               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 18.5.2016
            COM(2016) 322 final
            Aanbeveling voor een
            AANBEVELING VAN DE RAAD
            over het nationale hervormingsprogramma 2016 van Belgiëen met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2016 van België

               Aanbeveling voor een

               AANBEVELING VAN DE RAAD

               over het nationale hervormingsprogramma 2016 van België

                  en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2016 van België

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en artikel 148, lid 4,

               Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid
                  1
               , en met name artikel 5, lid 2,

               Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie
                  2
               ,

               Gezien de resoluties van het Europees Parlement
                  3
               ,

               Gezien de conclusies van de Europese Raad,

               Gezien het advies van het Comité voor de werkgelegenheid,

               Gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité,

               Gezien het advies van het Comité voor sociale bescherming,

               Gezien het advies van het Comité voor de economische politiek,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)Op 26 november 2015 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de jaarlijkse groeianalyse
                  4
                en daarmee de aanzet gegeven tot het Europees semester 2016 voor coördinatie van het economisch beleid. De prioriteiten van de jaarlijkse groeianalyse zijn op 17-18 maart 2016 door de Europese Raad bekrachtigd. Op 26 november 2015 heeft de Commissie op grond van Verordening (EU) nr. 1176/2011 ook het waarschuwingsmechanismeverslag
                  5
                aangenomen, waarin zij België heeft genoemd als een van de lidstaten die aan een diepgaande evaluatie zouden worden onderworpen. Tevens heeft de Commissie op die datum een aanbeveling voor een aanbeveling van de Raad over het economisch beleid van de eurozone
                  6
                aangenomen. Deze aanbeveling is op 18-19 februari 2016 door de Europese Raad bekrachtigd en op 8 maart 2016 door de Raad goedgekeurd. Als land dat de euro als munt heeft, en gelet op de nauwe verwevenheid van de economieën in de economische en monetaire unie moet België ervoor zorgen dat de aanbeveling tijdig en volledig wordt opgevolgd.

               (2)Op 26 februari 2016 is het landenverslag 2016 voor België
                  7
                gepubliceerd. Daarin werd de vooruitgang beoordeeld die België bij de tenuitvoerlegging van de op 14 juli 2015 door de Raad vastgestelde landenspecifieke aanbevelingen heeft geboekt. Het landenverslag bevatte ook een op grond van artikel 5 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 uitgevoerde diepgaande evaluatie. Op 8 maart 2016 heeft de Commissie de resultaten van de diepgaande evaluatie gepresenteerd
                  8
               . Op basis van haar analyse concludeert de Commissie dat België niet met macro-economische onevenwichtigheden wordt geconfronteerd. Verzwakte externe prestaties kunnen in combinatie met de hoge overheidsschuld in de toekomst risico’s opleveren. Recente ontwikkelingen wijzen evenwel op een verbetering van het concurrentievermogen. Corrigerende maatregelen – waaronder loonmatiging en verlagingen van de socialezekerheidsbijdragen – hebben gezorgd voor een tragere toename van de arbeidskosten. De overheidsschuld daalt niet, maar de kortetermijnrisico’s lijken onder controle.

               (3)Op 29 april 2016 heeft België zijn nationale hervormingsprogramma 2016 en zijn stabiliteitsprogramma 2016 ingediend. Op grond van de onderlinge verbanden tussen beide programma's zijn deze tegelijkertijd geëvalueerd.

               (4)De relevante landenspecifieke aanbevelingen zijn verwerkt in de programmering van de Europese structuur- en investeringsfondsen voor de periode 2014-2020. Zoals bepaald in artikel 23 van Verordening (EU) nr. 1303/2013 en wanneer het noodzakelijk is om de uitvoering van de relevante aanbevelingen van de Raad te ondersteunen, kan de Commissie een lidstaat verzoeken de partnerschapsovereenkomst en de relevante programma’s te evalueren en wijzigingen voor te stellen. De Commissie heeft nader toegelicht hoe zij van deze bepaling gebruik zou maken in richtsnoeren voor de toepassing van de maatregelen die de doeltreffendheid van de Europese structuur- en investeringsfondsen koppelen aan gezond economisch bestuur
                  9
               .

               (5)In het stabiliteitsprogramma 2016 wordt aangegeven dat de gevolgen voor de begroting van de uitzonderlijke toevloed van vluchtelingen in 2015 en 2016 en van de buitengewone veiligheidsmaatregelen in 2016 aanzienlijk zijn en er wordt afdoende bewijs geleverd voor de omvang en de aard van die extra kosten voor de begroting. Volgens de Commissie bedroegen de in aanmerking komende extra uitgaven voor vluchtelingen tot 0,03% van het bbp in 2015, terwijl hun incrementele impact in 2016 wordt geraamd op 0,17% van het bbp voor uitgaven met betrekking tot vluchtelingen en op 0,12% van het bbp voor veiligheidsmaatregelen. Op grond van de bepalingen van artikel 5, lid 1, en artikel 6, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 kunnen deze extra uitgaven worden toegestaan, voor zover de instroom van vluchtelingen alsook de ernst van de terreurdreiging uitzonderlijke gebeurtenissen zijn, de gevolgen ervan voor de Belgische overheidsfinanciën aanzienlijk zijn en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën niet in gevaar zou worden gebracht wanneer een tijdelijke afwijking van het aanpassingstraject in de richting van de begrotingsdoelstelling op middellange termijn wordt toegestaan. Daarom is de vereiste aanpassing in de richting van de begrotingsdoelstelling op middellange termijn voor 2015 naar beneden bijgesteld om rekening te houden met de extra kosten met betrekking tot vluchtelingen. Wat 2016 betreft, zal in het voorjaar van 2017 een definitieve beoordeling, met inbegrip van de in aanmerking komende bedragen, worden gemaakt op grond van de waargenomen gegevens die de Belgische autoriteiten zullen verstrekken.

               (6)België valt momenteel onder het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact en onder de overgangsregel voor de schuld. Op 18 mei 2016 heeft de Commissie een verslag opgesteld op grond van artikel 126, lid 3, VWEU, omdat België in 2015 onvoldoende vooruitgang heeft geboekt in de richting van de naleving van de schuldregel. De conclusie van de analyse was dat het schuldcriterium geacht moest worden vervuld te zijn. In zijn stabiliteitsprogramma 2016 rekent het kabinet met een geleidelijke verbetering van het nominale saldo van een tekort van 2,6 % van het bbp in 2015 naar -0,2 % van het bbp in 2019. De herziene begrotingsdoelstelling op middellange termijn, vastgesteld als een structureel begrotingsevenwicht, zal naar verwachting in 2018 worden verwezenlijkt. Het herberekende
                  10
                structurele saldo wijst echter op een structureel tekort van 0,4% van het bbp in 2018. Volgens het stabiliteitsprogramma zou de overheidsschuldquote in 2016 naar verwachting pieken op 106,2 % van het bbp, om daarna te dalen tot 99,6 % in 2019. Het macro-economische scenario dat aan deze begrotingsprognoses ten grondslag ligt, is plausibel. De maatregelen die nodig zijn om vanaf 2017 de geplande tekortdoelstellingen te ondersteunen, zijn echter niet voldoende gespecificeerd. Op basis van de voorjaarsprognoses 2016 van de Commissie is er, bij ongewijzigd beleid, een risico van ernstige afwijking van de aanbevolen begrotingsaanpassing in 2016, alsook in 2016 en 2017 samen genomen. Als het begrotingseffect van de uitzonderlijke instroom van vluchtelingen alsook van de buitengewone veiligheidsmaatregelen niet werd meegenomen in de beoordeling, is de verwachte afwijking in 2016 niet langer significant. België zal volgens de prognoses niet voldoen aan de overgangsregel voor de schuld in 2016 en, aan het einde van de overgangsperiode, aan de schuldreductiebenchmark in 2017. Op basis van zijn beoordeling van het stabiliteitsprogramma en rekening houdend met de voorjaarsprognoses 2016 van de Commissie is de Raad van oordeel dat het risico bestaat dat België niet aan de bepalingen van het stabiliteits- en groeipact zal voldoen. Daarom zullen verdere maatregelen nodig zijn om de naleving in 2016 en 2017 te garanderen.

               (7)De hoge overheidsschuld gaat gepaard met zwakke prestaties op het gebied van uitvoer en concurrentievermogen. De externe prestaties zijn sinds 2000 achteruitgegaan, zoals blijkt uit het verlies aan internationaal marktaandeel, en zijn nog verslechterd doordat voornamelijk naar minder dynamische markten wordt uitgevoerd. De neerwaartse tendens in het marktaandeel is de voorbije jaren wel tot stilstand gekomen, maar de gecumuleerde verliezen blijven aanzienlijk. De uitvoercapaciteit van België wordt ook belemmerd door specialisatie in marktsegmenten met een hogere blootstelling aan prijsconcurrentie. Dit valt bijzonder moeilijk te combineren met de hoge arbeidskosten. De loonkosten per eenheid product zijn snel gestegen als gevolg van de lage productiviteitsgroei, en met name de snelle loongroei. Deze laatste kan aan bepaalde kenmerken van het loonvormingsmechanisme worden toegeschreven. Enerzijds zijn de marges voor reële loongroei herhaaldelijk te hoog vastgesteld. Anderzijds overtrof de inflatie meermaals de verwachtingen en de inflatie in de buurlanden. Het structurele verschil in kerninflatie tussen België en zijn buurlanden is vooral het gevolg van grotere prijsstijgingen voor diensten en een suboptimale marktwerking in de detailhandelssector. Door de algemene praktijk van automatische loonindexering leidde deze inflatie tot hogere lonen. Al deze factoren samen hebben de doeltreffendheid van het sterk gecoördineerde systeem voor loonvorming aangetast. Om de vermindering van het concurrentievermogen en het negatieve effect daarvan op de exportprestaties en de werkgelegenheid tot stilstand te brengen, hebben de Belgische autoriteiten de voorbije jaren in het loonvormingsproces ingegrepen. Er zijn loonmatigingsmaatregelen opgelegd, waaronder plafonds voor reële loonsverhogingen en de schorsing van regelingen voor loonindexering. Daarnaast worden de socialezekerheidsbijdragen verlaagd. Om de houdbaarheid van deze correctie te verzekeren, zijn echter structurele hervormingen van het loonvormingskader nodig in overeenstemming met de aanbevelingen van de Raad van de afgelopen jaren. Hoewel de regering een herziening beoogt van de wet tot bevordering van de werkgelegenheid en tot preventieve vrijwaring van het concurrentievermogen (hierna de "wet van 1996" genoemd), die de basis vormt voor de tweejaarlijkse vaststelling van de "loonnorm" door de sociale partners, is hiermee tot dusver weinig vooruitgang geboekt. De invoering van een formelere koppeling tussen lonen en productiviteit zou helpen om de recente vooruitgang veilig te stellen en te voorkomen dat vroegere problemen zich opnieuw voordoen.

               (8)Er is enige vooruitgang geboekt in de algemene werking van de arbeidsmarkt. De prikkels om te werken zijn versterkt door maatregelen om de loonwig te verminderen en door wijzigingen in het stelsel van werkloosheidsuitkeringen. Door de aanzienlijke verschillen in werkgelegenheidsgraad tussen specifieke bevolkingsgroepen blijft het arbeidspotentieel echter chronisch onderbenut, met name onder laaggeschoolden, jongeren, oudere werknemers en personen met een migratieachtergrond. Bovendien creëren de marginale belastingtarieven bij toetreding tot of terugkeer op de arbeidsmarkt een inactiviteits- en lageloonval voor minstverdienende partners en specifieke huishoudens zoals alleenstaanden en eenoudergezinnen. Daarom is specifiek en aangepast beleid nodig om inschakeling op de arbeidsmarkt te stimuleren. De aan sociaaleconomische factoren gekoppelde onderwijsongelijkheid behoort tot de hoogste in de EU en slechte onderwijsresultaten verklaren voor een deel de ondermaatse prestaties van personen met een migratieachtergrond en van laaggeschoolde jongeren. De huidige onderwijshervormingen worden toegespitst op voortijdige schoolverlaters, kinderopvang en voorschools onderwijs. Ze hebben ook ten doel de kwaliteit en relevantie van het beroepsonderwijs te verbeteren. Deze hervormingen zouden een vlottere overgang naar een kennisintensieve en steeds meer op diensten gerichte economie kunnen faciliteren, en de discrepantie tussen vraag en aanbod van vaardigheden en aanhoudende tekorten in knelpuntberoepen kunnen verlichten. Daarnaast noopt de erg lage activiteits- en werkgelegenheidsgraad van oudere werknemers tot beleid ter bevordering van actief ouder worden en ter ondersteuning van de vraag naar oudere werknemers op de arbeidsmarkt. Ten slotte valt iets te zeggen voor bijkomende fiscale maatregelen om het aannemen van werk te stimuleren.

               (9)Er is nog behoorlijk veel ruimte om de niet-kostendimensie van het externe concurrentievermogen te verbeteren. Om het huidige welvaartsniveau te beschermen en te versterken, zou meer nadruk moeten worden gelegd op productiviteitswinsten en investeringen in op kennis gebaseerd kapitaal. Hiertoe moet blijvend worden ingezet op producten en bijbehorende diensten met een hogere toegevoegde waarde, op basis van betere prestaties op het gebied van innovatie en het gebruik van O&O-resultaten. Ondanks zijn kwalitatief hoogwaardige publieke onderzoeksstelsel heeft België relatief weinig snel groeiende ondernemingen in innovatieve sectoren. Het ondernemingsklimaat wordt bovendien gehinderd door administratieve lasten en regelgeving die een belemmering vormen voor de oprichting en uitbreiding van ondernemingen. Vereisten inzake aandeelhouderschap en beperkingen op het gebied van stemrechten, rechtsvormen en multidisciplinaire activiteiten remmen de marktdynamiek voor zakelijke diensten af. Operationele beperkingen en restricties op het gebied van vestigingsmogelijkheden sorteren hetzelfde effect in de detailhandelssector. Bovendien heeft de efficiëntie van het gerecht te lijden onder het feit dat informatie- en communicatietechnologie in die sector nog maar weinig is doorgedrongen. Allemaal samen vormen die factoren aanzienlijke obstakels voor particuliere investeringen. Ondermaatse infrastructuur en hardnekkige knelpunten ondermijnen eveneens de productiviteitsgroei en investeringen. In het vervoersnetwerk zijn investeringen het dringendst nodig. Door zijn geografische ligging, gecombineerd met de aanwezigheid van internationale organisaties, heeft België een groot aantal distributiecentra, logistieke bases en internationale hoofdkantoren van diverse ondernemingen weten aan te trekken. De verkeerscongestie tijdens de spitsuren blijft echter toenemen waardoor de aantrekkingskracht van het land voor buitenlandse investeerders vermindert en grote economische en milieukosten ontstaan. België zal naar verwachting zijn doelstelling voor vermindering van de broeikasgasemissies voor 2020 niet halen en kampt bovendien met ernstige problemen van luchtvervuiling. Gezien de hoge concentratie van economische activiteit rond de hoofdstad en de havens zijn de meest urgente uitdagingen het verbeteren van de basisinfrastructuur voor spoor- en wegvervoer en de aanleg van ontbrekende schakels tussen de belangrijkste economische centra. Tegelijkertijd is het belangrijk de verkeerscongestie tijdens de spitsuren aan te pakken door het verbeteren van het openbaar vervoer, het optimaliseren van het verkeersmanagement en het wegwerken van marktverstoringen en negatieve fiscale prikkels, zoals de gunstige behandeling van bedrijfsauto's.

               (10)Een andere uitdaging houdt verband met de toereikendheid van de binnenlandse elektriciteitsproductie en de voorzieningszekerheid in het algemeen. Geregelde onderbrekingen hebben van de verouderde Belgische kerncentrales onbetrouwbare energiebronnen gemaakt, terwijl het meermaals herziene tijdschema voor de geleidelijke afschaffing van het kernreactorpark heeft gezorgd voor een klimaat dat niet bevorderlijk is voor investeringsbeslissingen op lange termijn. Dit heeft geleid tot hogere invoer en een meer onzekere energievoorziening. Hoewel de risico's voor de energievoorziening op korte termijn zijn afgenomen, blijven de investeringsbehoeften op langere termijn groot. Naast aanzienlijke nieuwe binnenlandse productiecapaciteit en een verdere uitbouw van de interconnecties is er behoefte aan slimme netwerken om aan het beheer van de vraag te kunnen werken. Omdat de aanlooptijd voor grote projecten in de energiesector behoorlijk lang uitvalt en de komende tien jaar veel vervangingscapaciteit nodig is, moet snel werk worden gemaakt van met name een geschikt juridisch kader ter bevordering van een grotere productiecapaciteit.

               (11)België heeft enige vooruitgang geboekt bij de hervorming van het belastingstelsel, meer bepaald door het verschuiven van belastingen op arbeid naar andere belastinggrondslagen, waardoor de belastingwig op arbeid geleidelijk aan zal verkleinen. De verlagingen in de personenbelasting en de werkgeversbijdragen zullen de kloof eveneens helpen dichten. Niettemin blijft het belastingstelsel complex en worden de belastinggrondslagen uitgehold door specifieke vrijstellingen, aftrekposten en verlaagde tarieven. Sommige daarvan leiden tot inkomstenverlies, economische verstoringen en een zware administratieve lasten. Daarnaast lijkt de taxshift niet begrotingsneutraal te zijn. Er is nog altijd veel ruimte om de structuur van het belastingstelsel te verbeteren door de belastinggrondslagen verder te verbreden, waardoor lagere wettelijke tarieven en minder verstoringen mogelijk worden. Er bestaat ook veel potentieel voor een "groene" taxshift: zo genieten bedrijfsauto's en tankkaarten nog altijd een gunstige fiscale behandeling, wat vervuiling, congestie en uitstoot van broeikasgassen in de hand werkt.

               (12)België heeft de jongste jaren belangrijke vooruitgang geboekt met het hervormen van zijn pensioenstelsel. Met de wet van 10 augustus 2015 tot verhoging van de wettelijke leeftijd voor het rustpensioen en tot wijziging van de voorwaarden voor de toegang tot het vervroegd pensioen en de minimumleeftijd voor het overlevingspensioen zijn een nieuwe minimumleeftijd en criteria voor de duur van de loopbaan voor de gewone pensioenen vastgesteld. Maar zelfs na de recente hervormingen blijft de verwachte stijging van de pensioenuitgaven in verhouding tot het bbp aanzienlijk. Een automatische koppeling aan een gewijzigde levensverwachting, zoals eerder aanbevolen, zou de risico’s voor de houdbaarheid op middellange en lange termijn verkleinen. In dat verband heeft de regering haar voornemen bekendgemaakt om een puntensysteem in te voeren waarbij automatische aanpassingsmechanismen in werking kunnen treden in samenhang met de demografische ontwikkelingen. Deze vraagstukken zullen ook in de toekomst in het kader van het Europees semester nauwlettend worden opgevolgd.

               (13)In de context van het Europees semester heeft de Commissie een brede analyse van het economische beleid van België verricht. Deze analyse is gepubliceerd in het landverslag 2016. Voorts heeft de Commissie zowel het stabiliteitsprogramma als het nationale hervormingsprogramma doorgelicht en onderzocht welk gevolg is gegeven aan de aanbevelingen die in eerdere jaren tot België zijn gericht. Daarbij heeft zij niet alleen gekeken naar de relevantie ervan voor een houdbaar budgettair en sociaaleconomisch beleid in België, maar is zij ook nagegaan of de EU-regels en -richtsnoeren in acht zijn genomen, gezien de noodzaak de algehele economische governance van de Unie te versterken door middel van een inbreng op EU-niveau in toekomstige nationale besluiten. De aanbevelingen in het kader van het Europees semester worden in de onderstaande aanbevelingen 1 tot en met 3 weergegeven.

               (14)In het licht van deze beoordeling heeft de Raad het stabiliteitsprogramma onderzocht en zijn advies
                  11
                daarover is met name in de onderstaande aanbeveling (1) weergegeven.

               BEVEELT AAN dat België in 2016 en 2017 de volgende actie onderneemt:

               1.Een jaarlijkse budgettaire aanpassing realiseren van ten minste 0,6 % van het bbp in de richting van de begrotingsdoelstelling op middellange termijn in 2016 en 2017. Meevallers gebruiken om de vermindering van de schuldquote van de overheid te versnellen. Overeenstemming bereiken over een afdwingbare verdeling van begrotingsdoelstellingen over alle overheidsniveaus. Het belastingstelsel vereenvoudigen en verstorende belastinguitgaven afschaffen.

               2.De voorgenomen herziening doorvoeren van de "wet van 1996" met betrekking tot het concurrentievermogen en de werkgelegenheid in overleg met de sociale partners. Ervoor zorgen dat lonen gelijke tred kunnen houden met de productiviteit. Zorgen voor een doeltreffend activeringsbeleid voor de arbeidsmarkt. Verder werk maken van hervormingen op het gebied van onderwijs en beroepsopleiding en voorzien in opleidingsondersteuning, met name voor personen met een migratieachtergrond.

               3.Verbeteren van de capaciteit om te innoveren, met name door het bevorderen van investeringen in op kennis gebaseerd kapitaal. Vergroten van de concurrentie in de sector van de zakelijke dienstverlening en de detailhandelssector door het afschaffen van onnodige operationele restricties en vestigingsbeperkingen. Verhelpen van tekortkomingen op het gebied van investeringen in vervoersinfrastructuur en energieopwekkingscapaciteit.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)
                  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

                     (2)
                  COM(2016) 322 final.

                     (3)
                  P8_TA(2016)0058, P8_TA(2016)0059, en P8_TA(2016)0060.

                     (4)
                  COM(2015) 690 final.

                     (5)
                  COM(2015) 691 final.

                     (6)
                  COM(2015) 692 final.

                     (7)
                  SWD(2016) 71 final.

                     (8)
                  COM(2016) 95 final.

                     (9)
                  COM(2014) 494 final.

                     (10)
                  Het structurele saldo zoals de Commissie dat op basis van de informatie in het stabiliteitsprogramma heeft herberekend volgens de algemeen aanvaarde methode.

                     (11)
                  Op grond van artikel 5, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1466/97.


               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 18.5.2016
            COM(2016) 336 final
            Aanbeveling voor een
            AANBEVELING VAN DE RAAD
            over het nationale hervormingsprogramma 2016 van Luxemburgen met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2016 van Luxemburg

               Aanbeveling voor een

               AANBEVELING VAN DE RAAD

               over het nationale hervormingsprogramma 2016 van Luxemburg

                  en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2016 van Luxemburg

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en artikel 148, lid 4,

               Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid
                  1
               , en met name artikel 5, lid 2,

               Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie
                  2
               ,

               Gezien de resoluties van het Europees Parlement
                  3
               ,

               Gezien de conclusies van de Europese Raad,

               Gezien het advies van het Comité voor de werkgelegenheid,

               Gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité,

               Gezien het advies van het Comité voor sociale bescherming,

               Gezien het advies van het Comité voor de economische politiek,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)Op 26 november 2015 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de jaarlijkse groeianalyse
                  4
                en daarmee de aanzet gegeven tot het Europees semester 2016 voor coördinatie van het economisch beleid. De prioriteiten van de jaarlijkse groeianalyse zijn op 17-18 maart 2016 door de Europese Raad bekrachtigd. Op 26 november 2015 heeft de Commissie op grond van Verordening (EU) nr. 1176/2011 het waarschuwingsmechanismeverslag
                  5
                aangenomen, waarin ze Luxemburg niet heeft genoemd als een van de lidstaten die aan een diepgaande evaluatie zouden worden onderworpen. Tevens heeft de Commissie op die datum een aanbeveling voor een aanbeveling van de Raad over het economisch beleid van de eurozone
                  6
                aangenomen. Die aanbeveling is op 18-19 februari 2016 door de Europese Raad bekrachtigd en op 8 maart 2016 door de Raad goedgekeurd. Als land dat de euro als munt heeft en in het licht van de grote onderlinge verwevenheid tussen de economieën van de economische en monetaire unie, dient Luxemburg ervoor te zorgen dat aan deze aanbevelingen volledig en tijdig uitvoering wordt gegeven.

               (2)Op 26 februari 2016 is het landverslag voor Luxemburg
                  7
                gepubliceerd. Daarin werd de vooruitgang beoordeeld die Luxemburg bij de tenuitvoerlegging van de op 14 juli 2015 door de Raad vastgestelde landspecifieke aanbevelingen heeft gemaakt, alsmede de vooruitgang die Luxemburg richting de nationale doelstellingen van Europa 2020 heeft geboekt.

               (3)Op 29 april 2016 heeft Luxemburg zijn nationale hervormingsprogramma 2016 en zijn stabiliteitsprogramma 2016 ingediend. Om met de onderlinge verbanden tussen beide programma's rekening te houden, zijn deze tegelijkertijd geëvalueerd.

               (4)Relevante landspecifieke aanbevelingen zijn meegenomen in de programmering van de Europese structuur- en investeringsfondsen voor de periode 2014-2020. Overeenkomstig artikel 23 van Verordening (EU) Nr. 1303/2013 kan de Commissie, wanneer dit nodig is om de uitvoering van relevante aanbevelingen van de Raad te ondersteunen, een lidstaat verzoeken zijn partnerschapsovereenkomst en de betrokken programma's te evalueren en wijzigingen daarop voor te stellen. De Commissie heeft nadere bijzonderheden ter zake verstrekt in richtsnoeren over de toepassing van de maatregelen om de doeltreffendheid van de Europese structuur- en investeringsfondsen te koppelen aan gezond economisch bestuur
                  8
               .

               (5)Luxemburg valt momenteel onder het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact. Volgens haar stabiliteitsprogramma 2016 wil de regering in 2017 een begrotingsevenwicht bereiken en in de daaropvolgende jaren geringe overschotten boeken, tot 0,4 % van het bbp in 2020. De budgettaire middellangetermijndoelstelling zal gedurende de gehele programmaperiode worden gehaald. In zijn stabiliteitsprogramma kondigt Luxemburg echter aan dat de budgettaire middellangetermijndoelstelling zal veranderen van een structureel overschot van 0,5 % van het bbp tot en met 2016 in een structureel tekort van 0,5 % van het bbp vanaf 2017. Volgens het stabiliteitsprogramma zal de overheidsschuldquote naar verwachting geleidelijk stijgen tot 23,5 % van het bbp in 2020. Het macro-economische scenario dat aan deze begrotingsprognoses ten grondslag ligt, is plausibel, behalve voor 2017 en 2018, waarvoor het optimistisch is. Op basis van de voorjaarsprognoses 2016 van de Commissie zou het structurele overschot dalen tot 1,4 % van het bbp in 2016 en tot 0,3 % van het bbp in 2017, waarmee het boven het niveau van de budgettaire middellangetermijndoelstelling blijft. Toekomstige afwijkingen zouden worden getoetst aan de vereiste om het structurele saldo op het niveau van de middellangetermijndoelstelling te houden, teneinde de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn, met name op het gebied van de pensioenen, te waarborgen. Op basis van zijn beoordeling van het stabiliteitsprogramma en rekening houdend met de voorjaarsprognoses 2016 van de Commissie is de Raad van mening dat Luxemburg naar verwachting aan de bepalingen van het stabiliteits- en groeipact zal voldoen.

               (6)De Luxemburgse autoriteiten hebben de hoofdlijnen van een grootschalige belastinghervorming, die in 2017 in werking zou moeten treden, bekendgemaakt. Die hervorming voorziet voornamelijk in wijzigingen op het gebied van de directe belastingen, zowel voor particulieren als voor ondernemingen. Zij heeft tot doel het tarief van de vennootschapsbelasting geleidelijk omlaag te brengen (om het concurrentievermogen te vergroten) en meer progressiviteit in de inkomstenbelasting in te bouwen(voor meer billijkheid). Tegelijkertijd houdt de verhoging van bepaalde belastinguitgaven, met name met betrekking tot huisvesting, het risico in van een inkrimping van de belastinggrondslag. Sommige internationale ontwikkelingen kunnen eveneens gevolgen hebben voor het ontwerp van het Luxemburgse belastingstelsel en tonen de kwetsbaarheid van ten minste een deel van de belastinginkomsten aan. Om de voorspelbaarheid van die inkomsten te verzekeren, zou de belastinggrondslag verder kunnen worden verbreed, met name door de huidige lage belasting op woningbezit te herzien en door beter gebruik te maken van alternatieve inkomstenbronnen, zoals milieubelastingen. In dit opzicht maakt de intrekking van de octrooibox een zekere verbreding van de heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting mogelijk. De goedkeuring en tenuitvoerlegging van de belastinghervormingen zal nauwlettend verder worden gemonitord in het kader van het Europees semester.

               (7)De Luxemburgse autoriteiten hebben getracht de economie te diversifiëren, in het besef van de risico’s die verbonden zijn aan een grote afhankelijkheid van de financiële sector. Gezien 's lands hoge arbeidskosten schuilt het potentieel om alternatieve bronnen van groei aan te spreken in activiteiten met een hogere toegevoegde waarde. Een succesvolle diversifiëring van de Luxemburgse economie hangt derhalve in grote mate af van de sectoren die minder gevoelig zijn voor arbeidskosten. Deze sectoren steunen in belangrijke mate op onderzoek en innovatie, die gewoonlijk hoogtechnologisch en kennisintensief zijn. Ook een verdere uitbreiding van de reeds succesvolle niet-financiële dienstensector zou de diversifiëring van de economie in de hand kunnen werken. Door investerings- en innovatiebelemmerende factoren die de economische ontwikkeling afremmen, terug te dringen of weg te nemen, zou het innovatiepotentieel ten volle kunnen worden benut en de diversifiëring worden bevorderd. Hoewel de overheidsinvesteringen boven het gemiddelde van de eurozone liggen, zijn de particuliere investeringen ondermaats. Een hoog investeringsniveau aanhouden is van essentieel belang om groeivooruitzichten te bewaren. Uit de analyse in het landverslag blijkt dat Luxemburg van alle lidstaten de meest restrictieve regelgeving heeft voor zakelijke dienstverlening en retailvestigingen. De belangrijkste beperkingen zijn vereisten inzake aandeelhouderschap, het stemrecht en multidisciplinaire beperkingen in de sector zakelijke dienstverlening, en operationele vereisten en vestigingsvoorwaarden in de detailhandel.

               (8)De aanhoudende stijging van de woningprijzen in de afgelopen decennia zou, samen met de sterke bevolkings- en werkgelegenheidsdynamiek die de komende jaren wordt verwacht, de voorziene toename van het inwonertal en de beroepsbevolking kunnen doorkruisen. Dit vooruitzicht is des te waarschijnlijker daar de economie grotendeels afhankelijk is van de instroom van hooggekwalificeerde werknemers uit de buurlanden, die goed zijn voor ongeveer een derde van de totale werkgelegenheid. De prijsdynamiek van residentieel vastgoed wordt gevoed door een discrepantie tussen vraag en aanbod, met name door het gebrek aan onmiddellijk beschikbare en betaalbare woningen. Het tekort aan bouwgrond en de suboptimale administratieve afhandeling van bouwvergunningsprocedures remmen de flexibiliteit van het woningaanbod af. Door het starre woningaanbod zal een groot deel van de in het huidige beleid beschikbare belastingsubsidies waarschijnlijk in de woningprijzen worden doorgerekend. Ook zouden de inspanningen om sociale huisvesting tegen betaalbare prijzen aan te bieden, kunnen worden opgevoerd. De huidige woningmarkt weerhoudt gezinnen er niet alleen van zich in Luxemburg te vestigen; zij vergroot ook het probleem van verkeerscongestie en vervuiling. De nieuwe bevolkingsprognoses in het vergrijzingsverslag 2015 verhogen ook de druk om knelpunten weg te werken die investeringen op het gebied van vervoer en huisvesting belemmeren en zouden tot uiting moeten komen in de komende vier sectorale plannen voor huisvesting, vervoer, zones met een economische bestemming en groene ruimte.

               (9)De totstandbrenging van economische diversificatie zou kunnen worden afgeremd doordat de loonontwikkelingen in een aantal sectoren geen gelijke tred houden met de productiviteitsontwikkelingen. Dit beperkt het actieterrein nog meer, voornamelijk tot sectoren met een hoge toegevoegde waarde. In het afgelopen decennium zijn de loonkosten per eenheid product in Luxemburg sneller gestegen dan in de meeste lidstaten van de eurozone. De in de gehele economie toegepaste automatische loonindexering is een factor die loonverschillen tussen de sectoren beperkt en kan het in aanmerking nemen van productiviteitsverschillen in de weg staan. De aanhoudend lage inflatie heeft echter geleid tot een vertraging van de automatische loonaanpassing en heeft bijgedragen tot loonmatiging. Tegelijk met de geringe loonontwikkelingen en de sterke toename van de output zijn de verliezen aan kostenconcurrentievermogen afgenomen. In deze omstandigheden is het zaak de loonontwikkelingen in de gaten te houden.

               (10)Leeftijdsgerelateerde verplichtingen blijven een risico op de lange termijn, met name wat de pensioenlasten betreft. Luxemburg heeft beperkte vooruitgang geboekt met het dichten van de kloof tussen de wettelijke en de effectieve pensioenleeftijd door vervroegde uittreding te beperken. In juli 2015 is een wetsontwerp tot wijziging van de regelingen voor vervroegde uittreding bij het parlement ingediend. Hoewel één regeling is afgeschaft, zijn de voorwaarden om in aanmerking te komen voor andere stelsels voor vervroegde pensionering versoepeld. Een wet op de herkwalificatie van werknemers met een arbeidsbeperking is in juli 2015 goedgekeurd en wordt sinds 1 januari 2016 ten uitvoer gelegd. De wet biedt werknemers met een arbeidsbeperking meer mogelijkheden om actief te blijven op de arbeidsmarkt en leidt bijgevolg tot een daling van het aantal mensen dat vervroegd met pensioen gaat. Vervroegde uittreding blijft wijdverbreid en de stimulansen om langer te werken zijn beperkt. Een echte strategie inzake leeftijdsbeleid om oudere werknemers langer aan het werk te houden en hen stimulansen en vaardigheden te geven om opnieuw aan het werk te gaan, ontbreekt nog steeds. Het "leeftijdspact", dat erop gericht is ondernemingen met meer dan 150 werknemers oudere werknemers langer in dienst te laten houden, wordt nog besproken in het parlement.

               (11)Volgens de pensioenhervorming van 2012 moet de houdbaarheid van het pensioenstelsel om de vijf jaar na goedkeuring van deze hervorming worden gecontroleerd en geëvalueerd. De regering heeft haar voornemen bevestigd om de evaluatie te vervroegen naar 2016 – in plaats van 2017, zoals aanvankelijk gepland – en heeft een werkgroep pensioenen opgericht om de evaluatie uit te voeren. Er is geen vooruitgang geboekt wat betreft de eerdere aanbeveling van de Raad om de wettelijke pensioenleeftijd aan de levensverwachting te koppelen. Luxemburg is de enige lidstaat waar voor de periode 2013-2060 geen verdere verhoging van de wettelijke en vervroegde pensioenleeftijd is vastgesteld. In het vergrijzingsverslag 2015 wordt de verwachte stijging van de leeftijdsgerelateerde uitgaven naar beneden bijgesteld, maar dit wordt vrijwel uitsluitend verklaard door gunstigere bevolkingsprognoses, in een context waarin geen nieuwe hervormingen zijn aangenomen. Zelfs na de herziening behoort de verwachte stijging van de pensioenuitgaven nog steeds tot de hoogste in de EU. Bovendien loopt Luxemburg risico's door de verwachte stijging van de uitgaven voor langdurige zorg, die in verhouding tot het bbp tot de hoogste van alle lidstaten behoren. Dit lijkt dan weer te worden veroorzaakt door de naar verwachting sterkste stijging van het aandeel zorgbehoevenden tegen 2060 in de EU. Er zijn voorbereidende werkzaamheden verricht voor een hervorming die de houdbaarheid van de verzekering voor langdurige zorg op lange termijn moet garanderen.

               (12)In de context van het Europees semester heeft de Commissie een brede analyse van het economische beleid van Luxemburg verricht. Deze analyse is gepubliceerd in het landverslag 2016. Voorts heeft de Commissie zowel het stabiliteitsprogramma als het nationale hervormingsprogramma doorgelicht en onderzocht welk gevolg is gegeven aan de aanbevelingen die in eerdere jaren tot Luxemburg zijn gericht. Daarbij heeft zij niet alleen gekeken naar de relevantie ervan voor een houdbaar budgettair en sociaaleconomisch beleid in Luxemburg, maar is zij ook nagegaan of de EU-regels en -richtsnoeren in acht zijn genomen, gezien de noodzaak de algehele economische governance van de Unie te versterken door middel van een inbreng op EU-niveau in toekomstige nationale besluiten. De aanbevelingen in het kader van het Europees semester worden in de onderstaande aanbevelingen 1 en 2 weergegeven.

               (13)In het licht van deze beoordeling heeft de Raad het stabiliteitsprogramma onderzocht en is hij van mening
                  9
                dat Luxemburg naar verwachting aan het stabiliteits- en groeipact zal voldoen.

               BEVEELT AAN dat Luxemburg in 2016 en 2017 de volgende actie onderneemt:

               1.De houdbaarheid op lange termijn van de overheidspensioenen verzekeren door vervroegde uittreding verder te beperken, door de wettelijke pensioenleeftijd aan de levensverwachting te koppelen en door meer stimulansen te geven om langer te werken.

               2.Investerings- en innovatiebelemmerende factoren wegnemen die de economische ontwikkeling van de sector zakelijke diensten afremmen. Knelpunten aanpakken die een belemmering vormen voor investeringen in woningen.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)
                  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

                     (2)
                  COM(2016) 336 final.

                     (3)
                  P8_TA(2016)0058, P8_TA(2016)0059 en P8_TA(2016)0060.

                     (4)
                  COM(2015) 690 final.

                     (5)
                  COM(2015) 691 final.

                     (6)
                  COM(2015) 692 final.

                     (7)
                  SWD(2016) 84 final.

                     (8)
                  COM(2014) 494 final.

                     (9)
                  Op grond van artikel 5, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad.


title: VOORSTEL VOOR EEN AANBEVELING VAN DE RAAD BETTREFFENDE HET ROOKVERBOD OP OPENBARE PLAATSEN (ingediend door de Commissie)

text:
ARCHIVES HISTORIQUES
DE LA COMMISSION
COLLECTION RELIEE DES
DOCUMENTS "COM"
COM (88) 674
Vol. 1988/0223
 ---pagebreak--- Disclaimer
Conformément au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 concernant
l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique européenne et de
la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, p. 1) modifié en dernier
lieu par le règlement (UE) 2015/496 du Conseil du 17 mars 2015 (JO L79 du 25. 3.2015, p. 1), ce
dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents classifiés présents dans ce dossier
ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit règlement ou sont considérés déclassifiés
conformément aux articles 26(3) et 59(2) de la décision (UE, Euratom) 2015/444 de la
Commission du 13 mars 2015 concernant les règles de sécurité aux fins de la protection des
informations classifiées de l'Union européenne.
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 concerning
the opening to the public of the historical archives of the European Economic Community and the
European Atomic Energy Community (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as last amended by Council
Regulation (EU) 2015/496 of 17 March 2015 (OJ L 79, 27.3.2015, p. 1), this file is open to the
public. Where necessary, classified documents in this file have been declassified in conformity
with Article 5 of the aforementioned regulation or are considered declassified in conformity with
Articles (26.3) and 59(2) of the Commission Decision (EU, Euratom) 2015/444 of 13 March 2015
on the security rules for protecting EU classified information.
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom 1. Februar
1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen Wirtschaftsgemeinschaft und
der Europäischen Atomgemeinschaft (ABI. L 43 vom 15.2.1983, S. 1), zuletzt geändert durch die
Verordnung (EU) Nr. 2015/496 vom 17. März 2015 (ABI. L 79 vom 25.3.2015, S. 1), ist dieser Akt
der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit erforderlich, wurden die Verschlusssachen in diesem Akt in
Übereinstimmung mit Artikel 5 der genannten Verordnung freigegeben; beziehungsweise werden
sie auf Grundlage von Artikel 26(3) und 59(2) der Entscheidung der Kommission (EU, Euratom)
2015/444    vom   13.   März   2015   über die   Sicherheitsvorschriften für den Schutz von  EU-
Verschlusssachen als herabgestuft angesehen.
 ---pagebreak--- COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
                                         COM ( 88 ) 674   def .
                                         Brussel , 4 januari ‘!989 . .
                                         C7 Y§\        vV
                                                    * cf
                                                            A?    t fO I
                                                                JS/
   VOORSTEL VOOR EEN AANBEVELING VAN DE RAAD BETTREFFENDE
            HET ROOKVERBOD OP OPENBARE PLAATSEN
               ( ingediend door de Commissie )
 ---pagebreak---                                       1
                                                                      Срт (оУк
                  VQ0filIEL-^QQR.-£EN7^BEVELING yAN DE RAAp BETREFFENDE
                        HET VERBOD OM OP OPENBARE PLAATSEN TE ROKEN
                                          TOELICHTING
Het onderhavige voorstel voor een - aanbeveling van de Raad wordt gedaan In het
kader van de " bestrijding van het roken ", welke door de Raad en de
vertegenwoordigers van de regeringen der Lld-Staten , In het kader van de Raad
bijeen , als prioritair Is aangemerkt bij gelegenheid van de goedkeuring van de
resolutie van 7 Juli 1986 ( PB C 184 van 23.7.1986 , blz . 19 ).
1 . Achterarond
    In de meeste Lld-Staten van de Europese Economische Gemeenschap bestaan
    regelingen waarbij het roken op openbare plaatsen wordt verboden of beperkt .
    In de Bondsrepub Mek Du I ts I and ressorteren volksgezondheidsvraagstukken mede
    onder de deelstaten , zodat de bepalingen betreffende het verbod op roken op
    openbare plaatsen er niet uniform zijn . In het algemeen Is het echter
    verboden om In scholen en andere onderwijsinstellingen te roken , terwijl er
    n let - rokers - zones In bepaalde middelen van vervoer zijn gereserveerd .
    In Be lo I ë . Frankr I Ik en Span Ie zijn de plaatsen waar roken verboden Is
    uitvoerig In de wet omschreven . Dit verbod betreft de meeste voor het
    publiek toegankelijke ruimten , waarbij de nadruk wordt gelegd op
    Instellingen waar Jongeren moeten verblijven of waar gezondheidszorg wordt
    verstrekt . Volgens de Belgische en de Spaanse wetgeving bestaat In sommige
    van de ruimten waarvoor dit verbod geldt , echter de mogelijkheid een zone
    voor rokers te reserveren . Rokerszones zijn ook toegestaan In bepaalde
    vervoermiddelen . Opgemerkt zij dat volgens de Spaanse wetgeving In geval
    van conflict het recht op gezondheid van de nlet-rokers boven het recht van
    de rokers gaat , en wel overal waar het recht op gezondheid van de nlet -
    rokers zou kunnen worden geschaad .
    In Denemarken bepaalt een regeringsbesluit dat de ministers op hun eigen
    rechtsgebied vóór 1 Juli 1988 , maatregelen moeten goedkeuren om het roken op
    bepaalde openbare plaatsen en In bepaalde middelen van openbaar vervoer te
    verbieden of te beperken .
    In Ier land maakt een maatregel van Juli 1988 de goedkeuring van wettelijke
    maatregelen mogelijk die een verbod of een beperking Inhouden van het roken
    op bepaalde openbare plaatsen .
    In Griekenland . Italië en Portuoa I bestaan er beperkingen op het gebruik van
    tabak op bepaalde openbare plaatsen en In bepaalde middelen van vervoer .
    In Neder land gelden de beperkingen uitsluitend voor ziekenhuizen en
    bioscopen en schouwburgen .
 ---pagebreak---                                   - 2 -
      In Luxemburg Is het verbod uitsluitend van toepassing op het openbaar
     vervoer en op bioscopen en schouwburgen .
     In het Verenigd Konlnkrllk Is alleen het recht om In de middelen van vervoer
     te roken gereglementeerd .
     Tenslotte zij nog vermeld dat In Griekenland , Ierland , Italië , Luxemburg ,
     Nederland , Portugal en het Verenigd Koninkrijk wetsontwerpen zijn Ingediend
     om de bestaande wetgeving te verbeteren .
2 . Grondslao van de communautaire actle
     Thans staat vast dat het onvrijwillig blootgesteld zijn aan de rook van
     tabakswaren een zeker risico van kanker Inhoudt . Bovendien Is het schadelijk
     voor bejaarden , personen met hartaandoenlngen , astma of allergieën , en kan
     het lelden tot ziekten van de ademhalingsorganen . BIJ zwangere vrouwen kan
     de ontwikkeling van de foetus In gevaar worden gebracht . Tenslotte mogen de
     talrijke gevallen van brand en andere door sigaretten veroorzaakte
     ongevallen niet worden vergeten .
     Ten einde het recht op gezondheid van nlet-rokers te waarborgen , maar ook om
     redenen van veiligheid , Is het dan ook beslist noodzakelijk het
     tabaksgebruik op voor het publiek toegankelijke plaatsen te reglementeren .
     Dat Is het doel van onderhavig voorstel voor een aanbeveling, die bijdraagt tot de verhoging
     van de levensstandaard In de Lld-Staten , hetgeen een van de voornaamste
     doelstellingen van de Europese Economische Gemeenschap vormt . De richtlijn
     maakt deel uit van een reeks maatregelen ter bestrijding van het rokend )
     en komt overeen met de voorgestelde actie nr . 11 van het Programma " Europa
     tegen kanker’’ ^ 2 ). Opgemerkt zij dat uit de In 1987 uitgevoerde
     steekproefenquête " De Europeanen en kankerprevent Ie " Is gebleken dat 77 %
     van de Europeanen een Europese maatregel zouden goedkeuren waarbij roken op
     openbare plaatsen wordt verboden ( zie tabel ).
     Er wordt uitgegaan van het beginsel dat roken wordt verboden In gesloten
     ruimten en die bestemd zijn voor collectief gebruik , die deel uitmaken van
      bepaalde publieke of private instellingen .
     Aangezien de lijst van in de bijlage opgenomen Instellingen niet limitatief ,
      Is , zijn de Lld-Staten vrij om ook andere Instellingen daaraan toe te
     voegen .
( 1 ) Zie voorstellen voor een richtlijn betreffende de etikettering
       van tabaksprodukten ( C0M(87)719 def .) en betreffende het
       maximale teergehalte van sigaretten ( COM(87)720 def .).
( 2 ) PB C 50 van 26.2.1987
 ---pagebreak---                                   - 3 -
     De Commissie heeft al maatregelen tot bescherming van de werknemers
     voorgesteld welke roken verbieden op plaatsen waar die aan kankerverwekkende
     agentia blootgesteld zijn of kunnen zljn < 1 >.
     Gezien de omvang van de verslaving aan tabak , die een deel van de bevolking
     kenmerkt , Is het tenslotte wenselijk om overal waar zulks mogelijk Is ,
     duidelijk afgebakende ruimten te reserveren waar roken toegestaan zou zijn .
     Uittreksel uit tab el nr . 12 van de studie " De Europeanen en
     kankerprevent Ie " . ultaevoerd In april en mei 1987
                                      Verbod om te roken c>p openbare
                                                plaatsen
                                            +          -
                                                                 ?
  GEHEEL EG ( 1 )                        77 X       19 X       4 X
  BELG IE                                74         20         6
  DANMARK                                67         26         7
  DEUTSCHLAND                            56         36         8
  ELLAS                                  78         18         4
  ESPANA                                 78         16         6
  FRANCE                                 91          8         1
  IRELAND                                69         26         5
  ITALIA                                 93          5         2
  LUXEMBOURG                             65         28         7
  NEDERLAND                              69         24         7
  PORTUGAL                               82         10         8
  UNITED KINGDOM                         72         26         2
( 1 ) Gewogen gemiddelde . De tekens + / - / 7 komen respectievelijk overeen met
      de percentages ondervraagden die " zouden goedkeuren ", " zouden af keuren " of
      geen antwoord geven .
( 1 ) Zie bij voorbeeld het voorstel voor een richtlijn van de Raad
      betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico 's van
      een blootstelling aan cancerogene agentia op het werk ( PB C 34
      van 8.2.1988 , blz . 9 )
 ---pagebreak---                                     - 4 -
              VOORSTEL VOOR EEN AAM3EVELING VAN DE RAAD BETREFFENDE DE
          AANPASSING VAN DE WETTELIJKE EN BESTUURSRECHTELIJKE BEPALINGEN
           VAN DE LID-STATEN INZAKE HET ROOKVERBOD OP OPENBARE PLAATSEN
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN ,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap ,
                                                            (1 )
Gezien het voorstel voor een aanbeveling van de Commissie        ,
Gezien het advies van het Europese Par I ement (   ,
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité ^),
Overwegende dat de Europese Raad te Milaan van 28 en 29 Juni 1985 heeft gewezen
op het belang een Europees programma ter bestrijding van kanker op te zetten ;
Overwegende dat de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen der
Lld-Staten ,  In het kader van de Raad bijeen , In hun resolutie van
7 Juli 1986 ^) als doel voor dit programma hebben vastgesteld bij te dragen
tot een verbetering van de gezondheidstoestand en de kwaliteit van het bestaan
van de burgers van de Gemeenschap door het aantal gevallen van kanker te
verminderen , en dat zij uit hoofde daarvan de bestrijding van het roken als
prioritair hebben aangemerkt ;
Overwegende dat naast het fysieke ongemak en de last die nlet-rokers van rook
hebben , er voor hen een verhoogd rlslclo bestaat om longkanker of andere
ziekten van de ademhalingsorganen op te doen door onvrijwillige blootstelling
aan de rook van tabaksprodukten , en dat bijgevolg het recht op gezondheid van
nlet-rokers tegen onvrijwillig roken dient te worden beschermd ;
Overwegende dat het ter eerbiediging van het recht op gezondheid van nlet -
rokers onontbeerlijk Is roken In openbare plaatsen van bepaalde Instellingen
en In vervoermiddelen te verbieden ;
Overwegende echter dat gezien de omvang van de verslaving aan tabak van een
deel van de bevolking de mogelijkheid moet worden gegeven om In een deel van
deze Instellingen en vervoermiddelen te roken ;
Overwegende dat het noodzakelijk Is om de bescherming die de burgers In
bepaalde Lld-Staten tegen de kwalijke gevolgen van onvrijwillig roken
genieten , uit te breiden tot de burgers van alle landen van de Europese
Gemeenschap ;
(1)
(2)
(3)
( 4 ) PB C 184 van 23.7.1986 , blz . 19
 ---pagebreak---                                   - 5 -
BEVEELT AAN DE LIDSTAATEN AAN :
de volgende maatregelen te nemen langs wettelijke weg , overeenkomstig
de bestaande nationale praktijken en voorwaarden :
1 . Het roken te verbieden in gesloten ruimten en die bestemd zijn voor
    collectief gebruik , die deel uitmaken van bepaalde publiek of private
    instellingen bestemd voor de in bijlage I -weerhouden gebruiken .
    Er dienen evenwel in deze instellingen goed begrensde ruimten
    worden voorbehouden aan de rokers .
    De Lidstaaten kunnen de lijst van de in bijlage I genoemde instellingen
    aanvullen .
2 . In deze instellingen , en eveneens op alle werkplaatsen , dient in geval
    van conflict het recht op de gezondheid van de nietrokers de overhand
    te hebben op het recht te roken van de rokers .
3 . Het rookverbod uit te breiden tot collectieve middelen van vervoer .
4 . De Commissie elke 2 jaar in te lichten over de aan onderhavige
    richtlijn gegeven gevolgen .
Gedaan te Brussel ,                                   Voor de Raad ,
 ---pagebreak---                                    - 6 -
                                      BIJLAGE I
1 . Instellingen waar , al of niet tegen betaling , diensten worden verleend aan
    het publ lek ;
2 . Instellingen waar zieken of bejaarden worden opgevangen of verzorgd ;
3 . Instellingen waar preventieve of curatieve gezondheidszorg wordt verstrekt ;
4 . Onderwijsinstellingen en andere plaatsen waar schoolgaande kinderen of’
    Jongeren worden opgevangen , gehuisvest of verzorgd ;
5 . Instellingen waar onderwijs en beroepsopleiding worden verstrekt ;
6 . Instellingen waar vertoningen plaatsvinden ;
7 . Instellingen waar tentoonstellingen worden georganiseerd ;
8 . Instellingen en gesloten ruimten waar sport wordt beoefend ;
9 . Metrostations , spoorwegstations , havens en luchthavens .
 ---pagebreak---         PROPOC ' ' >'ON DE RECOMMANDATION DU CONSEIL CONCERNANT
            L' IM YiRDICTION DE FUMER DANS LES LIEUX PUBLICS
           FICT;: D' IMPACT SUR LA COMPÉTITIVITÉ ET L' EMPLOI
1 . Quelle est la justification principale de la mesure ?
    Protection de la santé des personnes
2 . Caractéristiques des entreprises concernées . En particulier :
    les établissements concernés sont , en général , dépourvus de
    caractère commercial
    Note-t-on des concentrations dans des régions :
    - éligibles aux aides régionales des Etats membres ?        Non
    - éligibles au Feder ?       Non
3 . Quelles sont         les  obligations  imposées   directement   aux
    entreprises ?
    Recommandation d' apposer un signal d' interdiction de fumer
    pour
    les lieux publics de certains établissements
4 . Quelles sont les obligations susceptibles d' être imposées
    indirectement aux entreprises via les autorités locales ?
    Aucune
5 . Y a -t- il des mesures spéciales pour les PME ?     Non
6 . Quel est l' effet prévisible :
    a . sur la compétivité des entreprises ?
        Aucun
    b . sur l' emploi ?
        A court terme , positif , découlant de la recommandation
        d' aménager des espaces séparés pour non– fumeurs et de
        produire des signaux spéciaux d' interdiction de fumer .
        A long terme , insignifiant .
7 . Les partenaires sociaux ont-ils été consultés ?
    Quels sont leurs avis ?
    Sans objet


               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 13.5.2015
            COM(2015) 262 final
            Aanbeveling voor een
            AANBEVELING VAN DE RAAD
            over het nationale hervormingsprogramma 2015 van Italiëen met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2015 van Italië

               Aanbeveling voor een

               AANBEVELING VAN DE RAAD

               over het nationale hervormingsprogramma 2015 van Italië

                  en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2015 van Italië

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en artikel 148, lid 4,

               Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid
                  1
               , en met name artikel 5, lid 2,

               Gezien Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende de preventie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden
                  2
               , en met name artikel 6, lid 1,

               Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie
                  3
               ,

               Gezien de resoluties van het Europees Parlement
                  4
               ,

               Gezien de conclusies van de Europese Raad,

               Gezien het advies van het Comité voor de werkgelegenheid,

               Gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité,

               Gezien het advies van het Comité voor sociale bescherming,

               Gezien het advies van het Comité voor de economische politiek,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)Op 26 maart 2010 heeft de Europese Raad zijn goedkeuring gehecht aan het voorstel van de Commissie voor een nieuwe groei- en werkgelegenheidsstrategie; deze Europa 2020-strategie berust op een versterkte coördinatie van het economische beleid en spitst zich toe op de sleutelgebieden waarop Europa's potentieel voor duurzame groei en concurrentievermogen een krachtige impuls nodig heeft.

               (2)Op voorstel van de Commissie heeft de Raad op 13 juli 2010 een aanbeveling inzake de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten en de Unie (2010-2014) vastgesteld, en op 21 oktober 2010 een besluit betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten vastgesteld, die samen de "geïntegreerde richtsnoeren" vormen. De lidstaten werd verzocht in hun nationaal economisch en werkgelegenheidsbeleid met de geïntegreerde richtsnoeren rekening te houden.

               (3)Op 8 juli 2014 heeft de Raad een aanbeveling over het nationale hervormingsprogramma voor 2014 van Italië vastgesteld en een advies over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma voor 2014 van Italië uitgebracht. In overeenstemming met Verordening (EU) nr. 473/2013
                  5
                heeft de Commissie op 28 november 2014 haar advies over het ontwerpbegrotingsplan voor 2015 van Italië gepresenteerd
                  6
               .

               (4)Op 28 november 2014 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de jaarlijkse groeianalyse
                  7
                en daarmee de aanzet gegeven tot het Europees semester 2015 voor coördinatie van het economisch beleid. Tevens heeft de Commissie op die datum op grond van Verordening (EU) nr. 1176/2011 het waarschuwingsmechanismeverslag
                  8
                aangenomen, waarin Italië werd genoemd als een van de lidstaten die aan een diepgaande evaluatie zouden worden onderworpen.

               (5)Op 18 december 2014 heeft de Europese Raad de volgende prioriteiten goedgekeurd: stimuleren van investeringen, vaart zetten achter structurele hervormingen en nastreven van een verantwoorde, groeivriendelijke begrotingsconsolidatie.

               (6)Op 26 februari 2015 heeft de Commissie haar landenverslag 2015 voor Italië gepubliceerd
                  9
               . In het landenverslag worden de vorderingen beoordeeld die Italië bij de tenuitvoerlegging van de op 8 juli 2014 vastgestelde landenspecifieke aanbevelingen heeft gemaakt. Dit landenverslag bevat ook de resultaten van de diepgaande evaluatie die op grond van artikel 5 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 is uitgevoerd. Op basis van haar analyse concludeert de Commissie dat Italië wordt geconfronteerd met buitensporige macro-economische onevenwichtigheden, die een vastberaden beleidsoptreden en specifieke monitoring vereisen. Met name is het van cruciaal belang dat de aanhoudend lage arbeidsproductiviteit en het aanhoudend zwakke concurrentievermogen bij de wortel worden aangepakt en dat de nationale schuld op een neerwaarts pad wordt gebracht. De behoefte aan maatregelen om het risico terug te brengen van ongunstige effecten op de Italiaanse economie en, gezien de omvang van de Italiaanse economie, op de economische en monetaire unie meer algemeen, is bijzonder groot.

               (7)Op 28 april 2015 heeft Italië zijn nationale hervormingsprogramma 2015 ingediend en zijn stabiliteitsprogramma 2015. Om met de onderlinge verbanden tussen beide programma's rekening te houden zijn deze tegelijkertijd geëvalueerd.

               (8)Italië is momenteel onderworpen aan het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact en voor de periode 2013-2015 aan de overgangsregel voor de schuld. Op 27 februari 2015 heeft de Commissie een verslag opgesteld op grond van artikel 126, lid 3, VWEU, omdat de verwachting was dat Italië in 2014-2015 onvoldoende vooruitgang zou boeken in de richting van de naleving van de schuldregel. De conclusie van die analyse was dat het schuldcriterium op dat tijdstip diende te worden beschouwd als zijnde in acht genomen.

               (9)Op 30 april 2015, na de afsluitdatum voor de voorjaarsprognoses, heeft het Italiaanse Grondwettelijk Hof een tijdelijke niet-indexering van hogere pensioenen in 2012-2013 ongrondwettig verklaard. Het precieze effect van dit arrest op de begroting zal afhangen van de daaraan door de Italiaanse regering gegeven uitvoering, waarover nog meer duidelijkheid moet komen. In het licht van deze nieuwe informatie dient misschien in een later stadium een verslag op grond van artikel 126, lid 3, VWEU te worden opgesteld. Zonder dit nieuwe element en in afwachting dat daarover meer duidelijkheid komt, kunnen de conclusies van het verslag van februari in dit stadium nog steeds als grotendeels geldig worden beschouwd.

               (10)In zijn stabiliteitsprogramma 2015 heeft Italië verzocht om in 2016 tijdelijk met 0,4 procentpunt van het bbp te mogen afwijken van het vereiste aanpassingstraject richting de middellangetermijndoelstelling, gelet op de belangrijke structurele hervormingen met een positief effect op de langetermijnhoudbaarheid van de overheidsfinanciën. De precieze gegevens waarop deze hervormingen berusten, zijn nader uitgewerkt in het nationale hervormingsprogramma van Italië voor 2015. De sectoren waar hervormingen volgens het programma een effect zullen hebben op de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, zijn onder meer: i) overheidsdiensten en vereenvoudiging; ii) product- en dienstenmarkten; iii) arbeidsmarkt; iv) civiele rechtspraak; v) onderwijs; vi) een taxshift, en vii) spending review als financieringsmaatregel. De effecten van de hervormingen op het reële bbp worden door de autoriteiten geraamd op 1,8 procentpunten tegen 2020, hetgeen plausibel lijkt. Indien deze hervormingen volledig, voortvarend en op tijd worden geïmplementeerd, zullen zij een positief effect hebben op de houdbaarheid van de overheidsfinanciën. Mits de Italiaanse regering in 2015 de nodige maatregelen neemt om de blijvende impact van het zo-even genoemde arrest van het Grondwetellijk Hof passend te compenseren, zodat wordt verzekerd dat: i) Italië aan het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact onderworpen blijft; ii) een passende veiligheidsmarge voor de inachtneming van de tekortreferentiewaarde wordt gewaarborgd, en iii) de middellangetermijndoelstelling binnen de vierjaarstermijn van het stabiliteitsprogramma wordt bereikt, kan Italië momenteel beschouwd worden als in aanmerking komend voor de gevraagde tijdelijke afwijking in 2016, mits het de overeengekomen hervormingen adequaat implementeert, hetgeen zal worden gemonitord in het kader van het Europees semester.

               (11)Het stabiliteitsprogramma 2015 voorziet een geleidelijke verbetering van het nominale tekort tot 2,6% van het bbp in 2015, en nog verder tot 1,8% van het bbp in 2018. In haar stabiliteitsprogramma 2015 wil de regering de middellangetermijndoelstelling - een begrotingssituatie die structureel in evenwicht is - bereiken tegen 2017. Het herberekende structurele saldo
                  10
                bereikt evenwel pas in 2018 de middellangetermijndoelstelling. Het behalen van de middellangetermijndoelstelling tegen 2017 lijkt passend, rekening houdende met de toepassing van de clausule inzake structurele hervormingen en met de toezeggingen die zijn vastgelegd in het stabiliteitsprogramma 2015.

               (12)De overheidsschuldquote zal in 2015 naar verwachting een piek bereiken van 132,5%, om nadien geleidelijk te dalen tot rond 120,0 % in 2019. Het macro-economische scenario dat aan de begrotingsprognoses ten grondslag ligt, is plausibel. De regering moet nog precies aangeven met welke aanvullende bezuinigingen zij kan vermijden dat in 2016 de wettelijk vastgelegde btw-verhoging wordt geïmplementeerd.

               (13)Italië dient zijn structurele saldo in 2015 met 0,25% van het bbp te verbeteren. Volgens de voorjaarsprognoses 2015 van de Commissie is de verwachte structurele aanpassing in de richting van de middellangetermijndoelstelling van 0,3% van het bbp in 2015 in lijn met de verplichtingen van Italië in het kader van het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact. In 2016 dient Italië zijn structurele saldo met ten minste 0,1% van het bbp te verbeteren, rekening houdende met de toegelaten afwijking op grond van de clausule inzake structurele hervormingen. Niettemin geven de prognoses van de Commissie, bij ongewijzigd beleid, een verslechtering met 0,2% van het bbp te zien, waardoor een risico op een lichte afwijking ontstaat. Daarom zullen verdere maatregelen nodig zijn. In het licht van zijn evaluatie van het stabiliteitsprogramma en rekening houdende met de voorjaarsprognoses 2015 van de Commissie, is de Raad van oordeel dat er een risico bestaat dat Italië de bepalingen van het stabiliteits- en groeipact niet in acht zal nemen.

               (14)De implementatie van het door de Italiaanse autoriteiten ingediende ambitieuze privatiseringsprogramma heeft, ondanks de daarvan verwachte bijdrage aan de inspanningen inzake schuldafbouw (een van de cruciale uitdagingen voor Italië), enige vertraging opgelopen in 2014; daardoor bedroegen in 2014 de privatiseringsopbrengsten 0,2% van het bbp, en blijven zij dus onder de doelstelling van 0,7% per jaar.

               (15)Het afgelopen jaar heeft Italië aanzienlijke stappen gezet voor het verlichten van de belastingdruk op arbeid, die niettemin hoog blijft. Het aantal en het toepassingsgebied van belastinguitgaven, met name verlaagde btw-tarieven, blijft nog steeds buitensporig hoog. Wat onroerendzaakbelasting betreft, is slechts traag vooruitgang geboekt bij de hervorming van het kadaster, die met name noodzakelijk is om de achterhaalde woz-waarden te actualiseren. Voorts is nog geen aanvang gemaakt met de herziening van milieubelastingen en het schrappen van milieuschadelijke subsidies. Italië heeft een commissie voor milieubelastingen opgericht. Deze verschillende aspecten komen aan bod in de machtigingswet (legge delega) voor de fiscale hervorming, waarvan de implementatie echter vertraging heeft opgelopen door het uitblijven van wetgevingsdecreten. Hoewel op dit punt een aantal maatregelen is genomen, wordt de doelmatigheid van het belastingstelsel in Italië ook ondermijnd door aanhoudend lage en dure niveaus van naleving van de fiscale regels en hoge belastingontduiking (volgens ramingen van de overheid goed voor 91 miljard EUR per jaar of 5,6% van het bbp). De overheid is met maatregelen gekomen die voor correcte belastingaangiften moeten zorgen, maatregelen die nu volledig operationeel moeten worden gemaakt.

               (16)Op de weg naar een blijvende verbetering van de doelmatigheid en de kwaliteit van overheidsuitgaven op alle bestuurslagen werd slechts beperkte vooruitgang geboekt. De bezuinigingen zoals die - ook op het regionale en lokale niveau - in wet- en regelgeving werden uitgewerkt, blijven achter bij hetgeen in het nationale hervormingsprogramma voor 2014 was vooropgesteld. Het feit dat de spending review nog niet in de begrotingsprocedure is geïntegreerd, weegt op de algemene langetermijndoelmatigheid van de exercitie. Het beheer van Uniemiddelen blijft kampen met ernstige tekortkomingen, met name in de zuidelijke regio's. Een nationaal strategisch plan voor havens en logistiek is in voorbereiding, maar tot dusver zijn slechts gedeeltelijke stappen gezet om het beheer van havens en hun verbindingen met het hinterland te moderniseren.

               (17)De Italiaanse overheidsdiensten worden nog steeds gekenmerkt door aanzienlijke ondoelmatigheid die blijft drukken op het ondernemingsklimaat en op de mogelijkheden van het land om hervormingen daadwerkelijk te implementeren. Inspanningen met het oog op de verbetering van het institutionele kader en de algemene kwaliteit van de overheidsdiensten zijn en worden geleverd. Een ambitieuze hervorming van de Grondwet, die met name een duidelijkere bevoegdheidsverdeling tussen de verschillende bestuurslagen moet opleveren, wordt vóór eind 2015 verwacht. Een ingrijpende hervorming van de overheidsdiensten met personeelsverloop, mobiliteit en bezoldiging als aandachtspunten, is nakend. Weliswaar is een aantal stappen gezet om transparantie te bevorderen en om de nationale dienst voor corruptiebestrijding voldoende bevoegdheden te geven, maar een herziening van de verjaringstermijnen - die ook door andere internationale organisaties als een speerpunt in de strijd tegen de corruptie in Italië wordt beschouwd - heeft nog niet plaatsgevonden. De afgelopen jaren zijn belangrijke stappen gezet om zowel de rechtsbedeling te verbeteren (door de geografische herindeling van rechtsgebieden en de oprichting van gespecialiseerde rechtbanken) als de behoefte aan rechtszaken te beperken (door het bevorderen van buitengerechtelijke geschillenbeslechting). De lange looptijd van procedures blijft een groot probleem en de hervormingen die werden doorgevoerd, moeten nog resultaten opleveren.

               (18)Sinds eind 2008 is het percentage oninbare leningen in de Italiaanse banksector fors toegenomen, vooral als gevolg van de zakelijke uitzettingen van banken. Tot dusver is het percentage probleemactiva waarvoor een work-out is uitgevoerd, veel te laag en is de afstoting van dit soort activa beperkt gebleven. Dit valt ten dele te wijten aan het feit dat de Italiaanse markt voor particuliere probleemschuld onderontwikkeld is. Recente wetgeving heeft de zwakke punten in de corporate governance van de grootste coöperatieve banken (banche popolari) aangepakt, maar de rol van stichtingen en die van kleine coöperatieve banken (banche di credito cooperativo) wordt aangepakt via niet-bindende akkoorden met een zelfregulerend karakter. Een verdere herstructurering en consolidatie van de Italiaanse banksector is nodig om financiële intermediatie beter haar rol te laten spelen en het economische herstel te ondersteunen.

               (19)Een brede machtigingswet voor de hervorming van de arbeidsmarkt (de Jobs Act) werd in december 2014 goedgekeurd en houdt de koers van de vorige hervormingen aan. Deze wet bevat met name aanpassingen in de wetgeving inzake arbeidsbescherming, het werkloosheidsstelsel, de sturing en het functioneren van het actieve en passieve arbeidsmarktbeleid, en het evenwicht tussen werk en privé-leven. De daadwerkelijke implementatie van deze wet zal in beslissende mate afhangen van de nodige uitvoeringsdecreten waarvan het goedkeuringsproces door de wetgever nu loopt. Deze betreffen het gebruik van loonsuppletieregelingen, de herziening van contractuele afspraken, het evenwicht tussen werk en privé-leven, en de versterking van een actief arbeidsmarktbeleid. Nog steeds worden slechts voor een minderheid van de ondernemingen aanvullende regio- of ondernemingscao's afgesloten (contrattazione di secondo livello), die de afstemming van lonen op de productiviteit zou kunnen verbeteren en die de invoering van innovatieve oplossingen binnen ondernemingen zouden kunnen stimuleren. Het akkoord van januari 2014 over de procedures voor het meten van de representativiteit van vakorganisaties in de be- en verwerkende industrie zou het gebruik van dit soort cao's kunnen helpen te bevorderen, maar is nog niet operationeel. De arbeidsmarktparticipatie van vrouwen neemt weliswaar toe, maar blijft nog steeds de laagste in de Europese Unie. Voorts liep de jeugdwerkloosheid op tot bijna 43% in het derde kwartaal van 2014 en is het percentage jongeren tussen 15 en 24 jaar dat geen baan heeft of geen opleiding of onderwijs volgt, het hoogste van de Europese Unie. De oorzaken daarvan zijn deels terug te voeren op het onderwijssysteem, dat nog steeds wordt gekenmerkt door schoolresultaten die onder het Uniegemiddelde blijven, en door betrekkelijk hoge schooluitval. Van de jongeren tussen 15 en 34 jaar met een diploma uit het eerste en tweede niveau van het hoger onderwijs, vond de voorbije drie jaar slechts 54,6% een baan, tegenover een gemiddelde van 78,6% voor de Europese Unie. Italië kreeg te maken met een van de grootste stijgingen van de percentages inzake armoede en sociale uitsluiting in de Europese Unie, waardoor vooral kinderen hard worden getroffen. Socialebijstandsregelingen blijven versnipperd en blijken niet in staat om deze uitdaging aan te pakken, hetgeen tot aanzienlijke kosteninefficiënties leidt.

               (20)Een reeks beperkingen van de mededinging belemmert nog steeds het goede functioneren van product- en dienstenmarkten. Een wet die bepaalde barrières moet opruimen in een aantal sectoren, zoals verzekeringen, telecom en brandstofdistributie, is bij het Parlement in behandeling. Voor andere belangrijke sectoren blijven er nog steeds hoge barrières bestaan, onder meer voor lokale openbare diensten, luchthavens en havens, juridische dienstverlening, de banksector, apotheken en de zorg. Aanzienlijke zwakke punten blijven bestaan op het gebied van overheidsopdrachten, ondanks een ruimer gebruik van gecentraliseerde inkoop. Lokale openbare diensten, die duidelijke tekenen van ondoelmatigheid vertonen, blijven tegen concurrentie beschermd, hetgeen ook ongunstige effecten op de overheidsfinanciën heeft. Open tendering wordt gebruikt voor een klein deel van de te gunnen opdrachten, terwijl het overgrote deel van de opdrachten wordt gegund via inbesteding of vergelijkbare procedures.

               (21)In de context van het Europees semester heeft de Commissie een brede analyse van het economische beleid van Italië verricht. Deze analyse is gepubliceerd in het landenverslag 2015. Voorts heeft de Commissie zowel het nationale hervormingsprogramma als het stabiliteitsprogramma doorgelicht en onderzocht welk gevolg is gegeven aan de aanbevelingen die in eerdere jaren tot Italië zijn gericht. Daarbij heeft zij niet alleen gekeken naar de relevantie ervan voor een houdbaar budgettair en sociaaleconomisch beleid in Italië, maar is zij ook nagegaan of de Unieregels en -richtsnoeren in acht zijn genomen, gezien de noodzaak de algehele economische governance van de Europese Unie te versterken door middel van een inbreng op Unieniveau in toekomstige nationale besluiten. Haar aanbevelingen in het kader van het Europees semester worden in de onderstaande aanbevelingen 1 tot en met 6 weergegeven.

               (22)In het licht van deze beoordeling heeft de Raad het stabiliteitsprogramma van Italië onderzocht en zijn advies
                  11
                daarover is met name in de onderstaande aanbeveling 1 weergegeven.

               (23)In het licht van de diepgaande evaluatie van de Commissie en deze beoordeling heeft de Raad het nationale hervormingsprogramma en het stabiliteitsprogramma onderzocht. Zijn aanbevelingen op grond van artikel 6 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 zijn in de onderstaande aanbevelingen 1 tot en met 6 weergegeven.

               (24)In de context van het Europees semester heeft de Commissie tevens een analyse van het economische beleid van de eurozone als geheel verricht. Op basis hiervan heeft de Raad specifieke aanbevelingen gericht tot de lidstaten die de euro als munt hebben. Italië dient er ook voor te zorgen dat aan deze aanbevelingen volledig en tijdig uitvoering wordt gegeven,

               BEVEELT AAN dat Italië in de periode 2015-2016 de volgende actie onderneemt:

               1.Een budgettaire aanpassing bereiken van ten minste 0,25% van het bbp in de richting van de middellangetermijndoelstelling in 2015 en van 0,1% van het bbp in 2016 door zowel in 2015 als in 2016 de nodige structurele maatregelen te nemen, rekening houdende met de afwijking die is toegestaan voor de uitvoering van grote structurele hervormingen. Het privatiseringsprogramma snel en grondig implementeren en meevallers gebruiken om verdere vooruitgang te boeken bij het op een duurzaam neerwaarts pad brengen van de overheidsschuldquote. De machtigingswet voor de fiscale hervorming tegen september 2015 implementeren, met name de herziening van belastinguitgaven en woz-waarden en de maatregelen om inachtneming van de belastingregels te versterken.

               2.Het voorgenomen nationale strategisch plan voor havens en logistiek vaststellen, met name om multimodaal transport te helpen bevorderen via betere verbindingen. Zorgen dat de Agenzia per la coesione territoriale volledig operationeel wordt zodat het beheer van middelen van de Europese Unie uitgesproken verbeteringen te zien geeft.

               3.Vaststellen en implementeren van de in behandeling zijnde wetten ter verbetering van het institutionele kader en de modernisering van de overheidsdiensten. De verjaringstermijnen tegen medio 2015 herzien. Zorgen dat de hervormingen die werden goedgekeurd om de civiele rechtspraak doelmatiger te maken, de looptijd van de procedures helpen te verminderen.

               4.Tegen eind 2015 bindende maatregelen introduceren om de resterende zwakke punten in de corporate governance van banken, met name de rol van stichtingen, aan te pakken, en maatregelen nemen om sneller tot de ruimere afbouw van oninbare leningen te komen.

               5.De wetgevingsdecreten vaststellen over het gebruik van loonsuppletieregelingen, de herziening van contractuele afspraken, het evenwicht tussen werk en privé-leven, en de versterking van een actief arbeidsmarktbeleid. In overleg met de sociale partners en overeenkomstig nationale praktijken een effectief kader uitwerken voor onderhandelingen over aanvullende regio- of ondernemingscao's. In het kader van de inspanningen voor de strijd tegen de jeugdwerkloosheid de geplande onderwijshervorming goedkeuren en implementeren en het beroepsgerichte tertiaire onderwijs uitbreiden.

               6.De vereenvoudigingsagenda voor 2015-2017 implementeren om de regeldruk te verlichten. Concurrentiebevorderende maatregelen vaststellen in alle sectoren die onder de mededingingswetgeving vallen, en beslissende stappen zetten om resterende barrières op te ruimen. Zorgen dat overheidsopdrachten voor lokale diensten die niet aan de regels voor inbesteding voldoen, tegen uiterlijk eind 2015 zijn gerectificeerd.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)
                  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

                     (2)
                  PB L 306 van 23.11.2011, blz. 25.

                     (3)
                  COM(2015) 262.

                     (4)
                  P8_TA(2015)0067, P8_TA(2015)0068, P8_TA(2015)0069.

                     (5)
                  PB L 140 van 27.5.2013, blz. 11.

                     (6)
                  C(2014) 8806 final.

                     (7)
                  COM(2014) 902 final.

                     (8)
                  COM(2014) 904 final.

                     (9)
                  SWD(2015) 31 final.

                     (10)
                  Het structurele saldo zoals herberekend door de Commissie op basis van de gegevens uit het stabiliteitsprogramma, volgens een algemeen aanvaarde methode.

                     (11)
                  Op grond van artikel 5, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad.


               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 13.5.2015
            COM(2015) 265 final
            Aanbeveling voor een
            AANBEVELING VAN DE RAAD
            over het nationale hervormingsprogramma 2015 van Luxemburgen met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2015 van Luxemburg

               Aanbeveling voor een

               AANBEVELING VAN DE RAAD

               over het nationale hervormingsprogramma 2015 van Luxemburg

                  en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2015 van Luxemburg

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en artikel 148, lid 4,

               Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid
                  1
               , en met name artikel 5, lid 2,

               Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie
                  2
               ,

               Gezien de resoluties van het Europees Parlement
                  3
               ,

               Gezien de conclusies van de Europese Raad,

               Gezien het advies van het Comité voor de werkgelegenheid,

               Gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité,

               Gezien het advies van het Comité voor sociale bescherming,

               Gezien het advies van het Comité voor de economische politiek,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)Op 26 maart 2010 heeft de Europese Raad zijn goedkeuring gehecht aan het voorstel van de Commissie voor een nieuwe groei- en werkgelegenheidsstrategie; deze Europa 2020-strategie berust op een versterkte coördinatie van het economische beleid en spitst zich toe op de sleutelgebieden waarop Europa's potentieel voor duurzame groei en concurrentievermogen een krachtige impuls nodig heeft.

               (2)Op voorstel van de Commissie heeft de Raad op 13 juli 2010 een aanbeveling inzake de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten en de Unie (2010-2014), en op 21 oktober 2010 een besluit betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten vastgesteld, die samen de "geïntegreerde richtsnoeren" vormen. De lidstaten werd verzocht in hun nationaal economisch en werkgelegenheidsbeleid met de geïntegreerde richtsnoeren rekening te houden.

               (3)Op 8 juli 2014 heeft de Raad een aanbeveling over het nationale hervormingsprogramma voor 2014 van Luxemburg vastgesteld en een advies over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Luxemburg voor 2014 uitgebracht. In overeenstemming met Verordening (EU) nr. 473/2013
                  4
                heeft de Commissie op 28 november 2014 haar advies over het ontwerpbegrotingsplan voor 2015 van Luxemburg
                  5
                gepresenteerd.

               (4)Op 28 november 2014 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de jaarlijkse groeianalyse
                  6
                en daarmee de aanzet gegeven tot het Europees semester 2015 voor coördinatie van het economisch beleid. Tevens heeft de Commissie op die datum op grond van Verordening (EU) nr. 1176/2011 het waarschuwingsmechanismeverslag
                  7
                aangenomen, waarin Luxemburg niet werd genoemd als een van de lidstaten die aan een diepgaande evaluatie zouden worden onderworpen.

               (5)Op 18 december 2014 heeft de Europese Raad de volgende prioriteiten goedgekeurd: stimuleren van investeringen, vaart zetten achter structurele hervormingen en nastreven van een verantwoorde, groeivriendelijke begrotingsconsolidatie.

               (6)Op 26 februari 2015 heeft de Commissie haar landenverslag 2015 voor Luxemburg gepubliceerd
                  8
               . In het landenverslag worden de vorderingen beoordeeld die Luxemburg bij de tenuitvoerlegging van de op 8 juli 2014 vastgestelde landenspecifieke aanbevelingen heeft gemaakt.

               (7)Op 30 april 2015 heeft Luxemburg zijn nationale hervormingsprogramma 2015 en zijn stabiliteitsprogramma 2015 ingediend. Om met de onderlinge verbanden tussen beide programma's rekening te houden, zijn deze tegelijkertijd geëvalueerd.

               (8)Luxemburg valt momenteel onder het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact. In haar stabiliteitsprogramma 2015 is de regering van plan het nominale overschot geleidelijk te verlagen van 0,6 % van het bbp in 2014 tot 0,1 % van het bbp in 2015. Zij is van plan het nominale overschot daarna weer te verhogen tot 0,9 % van het bbp in 2018. De regering is van plan om de middellangetermijndoelstelling - een structureel overschot van 0,5 % van het bbp - gedurende de hele programmeringsperiode te handhaven. Volgens het stabiliteitsprogramma is de regering van plan de overheidsschuldquote ruim onder de in het Verdrag vastgestelde referentiewaarde van 60 % te houden. De schuldquote zal naar verwachting gedurende de hele programmeringsperiode rond de 24 % bedragen; zij zal in 2016 iets boven de 24 % liggen en tegen 2019 tot onder de 24 % van het bbp dalen. Het macro-economische scenario dat aan deze begrotingsprognoses ten grondslag ligt is voor 2015 optimistisch en voor de periode daarna plausibel. Vanaf 2016 kunnen zich echter risico's met betrekking tot de uitvoering van de begrotingsmaatregelen voordoen. In de voorjaarsprognose van de Commissie is er sprake van dat het structurele saldo in 2015 en 2016 rond de middellangetermijndoelstelling blijft. Op basis van zijn beoordeling van het stabiliteitsprogramma en rekening houdend met de voorjaarsprognoses 2015 van de Commissie is de Raad van mening dat Luxemburg naar verwachting aan de bepalingen van het stabiliteits- en groeipact zal voldoen. Het begrotingskader van Luxemburg is aanzienlijk versterkt met de goedkeuring van het begrotingskader voor de middellange termijn en het opzetten van de begrotingsraad. Niettemin is sprake van zwakke punten die moeten worden aangepakt door regelmatig begrotingsstatistieken bekend te maken, hetgeen essentieel is voor het realtimetoezicht op de begrotingsontwikkelingen.

               (9)De verwachte daling aan inkomsten uit verbruiksbelasting als gevolg van de gewijzigde regelgeving in verband met e-handel benadrukt de kwetsbaarheid van ten minste één deel van de belastinginkomsten. Om de voorspelbaarheid van die inkomsten beter te verzekeren, zou de belastinggrondslag verder kunnen worden verbreed en de belasting geharmoniseerd, met name door de momenteel lage belasting op woningbezit te herzien, en door beter gebruik te maken van alternatieve bronnen, waaronder milieubelasting. De voorbereidende werkzaamheden voor een alomvattende belastinghervorming (die in 2017 in werking moet treden) zijn van start gegaan.

               (10)De duurzaamheid op langere termijn van de openbare financiën wordt bedreigd door de groei van de pensioenuitgaven, ondanks de recente hervorming van het pensioenstelsel, en door de sterke toename van de uitgaven voor de zorg op de lange termijn. Naar verwachting zal de verzekering voor langdurige zorg in 2015 een tekort te zien geven
                  9
                en zullen de reserves geleidelijk teruglopen, zodat zij reeds in 2017 onder het wettelijke minimum van 10 % van de uitgaven terecht zullen komen. Sommige maatregelen die een besparend effect hebben, zijn in de begroting voor 2015 opgenomen
                  10
               . De geplande hervorming van de verzekering voor langdurige zorg, die erop gericht is om mensen die langdurige zorg nodig hebben, te voorzien van een juist dienstverleningsniveau en de daartoe benodigde financiering te verzekeren, is nog niet in wetgeving omgezet. De hervorming van het pensioenstelsel van 2012 was niet ambitieus genoeg, aangezien de grote kloof tussen de wettelijke en de daadwerkelijke pensioenleeftijd hierdoor slechts gedeeltelijk werd aangepakt. Er bestaan nog steeds verschillende manieren om vervroegd met pensioen te gaan. De deelname van oudere werknemers aan de arbeidsmarkt blijft zeer gering, vergeleken met andere EU-landen. Er is ontwerpwetgeving opgesteld in verband met de pensioenhervorming en tot wijziging van de Werkcode (Leeftijdspact). Daarin is een pakket maatregelen opgenomen dat erop gericht is oudere werknemers aan het werk te houden.

               (11)De Luxemburgse economie wordt gekenmerkt door een per economische sector sterk uiteenlopende arbeidsproductiviteit, waarbij de arbeidsproductiviteit in de financiële sector tweemaal zo groot is als die in de niet-financiële sectoren. Dit betekent dat grotere variatie in de reële lonen per sector, in overeenstemming met de arbeidsproductiviteit per sector, de herverdeling van arbeid in de richting van opkomende concurrerende sectoren of sectoren die te lijden hebben onder verliezen aan kostenconcurrentievermogen, zou kunnen ondersteunen. Er blijven barrières bestaan voor de nodige sectorale loonaanpassingen op de lange termijn.

               (12)Ondanks de over het algemeen goed werkende arbeidsmarkten en het hoge percentage afgestudeerden van het hoger onderwijs, is de arbeidsparticipatie van oudere werknemers, vrouwen en laaggeschoolde jongeren relatief gering. Er is sprake van institutionele hindernissen voor doeltreffend activeringsbeleid. Binnen de openbare diensten voor arbeidsvoorziening voltrekt zich een belangrijke hervorming waardoor werkzoekenden individueel worden begeleid, maar die hervorming is nog niet voltooid. De ontwerphervorming van het beroepsonderwijs, de beroepsopleidingen en van het middelbaar onderwijs, bedoeld om de onderwijsresultaten te verbeteren, met name voor diegenen met een kansarme sociaaleconomische achtergrond, zijn nog niet goedgekeurd. De aangekondigde maatregelen inzake moederschapsuitkeringen en schooltoelagen, alsmede de geplande hervorming van het ouderschapsverlof, zullen naar verwachting bijdragen tot een verhoogde arbeidsmarktparticipatie van vrouwen. Negatieve arbeidsprikkels voor tweede verdieners zijn het gevolg van het "stelsel van gezamenlijke belastingheffing" en van de inrichting van het stelsel van sociale zekerheid. Ondanks het hoge percentage afgestudeerden van het hoger onderwijs blijven de onderwijsresultaten onbevredigend en blijft verbetering van de situatie van mensen met een migratieachtergrond en van laaggeschoolde jongeren moeilijk. Het geringe arbeidsmarktaanbod als gevolg van institutionele factoren en de inrichting van het stelsel van sociale zekerheid duurt voort en is de oorzaak van problemen op de arbeidsmarkt.

               (13)In de context van het Europees semester heeft de Commissie een brede analyse van het economische beleid van Luxemburg verricht. Deze analyse is gepubliceerd in het landenverslag 2015. Voorts heeft de Commissie zowel het nationale hervormingsprogramma als het stabiliteitsprogramma doorgelicht en onderzocht welk gevolg is gegeven aan de aanbevelingen die in eerdere jaren tot Luxemburg zijn gericht. Daarbij heeft zij niet alleen gekeken naar de relevantie ervan voor een houdbaar budgettair en sociaaleconomisch beleid in Luxemburg, maar is zij ook nagegaan of de EU-regels en -richtsnoeren in acht zijn genomen, gezien de noodzaak de algehele economische governance van de Europese Unie te versterken door middel van een inbreng op EU-niveau in toekomstige nationale besluiten. Haar aanbevelingen in het kader van het Europees semester worden in de onderstaande aanbevelingen 1 tot en met 3 weergegeven.

               (14)In het licht van deze beoordeling heeft de Raad het stabiliteitsprogramma van Luxemburg onderzocht en is hij van mening
                  11
                dat Luxemburg aan het stabiliteits- en groeipact voldoet.

               (15)In de context van het Europees semester heeft de Commissie tevens een analyse van het economische beleid van de eurozone als geheel verricht. Op basis van deze analyse heeft de Raad specifieke aanbevelingen gedaan voor de lidstaten die de euro als munt hebben. Luxemburg dient er ook voor te zorgen dat aan deze aanbevelingen volledig en tijdig uitvoering wordt gegeven,

               BEVEELT AAN dat Luxemburg in de periode 2015 en 2016 de volgende actie onderneemt:

               1.De belastinggrondslag verbreden, met name van de belasting op verbruik, van de periodieke vastgoedbelasting en van de milieubelasting.

               2.De kloof tussen de wettelijke en de daadwerkelijke pensioenleeftijd overbruggen door vervroegde pensionering te beperken en door de wettelijke pensioenleeftijd te koppelen aan de levensverwachting.

               3.In overleg met de sociale partners en in overeenstemming met de nationale praktijken het loonvormingssysteem hervormen om ervoor te zorgen dat de loonontwikkeling gelijke tred houdt met de productiviteit.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)
                  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

                     (2)
                  COM(2015) 265.

                     (3)
                  P8_TA(2015)0067, P8_TA(2015)0068 en P8_TA(2015)0069.

                     (4)
                  PB L 140 van 27.5.2013, blz. 11.

                     (5)
                  C(2014) 8808 final.

                     (6)
                  COM(2014) 902.

                     (7)
                  COM(2014) 904.

                     (8)
                  SWD(2015) 35 final/2.

                     (9)
                  CNS, Budget de l'Assurance Dépendance, begrotingsjaar 2015, verkrijgbaar op

                     http://cns.lu/files/publications/Budget_AD_2015.pdf

                  .

                     (10)
                  Maatregelen 255 en 256 van de Begroting 2015, verkrijgbaar op

                     http://www.budget.public.lu/

                  .

                     (11)
                  Op grond van artikel 5, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad.