele saldo, d.w.z. het conjunctuurgezuiverde
begrotingssaldo ongerekend eenmalige en tijdelijke maatregelen.
(7)       Na een sterke krimp te hebben
vertoond in 2009, toen het reële bbp met 2,9 % afnam, heeft de Portugese
economie zich in 2010 hersteld en een positieve groei van 1,4 % laten
zien. Laatstgenoemde ontwikkeling was grotendeels te danken aan uitzonderlijke
factoren waarvan een stimulerend effect uitging op zowel de uitvoer als de
particuliere consumptie. In 2011 kwam de economie opnieuw in een recessie
terecht. Het reële bbp liep immers met 1,7 % terug, al viel deze krimp
geringer uit dan aanvankelijk verwacht omdat de scherpe daling van de
particuliere consumptie en investeringen gedeeltelijk werd gecompenseerd door
de krachtige netto-uitvoer. Tegelijkertijd bleef de situatie op de arbeidsmarkt
verslechteren. Volgens de meest recente actualisering door de diensten van de
Commissie van de economische vooruitzichten voor Portugal, waarin rekening is
gehouden met de begrotingsmaatregelen die de autoriteiten bij de vijfde
toetsing van het economische aanpassingsprogramma begin september hebben
gepresenteerd, zal het reële bbp in 2012 naar verwachting met 3,0 %
krimpen als gevolg van een verdere verslechtering van de binnenlandse vraag, en
met name van de investeringsactiviteit. Tegelijkertijd blijft de uitvoer het
goed doen, ondanks de vertraging ervan in vergelijking met vorig jaar wegens
een afnemende buitenlandse vraag; verwacht wordt dat verder aan marktaandeel
zal worden gewonnen. De groei zal in 2013 matig blijven als gevolg van een
zwakkere invoergroei bij de handelspartners van de eurozone en extra
budgettaire consolidatiemaatregelen, maar zal rond het midden van het jaar naar
verwachting licht positief worden dankzij een herstel van de uitvoer en van de
investeringsactiviteit. Voor het jaar als geheel wordt een daling van de
bbp-groei met ongeveer 1 % voorspeld. Aangenomen wordt dat de werkloosheid
in 2013 een piek van iets meer dan 16 % zal bereiken.
(8)       Het overheidstekort is in 2010
op -9,8 % van het bbp uitgekomen, tegen -10,2 % van het bbp in 2009.
Deze zwakke prestatie was grotendeels toe te schrijven aan de statistische
herindeling van sommige staatsbedrijven en publiek-private partnerschappen
(PPP's) binnen de overheidssector, alsook aan de kosten die met de redding van
twee in moeilijkheden verkerende banken waren gemoeid. Deze effecten werden
slechts ten dele gecompenseerd door het eenmalige effect van de overdracht van
een pensioenfonds aan de overheid en door iets hogere ontvangsten dan een jaar
eerder. In 2011 bedroeg het feitelijke tekort 4,2 % van het bbp, tegen een
tekortdoelstelling van 5,9 % van het bbp. Deze gunstiger nominale
ontwikkeling valt te verklaren door de overheveling van pensioenfondsen van banken
naar het socialezekerheidsstelsel, waarmee een gat in de begroting van
1½ % van het bbp werd gedicht. De regering heeft terstond gereageerd om de
tegenvallende begrotingsontwikkeling tijdens het eerste halfjaar op te vangen
door, enerzijds, extra maatregelen aan de ontvangstenzijde te treffen, zoals
onder meer de invoering van een eenmalige extra heffing in het kader van de
personenbelasting en het optrekken van het verlaagde btw-tarief voor
elektriciteit en aardgas tot het standaardtarief, en, anderzijds, te bezuinigen
op de uitgaven. Het resterende begrotingstekort is dan ook vooral het gevolg
van eenmalige tekortverhogende factoren, namelijk tegenvallende niet-fiscale
ontvangsten uit hoofde van concessies en vastgoed, de overname van de schulden
van een staatsbedrijf en een PPP die beide onder de regionale overheid van
Madeira ressorteren, en de herindeling van een PPP binnen de overheidssector na
de invoering van tolheffingen.
(9)       Volgens de meest recente
actualisering door de diensten van de Commissie van de economische
vooruitzichten voor Portugal zou het overheidstekort in 2012 bij ongewijzigd
beleid op 5,3 % van het bbp uitkomen, terwijl in de begrotingswet 2012 en
het stabiliteitsprogramma voor 2012 van een geraamd tekort van 4,5 % van
het bbp was uitgegaan. De bij de aanvullende begroting van maart gewijzigde
begroting voor 2012 voorziet onder meer in consolidatiemaatregelen waarvan de
omvang op 5½ % van het bbp wordt geraamd. Uitgavenbeperkende maatregelen
zijn onder meer loon- en pensioenverlagingen in combinatie met een inkrimping
van het ambtenarenbestand, bezuinigingen in de gezondheidszorg en het
onderwijs, een vermindering van het kapitaal van staatsbedrijven en een
reductie van de lopende uitgaven. De ontvangstenverhogende maatregelen nemen de
vorm aan van hogere indirecte belastingen: sommige goederen en diensten vallen
voortaan onder hogere btw-tarieven in plaats van onder de verlaagde en
tussentarieven voor de btw. Met de in de directe belastingen aangebrachte
wijzigingen wordt voornamelijk beoogd de belastinggrondslag te verbreden door
in het kader van de personen- en vennootschapsbelasting toepasselijke aftrekken
en vrijstellingen te beperken.
(10)     In 2012 bedraagt de voorspelde
afwijking van het begrotingsplan ongeveer 2¼ % van het bbp. Deze afwijking
is hoofdzakelijk terug te voeren op het feit dat de economie zich sneller dan
verwacht ontwikkelt in de richting van een nieuw evenwicht dat wordt gekenmerkt
door een minder belastingintensieve uitvoer en een hoger dan voorspelde
werkloosheid, met alle nadelige gevolgen van dien voor de
socialezekerheidsbegroting. Vrijwel alle ontvangsten laten een tegenvallende
ontwikkeling zien: zowel de opbrengsten van de directe en indirecte belastingen
als de socialezekerheidsbijdragen vallen lager uit dan verwacht. De verandering
in de belastinggrondslagen resulteerde in een tegenvaller van in totaal
ongeveer 2 % van het bbp aan de ontvangstenzijde in vergelijking met de
prognoses in de begroting voor 2012, terwijl eenmalige operaties goed waren
voor ¼ % van het bbp. De totale uitgaven ontwikkelen zich volgens plan,
waarbij de hogere uitgaven voor werkloosheidsuitkeringen worden opgevangen door
bezuinigingen op andere terreinen, en met name de beloning van ambtenaren. De
tegenvallers aan de ontvangstenzijde zullen ten dele mede worden gecompenseerd
door besparingen ter grootte van 1,5 % van het bbp als gevolg van lagere
netto rentebetalingen, de herprogrammering van EU-structuurfondsen en mogelijke
eenmalige opbrengsten van een luchthavenconcessie. Aangezien sommige
tekortverlagende factoren in 2012 een eenmalig karakter hebben, heeft het
tekort voor 2012 een overloopeffect van ongeveer 1½ % van het bbp in 2013
als gevolg van de inkrimping van de belastinggrondslagen en de ontwikkelingen
op de arbeidsmarkt.
(11)     Volgens de meest recente
actualisering door de diensten van de Commissie van de economische
vooruitzichten voor Portugal zou het overheidstekort in 2013 bij ongewijzigd
beleid op 4¾ % van het bbp uitkomen, terwijl de oorspronkelijke
doelstelling 3 % bedroeg. Binnen het kader van het economische
aanpassingsprogramma voor Portugal wordt in het scenario bij ongewijzigd beleid
rekening gehouden met de maatregelen waarover overeenstemming is bereikt in
Uitvoeringsbesluit 2011/344/EU van de Raad van 17 mei 2011 tot verlening
van financiële bijstand van de Unie aan Portugal en in de vierde actualisering
van het memorandum van overeenstemming betreffende specifieke economische
beleidsvoorwaarden tussen de Europese Commissie, handelend namens de Europese
Unie, en de Republiek Portugal. De actualisering van het memorandum van
overeenstemming betreffende specifieke economische beleidsvoorwaarden naar
aanleiding van de vierde toetsing had betrekking op budgettaire
consolidatiemaatregelen ter grootte van ongeveer 2 % van het bbp in 2013,
zoals onder meer een aanzienlijke uitgavenvermindering als gevolg van een
lagere beloning per ambtenaar en bezuinigingen in het onderwijs en de
gezondheidszorg in combinatie met besparingen als gevolg van een
herstructurering van de centrale overheid en van staatsbedrijven. Aan de
ontvangstenzijde zijn maatregelen gepland om de belastinggrondslag te verbreden
door in het kader van de personen- en vennootschapsbelasting toepasselijke
fiscale voordelen en aftrekken te beperken en bepaalde accijnzen op te trekken.
In het stabiliteitsprogramma voor 2012 is er sprake van budgettaire
consolidatiemaatregelen van dezelfde strekking ter grootte van ongeveer
1,4 % van het bbp.
(12)     Volgens de meest recente
actualisering door de diensten van de Commissie van de economische
vooruitzichten voor Portugal bedroeg het structurele tekort over 2009, 2010 en
2011 respectievelijk -8,7 %, -8,5 % en -6,3 % van het bbp. In
2012 komt het naar verwachting uit op -4,2 % van het bbp. Dit komt neer op
een gemiddelde ogenschijnlijke budgettaire inspanning (gemeten als het verschil
tussen de structurele tekorten) van 1,5 % van het bbp in de periode
2010-2012, hetgeen meer is dan de ten minste vereiste gemiddelde jaarlijkse
begrotingsinspanning van 1¼ % van het bbp die de Raad voor de periode
2010-2013 had vastgesteld. Gecorrigeerd voor de verandering in het
macro-economisch scenario die is opgetreden tussen de aan de aanbevelingen van
de Raad van 2 december 2009 ten grondslag liggende projecties en de huidige
prognoses, valt de geraamde gemiddelde jaarlijkse begrotingsinspanning in de
periode 2010-2012 ongeveer 0,8 procentpunt van het bbp hoger uit. Portugal
heeft derhalve doeltreffende actie ondernomen wat het traject voor het
structurele tekort tot en met 2012 betreft.
(13)     Volgens de najaarsprognoses
2009 van de diensten van de Commissie, die aan de aanbeveling van de Raad van 2
december 2009 op grond van artikel 126, lid 7, VWEU ten grondslag lagen, zou de
Portugese economie in 2010 en 2011 met respectievelijk 0,3 % en 1,0 %
groeien. De jaren 2012 en 2013 vielen buiten de tijdshorizon van de prognoses,
maar impliciet werd voor die jaren een hogere groei verwacht dan voor 2011
omdat werd aangenomen dat de omvangrijke negatieve output gap tegen 2015
geleidelijk zou verdwijnen. In werkelijkheid liet het reële bbp in 2010 en 2011
een ontwikkeling zien die zeer sterk verschilde van die waarvan in de
najaarsprognoses 2009 was uitgegaan: vooral als gevolg van uitzonderlijke
factoren was er sprake van een hogere, niet-duurzame groei in 2010 en een veel
lagere groei in 2011. Bovendien speelde de binnenlandse vraag een veel kleinere
rol in de samenstelling van de economische groei. De bijdrage van de
binnenlandse vraag in 2010 en 2011 samen bedroeg -5 procentpunt van het
bbp, terwijl was gerekend op 0,6 procentpunt. Tegelijkertijd
deed zich een grotere en snellere verslechtering van de arbeidsmarkt voor dan
in de najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie was voorspeld. In de meest recente actualisering door de diensten
van de Commissie van de vooruitzichten voor de Portugese economie wordt voor
2012 en 2013 uitgegaan van sterk negatieve groeipercentages. Bovendien zal de
netto-uitvoer wellicht aan belang blijven winnen in de samenstelling van de
groei. Uit deze groeiprojecties blijkt dat de Portugese economie met
onverwachte gebeurtenissen werd geconfronteerd.
(14)     De bruto overheidsschuld is
gestegen van 93,3 % in 2010 tot 107,8 % van het bbp in 2011 en zal
volgens de meest recente actualisering door de diensten van de Commissie van de
economische vooruitzichten voor Portugal naar verwachting nog verder oplopen
tot 119,1 % van het bbp in 2012 en 123,7 % van het bbp in 2013,
waarmee de referentiewaarde van het Verdrag in al deze jaren wordt
overschreden. Deze stijging van de schuldquote is vooral te wijten aan een
toename van de rentebetalingen (met inbegrip van de met de programmaleningen
samenhangende betalingen) en, in mindere mate, aan de dynamiek van het primaire
tekort. In 2012 is er sprake van een forse stock-flow adjustment, die de schuld
met 3,3 procentpunt van het bbp doet oplopen en die verband houdt met
zowel het plan om facturen van leveranciers van overheidsinstanties te
vereffenen, als met andere lopende verrichtingen.
(15)     Door de tegenvallende
economische vooruitzichten, die bovendien resulteren in minder
belastingontvangsten, is de begrotingssituatie sterk verslechterd ten opzichte
van de aannamen in de oorspronkelijke aanbeveling van de Raad. Bovendien heeft
de forse krimp van de economie een zeer negatieve uitwerking gehad op de
werkgelegenheid en de werkloosheid. Dit heeft een ongunstige weerslag op zowel
de ontvangsten als de uitgaven omdat de sociale bijdragen lager en de sociale
overdrachten hoger uitvallen. Gelet op al deze factoren, en met name op de duidelijke
verslechtering van de budgettaire vooruitzichten die na de oorspronkelijke
aanbeveling van de Raad op grond van artikel 126, lid 7, VWEU is opgetreden, en
op het feit dat Portugal doeltreffende actie heeft ondernomen, is het
gerechtvaardigd om de termijn voor de correctie van het buitensporige tekort
met een jaar te verlengen.
(16)     Als gevolg van het toekennen
van een extra jaar voor de correctie van het buitensporige tekort moet thans
een tussentijds nominaal tekort van 5,0 % van het bbp in 2012, 4,5 %
van het bbp in 2013 en 2,5 % van het bbp in 2014 worden gerealiseerd,
zoals in de vijfde actualisering van Uitvoeringsbesluit 2011/344/EU van de Raad
is vastgesteld. Uitgaande van de actualisering door de diensten van de
Commissie van de economische vooruitzichten voor Portugal is op basis van deze
nominale streefcijfers een verbetering van het structurele begrotingssaldo tot
2,3 % van het bbp in 2012, 1,6 % van het bbp in 2013 en 1,3 %
van het bbp in 2014 vereist. Rekening houdend met de bevindingen van de vijfde
toetsing van het economische aanpassingsprogramma zullen de Portugese
autoriteiten aanvullende maatregelen nemen om de tekortdoelstellingen voor
2012, 2013 en 2014 te halen. Gelet op mogelijke implementatierisico's zullen de
autoriteiten tevens voorzien in noodmaatregelen voor de komende jaren om
eventuele overschrijdingen op te vangen.
(17)     De marktdruk op de Portugese
overheidsschuld is de voorbije paar maanden weliswaar enigszins afgenomen, maar
blijft toch nog aanzienlijk. De geloofwaardigheid van de
consolidatie-inspanning moet dan ook worden versterkt. Daartoe moeten alle
structurele maatregelen die nodig zijn om de begrotingsdoelen voor 2013 en 2014
te bereiken, in detail worden uitgewerkt en moet het tekort sneller worden
teruggedrongen als de economische of de budgettaire situatie gunstiger uitvalt
dan thans wordt verwacht. Aangezien het van groot belang is dat tijdig actie
wordt ondernomen om eventuele toekomstige overschrijdingen te voorkomen, is het
raadzaam de termijn om doeltreffende actie te ondernemen vast te stellen op
drie maanden.
(18)     Op 6 juli 2012 heeft de Raad
landenspecifieke aanbevelingen voor Portugal aangenomen, waarbij het land werd
aanbevolen om de maatregelen ten uitvoer te leggen die zijn vastgesteld in
Uitvoeringsbesluit 2011/344/EU van de Raad, en die nader zijn omschreven in het
memorandum van overeenstemming van 17 mei 2011 en de latere aanvullingen
daarop. Algemeen genomen wordt met deze maatregelen beoogd een geloofwaardige
en evenwichtige budgettaire consolidatiestrategie te formuleren die stoelt op
structurele begrotingsmaatregelen en op een beter budgettair toezicht op
staatsbedrijven en PPP's, op diepgaande en versneld doorgevoerde structurele
hervormingen op de producten- en dienstenmarkten, en op inspanningen ter
bescherming van de financiële sector door middel van herkapitalisatie die met
back-upfaciliteiten worden ondersteund.
(19)     Parallel aan de periodieke
toetsingen van het economische aanpassingsprogramma voor Portugal, als bedoeld
in Uitvoeringsbesluit 2011/344/EU van de Raad, zal om de drie maanden worden
toegezien op de vorderingen die worden gemaakt wat de naleving van de
BTP-verplichtingen betreft.
(20)     Portugal voldoet aan de
voorwaarden voor de verlenging van de termijn voor de correctie van het buitensporige
overheidstekort, zoals vastgelegd in artikel 3, lid 5, van Verordening (EG) nr.
1467/97 over de bespoediging en verduidelijking van de tenuitvoerlegging van de
procedure bij buitensporige tekorten,
BEVEELT
AAN:
(1)
dat de Portugese autoriteiten uiterlijk in 2014 een
einde maken aan de thans bestaande buitensporigtekortsituatie;
(2)
dat de Portugese autoriteiten een verbetering van
het structurele saldo realiseren van 2,3 % van het bbp in 2012, 1,6 %
van het bbp in 2013 en 1,3 % van het bbp in 2014 om het nominale
overheidstekort in 2014 terug te dringen tot onder de referentiewaarde van
3 % van het bbp, waarbij wordt uitgegaan van de door de diensten van de
Commissie geactualiseerde economische vooruitzichten voor Portugal. De nominale tekortdoelstellingen bedragen
5,0 % van het bbp voor 2012, 4½ % van het bbp voor 2013 en 2,5 %
van het bbp voor 2014;
(3)
dat de Portugese autoriteiten de in het kader van
de begroting voor 2012 en de aanvulling daarop van maart vastgestelde
maatregelen implementeren en aanvullende maatregelen ter waarde van 0,3 %
van het bbp treffen om het tekort tot 5,0 % van het bbp te beperken. Deze
maatregelen omvatten de bevriezing van sommige van de in de begroting voor 2012
opgenomen kredieten voor nog niet aangevatte investeringsprojecten, de
verhoging van het zegelrecht voor vastgoed van hoge waarde en van de
belastingtarieven voor beleggingsopbrengsten, de vervroegde invoering van
sommige in de begroting voor 2013 opgenomen maatregelen tot verlaging van de
sociale uitkeringen en de toepassing van andere maatregelen die besparingen op
de intermediaire consumptie en opbrengsten uit hoofde van verkopen opleveren;
(4)
dat de Portugese autoriteiten permanente
consolidatiemaatregelen ter grootte van 3,0 % van het bbp vaststellen om
in 2013 de doelstelling van 4,5 % van het bbp te halen. Tenzij anders is
aangegeven, dienen onder meer de volgende maatregelen bij de begrotingswet 2013
te worden aangenomen: i) een vermindering van de beloning per ambtenaar
door het ambtenarenbestand aanzienlijk in te krimpen en de vergoedingen voor
overwerk en de niet-salariële vergoedingen sterk te verlagen; ii) een
betere toetsing van de inkomens en een beperking van sommige sociale
programma's en voordelen; iii) een verdieping van de hervorming van de
gezondheidszorg en van de staatsbedrijven. Aan de ontvangstenzijde zijn onder
meer de volgende maatregelen gepland: i) een hervorming van de
personenbelasting door de belastingstructuur te vereenvoudigen, sommige
belastinguitgaven af te schaffen, het gemiddelde belastingtarief op te trekken
en tegelijkertijd de progressiviteit te verbeteren, ii) een verbreding van
de grondslag van de vennootschapsbelasting door de aftrekbaarheid van de rente
af te schaffen, en iii) een verhoging van de vastgoedbelasting. De Portugese
autoriteiten zullen in 2013 noodmaatregelen treffen mochten er zich
overschrijdingen voordoen;
(5)
dat de Portugese autoriteiten permanente
consolidatiemaatregelen ter grootte van 1¾ % van het bbp vaststellen om in
2014 de tekortdoelstelling te halen. In het kader van de zesde toetsing van het
economische aanpassingsprogramma zal een grondige evaluatie van de uitgaven
worden verricht met het oog op het geven van een volledige beschrijving van een
maatregelenpakket ten belope van 4 miljard EUR in de periode 2014-2015,
waarbij de maatregelen uiterlijk medio februari 2013 volledig zijn beschreven.
De budgettaire consolidatieplannen voor 2014-2015 zullen in het
stabiliteitsprogramma voor 2013 volledig in detail worden beschreven.
(6)
De Portugese regering dient binnen een termijn van
drie maanden na de vaststelling van deze aanbeveling effectieve maatregelen te
nemen om daaraan gevolg te geven en overeenkomstig artikel 3,
lid 4 bis, van Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad gedetailleerd
verslag uit te brengen over de voorgenomen consolidatiestrategie om de gestelde
doelen te realiseren.
Voorts verzoekt de Raad de Portugese
autoriteiten:
- naast het verslag overeenkomstig aanbeveling
(6) en parallel aan de vereisten van Uitvoeringsbesluit 2011/344/EU van de Raad
van 17 mei 2011 tot verlening van financiële bijstand van de Unie aan Portugal
om de drie maanden verslag uit te brengen over de vorderingen die bij de
uitvoering van deze aanbeveling zijn gemaakt; daaraan wordt ook een apart
hoofdstuk gewijd in de stabiliteitsprogramma's die tot en met 2015 worden
opgesteld;
- de hervormingsdynamiek met betrekking tot
het beheer van de overheidsfinanciën gaande te houden door de budgettaire
kaderwet te herzien zodat aan de nieuwe regels van de Europese Unie inzake
budgettaire governance wordt voldaan, de transparantie en de controle in alle
stadia van de begroting te blijven verbeteren, alsook ervoor te zorgen dat het
begrotingskader en de begrotingsdoelstellingen voor de middellange termijn op
alle overheidsniveaus in acht worden genomen. Deze aanbeveling is gericht tot
de Republiek Portugal.
Gedaan te Brussel,
                                                                       Voor
de Raad
                                                                       De
voorzitter


               19.2.2016

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 65/168

         P7_TA(2013)0278
   Evaluatie van 2013 van de organisatie en het functioneren van de EDEO
   Aanbeveling van het Europees Parlement van 13 juni 2013 aan de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en vicevoorzitter van de Commissie, de Raad en de Commissie over de evaluatie in 2013 van de organisatie en het functioneren van de EDEO (2012/2253(INI))
   (2016/C 065/24)

      Het Europees Parlement,

               —

               gezien artikel 27, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), dat voorziet in de oprichting van een Europese dienst voor extern optreden (EDEO) die de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid bijstaat,

               —

               gezien artikel 21, lid 3, VEU waarin is bepaald dat de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid de Raad en de Commissie bijstaat om de samenhang tussen de diverse onderdelen van het externe optreden van de Unie te verzekeren,

               —

               gezien artikel 26, lid 2, VEU waarin is bepaald dat de Raad en de hoge vertegenwoordiger toezien op de eenheid, de samenhang en de doeltreffendheid van het optreden van de Unie,

               —

               gezien artikel 35, derde alinea, VEU waarin is bepaald dat de diplomatieke en consulaire missies van de lidstaten en de delegaties van de Unie bijdragen tot de uitvoering van het recht op bescherming van de burgers van de Unie op het grondgebied van derde landen,

               —

               gezien artikel 36 VEU waarin is bepaald dat de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en vicevoorzitter van de Commissie (hierna hv/vv) het Europees Parlement regelmatig raadpleegt over de voornaamste aspecten en de fundamentele keuzen op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid, het Parlement informeert over de ontwikkeling van de beleidsmaatregelen en erop toeziet dat de opvattingen van het Parlement naar behoren in aanmerking worden genomen,

               —

               gezien artikel 42 TEU waarin is bepaald dat de hv/vv bevoegd is om voorstellen te doen op het gebied van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid, waaronder het opzetten van missies, waarbij gebruik kan worden gemaakt van nationale middelen en van instrumenten van de Unie,

               —

               gezien artikel 13, lid 3, van het Besluit van de Raad van 26 juli 2010 tot vaststelling van de organisatie en werking van de Europese dienst voor extern optreden (hierna EDEO-besluit), waarin is bepaald dat de hoge vertegenwoordiger uiterlijk medio 2013 een evaluatie uitvoert van de organisatie en de werking van de EDEO, onder meer ook de toepassing van artikel 6, leden 6 en 8, met betrekking tot geografisch evenwicht, indien nodig vergezeld van voorstellen tot herziening van dit besluit,

               —

               gezien de artikelen 298 en 336 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), waarin de wetgevingsprocedure voor personeelszaken wordt vastgesteld,

               —

               gezien de verklaring van de hv/vv over politieke verantwoordingsplicht (hierna hv/vv-verklaring) (1),

               —

               gezien het overeenkomstig artikel 6, lid 9, van het EDEO-besluit opgestelde verslag van 24 juli 2012 over de personeelsbezetting van de EDEO voor 2012,

               —

               gezien artikel 97 van zijn Reglement,

               —

               gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken en de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Begrotingscommissie en de Commissie begrotingscontrole (A7-0147/2013),

               A.

               overwegende dat het Verdrag van Lissabon de doelstelling vaststelt om de eenheid, de samenhang en de doeltreffendheid van het externe optreden van de Unie te waarborgen;

               B.

               overwegende dat de EDEO een nieuwe dienst is met een hybride structuur, die een beroep doet op communautaire en intergouvernementele middelen en in de EU de eerste in zijn soort is; overwegende dat daarom niet kan worden verwacht dat de dienst twee jaar na zijn oprichting reeds optimaal functioneert; overwegende dat een evaluatie van de organisatie en werking van de dienst gebaseerd moet zijn op eerlijke en opbouwende kritiek;

               C.

               overwegende dat het succes van de EDEO moet worden afgemeten naar zijn vermogen om een integraal antwoord van de EU te bieden op de uitdagingen en verantwoordelijkheden van het extern beleid en om efficiënter gebruik te maken van de schaarse middelen door nauwere samenwerking en schaalvoordelen op Europees en nationaal niveau;

               D.

               overwegende dat de drieledige rol van de hv/vv de meest tastbare uiting is van dit streven naar een grotere samenhang in het externe optreden van de EU;

               E.

               overwegende dat de huidige structuur binnen de Commissie niet naar behoren is afgestemd op de specifieke rol van de hv/vv in het externe optreden van de EU;

               F.

               overwegende dat de uiteenlopende taken die in het Verdrag van Lissabon aan de hv/vv zijn toevertrouwd de aanwijzing van (een) politieke adjunct(en) vereisen om de hv/vv bij de uitoefening van zijn/haar taken bij te staan;

               G.

               overwegende dat de operationele besluitvorming en beleidsvoering op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid/het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GBVB/GVDB) om structurele en procedurele redenen te langzaam verlopen; overwegende dat dit opnieuw duidelijk is geworden tijdens de crisis in Mali, toen de besluitvorming langzaam verliep en financieringsbesluiten niet onverwijld werden goedgekeurd en uitgevoerd;

               H.

               overwegende dat de EDEO een gestroomlijnde, resultaatgerichte, efficiënte structuur moet krijgen die steun voor politiek leiderschap kan bieden op het gebied van externe betrekkingen, inzonderheid met betrekking tot het GBVB, en de besluitvorming in de Raad vergemakkelijkt; overwegende dat de EDEO daarom op korte termijn op gecoördineerde wijze expertise moet kunnen verstrekken vanuit verschillende diensten, ook binnen de Commissie; overwegende dat de huidige structuur van de EDEO te topzwaar is en te veel besluitvormingsniveaus telt;

               I.

               overwegende dat de mogelijkheden voor snelle inzet van de EU-gevechtsgroepen nog niet worden benut;

               J.

               overwegende dat de in het verleden opgedane ervaring duidelijk aantoont dat voor het uitvoeren van GVDB-missies een permanent hoofdkwartier in Brussel nodig is;

               K.

               overwegende dat bij de Arabische revoluties duidelijk is geworden dat de EU niet in staat is om op korte termijn een herschikking van de middelen, met inbegrip van personeel, te verzekeren om het hoofd te bieden aan nieuwe politieke prioriteiten; overwegende dat de omvang en beroepsprofielen van de EU-delegaties afgestemd moeten zijn op de strategische belangen van de Unie;

               L.

               overwegende dat de rol van de EDEO bij de vaststelling van strategische richtsnoeren en de tenuitvoerlegging van de externe financieringsinstrumenten van de EU moet worden versterkt overeenkomstig de krachtlijnen van het buitenlands beleid;

               M.

               overwegende dat het belang van een betere coördinatie en goed bestuur op het gebied van ontwikkelingsaangelegenheden op internationaal niveau moet worden bevestigd, om de EU in staat te stellen met één stem te spreken en aan zichtbaarheid te winnen;

               N.

               overwegende dat de EDEO met name in een tijd van begrotingsbesparingen een katalysator moet zijn voor meer synergie, niet alleen binnen het institutionele kader van de EU, maar ook tussen de EU en haar lidstaten;

               O.

               overwegende dat de EDEO, nu de regeringen van de lidstaten hun diplomatieke en consulaire aanwezigheid drastisch verminderen, moet worden gezien en benut als een kans om nauwere samenwerking en synergie te bevorderen;

               P.

               overwegende dat meer inspanningen moeten worden gedaan om overlappingen in de werkzaamheden en structuur van de EDEO, de Commissie (met name DG DEVCO en het Europees Bureau voor humanitaire hulp ECHO) en het Secretariaat van de Raad te voorkomen;

               Q.

               overwegende dat de doelstelling dat een derde van het personeel afkomstig moet zijn uit de lidstaten is bereikt; overwegende dat de drie groepen personeelsleden (afkomstig van de Commissie, het Secretariaat van de Raad en de nationale diplomatieke diensten) evenredig over alle niveaus en tussen delegaties en hoofdkwartier moeten worden gespreid;

               R.

               overwegende dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in AD- en hogere functies, en oververtegenwoordigd zijn in AST-functies;

               S.

               overwegende dat elke wijziging van de voorschriften met betrekking tot het personeel moet worden goedgekeurd via de gewone wetgevingsprocedure;

               T.

               overwegende dat de EDEO duidelijk inspanningen moet doen om lessen uit vorige operationele ervaringen te trekken en daarnaar te handelen, met name op het gebied van conflictpreventie, conflictbemiddeling, crisisbeheer, verzoening en vredesopbouw;

               U.

               overwegende dat nu, tweeënhalf jaar na de goedkeuring van de hv/vv-verklaring, een grondige evaluatie moet worden verricht van de politieke verantwoordingsplicht van de EDEO tegenover het Parlement, met name in hoeverre het Parlement wordt geraadpleegd over strategische besluiten en in welke mate rekening wordt gehouden met zijn standpunten en opmerkingen;

               V.

               overwegende dat deze evaluatie ook moet onderzoeken hoe verbetering kan worden gebracht in de verantwoording van de hv/vv en EDEO-ambtenaren tegenover het Parlement en zijn organen, en in de manier waarop de EDEO gevolg geeft aan de resoluties van het Parlement;

               W.

               overwegende dat het van essentieel belang is dat parlementair toezicht wordt uitgeoefend op het buitenlands beleid van de EU opdat het externe optreden van de Unie door haar burgers beter wordt begrepen en gesteund; overwegende dat parlementair toezicht de legitimiteit van het externe optreden versterkt;

               X.

               overwegende dat de huidige financiële procedures in de delegaties flexibiliteit missen, hetgeen negatieve gevolgen heeft voor de werklast van het personeel;

               1.

               beveelt de hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter, de Raad en de Commissie het volgende aan, rekening houdend met het feit dat aanzienlijke vooruitgang is geboekt bij het opzetten van de EDEO, maar dat nog meer kan worden gedaan ter bevordering van synergie, coördinatie tussen de instellingen en politiek leiderschap bij de combinatie van de taken van hoge vertegenwoordiger, vicevoorzitter van de Commissie en voorzitter van de Raad Buitenlandse Zaken, door het instrumentele karakter van de dienst te versterken;

         Ten aanzien van leiderschap en een rationelere en efficiëntere structuur van de diplomatieke dienst voor de 21e eeuw

               2.

               de hv/vv te ondersteunen bij de uitoefening van de vele taken die hem/haar overeenkomstig het VEU zijn toevertrouwd, door de aanwijzing van (een) politieke adjunct(en), die verantwoording moet(en) afleggen aan het Parlement en voor de bevoegde commissie van het Parlement verschijnen alvorens zijn hun ambt aanvatten, en die bevoegd zijn om namens de hv/vv op te treden; te waarborgen dat de RELEX-commissarissen de hv/vv kunnen vertegenwoordigen voor parlementaire aangelegenheden en in de internationale betrekkingen; voorts de mogelijkheid te overwegen om de ministers van Buitenlandse Zaken van de lidstaten te betrekken bij specifieke taken en opdrachten namens de Unie, teneinde de gezamenlijke EU-standpunten kracht bij te zetten;

               3.

               de hiërarchische structuur van de EDEO te vereenvoudigen en de rol van zijn uitvoerend secretaris-generaal uit te breiden door een duidelijke gezagsstructuur vast te stellen die een doeltreffende besluitvorming en tijdige beleidsrespons mogelijk maakt, in dit verband de taken van directeur-generaal administratie en directeur administratie te rationaliseren, de hiërarchische structuur van de beheersdirectoraten te vereenvoudigen, de bevoegdheden binnen de beheersstructuur van de EDEO duidelijk af te bakenen en de huidige op de Bestuursraad gebaseerde structuur te herzien, om de efficiëntie, transparantie en samenhang van de besluitvorming te verbeteren; in dezelfde geest, ervoor te zorgen dat de hv/vv politiek advies krijgt, bijvoorbeeld via een Politieke Raad, van alle relevante institutionele actoren, dat hem/haar inzicht geeft in de gevolgen van door de EDEO te ondernemen acties;

               4.

               de coördinerende rol van de hv/vv alsook zijn/haar rol als initiatiefnemer en politiek leiderschap te verbeteren door ervoor te zorgen dat hij/zij binnen de volgende Commissie zijn/haar bevoegdheden als vicevoorzitter van de Commissie ten volle kan uitoefenen en belast wordt met het voorzitterschap van de RELEX-groep, uitgebreid met andere commissarissen die betrokken zijn bij externe betrekkingen, om de praktijk van gezamenlijke voorstellen en gezamenlijke besluiten verder te ontwikkelen;

               5.

               ten volle gebruik te maken van de synergie van de EDEO en in deze context de mogelijkheid te overwegen van besluiten met gekwalificeerde meerderheid van stemmen over GBVB-zaken, zoals bepaald in artikel 31, lid 2, VEU en na te gaan of de stemming bij gekwalificeerde meerderheid over GBVB-kwesties via de desbetreffende overbruggingsclausule kan worden uitgebreid;

               6.

               ervoor te zorgen dat de EDEO in overeenstemming met artikel 9, lid 3, van het EDEO-besluit een voortrekkersrol speelt bij het vaststellen van de strategieën voor de relevante externe financieringsinstrumenten en over de nodige expertise beschikt om op dit gebied een leidende rol op zich te nemen;

               7.

               tegelijkertijd het communautaire karakter van het nabuurschapsbeleid te handhaven, rekening houdend met het feit dat het Parlement de intergouvernementalisering van Uniebeleid afwijst en de Commissie krachtens het Verdrag hoofdverantwoordelijk is om namens de Unie over internationale overeenkomsten te onderhandelen;

               8.

               de coördinatie tussen de Dienst instrumenten buitenlands beleid en de EDEO verder te verbeteren;

               9.

               ervoor te zorgen dat de speciale vertegenwoordigers van de Europese Unie (SVEU's) nauw worden betrokken bij het werk van de EDEO door de vertegenwoordigers en hun staf in de structuur van de EDEO te verankeren en hen zo vaak mogelijk ook de taak van hoofd van de EU-delegatie toe te vertrouwen;

               10.

               een grondige en systematische evaluatie te verrichten met het oog op de harmonisatie van de door de Commissie en het Secretariaat van de Raad opgezette structuren voor extern beleid, teneinde de huidige overlappingen weg te werken en kostenefficiëntie te bevorderen; de resultaten van deze evaluatie voor te leggen aan het Parlement;

               11.

               in dezelfde geest de praktijk van gemeenschappelijke technische en logistieke diensten van de instellingen verder te ontwikkelen, met het oog op schaalvoordelen en een efficiëntere werking; in eerste instantie de verschillende logistieke diensten van de Commissie en de EDEO voor vroegtijdige waarschuwing, risicobeoordeling en veiligheidstaken met betrekking tot feiten buiten de Unie, samen te brengen in één enkele gezamenlijke structuur, waarin die diensten gehouden zijn om samen te werken;

               12.

               in overleg met de lidstaten na te gaan hoe op middellange tot lange termijn schaalvoordelen kunnen worden verwezenlijkt tussen de diplomatieke diensten van de lidstaten en de EDEO in derde landen, ook wat betreft het verstrekken van consulaire diensten;

               13.

               te kiezen voor een samenhangende aanpak wat betreft het voorzitterschap van werkgroepen van de Raad en een einde te maken aan het roulerende voorzitterschap van deze groepen;

               14.

               in overeenstemming met artikel 24 VEU ervoor te zorgen dat de lidstaten in een geest van loyaliteit en wederzijdse solidariteit hun actieve en onvoorwaardelijke steun geven aan het buitenlands en veiligheidsbeleid van de Unie, het optreden van de Unie eerbiedigen en de EDEO bij de uitvoering van zijn taken ondersteunen;

               15.

               daartoe nauwere samenwerking met de lidstaten aan te moedigen en gezamenlijke politieke rapportage tussen delegaties en ambassades te bevorderen;

         Ten aanzien van de passende structuur voor een geïntegreerde aanpak

               16.

               de mogelijkheden van het Verdrag van Lissabon ten volle te benutten door te streven naar een geïntegreerde aanpak waarbij diplomatieke, economische en ontwikkelingsinstrumenten alsook — in laatste instantie en in overeenstemming met het VN-Handvest — militaire middelen worden ingezet voor gemeenschappelijke strategische beleidsdoelstellingen, om de veiligheid en welvaart van met name de EU-burgers en het nabije en verdere nabuurschap te beschermen en te bevorderen; in deze context te zorgen voor samenhang tussen maatregelen op korte en langere termijn; er voorts voor te zorgen dat de EDEO de capaciteit heeft voor strategisch denken en om voorstellen te doen voor de tenuitvoerlegging van belangrijke vernieuwingen waarin het Verdrag van Lissabon voorziet, bijvoorbeeld het toevertrouwen van de tenuitvoerlegging van bepaalde taken aan groepen capabele lidstaten en de ontwikkeling van permanente gestructureerde samenwerking, inclusief het gebruik van gevechtsgroepen;

               17.

               daartoe verder te werken aan het opzetten van een passende structuur (bv. een Crisiscomité) die zowel conflictpreventie, crisisrespons, vredesopbouw, de betrokken externe beleidsinstrumenten en de instrumenten van het veiligheidsbeleid en het GVDB omvat en de coördinatie verzekert met de geografische eenheden, delegaties en andere beleidsondersteunende afdelingen die betrokken zijn bij crisisbeheer, voortbouwend op het concept van het Crisisplatform; algemene samenhang binnen de EDEO te verzekeren en overlappingen te voorkomen; voorts een betere interinstitutionele coördinatie en duidelijke afbakening van de taken te verzekeren;

               18.

               te zorgen voor een doeltreffende en geïntegreerde planning en snellere besluitvorming voor GVDB-operaties, door de desbetreffende planningscapaciteiten van het Directoraat crisisbeheersing en planning (CMDP) en het civiele plannings- en uitvoeringsvermogen (CPCC) samen te voegen; daarnaast te zorgen voor een permanente uitvoeringsstructuur door de oprichting van een permanent militair operationeel hoofdkwartier, gecombineerd met een civiele uitvoeringscapaciteit, om de doeltreffende uitvoering van militaire en civiele operaties te verzekeren en tegelijk hun respectieve hiërarchische structuren te vrijwaren;

         Ten aanzien van de hervorming van de financiële procedures met het oog op doeltreffend extern optreden

               19.

               ten volle gebruik te maken van de flexibiliteit die het Financieel Reglement biedt met betrekking tot het financieel beheer van administratieve en operationele uitgaven zodat delegatiehoofden, indien de omstandigheden dit vereisen, taken kunnen delegeren aan hun adjunct of aan personeelsleden van de Commissie, hetgeen het beheer en de goede werking van de delegaties ten goede zou komen en delegatiehoofden zou toelaten zich op hun politieke taken te concentreren;

               20.

               de procedures voor het beheer van GBVB-middelen bij de Dienst instrumenten buitenlands beleid te bespoedigen, teneinde een flexibele en snelle respons in crisissituaties te verzekeren en er met name voor te zorgen dat civiele GVDB-operaties onverwijld en op efficiënte wijze worden uitgevoerd; in dit verband na te gaan of wijzigingen in het Financieel Reglement kunnen worden aangebracht zonder afbreuk te doen aan de transparantie;

               21.

               de flexibiliteit en reactiviteit van de externe EU-steun te verbeteren door de regels voor de besluitvorming inzake programmering en uitgaven uit hoofde van de externe financieringsinstrumenten te herzien;

               22.

               de financiële aansprakelijkheid te verbeteren door te zorgen voor volledige transparantie voor alle GBVB-begrotingslijnen, inclusief GVDB-operaties, SVEU's, non-proliferatie en conflictpreventie;

         Ten aanzien van de delegaties

               23.

               de EDEO meer inspraak te geven in de (her)toewijzing van personeelsleden van de Commissie aan de EU-delegaties, om ervoor te zorgen dat de omvang en de beroepsprofielen van de delegaties afgestemd zijn op de strategische belangen en politieke prioriteiten van de Unie;

               24.

               het nodige te doen om te verzekeren dat hoofden van EU-delegaties worden aangesteld op grond van hun verdiensten en gedegen kennis van de belangen, waarden en beleidsvormen van de Unie, zodat alleen gemotiveerde en uiterst bekwame en efficiënte personen voor deze gevoelige functies worden geselecteerd;

               25.

               ervoor te zorgen dat het delegatiehoofd met name in delegaties die slechts een beperkt aantal EDEO-personeelsleden tellen, personeel van de Commissie overeenkomstig artikel 5, lid 2, van het EDEO-besluit ook kan belasten met politieke analyses en politieke rapportage;

               26.

               in deze context het gezag van de delegatiehoofden uit te breiden tot het volledige personeelsbestand, met inbegrip van het personeel van de Commissie, en ervoor te zorgen dat het delegatiehoofd alle instructies ontvangt die door het hoofdkwartier worden uitgevaardigd;

               27.

               de mogelijkheden van het EDEO-besluit en het VEU ten volle te benutten, met name door de coördinerende rol van de delegaties te versterken, vooral in crisissituaties, en door hen in staat te stellen consulaire bescherming te bieden aan EU-burgers uit lidstaten die in een bepaald land geen vertegenwoordiging hebben; ervoor te zorgen dat bijkomende taken niet ten koste gaan van de middelen voor bestaande beleidsvormen, instellingen en prioriteiten op EU-niveau;

               28.

               nu de meeste EU-delegaties een contactpunt voor de mensenrechten hebben, ervoor te zorgen dat de mensenrechten en met name de rechten van de vrouw worden geïntegreerd in de aanpak van elke delegatie en elk bureau in de EU; voorts zichtbaarheid te geven aan de Europese cultuur, op basis van haar verscheidenheid; er waar nodig voor te zorgen dat de EU-delegaties onder hun huidige personeel beschikken over een verbindingsofficier voor het Europees Parlement die ermee wordt belast de delegaties van het Parlement in derde landen passende ondersteuning te bieden en onderzoeken in te stellen, uitgaande van het beginsel dat EU-delegaties alle EU-instellingen op dezelfde wijze vertegenwoordigen;

               29.

               voorts te verzekeren dat delegaties beschikken over expertise op de beleidsterreinen (bv. klimaatverandering, energiezekerheid, sociaal en arbeidsbeleid, cultuur, enz.) die van belang zijn voor de betrekkingen van de EU met het land in kwestie;

               30.

               ervoor te zorgen dat, in voorkomend geval, elke delegatie een veiligheids- en defensieattaché heeft, met name waar delegaties in politiek instabiele of wankele situaties moeten werken of waar onlangs een GVDB-missie is afgerond, teneinde continuïteit van de werking en passend toezicht op de politieke situatie te verzekeren;

               31.

               verzoekt de hv/vv opdracht te geven voor een evaluatie van de veiligheidsmaatregelen en -vereisten bij de EU-delegaties in het buitenland, om te waarborgen dat veiligheidsbesluiten worden genomen door de EDEO en niet door externe veiligheidsondernemingen;

         Ten aanzien van de toepassing van de Verklaring over politieke verantwoordingsplicht

               32.

               in overeenstemming met de in juni 2010 in Madrid gesloten vierpartijenovereenkomst toe te zien op de volledige en daadwerkelijke nakoming van de verplichting van artikel 36 VEU om ervoor te zorgen dat de opvattingen van het Europees Parlement naar behoren in aanmerking worden genomen, bijvoorbeeld door een proactieve en systematische raadpleging van de bevoegde commissie van het Parlement vóór de goedkeuring van strategieën en mandaten op het gebied van het GBVB/GVDB;

               33.

               toe te zien op volledige politieke rapportage van de delegaties van de Unie aan de belangrijkste bevoegde personen in het Parlement, met gereguleerde toegang;

               34.

               ervoor te zorgen dat het Parlement overeenkomstig artikel 218, lid 10, VWEU in iedere fase van de procedure onverwijld en ten volle wordt geïnformeerd over de onderhandelingen met het oog op internationale overeenkomsten, met inbegrip van overeenkomsten op het gebied van het GBVB;

               35.

               gezien de positieve ervaringen met het verschijnen van nieuwe delegatiehoofden en SVEU's voor de AFET-commissie alvorens hun taken aan te vatten, deze praktijk uit te breiden tot nieuwe hoofden van GVDB-missies en -operaties;

               36.

               erop toe te zien dat nieuwe delegatiehoofden na hun aanstelling door de hv/vv door de bevoegde commissie van het Parlement officieel in hun ambt worden bevestigd alvorens zij hun taken aanvatten;

               37.

               vóór elke bijeenkomst van de Raad Buitenlandse Zaken systematisch van gedachten te wisselen met de bevoegde commissie van het Parlement en na elke Raadsbijeenkomst bij deze commissie verslag uit te brengen;

         Ten aanzien van opleiding en het bevorderen van een Europese diplomatieke korpsgeest

               38.

               gemeenschappelijke opleidingsprogramma's en andere concrete maatregelen te bevorderen zodat een Europese korpsgeest kan groeien bij het EDEO-personeel dat een uiteenlopende diplomatieke cultuur en institutionele achtergrond heeft, en de mogelijkheid van gezamenlijke opleidingsinitiatieven voor EDEO-personeel en nationale diplomaten te overwegen als permanente bijscholing;

               39.

               in deze geest de bestaande onderwijs- en opleidingsprogramma's op Europees en nationaal niveau te herzien en te consolideren naast de bestaande opleidingen van de Europese veiligheids- en defensieacademie;

         Ten aanzien van de personeelsvoorziening

               40.

               de inspanningen met het oog op een beter genderevenwicht voort te zetten en te intensiveren, daarbij terdege rekening houdend met verdienste en bekwaamheid; het belang te onderstrepen van een evenwicht op het niveau van de delegatiehoofden en andere managementsfuncties; overgangsmaatregelen in te voeren en een actieplan uit te werken om begeleidingsprogramma's, speciale opleidingen en een gezinsvriendelijke werkomgeving te bevorderen, teneinde de vertegenwoordiging van vrouwen te verbeteren en de structurele hinderpalen voor hun diplomatieke carrière weg te werken;

               41.

               alle nodige maatregelen te nemen om de geografische vertegenwoordiging in leidinggevende posities en in alle andere rangen en functies gelijk te trekken, met als doel een gedeelde politieke verantwoordelijkheid voor de EDEO bij ambtenaren en personeelsleden uit de lidstaten te bevorderen en aan te moedigen, in overeenstemming met artikel 6, leden 6 en 8, van het EDEO-besluit;

               42.

               aangezien de doelstelling dat een derde van het personeel afkomstig moet zijn uit de lidstaten is bereikt, ervoor te zorgen er op managementsniveau geen concentratie aan personeel uit de nationale ministeries ontstaat, om aldus carrièremogelijkheden voor iedereen te creëren, en zich nu in de eerste plaats in te zetten voor het aanwerven van nieuw, vast EU-personeel; in dat verband na te gaan wat de mogelijkheden zijn voor nationale diplomaten die bij de EDEO werken om te solliciteren op vaste posten binnen de dienst;

               43.

               zich te verzetten tegen alle pogingen tot inmenging van de lidstaten in de aanwervingsprocedure voor EDEO-personeel, om een echte Europese korpsgeest te ontwikkelen en te verzekeren dat de dienst alleen gemeenschappelijke Europese belangen nastreeft; ervoor te zorgen dat de EDEO nu de overgangsperiode is afgelopen eigen, onafhankelijke aanwervingsprocedures kan ontwikkelen, die ook open staan voor ambtenaren van alle EU-instellingen en voor externe kandidaten, via algemene vergelijkende onderzoeken;

               44.

               in het licht van de bijzondere rol die het Parlement speelt bij het bepalen van de doelstellingen en fundamentele keuzen op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, de bevoegdheden van het Parlement als begrotingsautoriteit, zijn rol in het democratisch toezicht op het buitenlands beleid en zijn ervaring met parlementaire externe betrekkingen, met name de mogelijkheid te overwegen om ambtenaren van het Europees Parlement per 1 juli 2013 op voet van gelijkheid met ambtenaren van de Raad en de Commissie toe te laten te solliciteren op ambten van de EDEO;

               45.

               ervoor te zorgen dat de EDEO beschikt over de passende combinatie van vaardigheden voor conflictrespons, met name door het ontwikkelen van vaardigheden op het gebied van bemiddeling en dialoog;

         Op langere termijn

               46.

               vraagt dat, in de context van een toekomstige overeenkomst, de verdere ontwikkeling van het GBVB/GVDB en van de rol van de EDEO, inclusief een naamsverandering, op de agenda wordt geplaatst;

         o
   o o

               47.

               verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid/vicevoorzitter van de Commissie, de Raad, de Commissie en de regeringen en parlementen van de lidstaten.

      (1)  PB C 210 van 3.8.2010, blz. 1.


title: Aanbeveling van de Raad van 11 juli 2017 over het nationale hervormingsprogramma 2017 van Hongarije en met een advies van de Raad over het convergentieprogramma 2017 van Hongarije

text:
               9.8.2017

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 261/71

         AANBEVELING VAN DE RAAD
   van 11 juli 2017
   over het nationale hervormingsprogramma 2017 van Hongarije en met een advies van de Raad over het convergentieprogramma 2017 van Hongarije
   (2017/C 261/16)
   DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
   Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en artikel 148, lid 4,
   Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (1), en met name artikel 9, lid 2,
   Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie,
   Gezien de resoluties van het Europees Parlement,
   Gezien de conclusies van de Europese Raad,
   Gezien het advies van het Comité voor de werkgelegenheid,
   Gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité,
   Gezien het advies van het Comité voor sociale bescherming,
   Gezien het advies van het Comité voor de economische politiek,
   Overwegende hetgeen volgt:

               (1)

               Op 16 november 2016 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de jaarlijkse groeianalyse en daarmee de aanzet gegeven tot het Europees Semester 2017 voor coördinatie van het economisch beleid. De prioriteiten van de jaarlijkse groeianalyse zijn op 9-10 maart 2017 door de Europese Raad bekrachtigd. Op 16 november 2016 heeft de Commissie op grond van Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad (2) ook het waarschuwingsmechanismeverslag aangenomen, waarin zij Hongarije niet heeft genoemd als een van de lidstaten die aan een diepgaande evaluatie zouden worden onderworpen.

               (2)

               Op 22 februari 2017 is het landverslag 2017 voor Hongarije gepubliceerd. Daarin werd de vooruitgang beoordeeld die Hongarije bij de tenuitvoerlegging van de op 12 juli 2016 door de Raad vastgestelde landspecifieke aanbevelingen heeft gemaakt, alsmede het gevolg dat is gegeven aan de landspecifieke aanbevelingen die in eerdere jaren werden goedgekeurd, en de vooruitgang die Hongarije in de richting van zijn nationale Europa 2020-doelstellingen heeft geboekt.

               (3)

               Op 2 mei 2017 heeft Hongarije zijn nationale hervormingsprogramma 2017 en zijn convergentieprogramma 2017 ingediend. Teneinde met de onderlinge verbanden tussen beide programma’s rekening te houden, zijn deze tegelijkertijd geëvalueerd.

               (4)

               De relevante landspecifieke aanbevelingen zijn meegenomen in de programmering van de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESI-fondsen) voor de periode 2014-2020. Op grond van artikel 23 van Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad (3) kan de Commissie een lidstaat verzoeken zijn partnerschapsovereenkomst en de betrokken programma’s te evalueren en wijzigingen voor te stellen, wanneer dit nodig is om de uitvoering van betrokken aanbevelingen van de Raad te ondersteunen. De Commissie heeft nadere gegevens verstrekt over de wijze waarop zij gebruik zal maken van die bepaling in richtsnoeren over de toepassing van de maatregelen die de doeltreffendheid van de ESI-fondsen koppelen aan gezond economisch bestuur.

               (5)

               Hongarije valt momenteel onder het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact en is onderworpen aan de schuldregel. In haar convergentieprogramma 2017 gaat de regering uit van een verslechtering van het nominale tekort van 1,8 % van het bbp in 2016 tot 2,4 % voor zowel 2017 als 2018, en vervolgens een geleidelijke verbetering tot 1,2 % van het bbp tegen 2021. De begrotingsdoelstelling op middellange termijn — een structureel tekort van 1,7 % van het bbp tot 2016 en na herziening 1,5 % van het bbp vanaf 2017 — zal volgens de plannen tegen 2020 worden bereikt. Op basis van het herberekende (4) structurele saldo zou de begrotingsdoelstelling op middellange termijn toch niet worden gehaald in het tijdsbestek van het programma. Volgens het convergentieprogramma zal de overheidsschuldquote naar verwachting geleidelijk afnemen tot ongeveer 61 % tegen eind 2021. Het macro-economische scenario dat aan die begrotingsprognoses ten grondslag ligt, is gunstig. Dit houdt risico’s in voor de uitvoering van de tekortdoelstellingen.

               (6)

               Het convergentieprogramma 2017 geeft aan dat de uitzonderlijke instroom van vluchtelingen en veiligheidsmaatregelen in 2016 en 2017 een significante impact hebben op de begroting, en levert voldoende bewijs voor de omvang en de aard van die extra kosten voor de begroting. Volgens de Commissie bedroegen voor de uitzonderlijke instroom van vluchtelingen de in aanmerking komende extra uitgaven 0,04 % van het bbp in 2015 en zijn er in 2016 geen extra in aanmerking komende uitgaven in verband met de instroom van vluchtelingen. De in aanmerking komende extra uitgaven voor maatregelen in verband met veiligheid in 2016 bedroegen 0,04 % van het bbp. In 2017 wordt geen verdere stijging van de uitgaven verwacht wegens de uitzonderlijke instroom van vluchtelingen en de bijkomende budgettaire impact van de maatregelen in verband met veiligheid wordt momenteel op 0,14 % van het bbp geraamd. Op grond van de bepalingen van artikel 5, lid 1, en artikel 6, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 kunnen deze extra uitgaven worden toegestaan, voor zover de instroom van vluchtelingen alsook de ernst van de terreurdreiging ongewone gebeurtenissen zijn, de gevolgen ervan voor de overheidsfinanciën van Hongarije aanzienlijk zijn en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën niet in gevaar zou worden gebracht wanneer een tijdelijke afwijking van het aanpassingstraject in de richting van de begrotingsdoelstelling op middellange termijn wordt toegestaan. Daarom is de vereiste aanpassing in de richting van de begrotingsdoelstelling op middellange termijn voor 2016 naar beneden bijgesteld om rekening te houden met de extra kosten in verband met veiligheid. Wat 2017 betreft, zal in het voorjaar van 2018 een definitieve beoordeling, met inbegrip van de in aanmerking komende bedragen, worden gemaakt op grond van de waargenomen gegevens die de Hongaarse autoriteiten zullen verstrekken.

               (7)

               Op 12 juli 2016 heeft de Raad Hongarije aanbevolen in 2017 een jaarlijkse budgettaire aanpassing in de richting van de begrotingsdoelstelling op middellange termijn te realiseren van 0,6 % van het bbp. Op basis van de voorjaarsprognoses 2017 van de Commissie bestaat het risico dat in 2017 significant zal worden afgeweken van die vereiste.

               (8)

               In 2018 wordt verwacht dat Hongarije, in het licht van zijn begrotingssituatie en met name van zijn schuldniveau, verder zal opschuiven in de richting van zijn budgettaire middellangetermijndoelstelling van een structureel tekort van 1,5 % van het bbp. Volgens de in het kader van het stabiliteits- en groeipact gezamenlijk overeengekomen aanpassingsmatrix mag het nominale groeipercentage van de netto primaire overheidsuitgaven (5) in 2018 daartoe niet meer dan 2,8 % bedragen. Dat zou overeenkomen met een structurele aanpassing van 1,0 % van het bbp. Bij ongewijzigd beleid bestaat het gevaar dat in 2018 significant zal worden afgeweken van dat vereiste. Tegelijk is de verwachting dat Hongarije in 2017 en 2018 de schuldregel zal naleven. Al met al is de Raad van oordeel dat verdere maatregelen nodig zullen zijn vanaf 2017 om aan de bepalingen van het stabiliteits- en groeipact te voldoen. Op grond van Verordening (EG) nr. 1466/97 moet bij de beoordeling van de begrotingsplannen en -resultaten echter rekening worden gehouden met de begrotingsbalans van de lidstaat in het licht van de conjuncturele omstandigheden. Zoals wordt herhaald in de mededeling van de Commissie bij deze landspecifieke aanbevelingen, moet bij de beoordeling van de begrotingsresultaten 2018 naar behoren rekening worden gehouden met de doelstelling om tot een begrotingskoers te komen die bijdraagt aan zowel het versterken van het huidige herstel als aan het waarborgen van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën van Hongarije. In die context neemt de Raad er akte van dat de Commissie voornemens is een algemene evaluatie in overeenstemming met Verordening (EG) nr. 1466/97 uit te voeren, in het bijzonder in het licht van de conjuncturele situatie van Hongarije.

               (9)

               Het concurrentievermogen en de potentiële groei van Hongarije worden belemmerd door lage particuliere investeringen en lage productiviteit. De factoren die een negatieve invloed hebben op het ondernemingsklimaat en bedrijfsinvesteringen, hebben te maken met zwakke punten in de werking en het bestuur van de instellingen. Frequente wijzigingen in het regelgevings- en belastingklimaat behoren tot de grootste obstakels voor het bedrijfsleven in Hongarije en gaan gepaard met onvoldoende deelname van belanghebbenden en empirisch onderbouwde beleidsvorming. Belemmerende regelgeving met betrekking tot diensten leidt over het algemeen tot een beperking van de marktdynamiek en remt investeringen af. Restrictieve regelgeving, ook in de detailhandel, beperkt de concurrentie in de dienstensector en weegt op het ondernemingsklimaat.

               (10)

               De totale belastingquote van Hongarije blijft ruim boven die van andere landen in de regio en het belastingstelsel staat nog steeds voor uitdagingen. De regering heeft in 2017 de socialezekerheidsbijdragen van de werkgevers met 5 procentpunten verlaagd, en voor 2018 is een verdere verlaging met 2 procentpunten gepland. De belastingwig is door deze maatregel aanzienlijk verminderd voor mensen met een laag inkomen, maar blijft groot. Dat is met name het geval bij mensen met een laag inkomen zonder kinderen, voor wie de belastingwig nog steeds een van de grootste van de Unie is. Het belastingstelsel blijft complex. Ondanks de dalende trend sinds 2013 maken sectorspecifieke belastingen — waarvan sommige nog steeds een bijzonder verstorend effect hebben — het belastingstelsel ingewikkeld en verzwakken ze het vertrouwen van investeerders. De complexiteit en de onzekerheid van het belastingstelsel, in combinatie met de aanzienlijke nalevingskosten en administratieve lasten, wegen nog steeds op het investeerdersvertrouwen in Hongarije.

               (11)

               Zwakke punten in de werking van de instellingen wegen op het ondernemingsklimaat en beperken het groeipotentieel van de economie. Ondanks recente verbeteringen en de wijziging van de aanbestedingswet zijn slechts beperkte vorderingen gemaakt om de transparantie en de concurrentie bij overheidsopdrachten te versterken. De huidige strategie voor elektronische aanbestedingen is een goede basis om de transparantie te versterken, maar er moet toezicht worden gehouden op de tenuitvoerlegging ervan en op de effecten daarvan op de efficiëntie en de transparantie. Het risico op corruptie blijft hoog en heeft een negatieve invloed op het ondernemingsklimaat; de maatregelen om dit probleem aan te pakken vertonen ernstige lacunes. Hongarije heeft ook achterstand bij de uitvoering van zijn strategie voor elektronische aanbestedingen. Dit vertraagt de tijdige invoering van elektronische aanbestedingen in Hongarije, die van cruciaal belang is om de transparantie en de concurrentie te versterken.

               (12)

               De situatie in de dienstensector, met inbegrip van de detailhandel, blijft in Hongarije bijzonder uitdagend. In het afgelopen jaar bleef de regering ingrijpen in markten die vroeger openstonden voor concurrentie, en heeft zij strengere voorschriften ingevoerd voor diensten op het gebied van passagiersvervoer door onafhankelijke dispatchcentrales. De regering heeft geen wezenlijke stappen gezet om het regelgevingskader te verlichten voor de dienstensector, met name wat betreft de detailhandel, openbare diensten voor afvalbeheer, uitgave en distributie van schoolboeken, of systemen voor mobiele betalingen. In de detailhandel ontbreken duidelijke richtsnoeren voor de verlening van vergunningen voor het openen van winkels van meer dan 400 m2. Dit verergert het gebrek aan transparantie en voorspelbaarheid in de sector. Het voortbestaan van belemmerende regelgeving met betrekking tot diensten, ook in de detailhandel, beperkt de marktdynamiek en remt investeringen af, en zorgt bovendien voor onzekerheid bij investeerders, vooral bij internationale investeerders.

               (13)

               Om het concurrentievermogen en de potentiële groei van Hongarije op middellange termijn te versterken, zal een cruciale rol weggelegd zijn voor hervormingen ter bevordering van investeringen in menselijk kapitaal, en met name in onderwijs en gezondheidszorg, en voor de verdere verbetering van de werking van de arbeidsmarkt. Ook meer sociale rechtvaardigheid zal essentieel zijn om tot een meer inclusieve groei te komen.

               (14)

               Qua aanleren van basisvaardigheden blijven de prestaties naar internationale normen zwak. Uit de enquête over onderwijsstelsels van 2015 in het kader van het OESO-programma voor internationale studentenbeoordeling (Programme for International Student Assessment — PISA) blijkt een aanzienlijke verslechtering van de resultaten, en het effect van de sociaaleconomische achtergrond van leerlingen op de onderwijsresultaten behoort tot de grootste van de Unie. Het effect van het schooltype op de onderwijsresultaten is bijzonder groot. Het verminderen van het aantal lesuren voor wetenschappelijke vakken in scholen voor beroepsonderwijs sinds 2016 zal waarschijnlijk de achterstand van Hongarije op het gebied van wetenschappelijke vaardigheden nog vergroten. Het aandeel voortijdige schoolverlaters stagneert al vijf jaar en blijft hoog, met name onder Roma. De verdeling van kansarme leerlingen over de scholen is ongelijk en Roma-kinderen gaan steeds meer naar scholen en lessen waar Roma in de meerderheid zijn. Er bestaan maatregelen ter ondersteuning van de lerarenopleiding, vroegschools onderwijs en schoolprestaties, en ter bestrijding van voortijdig schoolverlaten onder Roma. Hoewel er maatregelen zijn genomen om segregatie aan te pakken, zijn deze niet voldoende uitgebreid en systeemgericht om het probleem het hoofd te bieden. Het aantal studenten dat tertiair onderwijs wil aanvatten en dat naar behoren afmaakt, is niet in verhouding met de toenemende vraag naar hoogopgeleide werknemers. Door de wijziging van de wet op het hoger onderwijs, die in 2017 is aangenomen, kan de situatie nog verder verslechteren.

               (15)

               De arbeidsmarkt heeft zich de afgelopen jaren gunstig ontwikkeld, en de werkloosheid is gedaald tot het niveau van vóór de crisis. De werkgelegenheid heeft een historisch hoog niveau bereikt dankzij nieuwe banen in de particuliere sector en het programma voor gemeenschapswerk, dat met meer dan 200 000 deelnemers nog steeds de belangrijkste actieve arbeidsmarktmaatregel in Hongarije is. In de afgelopen jaren is een reeks maatregelen getroffen om de overgang van gemeenschapswerk naar de primaire arbeidsmarkt te vergemakkelijken. Toch is het programma nog steeds onvoldoende doelgericht en lukt het slechts in beperkte mate om de deelnemers opnieuw in de open arbeidsmarkt te integreren. Tegelijkertijd hebben bepaalde sectoren te kampen met een toenemend tekort aan arbeidskrachten. Andere actieve arbeidsmarktmaatregelen worden versterkt, deels met steun uit de Uniefondsen, maar om de overgang naar de primaire arbeidsmarkt doeltreffend te bevorderen, zijn verdere inspanningen nodig. Het systeem om werklozen in categorieën in te delen is operationeel, maar werkt nog niet volledig. Het verschil in arbeidsparticipatie tussen mannen en vrouwen is in de afgelopen jaren toegenomen en de effecten van het ouderschap op de arbeidsparticipatie van vrouwen behoren tot de grootste in de Unie. De arbeidsparticipatie wordt belemmerd door de relatief zwakke gezondheidstoestand van de bevolking en de ongelijke toegang tot gezondheidszorg. De deelname van de sociale partners aan de beleidsvorming is beperkt.

               (16)

               Sommige armoede-indicatoren zijn weer gedaald tot het niveau van vóór de crisis, maar blijven boven het gemiddelde van de Unie. Hoewel er een daling is, blijft de armoede bij kinderen en bij Roma bijzonder hoog. Een aanzienlijk aandeel van de werkende Roma zit in het programma voor gemeenschapswerk. Hun effectieve integratie in de open arbeidsmarkt blijft tot dusver beperkt.

               (17)

               De efficiëntie en de dekking van de sociale bijstand en de werkloosheidsuitkeringen zijn beperkt. De duur van werkloosheidsuitkeringen is met drie maanden nog steeds de laagste in de Unie, en is korter dan de tijd die een werkzoekende gemiddeld nodig heeft om een baan te vinden. De hervorming van de sociale bijstand in 2015 heeft het uitkeringsstelsel gestroomlijnd, maar lijkt de behoeftigen geen uniforme en passende minimale levensstandaard te waarborgen. Wat betreft de bijstand die door de gemeenten wordt verstrekt, is er veel discretionaire ruimte om de criteria en de hoogte van de uitkeringen te bepalen, wat voor de begunstigden onzekerheid creëert. De uitkering voor het minimuminkomen blijft bevroren op een laag niveau, maar de Hongaarse autoriteiten plannen een geleidelijke verhoging van de gerichte uitkeringen in de komende jaren. Drie van die uitkeringen zijn al in 2017 lichtjes opgetrokken. Aanvullende gerichte maatregelen zouden bijdragen tot het verlichten van de materiële ontbering van de meest kansarme groepen, met name kinderen en Roma.

               (18)

               In de context van het Europees Semester 2017 heeft de Commissie een brede analyse van het economische beleid van Hongarije verricht. Die analyse is gepubliceerd in het landverslag 2017. Voorts heeft de Commissie zowel het convergentieprogramma 2017 als het nationale hervormingsprogramma 2017 doorgelicht en onderzocht welk gevolg is gegeven aan de aanbevelingen die in de voorgaande jaren tot Hongarije zijn gericht. Daarbij heeft zij niet alleen gekeken naar de relevantie ervan voor een houdbaar begrotings- en sociaaleconomisch beleid in Hongarije, maar is zij ook nagegaan of de Unieregels en -richtsnoeren in acht zijn genomen, gezien de noodzaak de algehele economische governance van de Unie te versterken door middel van een inbreng op Unieniveau in toekomstige nationale besluiten.

               (19)

               In het licht van deze beoordeling heeft de Raad het convergentieprogramma 2017 onderzocht en zijn advies (6) daarover is met name in onderstaande aanbeveling 1 weergegeven,

         BEVEELT AAN dat Hongarije in 2017 en 2018 de volgende actie onderneemt:

               1.

               Een aanzienlijke begrotingsinspanning leveren in 2018 overeenkomstig de vereisten van het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact, waarbij rekening wordt gehouden met de noodzaak van het versterken van het huidige herstel en van het waarborgen van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën van Hongarije.

               2.

               De vermindering van de belastingwig voor mensen met een laag inkomen afronden en de structuur van de belastingen vereenvoudigen, met name door de meest verstorende sectorspecifieke belastingen te verminderen. De transparantie en de concurrentie bij overheidsopdrachten versterken door een breed en efficiënt systeem voor elektronische aanbestedingen te implementeren, en het corruptiebestrijdingskader versterken. De voorspelbaarheid van de regelgeving, de transparantie en de concurrentie versterken, met name in de dienstensector en meer bepaald in de detailhandel.

               3.

               Het programma voor gemeenschapswerk beter afstemmen op diegenen die het verst van de arbeidsmarkt afstaan, en effectieve ondersteuning bieden aan werkzoekenden om de overgang naar de arbeidsmarkt te vergemakkelijken, mede door actieve arbeidsmarktmaatregelen te versterken. Maatregelen nemen om de onderwijsresultaten te verbeteren en om de participatie van kansarme groepen, met name Roma, aan regulier onderwijs voor iedereen te doen toenemen. De toereikendheid en de dekking van de sociale bijstand en de duur van de werkloosheidsuitkeringen verbeteren.

      Gedaan te Brussel, 11 juli 2017.

            Voor de Raad

            De voorzitter

         T. TÕNISTE

      (1)  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

      (2)  Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende de preventie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden (PB L 306 van 23.11.2011, blz. 25).

      (3)  Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 320).

      (4)  Het door de Commissie op basis van de informatie van het convergentieprogramma en volgens de gemeenschappelijk overeengekomen methode herberekende structurele saldo.

      (5)  De netto-overheidsuitgaven omvatten de totale overheidsuitgaven zonder rekening te houden met rente-uitgaven, uitgaven in het kader van programma’s van de Unie die volledig met inkomsten uit fondsen van de Unie worden gefinancierd en niet-discretionaire veranderingen in de uitgaven voor werkloosheidsuitkeringen. Nationaal gefinancierde bruto-investeringen in vaste activa zijn gespreid over een periode van vier jaar. Discretionaire inkomstenmaatregelen of bij wet geregelde inkomstenstijgingen zijn meegerekend. Eenmalige maatregelen aan zowel de inkomsten- als de uitgavenzijde worden uitgevlakt.

      (6)  Op grond van artikel 9, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1466/97.


Aanbeveling voor een advies van de Raad overeenkomstig artikel 5, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Spanje voor de periode 2003-2007 .


Belangrijke juridische mededeling

|

52005SC0013

Aanbeveling voor een advies van de Raad overeenkomstig artikel 5, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Luxemburg voor de periode 2004-2007  /* SEC/2005/0013 def. */

	Brussel, 11.1.2005SEC(2005) 13 definitiefAanbeveling voor eenADVIES VAN DE RAADovereenkomstig artikel 5, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Luxemburg voor de periode 2004-2007(door de Commissie ingediend)  TOELICHTINGIn Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid[1] is bepaald dat deelnemende lidstaten, dat wil zeggen de lidstaten die de eenheidsmunt hebben aangenomen, vóór 1 maart 1999 bij de Raad en de Commissie een stabiliteitsprogramma moesten indienen. Overeenkomstig artikel 5 van deze verordening diende de Raad elk stabiliteitsprogramma te onderzoeken op basis van evaluaties door de Commissie en het bij artikel 114 van het Verdrag ingestelde comité (het Economisch en Financieel Comité). Op basis van een aanbeveling van de Commissie en na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité bracht de Raad vervolgens advies uit na zelf het programma te hebben onderzocht. Ingevolge de verordening moeten de lidstaten jaarlijks een geactualiseerd stabiliteitsprogramma indienen, dat eveneens volgens deze zelfde procedure door de Raad kan worden onderzocht.Het eerste stabiliteitsprogramma van Luxemburg voor de periode 1998-2002 werd op 16 februari 1999 ingediend en op 15 maart 1999 door de Raad beoordeeld[2]. Daarna is er jaarlijks een geactualiseerd programma gepresenteerd. Op 30 november 2004 heeft Luxemburg zijn meest recente actualisering van het stabiliteitsprogramma ingediend. De diensten van de Commissie hebben een technische analyse van dit geactualiseerde programma verricht en daarbij rekening gehouden met de economische najaarsprognoses 2004 van de diensten van de Commissie, de gedragscode[3], de algemeen aanvaarde methode voor de schatting van de potentiële productie en de conjunctuurgezuiverde saldi, de aanbevelingen in de globale richtsnoeren voor het economisch beleid voor de periode 2003-2005 en de beginselen die zijn vervat in de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement van 27 november 2002 betreffende de verbetering van de coördinatie van het begrotingsbeleid[4]. Op grond hiervan zijn zij tot de volgende evaluatie gekomen:-  Op 30 november 2004 is het geactualiseerde Luxemburgse stabiliteitsprogramma voor de periode 2004-2007 ingediend, nadat de regering daaraan op 26 november 2004 haar goedkeuring had gehecht. Het programma is slechts gedeeltelijk in overeenstemming met de gedragscode voor de inhoud en de vorm van de stabiliteits- en convergentieprogramma’s, omdat een aantal verplichte gegevens ontbreken.-  Het in de actualisering vervatte macro-economische scenario gaat ervan uit dat de reële BBP-groei afneemt van 4,4% in 2004 tot 3,8% in 2005 en 3,3% in 2006 om daarna weer aan te trekken tot 4,3% in 2007. Dit scenario is plausibel: voor de periode 2004-2006 sluit het redelijk nauw aan op de najaarsprognoses 2004 van de diensten van de Commissie. Voor de gehele periode komen de in het programma voorkomende prognoses van de reële groei overeen met de door de diensten van de Commissie opgestelde ramingen van de potentiële groei.-  Het overheidssaldo is omgeslagen van een overschot van 0,8% van het BBP in 2003 in een tekort van naar schatting 1,4% van het BBP in 2004. In het programma wordt gemikt op een terugdringing van dit tekort tot 1,0% in 2005 en op een stabilisatie ervan op ongeveer hetzelfde niveau in 2006 en 2007. In het programma wordt dus niet uitgegaan van een verdere tekortreductie na 2005. Wel steekt het gunstig af bij de actualisering van 2003, die gebaseerd was op aanzienlijk minder optimistische groeivooruitzichten en nog uitging van een toename van het overheidstekort van 0,6% van het BBP in 2003 tot ongeveer 2% in de resterende programmaperiode.-  Volgens berekeningen van de diensten van de Commissie op basis van de algemeen aanvaarde methode valt het conjunctuurgezuiverde saldo in de actualisering van 2004 (na een tekort van minder dan 1% van het BBP in 2003) in de rest van de periode telkens positief uit en vertonen de overschotten een stijgende lijn om in 2007 uit te komen op 2% van het BBP. Deze duidelijke verbetering van het conjunctuurgezuiverde saldo lijkt echter vooral voort te vloeien uit de ongewoon grote onzekerheid waarmee de ramingen van de potentiële groei voor Luxemburg zijn omgeven, en niet zozeer uit echte structurele aanpassingen.-  De in het programma gepresenteerde ontwikkeling van het overheidssaldo vertoont een veel gunstiger beeld dan de Commissie in haar najaarsprognoses 2004 had verwacht. Deze waren namelijk al opgesteld vóór de publicatie van de begroting van 2005 en daarom gebaseerd op de verwachting dat het beleid niet zou worden gewijzigd, alsmede op de in voorgaande jaren waargenomen uitgaven- en inkomstentrends.-  De risico´s voor de budgettaire doelstellingen van het programma houden elkaar in evenwicht. Aan de ene kant staat Luxemburg bekend om zijn voorzichtige ramingen van de inkomsten. Aan de andere kant wordt in het programma evenwel gerekend op een vermindering van de groei van de uitgaven, die in de afgelopen jaren zeer snel zijn gestegen, zonder dat vermeld wordt welke maatregelen daartoe zullen worden getroffen. Per saldo zijn de doelstellingen van het programma dus plausibel, maar nauwelijks ambitieus: het zal niet moeilijk zijn om deze te verwezenlijken, mits de autoriteiten vasthouden aan het door hen aangekondigde voornemen om de stijging van de uitgaven in de hand te houden. Gezien deze risicobeoordeling is met de begrotingsstrategie van het programma zoals die in de ontwikkeling van het conjunctuurgezuiverde saldo tot uiting komt, voldoende gewaarborgd dat de in het stabiliteits- en groeipact vastgelegde middellangetermijndoelstelling van een begroting die in de programmaperiode (vanaf 2005) vrijwel in evenwicht is, wordt verwezenlijkt. In het programma wordt echter niet uitgegaan van een verdere terugdringing van het nominale tekort na 2005. Evenmin wordt daarin aangegeven dat men stappen wil zetten in de richting van een begroting die ook in nominale termen voor het eind van de programmaperiode in evenwicht is. Het nominale tekort blijft namelijk op een niveau van rond de 1% van het BBP. Wel lijkt, afgaande op de in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie, de veiligheidsmarge vanaf 2005 groot genoeg en kunnen de gebruikelijke conjunctuurschommelingen optreden zonder dat de tekortdrempel van 3% van het BBP wordt overschreden.-  Volgens de prognoses van de actualisering zal de bruto schuldquote van de overheid teruglopen van 5,3% van het BBP in 2003 naar 5,0% van het BBP in 2004. De centrale en lagere overheid zijn ieder ongeveer voor de helft verantwoordelijk voor deze schuld. De schuld van de sociale-zekerheidsinstellingen is te verwaarlozen. Volgens de prognoses zal de schuldquote tijdens de programmaperiode iets teruglopen: van 5,0% van het BBP in 2004 tot 4,5% van het BBP in 2007. Dankzij de omvangrijke financiële buffer van naar schatting 50% van het BBP die in de afgelopen jaren met begrotingsoverschotten is opgebouwd, is er zelfs sprake van een gunstiger nettovermogenspositie.-  Het programma wijst op de maatregelen die onlangs zijn genomen om een halt toe te roepen aan de stijging van de gezondheidsuitgaven, en met name op de verhoging van de bijdragen, waartoe in november 2004 is besloten. Er worden aanvullende, op beheersing van de gezondheidsuitgaven gerichte maatregelen aangekondigd, die zijn opgenomen in een wet waaraan het parlement in december 2004 zijn goedkeuring heeft gehecht. Ook wordt erop gewezen dat het pensioenstelsel in de komende jaren onder druk zal komen te staan door de omvangrijke groei van het aantal arbeidsplaatsen in Luxemburg in de afgelopen twee decennia, dat voor een steeds groter deel wordt bezet door niet-ingezeten werknemers. Er worden geen concrete maatregelen genoemd om iets aan dit probleem te doen. Wel wordt medegedeeld dat deze kwestie in de loop van 2005 op de agenda zal worden gezet.-  Dankzij de zeer lage overheidsschuld en de omvangrijke reserves die de sociale-zekerheidssector in ruim twee decennia heeft opgebouwd, lijkt Luxemburg wat de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn betreft, in een gunstige uitgangspositie te verkeren, ook al brengt de vergrijzing naar verwachting hoge kosten mee voor de begroting. Wel zal de in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie volgens een door de diensten van de Commissie uitgevoerde voorlopige evaluatie van de prognoses voor de lopende uitgaven leiden tot een "fiscaal gat" van om en nabij de 2% van het BBP, dat zal moeten worden gedicht om de houdbaarheid volledig te waarborgen. Het land kent al zo´n twintig jaar lang een uitzonderlijk hoge werkgelegenheidsgroei, die zich geleidelijk zal vertalen in een navenante stijging van het aantal gepensioneerden. De daardoor veroorzaakte druk op de begroting kan met deze reserves aanzienlijk worden verlicht en dit beleid om reserves op te bouwen moet worden voortgezet en worden gecombineerd met maatregelen om de momenteel lage arbeidsparticipatie van ingezetenen, met name ouderen, te vergroten.Vergelijking tussen de belangrijkste macro-economische en budgettaire prognoses2004 | 2005 | 2006 | 2007 |Reëel BBP (Verandering in %) | SP nov. 2004 | 4,4 | 3,8 | 3,3 | 4,3 |COM | 4,0 | 3,5 | 3,6 | n.b. |SP nov. 2003 | 2,0 | 3,0 | 3,8 | n.b. |HICP-inflatie (%) | SP nov. 2004 | 2,6 | 3,2 | 1,5 | 1,7 |COM | 3,0 | 2,3 | 1,6 | n.b. |SP nov. 2003 | 1,5 | 1,3 | 1,2 | n.b. |Overheidssaldo (% van het BBP) | SP nov. 2004 | -1,4 | -1,0 | -0,9 | -1,0 |COM2 | -0,8 | -1,6 | -2,0 | n.b. |SP nov. 2003 | -1,8 | -2,3 | -1,5 | n.b. |Primair saldo (% van het BBP) | SP nov. 2004 | -1,2 | -0,9 | -0,8 | -0,9 |COM2 | -0,6 | -1,4 | -1,8 | n.b. |SP nov. 2003 | -1,6 | -2,1 | -1,5 | n.b. |Conjunctuurgezuiverd saldo (% van het BBP) | SP nov. 20041 | -0,7 | 0,3 | 1,4 | 2,0 |COM2 | 0,4 | 0,3 | 0,7 | n.b. |SP nov. 20031 | 0,9 | 1,0 | 2,2 | n.b. |Bruto overheidsschuld (% van het BBP) | SP nov. 2004 | 5,0 | 5,0 | 4,6 | 4,5 |COM2 | 4,9 | 4,8 | 4,7 | n.b. |SP nov. 2003 | 5,2 | 5,0 | 4,4 | n.b. |1 Berekeningen van de diensten van de Commissie op basis van de in het programma voorkomende informatie. 2 Opgesteld vóór de indiening van de begroting van 2005. Bronnen: Stabiliteitsprogramma (SP); najaarsprognoses 2004 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie |Op grond van deze evaluatie heeft de Commissie de aangehechte aanbeveling voor een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma van Luxemburg vastgesteld. Zij zal deze aanbeveling doen toekomen aan de Raad.Aanbeveling voor eenADVIES VAN DE RAADovereenkomstig artikel 5, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Luxemburg voor de periode 2004 -2007DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid, en met name op artikel 5, lid 3,Gezien de aanbeveling van de Commissie,Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:Op [18 januari] 2005 heeft de Raad het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Luxemburg voor de periode 2004-2007 behandeld. Het programma voldoet slechts gedeeltelijk aan de gegevensvereisten van de herziene gedragscode voor de inhoud en de vorm van de stabiliteits- en convergentieprogramma’s. Met name ontbreken een aantal vereiste gegevens over de macro-economische uitgangspunten.In de actualisering wordt de reële BBP-groei voor 2004 geraamd op 4,4%, tegen 2,9% in 2003. In 2005 en 2006 vlakt de groei volgens de prognoses af tot respectievelijk 3,8% en 3,3% om in 2007 weer aan te trekken tot 4,3%. Op basis van de momenteel beschikbare informatie lijken de groeiverwachtingen van dit scenario plausibel.De begrotingsstrategie die aan de actualisering ten grondslag ligt, is gericht op een geringe reductie van het tekort tot 1,0% van het BBP in 2005, tegen naar schatting 1,4% van het BBP in 2004. In 2006 en 2007 blijft het tekort steken op het niveau van 2005 en blijven volgens de prognoses zowel de inkomsten als de uitgaven als percentage van het BBP stabiel. Als deze cijfers worden gecorrigeerd voor conjunctuurinvloeden, zal volgens de berekeningen van de diensten van de Commissie op basis van de algemeen aanvaarde methode in 2005 een overschot van 0,3% van het BBP ontstaan, dat geleidelijk oploopt tot 2,0% van het BBP in 2007. Dit hangt samen met de verwachting dat de negatieve output gap groter wordt. Wel zijn in het geval van Luxemburg de ramingen van de output gap en daarmee van het conjunctuurgezuiverde saldo vanwege de zeer bijzondere kenmerken van de Luxemburgse economie met een ongewoon grote onzekerheid omgeven. Daarom is grote voorzichtigheid geboden bij het gebruik van dergelijke indicatoren. De overheidsinvesteringen blijven, uitgedrukt in een percentage van het BBP, in de programmaperiode op een min of meer stabiel niveau en liggen met 5% ruim boven het EU-gemiddelde.De risico´s voor de budgettaire prognoses in het programma lijken elkaar min of meer in evenwicht te houden. Enerzijds zijn de prognoses van de inkomsten in Luxemburg van oudsher aan de voorzichtige kant en kunnen de budgettaire resultaten van 2004 veel gunstiger uitvallen dan de huidige ramingen, hetgeen voor de resterende jaren van het programma eventueel een positief basiseffect kan sorteren. Anderzijds wordt in het programma gerekend op een vermindering van de groei van de overheidsuitgaven, die in afgelopen jaren zeer snel zijn gestegen, zonder dat vermeld wordt welke maatregelen daartoe zullen worden getroffen. Afgaande op de in het programma uitgestippelde begrotingskoers lijkt de veiligheidsmarge bij de gebruikelijke conjunctuurschommelingen groot genoeg om te voorkomen dat de tekortdrempel van 3% van het BBP wordt overschreden. Ook lijkt met deze koers, als de cijfers voor conjunctuurinvloeden worden gecorrigeerd, voldoende gewaarborgd dat de in het stabiliteits- en groeipact vastgelegde middellangetermijndoelstelling van een begroting die vrijwel in evenwicht is, binnen de programmaperiode (vanaf 2005) wordt verwezenlijkt.De schuldquote is extreem laag en zal volgens de prognoses in de programmaperiode zelfs nog iets teruglopen, en wel van 5,0% van het BBP in 2004 tot 4,5% van het BBP in 2007. Dankzij de omvangrijke financiële buffer van naar schatting 50% van het BBP die in de afgelopen jaren met begrotingsoverschotten is opgebouwd, is er zelfs sprake van een gunstiger nettovermogenspositie.Luxemburg lijkt wat de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn betreft, in een gunstige uitgangspositie te verkeren. Naar verwachting kunnen de kosten van de vergrijzing in de toekomst in ieder geval deels worden opgevangen met de omvangrijke positieve nettovermogenspositie. Wel zal zelfs in een gunstig scenario waarin de werkgelegenheid een even uitzonderlijk hoge groei blijft vertonen als in de afgelopen twee decennia, de verhouding tussen het aantal premiebetalers en het aantal pensioengerechtigden binnen het pensioenstelsel verslechteren. Daarom is enige voorzichtigheid geboden en moet ervoor gezorgd worden dat de overheidsuitgaven in de pas blijven lopen met de inkomsten en het beleid om reserves op te bouwen kan worden voortgezet. Daarnaast moeten maatregelen worden getroffen om de momenteel lage arbeidsparticipatie van ingezetenen, vooral ouderen, te vergroten.Voornaamste prognoses in het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Luxemburg2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |Reële BBP-groei (%) HICP-inflatie (%) Overheidssaldo (% van het BBP) Primair saldo (% van het BBP) Conjunctuurgezuiverd saldo (% van het BBP)1 Bruto overheidsschuld (% van het BBP) | 2,9 2,5 +0,8 +1,0 +1,4 5,3 | 4,4 2,6 -1,4 -1,2 -0,7 5,0 | 3,8 3,2 -1,0 -0,9 +0,3 5,0 | 3,3 1,5 -0,9 -0,8 +1,4 4,6 | 4,3 1,7 -1,0 -0,9 +2,0 4,5 |1 Berekeningen van de diensten van de Commissie waarbij de algemeen aanvaarde methode is toegepast op de in het programma voorkomende informatie.[1] PB L 209 van 2.8.1997. Alle documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, zijn te vinden op de volgende website: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.[2] PB C 124 van 5.5.1999.[3] Herzien advies van het Economisch en Financieel Comité over de inhoud en de vorm van de stabiliteits- en convergentieprogramma's, door de Raad (Ecofin) op 10.7.2001 bekrachtigd.[4] COM(2002) 668 definitief van 27.11.2002.