title: Aanbeveling van de Commissie inzake de globale richtsnoeren 2000 voor het economisch beleid van de lidstaten en de Gemeenschap (opgesteld overeenkomstig artikel 99, lid 2, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap)

text:
     COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
                                        Brussel, 11.04.2000
                                        COM (2000) 214 definitief
           AANBEVELING VAN DE COMMISSIE
inzake de globale richtsnoeren 2000 voor het economisch beleid
              van de lidstaten en de Gemeenschap
   opgesteld overeenkomstig artikel 99, lid 2, van het Verdrag tot
            oprichting van de Europese Gemeenschap
 ---pagebreak---                                                                         INHOUD
I.  ALGEMENE RICHTSNOEREN VOOR HET ECONOMISCH BELEID .....................................3
1.  Inleiding...............................................................................................................................................................3
2.  Voornaamste prioriteiten en beleidseisen......................................................................................................4
    2.1 Toestand van de EU-economie aan het begin van het nieuwe millennium....................................4
    2.2 Voornaamste uitdagingen........................................................................................................................5
    2.3 Toepassing van de strategie: versterking van het groeipotentieel van de EU-economie ..............7
3.  Beleidsaanbevelingen.........................................................................................................................................9
    3.1 Op groei en stabiliteit gerichte macro-economische politiek ............................................................9
    3.2 Gezonde openbare financiën ............................................................................................................... 10
    3.3 Verbetering van kwaliteit en houdbaarheid van de openbare financiën................................................ 11
    3.4 Bevordering van gepaste loonontwikkelingen................................................................................... 12
    3.5 Stimulering van een op kennis gebaseerde samenleving ................................................................. 13
    3.6 Efficiënt werkende product (goederen en diensten) -markten....................................................... 13
    3.7 Bevordering van de kapitaalmarkten door verdere integratie en verdieping................................ 14
    3.8 Activering van de arbeidsmarkten....................................................................................................... 15
    3.9 Versterking van duurzame ontwikkeling............................................................................................ 16
II. RICHTSNOEREN PER LAND................................................................................................................ 17
1.  België................................................................................................................................................................. 17
2.  Denemarken..................................................................................................................................................... 19
3.  Duitsland.......................................................................................................................................................... 21
4.  Griekenland ..................................................................................................................................................... 23
5.  Spanje................................................................................................................................................................ 25
6.  Frankrijk ........................................................................................................................................................... 27
7.  Ierland............................................................................................................................................................... 29
8.  Italië................................................................................................................................................................... 31
9.  Luxemburg ...................................................................................................................................................... 33
10. Nederland......................................................................................................................................................... 34
11. Oostenrijk ........................................................................................................................................................ 36
12. Portugal ............................................................................................................................................................ 38
13. Finland.............................................................................................................................................................. 40
14. Zweden............................................................................................................................................................. 42
15. Verenigd Koninkrijk....................................................................................................................................... 44
                                                                                2
 ---pagebreak--- I.      ALGEMENE                                             zullen hun respectieve onderwerpen uitvoeriger
                                                             behandelen. Bovendien heeft de verschuiving van
RICHTSNOEREN VOOR HET                                        de klemtoon in de GREB ook te maken met het
ECONOMISCH BELEID                                            feit dat de conclusies van Lissabon vooral
                                                             betrekking hadden op de vereenvoudiging en de
1.      I NLEIDING                                           stroomlijning van alle bestaande instrumenten.
                                                             Om de coördinatie te verbeteren wordt op de
Het Verdrag bepaalt dat de lidstaten hun                     Raad, in andere samenstellingen, een beroep
economisch beleid moeten voeren teneinde bij te              gedaan om een bijdrage te leveren aan de
dragen tot de verwezenlijking van de                         voorbereiding van de GREB door de ECOFIN-
doelstellingen van de Unie en in het kader van de            Raad.
globale richtsnoeren voor het economisch beleid              De achtergrond van de GREB 2000 wordt
(GREB) (artikel 98). Ook bepaalt het dat de                  gevormd door de economische situatie en de
lidstaten hun economisch beleid moeten                       vooruitzichten uit de voorjaarsprognoses 2000
beschouwen als een aangelegenheid van                        van de Commissie. De Commissie heeft
gemeenschappelijk belang en het moeten                       bovendien gedacht aan de behoefte aan
coördineren in het kader van de Raad (artikel 99).           synergieën        tussen        de     verschillende
Daartoe heeft de Raad sedert het begin van fase 2            coördinatieprocessen,         met      name        de
van de Economische en Monetaire Unie op              1
                                                             werkgelegenheidsrichtsnoeren en het toezicht op
aanbeveling van de Commissie elk jaar GREB                   de structurele hervormingen. Bij de opstelling van
vastgesteld. Deze vormen de kern van het                     de aanbeveling voor de GREB 2000 heeft de
economische beleidscoördinatieproces en leveren              Commissie ten slotte ook geput uit de
het kader voor de vaststelling van de algemene               bevindingen en conclusies van haar verslag over
beleidsdoelstellingen en -krachtlijnen van de                de tenuitvoerlegging van de GREB 1999. In dit
lidstaten en de Unie. Zij krijgen nog meer
                                                             laatste werd geconcludeerd dat de GREB 1999
betekenis door het verslag van de Raad over de               naar behoren ten uitvoer zijn gelegd. Er is een
economische beleidscoördinatie dat werd                      bevredigende        macro-economische        politiek
goedgekeurd door de Europese Raad van                        gevoerd.      De       hervormingen       van      de
Helsinki en de speciale Europese Raad van                    arbeidsmarkten geven echter uiteenlopende
Lissabon over “Werkgelegenheid, economische                  resultaten te zien: in veel lidstaten werd een actief
hervorming en sociale samenhang”, waarin de
                                                             arbeidsmarktbeleid gevoerd, maar slechts in
Europese Raad besloot ieder voorjaar een                     weinige werden de uitkeringsregelingen en de
vergadering over economische en sociale                      stringente wetgeving op de arbeidsbescherming
vraagstukken te houden.                                      aangepast. De economische hervormingen gaven
Deze GREB bouwen voort op de bestaande                       vooral vooruitgang te zien bij de
strategie en geven operationele inhoud aan de                tenuitvoerlegging van de interne-marktwetgeving
conclusies van de Europese Raad van Lissabon.                en de liberalisatie van de sectoren
Met name zijn zij geconcentreerd op de gevolgen              telecommunicatie en elektriciteit. Enige, maar niet
op middellange en lange termijn van de                       voldoende verbetering is waar te nemen bij het in
structurele beleidsmaatregelen en op de                      de hand houden van de staatssteun en de
hervormingen die tot doel hebben het                         ontwikkeling van de risicokapitaalmarkten.
economisch groeipotentieel, de werkgelegenheid               Weinig vooruitgang is gerealiseerd op een aantal
en de sociale samenhang te bevorderen, alsook                andere terreinen, waaronder de naleving van de
op de overgang naar een op kennis gebaseerde                 voorschriften voor overheidsaanbestedingen en
economie. Het Cardiff- en het Luxemburg-proces               de bevordering van O&O en innovatie.
1   Vooruitlopend op fase 2 van de Economische en
    Monetaire Unie, die begon op 1 januari 1994, werden de
    eerste GREB aangenomen in december 1993. Sedertdien
    werden de GREB vastgesteld in de zomer van elk jaar.
                                                           3
 ---pagebreak--- 2. VOORNAAMSTE                                                   De economische groei was relatief zwak, de
                                                                 werkgelegenheid vertoonde geen netto groei en
             PRIORITEITEN EN                                     de werkloosheid is nog steeds groter dan aan het
             BELEIDSEISEN                                        begin van het decennium. De levensstandaard in
                                                                 de EU ligt gemiddeld ongeveer 35% lager dan in
2.1 Toestand van de EU-                                          de Verenigde Staten, ondanks de convergentie
             economie aan het begin van                          van de productie per werkuur naar het VS-peil na
             het nieuwe millennium                               een inhaalbeweging die vier decennia heeft
                                                                 geduurd. De grote achterstand in inkomen per
De erfenis van de jaren negentig - In het                        hoofd van de bevolking is voor een deel toe te
laatste decennium heeft de Europese Unie de                      schrijven aan de lage en stagnerende participatie-
economische integratie aanzienlijk bevorderd en                  en werkgelegenheidspercentages. Bovendien zijn
een solide kader voor de economische politiek                    de investeringen in de EU in de jaren negentig
gecreëerd. De interne markt is grotendeels                       reëel nauwelijks toegenomen en is de
voltooid en voorheen overgereguleerde                            investeringsquote nog gedaald, terwijl de
bedrijfstakken zijn geliberaliseerd en aan de                    investeringen in de Verenigde Staten bijna
krachten van de concurrentie onderworpen. Er is                  verdubbeld zijn.
een op stabiliteit gerichte monetaire politiek tot               De paradox tussen de indrukwekkende
stand gebracht, welke wordt ondersteund door                     verbetering van de kadervoorwaarden en de
een gezonde budgettaire politiek en de gewenste                  teleurstellende economische resultaten wijst op
loonontwikkelingen. De euro is met succes                        de ernst van de macro-economische
ingevoerd. Een algemeen kader is aanwezig voor                   onevenwichtigheden en structurele rigiditeiten die
de coördinatie van de economische politiek en                    heersten aan het begin van het vorige decennium.
het werkgelegenheidsbeleid.                                      Deels weerspiegelt hij ook de late start van de
Ondanks deze indrukwekkende prestaties waren                     economische hervormingen in veel lidstaten en
de economische resultaten van de Europese Unie                   de tijd die verloopt voordat een beleidsmix
in de jaren negentig teleurstellend, zowel in                    vruchten afwerpt. In dit verband moet worden
vergelijking met het verleden als met de                         opgemerkt dat verschillende lidstaten in het
Verenigde Staten.                                                laatste decennium zeer goede economische
                                                                 resultaten hebben geboekt. Hoewel de meeste aan
                   Reële groei van het BBP in EU-15 en VS                    Levensstandaard en arbeidsproductiviteit, EU-15
         % p.a.                                                                                (KKS; VS = 100)
    6                                                                      %
                     VS                                              100
           EU-15
    5                                                                 95
                                                                      90                 BBP per werkuur
    4
                                                                      85
    3                                                                 80
                                                                      75
    2
                                                                      70
                                                                      65
    1
                                                                      60                                       BBP per capita
    0                                                                 55                               BBP per werknemer
               1960s              1970s     1980s        1990s
                                                                      50
 Bron: diensten van de Commissie.
                                                                      45
                                                                         1960      1965     1970    1975   1980     1985    1990 1995 2000
                                                                  Bron: diensten van de Commissie.
                                                               4
 ---pagebreak---  het begin van de jaren negentig ook door de
recessie werden getroffen, beleefden zij daarna                              Bijdragen tot de groei in EU-15
een krachtig herstel waardoor de werkloosheid           4
                                                            %
aanzienlijk afnam, in sommige gevallen tot een                             Reële groei
peil dat niet was geëvenaard sedert het begin van       3
de jaren zeventig. Uiteraard speelden nationale
factoren een rol, maar deze landen hebben               2
gemeen dat hun snelle macro-economische
aanpassing hand in hand ging met een algemeen
                                                        1
structureel hervormingspakket en dat deze               0
onderling versterkende strategie vastberaden ten
uitvoer werd gelegd.                                   -1                       Binnenlandse
                                                                                vraag                   Netto-uitvoer
Begin van een virtueuze cirkel – Sedert het            -2
begin van de zomer 1999, toen de laatste GREB                1993     1994     1995    1996  1997 1998   1999     2000 2001
werden vastgesteld, valt in de Unie een steeds       Bron: diensten van de Commissie.
krachtiger en algemener economisch herstel waar
te nemen. Onder invloed van een ondersteunend       De opgeklaarde economische vooruitzichten zijn
macro-economisch beleid, een concurrerende          ten dele het gevolg van gunstige
wisselkoers van de euro en de dynamische            conjunctuurfactoren, maar nog meer van een
economische bedrijvigheid in de wereld zal de       vaardig macro-economisch beleid dat in
opleving dit jaar en daarna nog aan snelheid        toenemende mate wordt ondersteund door een
winnen. Op de product- en arbeidsmarkten van        passend structureel beleid. Als de
de meeste lidstaten is nog sprake van stagnatie,    beleidsaanbevelingen van deze GREB
maar de investeringsactiviteit zal naar             vastberaden ten uitvoer worden gelegd, zal de
verwachting aanzienlijk aantrekken, zodat mag       EU-economie in een positieve spiraal treden van
worden gerekend op een solide groei die niet        krachtige groei, hoog vertrouwen en uitbreiding
wordt belemmerd door capaciteitsbeperkingen en      van de werkgelegenheid. Derhalve is een jaarlijkse
die geen inflatoire spanningen doet ontstaan,       groei van ongeveer 3% voor de EU als geheel een
indien, zoals verwacht, het loonverloop aangepast   realistische voorspelling voor de komende jaren.
blijft. In de landen waar het herstel al verder
gevorderd is zijn er evenwel tekenen die wijzen     2.2 Voornaamste uitdagingen
op knelpunten en oververhittingsriscio’s.
Bovendien heeft de depreciatie van de euro          Tegen deze gezonde achtergrond worden de
samen met de sterke stijging van de                 Europese beleidsmakers in de komende jaren en
aardolieprijzen het risico op invoer van inflatie   daarna geconfronteerd met nieuwe uitdagingen
verhoogd.                                           en kansen. De voornaamste uitdagingen zijn:
                                                    terugkeer tot volledige werkgelegenheid,
De banenschepping heeft zich krachtig               overgang naar een op kennis gebaseerde
voortgezet naarmate de groei rijker aan             economie, de snelle vergrijzing van de bevolking
werkgelegenheid werd, waardoor het                  en verbetering van de sociale cohesie. Alle
werkloosheidspercentage geleidelijk is gedaald.     lidstaten staan voor deze uitdagingen, maar er zijn
Tegen de achtergrond van gunstige                   grote verschillen in de mate waarin zij eraan zijn
groeivooruitzichten, aanhoudende verschuivingen     blootgesteld en de mate waarin zij zich al hebben
naar meer arbeidsintensieve dienstensectoren en     voorbereid.
de inspanningen om het effectieve arbeidsaanbod
te verhogen, zal de werkgelegenheid zich sterk
blijven uitbreiden en de werkloosheid verder
afnemen.
                                                  5
 ---pagebreak--- Herstel van de volledige werkgelegenheid -                     Bevordering van de overgang naar een op
Hoewel de werkloosheid geleidelijk is afgenomen                kennis gebaseerde economie - Innovatie en
tot ongeveer 9% van de beroepsbevolking in de                  vermeerdering van kennis worden steeds meer de
Unie, is zij nog onaanvaardbaar hoog en zijn er in             drijvende krachten achter concurrentievermogen,
de meeste lidstaten nog aanzienlijke verschillen               productiviteit,                                economische                                 groei,
tussen mannen en vrouwen. Bovendien zijn de                    werkgelegenheid en levensstandaard. De Unie
werkgelegenheids- en participatiepercentages in                loopt achter op de Verenigde Staten wat betreft
de Unie zeer laag, vooral die van vrouwen en                   innovatiecapaciteit - en de achterstand is sedert
oudere werknemers in veel landen. Het niet-                    het midden van de jaren negentig nog groter
deelnemen aan de arbeidsmarkt leidt tot                        geworden - en ook wat betreft de productie en
aanzienlijke economische en sociale kosten.                    verspreiding                            van                   informatie-                         en
Terugkeer tot volledige werkgelegenheid blijft                 communicatietechnologie (ICT). Voorts zijn er
derhalve de hoofddoelstelling van de                           ernstige kwalificatietekorten, voornamelijk op het
economische en sociale politiek en zal vooral                  gebied van natuurwetenschappen en techniek, en
worden verwezenlijkt door banen te scheppen in                 ontbreekt het aan basiskennis op ICT-gebied bij
de dienstensector, de participatiegraad van de                 alle werknemers en aan de deskundige kennis die
vrouwen te verhogen en oudere werknemers te                    nodig is in de informatiemaatschappij. Er is dus
reïntegreren. Zoals de bijzondere Europese Raad                behoefte aan aanpassing van de economische
van Lissabon heeft beklemtoond, is het algemene                structuren, betere allocatie van de middelen
doel het werkgelegenheidspercentage op te                      tussen sectoren, bedrijven en activiteiten en
trekken van het huidige gemiddelde van 61% tot                 afstemming van kwalificaties op beroepen.
zo dicht mogelijk bij 70% in 2010, en de
participatiegraad van de vrouwen van 51 tot 60%,               Vergrijzing van de bevolking –                                           Vanaf 2010 zal
voor de EU als geheel. Als deze doelstellingen op              de EU een sterke stijging van het aandeel van de
middellange tot lange termijn worden gehaald,                  oudere, niet-actieve leeftijdsgroepen en een
zou de EU-economie niet alleen op een                          afname van de beroepsbevolking kennen.
duurzaam hoger groeipad komen, maar zouden                     Afgezien van de mogelijk belangrijke effecten
ook de openbare financiën en de sociale                        hiervan op de totale besparingen, zal de stijgende
zekerheid van de lidstaten aanzienlijk worden                  afhankelijkheidsratio aanzienlijke gevolgen
verlicht en zou de sociale uitsluiting effectief               hebben voor de bijdrage van de factor arbeid aan
kunnen worden bestreden.                                       de economische groei en de houdbaarheid
                             Werkgelegenheid in EU-15                                         Afhankelijkheidsratio's in EU-15
                                                                         %
          %                                                       80
   75
                                                                  70
   70                            Totaal                                                                           Totaal
                               werkgelegenh                       60
   65
                                                                  50
   60
                                                                  40                                            Oudere
   55                                                                                n
   50            Participatiegraad van vrouwen                    30
   45                                                             20
   40                                                             10
   35                                                              0
                                                                          1980        1990        2000       2010       2020        2030       2040       2050
   30
      1970           1975          1980       1985 1990 1995
                                                                Opmerking: Totale afhankelijkheidsratio = aantal personen in de leeftijdsgroepen 0-14 en 65+
 Bron: diensten van de Commissie.                               gedeeld door aantal personen in de actieve leeftijd 15-64 jaar.
                                                                Afhankelijkheidsratio van ouderen = aantal personen in de leeftijdsgroep 65+ gedeeld door aantal
                                                                personen in de actieve leeftijdsgroep 15-64 jaar.
                                                                Bron: diensten van de Commissie.
                                                             6
 ---pagebreak--- van de openbare financiën. Een stijging van de        2.3 Toepassing van de strategie:
afhankelijkheidsratio zal leiden tot lagere
economische groei, tenzij            zij    wordt
                                                                   versterking                               van              het
gecompenseerd door een aanhoudende                                 groeipotentieel van de EU-
verbetering van de factorproductiviteitsgroei. Wat                 economie
de budgettaire gevolgen van de vergrijzing betreft    De doelstellingen herstel van volledige
zal een ongewijzigd beleid leiden tot een sterke      werkgelegenheid, schepping van een op kennis
stijging van de uitgaven voor pensioenen en           gebaseerde economie, voorbereiding op de
gezondheidszorg. De lidstaten dienen dit              vergrijzing van de bevolking en behoud van
probleem aan te pakken door alomvattende              sociale samenhang zijn met elkaar verbonden en
strategieën, bestaande uit maatregelen om de          moeten worden nagestreefd door een coherente,
houdbaarheid van de openbare financiën te             allesomvattende economische beleidsstrategie
verzekeren, hervorming van de pensioen- en            voor de middellange tot lange termijn. Het
gezondheidszorgstelsels en stimulansen ter            zwaartepunt moet liggen op de capaciteit van de
verhoging van de participatiegraad, vooral die van    EU-economie om gedurende een langere periode
oudere werknemers. In verband met deze                een hoge niet-inflatoire groei te genereren.
uitdaging heeft de Europese Raad van Lissabon         Hoewel deze doelstellingen bij de huidige
aangedrongen op nauwere samenwerking tussen           conjuncturele opleving in het verschiet komen te
de lidstaten, met name wat betreft de                 liggen, blijft de vraag of verdere vooruitgang kan
ontwikkeling van de sociale bescherming op            worden geboekt zonder een aanzienlijke
langere termijn.                                      verhoging van de potentiële groei van de
                                          Hoewel
                                                      Europese economie. Het beleid dient derhalve te
Verbetering van de sociale cohesie -
de Europese burger gemiddeld een hoge
                                                      worden gericht op:
levensstandaard heeft en sociaal goed beschermd       ● behoud van een op groei en stabiliteit
is, is er nog steeds zeer veel sociale uitsluiting.            gerichte macro-economische politiek;
Werkloosheid blijft de voornaamste oorzaak
daarvan. De uitsluiting is met name toe te            ● bevordering van een op kennis gebaseerde
schrijven aan de hoge langdurige werkloosheid en               economische bedrijvigheid;
het geconcentreerde karakter van de                   ● spoedige, grondige, algemene hervormingen
werkloosheid (bepaalde regio’s, gemeenschappen,                van de product-, kapitaal- en
sociale groepen en categorieën werknemers).                    arbeidsmarkten; en
Hoewel dit probleem ook andere dan
arbeidsmarktaspecten heeft, is de beste               ● modernisering van de stelsels van sociale
bescherming tegen sociale uitsluiting een baan.                bescherming.
De belangrijkste bijdrage die de economische
politiek op dit punt kan leveren, is dan ook het                               Investeringsresultaten in EU-15
scheppen van betere kadervoorwaarden voor                30
                                                            % van BBP
hoge werkgelegenheid en lage werkloosheid.                                                           Totale investeringen
                                                         25
                                                         20
                                                         15            Particuliere investeringen
                                                         10
                                                          5
                                                                    Overheidsinvesteringen
                                                          0
                                                           1970         1975         1980       1985       1990        1995 2000
                                                       Bron: diensten van de Commissie.
                                                    7
 ---pagebreak--- Deze vier beleidsreacties zijn alle van groot       (iv) bevordering           van      de     gepaste
belang. Zij hangen met elkaar samen,                       loonontwikkelingen;
ondersteunen elkaar en moeten tegelijk worden       (v) stimulering van de kenniseconomie;
uitgevoerd om de voornaamste uitdagingen het
hoofd te kunnen bieden. Gezonde macro-              (vi) efficiënt werkende product (goederen en
economische voorwaarden zijn het beste                     diensten) -markten;
vertrekpunt om zo spoedig mogelijk de vruchten      (vii) bevordering van de kapitaalmarkten door
van de ontwikkeling naar een kenniseconomie en             verdere integratie en verdieping;
van de economische hervormingen te kunnen
oogsten. Anderzijds zullen efficiënt werkende       (viii) actievering van arbeidsmarkten; en
markten en gemoderniseerde stelsels van sociale     (ix) versterking van duurzame ontwikkeling.
zekerheid           de          macro-economische
beleidsmaatregelen doeltreffender maken.                                        *
Kortom, een effectief beleid vergt een
alomvattende aanpak, wat op zijn beurt de
consumenten en de investeerders meer                                         * *
vertrouwen zal geven en aldus sneller baten zal
opleveren. De expliciete relatie tussen de          De lidstaten staan over het algemeen voor
behoefte aan hervormingen en de verwezenlijking     dezelfde uitdagingen en beleidsbehoeften. De
van de voornaamste doelstellingen van de Unie,      algemene aanbevelingen die in deel 3 worden
met name volledige werkgelegenheid en sociale       gegeven gelden dan ook voor alle lidstaten. Er
cohesie, zal de steun van de samenleving voor de    zijn evenwel grote verschillen tussen de lidstaten
strategie en het proces van veranderingen dat zij   wat betreft economische resultaten en
inhoudt, in de hand werken.                         vooruitzichten, alsook structuren en instellingen.
                                                    Dit betekent dat de beleidsprioriteiten in iedere
De hoofdpunten van de strategie worden hierna       lidstaat iets anders liggen. Daarom worden in deel
opgesomd; de specifieke aanbevelingen volgen in     II economische richtsnoeren voor ieder land
deel 3. Deze strategie zou door alle                afzonderlijk gegeven. In dit verband moet
beleidsactoren moeten worden gevolgd en op          worden opgemerkt dat de lidstaten momenteel
gecoördineerde wijze ten uitvoer gelegd, teneinde   hun actieplannen voor de werkgelegenheid
een evenwichtige en algemene beleidsmix te          herzien in het licht van de
bereiken die tot onderling versterkende             werkgelegenheidsrichtsnoeren voor 2000. De
voorwaarden                  leidt           voor   richtsnoeren per land vormen dus, wat de
werkgelegenheidsschepping, innovatiecapaciteit,     arbeidsmarktvraagstukken betreft, een aanvulling
kennisverwerving en vermindering van de sociale     op de werkgelegenheidsrichtsnoeren 2000 en een
uitsluiting:                                        ondersteuning van de tenuitvoerlegging van de
(i) op groei en stabiliteit gerichte macro-         herziene nationale actieplannen.
       economische politiek;
(ii) gezonde openbare financiën;
 (iii) verbetering van kwaliteit en houdbaarheid
       van de openbare financiën;
                                                  8
 ---pagebreak--- 3.          BELEIDSAANBEVELINGEN                                               De lidstaten buiten de eurozone, die verantwoordelijk
                                                                               blijven voor hun eigen monetaire en wisselkoerspolitiek,
                                                                               moeten eveneens een op stabiliteit gerichte macro-
3.1 Op groei en stabiliteit gerichte                                           economische politiek blijven voeren, welke de basis is voor
            macro-economische politiek                                         een volgehouden groei en banenschepping. Dit houdt in dat
                                                                               zij:
De macro-economische beleidsmix speelt een hoofdrol in de
bevordering van de groei en de werkgelegenheid en het                          iv.         hun convergentieprogramma nauwgezet
behoud van prijsstabiliteit. Op korte termijn moet hij het                                 blijven uitvoeren;
herstel ondersteunen en zorgen voor een volledige
verwezenlijking van het groeipotentieel. Op middellange                        v.          hun monetaire en budgettaire politiek
termijn moet de mix bijdragen tot kadervoorwaarden die                                     zodanig voeren dat de prijsstabiliteit en de
de economie op een houdbaar, hoger, niet-inflatoir groei- en                               houdbaarheid van de overheidsfinanciën
werkgelegenheidspad moeten brengen, onder meer door                                        behouden blijven en waar nodig verbeterd.
adequate besparingen en investeringen. In de eurozone                                      Daardoor zullen zij zich ook voorbereiden
bestaat een passend beleid uit:                                                            op de invoering van de euro; en
i.          een monetaire politiek die gericht is op                           vi.         een gezonde monetaire en budgettaire
            behoud van prijsstabiliteit overeenkomstig                                     politiek                  voeren          om      hun
            het Verdrag;                                                                   wisselkoersverplichtingen te kunnen
                                                                                nakomen (Denemarken en Griekenland,
ii.         volgehouden inspanningen om zo snel                                            de twee lidstaten die deelnemen aan het
            mogelijk een begrotingsevenwicht of                                            WKM2) of hun inflatiedoelstelling te halen
            -overschot te bereiken en op middellange                                       en aldus de voorwaarden voor
            termijn te behouden (zie punt 3.2); en                                         wisselkoersstabiliteit tot stand te brengen
                                                                                (Zweden en het Verenigd Koninkrijk, de
iii.        een verantwoordelijk gedrag vanwege de                                         twee lidstaten met een rechtstreeks
            sociale partners om een loonontwikkeling                                       inflatiestreefcijfer).
            te bereiken die verenigbaar is met
            prijsstabiliteit                                              en
            werkgelegenheidsschepping (zie punt 3.4).
                                                                                Werkelijke en voor conjunctuur gecorrigeerde
       %                    Rentevoeten in eurozone
                                                                                begrotingssaldi in eurozone
   6                                                                                % van BBP
                             Lange termijn                                         1
   5                                                                                Voor conjunctuur aangepast
                                                                                0.5
   4                                                                               0
                                     Korte termijn
                                                                                -0.5
   3
                                                                                -1
   2
                                                   Voornaamste
                                                                                -1.5
                                                   herfinancieringstarief
                                                                                Werkelijk
   1
                                                                                -2
   0                                                                            -2.5
     Jan-99                         Jul-99                       Jan-00                        1998              1999           2000    2001
                                                                                Bron: diensten van de Commissie.
 Bron: diensten van de Commissie.
                                                                             9
 ---pagebreak--- 3.2 Gezonde openbare financiën                                    iii.      waar nodig meer budgettaire consolidatie-
                                                                            inspanningen leveren dan de
Een gezonde begrotingssituatie, in overeenstemming met                      minimumeisen van het stabiliteits- en
het stabiliteits- en groeipact, schept de voorwaarden voor                  groeipact, teneinde extra ruimte voor
een goede werking van de automatische stabilisatoren                        conjuncturele stabilisatie te creëren,
zonder risico op overschrijding van de                                      onverwachte budgettaire ontwikkelingen
begrotingstekortdrempel van 3% van het BBP. Ook                             op te kunnen vangen, de schuld sneller te
draagt zij ertoe bij dat de rentevoeten laag blijven, het “in-              doen afnemen en zich voor te bereiden op
crowden” van investeringen, de schuldquote verder kan                       de budgettaire gevolgen van de vergrijzing
worden verlaagd en het vertrouwen van de investeerders                      van de bevolking.
wordt verhoogd door een grotere geloofwaardigheid van het
budgettaire raamwerk van de EMU. Daar verwacht                            Netto financieringsoverschot (+)of –tekort(-)
wordt dat de groei het potentiële percentage zal                      van de overheid volgens de geactualiseerde stabiliteits- en
overschrijden, is een procyclische koers van de                               convergentieprogramma’s (in % van het BBP)
begrotingspolitiek niet aan te raden. Omdat geen                               Datum1) 19992)        2000     2001       2002        2003
verbetering van de achterliggende tekort-positie wordt
verwacht voor de eurozone en evenmin voor de EU als                                            Stabiliteitsprogramma’s
geheel, blijft behoefte bestaan aan verdere budgettaire             B          12/99      -0,9       -1,0      -0,5        0,0        0.2
consolidatie-inspanningen. Wegens de economische en                 D          12/993)    -1,1       -1,0      -1,5      -1,0        -0,5
budgettaire verschillen tussen de lidstaten moeten de               E          01/00      -1,1       -0,8      -0,4        0,1        0,2
draagwijdte, de timing en de snelheid van verdere
aanpassingen worden afgestemd op de omstandigheden in               F4)        01/00      -1,8       -1,7      -1,2      -0,7        -0,3
elk land. In het algemeen moeten de lidstaten evenwel:              IRL        12/99       2,0        1,2       2,5        2,6        n.a.
                                                                    I          01/00      -1,9       -1,5      -1,0      -0,6        -0,1
i.      profiteren van de beter dan verwachte                       L          02/00       2,4        2,5       2,6        2,9        3,1
        economische groei, teneinde in 2000 een
        begrotingssituatie te bereiken die duidelijk                NL5)       11/99       0,5       -0,6      -1,3      -1,1         n.a.
        onder de doelstellingen ligt die in de                      A          03/00      -2,0       -1,7      -1,5      -1,4        -1,3
        geactualiseerde                      stabiliteits-en        P          02/00      -2,0       -1,5      -1,1      -0,7        -0,3
        convergentieprogramma’s                           zijn      FIN          09/99     2,3        4,7       4,2        4,6        4,7
        opgenomen. Dit is in overeenstemming
        met de aanbeveling van vorig jaar om de                     EUR-11                -1,2       -1,1      -1,0      -0,6        -0,2
        begrotingscorrecties voor het grootste deel                                           Convergentieprogramma’s
        al in 2000 uit te voeren en zal trouwens in                 DK         12/99       3,0        2,1       2,2        2,3        2,5
        de meeste lidstaten gemakkelijker te halen                  EL         12/99      -1,6       -1,2      -0,2        0,2        n.a.
        zijn dankzij de beter dan verwachte
        resultaten van 1999;                                        S          11/99       1,9        2,1       2,0        2,0        n.a.
                                                                    UK6)       12/99       1,2        0,2       0,2      -0,1        -0,4
ii.     vroeger dan in de geactualiseerde                           EU-15                 -0,6       -0,7      -0,6      -0,3        -0,2
        stabiliteits- en convergentieprogramma’s is                1) Datum van goedkeuring.
        gepland, een begrotingsevenwicht of -                      2) Resultaat.
        overschot trachten te bereiken, zodat                      3) Addendum bij het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van
        uiterlijk in 2001 voldoende ruimte zal
                                                                     februari 2000.
                                                                   4) Gunstig scenario. Prognoses van voorzichtig scenario: -1,3. –0,9
        bestaan om de gevolgen van negatieve                         en – 0,5% van het BBP in respectievelijk 2001, 2002 en 2003.
        conjunctuurfluctuaties op te vangen; en                    5) Voorzichtig scenario. Het programma bevat ook een gemiddeld en
                                                                     een gunstig scenario. De prognoses van dit laatste zijn: - 0,5 en 0%
                                                                     van het BBP in respectievelijk 2001 en 2002.
                                                                   6) 1999: resultaat van kalenderjaar. Programmagegevens voor
                                                                     begrotingsjaar.
                                                                  Bron: Diensten van de Commissie.
                                                               10
 ---pagebreak--- 3.3 Verbetering van kwaliteit en
         houdbaarheid van de openbare                                              Overheidsuitgaven en -ontvangsten - EU-15
         financiën                                                   54
                                                                        % van BBP
De gunstige economische vooruitzichten maken het
mogelijk algemene hervormingen door te voeren, zoals                 52
herstructurering van de uitgaven en verlichting van de               50
belastingdruk, en tegelijk de consolidatie voort te zetten.                                         Uitgaven
De samenstelling en kwaliteit van de budgettaire                     48
consolidatie zijn van belang voor de bevordering van de
werkgelegenheid en een soepele werking van de EMU. De
                                                                     46
overheidsuitgaven moeten worden geherstructureerd om de              44                         Ontvangsten
investeringen in materieel en immaterieel kapitaal te
ondersteunen en het groeipotentieel van de economie te               42                                              Belastingdruk
verhogen; belastinghervormingen die gericht zijn op                  40
verlaging van de belastingdruk en opheffing van distorsies                 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001
zullen een essentiële rol spelen in de verhoging van het
groei- en werkgelegenheidspotentieel. Bovendien moeten de
                                                                   Bron: diensten van de Commissie.
belastingstelsels worden afgestemd op de uitdagingen van de       iv.          de uitkeringsregelingen herzien ter
economische integratie en de technische veranderingen. De                      bevordering van de werkgelegenheid; de
stelsels van sociale zekerheid moeten de economische                           pensioenen en gezondheidszorg herzien
veranderingen ondersteunen en worden aangepast om de                           ter verhoging van de doelmatigheid; en
arbeid aantrekkelijk te maken, arbeidsbelemmeringen op                         rekening houden met de vergrijzing van de
te heffen en op een efficiënte wijze kwaliteitsdiensten aan te                 bevolking;
bieden. Tegelijkertijd moet door modernisering van de             v. de belastingdruk verlagen, vooral die op de
welvaartsstaat worden gezorgd dat de opkomende “nieuwe                         laagstbetaalden, binnen het kader van een
economie” de sociale problemen van werkloosheid,                               voortgezette budgettaire consolidatie;
uitsluiting en armoede niet vergroot. Het is nodig de             vi. de doelmatigheid en doorzichtigheid van
houdbaarheid van de openbare financiën op middellange en                       de belastingstelsels verbeteren, vooral door
lange termijn te verzekeren en daarbij rekening te houden                      verbreding van de belastinggrondslag,
met demografische en andere structurele ontwikkelingen op                      verlaging van de belastingtarieven en
lange termijn. De lidstaten moeten:
                                                                               toepassing                    van        de         vereiste
i.       hun begrotingssituatie verbeteren, eerder                             handhavingsprocedures;
         door uitgavenbeperkingen dan door                        vii. het BTW-stelsel hervormen door
         belastingverhogingen;                                                 vereenvoudiging en modernisering van de
ii.      mechanismen en instellingen invoeren of                               voorschriften, een meer uniforme
         stimuleren die ertoe bijdragen de uitgaven                            toepassing van de bestaande bepalingen en
         in de hand te houden, zodat de belastingen                            versterking van de administratieve
         kunnen worden verlaagd zonder het                                     samenwerking; de lopende discussies over
         bereiken of instandhouden van een                                     de belasting op e-handel afsluiten, want
         gezonde begrotingssituatie in gevaar te                               deze is van groot belang voor de goede
         brengen; in dit verband moeten zij                                    werking van de interne markt; en
         stringente normen voor de middellange                    viii. de belastingcoördinatie voortzetten om
         termijn vaststellen voor de jaarlijkse                                schadelijke belastingconcurrentie te
         stijging van de primaire uitgaven, zodat de                           voorkomen; een overeenkomst bereiken
         reële verhoging van de uitgaven ver onder                             over                het          belastingpakket          in
         de reële groei op middellange termijn blijft;                         overeenstemming met de conclusies van
iii.     de overheidsuitgaven herstructureren ten                              de Europese Raad van Helsinki van
         voordele van de investeringen in materieel                            december 1999.
         en menselijk kapitaal, O&O, innovatie en
         informatietechnologie, alsook met het oog
         op actieve arbeidsmarktmaatregelen in
         overeenstemming                  met              de
         werkgelegenheidsrichtsnoeren;
                                                               11
 ---pagebreak--- Evenals de lidstaten moet de Gemeenschap                                            i.   de nominale loonstijgingen moeten
begrotingsdiscipline aan de dag leggen. Dit geldt                                        verenigbaar blijven met prijsstabiliteit. In
voor alle rubrieken van de financiële                                                    de eurozone moeten zij dus in
vooruitzichten, onder naleving van het                                                   overeenstemming zijn met de doelstelling
interinstitutioneel akkoord over de                                                      van de ECB inzake prijsstabiliteit. Er
begrotingsdiscipline en de verbetering van de                                            kunnen nog verschillen zijn tussen de
begrotingsprocedure. Gestreefd moet worden                                               lidstaten, maar het is essentieel dat het
naar een flexibele allocatie van de middelen van                                         loonverloop in elk land is afgestemd op
de Gemeenschap om de economische effecten                                                nationale economische omstandigheden;
van de EU-begroting te verhogen.
                                                                                ii.  de reële verhoging van de lonen moet in
                                                                                verhouding staan tot de stijging van de
3.4 Bevordering                                        van               gepaste         arbeidsproductiviteit, waarbij rekening
             loonontwikkelingen                                                          moet worden gehouden met de behoefte
                                                                                aan versterking, waar nodig, en vervolgens
De ontwikkeling van de loonkosten in de lidstaten mag de                                 instandhouding van de rentabiliteit van
uiteenlopende economische en werkgelegenheidssituatie                                    capaciteitsverhogende                     en
weerspiegelen. De regeringen kunnen de juiste                                            werkgelegenheidscheppende investeringen.
kadervoorwaarden tot stand brengen om de                                                 Dit betekent dat in landen waar de
onderhandelingen van de sociale partners te                                              algemene          groei       van         de
vergemakkelijken. Opdat het loonverloop zou bijdragen tot                                arbeidsproductiviteit vertraagt, minder
een werkgelegenheidsvriendelijke beleidsmix, is het nodig                                ruimte is voor reële loonsverhogingen.
dat de sociale partners een verantwoordelijk gedrag aan de                               Arbeidstijdverkortingen mogen niet leiden
dag blijven leggen en loonovereenkomsten sluiten die in                                  tot een reële stijging van de arbeidskosten
overeenstemming zijn met de algemene principes van de                                    per eenheid product. Opdat de hogere
globale richtsnoeren voor het economisch beleid. Dit houdt                               rentabiliteit tot uitbreiding van de
in:                                                                                investeringen in de Unie zou leiden, is het
                                                                                van essentieel belang een voor de
                                                                                investeringen bevorderlijk klimaat te
                                                                                scheppen in termen van vraagverloop,
                               Loonverloop in eurozone
       %
                                                                               7         arbeidsmarktvoorwaarden, belastingen en
                                     Nominale beloning per werknemer
                                                                               6         regelgeving;
                                                                               5
                                                                               4
                                                                                iii. bij de bepaling van de lonen tijdens de
                                                                                collectieve onderhandelingen moet
         Nominale                                                              3
         arbeidskosten per
                                                                                rekening worden gehouden met
         eenheid                                                               2
                                                                               1
            Reële beloning per                                                 0         productiviteitsverschillen         (volgens
            werknemer, BBP-deflator
                                                                                bekwaamheid, kwalificaties of geografisch
                                                                                gebied); en
    4                                              Arbeidsproductiviteit
    3
    2
    1                                                                               iv.  het beleid ter vermindering van de
    0
                                                                                loonverschillen tussen mannen en
                                                                                vrouwen als gevolg van de facto
   -1
                                                                                discriminatie moet worden voortgezet.
       1990          1992          1994         1996           1998       2000
 Bron: diensten van de Commissie.
                                                                                12
 ---pagebreak--- 3.5 Stimulering van een op kennis
        gebaseerde samenleving                                   % van BBP
                                                                                O&O-uitgaven
                                                                                (1998)
                                                                                Aandeel van
                                                                                particuliere sector
De Europese Unie moet haar innovatiecapaciteit                              EL                                                                  23
verbeteren als essentieel onderdeel van haar strategie ter                     P                                                                33
bevordering van groei en werkgelegenheid. De effecten van                         E                                                             50
de verspreiding van innovaties en technologie zullen                                I                                                           55
beperkt blijven, tenzij zij deel uitmaken van een algemeen                              IRL                                                    74
hervormingsproces op de product-, kapitaal- en                                                                                50
arbeidsmarkten. Concurrentie en goed functionerende
                                                                                A
                                                                                65
financiële markten zijn van essentieel belang voor de
                                                                                B
                                                                                65
bevordering van innovaties en de verspreiding van
                                                                                UK
                                                                                60
technologie. De lidstaten moeten:                                                              DK
                                                                                NL                                           54
                                                                                0
i.      de deelname van de particuliere sector in                                                   F                                           60
        de financiering van O&O stimuleren, in                                                       D                                         65
        het bijzonder door fiscale maatregelen en                                                             FIN                               61
        verbetering van de werking van de                                                                                S                  75
        risicokapitaalmarkten;                                    0               1            2              3             4               5
ii.     de concurrentie op de product- en                       Opmerking: de gegevens hebben betrekking op het deel van O&O dat door de particuliere sector
        kapitaalmarkten aanmoedigen om het
                                                                wordt uitgevoerd.
                                                                Bron: diensten van de Commissie en OESO.
        bedrijfsleven meer prikkels te geven om te            vi.          meer inspanningen leveren op het gebied
        innoveren en de verspreiding van                                   van onderwijs en opleiding, zowel
        technologie en informatie te bevorderen;                           particulier als openbaar, om de
iii.    de openbare financiering van                                       aanpasbaarheid van de beroepsbevolking
        basisonderzoek op het gepaste niveau                               te verhogen en het ontstaan van
        brengen, kenniscentra creëren en de                                werkloosheid en sociale uitsluiting door
        samenwerking                               tussen                  gebrek aan vaardigheden te voorkomen;
        onderzoekinstellingen en het bedrijfsleven                         levenslang                                 leren                              van
        stimuleren;                                                        informatiemaatschappijvaardigheden
iv.     goedkope en snelle toegang tot het internet                        stimuleren; tegen 2010 het aantal jongeren
        mogelijk maken;                                                    van 18 tot 24 jaar met alleen een diploma
                                                                           van lager secundair onderwijs met de helft
v.      maatregelen nemen om de versnippering                              verminderen; het aantal onderzoekers en
        en segmentering van O&O te verminderen                             ingenieurs verhogen; aan alle scholen het
        en de samenwerking in de EU                                        internet en de multimediamiddelen ter
        intensiveren, teneinde een Europese                                beschikking stellen tegen eind 2001 en de
        ruimte van onderzoek en innovatie tot                              vereiste vakbekwaamheid van leerkrachten
        stand te brengen; de vorming van                                   tegen eind 2002; de informatietechnologie
        netwerken tussen onderzoekcentra tegen                             op ruimere schaal gebruiken op de
        2001 bevorderen en belemmeringen voor                              scholen.
        de mobiliteit van onderzoekers tegen 2002
        afschaffen; op basis van een voorstel van             3.6 Efficiënt werkende product
        de Commissie tegen eind 2001 een                                   (goederen en diensten) -
        Europees octrooisysteem invoeren; en
                                                                           markten
                                                              Goed functionerende productmarkten zijn voor de EU-
                                                              landen van essentieel belang om de kansen te kunnen
                                                              benutten die worden geboden door de invoering van de euro,
                                                              de mondialisering en de nieuwe technologieën, en zij spelen
                                                              een belangrijke rol bij het aanpakken van de
                                                              werkgelegenheidsproblemen. Op dit gebied is al veel
                                                              vooruitgang geboekt, vooral als gevolg van de structurele
                                                              hervormingen in de lidstaten en de impuls die uitgaat van
                                                           13
 ---pagebreak--- het Cardiff-proces. In de dienstensector is de vooruitgang    viii. maatregelen nemen ter verbetering van de
echter het traagst. Tegen het einde van 2000 moet een                 doelmatigheid van de overheidsdiensten
strategie zijn ontworpen om de belemmeringen voor de                  door bevordering van het gebruik van
handel in diensten op te heffen. De lidstaten moeten:                 nieuwe                management-                 en
i.       de internemarktwetgeving ten volle en                        communicatietechnieken                   (e-handel,
         effectief ten uitvoer leggen, vooral op het                  internet, on-line-aanbestedingen) en door
         gebied van de overheidsaanbestedingen en                     stimulering             van           doorzichtige
         de technische normen;                                        partnerschappen tussen de openbare en de
                                                                      particuliere sector; en
ii. de onafhankelijkheid van de                               ix. toezicht uitoefenen op de effectieve
         mededingingsautoriteiten verzekeren; deze                    tenuitvoerlegging van de diverse
         machtigen om de artikelen 81 (kartels) en                    regelgevende hervormingen teneinde
         82 (misbruik van machtsposities) van het                     concrete resultaten te behalen in termen
         EU-verdrag ten uitvoer te leggen;                            van economische doelmatigheid.
iii. de staatssteun verminderen, vooral de
         ad hoc-steun, en deze heroriënteren op               3.7 Bevordering van de
         horizontale doelstellingen; de controle op                   kapitaalmarkten door verdere
         de staatssteun en de evaluatie ervan                         integratie en verdieping
         verbeteren;
iv. tegen eind 2001 de liberalisatie van de                   Efficiënt werkende, geïntegreerde financiële markten
         telecommunicatiesector voltooien en, in              verbeteren de allocatie van het kapitaal en verlagen de
         het bijzonder, voor het einde van 2000 de            kosten ervan. Zij vergemakkelijken het proces van
         concurrentie in de plaatselijke netwerken            structurele hervormingen en spelen een essentiële rol in de
         stimuleren;                                          ondersteuning van het vrije ondernemerschap. Gezonde
                                                              financiële systemen dragen ook bij tot de macro-
v. de liberalisatie bespoedigen in de sectoren                economische stabiliteit. Sedert de invoering van de euro zijn
         energie (elektriciteit en gas), posterijen en        belangrijke vorderingen gemaakt bij de integratie van de
         vervoer; als minimum de communautaire                financiële markten, niet in het minst dankzij de
         richtlijnen voor de liberalisatie van de             tenuitvoerlegging van de actieplannen voor financiële
         nutsvoorzieningen ten volle ten uitvoer              diensten en risicokapitaal. Dit is een belangrijke
         leggen; zorgen dat de voordelen van lagere           beleidsprioriteit. De speciale Europese Raad van Lissabon
         prijzen en hoge kwaliteit van de diensten            heeft aangedrongen op volledige tenuitvoerlegging van deze
         onverwijld worden doorgegeven aan de                 actieplannen tegen respectievelijk 2005 en 2003. Het is
         consumenten en de industriële gebruikers             noodzakelijk :
         via een aangepaste regulering en rekening
         houdend          met          de        openbare     i.      de breedst mogelijke toegang tot
         dienstverplichtingen;                                        investeringskapitaal in de gehele EU, ook
vi. de concurrentie in de dienstensectoren                            voor het MKB, mogelijk te maken door
         vergroten, vooral in de financiële diensten,                 middel van een enkel “paspoort voor
                                                                      emittenten”;
         de distributie en de zakelijke
         dienstverlening, en maatregelen nemen om             ii.     de beleggers een geïntegreerde markt te
         het potentieel van de elektronische handel                   bieden door de belemmeringen voor de
         tot ontwikkeling te brengen;                                 belegging in pensioenfondsen af te
                                                                      schaffen, de belegger de nodige
vii. de administratieve formaliteiten voor het                        bescherming te bieden, het onderscheid
         bedrijfsleven, vooral het MKB,                               tussen beroepsbelegger en kleine belegger
         verminderen en een strategie opstellen                       te verduidelijken, de bedrijfsvoeringsregels
         voor verdere gecoördineerde acties ter                       te herzien en het kader voor de activiteiten
         vereenvoudiging van de regelgeving tegen                     van de institutionele beleggers te
         het jaar 2001;                                               verbeteren;
                                                           14
 ---pagebreak--- iii.  de integratie van de markten voor
      overheidspapier verder te bevorderen door                              Durfkapitaalinvesteringen, EU vs. VS
      meer overleg over en doorzichtigheid van                                         (in miljoen euro)
      de         schuldemissietechnieken         en      14000
      -instrumenten en verbetering van de                12000
      werking van de grensoverschrijdende
      verkoop- en repomarkten;                           10000
                                                                                VS
iv. de doelmatigheid en integratie van de                  8000
      effectenclearing- en -vereffeningssystemen                                   EU-15
      te        verbeteren        teneinde       de
                                                           6000
      grensoverschrijdende activiteiten te                 4000
      vergemakkelijken en te bevorderen;                   2000
v. de vergelijkbaarheid van de financiële
      staten van bedrijven die toegang tot een                 0
      geïntegreerde financiële markt behoeven te
                                                                        1995           1996          1997        1998
      verhogen en de EU in staat te stellen snel        Bron: EVCA, Venture One.
      mee te gaan met de internationale
      ontwikkelingen op het gebied van de              3.8 Activering van de arbeidsmarkten
      jaarrekeningen;
vi. sneller de fiscale maatregelen ter                 De arbeidsmarktresultaten verbeteren maar er zijn grote
      bevordering van de ontwikkeling van              verschillen tussen de lidstaten, deels als gevolg van de
      nieuwe bedrijven en de investeringen in          ongelijke vorderingen bij de tenuitvoerlegging van de
      durfkapitaal in te voeren, de                    structuurhervormingen en actieve maatregelen om de
      faillissementswetgeving te wijzigen om de        inzetbaarheid te verhogen. De landen die de meeste
      ondernemers een tweede kans te geven, en         vooruitgang hebben geboekt oogsten de vruchten daarvan in
      de eigendomsregelingen voor werknemers           de vorm van hogere werkgelegenheid en lagere structurele
      te bevorderen;                                   werkloosheid. Er zijn echter nog grote problemen: de
vii. een meer intensieve samenwerking tussen           werkloosheid blijft onaanvaardbaar hoog en geconcentreerd
      de regelende en toezichthoudende                 in bepaalde groepen en regio’s, en er is een te hoog
      instanties van de financiële markten in de       percentage langdurig werklozen. Het lage
      EU tot stand te brengen; en                      werkgelegenheidspercentage, met name van vrouwen en
                                                       oudere personen in de actieve leeftijd, beperkt het
viii. werk te maken van de al lang bestaande           groeipotentieel van de EU. Bovendien wijst de
      voorstellen over het overnamebod en over         demografische ontwikkeling in de EU op een stagnatie
      de herstructurering en liquidatie van            van de aangroei van de actieve bevolking. Om deze
      kredietinstellingen                        en    problemen aan te pakken en de voordelen van de
      verzekeringsmaatschappijen.                      kenniseconomie ten volle te exploiteren, moet de
De Unie moet tot de internationale financiële en       geïntegreerde              vierpijlerstrategie         van     de
monetaire stabiliteit bijdragen door een werkelijke    werkgelegenheidsrichtsnoeren op snelle en doorzichtige wijze
dialoog aan te gaan met haar voornaamste               ten uitvoer worden gelegd. De klemtoon op investeren in
handelspartners. Zij moet ook meewerken aan de         menselijk kapitaal is een van de voornaamste aanvullingen
oprichting van een internationaal financieel en        van het Europese sociale model. De lidstaten moeten:
monetair bestel dat aangepast is aan de                i.         de omschakeling van passieve naar actieve
mondialisering van de financiële markten.                         maatregelen stimuleren en een algemene
                                                                  preventieve strategie tegen langdurige
                                                                  werkloosheid en jeugdwerkloosheid ten
                                                                  uitvoer leggen in overeenstemming met de
                                                                  werkgelegenheidsrichtsnoeren; in het
                                                                  bijzonder moeten zij de inzetbaarheid
                                                    15
 ---pagebreak---               verhogen door verlaging van de                                                           iv.     in samenwerking met de sociale partners
              belastingen, vooral die op de                                                                    de arbeidsorganisatie moderniseren, onder
              laagstbetaalden; de toegang tot                                                                  meer door flexibele arbeidstijden en een
              arbeidsmarktopleiding, onderwijs en                                                              arbeidsduur op jaarbasis, maatregelen ter
              levenslang leren vergemakkelijken en                                                             vergemakkelijken van deeltijdwerk en een
              streven naar herintegratie van de                                                                herziening          van         de        strenge
              werklozen door gerichte actieve                                                                  arbeidsbeschermingswetgeving en de hoge
              programma’s; de sociale partners en de                                                           ontslagvergoedingen;
              overheid betrekken bij de inspanningen ter                                                       werkduurverminderingen die bij wet of
              verbetering van onderwijs, opleiding en                                                          sociale overeenkomst tot stand komen
              kansen voor levenslang leren;                                                                    vergezeld doen gaan van inspanningen ter
                                                                                voorkoming van een stijging van de
ii.           de belastingen en de sociale zekerheid                                                           arbeidskosten per eenheid, waarbij
              hervormen om te voorzien in de nodige                                                            rekening moet worden gehouden met de
              prikkels en beloningen voor                                                                      toekomstige arbeidsaanbodbehoeften; en
              arbeidsparticipatie; met name de duur en
              de criteria van de uitkeringen herzien; de                                               v.      een effectiever gelijke-kansenbeleid voor
              overgang van werklozen naar dure,                                                                mannen en vrouwen voeren, onder meer
              passieve systemen voorkomen;                                                                     door verbetering van de prikkels op het
iii.          de arbeidsmobiliteit verhogen, onder meer                                                        gebied van belastingen en sociale
              door verbetering van de overdraagbaarheid                                                        voordelen en door maatregelen om werk
              van pensioenrechten, teneinde de                                                                 en gezinsleven met elkaar te verzoenen.
              mobiliteit tussen sectoren en regio’s in de
              EU te ondersteunen;                                                                      3.9 Versterking van                       duurzame
                                                                                ontwikkeling
                                Belastingdruk op arbeid
                                                                       1)                              De bevordering van milieuvriendelijke technologieën,
                                                 (1999)                                                producten en gedragingen kan bijdragen tot een meer
                                                                                houdbare ontwikkeling. Een deugdelijk milieubeleid dat
                                                                                de voordelen van de vrije-marktinstrumenten benut, draagt
                                                   IRL
                                                                                ook bij tot de doelmatigheid van de economische structuren
                                                     UK
                                                           EL
                                                            P                                          en dus tot de groei en de werkgelegenheid. De lidstaten
                                                               E                                       moeten:
                                                                          NL
                                                                            I                          i.      op de markt gebaseerde maatregelen
                                                                                F                            invoeren of versterken, zoals belastingen,
                                                                                A                           retributies,                      verzekerings/
                                                                                D                      aansprakelijkheidsregelingen                   en
                                                                                FIN                    verhandelbare vergunningen, die een prijs
                                                                                B                      zetten op de schaarse middelen; de EU-
                                                                                DK                   doelstellingen in het kader van het Kyoto-
                                                                                S
                                                                                protocol helpen verwezenlijken; bijdragen
   0                 10                 20                  30                40                 50            tot verbreking van het verband tussen
 Opmerking:
 De belastingdruk op de arbeid bestaat uit de bijdragen voor de sociale zekerheid en de
                                                                                ecologische druk en economische groei; en
                                                                                ii.     bestaande of nieuwe beleidsmaatregelen
 personenbelastingen op het arbeidsinkomen, uitgedrukt in percent van de brutoloonsom. Dit begrip
 komt vrijwel overeen met de impliciete belastingtarieven die door Eurostat worden gepubliceerd,
                                                                                die negatieve milieueffecten hebben, zoals
 maar er zijn methodologische verschillen. Zij zijn grotendeels gebaseerd op macro-economische
 gegevens, maar zij kunnen worden aangepast volgens de economische prognoses van de
 diensten van de Commissie, zodat een beoordeling op basis van de meest recente gegevens
 mogelijk is.                                                                                schadelijke sectorale subsidies en
 Bron: diensten van de Commissie.
                                                                                belastingvrijstellingen, opnieuw bekijken.
                                                                                16
 ---pagebreak--- II. RICHTSNOEREN PER LAND                               iii.   het primaire overschot moet boven de 6%
                                                               van het BBP worden gehouden, zodat het
1. BELGIË                                                      begrotingstekort verder kan worden
                                                               teruggedrongen en de schuldquote snel
Na de vertraging van 1999 wordt in 2000 een                    verlaagd; en
versnelling van de economische bedrijvigheid
verwacht, gesteund door de binnenlandse vraag,          iv.    de opbrengsten van privatiseringen of
met name het gezinsverbruik en de investeringen,               andere verkopen van overheidsactiva
en een aanhoudend uitvoeroverschot. De                         moeten worden besteed aan verlaging van
werkgelegenheidschepping zal zich naar                         de staatsschuld.
verwachting in 2000 voortzetten en in 2001 nog
krachtiger worden wanneer de verlaging van de           Productmarkten
belastingen op de arbeid effect begint te sorteren.
                                                        België is zeer goed geïntegreerd in de Europese
Begrotingspolitiek                                      economie. De openheid van de Belgische
                                                        economie werkt concurrentie in de hand, vooral
België heeft verdere vooruitgang geboekt op het         op de goederenmarkten. Er zijn echter nog
gebied van de budgettaire aanpassing, want in           problemen in bepaalde dienstensectoren. Bij de
1999 viel het begrotingstekort terug tot 0,9% van       omzetting van de internemarktwetgeving in
het BBP, hetgeen minder is dan het streefcijfer         nationale voorschriften zijn vorderingen gemaakt,
van het stabiliteitsprogramma, en daalde de             maar een en ander moet worden bespoedigd. De
staatsschuld tot 114,4% van het BBP.                    Belgische overheid heeft toegezegd de
Overeenkomstig              het      geactualiseerde    administratieve lasten voor het bedrijfsleven
stabiliteitsprogramma 2000-2003 zal België de           tegen het einde van deze regeringsperiode met
begrotingsconsolidatie voortzetten op basis van         25% te verminderen. Ondanks recente
hoge primaire overschotten, teneinde in 2002 een        inspanningen ligt de verhouding tussen de O&O-
begrotingsevenwicht en in 2003 een schuldquote          uitgaven en het BBP nog onder het EU-
van dichtbij 100% van het BBP te bereiken.              gemiddelde, evenals de penetratie van ICT.
Derhalve dient de begrotingspolitiek op het             Derhalve dient België prioriteit te geven aan het
volgende te worden gericht:                             volgende:
i.      betere begrotingsresultaten in 2000 dan het     i.     het gebrek aan concurrentie in de
        streefcijfer van 1% van het BBP dat als                dienstensector aan te pakken, dat bijdraagt
        tekort in de begroting en het                          tot hoge prijzen en een zwakke
        geactualiseerde stabiliteitsprogramma is               productiviteit in sectoren als energie,
        opgenomen,          gezien    de      betere           telecommunicatie, spoorwegvervoer en
        begrotingsresultaten van 1999 en de                    zakelijke dienstverlening;
        gunstiger dan begrote groeivooruitzichten       ii.    de liberalisatie van de sectoren elektriciteit
        voor 2000;                                             en gas bespoedigen en de bevoegdheden
ii.     de reële jaarlijkse toename van de primaire            van de regelende instanties voor energie en
        uitgaven moet binnen de limiet van 1,5%                telecommunicatie vergroten;
        die         in       het     geactualiseerde    iii.   zorgen         voor       een      spoedige
        stabiliteitsprogramma is gesteld worden                tenuitvoerlegging en een nauwgezette
        gehouden, zodat de belastingdruk, met                  controle van de verschillende maatregelen
        name die op arbeid, kan worden verlicht                ter vermindering van de administratieve
        en tegelijk wordt gezorgd voor een lager               lasten voor het bedrijfsleven; en
        begrotingstekort;
                                                     17
 ---pagebreak--- iv.    de doorzichtigheid van de verhoudingen        Arbeidsmarkt
       tussen de particuliere en de openbare
       sector verhogen, met name in het kader        De Belgische arbeidsmarkt geeft een relatief goed
       van de partnerschappen tussen particuliere    resultaat te zien wat betreft de uitbreiding van de
       en       openbare          sector,     om     werkgelegenheid. Beginnend van een laag
       concurrentiedistorsies te voorkomen.          werkgelegenheidspercentage, vooral van vrouwen
                                                     en oudere werknemers, is het aanbod gestaag
Kapitaalmarkt                                        gestegen. De toename van de werkgelegenheid
                                                     heeft de werkloosheid dus niet veel doen
Verschillende hervormingen zijn ondernomen           afnemen. België heeft nog steeds een van de
om de marktwerking in een toenemend                  hoogste werkloosheidspercentages van de
concurrerende omgeving te verbeteren. Het            kleinere lidstaten, met aanzienlijke regionale
durfkapitaal wordt gedomineerd door de               verschillen. De gedeelde verantwoordelijkheden
openbare sector en wordt gekenmerkt door een         van federale regering, gewesten en
hoog percentage beginstadium- en hightech-           gemeenschappen vereisen grote coördinatie-
investeringen. Hoewel de concentratie van de         inspanningen. Derhalve dient België prioriteit te
inspanningen op de beginstadiumoperaties over        geven aan het volgende:
het algemeen positief mag worden genoemd, kan        i.     maatregelen ter bevordering van de
het tekort aan particulier durfkapitaal, en met             arbeidsmobiliteit tussen en binnen de
name aan brugfinanciering, op langere termijn de            regio’s; stimulering van de sociale partners
uitbreiding van de durfkapitaalmarkt afremmen.              om tijdens de loononderhandelingen meer
Derhalve dient België prioriteit te geven aan het           rekening te houden met de plaatselijke
volgende:                                                   omstandigheden en/of de financiële
i.     inspanningen om het particuliere, en dus             situatie van de bedrijven, gezien de grote
       minder het openbare, durfkapitaal te                 regionale verschillen in werkloosheid. De
       stimuleren door verbetering van de fiscale           sociale partners en de overheid dienen
       voorwaarden. In het bijzonder moet                   ook,           elk          op           hun
       worden gedacht aan verlaging van de                  verantwoordelijkheidsterrein,           meer
       vennootschapsbelasting en aftrekbaarheid             aandacht te besteden aan verhoging van de
       van vermogensverliezen.                              kwalificaties en het onderwijsniveau van de
                                                            werknemers; en
                                                     ii.    actievere arbeidsmarktmaatregelen om
                                                            stimulansen te creëren om te participeren
                                                            en op nieuwe werkaanbiedingen in te gaan;
                                                            deze maatregelen moeten worden
                                                            gecombineerd met een onderzoek van de
                                                            potentiële ontmoedigende effecten van
                                                            belastingen en sociale zekerheid,
                                                            waaronder de uitkeringsduur, voor oudere
                                                            werknemers en vrouwen.
                                                  18
 ---pagebreak--- 2. DENEMARKEN                                        Productmarkten
De economische groei zal zich in 2000 herstellen,    Denemarken is een van de landen die het verst
daar de binnenlandse vraag, en in het bijzonder      zijn gegaan in de hervorming van de
het gezinsverbruik, aantrekt en de vooruitzichten    productmarkten, in het bijzonder de
voor de exportmarkten beter worden. De               netwerkindustrieën. Er is echter nog ruimte voor
werkloosheid bedroeg eind 1999 4,5 % van de          verbetering wat betreft prijspeil en productiviteit,
beroepsbevolking, hetgeen het laagste peil is        mits het probleem van de ontoereikende
sedert de jaren '70, maar zal waarschijnlijk iets    concurrentie in bepaalde sectoren, zoals voeding
oplopen.                                             en dranken, bouwmateriaal en detailhandel, wordt
                                                     opgelost. Op het gebied van commerciële O & O
Begrotingspolitiek
                                                     bekleedt Denemarken een ongunstige plaats
                                                     onder de Noordse landen. Derhalve dient
                                                     Denemarken prioriteit te geven aan het volgende:
De openbare financiën zijn in 1999 aanzienlijk
verbeterd: het begrotingsoverschot bedroeg 3 %       i. maatregelen blijven nemen om het
van het BBP, hetgeen een half procentpunt meer              concurrentiebeleid te versterken en te
is dan bij de goedkeuring van de begroting werd             zorgen dat dit ten volle ten uitvoer wordt
verwacht. Voor 2000 wordt een overschot van                 gelegd; de concurrentieraad bevoegdheid
2,2 % van het BBP in het vooruitzicht gesteld,              geven om de artikelen 81 en 82 van het
hetgeen volgens het geactualiseerde                         EG-Verdrag toe te passen;
convergentieprogramma van Denemarken
geleidelijk zal oplopen tot ongeveer 3 % van het     ii. de verbetering van de doelmatigheid van
BBP in 2005. Bij de lagere overheden zijn de                de        overheidssector       voortzetten,
uitgaven herhaaldelijk overschreden. Derhalve               bijvoorbeeld door stelselmatiger gebruik te
dient de begrotingspolitiek op het volgende te              maken van aanbestedingen, want de
worden gericht:                                             overheidssector van Denemarken is een
                                                            van de grootste in de Unie; en
i. vastgehouden moet worden aan het
       oogmerk van de regering de reële toename      iii. de          technologie-overdracht        van
       van het overheidsverbruik tot 1,2 % te               onderzoekinstellingen         naar       het
       beperken in de begroting voor 2000;                  bedrijfsleven stimuleren en het
       daartoe moet waakzaamheid worden                     ondernemerschap in hightechsectoren
       betracht door de lagere overheden; gedacht           stimuleren.
       moet worden aan betere institutionele
       regelingen, met inachtneming van de           Kapitaalmarkt
       autonomie van de lagere overheden, als er
       risico bestaat dat het oogmerk niet zal
       worden gehaald; en                            Belangrijke hervormingen zijn doorgevoerd om
                                                     de marktwerking te verbeteren en het
ii. de afname van de belastingen en de               risicokapitaal te ontwikkelen. De aandelenmarkt
       uitgaven in procent van het BBP, zoals        blijft echter nog relatief klein, vooral in
       gepland in het geactualiseerde                vergelijking met de obligatiemarkt. In 1998 werd
       convergentieprogramma, moet verder            een markt voor groeibedrijven opgericht, maar er
       worden nagestreefd, gezien de gezonde         zijn nog weinig bedrijven op genoteerd. Ondanks
       situatie van de overheidsfinanciën, want      de hervormingen blijft ook de durfkapitaalmarkt
       dat zal de economische prikkels verhogen      klein. Derhalve dient Denemarken prioriteit te
       en bijdragen tot meer gunstige                geven aan het volgende:
       vooruitzichten inzake groei en
       werkgelegenheid op middellange termijn.
                                                  19
 ---pagebreak--- i.     de bronnen voor durfkapitaalinvesteringen     het midden van de jaren '90 ten uitvoer zijn
       uitbreiden door de kwantitatieve              gelegd. Gezien de hoge werkgelegenheid en de
       beperkingen op de beleggingen van             lage werkloosheid zou het op langere termijn
       pensioenfondsen te verminderen; en            echter zeer moeilijk kunnen blijken het
                                                     arbeidsaanbod op peil te houden. De
ii.    bijzondere aandacht besteden aan de goede     demografische ontwikkelingen in de komende
       praktijken, als uiteengezet in de             jaren werken dit niet in de hand, evenmin als de
       mededeling van oktober 1999 over              aangekondigde invoering van een zesde
       risicokapitaal, op het gebied van             vakantieweek. Ondanks de recente veranderingen
       belastingen op de investeringen in            van de belastingvoorschriften blijft de belasting
       risicokapitaal, de faillissementswetgeving    op de arbeid hoog en zijn de uitkeringsregelingen
       en de bevordering van vernieuwende            ruim en genereus. Derhalve dient Denemarken
       aandelen- of optiebezitregelingen voor        prioriteit te geven aan het volgende:
       werknemers.
                                                     i. voortzetting van de hervormingen om de
Arbeidsmarkt                                                belastingdruk op de arbeid te verlichten,
                                                            met name het marginale belastingtarief op
De situatie op de arbeidsmarkt is in de laatste             de lage inkomens, en meer stimulansen te
jaren aanzienlijk verbeterd, deels als gevolg van           geven om een baan te aanvaarden of te
de algemene structuurhervormingen die sedert                behouden; nauw toezien op de hervorming
                                                            van de prepensioen- en verlofregelingen in
                                                            het licht van de behoefte aan verhoging
                                                            van het arbeidsaanbod.
                                                  20
 ---pagebreak--- 3.      DUITSLAND                                       iv.     terugdringing van de schuldquote door de
                                                                tekortstreefcijfers te respecteren en op alle
De economische bedrijvigheid is in de tweede                    overheidsniveaus gebruik te maken van de
helft van 1999 duidelijk versneld en de                         beschikbare privatiseringsmogelijkheden.
uitvoerbijdrage is voor het eerst sedert het
midden van 1998 weer positief geworden.                 Productmarkten
Verwacht wordt dat de uitvoer krachtig zal
blijven en de binnenlandse vraag zal worden
                                                        Duitsland is goed geïntegreerd in de Europese
ondersteund door de verwachte daling van de
werkloosheid, zodat de groei dit jaar veel hoger        productmarkten. Ondanks enkele uitzonderlijke
zal zijn dan in 1999.                                   gevallen is de internationale betrokkenheid van
                                                        het Duitse bedrijfsleven echter lager dan mag
                                                        worden verwacht van een land van die omvang,
Begrotingspolitiek                                      maar de recente belastinghervorming kan hier
                                                        verandering in brengen. Het prijspeil ligt ook nog
De consolidatie van de openbare financiën is in         steeds boven het EU-gemiddelde. Verschillende
1999 voortgezet en het begrotingstekort is              hervormingen hebben de werking van de Duitse
afgenomen tot 1,1 % van het BBP, terwijl in het         productmarkten evenwel verbeterd, vooral die op
oorspronkelijk       stabiliteitsprogramma      was     het gebied van het concurrentiebeleid en de
gerekend op 2 %. Volgens het geactualiseerde            liberalisatie van de netwerkindustrieën. Derhalve
stabiliteitsprogramma van 1 februari 2000 zal het       dient Duitsland prioriteit te geven aan het
tekort in 2000 afnemen tot 1 % van het BBP.             volgende:
Deze beperkte daling - ondanks het ambitieuze
besnoeiingspakket op federaal niveau - is onder         i.      verhoogde         openstelling    van     de
meer toe te schrijven aan de verslechtering van de              overheidsaanbestedingen;
financiën op regionaal niveau en in de sociale
zekerheid. In 2001 zullen de geplande                   ii.     verdere verlaging van de staatssteun,
hervormingen van de inkomens- en                                vooral van ad hoc- en sectorale steun;
vennootschapsbelastingen het begrotingstekort
doen toenemen tot naar raming 1,5 % van het             iii.    concurrentiebevorderende regels voor de
BBP. Derhalve dient de begrotingspolitiek op het                elektriciteitstransmissierechten, om ten
volgende te worden gericht:                                     volle de voordelen van de liberalisatie van
                                                                de elektriciteitssector te kunnen genieten;
i.      een lager tekort dan het streefcijfer van               en
        1 % van het BBP ingeval de economische
        groei in 2000 hoger uitvalt dan de              iv.     verdere inspanningen ter vermindering van
        begrotingshypothese;                                    de restricties en de administratieve lasten
                                                                voor de MKB, in het bijzonder voor
ii.     behoedzame tenuitvoerlegging van de                     zakelijke diensten en ambachtelijke
        hervormingen van de inkomens- en                        bedrijven.
        vennootschapsbelastingen        in     2001,
        teneinde het risico van een blijvende
        verslechtering van het structurele tekort zo    Kapitaalmarkt
        klein mogelijk te houden;
                                                        De Duitse financiële markt heeft in de laatste vijf
iii.    structurele hervormingen van de sociale         jaar, en vooral in 1999, een dynamische
        zekerheid (vooral van de pensioenen en de       ontwikkeling gekend. Bijzonder succesvol was de
        gezondheidszorg), want zij zijn de sleutel      NeuerMarkt, de beurs voor snelgroeiende
        voor houdbare financiën op middellange          hightechbedrijven. Dankzij de steun van de
        termijn; en                                     overheid en de recente marktontwikkelingen
                                                        beleeft de Duitse durfkapitaalmarkt een sterke
                                                     21
 ---pagebreak--- groei en bovendien worden grote bedragen               i.   het beleid voor het oostelijke gedeelte van
geïnvesteerd in startende bedrijven. Derhalve               het land, waar de problemen op de
dient Duitsland prioriteit te verlenen aan het              arbeidsmarkt 10 jaar na de eenmaking nog
volgende:                                                   steeds zeer groot zijn, moet kritisch
                                                            worden bekeken. Daarbij moet vooral
i.      de voorbeelden van goede praktijken,                worden gelet op de doelmatigheid van de
        opgenomen in de mededeling van oktober              transfers en op de wijze waarop de sociale
        1999 over risicokapitaal, op het gebied van         partners de banenschepping kunnen
        belastingen,        faillissementswetgeving         stimuleren door middel van een grotere
        (onlangs hervormd maar nog steeds zeer              arbeidsmarktflexibiliteit     en     gepaste
        streng) en ondersteuning van aandelen- of           loonstructuren;
        optiebezitregelingen.
                                                       ii.  de inspanningen om de belastingdruk op
Arbeidsmarkt                                                de arbeid geleidelijk te verlichten door
                                                            verlaging van de belastingen en de sociale
                                                            bijdragen moeten worden voortgezet en
De Duitse arbeidsmarkt is in 1999 iets verbeterd,           gecontroleerd. Vooral aan de onderkant
maar uitsluitend in het westelijke gedeelte van het         van de loonschaal moeten de
land. Het "Pact voor werkgelegenheid" heeft het             arbeidskosten worden gedrukt, doch steeds
kader vastgesteld voor de recente loonmatiging,
                                                            met inachtneming van de behoefte aan
met uitbreiding van de mogelijkheden tot                    budgettaire consolidatie; en
deeltijdwerk voor oudere werknemers. Een
verregaande belastinghervorming, die een               iii. de negatieve prikkels in de stelsels van
verschuiving van de arbeid naar milieuheffingen             belastingen en sociale zekerheid die de
inhoudt, is reeds uitgevoerd en er zijn plannen             participatie van alle groepen, en vooral van
om daar nog verder in te gaan. De stijging van de           oudere werknemers, afremmen, moeten
pensioenen zal worden afgeremd, zodat de                    worden verminderd; in het bijzonder
pensioenbijdragen stabiel kunnen blijven.                   moeten de maatregelen die vervroegde
Derhalve dient Duitsland prioriteit te geven aan            pensionering mogelijk maken opnieuw
het volgende:                                               worden bekeken en moeten de gepaste
                                                            beleidskeuzen worden gemaakt om een te
                                                            vroege uittreding uit de arbeidsmarkt te
                                                            voorkomen en de tewerkstelling van
                                                            oudere werknemers te bevorderen.
                                                    22
 ---pagebreak--- 4.     GRIEKENLAND                                    iii.   de hervorming van de sociale zekerheid
                                                             moet worden voortgezet om het stelsel op
De in 1994 begonnen opleving van de                          lange termijn leefbaar te houden.
economische bedrijvigheid zet zich in een                    Bovendien moet worden gestreefd naar
krachtig tempo voort. In 1999 overtrof de reële              verbetering van het activabeheer door de
groei in Griekenland het EU-gemiddelde voor                  sociale-zekerheidsfondsen, gecombineerd
het vierde achtereenvolgende jaar, ondanks een               met een verdere rationalisatie en controle
geringe vertraging als gevolg van externe                    van de uitgaven; en
ontwikkelingen. De consolidatie van de groeifase
zal een positieve invloed hebben op de
arbeidsmarkt. In 1999 begon de werkloosheid af        iv.    de voor 2000 en daarna geplande
te nemen, en voor de komende jaren wordt een                 privatiseringen moeten worden uitgevoerd
verdere daling verwacht.                                     om de schuldquote sneller terug te
                                                             dringen.
Begrotingspolitiek
                                                      Productmarkten
Griekenland heeft zijn begrotingssituatie in 1999
verder verbeterd: het begrotingstekort is gedaald     Deels wegens zijn geografische ligging is
tot 1,6 % van het BBP, hetgeen minder is dan het      Griekenland minder geïntegreerd in de Europese
streefcijfer uit het convergentieprogramma, en de     productmarkten dan de andere lidstaten. Het
staatsschuld is afgenomen tot 104,4 % van het         prijspeil is hoog in verhouding tot de Griekse
BBP. De snellere tekortverlaging was te danken        levensstandaard, en de arbeidsproductiviteit ligt
aan        de       hoger       dan      verwachte    onder het EU-gemiddelde, maar zij verbetert.
begrotingsontvangsten, die de overschrijding aan      Ondanks de aanzienlijke vorderingen die zijn
de uitgavenzijde ruimschoots compenseerden.           gemaakt        bij    de      privatisering    van
Het geactualiseerde convergentieprogramma             overheidsbedrijven en enkele maatregelen die zijn
voorspelt een verdere verlaging van het tekort in     genomen om het ondernemerschap en de
2000 en 2001. De budgettaire consolidatie wordt       innovaties te bevorderen, verlopen de
gedragen door een hoog primair overschot, deels       hervormingen op de productmarkten vrij traag.
te danken aan de hervormingen van de sociale          Derhalve dient Griekenland prioriteit te geven
zekerheid in de jaren '90. Vooral in verband met      aan het volgende:
de vergrijzing van de bevolking zijn nog verdere
hervormingen van de sociale zekerheid gepland.        i.     verbetering van de omzetting van de EU-
Derhalve dient de begrotingspolitiek op het                  richtlijnen en de tenuitvoerlegging van de
volgende te worden gericht:                                  internemarktwetgeving;
i.     het voor 2000 begrote tekort van 1,2 %         ii.    bespoediging van de liberalisering van de
       van het BBP moet worden beschouwd als                 sectoren telecommunicatie, elektriciteit en
       een bovenlimiet. Betere resultaten aan de             gas;
       ontvangstenzijde moeten leiden tot een
       lager           begrotingstekort.       De     iii.   concrete maatregelen ten behoeve van
       begrotingspolitiek moet in 2001 stringenter           startende bedrijven; en
       worden in geval van inflatoire druk;
                                                      iv.    verdere maatregelen tot stimulering van
ii.    de uitgaven moeten in de hand worden                  O & O, verspreiding van ICT en de
       gehouden door duidelijke en bindende                  deelname van de particuliere sector in de
       normen, teneinde het aandeel van de                   financiering van O & O.
       primaire lopende uitgaven te verlagen;
                                                   23
 ---pagebreak--- Kapitaalmarkt                                          gebrek aan moderne en efficiënte arbeidsbureaus.
                                                       De belastingdruk op de arbeid is verlicht. De
Door de liberalisaties wordt de Griekse                resultaten van de hervormingen inzake
kapitaalmarkt steeds meer opengesteld voor de          deeltijdwerk en flexibele arbeidstijden zijn
concurrentie. De beurs heeft baat gehad bij de         beperkt gebleven als gevolg van moeilijkheden bij
hervormingen         op     het     gebied     van     de tenuitvoerlegging. Voorts heeft de
ondernemingsbestuur en noteringsvoorwaarden            mogelijkheid om niet aan de centrale
en de dematerialisatie van de effecten. De             loononderhandelingen deel te nemen in de
durfkapitaalinvesteringen blijven echter de laagste    praktijk niet tot meer decentralisatie geleid.
in de EU ondanks de prikkels die zijn gegeven          Derhalve dient Griekenland prioriteit te geven
door het programma van belastingverlagingen en         aan het volgende:
financiële       steun.     Dit    beperkt      de     i.      krachtige, coherente en meetbare
financieringsbronnen voor jonge, snelgroeiende                 maatregelen nemen om te voorkomen dat
bedrijven aanzienlijk. Derhalve dient Griekenland              jonge       en     volwassen      werklozen
prioriteit te geven aan het volgende:                          terechtkomen        in     de     langdurige
i.     de tenuitvoerlegging van de acties die in               werkloosheid; in het bijzonder maatregelen
       het risicokapitaalactieplan 1998 zijn                   treffen om de hervorming van de
       voorgesteld bespoedigen en bijzondere                   arbeidsbureaus te voltooien en preventief
       aandacht besteden aan de voorbeelden van                op te treden overeenkomstig de
       goede praktijken die worden gegeven in de               werkgelegenheidsrichtsnoeren 1 en 2; de
       mededeling van oktober 1999.                            inspanningen tot hervorming van de
                                                               opleidings-      en       onderwijssystemen
                                                               voortzetten en afstemmen op de
Arbeidsmarkt                                                   behoeften van het bedrijfsleven;
De Griekse arbeidsmarkt heeft niet ten volle           ii.     zorgen voor een volledige en effectieve
geprofiteerd van het langdurige economische                    uitvoering van de in 1998 overeengekomen
herstel. Ondanks een stijging van de                           arbeidsmarkthervormingen,         in     het
werkgelegenheid is de werkloosheid in de laatste               bijzonder de uitbreiding van deeltijdwerk
jaren eveneens toegenomen als gevolg van de                    en meer flexibele arbeidstijden; en
aangroeiende beroepsbevolking. De werkloosheid
neemt thans af, maar er zijn belangrijke               iii.    de loonvormingssystemen herzien met de
structurele problemen, zoals de lage                           sociale partners om de loonontwikkelingen
werkgelegenheidsgraad, weinig deeltijdwerk, een                af       te      stemmen         op       de
geringe participatie van vrouwen en een hoge                   productiviteitsverschillen op geografisch,
langdurige werkloosheid. Maatregelen zijn                      sectoraal en ondernemingsniveau, en er
genomen om de arbeidsmarkt structureel te                      met name voor zorgen dat het niet
hervormen en de jeugdwerkloosheid en de                        deelnemen aan sectorale overeenkomsten
langdurige werkloosheid preventief aan te                      in het kader van de territoriale
pakken, maar deze werden gehinderd door het                    werkgelegenheidspacten een praktische
                                                               mogelijkheid wordt.
                                                    24
 ---pagebreak--- 5.      SPANJE                                          iii.   de in de begrotingswet 2000 gecreëerde
                                                               pensioenfondsreserve geleidelijk verhogen
In 1999 zijn de groei en de werkgelegenheid op                 met het oog op het langetermijnprobleem
een vast pad gebleven. De vooruitzichten voor                  van de vergrijzing van de bevolking;
2000 zijn gunstig bij een matigere ontwikkeling                bijkomende maatregelen nemen tijdens de
van de binnenlandse vraag en een herstel van de                nieuwe ronde onderhandelingen tussen de
uitvoer. De prijzen ontwikkelen zich sedert de                 regering en de sociale partners over de
tweede helft van 1999 minder gunstig dan                       hervorming van het pensioenstelsel die in
verwacht, maar in 2000 zal vermoedelijk een                    2000 moeten worden gevoerd op grond
verbetering            optreden       mits        de           van het Pacto de Toledo 1995; en
loonovereenkomsten matig blijven.
                                                        iv.    het bestaande stabiliteitspact tussen de
Begrotingspolitiek                                             regio’s en de centrale overheid ten volle
                                                               naleven, want de lagere overheden spelen
In 1999 is duidelijk vooruitgang geboekt op het                een steeds belangrijkere rol op tal van
gebied van de begrotingsconsolidatie: het                      uitgaventerreinen.
begrotingstekort is teruggedrongen tot 1,1 % van
het BBP, hetgeen een half procentpunt minder is         Productmarkten
dan het streefcijfer uit het oorspronkelijke
stabiliteitsprogramma.           Volgens         het    Spanje is redelijk goed geïntegreerd in de
geactualiseerde stabiliteitsprogramma zal het           Europese productmarkten. Diverse maatregelen
tekort nog verder afnemen in 2000 en 2001 en zal        zijn genomen om de concurrentie te stimuleren:
het in 2002 en 2003 omslaan in een overschot,           betere omzetting van de internemarktwetgeving,
vooral dankzij besnoeiingen op de primaire              vooruitgang op het gebied van de liberalisatie van
lopende uitgaven. Dan zal ook de belastingdruk          de telecomsector, verbetering van de
kunnen worden verlaagd. Om het probleem van             concurrentiewetgeving en oprichting van een
de vergrijzing van de bevolking aan te pakken, is       eenloketsysteem voor het MKB. Het nieuwe
een pensioenfondsreserve gecreëerd. Derhalve            programma voor wetenschappen en technologie
dient de begrotingspolitiek op het volgende te          beoogt een verhoging van de O&O-uitgaven in
worden gericht:                                         verhouding tot het BBP. Derhalve dient Spanje
                                                        prioriteit te geven aan het volgende:
i.      de streefcijfers uit het geactualiseerde
        stabiliteitsprogramma moeten worden             i.     de       hervorming       1999      van     de
        gehaald en mogelijk overtroffen, gezien de             concurrentiewetgeving voortzetten; in het
        beter dan verwachte resultaten van 1999;               kader daarvan bijzondere aandacht
        reeds       in      2000   zijn     wellicht           besteden aan uitbreiding van de
        begrotingsrestricties nodig wegens het                 bevoegdheid van de onafhankelijke
        mogelijke oververhittingsrisico;                       concurrentieautoriteit om gevallen te
                                                               onderzoeken;
ii.     tenuitvoerlegging van de hervorming van
        de begrotingswet in 2000 om de primaire         ii.    voortgaan met de vermindering van de
        lopende uitgaven beter in de hand te                   sectorale steun (spoorwegen, kolen,
        kunnen houden, hetgeen van groot belang                scheepsbouw);
        is voor de strategie van budgettaire
        consolidatie; aldus zullen de niet in de        iii.   maatregelen nemen ter versterking van het
        begroting          opgenomen       uitgaven            concurrentiekader in sectoren als
        hoofdzakelijk beperkt kunnen worden                    elektriciteit, gas en detailhandel, en de prijs
        gehouden tot onvoorspelbare uitgaven;                  van water dichter bij de werkelijke kosten
                                                               brengen; en
                                                     25
 ---pagebreak--- iv.     de maatregelen ter vermindering van de         door een krachtigere preventieve aanpak van de
        administratieve formaliteiten voortzetten,     jeugdwerkloosheid        en      de      langdurige
        vooral ten behoeve van het MKB met zijn        werkloosheid. De belastingdruk op de arbeid is
        hoge aandeel in de werkgelegenheid, en het     verlicht, vooral aan de onderkant van de
        geografische      terrein       dat     het    loonschaal. De werkloosheid is echter nog de
        eenloketsysteem bestrijkt uitbreiden.          hoogste in de EU en er zijn nog aanzienlijke
                                                       structurele problemen, zoals de dualiteit van vaste
                                                       en tijdelijke contracten, de lage participatiegraad
Kapitaalmarkt                                          van vrouwen en grote regionale verschillen. Ook
                                                       bestaat het risico dat de loondruk toeneemt.
De kapitaalmarkt geeft een snelle ontwikkeling te      Derhalve dient Spanje prioriteit te geven aan het
zien als resultaat van de hervormingen ter             volgende:
vergemakkelijking van de toegang van bedrijven
en ter bevordering van beleggingen in niet-            i.     samen met de sociale partners het
genoteerde effecten, alsook dankzij het                       loonvormingssysteem en de regionale en
privatiseringsproces en het groeiende particuliere            plaatselijke werking van de sociale
aandelenbezit. De durfkapitaalmarkt blijft echter             zekerheid herzien, en maatregelen nemen
nog klein. Derhalve dient Spanje prioriteit te                ter verbetering van de werking van de
geven aan het volgende:                                       woningmarkt,            teneinde           de
                                                              arbeidsmobiliteit te bevorderen en de
i.      verdere inspanningen leveren om de                    regionale werkloosheidsverschillen aan te
        risicokapitaalmarkt te ontwikkelen, in het            pakken;
        bijzonder om de aanloopinvesteringen te
        verhogen; aandacht besteden aan de             ii.    verdere inspanningen leveren om de
        voorbeelden van goede praktijken die in de            doeltreffendheid      van     de     actieve
        mededeling van oktober 1999 over                      arbeidsmarktmaatregelen te verbeteren,
        risicokapitaal worden gegeven op de                   teneinde een toename van de langdurige
        gebieden           faillissementswetgeving,           werkloosheid te voorkomen, en dit
        bevordering         van        innoverende            combineren met een herziening van de
        aandelenbezitregelingen voor werknemers,              belastingen en de sociale zekerheid,
        stimulering van de aandelenmarkt voor                 teneinde prikkels te geven om werknemers
        kleine en middelgrote bedrijven.                      aan te werven, werk te aanvaarden en deel
                                                              te      nemen       aan      de       actieve
Arbeidsmarkt                                                  arbeidsmarktprogramma’s. De kwaliteit en
                                                              doelmatigheid van de technische opleiding
De arbeidsmarktresultaten van Spanje zijn in de               op scholen onderzoeken; en
laatste jaren aanzienlijk verbeterd: de
werkloosheid is sterk afgenomen en de                  iii.   samen met de sociale partners de
werkgelegenheid uitgebreid, vooral door                       stringente      wetgeving        op        de
deeltijdarbeid. Inspanningen zijn gedaan om een               arbeidsbescherming         voor         vaste
verschuiving teweeg te brengen van passieve naar              werknemers opnieuw bekijken en de
actieve arbeidsmarktmaatregelen, onder meer                   ontslagbelemmeringen verlagen, teneinde
                                                              het aandeel van de tijdelijke contracten te
                                                              verminderen en de flexibiliteit van de
                                                              arbeidsmarkt te verhogen.
                                                    26
 ---pagebreak--- 6.     FRANKRIJK                                         iii.   prioriteit geven aan een snellere
                                                                tekortreductie eerder dan aan extra
De economische bedrijvigheid is in het midden                   belastingverlagingen in 2000 en 2001
van 1999 aangetrokken en de expansie schijnt                    ingeval een grotere begrotingsmarge
thans een vast tempo te hebben aangenomen:                      ontstaat, teneinde geen budgettaire
voor 2000 wordt een krachtige groei verwacht                    stimulans te geven aan de reeds krachtige
met uitbreiding van de werkgelegenheid.                         economische bedrijvigheid; en
Ondanks deze potentiële groei zal de inflatoire
druk beperkt blijven als gevolg van de                   iv.    de hervorming van het pensioenstelsel die
toegenomen concurrentie en loonmatiging.                        voor 2000 is gepland richten op
                                                                houdbaarheid van de openbare financiën
                                                                op lange termijn en daarbij rekening
Begrotingspolitiek                                              houden met billijkheidsoverwegingen,
                                                                onder meer tussen de generaties.
Frankrijk heeft zijn begrotingssituatie in 1999
aanzienlijk verbeterd: het begrotingstekort is
teruggevallen tot 1,8% van het BBP, hetgeen een          Productmarkten
half procentpunt minder is dan het streefcijfer uit
het      oorspronkelijke      stabiliteitsprogramma.     Frankrijk is vrij goed geïntegreerd in de Europese
Volgens het geactualiseerde stabiliteitsprogramma        productmarkten. De structuurhervormingen zijn
zal deze ontwikkeling zich voortzetten in 2000 en        in de laatste tijd bespoedigd en hebben geleid tot
daarna. De uitgaven zullen streng in de hand             verbetering van de concurrentievoorwaarden en
worden gehouden, zodat ook de belastingdruk zal          vermindering van de formaliteiten voor het
kunnen worden verlaagd. Op middellange termijn           bedrijfsleven. De gunstiger geworden macro-
zullen de openbare financiën, en vooral de               economische situatie biedt Frankrijk de kans door
pensioenen en de ziekteverzekering, steeds meer          te gaan met hervormingen. Derhalve dient
onder druk komen te staan van de vergrijzing van         Frankrijk prioriteit te geven aan het volgende:
de       bevolking.      Derhalve         dient    de
begrotingspolitiek op het volgende te worden             i.     de          omzetting          van        de
gericht:                                                        internemarktrichtlijnen verbeteren, want
                                                                deze is gebrekkig en onlangs nog
i.     het begrotingstekort in 2000 terugdringen                verslechterd; moeilijkheden bij de
       tot onder het streefcijfer van het                       toepassing               van              de
       geactualiseerde stabiliteitsprogramma, gelet             internemarktvoorschriften          oplossen;
       op de beter dan geplande resultaten van                  inspanningen blijven leveren om de
       1999 en de gunstige groeivooruitzichten;                 procedures voor de plaatsing van
                                                                overheidsaanbestedingen doorzichtiger te
ii.    onmiddellijk corrigerende maatregelen                    maken;
       nemen als in belangrijke mate wordt
       afgeweken van de uitgavenstreefcijfers in         ii.    nauwgezet toezien op en zorgen voor een
       bepaalde      sectoren       die      in   het           verlaging van het relatief hoge peil van ad
       geactualiseerde         stabiliteitsprogramma            hoc-steun;
       worden genoemd; dergelijke maatregelen al
       in hetzelfde jaar of uiterlijk in het volgende    iii.   de reeds begonnen liberalisatie van de
       jaar ten uitvoer leggen;                                 netwerkindustrieën uitbreiden, vooral in de
                                                                energiesector; en
                                                         iv.    de formaliteiten voor het bedrijfsleven
                                                                verder vereenvoudigen en innovatie
                                                                stimuleren.
                                                      27
 ---pagebreak--- Kapitaalmarkt                                         hoogste in de Unie. De daling van de
                                                      jeugdwerkloosheid is sterker geworden met de
Frankrijk heeft een volgroeide en efficiënt           geleidelijke invoering van nieuwe, belangrijke
werkende kapitaalmarkt. De beurs heeft zich in        maatregelen. Het nominale loonverloop is
de jaren negentig dynamisch ontwikkeld als            gematigd gebleven, ondanks de recente
gevolg van de modernere technieken, de                verbetering van de vraag naar arbeid. De
oprichting van een markt voor snelgroeiende           volgende loononderhandelingen zullen van
bedrijven, de privatiseringen en fiscale              cruciaal belang zijn, want zij zullen worden
maatregelen        ter      ondersteuning      van    beïnvloed door de effecten van de geleidelijke
aandelenbeleggingen. Diverse maatregelen zijn         invoering van de 35-urenweek. De effectieve
genomen om de ontwikkeling van de                     belasting op de arbeid en het netto-
risicokapitaalmarkt te stimuleren. Deze blijft        herplaatsingspercentage liggen boven het EU-
echter ondanks de recente groei nog                   gemiddelde en de regelgeving is nog steeds vrij
onderontwikkeld. Derhalve dient Frankrijk             zwaar. Derhalve dient Frankrijk prioriteit te
prioriteit te geven aan het volgende:                 geven aan het volgende:
i.     de beleggingen van de institutionele           i.     de beleidsmaatregelen voortzetten en
       beleggers op de beurzen en in                         evalueren die tot doel hebben de
       risicokapitaal stimuleren; en                         belastingdruk op de arbeid te verlichten,
                                                             vooral die voor ongeschoolden en
ii.    bijzondere aandacht besteden aan de in de             laagbetaalden;
       mededeling van oktober 1999 over
       risicokapitaal voorgestelde acties als         ii.    de      sociale   zekerheid      en    de
       voorbeelden van goede praktijken ter                  arbeidsbeschermingwetgeving herzien om
       verbetering van het fiscale kader,                    de werknemers meer prikkels te geven om
       hervorming van de faillissementswetgeving             een baan te aanvaarden en aan actieve
       en              bevordering             van           maatregelen deel te nemen en de
       aandelenbezitregelingen voor werknemers.              werkgevers te stimuleren werknemers aan
                                                             te werven; en
Arbeidsmarkt                                          iii.   nauwlettend toezien op de invoering van
                                                             de 35-urenweek om nadelige invloeden
De situatie op de Franse arbeidsmarkt is                     ervan op de loonkosten, het arbeidsaanbod
verbeterd, ook al blijft een werkloosheid van 11%            en de arbeidsorganisatie op middellange
van de beroepsbevolking in 1999 een van de                   termijn te voorkomen.
                                                   28
 ---pagebreak--- 7.      IERLAND                                         Productmarkten
De groei was in 1999 weer uitzonderlijk hoog en         De Ierse economie is goed geïntegreerd in de rest
ook voor 2000 wordt een krachtige, zij het iets         van de EU, met relatief lage prijzen ondanks de
geringere groei verwacht omdat de finale vraag          recente snelle stijging van de prijzen van
sterk blijft stijgen. De thans weer oplopende           woningen en sommige diensten, en een hoge
inflatie is voor een gedeelte toe te schrijven aan      productiviteit. In de laatste jaren zijn op de
eenmalige factoren en kan in de hand worden             productmarkten verschillende hervormingen
gehouden, maar er zijn tekenen van                      uitgevoerd. Vooruitgang is geboekt met de
oververhitting, vooral op de arbeidsmarkt. De           invoering van de concurrentie in de
aanbodbeperkingen kunnen dus een bedreiging             telecommunicatiesector, de markten voor
vormen, zowel wat betreft de inflatie als de groei      elektriciteit en gas worden geleidelijk opengesteld
op korte termijn.                                       voor de concurrentie en de regering is begonnen
                                                        met partnerschappen tussen de openbare en de
                                                        particuliere sector om de dienstverlening van de
Begrotingspolitiek                                      overheid te verbeteren. De onderzoekuitgaven
                                                        van de overheid zijn vrij beperkt, maar er zullen
De toestand van de overheidsfinanciën was in            steeds meer begrotingsmiddelen worden
1999 weer zeer positief: het begrotingsoverschot        uitgetrokken voor O&O. Derhalve dient Ierland
bedroeg 2% van het BBP. In het                          prioriteit te geven aan het volgende:
stabiliteitsprogramma wordt voorspeld dat ook
de komende jaren met een overschot zullen               i.      de concurrentieautoriteit de bevoegdheid
worden afgesloten. Thans zijn echter tekenen                    geven voor de artikelen 81 en 82 van het
aanwezig van een opwaartse druk op de prijzen                   EG-Verdrag; bij de hervorming van de
en het ontstaan van aanbodbeperkingen, zowel                    concurrentiewetgeving dit jaar het
materiële (bijvoorbeeld infrastructuur) als op de               concurrentiebeleid versterken en dit niet
arbeidsmarkt.          Derhalve       dient       de            beperken           tot          procedurele
begrotingspolitiek op het volgende te worden                    aangelegenheden; en
gericht:
                                                        ii.     de vervoersector meer liberaliseren; in het
i.      al in 2000 bereid zijn de begrotingspolitiek            bijzonder meer concurrentie mogelijk
        in te zetten om economische stabiliteit te              maken in het stadsvervoer en bij de
        verwezenlijken, gelet op de omvang van de               spoorwegen,         bijvoorbeeld       door
        oververhitting in de economie; de                       franchising.
        begroting 2001 op deze doelstelling
        afstemmen;
                                                        Kapitaalmarkt
ii.     de reële stijging van het overheidsverbruik
        terugdringen van 4,3% in 1999 tot 2,7% in       De kapitaalmarkten ontwikkelen zich goed en de
        2002 overeenkomstig het geactualiseerde         beurskapitalisatie is in percent van het BBP in de
        stabiliteitsprogramma; en                       laatste vijf jaar verdubbeld. Het aantal genoteerde
                                                        bedrijven is echter nog steeds klein. Verschillende
iii.    hoge prioriteit geven aan de doelstellingen     maatregelen zijn genomen om het risicokapitaal
        van het nationale ontwikkelingsplan,            te stimuleren en er is een positieve verschuiving
        omdat moet worden voorzien in de                gaande van openbare naar particuliere
        infrastructuurbehoeften van de sterk            investeerders. De investeringen, die van ouds
        groeiende economie en tegelijkertijd de         vooral op het laatste stadium (expansie) gericht
        stabiliteitsdoelstellingen     van        de    waren, worden steeds meer op de beginstadia
        begrotingspolitiek moeten worden gehaald.       geconcentreerd. Het algemene peil van de
                                                        investeringen blijft echter laag. Derhalve dient
                                                        Ierland prioriteit te geven aan het volgende:
                                                     29
 ---pagebreak--- i.    vooral     inspanningen leveren om              i.  toezien op het loonverloop om te zorgen
      durfkapitaal te verstrekken voor start- en          dat de nodige loonmatiging in acht wordt
      aanloopkosten.                                      genomen om een verdere toename van de
                                                          werkgelegenheid mogelijk te maken; en
Arbeidsmarkt
                                                      ii. een algemene strategie ontwerpen om de
Een sterke uitbreiding van de werkgelegenheid en          participatie van de vrouwen te verhogen,
een historisch lage werkloosheid zijn de                  onder meer door afschaffing van negatieve
voornaamste kenmerken van de arbeidsmarkt.                belasting- en uitkeringsprikkels, en
Het werkgelegenheidspercentage komt overeen               maatregelen nemen om werk en
met dat van de eurozone, de participatie van de           gezinsleven met elkaar te verzoenen; in het
vrouwen neemt toe en recente tendensen wijzen             bijzonder      flexibele   verlofregelingen
op een aanzienlijke daling van de langdurige              invoeren en voortdurende inspanningen
werkloosheid. Terwijl de demografische krachten           leveren om de zorg voor kinderen en
de omvang van de beroepsbevolking verder doen             andere personen ten laste te verbeteren.
toenemen, geeft de algemene situatie reden tot
bezorgdheid over een mogelijke beperking van de
economische groei door een verkrappende
arbeidsmarkt. Derhalve dient Ierland prioriteit te
geven aan het volgende:
                                                   30
 ---pagebreak--- 8.      ITALIË                                                  verdere hervormingen ervan, mede door
                                                                bevordering van de expansie van
De economische groei is in de tweede helft van                  pensioenfondsvoorzieningen; en
vorig jaar aanzienlijk opgelopen en de
vooruitzichten blijven gunstig voor 2000 en 2001.       iv.     het geplande privatiseringsprogramma
De groei wordt aangedreven door de                              binnen de gestelde termijnen uitvoeren en
binnenlandse vraag en de netto-uitvoerpositie                   waar mogelijk bespoedigen, vooral in de
verbetert. Ondanks de toegenomen flexibiliteit                  sectoren energie en vervoer; de
van de arbeidsmarkt is de werkloosheid opnieuw                  opbrengsten van privatiseringen gebruiken
beginnen stijgen.                                               om de staatsschuld te verlagen.
Begrotingspolitiek                                      Productmarkten
Italië heeft het begrotingstekort in 1999               Italië is relatief minder in de Europese
teruggedrongen tot 1,9% van het BBP, hetgeen            productmarkten geïntegreerd dan de andere grote
iets beter is dan de voorspelde 2,0%. Het               lidstaten. De internationale aanwezigheid van
primaire overschot was echter kleiner dan               Italiaanse bedrijven is geringer dan van een land
verwacht (4,9% van het BBP in plaats van 5,5%)          van die omvang mag worden verwacht. Het
en de schuld bleef op het hoge peil van 114,9%          prijspeil ligt echter ver onder het EU-gemiddelde
van       het       BBP.    Het      geactualiseerde    en de productiviteitsresultaten zijn ongeveer
stabiliteitsprogramma voorziet een verdere daling       dezelfde als die van Frankrijk en Duitsland.
van het begrotingstekort tot 0,1% in 2003 door          Verschillende hervormingen zijn uitgevoerd
een strenge beheersing van de uitgaven, die ook         waardoor de werking van de productmarkten is
een verlaging van de belastingdruk mogelijk zal         verbeterd, vooral op het gebied van de
maken. Op middellange termijn zullen de                 privatisering      en     de    liberalisatie   van
openbare financiën, en vooral het pensioenstelsel,      nutsvoorzieningen en de verlichting van de
steeds meer onder druk komen te staan door de           administratieve formaliteiten voor het MKB.
vergrijzing van de bevolking. Derhalve dient de         Derhalve dient Italië prioriteit te geven aan het
begrotingspolitiek op het volgende te worden            volgende:
gericht:
                                                        i.      de         omzetting          van        de
i.      betere begrotingsresultaten dan voor 2000               internemarktwetgeving voor sociale zaken,
        en 2001 zijn gepland, en dus een snellere               welke in verhouding tot de andere lidstaten
        reductie van de schuldquote, tegen de                   ontoereikend is, en de markt van de
        achtergrond van een conjunctuuropleving                 overheidsaanbestedingen        waar    zich
        die vermoedelijk sterker zal zijn dan in het            kennelijk problemen voordoen;
        geactualiseerde stabiliteitsprogramma is
        verondersteld;                                  ii.     verdere verlaging van de staatssteun buiten
                                                                de landbouw en verbetering van de
ii.     ten minste een primair overschot van 5,0%               samenstelling ervan, want in verhouding
        van het BBP in 2000 en 2001 als                         tot het BBP heeft Italië hier een van de
        vooropgezet in het geactualiseerde                      hoogste percentages in de EU en het
        stabiliteitsprogramma, met name door een                aandeel van de regionale steun is gestegen
        strenge controle op de lopende primaire                 ten nadele van andere horizontale
        uitgaven;                                               doelstellingen;
iii.    op middellange termijn de stijging van de
        verhouding tussen de pensioenuitgaven en
        het BBP in de hand houden; daartoe zo
        spoedig mogelijk beginnen aan een
        herziening van het pensioenstelsel en
                                                     31
 ---pagebreak--- iii.   voortzetting van de vereenvoudiging van           werkgelegenheid, zoals de hoge belastingdruk op
       de regelgeving voor het bedrijfsleven en de       de arbeid, de te soepele uitkeringsregelingen in
       ontwikkeling van een eenloketsysteem; en          combinatie met een strenge wetgeving op de
                                                         arbeidsbescherming en een ingewikkeld
iv.    initiatieven ter bevordering van O&O en           loononderhandelingssysteem. Er zijn al
       innovatie, gezien de zeer lage verhouding         belangrijke inspanningen geleverd om de
       tussen de O&O-uitgaven en het BBP.                belasting op de arbeid te verminderen, de
                                                         administratie te moderniseren en nieuwe
                                                         structuren voor hervormingen in te voeren, maar
Kapitaalmarkt                                            deze maatregelen hebben nog geen vruchten
                                                         afgeworpen. Er is duidelijk behoefte aan
Aanzienlijke vorderingen zijn gemaakt naar de            aanvulling ervan door algemene structurele
ontwikkeling van diepere en meer geïntegreerde           maatregelen. Derhalve dient Italië prioriteit te
financiële markten en een risicokapitaalmarkt. De        geven aan het volgende:
Italiaanse aandelenmarkten groeien tegen een snel
tempo, mede dankzij de uitgebreide                       i.     herstel van het evenwicht in de
privatiseringsprogramma’s. Ook het durfkapitaal                 bescherming die wordt geleverd door de
en de onderhandse financiering hebben in de                     sociale zekerheid en de wetgeving op de
laatste jaren een snelle expansie vertoond, en de               arbeidsbescherming, en versterking van de
oprichting van de Nuovo Mercato zal tot deze                    actieve arbeidsmarktmaatregelen; de
ontwikkeling bijdragen. Toch blijft de                          verbetering               van             de
durfkapitaalmarkt onderontwikkeld. Derhalve                     werkloosheidsverzekering combineren met
dient Italië prioriteit te geven aan het volgende:              een grotere flexibiliteit van de wetgeving
                                                                op de arbeidsbescherming en strengere
i.     bevordering van de ontwikkeling van de                   criteria voor pensioenen en andere sociale
       durfkapitaalmarkt, in het bijzonder door                 uitkeringen, terwijl ook moet worden
       verdere verbetering van het fiscale kader                voorzien in beschikbaarheidseisen en
       voor risicokapitaal, stimulering van de                  stimulansen om deel te nemen aan actieve
       beleggingen van institutionele beleggers op              arbeidsmarktprogramma’s;
       de beurs en in durfkapitaal, en hervorming
       van de faillissementswetgeving.                   ii.    bevordering               van             de
                                                                arbeidsmarktflexibiliteit, en in het
                                                                bijzonder extra inspanningen ter
Arbeidsmarkt                                                    bevordering van de loonflexibiliteit
                                                                overeenkomstig                            de
Ondanks de recente beperkte verbeteringen blijft                productiviteitsverschillen tussen de regio’s;
de situatie op de arbeidsmarkt moeilijk: laag                   en
werkgelegenheidspercentage, hoge structurele
werkloosheid en grote regionale verschillen. De          iii.   verdere inspanningen om de belasting op
segmentatie van de arbeidsmarkt, atypische                      de arbeid te verlagen, en nauw toezicht op
arbeidscontracten, de grote informele economie                  de ontwikkelingen, vooral op de effecten
en de ongelijke verdeling van de werkloosheid                   van tijdelijke fiscale en sociale premie
tussen bevolkingsgroepen en regio’s wijzen op                   maatregelen ten behoeve van benadeelde
structurele problemen. Veel achterliggende                      groepen en regio’s.
structuren       zijn      ongunstig     voor      de
                                                      32
 ---pagebreak--- 9.     LUXEMBURG                                        Derhalve dient Luxemburg prioriteit te geven aan
                                                        het volgende:
De reële groei was bijzonder hoog in 1999
ondanks de ongunstige externe ontwikkelingen,           i.     bespoediging van de omzetting van de
en verwacht wordt dat de groei krachtig zal                    internemarktwetgeving, vooral voor
blijven. De werkloosheid is nog steeds zeer laag               vervoer, motorvoertuigen, fytosanitaire
en er is enige opwaartse druk op de prijzen.                   controles en sociale zaken;
                                                        ii.    invoering van een nieuwe concurrentiewet
Begrotingspolitiek                                             die een actiever concurrentiebeleid
                                                               mogelijk        maakt         en       de
Dankzij de snelle economische groei en de                      concurrentieautoriteiten de bevoegdheid
daaruit              voortvloeiende             hoge           geeft voor de artikelen 81 en 82 van het
belastingopbrengsten heeft Luxemburg al                        EG-Verdrag; en
verscheidene           jaren       een        royaal
begrotingsoverschot. Derhalve dient de                  iii.   voorwaarden scheppen om de meest
begrotingspolitiek op het volgende te worden                   recente     ontwikkelingen      van     de
gericht:                                                       informatiemaatschappij bij te houden,
                                                               vooral omdat de penetratie van ICT zo laat
i.     de lopende overheidsuitgaven nauwgezet                  is begonnen voor een land met een hoge
       controleren om de verwezenlijking van de                levensstandaard dat Luxemburg is.
       begrotingsdoelstellingen veilig te stellen en
       tegelijkertijd ruimte te scheppen voor een
       verlaging van de belastingdruk, zoals
                                                        Arbeidsmarkt
       gepland        in     het     geactualiseerde
       stabiliteitsprogramma; en                        De arbeidsmarktresultaten van Luxemburg zijn
                                                        goed: het laagste werkloosheidspercentage en het
ii.    de gezonde begrotingspolitiek vergezeld          hoogste                             binnenlandse
       doen gaan van hervormingen, met name             werkgelegenheidspercentage in de EU, met een
       van de sociale zekerheid, die nodig zijn om      sterke afhankelijkheid van grensarbeiders. Het
       de leefbaarheid van het stelsel op lange         nationale werkgelegenheidspercentage is niet
       termijn te verzekeren en zich voor te            uitstekend, want de participatiegraad van
       bereiden op de uitdagingen van de                vrouwen en oudere werknemers is laag. Er zijn
       vergrijzing van de bevolking.                    geen belangrijke problemen wat betreft de
                                                        werking van de arbeidsmarkt, maar bepaalde
                                                        belasting- en uitkeringsstructuren zijn niet zo
Productmarkten                                          gunstig voor de werkgelegenheid. Derhalve dient
                                                        Luxemburg prioriteit te geven aan het volgende:
De Luxemburgse economie is zeer goed
geïntegreerd in de Europese productmarkten en           i.     de belastingen en de sociale zekerheid
de macro-economische resultaten zijn uitstekend,               onderzoeken op negatieve prikkels die de
maar minder vorderingen zijn gemaakt met een                   participatie kunnen afremmen, en
structuurbeleid dat gericht is op verbetering van              inspanningen blijven leveren om het
de werking van de productmarkten. Maar ook                     nationale werkgelegenheidspercentage te
hier valt vooruitgang vast te stellen. De                      verhogen, vooral dat van vrouwen en
afschaffing van de prijsregulering en de regionale             oudere werknemers.
steunregelingen die voor de nabije toekomst is
gepland, is bijzonder welkom.
                                                     33
 ---pagebreak--- 10. NEDERLAND                                           Productmarkten
Na de hoge groei van 1998 is de economische             Nederland is sterk geïntegreerd in de Europese
bedrijvigheid in 1999 nauwelijks vertraagd.             economie en zijn productmarkten functioneren
Daardoor bleef de werkgelegenheid tegen een             vrij goed. De structuurhervormingen hebben
snel tempo toenemen en viel de werkloosheid             effect gehad, ook al zijn er nog problemen met de
terug tot een peil dat niet meer was gezien sedert      omzetting en de tenuitvoerlegging van de
het begin van de jaren zeventig. In 2000 zal de         internemarktwetgeving (voor vervoer en
groei waarschijnlijk versnellen als gevolg van de       overheidsaanbestedingen).                      Het
verbetering van de externe economische situatie.        concurrentiebeleid dient nog te worden versterkt,
De snelle groei en de geleidelijk krapper               alsook de liberalisatie van de sectoren energie en
wordende arbeidsmarkt leiden tot bezorgdheid            vervoer. Het aandeel van de particuliere sector in
over de ontwikkeling van de prijzen en nog meer         de financiering van O&O is relatief klein en de
die van de lonen, die thans aanzienlijk sneller         overdracht van technologie tussen openbaar en
oplopen dan in de buurlanden.                           particulier onderzoek is ontoereikend. Derhalve
                                                        dient Nederland prioriteit te geven aan het
                                                        volgende:
Begrotingspolitiek
                                                        i.     zorgen voor een betere handhaving van de
De sterke economische groei heeft de                           richtlijnen                          inzake
belastingontvangsten in 1999 doen toenemen,                    overheidsaanbestedingen, want het aandeel
zodat het tekort, waarvan aan het begin van het                van de in het Publicatieblad uitgeschreven
jaar werd verwacht dat het zou stijgen, omsloeg                aanbestedingen in het totaal van de
in een overschot van 0,5% van het BBP. Sedert                  overheidsaanbestedingen is één van de
het midden van de jaren negentig bestaat de                    laagste in de Unie;
begrotingsstrategie erin het aandeel van de
overheidsuitgaven          te     verlagen     door     ii.    voortgaan met de hervorming van de
stijgingsmaxima vast te stellen, teneinde de                   regelgeving en het privatiseringsproces om
belastingdruk te verlichten en tegelijkertijd het              de netwerkindustrieën open te stellen voor
begrotingstekort te verkleinen. Voor 2001 is een               de mededinging; in het bijzonder de
belangrijke        belastinghervorming     gepland,            omzetting van de internemarktrichtlijnen
bestaande uit een verlaging van de
personenbelastingen en een verhoging van de                    op het gebied van vervoer bespoedigen;
indirecte belastingen. Derhalve dient de                       regelgeving vaststellen voor de toegang tot
begrotingspolitiek op het volgende te worden                   het kabelnet om machtsposities van
gericht:                                                       kabelbedrijven in de telefonie en de
                                                               internetdiensten te voorkomen; en
i.      verhoging van het in 1999 bereikte
        overschot in 2000 wegens de gunstige            iii.   verdere maatregelen nemen om de
        groeivooruitzichten; bereid blijven al in              particuliere sector meer te betrekken bij
        2000 een strakkere begrotingspolitiek te               O&O en de overdracht van technologie
        voeren indien de inflatoire druk toeneemt              tussen openbaar en particulier onderzoek
        tot meer dan de versnelling die wordt                  te stimuleren.
        veroorzaakt door de stijging van de
        invoerprijzen en vooral indien de huidige
        trend van loonstijgingen zich voortzet; en
ii.     de overheidsuitgaven in 2001 strikt onder
        controle houden om te zorgen dat de
        verslechtering van de begrotingssituatie die
        het gevolg zal zijn van de vermindering
        van de belastingopbrengsten ten gevolge
        van de belastinghervorming, beperkt en
        tijdelijk blijft.
                                                     34
 ---pagebreak--- Kapitaalmarkt                                          Arbeidsmarkt
De aandelenmarkt en de durfkapitaalmarkt in            De arbeidsmarktresultaten van Nederland waren
Nederland zijn volgroeid en concurrerend. De           de laatste jaren bij de beste in de EU, grotendeels
durfkapitaalmarkt is in de laatste jaren sterk         dankzij      de      algemene       strategie  van
gegroeid, deels wegens het gunstige                    structuurhervormingen. Door de hervorming van
belastingklimaat voorwaarden. De investeringen         belastingen en sociale zekerheid is de
in beginnende bedrijven blijven echter nog vrij        belastingdruk op de arbeid verlicht en zijn de
beperkt. Derhalve dient Nederland prioriteit te        arbeidsstimulansen verbeterd. Maatregelen zijn
geven aan het volgende:                                genomen om het arbeidsaanbod te verhogen bij
                                                       bepaalde groepen, zoals oudere werknemers en
i.     de inspanningen concentreren op                 WAO-ers (arbeidsongeschikten). Er zijn echter
       aanloopinvesteringen; overwegen de              nog belangrijke structurele onevenwichtigheden,
       voorbeelden van goede praktijken die in de      omdat een groot gedeelte van de bevolking in de
       mededeling van oktober 1999 over                actieve leeftijd in de passieve regelingen
       risicokapitaal zijn voorgesteld in te voeren    (werkloosheid en arbeidsongeschiktheid) blijft.
       ter bevordering van innoverende aandelen-       Derhalve dient Nederland prioriteit te geven aan
       en optiebezitregelingen voor werknemers.        het volgende:
                                                       i.     streven naar verdere verbetering van het
                                                              systeem van belastingen en sociale
                                                              zekerheid om een einde te maken aan de
                                                              negatieve prikkels die participatie aan de
                                                              arbeidsmarkt afremmen, in het bijzonder
                                                              die van vrouwen en oudere werknemers;
                                                              resoluut voortgaan met de terugdringing
                                                              van het hoge aantal personen die buiten de
                                                              arbeidsmarkt en in een passieve sociale
                                                              regeling blijven.
                                                    35
 ---pagebreak--- 11. OOSTENRIJK                                         iii.   de aangekondigde pensioenhervorming ten
                                                              uitvoer leggen, die tot doel heeft de
Oostenrijk beleeft een versnelling van de                     gemiddelde pensioenleeftijd vanaf 2001 te
economische groei door een evenwichtige                       verhogen, en hervormingen uitvoeren om
opleving van alle vraagcomponenten, waaronder                 de overwegend door een omslagstelsel
vooral het gezinsverbruik. De werkgelegenheid                 gefinancierde pensioenen een gezondere
zal zich vermoedelijk nog verder uitbreiden en,               basis te geven.
daar het arbeidsaanbod elastisch blijft, voor een
deel leiden tot een afname van de werkloosheid.        Productmarkten
Begrotingspolitiek                                     Oostenrijk integreert snel in het Europese
                                                       handelssysteem, maar het loopt achter op het
Oostenrijk heeft in 1999 vorderingen gemaakt bij       gebied van buitenlandse directe investeringen en
de consolidatie van zijn overheidsfinanciën: het       grensoverschrijdende fusies en overnames.
begrotingstekort is gedaald tot 2% van het BBP,        Oostenrijk heeft gekozen voor een vrij
hetgeen het streefcijfer is van het oorspronkelijke    voorzichtige aanpak van de hervorming van de
stabiliteitsprogramma. Tegen de achtergrond van        productmarkten. Toch zijn al vorderingen
een belangrijke belastingverlichting in het kader      gemaakt bij de omzetting van de
van de hervorming van de inkomstenbelastingen          internemarktwetgeving, de versterking van de
voorspelt             het           geactualiseerde    concurrentiebeleid en de liberalisatie van de
stabiliteitsprogramma een begrotingstekort van         telecomsector. Ook zijn initiatieven genomen ter
1,7% van het BBP in 2000 en een verdere daling         vereenvoudiging van de procedures voor de
daarna. Dit zal evenwel worden bereikt dankzij         oprichting van nieuwe bedrijven en heeft
vergaande eenmalige maatregelen. Om de                 Oostenrijk het ambitieuze doel de O&O-uitgaven
overheidsrekeningen op middellange en lange            tegen het jaar 2005 op te trekken tot 2,5% van
termijn duurzaam te verbeteren, zijn in het            het BBP (tegen 1,6% in 1998). Derhalve dient
geactualiseerde stabiliteitsprogramma belangrijke      Oostenrijk prioriteit te geven aan het volgende:
structurele maatregelen, in de eerste plaats op het
gebied van pensioenen en gezondheidszorg,              i.     voortwerken aan de omzetting van de
gepland. Derhalve dient de begrotingspolitiek op              communautaire         richtlijnen     inzake
het volgende te worden gericht:                               overheidsaanbestedingen, in het bijzonder
                                                              op provinciaal niveau waar dit is uitgesteld;
i.      ten minste het streefcijfer van 1,7% van
        het BBP voor het begrotingstekort in 2000      ii.    de hervorming van de regelgeving voor de
        halen, zodat de schuldquote duurzaam kan              sectoren energie en vervoer bespoedigen,
        worden teruggedrongen; sterk besnoeien                teneinde hier tot effectieve concurrentie te
        op de uitgaven en een strenge                         komen; en
        begrotingscontrole in acht nemen om de
        kosten te kunnen dragen van de                 iii.   verdere maatregelen nemen om de
        hervorming van de inkomstenbelastingen                betrokkenheid van de particuliere sector bij
        en de gezinsbijslagen;                                O&O te vergroten en de overdracht van
                                                              technologie tussen openbaar en particulier
ii.     de in 2000 genomen eenmalige                          onderzoek te stimuleren.
        maatregelen vervangen door maatregelen
        met een permanent karakter, teneinde de
        openbare financiën op een duurzaam pad
        te brengen; en
                                                    36
 ---pagebreak--- Kapitaalmarkt                                          Arbeidsmarkt
De overheid heeft verschillende hervormingen           De Oostenrijkse arbeidsmarkt vertoont vrij goede
ondernomen om de aandelen- en de                       resultaten. De werkloosheid is laag en de
risicokapitaalmarkt       te     stimuleren.    De     werkgelegenheid hoog. De participatiegraad van
aandelenmarkt blijft echter klein en de                oudere werknemers ligt echter onder het EU-
durfkapitaalinvesteringen zijn gering en gericht       gemiddelde, deels wegens de negatieve prikkels
op de latere bedrijfsstadia. Derhalve dient            die uitgaan van het systeem van vervroegde
Oostenrijk prioriteit te geven aan het volgende:       uittreding. Een ander kenmerk van de
                                                       Oostenrijkse arbeidsmarkt is de goede
i.     de toezichtstructuren versterken, het           samenwerking van de sociale partners, die een
       ondernemingsbestuur verbeteren, de              voorbeeld kan zijn voor veel andere landen.
       belemmeringen voor de beleggingen van           Derhalve dient Oostenrijk prioriteit te geven aan
       institutionele beleggers in aandelen            het volgende:
       opheffen en fiscale stimulansen geven aan
       aandelen- en risicokapitaalinvesteringen; en    i.     snel de aangekondigde hervormingen tot
                                                              verhoging van de leeftijd van vervroegde
ii.    de acties uit het risicokapitaalactieplan              uittreding ten uitvoer leggen en strengere
       1998 ten uitvoer leggen, vooral die                    uitkeringscriteria aanleggen, welke nodig
       betreffende de belasting op nieuwe                     zijn wegens de relatief krappe
       bedrijven en de investeringen in                       arbeidsmarkt; de pensioenhervorming
       durfkapitaal, de faillissementswetgeving en            vergezeld doen gaan van andere op oudere
       de bevordering van aandelenopties.                     werknemers gerichte maatregelen, teneinde
                                                              een toename van de werkloosheid bij deze
                                                              leeftijdsgroep te voorkomen; en
                                                       ii.    de hoge belastingdruk op de arbeid verder
                                                              verlagen, met bijzondere aandacht voor
                                                              probleemgroepen op de arbeidsmarkt.
                                                    37
 ---pagebreak--- 12. PORTUGAL                                                      onevenwichtigheden in de Portugese
                                                                  economie kunnen worden gecorrigeerd;
Na de vertraging van de binnenlandse en de                        daartoe voor 2001 een ambitieuzer
buitenlandse vraag in 1999 begon de uitvoer in de                 tekortstreefcijfer vaststellen dan de 1,1%
tweede helft van 1999 aan te trekken, hetgeen                     van             het            geactualiseerde
wijst op een versnelling van de economische                       stabiliteitsprogramma, en de algemene
bedrijvigheid           in          2000.           De            consolidatie-inspanning die in het
werkgelegenheidsschepping zal in 2000 krachtig                    programma is gepland zo spoedig mogelijk
blijven, maar iets trager als gevolg van een meer                 leveren; en
evenwichtige samenstelling van de groei. Het               iii.   vóór het einde van 2000 de nieuwe
tekort op de lopende rekening wordt groter en de                  basiswet voor de begroting goedkeuren,
schulden van de particuliere sector zijn snel                     waardoor de begroting op meerjarige basis
gestegen.                                                         zal worden opgesteld, teneinde de effecten
                                                                  van beleidsbeslissingen op middellange
Begrotingspolitiek                                                termijn beter te kunnen vaststellen;
Het begrotingstekort is in 1999 afgenomen tot                     dringend een aantal hervormingen met
2% van het BBP, hetgeen het streefcijfer is van                   budgettaire gevolgen ten uitvoer leggen,
het      oorspronkelijke       stabiliteitsprogramma.             waaronder de aangekondigde maatregelen
Volgens het geactualiseerde stabiliteitsprogramma                 voor de gezondheidszorg en een nieuwe
zal het tekort in 2000 worden teruggedrongen tot                  pensioenwet, teneinde de financiële positie
1,5% en tot nog minder in de jaren daarna. De                     van de sociale zekerheid te versterken om
tekortreductie in 2000 is het gevolg van een                      het vergrijzingsprobleem beter te kunnen
scherpe stijging van de belastingontvangsten, die                 opvangen.
te danken is aan een meer doelmatige inning en             Productmarkten
de geplande verhoging van de totale uitgaven
ruimschoots zal compenseren. Om de                         De Portugese economie is redelijk goed
begrotingsconsolidatie op middellange termijn te           geïntegreerd in de Europese productmarkten. De
ondersteunen zijn in het geactualiseerde                   internationale aanwezigheid van het Portugese
stabiliteitsprogramma                     verschillende    bedrijfsleven is relatief gering. Er zijn
hervormingen gepland, met als voornaamste de               vorderingen gemaakt met de omzetting van de
invoering van een nieuwe basiswet voor de                  internemarktwetgeving en de liberalisatie van de
begroting, een nieuwe pensioenwet en                       sectoren telecommunicatie en energie. De
maatregelen in de ziekteverzekering. Derhalve              productiviteit en de O&O-uitgaven blijven
dient de begrotingspolitiek op het volgende te             evenwel van de laagste in de EU. Derhalve dient
worden gericht:                                            Portugal prioriteit te geven aan het volgende:
i.      ten minste het streefcijfer van 1,5% voor          i.     de           omzetting          van         de
        het begrotingstekort in 2000 halen,                       internemarktwetgeving, vooral die voor de
        hetgeen een strenge controle op de                        sector vervoer, verbeteren, want het
        lopende primaire uitgaven impliceert,                     omzettingspercentage van Portugal is
        welke in de laatste jaren sterk zijn gestegen;            ondanks de gemaakte vorderingen nog
        in dit verband de in de begroting 2000                    zeer laag;
        bevroren bedragen niet besteden als dat
        nodig is om het tekortstreefcijfer te halen,       ii.    de aanzienlijk toegenomen staatssteun
        en aldus een buffer creëren tegen een                     verminderen en maatregelen nemen om de
        mogelijke         daling          van        de           concurrentiewetgeving beter af te stemmen
        belastingopbrengsten;                                     op die van de Europese Unie en de
                                                                  onafhankelijkheid             van           de
ii.     zorgen dat de begrotingspolitiek bijdraagt                concurrentieautoriteit te versterken;
        tot een meer evenwichtige beleidsmix
        waarmee              de             belangrijke
                                                        38
 ---pagebreak--- iii.   nauw toezicht uitoefenen op de                 Arbeidsmarkt
       doeltreffendheid van de verschillende
       maatregelen die zijn genomen om de             De Portugese arbeidsmarkt geeft betere
       administratieve         procedures       te    resultaten te zien dan die van vele andere
       vereenvoudigen en de kosten ervan te           lidstaten. Het voltijdsequivalent van het
       verlagen in verband met het hoge aandeel       werkgelegenheidspercentage is een van de
       van het MKB in de werkgelegenheid; en          hoogste in de EU. Eén van de ernstigste
                                                      problemen tijdens het inhaalproces van de
iv.    verdere inspanningen leveren om O&O en         Portugese economie is het lage onderwijspeil van
       de verspreiding van ICT te bevorderen, in      de beroepsbevolking. Hoewel dit bij de jongere
       het bijzonder door stimulansen te creëren      werknemers aanzienlijk beter is dan bij de oudere
       om de particuliere sector meer bij O&O te      generaties, is er nog een grote achterstand op
       betrekken.                                     andere lidstaten. De wetgeving op de
                                                      arbeidsbescherming wordt als vrij streng
Kapitaalmarkt                                         beschouwd, zodat vastetermijncontracten steeds
Door de extensieve privatiseringen, de invoering      belangrijker worden. Derhalve dient Portugal
van de euro en de overschakeling op                   prioriteit te geven aan het volgende:
elektronische handel zijn de volgroeidheid, de
diepte en de doelmatigheid van de Portugese           i.      onderwijs en opleiding verbeteren om de
beurs vergroot. Vorderingen zijn ook gemaakt bij              inzetbaarheid en aanpasbaarheid van de
de tenuitvoerlegging van de EG-richtlijnen voor               beroepsbevolking te vergroten, en dit
de financiële diensten. Ondanks het initiatief ter            vergezeld doen gaan van een aangepast
verbetering van het wettelijk kader voor                      uitkeringssysteem, zodat de nodige
durfkapitaal blijven de durfkapitaalinvesteringen             stimulansen worden gegeven om deel te
gering en uiterst afhankelijk van steun uit                   nemen          aan        de        actieve
openbare middelen. Derhalve dient Portugal                    arbeidsmarktmaatregelen        en       om
prioriteit te geven aan het volgende:                         openstaande betrekkingen te aanvaarden;
                                                              en
i.     de durfkapitaalmarkt verder ontwikkelen
       en de fiscale voorwaarden herzien om de        ii.     voortgaan met het beleid van
       relatieve kosten van risicokapitaal in                 tenuitvoerlegging van een aantal wetten ter
       verhouding         tot      de      andere             verbetering van de arbeidsmarktresultaten,
       financieringsinstrumenten te verlagen.                 zoals versoepeling van de regels inzake
                                                              ontslag en tewerkstelling, en de invoering
                                                              van meer flexibiliteit in de werktijden
                                                              teneinde de flexibiliteit van de
                                                              arbeidsmarkt te vergroten.
                                                   39
 ---pagebreak--- 13. FINLAND                                            Productmarkten
De snelle economische groei van de laatste jaren       De integratie van de Finse economie in de
werd aangedreven door de dynamische uitvoer            Europese productmarkten is verbeterd sedert het
van hoogtechnologische producten. De                   land is toegetreden tot de EU. Finland heeft
binnenlandse vraag heeft zich hersteld van de          aanzienlijke en snelle vorderingen gemaakt bij de
recessie en de werkgelegenheid breidt zich uit,        omzetting van de internemarktwetgeving en de
hoewel       de,     voornamelijk      structurele,    liberalisatie van de sectoren telecommunicatie en
werkloosheid hoog blijft. De sterke groei en de        elektriciteit. De reeds belangrijke O&O-uitgaven
strenge begrotingscontrole hebben geleid tot een       zijn sedert het midden van de jaren negentig nog
zeer succesvolle begrotingsconsolidatie. Door het      opgedreven. Verbeteringen zijn evenwel mogelijk
vooruitzicht op een blijvend krachtige groei           wat betreft het prijspeil en de productiviteit in de
ontstaat echter gevaar voor oververhitting.            Finse economie, als het probleem van de
                                                       ontoereikende concurrentie in bepaalde sectoren
Begrotingspolitiek                                     is opgelost. Derhalve dient Finland prioriteit te
                                                       geven aan het volgende:
Het begrotingsoverschot is gestegen van 1,3%
van het BBP in 1998 tot 2,3% in 1999. Volgens          i.      de concurrentie in een aantal sectoren,
het geactualiseerde stabiliteitsprogramma zal het              vooral de detailhandel en het bankwezen,
in de periode 2000-2003 boven de 4% van het                    uitbreiden; de concurrentiewetgeving
BBP blijven en zullen zich vooral veranderingen                hervormen zodat de concurrentieautoriteit
voordoen bij het overschot van de centrale                     bevoegdheid         krijgt    voor        de
overheid. De ontwikkeling van het overschot zal                tenuitvoerlegging van de artikelen 81 en 82
worden bepaald door de timing van de verlaging                 van het EG-Verdrag; en
van de lasten op de arbeid; de regering wil deze
tegen 2003 verminderen met 1,5% van het BBP.           ii.     de markten voor overheidsaanbestedingen
De overschotten zijn nodig om zich voor te                     en openbare diensten meer openstellen
bereiden op de gevolgen van de snelle vergrijzing              teneinde de kosten te verlagen en de
van de bevolking. Derhalve dient de                            kwaliteit te verhogen.
begrotingspolitiek op het volgende te worden
gericht:                                               Kapitaalmarkt
i.     de stringente koers van de begroting 2000       De Finse aandelenmarkt is in de laatste jaren
       aanhouden gezien het risico van                 aanzienlijk gegroeid, zowel wat betreft
       oververhitting, en reeds in 2000 bereid zijn    kapitalisatie als het aantal genoteerde bedrijven.
       tot verdere restricties indien dit risico       De durfkapitaalmarkt is actief, en de recente
       groter wordt;                                   oprichting van een markt voor snel groeiende
                                                       bedrijven zal de ontwikkeling op het gebied van
ii.    het begrotingskort blijven opvoeren door        risicokapitaal bevorderen. Op dit laatste gebied
       verlaging van de overheidsuitgaven in           zijn echter nog inspanningen nodig. Derhalve
       percent van het BBP; daartoe krachtig de        dient Finland prioriteit te geven aan het volgende:
       hand houden aan de uitgavenrichtsnoeren
       voor de periode 2001-2004 die in                i.      bijzondere aandacht besteden aan de
       maart 2000 bekend zijn gemaakt; en                      voorbeelden van goede praktijken die in de
                                                               mededeling van oktober 1999 over
iii.   de hoge belastingdruk op de arbeid nog                  risicokapitaal zijn gegeven wat betreft de
       verder verlichten zoals in 1999 en 2000 en              faillissementswetgeving en de bevordering
       als onderdeel van de herstructurering van               van       innoverende      aandelen-      en
       het belastingsysteem, met als doel de                   optiebezitregelingen voor werknemers; en
       werkgelegenheidsschepping                 te
       ondersteunen.
                                                    40
 ---pagebreak--- ii.    de activiteit van de institutionele beleggers    Deze inspanningen moeten worden aangevuld
       op de aandelenmarkten verder stimuleren.         met hervormingen van de sociale zekerheid,
                                                        zodat     deze       de     activeringsprogramma’s
Arbeidsmarkt                                            ondersteunt en de achterliggende structuren de
                                                        werkgelegenheid meer stimuleren. Derhalve dient
De situatie op de arbeidsmarkt is in 1999 sterk         Finland prioriteit te geven aan het volgende:
verbeterd. De werkloosheid ligt echter nog steeds
boven het EU-gemiddelde en, wat nog                     i.    de sociale zekerheid herzien om de
belangrijker is, zij is vrijwel volledig van                  werkwilligheid       te     verhogen,    het
structurele aard. Andere belangrijke problemen                werkzoeken doeltreffender te maken en
zijn de uitkeringsafhankelijkheid van grote                   voldoende stimulansen te geven om
groepen van de beroepsbevolking, de hoge                      werkaanbiedingen aan te nemen en actief
belasting op de arbeid en de beperkte                         te blijven; en
loonspreiding. Aanzienlijke inspanningen zijn
geleverd om de belastingdruk op de arbeid te            ii.   de recente beleidskoers aanhouden om de
verlichten en de kwaliteit en intensiteit van de              belastingdruk op de arbeid te verlichten en
actieve arbeidsmarktmaatregelen te verhogen.                  in het bijzonder de marginale
                                                              belastingtarieven op de laagste lonen te
                                                              verlagen.
                                                     41
 ---pagebreak--- 14. ZWEDEN                                               betreft         de      omzetting        van     de
                                                         internemarktwetgeving in nationale voorschriften.
Verwacht wordt dat de Zweedse economie in                De staatssteun is laag. De O&O-uitgaven zijn de
2000 een meer dan trendmatige groei zal blijven          hoogste van de 15 lidstaten. Een grote inspanning
kennen dankzij de krachtig blijvende                     is geleverd om de netwerkindustrieën te
binnenlandse vraag en uitvoer. Tegen de                  dereguleren. Er is echter ruimte voor verbetering
achtergrond van een krachtige vraag in                   van het prijspeil en de productiviteit in de
combinatie met een lage inflatoire druk zal de           Zweedse economie, als het probleem van de
werkgelegenheid zich verder uitbreiden en de             ontoereikende concurrentie in bepaalde sectoren
werkloosheid afnemen. Er kunnen echter                   wordt opgelost. Derhalve dient Zweden prioriteit
aanbodbeperkingen ontstaan die een opwaartse             te geven aan het volgende:
druk uitoefenen op de prijzen, niet in de laatste
plaats door de verkrapping van de arbeidsmarkt.          i.      verdere afschaffing van regulering die de
                                                                 concurrentie in de detailhandel, de bouw
Begrotingspolitiek                                               en de farmaceutische sector verhindert of
                                                                 beperkt, hoewel het uiteraard moeilijk is
In 1999 bedroeg het begrotingsoverschot evenals                  volledige concurrentie tot stand te brengen
in 1998 1,9% van het BBP. Volgens het                            in een land met een groot aantal
geactualiseerde convergentieprogramma zal in                     dunbevolkte             regio’s;         de
2000 en daarna een begrotingsoverschot van ten                   concurrentieautoriteit, zoals momenteel
minste 2% worden gehaald. Dit is het resultaat                   door de regering wordt overwogen, de
van een volgehouden uitgavencontrole, die ook                    bevoegdheid voor de toepassing van de
moet leiden tot een verlaging van de                             artikelen 81 en 82 van het EG-Verdrag
belastingquote.       Derhalve        dient        de            geven;
begrotingspolitiek op het volgende te worden             ii.     de initiatieven voortzetten om de
gericht:
                                                                 concurrentie in spoorweg-, lucht- en
i.     een strakkere begrotingspolitiek voeren in                busvervoer te verbeteren; en
       het     licht    van     de       dynamische      iii.    krachtig uitvoering geven aan de
       groeiomstandigheden,        teneinde        de            initiatieven ter verbetering van de markt
       monetaire politiek te steunen bij de                      voor overheidsaanbestedingen en de
       verwezenlijking van prijsstabiliteit, gelet op            levering van overheidsdiensten.
       het       toegenomen         risico        van
       aanbodbeperkingen in de nabije toekomst;
                                                         Kapitaalmarkt
ii.    dit jaar en volgend jaar een strenge
       controle uitoefenen op de uitgaven,               De Zweedse kapitaalmarkt wordt gekenmerkt
       waarvan de begrotingsvooruitzichten in            door snelle mondialisering, technologische
       hoge mate afhankelijk zijn, zodat de              veranderingen              en            toenemende
       verhouding tussen de overheidsuitgaven en         durfkapitaalinvesteringen. De durfkapitaalmarkt
       het BBP gestaag kan worden                        is actief. Zij is geëvolueerd van een klein aantal
       teruggedrongen; en                                hoofdzakelijk openbare spelers tot een groot
                                                         aantal particuliere spelers. Toch hebben bedrijven
iii.   verdere verlichting van de belastingdruk,         in het aanloopstadium en bedrijven die geen deel
       die     hoog      blijft     ondanks        de    uitmaken van de groeisectoren nog moeilijkheden
       belastingverlagingen in 2000.                     om kapitaal aan te trekken. Derhalve dient
                                                         Zweden prioriteit te geven aan het volgende:
Productmarkten
                                                         i.      verdere inspanningen leveren om de
Zweden integreert zich steeds beter in de                        toegang        tot     risicokapitaal     te
communautaire markten en is voorbeeldig wat                      vergemakkelijken, vooral voor kleine
                                                      42
 ---pagebreak---        bedrijven buiten de hightechsectoren; de      worden gestroomlijnd om de doelmatigheid ervan
       invoering overwegen van de voorbeelden        te verbeteren, want het is noodzakelijk de
       van goede praktijken die in de mededeling     programma’s te blijven richten op de huidige en
       van oktober 1999 over risicokapitaal zijn     de potentiële langdurig werklozen en op de
       voorgesteld voor de belastingen en de         behoeften van de arbeidsmarkt. Derhalve dient
       bevordering van innoverende aandelen- en      Zweden prioriteit te geven aan het volgende:
       optiebezitregelingen voor werknemers.
                                                     i.    bijkomende maatregelen nemen om de
                                                           hoge belastingdruk op het arbeidsinkomen
Arbeidsmarkt                                               te verlichten, vooral ten behoeve van de
De situatie op de arbeidsmarkt is in 1999                  laagstbetaalden; en
aanzienlijk        verbeterd        en        het
werkgelegenheidspercentage,        vooral      de    ii.   de uitkerings- en bijstandsregelingen
participatiegraad van vrouwen, is een van de               verder aanpassen door verduidelijking van
hoogste in de Unie. Ondanks de reeds genomen               de criteria, beperking van              de
maatregelen is de belasting op de arbeid nog zeer          uitkeringsduur via activeringsmaatregelen,
hoog en het uitkeringssysteem royaal. De                   verbetering van de administratie en
Zweedse overheid richt haar arbeidsmarktbeleid             doeltreffende prikkels aan werklozen om
in hoge mate op verbetering van het menselijk              een baan aan te nemen.
kapitaal. De actieve arbeidsmarktprogramma’s
                                                  43
 ---pagebreak--- 15. VERENIGD KONINKRIJK                                 gevorderd dan in de overige lidstaten. Er zijn
                                                        echter nog problemen, vooral in de
De groei overtrof in 1999 de verwachtingen en           vervoersector.         Ondanks          belangrijke
voor 2000 wordt een nog krachtigere en meer             hervormingen ter verbetering van de werking van
dan trendmatige groei verwacht zonder                   de productmarkten staat het Verenigd Koninkrijk
belangrijke stijging van de inflatie. De situatie op    nog voor het ernstige probleem van een lage
de arbeidsmarkt blijft gunstig en, terwijl de           productiviteit. De dalende O&O-uitgaven en lage
arbeidsinkomsten tekenen van stijging vertonen,         innovatie-intensiteit spelen hierbij wellicht een
zullen de reeds getroffen overheidsmaatregelen          rol. Het hoge faillissementspercentage en de
ter bevordering van de werkgelegenheidskansen           beroepskwalificatietekorten geen eveneens reden
en ter verbetering van de aantrekkelijkheid van de      tot bezorgdheid. Derhalve dient het Verenigd
arbeid, de risico’s beperken dat de groei leidt tot     Koninkrijk prioriteit te geven aan het volgende:
hogere spanningen op de arbeidsmarkt.
                                                        i.     de doelmatigheid controleren en indien
Begrotingspolitiek                                             nodig versterken van de maatregelen die
                                                               zijn genomen of aangekondigd om de
Het begrotingsoverschot bedroeg in 1999 1,2%                   problemen aan te pakken van de
van het BBP. Voor het begrotingsjaar 1999-2000                 afnemende O&O-inspanningen, de lage
wordt een overschot van 1,3% verwacht, terwijl                 innovatie-intensiteit,                    de
de     prognose       in    het      geactualiseerde
                                                               beroepskwalificatietekorten en het hoge
convergentieprogramma nog 0,3% was. In de                      faillissementspercentage in het MKB; en
begroting van maart zijn de uitgaven op bepaalde
gebieden verhoogd; ook zijn er plannen om het           ii.    een coherente strategie voor de
aandeel van de overheidsinvesteringen in het                   vervoersector ontwikkelen om de
BBP, dat nog zeer laag is, meer dan voorheen was               problemen aan te pakken van
aangekondigd op te trekken. Toch wordt voor                    verkeersopstoppingen,          onvoldoende
het begrotingsjaar 2000-2001 nog een                           investeringen in de spoorwegen en lage
comfortabel overschot verwacht. Derhalve dient                 kwaliteit van de dienstverlening in het
de begrotingspolitiek op het volgende te worden                openbaar vervoer.
gericht:
i.     de achterliggende situatie van de
                                                        Kapitaalmarkt
       overheidsfinanciën in grote lijnen               De Britse kapitaalmarkt is volgroeid en
       ongewijzigd laten, rekening houdend met          concurrerend en er zijn initiatieven genomen om
       de conjunctuurontwikkelingen; erop               de durfkapitaalmarkten te ontwikkelen. De
       toezien dat eventuele nieuwe uitgaven of         durfkapitaalinvesteringen in startende bedrijven
       belastingmaatregelen in overeenstemming          blijven echter laag in vergelijking met de
       zijn met deze doelstelling; en                   investeringen in management buy-outs/buy-ins.
                                                        Hoewel de pensioenfondsen niet door
ii.    voortgaan met het beleid van sterke              kwantitatieve bedrijfseconomische voorschriften
       verhoging van de verhouding tussen de            worden verhinderd om in durfkapitaal te
       openbare investeringen in vaste activa en        beleggen, blijven hun beleggingen op dit gebied
       het BBP, tegen de achtergrond van een            gering. Derhalve dient het Verenigde Koninkrijk
       strenge controle op de totale                    prioriteit te geven aan het volgende:
       overheidsuitgaven.
                                                        i.     de redenen analyseren waarom, ondanks
Productmarkten                                                 het feit dat er geen kwantitatieve
                                                               bedrijfseconomische beperkingen bestaan,
De economie van het Verenigd Koninkrijk is                     de pensioenfondsen onvoldoende in
sterk blootgesteld aan de internationale                       durfkapitaal beleggen, en maatregelen
concurrentie. De liberalisatie van de goederen- en             nemen om deze activiteit te stimuleren.
dienstenmarkten is in vele opzichten verder
                                                     44
 ---pagebreak--- Arbeidsmarkt                                            probleem van de concentratie van de
                                                        werkloosheid, waarvan een groot deel van
De arbeidsmarktresultaten van het VK waren in           langdurige aard is. Derhalve dient het Verenigd
de laatste jaren bij de beste in de EU. De recente      Koninkrijk prioriteit te geven aan het volgende:
hervormingen          hebben        de      “actieve
welvaartsstaat”-aanpak        geïntensiveerd      en    i.    inspanningen leveren om het probleem
uitgebreid.      Door      de      belasting-     en          van de concentratie van de werkloosheid
uitkeringshervormingen zijn de marginale                      in bepaalde achtergestelde gebieden en
belastingtarieven voor de laagstbetaalden verlaagd            gemeenschappen aan te pakken, teneinde
en      aan     gezinnen       en     gehandicapten           het aantal gezinnen waarin niemand actief
arbeidsgebonden voordelen gegeven. Ook is een                 is te verminderen; de preventieve strategie
strategie ontworpen ter verbetering van de                    tegen langdurige werkloosheid versterken
kinderbescherming. Diverse maatregelen zijn                   om werkloze volwassenen, overeenkomstig
genomen ten behoeve van plaatsen en regio’s met               de werkgelegenheidsrichtsnoeren, binnen
een hoge werkloosheid. Ondanks de over het                    twaalf maanden een nieuwe start te geven.
algemeen goede resultaten is er echter het
                                                     45