title: Aanbeveling van de Raad van 8 juni 2009 betreffende een optreden op het gebied van zeldzame ziekten

text:
               3.7.2009

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 151/7

      AANBEVELING VAN DE RAAD

   van 8 juni 2009
   betreffende een optreden op het gebied van zeldzame ziekten
   2009/C 151/02
   DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
   Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 152, lid 4, tweede alinea,
   Gezien het voorstel van de Commissie,
   Gezien het advies van het Europees Parlement (1),
   Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2),
   Overwegende hetgeen volgt:

               (1)

               Zeldzame ziekten zijn levensbedreigende of chronisch invaliderende ziekten met een geringe prevalentie en een grote complexiteit, en vormen als zodanig een gezondheidsbedreiging voor de Europese burgers. Ondanks het feit dat zij weinig voorkomen, zijn er zo veel soorten zeldzame ziekten dat miljoenen mensen worden getroffen.

               (2)

               De beginselen en de overkoepelende waarden van universaliteit, toegang tot hoogwaardige zorg, rechtvaardigheid en solidariteit, als onderschreven in de Raadsconclusies betreffende de gemeenschappelijke waarden en beginselen van de gezondheidsstelsels van de EU van 2 juni 2006, zijn voor patiënten met zeldzame ziekten van het allergrootste belang.

               (3)

               Voor de periode van 1 januari 1999 tot en met 31 december 2003 was een communautair actieprogramma inzake zeldzame ziekten, met inbegrip van ziekten van genetische oorsprong, vastgesteld (3). In dat programma werden zeldzame ziekten gedefinieerd als ziekten waaraan minder dan 5 op de 10 000 mensen in de Europese Unie (EU) lijden. Met behulp van de middelen van het tweede gezondheidsprogramma van de Gemeenschap (4) zal een nauwkeurigere definitie worden opgesteld, die gebaseerd is op nieuwe wetenschappelijke inzichten en waarin zowel prevalentie als incidentie meewegen.

               (4)

               In Verordening (EG) nr. 141/2000 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 1999 inzake weesgeneesmiddelen (5) is bepaald dat een geneesmiddel als een „weesgeneesmiddel” wordt aangewezen wanneer het bedoeld is voor de diagnose, preventie of behandeling van een levensbedreigende of chronisch invaliderende aandoening waaraan maximaal 5 per 10 000 personen in de Gemeenschap lijden op het tijdstip van de aanvraag.

               (5)

               Er zijn momenteel naar schatting 5 000 tot 8 000 verschillende zeldzame ziekten, waardoor 6 tot 8 % van de bevolking in de loop van het leven wordt getroffen. Dat betekent dat ondanks de kenmerkend geringe prevalentie van zeldzame ziekten, er in de EU in totaal tussen de 27 en 36 miljoen mensen door worden getroffen. Hiervan lijden de meeste mensen aan een ziekte die bij 1 op de 100 000 mensen of minder voorkomt. Deze patiënten zijn buitengewoon geïsoleerd en kwetsbaar.

               (6)

               Vanwege hun geringe prevalentie, hun specifieke kenmerken en het hoge aantal personen dat erdoor getroffen wordt, vereisen zeldzame ziekten een algemene aanpak, gebaseerd op bijzondere gebundelde inspanningen om een grote morbiditeit of vermijdbare vroegtijdige mortaliteit te voorkomen en de levenskwaliteit en het sociaaleconomisch potentieel van de getroffen personen te verbeteren.

               (7)

               Zeldzame ziekten waren een van de prioriteiten van het zesde kaderprogramma voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (6) en zijn ook een actieprioriteit in het nieuwe zevende kaderprogramma voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (7), aangezien voor de ontwikkeling van nieuwe diagnostica en behandelingen voor zeldzame aandoeningen, alsook voor de uitvoering van epidemiologisch onderzoek naar deze aandoeningen, een internationale aanpak nodig is om het aantal patiënten per studie te vergroten.

               (8)

               In haar witboek „Samen werken aan gezondheid: een EU-strategie voor 2008-2013” van 23 oktober 2007, waarin de EU-gezondheidsstrategie uiteengezet is, heeft de Commissie zeldzame ziekten als actieprioriteit aangemerkt.

               (9)

               Om de nationale, regionale en plaatselijke initiatieven op het gebied van zeldzame ziekten en de samenwerking tussen onderzoekscentra beter te coördineren en meer samenhang te geven, kunnen nationale maatregelen op dit gebied in plannen of strategieën voor zeldzame ziekten worden opgenomen.

               (10)

               Volgens de databank Orphanet hebben van de duizenden bekende zeldzame ziekten waarvoor een klinische identificatie mogelijk is er slechts 250 een code in de huidige internationale classificatie van ziekten (ICD) (tiende versie). Een goede classificatie en systematisering van alle zeldzame ziekten is nodig om deze ziekten de vereiste zichtbaarheid en erkenning in de nationale gezondheidsstelsels te geven.

               (11)

               De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is in 2007 begonnen met de herziening van de tiende versie van de ICD en het is de bedoeling dat de nieuwe elfde versie van deze classificatie in 2014 door de Wereldgezondheidsvergadering wordt goedgekeurd. De WHO heeft de voorzitter van de EU-taskforce zeldzame ziekten aangewezen als voorzitter van de thematische adviesgroep om in het kader van de herziening voorstellen te doen voor de systematisering en classificatie van zeldzame ziekten.

               (12)

               Als alle lidstaten een gemeenschappelijke identificatie van zeldzame ziekten hanteerden, zou dit de bijdrage van de EU aan deze thematische adviesgroep aanzienlijk versterken en de communautaire samenwerking op het gebied van zeldzame ziekten eenvoudiger maken.

               (13)

               In juli 2004 is een Groep op hoog niveau inzake gezondheidsdiensten en medische zorg opgericht om deskundigen uit alle lidstaten bijeen te brengen om praktische aspecten van samenwerking tussen de nationale gezondheidsstelsels in de EU uit te werken. Een van de werkgroepen van deze groep op hoog niveau houdt zich bezig met Europese referentienetwerken (ERN’s) voor zeldzame ziekten. Er zijn voor deze netwerken enkele criteria en beginselen ontwikkeld, onder meer betreffende hun rol bij de aanpak van zeldzame ziekten. Europese referentienetwerken kunnen bovendien als onderzoeks- en kenniscentra fungeren, patiënten uit andere lidstaten behandelen en, zo nodig, zorgen voor de beschikbaarheid van nazorgfaciliteiten.

               (14)

               Europese referentienetwerken voor zeldzame ziekten hebben een bijzonder grote communautaire toegevoegde waarde, aangezien deze aandoeningen zo weinig voorkomen dat er in de afzonderlijke landen een gering aantal patiënten en beperkte deskundigheid is. Om patiënten met een zeldzame ziekte gelijke toegang tot nauwkeurige informatie, goede en tijdige diagnose en hoogwaardige zorg te kunnen bieden, is het daarom cruciaal dat op Europees niveau expertise bijeengebracht wordt.

               (15)

               In december 2006 heeft een groep van deskundigen van de EU-taskforce zeldzame ziekten het verslag „Contribution to policy shaping: For a European collaboration on health services and medical care in the field of rare diseases” aan de Groep op hoog niveau inzake gezondheidsdiensten en medische zorg voorgelegd. In dit verslag van de groep van deskundigen wordt onder meer gewezen op het belang van de identificatie van expertisecentra en de rol die deze centra moeten vervullen. Ook wordt geconcludeerd dat het in principe beter is om, waar mogelijk, de deskundigen naar de patiënten te laten reizen in plaats van andersom. Enkele van de in het verslag gevraagde maatregelen zijn in deze aanbeveling verwerkt.

               (16)

               Gebleken is dat zeldzame ziekten in Europa zeer doeltreffend kunnen worden aangepakt door expertisecentra te laten samenwerken en kennis te laten uitwisselen.

               (17)

               De expertisecentra moeten een multidisciplinaire zorgaanpak volgen om te kunnen omgaan met de complexe en uiteenlopende omstandigheden die met zeldzame ziekten gepaard gaan.

               (18)

               Door hun specifieke kenmerken - een beperkt aantal patiënten en weinig kennis en deskundigheid op dat gebied - zijn zeldzame ziekten bij uitstek een domein waar communautair optreden een zeer grote toegevoegde waarde heeft. Deze toegevoegde waarde kan in het bijzonder worden bereikt door de over de lidstaten verspreide nationale deskundigheid op het gebied van zeldzame ziekten te bundelen.

               (19)

               Het is van het grootste belang dat de lidstaten actief bijdragen aan de ontwikkeling van bepaalde gemeenschappelijke instrumenten die vermeld zijn in de mededeling van de Commissie van 11 november 2008 over zeldzame ziekten en de uitdagingen waar Europa voor staat, met name met betrekking tot diagnostiek en medische verzorging en Europese richtsnoeren voor bevolkingsonderzoek. Dit kan ook gelden voor de verslagen van beoordelingen van de therapeutische toegevoegde waarde van weesgeneesmiddelen, die de prijsonderhandelingen op nationaal niveau kunnen bespoedigen en zo weesgeneesmiddelen sneller toegankelijk kunnen maken voor patiënten met een zeldzame ziekte.

               (20)

               De WHO heeft zeggenschap van patiënten betiteld als een „absolute vereiste voor gezondheid” en gepleit voor een „proactief partnerschap en een strategie voor zelfzorg voor patiënten ter verbetering van de gezondheidsresultaten en van de levenskwaliteit van chronisch zieken” (8). In dit licht hebben onafhankelijke patiëntenverenigingen een cruciale taak bij zowel de rechtstreekse ondersteuning van individuele patiënten als bij de collectieve werkzaamheden waarmee zij de voorwaarden voor de patiëntengemeenschap als geheel, alsook voor de komende generaties verbeteren.

               (21)

               De lidstaten zouden ernaar moeten streven patiënten en patiëntenvertegenwoordigers te betrekken bij de besluitvorming en de activiteiten van patiëntenverenigingen te stimuleren.

               (22)

               Voor de ontwikkeling van onderzoeks- en gezondheidszorginfrastructuur voor zeldzame ziekten zijn langetermijnprojecten nodig en om de duurzaamheid daarvan op lange termijn te kunnen waarborgen moet worden gezorgd voor passende financiering. Bij deze financiering wordt in het bijzonder gestreefd naar maximale synergie met de projecten die ontwikkeld zijn in het tweede communautair actieprogramma op het gebied van gezondheid, het zevende communautaire kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling en de opvolgers van deze programma′s,

         BEVEELT DE LIDSTATEN AAN:
   I.   PLANNEN EN STRATEGIEËN OP HET GEBIED VAN ZELDZAME ZIEKTEN

               1.

               Op het juiste niveau plannen of strategieën voor zeldzame ziekten op te stellen of in andere volksgezondheidsstrategieën te zoeken naar passende maatregelen voor zeldzame ziekten, om voor patiënten met een zeldzame ziekte toegang tot hoogwaardige zorg, inclusief diagnostiek, behandeling, habilitatie voor degenen die met de ziekte leven, en, indien mogelijk, doeltreffende weesgeneesmiddelen, te waarborgen, en met name:

                           a)

                           zo spoedig mogelijk en bij voorkeur uiterlijk eind 2013 een plan of strategie goed te keuren, die als leidraad dient voor en structuur aanbrengt in alle relevante maatregelen op het gebied van zeldzame ziekten in het kader van de gezondheids- en sociale stelsels van de lidstaten;

                           b)

                           maatregelen te nemen om lopende en toekomstige initiatieven op lokaal, regionaal en nationaal niveau in hun plannen en strategieën voor een integrale aanpak op te nemen;

                           c)

                           in hun plannen of strategieën een beperkt aantal prioritaire acties te definiëren met doelstellingen en follow-upmechanismen;

                           d)

                           nota te nemen van de ontwikkeling van richtsnoeren en aanbevelingen voor de opstelling van nationale maatregelen voor zeldzame ziekten door relevante autoriteiten op nationaal niveau in het kader van het lopende Europese project voor de ontwikkeling van nationale plannen voor zeldzame ziekten (EUROPLAN), dat in de periode 2008-2011 financiële steun krijgt van het eerste communautair actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid (9).

         II.   ADEQUATE DEFINITIE, CLASSIFICATIE EN INVENTARISATIE VAN ZELDZAME ZIEKTEN

               2.

               Voor de besluitvorming op communautair niveau een gemeenschappelijke definitie voor zeldzame ziekten te hanteren als ziekten waaraan niet meer dan 5 op de 10 000 mensen lijden.

               3.

               Ernaar te streven dat zeldzame ziekten adequaat worden gecodeerd en in alle gezondheidsinformatiesystemen traceerbaar zijn en zo te bevorderen dat deze ziekten een op de ICD gebaseerde passende erkenning krijgen in de nationale gezondheidszorg- en vergoedingsstelsels zonder afbreuk te doen aan de nationale procedures.

               4.

               Actief bij te dragen tot de ontwikkeling van de op het Orphanet-netwerk en andere netwerken gebaseerde, eenvoudig toegankelijke en dynamische EU-inventaris van zeldzame ziekten, zoals bedoeld in de mededeling van de Commissie over zeldzame ziekten.

               5.

               Te overwegen op alle geëigende niveaus, ook op communautair niveau, enerzijds steun te verlenen aan informatienetwerken voor specifieke ziekten, en anderzijds, voor epidemiologische doeleinden, aan registers en databanken, in het besef dat deze onder onafhankelijk toezicht staan.

         III.   ONDERZOEK NAAR ZELDZAME ZIEKTEN

               6.

               Lopend onderzoek en onderzoeksmiddelen in nationaal en communautair kader te inventariseren teneinde de laatste ontwikkelingen en de stand van het onderzoek op het gebied van zeldzame ziekten in kaart te brengen, en de coördinatie van communautaire, nationale en regionale programma’s voor onderzoek naar zeldzame ziekten te verbeteren.

               7.

               De behoeften en prioriteiten op het gebied van fundamenteel, klinisch, translationeel en sociaal onderzoek naar zeldzame ziekten vast te stellen en manieren te vinden om deze te bevorderen, en te stimuleren dat interdisciplinaire samenwerkingsinitiatieven ook via nationale en communautaire programma’s worden aangestuurd.

               8.

               Nationale onderzoekers aan te moedigen deel te nemen aan onderzoeksprojecten voor zeldzame ziekten, ongeacht of deze door de Gemeenschap of op andere niveaus worden gefinancierd.

               9.

               In hun plannen of strategieën bepalingen op te nemen om onderzoek naar zeldzame ziekten te bevorderen.

               10.

               Samen met de Europese Commissie de weg te effenen voor samenwerking met derde landen die actief zijn op het gebied van onderzoek naar zeldzame ziekten, en meer algemeen met het oog op de uitwisseling van informatie en deskundigheid.

         IV.   EXPERTISECENTRA EN EUROPESE REFERENTIENETWERKEN VOOR ZELDZAME ZIEKTEN

               11.

               Uiterlijk eind 2013 op hun hele nationale grondgebied de geschikte expertisecentra te inventariseren en de oprichting van expertisecentra te overwegen.

               12.

               Expertisecentra aan te moedigen deel te nemen aan Europese referentienetwerken, met inachtneming van de nationale bevoegdheden en voorschriften met betrekking tot de goedkeuring en erkenning van die netwerken.

               13.

               Zorgtrajecten voor patiënten met zeldzame ziekten tot stand te brengen door, zo nodig, samenwerking met relevante deskundigen en uitwisseling van gezondheidswerkers en expertise in binnen- en buitenland op te zetten.

               14.

               Wanneer dit nodig is om toegang tot specifieke benodigde gezondheidszorg te waarborgen, het gebruik van informatie- en communicatietechnologie zoals telegeneeskunde te ondersteunen.

               15.

               In hun plannen of strategieën de noodzakelijke voorwaarden op te nemen voor het verspreiden en mobiliseren van expertise en kennis om patiënten in hun nabije leefomgeving te kunnen behandelen.

               16.

               Te stimuleren dat expertisecentra voor zeldzame ziekten een multidisciplinaire zorgaanpak hanteren.

         V.   BUNDELING VAN EUROPESE DESKUNDIGHEID OP HET GEBIED VAN ZELDZAME ZIEKTEN

               17.

               Nationale deskundigheid op het gebied van zeldzame ziekten samen te brengen en te faciliteren dat deze wordt gebundeld met de deskundigheid van collega's elders in Europa, om de ontwikkeling te bevorderen van:

                           a)

                           het uitwisselen van beste praktijken inzake diagnostica en medische verzorging, alsmede onderwijs en sociale zorg op het gebied van zeldzame ziekten;

                           b)

                           adequaat onderwijs en opleiding voor alle gezondheidswerkers, om hen te wijzen op het bestaan van deze ziekten en de zorgmiddelen die daarvoor beschikbaar zijn;

                           c)

                           het ontwikkelen van medische opleiding op gebieden die te maken hebben met diagnose en zorgtraject van zeldzame ziekten (bv. genetica, immunologie, neurologie, oncologie, pediatrie);

                           d)

                           het ontwikkelen van Europese richtsnoeren voor diagnostische tests en bevolkingsonderzoek, met inachtneming van de nationale besluiten en bevoegdheden;

                           e)

                           het uitwisselen op communautair niveau van verslagen van beoordelingen van de lidstaten betreffende de therapeutische of klinische toegevoegde waarde van weesgeneesmiddelen, op de knooppunten van de desbetreffende kennis en expertise, om weesgeneesmiddelen sneller toegankelijk te maken voor patiënten met een zeldzame ziekte.

         VI.   ZEGGENSCHAP VAN PATIËNTENORGANISATIES

               18.

               Patiënten en patiëntenvertegenwoordigers te betrekken bij de besluitvorming op het gebied van zeldzame ziekten en de toegang van patiënten tot actuele informatie over zeldzame ziekten te vergemakkelijken.

               19.

               De activiteiten van patiëntenorganisaties te bevorderen, bijvoorbeeld op het gebied van voorlichting, capaciteitsvorming en opleiding, uitwisseling van informatie en beste praktijken, netwerkvorming en hulpverlening aan zeer geisoleerde patiënten.

         VII.   DUURZAAMHEID

               20.

               Samen met de Europese Commissie ernaar te streven dat met passende financierings- en samenwerkingsmechanismen de duurzaamheid van infrastructuur die ontwikkeld is op het gebied van informatie, onderzoek en gezondheidszorg voor zeldzame ziekten op lange termijn gegarandeerd is.

         VERZOEKT DE COMMISSIE:

               1.

               Uiterlijk eind 2013 en met het oog op het doen van voorstellen in het kader van een eventueel toekomstig communautair actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid, aan de hand van de door de lidstaten verstrekte informatie een aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's gericht uitvoeringsverslag over deze aanbeveling op te stellen, waarin wordt beoordeeld in hoeverre de voorgestelde maatregelen doeltreffend zijn en of er nadere maatregelen noodzakelijk zijn om de leefomstandigheden van patiënten met zeldzame ziekten en van hun gezinsleden te verbeteren.

               2.

               De Raad op gezette tijden op de hoogte te brengen van de follow-up van de mededeling van de Commissie over zeldzame ziekten.

      Gedaan te Luxemburg, 8 juni 2009.

            Voor de Raad

            De voorzitter

         Petr ŠIMERKA

      (1)  Wetgevingsresolutie van 23 april 2009 (nog niet bekendgemaakt in het PB).

      (2)  Advies van 25 februari 2009 (nog niet bekendgemaakt in het PB).

      (3)  Besluit nr. 1295/1999/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 1999 tot vaststelling van een communautair actieprogramma inzake zeldzame ziekten binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid (1999-2003) (PB L 155 van 22.6.1999, blz. 1). Besluit ingetrokken bij Besluit nr. 1786/2002/EG (PB L 271 van 9.10.2002, blz. 1).

      (4)  Besluit nr. 1350/2007/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2007 tot vaststelling van een tweede communautair actieprogramma op het gebied van gezondheid (2008-2013) (PB L 301 van 20.11.2007, blz. 3).

      (5)  PB L 18 van 22.1.2000, blz. 1.

      (6)  Besluit nr. 1513/2002/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 juni 2002 betreffende het zesde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie, ter bevordering van de totstandbrenging van de Europese onderzoeksruimte en van innovatie (2002-2006) (PB L 232 van 29.8.2002, blz. 1).

      (7)  Besluit nr. 1982/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 412 van 30.12.2006, blz. 1).

      (8)  http://www.euro.who.int/Document/E88086.pdf

      (9)  Besluit nr. 1786/2002/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 september 2002 tot vaststelling van een communautair actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid (2003-2008) (PB L 271 van 9.10.2002, blz. 1).


Avis juridique important

|

32004H0345

Aanbeveling van de Commissie van 6 april 2004 inzake handhaving op het gebied van verkeersveiligheid (Voor de EER relevante tekst)

Publicatieblad Nr. L 111 van 17/04/2004 blz. 0075 - 0082

Aanbeveling van de Commissievan 6 april 2004inzake handhaving op het gebied van verkeersveiligheid(Voor de EER relevante tekst)(2004/345/EG)DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 211,Overwegende hetgeen volgt:(1) Jaarlijks komen in de Europese Unie ongeveer 40000 mensen in het verkeer om. In het Witboek - Het Europese vervoersbeleid tot het jaar 2010: tijd om te kiezen(1) heeft de Commissie een halvering van het aantal slachtoffers tegen het jaar 2010 als algemene doelstelling voor de verkeersveiligheid opgenomen.(2) Overdreven snelheid, rijden onder invloed van alcohol en het niet dragen van de veiligheidsgordel zijn de hoofdoorzaken van verkeersongevallen met dodelijke afloop. Door het terugdringen van deze drie oorzaken zou al meer dan de helft van de nagestreefde daling van het aantal verkeersdoden met 50 % kunnen worden gehaald.(3) Uit onderzoek blijkt dat handhaving een belangrijk en effectief middel is om verkeersongevallen, -doden en -gewonden te voorkomen en hun aantal te beperken.(4) De aspecten overdreven snelheid, rijden onder invloed van alcohol en het niet gebruiken van de veiligheidsgordel zijn grondig gedocumenteerd en geanalyseerd in een aantal onderzoeksprojecten en studies die informatie verschaffen over de beste praktijk bij de bestrijding van deze verkeersovertredingen.(5) Een effectbeoordelingsstudie met betrekking tot voorstellen die parallel lopen met de maatregelen in deze aanbeveling heeft als resultaat opgeleverd dat de beste handhavingspraktijken die deze aanbeveling in alle EU-lidstaten beoogt te doen invoeren, een zeer gunstige kosten-batenverhouding hebben.(6) Deze beste praktijken zijn, met betrekking tot overdreven snelheid: het gebruik van geautomatiseerde snelheidscontrolesystemen, in combinatie met procedures die het mogelijk maken een groot aantal overtredingen af te handelen; met betrekking tot rijden onder invloed van alcohol: steekproefsgewijze ademtests met alcoholtesters die wettelijke bewijskracht bezitten, en met betrekking tot het niet gebruiken van de veiligheidsgordel: intensieve campagnes van een bepaalde duur die meerdere malen per jaar worden gehouden.(7) Uit dezelfde wetenschappelijke bronnen komt naar voren dat handhavingsacties alleen optimaal effectief zijn wanneer zij worden gecombineerd met publieksvoorlichting over die acties en over de redenen daarvoor.(8) Met het oog op een effectieve planning van de ingevolge de aanbeveling te treffen maatregelen moeten de lidstaten een nationaal handhavingsplan opstellen dat zij regelmatig dienen te herzien, en indien nodig, aan te passen.(9) In verband met de mogelijk ernstige gevolgen van de overtredingen waarop de aanbeveling betrekking heeft, dienen de lidstaten als algemene beleidsregel te hanteren dat overtredingen worden bestraft met doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties en niet, zoals soms gebeurt, bijvoorbeeld bij het niet dragen van de gordel, alleen met een waarschuwing worden afgedaan.(10) Handelingen die erop gericht zijn de handhaving te hinderen of te ondermijnen dienen eveneens met evenredige sancties te worden bestraft.(11) In bepaalde gevallen kan het dienstig zijn een corrigerende maatregel op te leggen naast of in plaats van een sanctie, bijvoorbeeld wanneer het een persoon met een structureel drankprobleem betreft.(12) Om ook effectief te kunnen optreden tegen ernstige en/of herhaalde overtredingen die zijn begaan in een andere lidstaat dan die waar het voertuig is ingeschreven, voorziet de aanbeveling in een mechanisme voor grensoverschrijdende handhaving.(13) Om te kunnen nagaan in hoeverre op effectieve wijze gevolg wordt gegeven aan de aanbeveling dienen de lidstaten een standaardformulier in te vullen met relevante gedetailleerde gegevens over de door hen gevoerde handhavings- en voorlichtingsacties, alsook met gegevens over rijden onder invloed van drugs en medicijnen, om ook op dat gebied een vollediger beeld van de situatie te verschaffen.(14) De Commissie dient om de twee jaar een verslag op te stellen op basis van de door de lidstaten verstrekte informatie.(15) Deze aanbeveling vormt, samen met de richtlijn inzake minimumvoorwaarden voor de tenuitvoerlegging van Richtlijn 2002/15/EG en de Verordeningen (EEG) nr. 3820/85 en (EEG) nr. 3821/85 betreffende sociale wetgeving met betrekking tot het wegvervoer(2), een handhavingspakket waarmee wordt beoogd de verkeersveiligheid in de Europese Unie aanzienlijk te verbeteren en het aantal verkeersdoden en -gewonden terug te dringen.(16) Deze aanbeveling is erop gericht de verkeersveiligheid te verbeteren en het aantal verkeersdoden en -gewonden in de Europese Unie terug te dringen door de toepassing van nationale handhavingsplannen van de lidstaten die voorzien in maatregelen voor toepassing van de beste praktijken inzake handhaving en publieksvoorlichting op het gebied van overdreven snelheid, rijden onder invloed van alcohol en het niet gebruiken van de veiligheidsgordel,BEVEELT DE LIDSTATEN AAN:1. een nationaal handhavingsplan op te stellen met de maatregelen die zij voornemens zijn te treffen met het oog op de uitvoering van deze aanbeveling, en dit plan, dat de in hoofdstuk I van het standaardformulier in de bijlage bedoelde informatie dient te bevatten, aan de Commissie toe te sturen;2. het nationale handhavingsplan regelmatig te evalueren, dit eventueel aan te passen aan relevante ontwikkelingen en de Commissie informatie over dergelijke aanpassingen te doen toekomen;3. ervoor te zorgen dat de in de aanbevelingen 4 t/m 7 bedoelde intensieve handhavingsacties worden gecombineerd met publieksvoorlichting in de vorm van publiciteitscampagnes voor bewustmaking van het publiek inzake het betrokken onderwerp, die voor elk van de drie thema's voor intensieve handhavingsacties afzonderlijk moeten worden gehouden, alsook in de vorm van informatieverstrekking langs de weg over concrete op die weg uitgevoerde handhavingsacties;4. ervoor te zorgen dat geautomatiseerde snelheidscontrolesystemen worden ingezet op autosnelwegen, secundaire en stadswegen en dat de controles zodanig worden uitgevoerd dat de doeltreffendheid daarvan gegarandeerd is, in die zin dat zij regelmatig moeten plaatsvinden op weggedeelten waar regelmatig snelheidsovertredingen worden begaan en waar deze een verhoogde kans op ongevallen tot gevolg hebben;5. te voorzien in procedures die waarborgen dat alle door de geautomatiseerde snelheidscontrolesystemen geregistreerde snelheidsovertredingen worden vervolgd;6. ervoor te zorgen dat steekproefsgewijze ademtests met alcoholtesters worden toegepast als leidend beginsel bij het toezicht op rijden onder invloed van alcohol en op een zodanige wijze dat de doeltreffendheid daarvan gegarandeerd is; er, met het oog hierop, in ieder geval voor te zorgen dat regelmatig steekproefsgewijze ademtests worden uitgevoerd op plaatsen waar en tijdstippen waarop regelmatig overtredingen terzake worden begaan en deze een verhoogde kans op ongevallen tot gevolg hebben, alsook dat agenten die steekproefsgewijze ademtests uitvoeren, gebruikmaken van alcoholtesters die wettelijke bewijskracht bezitten, wanneer zij vermoeden dat een chauffeur in staat van dronkenschap verkeert;7. ervoor te zorgen dat ten minste driemaal per jaar intensieve handhavingsacties met betrekking tot het niet gebruiken van de veiligheidsgordel met een duur van minimaal twee weken worden gehouden op plaatsen waar regelmatig overtredingen terzake worden begaan en deze een verhoogde kans op ongevallen tot gevolg hebben, en erop toe te zien de verplichting tot het dragen van de veiligheidsgordel te doen naleven in elk geval waarin het nalaten daarvan wordt geconstateerd en het voertuig wordt staande gehouden; deze handhavingsacties kunnen worden gecombineerd met andere acties op het gebied van verkeershandhaving, bijvoorbeeld met betrekking tot overdreven snelheid en rijden onder invloed van alcohol;8. als algemeen beleid toe te passen dat overtredingen die worden geconstateerd in de loop van intensieve handhavingsacties zoals bedoeld in de aanbevelingen 4 t/m 7, worden vervolgd door middel van het opleggen en uitvoeren van een sanctie en/of corrigerende maatregel en ervoor te zorgen dat de voor overdreven snelheid, rijden onder invloed van alcohol en het niet gebruiken van de veiligheidsgordel geldende sancties doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn, dat handelingen die erop gericht zijn de handhaving te hinderen of te ondermijnen, worden bestraft met op dezelfde principes gebaseerde sancties, dat de sancties zwaarder worden bij herhaalde ernstige inbreuken door dezelfde overtreder en dat de sancties voorzien in de mogelijkheid om het rijbewijs op te schorten of in te trekken en het voertuig te immobiliseren bij ernstige overtredingen;9. elkaar bij te staan bij het op een juiste manier uitvoering geven aan deze aanbeveling, voor welk doel elke lidstaat een coördinatiepunt zal aanwijzen en de overige lidstaten en de Commissie het adres van en verdere gegevens over dit coördinatiepunt zal doen toekomen; de coördinatiepunten zullen worden gebruikt voor de uitwisseling van de beste handhavingspraktijken die door de lidstaten worden toegepast op de gebieden waarop deze aanbeveling betrekking heeft; zij zullen ook informatie aan de Commissie doorgeven zoals beschreven in aanbeveling 12, en zullen dezelfde informatie tevens toezenden aan de coördinatiepunten van de overige lidstaten;10. ervoor te zorgen dat door een niet-ingezetene begane ernstige of herhaalde verkeersovertredingen waardoor de verkeersveiligheid in gevaar wordt gebracht, bij de bevoegde instanties van de lidstaat waar het voertuig is ingeschreven worden gerapporteerd via het betrokken coördinatiepunt zoals bedoeld in aanbeveling 9, dat aantekening zal houden van dergelijke mededelingen tussen lidstaten;11. ervoor te zorgen dat de bevoegde instanties van de lidstaat waar dergelijke ernstige of herhaalde overtredingen zijn geconstateerd, de bevoegde instanties van de lidstaat waar het voertuig is ingeschreven verzoeken passende maatregelen tegen de overtreder te nemen, er in dergelijke gevallen op toe te zien dat deze laatste lidstaat de eerste lidstaat in kennis stelt van het gevolg dat hij aan het verzoek heeft gegeven, en ervoor te zorgen dat de in aanbeveling 9 bedoelde coördinatiepunten worden ingeschakeld voor deze contacten tussen lidstaten;12. de Commissie om de twee jaar informatie over de uitvoering van deze aanbeveling en over de ontwikkelingen op de betrokken gebieden te verstrekken, overeenkomstig hoofdstuk II van het standaardformulier in de bijlage; het eerste jaar waarop het desbetreffende verslag van de lidstaten betrekking heeft, is het eerste volledige kalenderjaar volgend op de datum van bekendmaking van deze aanbeveling; de informatie moet uiterlijk op 30 september na afloop van de tweejarige verslagperiode bij de Commissie aankomen;13. aan het eind van de eerste tweejarige periode zoals bedoeld in aanbeveling 12, de doeltreffendheid te toetsen van de geldende nationale maatregelen die naar aanleiding van deze aanbeveling zijn getroffen, en de Commissie in kennis te stellen van hun conclusies,DE COMMISSIE VERBINDT ZICH ERTOE:1. de in aanbeveling 1 bedoelde nationale handhavingsplannen ter beschikking van alle lidstaten te stellen;2. de in aanbeveling 2 bedoelde informatie ter beschikking van alle lidstaten te stellen;3. om de twee jaar een verslag over de uitvoering van deze aanbeveling door de lidstaten en over de ontwikkelingen op de betrokken gebieden op te stellen, op basis van de door de lidstaten verstrekte informatie zoals bedoeld in aanbeveling 12, en dit verslag bij de Raad en het Europees Parlement in te dienen binnen 13 maanden na afloop van de tweejarige verslagperiode;4. vóór het eind van het derde jaar volgend op de datum van bekendmaking van deze aanbeveling na te gaan, op basis van de in aanbeveling 12 bedoelde informatie, of op het gebied van verkeersveiligheid zodanige verbeteringen zijn gerealiseerd dat, indien deze verbeteringen aanhouden, de doelstelling om het jaarlijkse aantal verkeersdoden in de Europese Unie tegen 2010 te halveren, waarschijnlijk zal worden gehaald;5. een voorstel voor een richtlijn in te dienen waarmee wordt beoogd de nagestreefde halvering alsnog te realiseren indien de in het vorige punt beschreven verbeteringen niet worden gehaald.Gedaan te Brussel, 6 april 2004.Voor de CommissieLoyola De PalacioVice-voorzitter(1) COM(2001) 370 van 12 september 2001.(2) Het voorstel voor een richtlijn (COM(2003) 628 def.) is bedoeld om Richtlijn 88/599/EEG van de Raad van 23 november 1988 betreffende standaardprocedures voor de controle op de toepassing van Verordening (EEG) nr. 3820/85 tot harmonisatie van bepaalde voorschriften van sociale aard voor het wegvervoer en Verordening (EEG) nr. 3821/85 betreffende het controleapparaat in het wegvervoer (PB L 325 van 29.11.1988, blz. 55), gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 2135/98 (PB L 274 van 9.10.1998, blz. 1) te vervangen.BIJLAGESTANDAARDFORMULIER ZOALS BEDOELD IN AANBEVELING 1I. Het nationale handhavingsplanHet in aanbeveling 1 bedoelde nationale handhavingsplan bevat ten minste de volgende informatie:1. Wat betreft de planning van snelheidscontrolesa) een inventaris van alle weggedeelten in de lidstaat waar regelmatig snelheidsovertredingen worden begaan en deze een verhoogde kans op ongevallen tot gevolg hebben; deze inventaris omvat de relevante nationale weggedeelten met een hoog risico zoals omschreven in de richtlijn tot vaststelling van nationale richtsnoeren inzake de veiligheid van de weginfrastructuur en betreffende de toepassing daarvan op het trans-Europese wegennet, met ingang van de omzettingsdatum van die richtlijn;b) een planning voor het inzetten van geautomatiseerde snelheidscontrolesystemen op de in bovengenoemde inventaris vermelde weggedeelten, die de volgende informatie bevat:- de data waarop deze systemen in gebruik worden genomen op de verschillende weggedeelten die zijn vermeld in de onder a) bedoelde inventaris;- de data waarop alle in de inventaris vermelde weggedeelten met deze systemen zijn uitgerust.2. Wat betreft de planning van steekproefsgewijze ademtestsa) een generieke beschrijving van de plaatsen waar en tijdstippen waarop in de lidstaat regelmatig overschrijdingen van het maximale alcoholgehalte in het bloed voorkomen en deze een verhoogde kans op ongevallen tot gevolg hebben; in deze beschrijving wordt terdege rekening gehouden met het specifieke risico van ongevallen op plattelandswegen;b) een planning voor de toepassing van steekproefsgewijze ademtests overeenkomstig aanbeveling 5 op de onder a) bedoelde plaatsen en tijdstippen, die de volgende informatie bevat:- de frequentie waarmee steekproefsgewijze ademtests zullen plaatsvinden op de onder a) bedoelde plaatsen en tijdstippen.3. Wat betreft de planning van controles op het dragen van de veiligheidsgordela) een generieke beschrijving van de plaatsen in de lidstaat waar het niet gebruiken van de veiligheidsgordel regelmatig voorkomt en dit een verhoogde kans op ongevallen tot gevolg heeft; in dit verband dient terdege rekening te worden gehouden met steden en stedelijke agglomeraties;b) een planning voor intensieve handhavingsacties op de onder a) bedoelde plaatsen, overeenkomstig aanbeveling 6, die de volgende informatie bevat:- de plaatsen waar intensieve handhavingsacties zullen worden gehouden, de duur daarvan en het aantal malen per jaar dat zij zullen plaatsvinden.II. Informatie die moet worden meegedeeld overeenkomstig aanbeveling 12De lidstaten verstrekken de Commissie de volgende informatie voor elk van de twee verslagjaren afzonderlijk(1):1. Informatie over snelheidscontroles1.1. Geautomatiseerde snelheidscontrolesystemen (aanbeveling 4)a) Aantal en type systemen die worden gebruikt op respectievelijk autosnelwegen, secundaire wegen en stadswegen, en of het de bedoeling is dat deze al dan niet zichtbaar zijn voor de chauffeurs;b) aantal uren en periodes waarin met deze systemen op de verschillende wegtypes controles zijn uitgevoerd;c) weggedeelten waarop de systemen worden ingezet.1.2. Overtredingena) Aantal door geautomatiseerde systemen geregistreerde snelheidsovertredingen;b) aantal overtredingen zoals bedoeld onder a), die zijn begaan door in het buitenland ingeschreven voertuigen;c) totaal aantal geregistreerde snelheidsovertredingen (inclusief die welke met andere methodes zijn geregistreerd);d) totaal aantal overtredingen zoals bedoeld onder c), die zijn begaan door in het buitenland ingeschreven voertuigen.1.3. Sanctiesa) Aantal sancties dat is opgelegd voor door geautomatiseerde systemen geregistreerde snelheidsovertredingen;b) aantal van dergelijke sancties per categorie (bv. boetes, aftrek/toevoeging van punten, opschorting/intrekking van het rijbewijs, immobilisatie van het voertuig, enz.) en nadere details, zoals bedrag van de boetes, aantal punten, duur van de opschorting en aard van de betrokken overtredingen;c) de informatie zoals bedoeld onder a) en b), over de sancties die zijn opgelegd aan chauffeurs van in het buitenland geregistreerde voertuigen;d) de informatie zoals bedoeld onder b) en c), over de sancties die zijn opgelegd voor snelheidsovertredingen die met andere methodes zijn geregistreerd;e) de informatie zoals bedoeld onder a), b), c) en d), over de daadwerkelijk uitgevoerde sancties.1.4. Informatie over de in aanbeveling 5 beschreven proceduresa) Gedetailleerde beschrijving van de procedure voor opsporing, vervolging en bestraffing van snelheidsovertredingen en opgave van de mate waarin daarbij gebruik wordt gemaakt van geautomatiseerde methodes; periode waarna overtreders bericht krijgen dat zij een boete moeten betalen; termijn voor betaling van de boete; periode en procedure voor beroep (indien mogelijk);b) is bij die procedures voorzien in een vaste reeks sancties; zo ja, welke;c) wie moet de boete betalen: de eigenaar van het voertuig, de chauffeur of beide, en in welke volgorde;d) speelt het gerecht nog een rol bij de procedure; zo ja, welke;e) hoe lang duurt het voordat de hele procedure, met inbegrip van de uitvoering van de sanctie, volledig is afgerond (gemiddelde, minimum- en maximumduur);f) informatie over specifieke uitdagingen waar de lidstaten zich voor geplaatst hebben gezien bij de uitvoering van de bepalingen inzake procedures van aanbeveling 5;g) alle andere informatie die de lidstaten relevant achten voor de uitvoering van deze bepalingen.1.5. Rechterlijke beslissingenDezelfde informatie zoals bedoeld in punt 1.3, over rechterlijke beslissingen inzake sancties voor verkeersovertredingen.1.6. Wijzigingen in de snelheidsregelsGedetailleerde informatie over alle eventuele wijzigingen in de nationale regels inzake maximumsnelheden, die tijdens de verslagperiode van kracht zijn geworden.1.7. Andere informatieAlle andere informatie die door de lidstaten relevant wordt geacht voor de uitvoering van de bepalingen inzake snelheidscontroles, inclusief de specifieke uitdagingen waar zij zich voor geplaatst hebben gezien bij de uitvoering van de betrokken bepalingen.2. Informatie over de handhaving met betrekking tot rijden onder invloed van alcohol2.1. Steekproefsgewijze ademtests en alcoholtesters die wettelijke bewijskracht bezitten (aanbeveling 6)a) Informatie over de plaatsen waar en tijdstippen waarop steekproefsgewijze ademtests hebben plaatsgevonden;b) aantal en type alcolholtesters die bij de steekproefsgewijze ademtests zijn gebruikt;c) aantal tests en periodes waarin steekproefsgewijze ademtests hebben plaatsgevonden;d) aantal tests dat is uitgevoerd met alcoholtesters die wettelijke bewijskracht bezitten; informatie over het aantal en het type van de testers die beschikbaar waren voor de handhavingsacties;e) informatie over het aantal/percentage gegevens zoals bedoeld onder b), d) en f),dat betrekking heeft op niet in de betrokken lidstaat woonachtige overtreders;f) informatie over andere methodes voor het controleren van het alcoholgehalte in het bloed, bv. bloedtests;g) informatie over andere handhavingsacties met betrekking tot rijden onder invloed van alcohol dan steekproefsgewijze controles, waar mogelijk met soortgelijke details als die waarom in bovenstaande vragen wordt verzocht.2.2. Overtredingena) Aantal overtredingen van de regels inzake rijden onder invloed van alcohol die zijn geconstateerd bij steekproefsgewijze controles; aantallen van dergelijke overtredingen uitgesplitst naar voor de vaststelling van de overtredingen gebruikte apparatuur (alcoholtester, ademtester met wettelijke bewijskracht of andere, bv. bloedtestapparatuur);b) aantal van dergelijke overtredingen die zijn begaan door niet in de betrokken lidstaat woonachtige overtreders;c) totaalaantal geregistreerde overtredingen met betrekking tot rijden onder invloed van alcohol (inclusief die welke bij andere handhavingsacties zijn geregistreerd);d) totaalaantal van dergelijke overtredingen die zijn begaan door niet in de betrokken lidstaat woonachtige overtreders.2.3. Sanctiesa) Aantal sancties dat is opgelegd voor overtredingen van de regels inzake rijden onder invloed van alcohol die zijn geconstateerd bij steekproefsgewijze controles;b) aantal van dergelijke sancties per categorie (bv. boetes, aftrek/toevoeging van punten, opschorting/intrekking van het rijbewijs, immobilisatie van het voertuig) en nadere details, zoals bedrag van de boetes, aantal punten, duur van de opschorting en aard van de betrokken overtredingen;c) de informatie zoals bedoeld onder a) en b), over de sancties die zijn opgelegd aan niet in de betrokken lidstaat woonachtige overtreders;d) de informatie zoals bedoeld onder b) en c), over de sancties die zijn opgelegd voor overtredingen van de regels inzake rijden onder invloed van alcohol die zijn geconstateerd bij andere handhavingsacties;e) informatie over de sancties die zijn opgelegd in gevallen waarin de chauffeur weigerde zich aan een test te onderwerpen;f) de informatie zoals bedoeld onder a), b), c), d) en e), over de daadwerkelijk uitgevoerde sancties.2.4. Rechterlijke beslissingenDezelfde informatie zoals bedoeld in punt 2.3, over rechterlijke beslissingen inzake sancties voor overtredingen van de regels inzake rijden onder invloed van alcohol.2.5. Wijzigingen in de regels inzake rijden onder invloed van alcoholGedetailleerde informatie over alle eventuele wijzigingen in de nationale regels inzake rijden onder invloed van alcohol die tijdens de verslagperiode van kracht zijn geworden.2.6. Andere informatieAlle andere informatie die door de lidstaten relevant wordt geacht voor de uitvoering van de bepalingen inzake handhaving met betrekking tot rijden onder invloed van alcohol, inclusief de specifieke uitdagingen waar zij zich voor geplaatst hebben gezien bij de uitvoering van de betrokken bepalingen.3. Informatie over de handhaving met betrekking tot het gebruik van de veiligheidsgordel en kinderzitjes (aanbeveling 7)3.1. Intensieve handhavingsactiesa) Aantal controles dat is uitgevoerd in het kader van de intensieve handhavingsacties op de verschillende wegtypes; aantallen van dergelijke controles uitgesplitst naar type controle (bv. visuele controle, cameratoezicht);b) duur van de intensieve handhavingsacties, aantal malen per jaar dat en periodes waarin zij hebben plaatsgevonden;c) of de intensieve handhavingsacties al dan niet zijn gecombineerd met acties op het gebied van de handhaving van andere verkeersregels en, zo ja, welke (bv. regels met betrekking tot overdreven snelheid en rijden onder invloed van alcohol).3.2. Overtredingena) Aantal bij intensieve handhavingsacties geregistreerde overtredingen met betrekking tot het gebruik van de veiligheidsgordel en kinderzitjes;b) aantal van dergelijke overtredingen die zijn begaan door chauffeurs en passagiers van in het buitenland ingeschreven voertuigen;c) totaalaantal geregistreerde overtredingen met betrekking tot het gebruik van de veiligheidsgordel en kinderzitjes (inclusief die welke bij andere gelegenheden dan intensieve handhavingsacties zijn geregistreerd);d) totaalaantal van dergelijke overtredingen die zijn begaan door chauffeurs en passagiers van in het buitenland ingeschreven voertuigen.3.3. Sanctiesa) Aantal sancties dat is opgelegd voor bij intensieve handhavingsacties geregistreerde overtredingen met betrekking tot het gebruik van de veiligheidsgordel en kinderzitjes;b) aantal van dergelijke sancties per categorie sancties, en nadere details, zoals bedrag van de boetes, aantal afgetrokken/toegevoegde punten en aard van de betrokken overtredingen;c) de informatie zoals bedoeld onder b), over de sancties die zijn opgelegd aan chauffeurs en passagiers van in het buitenland geregistreerde voertuigen;d) de informatie zoals bedoeld onder b), over de sancties die zijn opgelegd voor overtredingen met betrekking tot het gebruik van de veiligheidsgordel en kinderzitjes, die bij andere gelegenheden dan intensieve handhavingsacties zijn geregistreerd;e) de informatie zoals bedoeld onder d), over de sancties die zijn opgelegd aan chauffeurs en passagiers van in het buitenland geregistreerde voertuigen;f) de informatie zoals bedoeld onder a), b), c), d) en e), over de daadwerkelijk uitgevoerde sancties.3.4. Rechterlijke beslissingenDezelfde informatie zoals bedoeld in punt 3.3, over rechterlijke beslissingen inzake overtredingen met betrekking tot het gebruik van de veiligheidsgordel en kinderzitjes.3.5. Wijzigingen in de regels inzake het gebruik van de veiligheidsgordel en kinderzitjesGedetailleerde informatie over alle eventuele wijzigingen in de nationale regels inzake het gebruik van de veiligheidsgordel en kinderzitjes, die tijdens de verslagperiode van kracht zijn geworden.3.6. Andere informatieAlle andere informatie die door de lidstaten relevant wordt geacht voor de uitvoering van de bepalingen inzake handhaving met betrekking tot het gebruik van de veiligheidsgordel en kinderzitjes, inclusief de specifieke uitdagingen waar zij zich voor geplaatst hebben gezien bij de uitvoering van de betrokken bepalingen.4. Informatie over publieksvoorlichting (aanbeveling 3)4.1. Informatie over publiciteitscampagnesa) Aantal, duur en inhoud van de publiciteitscampagnes voor elk van de verschillende types intensieve handhavingsacties, periodes waarin en plaatsen waar deze hebben plaatsgevonden en/of de daarbij gebruikte communicatiemedia;b) de voor de onder a) bedoelde campagnes bevoegde autoriteiten en andere bij het bedenken en de voorbereiding daarvan betrokken instanties.4.2. Informatie over informatieverstrekking langs de weg over handhavingsactiesa) Gedetailleerde relevante informatie met betrekking tot de gebruikte informatievoorzieningen, bv. plaats (langs welk type weg), aantallen, inhoud, periodes;b) de voor de onder a) bedoelde informatieverstrekking bevoegde autoriteiten en andere bij het bedenken en de voorbereiding daarvan betrokken instanties;c) informatie over handhavingsacties op de drie betrokken gebieden waarover het publiek niet wordt ingelicht (bv. verborgen, niet-identificeerbare camera's).4.3. Andere informatieAlle andere informatie die door de lidstaten relevant wordt geacht voor de uitvoering van de bepalingen inzake publieksvoorlichting, inclusief de specifieke uitdagingen waar zij zich voor geplaatst hebben gezien bij de uitvoering van de betrokken bepalingen.5. Informatie over de effecten van de intensieve handhavingsactiesAantallen ongevallen, verkeersdoden en -gewonden voor en na de overeenkomstig deze aanbeveling gehouden intensieve handhavings- en voorlichtingsacties alsook, waar mogelijk, de invloed van de afzonderlijke types handhavings- en voorlichtingsacties op die aantallen.6. Informatie over rijden onder invloed van drugs en medicijnen6.1. Informatie over de nationale situatieAlle informatie over de juridische en feitelijke situatie: nationale regels inzake rijden onder invloed van drugs en medicijnen, de onder die regels vallende drugs en medicijnen, wettelijke grenzen, testmethodes, sancties en handhavingspraktijk; daarnaast ook informatie over regels die niet specifiek betrekking hebben op rijden onder invloed van drugs en medicijnen, maar die een vergelijkbaar effect kunnen hebben (bv. bepalingen inzake de rijvaardigheid in het algemeen).6.2. Informatie over de ondernomen actiesGedetailleerde informatie over concrete acties en beste praktijken met betrekking tot rijden onder invloed van drugs en medicijnen (voorbeelden van dergelijke acties zijn: toepassing van standaardtests op drugs- en medicijngebruik bij chauffeurs die betrokken zijn bij dodelijke ongevallen, en registratie en follow-up van de daarbij verkregen gegevens, voorlichtings- of publiciteitscampagnes over de potentiële gevaren van rijden onder invloed van drugs en medicijnen).6.3. UitdagingenSpecifieke uitdagingen waarvoor de lidstaten zich op dit gebied geplaatst hebben gezien.6.4. Andere informatieAlle andere informatie die de lidstaten in dit verband relevant achten.(1) Waar mogelijk moet de informatie ook worden uitgesplitst voor personenauto's en commerciële voertuigen.


Belangrijke juridische mededeling

|

52006SC0110

Aanbeveling voor een advies van de Raad overeenkomstig artikel 9, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over het geactualiseerde convergentieprogramma van Letland, 2005-2008  /* SEC/2006/0110 def. */

	Brussel, 1.2.2006SEC(2006) 110 definitiefAanbeveling voor eenADVIES VAN DE RAADovereenkomstig artikel 9, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over het geactualiseerde convergentieprogramma van Letland, 2005-2008(door de Commissie ingediend)TOELICHTINGAchtergrondHet stabiliteits- en groeipact, dat op 1 juli 1998 in werking is getreden, gaat uit van gezonde openbare financiën als middel ter versterking van de voorwaarden voor prijsstabiliteit en voor een sterke en duurzame groei die bevorderlijk is voor de werkgelegenheidschepping. In 2005 is het pact voor de eerste maal gewijzigd. Het heeft weliswaar zijn nut bewezen bij het verankeren van begrotingsdiscipline, maar er werd een hervorming van het pact nodig geacht om de doeltreffendheid en de economische onderbouwing ervan te versterken en tevens de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn te waarborgen.In Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid[1], die deel uitmaakt van het pact, is bepaald dat de lidstaten stabiliteits- of convergentieprogramma's en jaarlijkse actualiseringen daarvan aan de Raad en de Commissie moeten voorleggen (de lidstaten die de eenheidsmunt reeds hebben aangenomen, moeten (geactualiseerde) stabiliteitsprogramma's indienen en de lidstaten die de eenheidsmunt nog niet hebben aangenomen, moeten (geactualiseerde) convergentieprogramma's indienen). Het eerste convergentieprogramma van Letland werd in mei 2004 ingediend. Overeenkomstig de verordening bracht de Raad op basis van een aanbeveling van de Commissie en na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité op 5 juli 2004 hierover advies uit. Geactualiseerde stabiliteits- en convergentieprogramma's worden volgens dezelfde procedure door de Commissie beoordeeld en door hogervermeld Comité onderzocht, terwijl ook de Raad over de mogelijkheid beschikt deze programma's te evalueren.In de programma's moeten de lidstaten aangeven wat hun middellangetermijndoelstelling voor de begrotingssituatie is, met welke beleidsmaatregelen zij deze doelstelling willen verwezenlijken en daaraan willen vasthouden, en welke economische veronderstellingen eraan ten grondslag liggen. Na de hervorming van het pact moet de middellangetermijndoelstelling voor de individuele lidstaten worden gedifferentieerd om rekening te houden met de economische en budgettaire heterogeniteit in de Unie, ook wat het begrotingsrisico voor de houdbaarheid van de openbare financiën betreft. Andere elementen van de hervorming zijn dat moet worden gestreefd naar een meer symmetrische aanpak van het begrotingsbeleid gedurende de gehele cyclus door een sterkere begrotingsdiscipline in economisch goede tijden, terwijl "grote structurele hervormingen" met een verifieerbare positieve invloed op de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn in aanmerking moeten worden genomen bij het toestaan van een tijdelijke afwijking van de middellangetermijndoelstelling of van het aanpassingstraject met het oog op het bereiken van deze doelstelling.Rekening houdend met de najaarsprognoses 2005 van haar diensten, de gedragscode[2], de algemeen aanvaarde methode voor de schatting van de potentiële productie en de conjunctuurgezuiverde saldi, alsmede met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid die zijn vervat in de geïntegreerde richtsnoeren voor de periode 2005-2008, heeft de Commissie het onlangs ingediende geactualiseerde convergentieprogramma van Letland onderzocht en, op basis van de onderstaande evaluatie, een aanbeveling voor een advies van de Raad aangenomen.Evaluatie1.  Het derde geactualiseerde convergentieprogramma van Letland is op 30 november bij de Commissie ingediend en bestrijkt de periode 2005-2008. Het programma volgt in grote lijnen de in de nieuwe gedragscode aangegeven modelstructuur voor stabiliteits- en convergentieprogramma's. Het vertoont evenwel leemten in de krachtens de nieuwe gedragscode te verstrekken facultatieve gegevens (het bevat met name geen gegevens over de arbeidsproductiviteit en de gewerkte uren).2.  Tijdens de afgelopen tien jaar beliep de gemiddelde jaarlijkse reële BBP-groei in Letland meer dan 6% en liet daarmee een indrukwekkend herstel zien na de economische ontwrichting als gevolg van de transitie naar een markteconomie. Aangenomen wordt dat het reële BBP in 2005 eindelijk het niveau van vóór 1991 heeft overschreden. Dit groeiverloop werd gekenmerkt door sterke productiviteitsstijgingen en meer recentelijk ook door een groei van de werkgelegenheid. Er zijn echter steeds meer tekenen die erop duiden dat de ontwikkelingen op het gebied van de externe onevenwichtigheden, de inflatie en de kredietexpansie tot oververhitting leiden. Als gevolg van de grote externe onevenwichtigheden is Letland afhankelijk van de instroom van kapitaal, waardoor de buitenlandse schuldquote is toegenomen. In de actualisering van het programma wordt ervan uitgegaan dat de reële BBP-groei zal verzwakken van 8,4% in 2005 tot 7,5% in 2006 en vervolgens een verdere lichte vertraging te zien zal geven, waardoor hij in zowel 2007 als 2008 op 7,0% zal uitkomen. Verwacht wordt dat de particuliere consumptie en de investeringen de belangrijkste drijvende krachten achter de groei zullen blijven, terwijl de nettobijdrage van de uitvoer een licht positief effect zal sorteren. Al bij al is de voorspelling voor de BBP-groei aannemelijk wanneer deze wordt vergeleken met de najaarsprognoses (tot 2007) van de diensten van de Commissie en met de berekeningen van de potentiële groei. Wanneer de algemeen aanvaarde methode op de gegevens uit het geactualiseerde programma wordt toegepast, blijkt dat de potentiële BBP-groei waarschijnlijk weliswaar hoog zal blijven, maar op middellange termijn toch een licht dalende tendens zal vertonen; vanaf 2007 zou de output gap negatief worden. De berekening van de potentiële groei (en bijgevolg van de output gap) moet evenwel omzichtig worden geïnterpreteerd voor landen die een snel inhaalproces doormaken. Daar staat tegenover dat de programmaprognose voor de HICP-inflatie (die snel zou afnemen van 6,9% in 2005 – het hoogste cijfer van alle lidstaten – tot 3,5% in 2008), alsook die voor het tekort op de lopende rekening (dat zou dalen van 13,0% van het BBP in 2004 tot 8,0% van het BBP in 2008) allebei optimistisch lijken, vooral in het licht van de najaarsprognoses van de diensten van de Commissie. Alles samen zijn aan het macro-economische scenario niet-verwaarloosbare risico's verbonden, waaraan in het kader van het convergentieproces de nodige aandacht moet worden besteed.3.  Sinds de lats op 2 mei 2005 tot ERM II is toegetreden, is de koers ervan ruim binnen de door de Letse autoriteiten vastgestelde fluctuatiemarge van plus of min 1% ten opzichte van de spilkoers gebleven. De verschillen tussen de driemaands geldmarkttarieven voor de lats en die voor de euro zijn in de loop van het jaar duidelijk verkleind van meer dan 100 basispunten begin januari tot ongeveer 40 basispunten eind november. Eind december zijn de renteverschillen op de geldmarkt fors gestegen, maar dit lijkt het gevolg te zijn geweest van tijdelijke liquiditeitsfactoren die verband hielden met de vanaf 24 december 2005 ingegane verhoging van de reserveratio van 6 tot 8%. Gedurende het grootste deel van 2005 is het renteverschil tussen Letse overheidsobligaties en referentieobligaties uit de eurozone op het lage peil van ongeveer 50 basispunten gebleven.4.  In zijn advies van 8 maart 2005 heeft de Raad de begrotingsstrategie onderschreven die is uiteengezet in de vorige actualisering van het convergentieprogramma, dat op de periode 2004-2007 betrekking had. Hoewel de Raad toen geen beleidsindicaties heeft gegeven, was hij niettemin van oordeel dat de beoordeling of er van een passende begrotingssituatie sprake was, afhankelijk was van het antwoord op de vraag of de begrotingssituatie ertoe bijdroeg dat van de vraag een zodanige druk op de economie uitging dat de terugdringing van de inflatie van haar toenmalige recente hoogtepunt kon worden geconsolideerd. Wat de uitvoering van de begroting in 2005 betreft, wordt in de najaarsprognoses 2005 van de diensten van de Commissie uitgegaan van een overheidstekort van naar schatting 1,2% van het BBP (op basis van een BBP-groei van 9,1%), terwijl in de vorige actualisering van het convergentieprogramma een streefcijfer van 1,6% van het BBP werd gehanteerd (bij een BBP-groei van 6,7%). Uit recente gegevens op kasbasis over de uitvoering van de overheidsbegroting blijkt echter dat het feitelijke resultaat nog gunstiger zal uitvallen. Het ziet er derhalve sterk naar uit dat het feitelijke tekort in 2005 lager zal uitkomen dan 1,5% van het BBP, de in deze actualisering gehanteerde raming voor het overheidstekort voor 2005 (waarbij is uitgegaan van een reële BBP-groei van 8,4%).5.  De zeer voorzichtige raming van het feitelijke overheidstekort voor 2005 heeft tot gevolg dat in de actualisering wordt gemikt op een bescheiden reductie van het tekort tijdens de latere jaren van de programmaperiode. In de actualisering wordt voorspeld dat het tekort in 2006 onveranderd zal blijven op 1,5% en vervolgens zal afnemen tot 1,4% in 2007 en tot 1,3% in 2008, het laatste jaar van de programmaperiode. Verwacht wordt dat zowel de ontvangsten- als de uitgavenquote tijdens de programmaperiode zal toenemen (met 2 procentpunt). De overheidsinvesteringen en de niet verder uitgesplitste "overige uitgaven" zouden de sterkste stijging vertonen, terwijl de andere sociale overdrachten dan die in natura de scherpste daling te zien zouden geven. Aangenomen wordt dat het primaire saldo tijdens dezelfde periode met 0,1 procentpunt zal afnemen. In de actualisering van november 2005 wordt zowel de bescheiden omvang als het weinig ambitieuze tijdschema van de in de vorige actualisering geplande aanpassing in grote lijnen bevestigd, ondanks het feit dat in de meest recente actualisering sprake is van een aanzienlijk gunstiger macro-economisch scenario.6.  In het licht van de berekeningen die de diensten van de Commissie volgens de algemeen aanvaarde methode op basis van het programma hebben verricht, wordt verwacht dat het structurele saldo (d.w.z. het conjunctuurgezuiverde begrotingssaldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen) tijdens de programmaperiode slechts licht zal verbeteren (met ongeveer ¾ procentpunt van het BBP). De voorgenomen begrotingsinspanning zal plaatsvinden aan het einde van de programmaperiode en dan vooral in de jaren waarin een negatieve output gap wordt verwacht. In de actualisering wordt een middellangetermijndoelstelling voor de begrotingssituatie in de zin van het stabiliteits- en groeipact vastgesteld van een structureel tekort van "ongeveer 1% van het BBP", dat in het laatste jaar van de programmaperiode zou moeten worden verwezenlijkt. Aangezien de in het programma vastgestelde middellangetermijndoelstelling ambitieuzer is dan de minimumbenchmark (geraamd op een tekort van circa 2% van het BBP), mag worden aangenomen dat de verwezenlijking ervan een veiligheidsmarge tegen het ontstaan van een buitensporig tekort zal bieden. De middellangetermijndoelstelling van het programma kan als passend worden beschouwd omdat zij de schuldquote en de gemiddelde potentiële productiegroei op lange termijn naar behoren in aanmerking neemt. Gezien de hierboven belichte risico's voor een duurzame economische convergentie zou het evenwel aangewezen zijn een ambitieuzere middellangetermijndoelstelling na te streven.7.  Het begrotingsresultaat zou slechter kunnen uitvallen dan in het programma wordt aangenomen. Positief is dat Letland doorgaans behoedzame begrotingsprognoses opstelt, zodat de resultaten wellicht gunstiger zullen uitpakken dan voorspeld (zoals in 2004 het geval was en door de diensten van de Commissie ook voor 2005 wordt verwacht). Met name de groeivoorspellingen en de aangenomen belastingelasticiteiten die aan de begroting ten grondslag liggen, zijn tot dusver gewoonlijk aan de lage kant gebleken. Bovendien zijn de geplande uitgaven niet altijd volledig uitgevoerd, hetgeen hoofdzakelijk toe te schrijven was aan vertragingen bij de tenuitvoerlegging van projecten die gedeeltelijk door de EU worden gefinancierd. Daar staat tegenover dat de belastingelasticiteiten in de huidige actualisering aan de hoge kant lijkt; daarenboven wordt in het programma melding gemaakt van verscheidene (voorgestelde) socialebeleidsmaatregelen die tot uitgavenverhogingen aanleiding zouden kunnen geven, terwijl in het programma wordt voorspeld dat de uitgavenquote zal dalen.8.  Gezien deze risicobeoordeling is het niet uitgesloten dat de in het programma geschetste begrotingsstrategie niet volstaat om tegen het einde van de programmaperiode een structurele begrotingssituatie te bewerkstelligen die in het kader van het Pact als passend kan worden aangemerkt. Aangezien werd geconcludeerd dat het feitelijke begrotingsresultaat in 2005 waarschijnlijk veel beter zal zijn uitgevallen dan in het programma wordt aangenomen en wellicht dicht in de buurt ligt van de middellangetermijndoelstelling, kan de begrotingsdoelstelling voor 2006 bovendien impliceren dat er in 2006 en ook in 2007 sprake is van een afwijking van de middellangetermijndoelstelling van ruwweg ½% van het BBP. Indien wordt bevestigd dat het feitelijke begrotingsresultaat in 2005 gunstiger is uitgevallen en indien wordt vastgehouden aan de doelstelling voor 2006, dan bestaat bovendien het risico dat de begrotingsstrategie in 2006 expansief en ongepast is, daar de periode 2005-2006 als "goede tijden" kunnen worden aangemerkt. Voor de lidstaten van de eurozone en van ERM II schrijft het stabiliteits- en groeipact een jaarlijkse verbetering van het structurele saldo met ten minste 0,5% van het BBP voor (als benchmark), waarbij in goede tijden grotere aanpassingen dienen te worden nagestreefd. Het zou tevens aangewezen zijn een ambitieuzer structureel aanpassingstraject uit te stippelen dan gepland om een stabiel macro-economisch convergentieproces te garanderen.9.  Overeenkomstig het stabiliteits- en groeipact moeten "grote structurele hervormingen" met een verifieerbare positieve invloed op de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn in aanmerking worden genomen bij de vaststelling van het aanpassingstraject met het oog op het bereiken van de middellangetermijndoelstelling van het programma of bij het toestaan van een tijdelijke afwijking van deze doelstelling. In het programma wordt erop gewezen dat als gevolg van de aan de gang zijnde pensioenhervorming, en met name de invoering van een tweede pijler, het aandeel van de socialezekerheidsbijdragen in het overheidssaldo geleidelijk zal afnemen in vergelijking met 2004. Volgens het programma zouden de nettokosten van de pensioenhervorming in 2005 0,25% van het BBP belopen en vervolgens geleidelijk toenemen tot 1¼% van het BBP in 2008. Op grond daarvan zou een tijdelijke afwijking van het vereiste jaarlijkse aanpassingstraject van 0,5% van het BBP in de richting van de middellangetermijndoelstelling van het programma kunnen worden toegestaan, omdat de structurele hervormingen die eraan ten grondslag liggen, voldoende gedetailleerd in het programma zijn weergegeven en een grote positieve invloed hebben op de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn. Bovendien lijkt het erop dat in alle programmajaren is voldaan aan het in het Verdrag en het stabiliteits- en groeipact vervatte budgettaire vereiste dat er een veiligheidsmarge moet worden geboden ten opzichte van de referentiewaarde voor het overheidstekort van 3% van het BBP. De hierboven gedane suggestie om een ambitieuzer aanpassingstraject met het oog op het bereiken van de in het programma vastgestelde middellangetermijndoelstelling uit te stippelen dan in de actualisering wordt geïmpliceerd, lijkt niettemin haalbaar aangezien de geraamde nettokosten van de pensioenhervorming in de eerste programmajaren beperkt blijven.10.  In 2005 zou de schuldquote 14,9% van het BBP hebben bedragen, waarmee zij ver onder de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 60% van het BBP blijft. Gedurende de programmaperiode wordt een zeer lichte daling van de schuldquote verwacht tot 14,7% van het BBP in 2008, waarbij het effect van de tekorten sterk wordt getemperd door de hoge nominale BBP-groei.11.  Wat de houdbaarheid van de openbare financiën betreft, lijkt het risico voor Letland gering te zijn gezien de verwachte budgettaire lasten van de vergrijzing. De momenteel zeer lage brutoschuld zal naar verwachting gedurende de gehele prognoseperiode 2005-2050 onder de referentiewaarde van 60% van het BBP blijven. De in 1996 door Letland aangevatte pensioenhervorming draagt er in belangrijke mate toe bij dat de budgettaire gevolgen van de vergrijzing binnen de perken blijven.12.  De voorgenomen maatregelen op het gebied van de openbare financiën zijn grotendeels in overeenstemming met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid die in de geïntegreerde richtsnoeren voor de periode 2005-2008 zijn opgenomen. Zo worden in het convergentieprogramma met name maatregelen geformuleerd die de groei en de werkgelegenheid moeten bevorderen door de ontvangsten- en uitgavenstructuur te wijzigen (het betreft hoofdzakelijk een verschuiving van directe naar indirecte belastingen en een beperking van de overdrachten) en door overheidsinvesteringen tot een prioriteit te maken. Dit alles neemt echter niet weg dat onvoldoende is nagegaan welke rol de begrotingsstrategie eventueel kan spelen bij de verwezenlijking van essentiële doelstellingen, zoals met name het in toom houden van de inflatie en het aanpakken van de onevenwichtige externe rekening.13.  In het nationale hervormingsprogramma van Letland, dat op 21 oktober 2005 in het kader van de hernieuwde strategie van Lissabon voor groei en werkgelegenheid is ingediend, wordt het handhaven van de macro-economische stabiliteit bestempeld als de voornaamste uitdaging die gevolgen heeft voor de openbare financiën. In dat verband wordt een belangrijke rol toebedeeld aan de versterking van de begrotingsdiscipline en de procedures voor de begrotingsplanning. De budgettaire gevolgen van het beperkte aantal concrete hervormingsmaatregelen van het nationale hervormingsprogramma komen tot uiting in de begrotingsvooruitzichten van het convergentieprogramma. De in het convergentieprogramma opgenomen maatregelen op het gebied van de openbare financiën sluiten aan bij de acties van het nationale hervormingsprogramma. Zoals hierboven is aangegeven, worden in het convergentieprogramma maatregelen geformuleerd die de groei en de werkgelegenheid moeten bevorderen door de ontvangsten- en uitgavenstructuur te wijzigen (het betreft hoofdzakelijk een verschuiving van directe naar indirecte belastingen en een beperking van de overdrachten) en door overheidsinvesteringen tot een prioriteit te maken.In het licht van de bovenstaande evaluatie en gezien de noodzaak een duurzame convergentie te bewerkstelligen door onder meer de externe onevenwichtigheden te reduceren en de inflatie in toom te houden, zou het aangewezen zijn dat Letland overweegt ambitieuzere begrotingssituaties na te streven dan die welke thans zijn gepland, met name door de in het programma vastgelegde middellangetermijndoelstelling eerder te verwezenlijken en tijdens de programmaperiode vast te houden, en tevens door te vermijden dat in "goede tijden" een procyclisch begrotingsbeleid wordt gevoerd.Aanbeveling voor eenADVIES VAN DE RAADovereenkomstig artikel 9, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over het geactualiseerde convergentieprogramma van Letland, 2005-2008DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid[3], en met name op artikel 9, lid 3,Gezien de aanbeveling van de Commissie,Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:14.  Op [14 februari 2006] heeft de Raad het geactualiseerde convergentieprogramma van Letland voor de periode 2005-2008 behandeld.15.  Tijdens de afgelopen tien jaar beliep de gemiddelde jaarlijkse reële BBP-groei in Letland meer dan 6%. Dit groeiverloop werd gekenmerkt door sterke productiviteitsstijgingen en meer recentelijk ook door een groei van de werkgelegenheid. Als gevolg van de grote externe onevenwichtigheden is Letland echter afhankelijk van de instroom van kapitaal, waardoor de buitenlandse schuldquote is toegenomen. Sinds medio 2003 is er sprake van een aantrekkende inflatie (die hoger blijft dan 6%), waardoor het externe concurrentievermogen van de economie wordt uitgehold en de groei in het gedrang kan komen. Volgens het macro-economische scenario dat aan het programma ten grondslag ligt, zal de reële BBP-groei vertragen van 8,4% in 2005 tot gemiddeld 7,2% tijdens de rest van de programmaperiode. Afgaande op de thans beschikbare informatie lijkt dit scenario van plausibele groeihypothesen uit te gaan. De programmaprognoses voor de inflatie en het tekort op de lopende rekening lijken ietwat aan de lage kant.16.  Het programma volgt in grote lijnen de in de nieuwe gedragscode aangegeven modelstructuur voor stabiliteits- en convergentieprogramma's[4].17.  In de voorliggende actualisering wordt het overheidstekort voor 2005 op 1,5% van het BBP geschat bij een BBP-groei van 8,4%. Dit komt neer op een iets lager tekort en een veel gunstiger groeiverloop dan in het vorige programma werd aangenomen (daarin werd uitgegaan van een tekort van 1,6% van het BBP en een groei van 6,7%). In de najaarsprognoses van de diensten van de Commissie werd het tekort op 1,2% van het BBP geraamd bij een BBP-groei van 9,1%. Uit recente gegevens over de uitvoering van de overheidsbegroting op kasbasis blijkt echter dat het feitelijke resultaat nog gunstiger zal uitvallen dan in de actualisering en in de najaarsprognoses van de diensten van de Commissie werd voorspeld.18.  In het op 8 maart 2005 door de Raad uitgebrachte advies over de vorige actualisering werden geen beleidsindicaties gegeven. Wel werd gesteld dat de beoordeling van het consolidatietraject en van de passende begrotingssituatie afhankelijk was van een gunstige ontwikkeling van het saldo op de lopende rekening, van de druk die de vraag op de economie uitoefent, en van de terugdringing van de inflatie van haar toenmalige recente hoogtepunt.19.  In het geactualiseerde programma wordt gemikt op een bescheiden reductie van het overheidstekort. De actualisering gaat uit van een overheidstekort van 1,5% in 2005, 1,5% in 2006, 1,4% in 2007 en 1,3% in 2008, het laatste jaar. Aangenomen wordt dat het primaire saldo tijdens dezelfde periode met 0,1 procentpunt zal afnemen. Verwacht wordt dat zowel de ontvangsten- als de uitgavenquote tijdens de programmaperiode zal toenemen (met respectievelijk 2,1 en 1,9 procentpunt). De overheidsinvesteringen en de niet verder uitgesplitste "overige uitgaven" vertonen de sterkste stijging (respectievelijk van 2,3% van het BBP in 2005 tot 3,3% van het BBP in 2008 en van 12,3% van het BBP in 2005 tot 13,8% van het BBP in 2008), terwijl de andere sociale overdrachten dan die in natura de scherpste daling te zien geven (van 9,3% van het BBP in 2005 tot 8,9% van het BBP in 2008). In de actualisering van november 2005 wordt de in de vorige actualisering geplande aanpassing in grote lijnen bevestigd, ondanks het feit dat de groeivooruitzichten aanzienlijk beter zijn.20.  In het licht van de berekeningen die de diensten van de Commissie volgens de algemeen aanvaarde methode op basis van het programma hebben verricht, wordt verwacht dat het structurele saldo (d.w.z. het conjunctuurgezuiverde begrotingssaldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen) tijdens de programmaperiode slechts licht zal verbeteren (met ongeveer ¾ procentpunt van het BBP). De voorgenomen begrotingsinspanning zal plaatsvinden aan het einde van de programmaperiode en dan vooral in de jaren waarin een negatieve output gap wordt verwacht. In de actualisering wordt een middellangetermijndoelstelling voor de begrotingssituatie in de zin van het stabiliteits- en groeipact vastgesteld van een structureel tekort van "ongeveer 1% van het BBP", dat in het laatste jaar van de programmaperiode zou moeten worden verwezenlijkt. Aangezien de in het programma vastgestelde middellangetermijndoelstelling ambitieuzer is dan de minimumbenchmark (geraamd op een tekort van circa 2% van het BBP), mag worden aangenomen dat de verwezenlijking ervan een veiligheidsmarge tegen het ontstaan van een buitensporig tekort zal bieden. De middellangetermijndoelstelling van het programma kan als passend worden beschouwd omdat zij de schuldquote en de gemiddelde potentiële productiegroei op lange termijn naar behoren in aanmerking neemt. Gezien de hierboven belichte risico's voor een duurzame economische convergentie zou het evenwel aangewezen zijn een ambitieuzere middellangetermijndoelstelling na te streven.21.  Het begrotingsresultaat zou slechter kunnen uitvallen dan in het programma wordt aangenomen. Hoewel de groeivoorspellingen en de aangenomen belastingelasticiteiten waarop de vorige begrotingen waren gebaseerd, doorgaans aan de lage kant zijn gebleken, is dit laatste in het voorliggende programma niet meer noodzakelijkerwijze het geval, aangezien de daarin aangenomen belastingelasticiteiten aan de hoge kant lijken. Daarenboven wordt in het programma melding gemaakt van verscheidene (voorgestelde) socialebeleidsmaatregelen die tot uitgavenverhogingen aanleiding zouden kunnen geven, terwijl in het programma wordt voorspeld dat de uitgavenquote zal dalen.22.  Gezien deze risicobeoordeling is het niet uitgesloten dat de in het programma geschetste begrotingsstrategie niet volstaat om tegen het einde van de programmaperiode een structurele begrotingssituatie te bewerkstelligen die in het kader van het pact als passend kan worden aangemerkt. Bovendien zou het, zoals gezegd, wenselijk zijn dat een ambitieuzere strategie wordt gevolgd dan die welke in het programma wordt uitgestippeld. Het uit de actualisering blijkende tempo van de aanpassing in de richting van de middellangetermijndoelstelling van het programma strookt niet met het stabiliteits- en groeipact, dat voorschrijft dat de lidstaten die tot de eurozone en ERM II behoren, een jaarlijkse verbetering van het structurele begrotingssaldo moeten nastreven met 0,5% van het BBP als benchmark, en dat in goede economische tijden een grotere aanpassing moet worden bewerkstelligd. Indien aan het streefcijfer voor 2006 wordt vastgehouden en indien het feitelijke begrotingsresultaat voor 2005 veel beter uitvalt dan verwacht, dan kan dit leiden tot een verslechtering van het structurele saldo in 2006, hetgeen zou neerkomen op een aanzienlijke budgettaire versoepeling in een context van een zeer hoog blijvende druk van de vraag, met alle risico's vandien voor de stabiliteit.23.  Overeenkomstig het stabiliteits- en groeipact moeten "grote structurele hervormingen" met een verifieerbare positieve invloed op de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn in aanmerking worden genomen bij de vaststelling van het aanpassingstraject met het oog op het bereiken van de middellangetermijndoelstelling van het programma of bij het toestaan van een tijdelijke afwijking van deze doelstelling. In het programma wordt erop gewezen dat als gevolg van de aan de gang zijnde pensioenhervorming, en met name de invoering van een tweede pijler, het aandeel van de socialezekerheidsbijdragen in het overheidssaldo geleidelijk zal afnemen in vergelijking met 2004. Volgens het programma zouden de nettokosten van de pensioenhervorming in 2005 0,25% van het BBP belopen en vervolgens geleidelijk toenemen tot 1¼% van het BBP in 2008. Op grond daarvan zou een tijdelijke afwijking van het vereiste jaarlijkse aanpassingstraject van 0,5% van het BBP in de richting van de middellangetermijndoelstelling van het programma kunnen worden toegestaan, omdat de structurele hervormingen die eraan ten grondslag liggen, voldoende gedetailleerd in het programma zijn weergegeven en een grote positieve invloed hebben op de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn. Bovendien lijkt het erop dat in alle programmajaren is voldaan aan het in het Verdrag en het stabiliteits- en groeipact vervatte budgettaire vereiste dat er een veiligheidsmarge moet worden geboden ten opzichte van de referentiewaarde voor het overheidstekort van 3% van het BBP. De hierboven gedane suggestie om een ambitieuzer aanpassingstraject met het oog op het bereiken van de in het programma vastgestelde middellangetermijndoelstelling uit te stippelen dan in de actualisering wordt geïmpliceerd, lijkt niettemin haalbaar aangezien de geraamde nettokosten van de pensioenhervorming in de eerste programmajaren beperkt blijven.24.  In 2005 zou de schuldquote 14,9% van het BBP hebben bedragen, waarmee zij ver onder de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 60% van het BBP blijft. Gedurende de programmaperiode wordt een zeer lichte daling van de schuldquote verwacht tot 14,7% van het BBP in 2008, waarbij het effect van de hardnekkige tekorten sterk wordt getemperd door de hoge nominale BBP-groei.25.  Wat de houdbaarheid van de openbare financiën betreft, lijkt het risico voor Letland gering te zijn gezien de verwachte budgettaire lasten van de vergrijzing[5]. De momenteel zeer lage brutoschuld zal naar verwachting gedurende de gehele prognoseperiode 2005-2050 onder de referentiewaarde van 60% van het BBP blijven. Letland is bezig met de uitvoering van een in 1996 aangevatte pensioenhervorming die er in belangrijke mate toe bijdraagt dat de budgettaire gevolgen van de vergrijzing binnen de perken blijven.26.  De voorgenomen maatregelen op het gebied van de openbare financiën zijn grotendeels in overeenstemming met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid die in de geïntegreerde richtsnoeren voor de periode 2005-2008 zijn opgenomen. Zo worden in het convergentieprogramma met name maatregelen geformuleerd die de groei en de werkgelegenheid moeten bevorderen door de ontvangsten- en uitgavenstructuur te wijzigen (het betreft hoofdzakelijk een verschuiving van directe naar indirecte belastingen en een beperking van de overdrachten) en door overheidsinvesteringen tot een prioriteit te maken. Dit alles neemt evenwel niet weg dat meer het accent moet worden gelegd op de verwezenlijking van essentiële doelstellingen, zoals het in toom houden van de inflatie, het aanpakken van de onevenwichtige externe rekening en het verhogen van de activiteitsgraad door de toegankelijkheid van de arbeidsmarkt te bevorderen.27.  In het nationale hervormingsprogramma van Letland, dat op 21 oktober 2005 in het kader van de hernieuwde strategie van Lissabon voor groei en werkgelegenheid is ingediend, wordt het handhaven van de macro-economische stabiliteit bestempeld als de voornaamste uitdaging die gevolgen heeft voor de openbare financiën. In dat verband wordt een belangrijke rol toebedeeld aan de versterking van de begrotingsdiscipline en de procedures voor de begrotingsplanning. De budgettaire gevolgen van het beperkte aantal concrete hervormingsmaatregelen van het nationale hervormingsprogramma komen tot uiting in de begrotingsvooruitzichten van het convergentieprogramma. De in het convergentieprogramma opgenomen maatregelen op het gebied van de openbare financiën sluiten aan bij de acties van het nationale hervormingsprogramma. Zoals hierboven is aangegeven, worden in het convergentieprogramma maatregelen geformuleerd die de groei en de werkgelegenheid moeten bevorderen door de ontvangsten- en uitgavenstructuur te wijzigen (het betreft hoofdzakelijk een verschuiving van directe naar indirecte belastingen en een beperking van de overdrachten) en door overheidsinvesteringen tot een prioriteit te maken.In het licht van de bovenstaande evaluatie en gezien de noodzaak een duurzame convergentie te bewerkstelligen door onder meer de externe onevenwichtigheden te reduceren en de inflatie in toom te houden, is de Raad van oordeel dat het aangewezen zou zijn dat Letland overweegt ambitieuzere begrotingssituaties na te streven dan die welke thans zijn gepland, met name door de in het programma vastgelegde middellangetermijndoelstelling eerder te verwezenlijken en tijdens de programmaperiode vast te houden, en tevens door te vermijden dat in "goede tijden" een procyclisch begrotingsbeleid wordt gevoerd.Vergelijking van de belangrijkste macro-economische en budgettaire prognoses2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |Reëel BBP (Verandering in %) | CP nov 2005 | 8,5 | 8,4 | 7,5 | 7,0 | 7,0 |COM nov 2005 | 8,3 | 9,1 | 7,7 | 7,1 | n.b. |CP dec 2004 | 8,1 | 6,7 | 6,5 | 6,5 | n.b. |HICP-inflatie (%) | CP nov 2005 | 6,2 | 6,9 | 5,6 | 4,3 | 3,5 |COM nov 2005 | 6,2 | 6,8 | 6,0 | 4,8 | n.b. |CP dec 2004 | 6,2 | 4,3 | 3,0 | 3,0 | n.b. |Output gap (% van het potentiële BBP) | CP nov 20053 | 0,5 | 0,8 | 0,4 | -0,5 | -1,1 |COM nov 20055 | 0,1 | 0,8 | 0,3 | -0,7 | n.b. |CP dec 20043 | 1,6 | 0,9 | 0,0 | -0,5 | n.b. |Overheidssaldo1 (% van het BBP) | CP nov 2005 | -1,0 | -1,5 | -1,5 | -1,4 | -1,3 |COM nov 2005 | -1,0 | -1,2 | -1,5 | -1,5 | n.b. |CP dec 2004 | -1,7 | -1,6 | -1,5 | -1,4 | n.b. |Primair saldo (% van het BBP) | CP nov 2005 | -0,2 | -0,7 | -0,8 | -0,6 | -0,6 |COM nov 2005 | -0,2 | -0,5 | -0,8 | -0,8 | n.b. |CP dec 2004 | -0,9 | -0,8 | -0,8 | -0,7 | n.b. |Conjunctuurgezuiverd saldo = structureel saldo2 (% van het BBP) | CP nov 20053 | -1,1 | -1,7 | -1,6 | -1,3 | -1,0 |COM nov 20054 | -1,0 | -1,5 | -1,6 | -1,3 | n.b. |CP dec 2004 | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. |Bruto overheidsschuld (% van het BBP) | CP nov 2005 | 13,1 | 14,9 | 13,6 | 13,7 | 14,7 |COM nov 2005 | 14,7 | 12,8 | 13,0 | 13,2 | n.b. |CP dec 2004 | 14,2 | 14,5 | 15,8 | 15,0 | n.b. |Noten: 1 In het tekort is rekening gehouden met de nettokosten van de aan de gang zijnde pensioenhervorming (invoering van een tweede pijler). De kosten worden geraamd op 0,27% van het BBP in 2005, 0,37% van het BBP in 2006, 0,62% van het BBP in 2007 en 1,32% van het BBP in 2008. 3 Conjunctuurgezuiverd saldo (zoals in de vorige rijen), ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen. De in het programma verwachte jaar-op-jaar-verbetering van het conjunctuurgezuiverde saldo, gecorrigeerd voor het effect van de stapsgewijze doorvoering van de pensioenhervorming, beloopt 0,2% van het BBP in 2006, 0,6% in 2007 en 1,0% in 2008, hetgeen neerkomt op een gemiddelde van 0,6% in de periode 2006-2008. Aangezien er in het programma geen eenmalige en andere tijdelijke maatregelen worden vermeld, is het conjunctuurgezuiverde saldo identiek aan het structurele saldo. 3 Berekeningen van de diensten van de Commissie op basis van de in het programma voorkomende informatie. 4 In de najaarsprognoses van de diensten van de Commissie is er geen sprake van eenmalige en andere tijdelijke maatregelen. 5 Op basis van een geraamde potentiële groei van respectievelijk 7,9%, 8,3%, 8,3% en 8,2% in de periode 2004-2007. Bronnen: Convergentieprogramma (CP); economische najaarsprognoses 2005 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie. |[1] PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. Verordening gew3[pic]zigd b3[pic] Verordening (EG) nr. 1055/2005 (PB L 174 van 7.7.2005, blz. 1). Alle documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, kunnen worden geraadpleegd op de volgende website:http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.[2] Specificaties inzake de uitvoering van het stabiliteits- en groeipact en richtsnoeren inzake de vorm en de inhoud van stabiliteits- en convergentieprogramma's, door de Raad (Ecofin) op 11 oktober 2005 bekrachtigd.[3] PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. Verordening gewĳzigd bĳ Verordening (EG) nr. 1055/2005 (PB L 174 van 7.7.2005, blz. 1). Alle documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, kunnen worden geraadpleegd op de volgende website:http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.[4] Het programma vertoont evenwel leemten in de krachtens de nieuwe gedragscode te verstrekken facultatieve gegevens (het bevat met name geen gegevens over de arbeidsproductiviteit en de gewerkte uren).[5] In de technische beoordeling van het programma door de diensten van de Commissie worden nadere bijzonderheden verstrekt over de houdbaarheid op lange termijn(http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm).