               12.9.2015

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 301/1

         Aanbevelingen van de EDPS betreffende de opties van de EU voor hervorming van de gegevensbescherming
   (De volledige tekst is beschikbaar in de Engelse, de Franse en de Duitse taal op de website van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming: http://www.edps.europa.eu)
   (2015/C 301/01)
   Op 24 juni 2015 zijn de drie belangrijkste instellingen van de EU, het Europees Parlement, de Raad en de Europese Commissie, onderhandelingen over de voorgestelde algemene Verordening gegevensbescherming (GDPR — General Data Protection Regulation) begonnen, een procedure die bekendstaat als een informele „trialoog” (1). De basis voor deze trialoog is het voorstel van de Commissie van januari 2012, de wetgevingsresolutie van het Parlement van 12 maart 2014 en de algemene oriëntatie van de Raad als vastgesteld op 15 juni 2015 (2). De drie instellingen hebben zich ertoe verbonden de GDPR te behandelen als een onderdeel van het bredere hervormingspakket gegevensbescherming, dat ook de voorgestelde richtlijn voor politiële en justitiële activiteiten omvat. Het proces moet eind 2015 worden afgerond, zodat beide instrumenten waarschijnlijk begin 2016 formeel kunnen worden vastgesteld; daarna volgt een overgangsfase van twee jaar (3).
   De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) is een onafhankelijke instelling van de EU. De Toezichthouder neemt niet deel aan de trialoog, maar zorgt er overeenkomstig artikel 41, lid 2, van Verordening (EG) nr. 45/2001 voor „dat de fundamentele rechten en vrijheden van natuurlijke personen, met name het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer, bij de verwerking van persoonsgegevens, door de communautaire instellingen en organen in acht worden genomen”, en zorgt ook „… voor het verstrekken van advies aan de communautaire instellingen en organen en aan de betrokkenen inzake de verwerking van persoonsgegevens”. De toezichthouder en adjunct-toezichthouder werden in december 2014 benoemd met de specifieke opdracht om constructiever en proactiever te zijn en hebben in maart 2015 een vijfjarenstrategie bekendgemaakt, waarin zij uiteenzetten hoe zij van plan zijn invulling te geven aan deze opdracht en daarvoor verantwoording af te leggen (4).
   Dit advies is de eerste mijlpaal in de strategie van de EDPS. Ons advies bouwt voort op discussies met de EU-instellingen, de lidstaten, het maatschappelijk middenveld, het bedrijfsleven en andere belanghebbenden en heeft ten doel de deelnemers aan de trialoog op tijd de juiste consensus te helpen bereiken. Dit advies over de GDPR bestaat uit twee delen:

               —

               de visie van de EDPS voor toekomstgerichte voorschriften inzake gegevensbescherming, met illustratieve voorbeelden van onze aanbevelingen; en

               —

               een bijlage „Annex to Opinion 3/2015: Comparative table of GDPR texts with EDPS recommendation” met een tabel in vier kolommen waarin de teksten van de GDPR zoals goedgekeurd door respectievelijk de Commissie, het Parlement en de Raad per artikel worden vergeleken, met daarbij de aanbeveling van de EDPS.

         Het advies wordt gepubliceerdop onze website en via een mobiele app. Het zal in het najaar van 2015 worden aangevuld met aanbevelingen over de overwegingen van de GDPR en, zodra de Raad zijn algemene standpunt over de richtlijn heeft vastgesteld, de gegevensbescherming die van toepassing is op politiële en justitiële activiteiten.
   Het uitvoerige advies van de EDPS inzake het in maart 2012 door de Commissie voorgestelde hervormingspakket blijft onverminderd gelden. Drie jaar later moeten we ons advies echter actualiseren om weer nauwere aansluiting te vinden bij de standpunten van de medewetgevers en om specifieke aanbevelingen te doen (5). Net als voor het advies uit 2012, is ook dit advies in overeenstemming met de standpunten en verklaringen van de Groep artikel 29, met inbegrip van het aanhangsel over de kernonderwerpen met het oog op de trialoog, zoals vastgesteld op 17 juni, waaraan de EDPS als volledig lid van de Groep heeft bijgedragen (6).

      Een zeldzame kans: waarom deze hervorming zo belangrijk is

      De EU is bezig aan de laatste meters van een marathoninspanning om haar voorschriften inzake persoonsgegevens te hervormen. De komende decennia kunnen alle natuurlijke personen in de EU, alle organisaties in de EU die persoonsgegevens verwerken, en alle organisaties buiten de EU die persoonsgegevens van natuurlijke personen in de EU verwerken, met de algemene verordening gegevensbescherming te maken krijgen (7). Het is nu het moment om de fundamentele rechten en vrijheden van natuurlijke personen in de gegevensgestuurde samenleving van de toekomst te waarborgen.

      Effectieve gegevensbescherming versterkt de positie van natuurlijke personen en stimuleert verantwoordelijke bedrijven en overheden. Wetten op dit gebied zijn ingewikkeld en technisch van aard en vereisen advies van deskundigen, in het bijzonder van onafhankelijke gegevensbeschermingsautoriteiten die de problemen van naleving begrijpen. De GDPR is waarschijnlijk een van de langste verordeningen in de wetgeving van de Europese Unie. De EU moet daarom proberen selectief te zijn, zich richten op de bepalingen die echt noodzakelijk zijn, en details vermijden die als onbedoeld gevolg toekomstige technologieën onrechtmatig in de weg zouden kunnen staan. De teksten van de instellingen beloven helderheid en begrijpelijkheid in de verwerking van persoonsgegevens: de GDPR moet dus doen wat zij belooft, door zo beknopt en begrijpelijk mogelijk te zijn.

      Het is aan het Parlement en de Raad als medewetgevers om de definitieve wettekst vast te stellen, met hulp van de Commissie, als initiator van wetgeving en hoedster van de Verdragen. De EDPS neemt niet deel aan de tripartiete onderhandelingen (de trialoog), maar is wel wettelijk bevoegd om advies te geven en om dit ook op eigen initiatief te doen, in overeenstemming met de opdracht die de toezichthouder en adjunct-toezichthouder bij hun benoeming hebben meegekregen, en met de recente strategie van de EDPS. Dit advies is gebaseerd op meer dan tien jaar ervaring met het houden van toezicht op de naleving van de voorschriften inzake gegevensbescherming en met beleidsadvisering om de instellingen te helpen een resultaat te bereiken dat in het belang van natuurlijke personen is.

      Wetgeving is de kunst van het mogelijke. De opties die op tafel liggen, in de vorm van de teksten waaraan respectievelijk de Commissie, het Parlement en de Raad de voorkeur geven, bevatten elk een groot aantal waardevolle bepalingen, maar elk daarvan is ook voor verbetering vatbaar. Het resultaat zal in onze ogen niet perfect zijn, maar we zijn van plan de instellingen te ondersteunen bij het bereiken van het best mogelijke resultaat. Onze aanbevelingen blijven daarom binnen de grenzen van de drie teksten. Drie dwingende aandachtspunten zijn onze drijfveer:

               —

               een betere deal voor burgers,

               —

               voorschriften die in de praktijken werken,

               —

               voorschriften die een generatie lang meegaan.

      Dit advies is een oefening in transparantie en verantwoordingsplicht, duale beginselen die misschien wel de meest opmerkelijke vernieuwing in de GDPR zijn. Het trialoogproces komt meer dan ooit onder het vergrootglas te liggen. Onze aanbevelingen zijn openbaar, en we sporen alle EU-instellingen aan om initiatief te nemen en het goede voorbeeld te geven, zodat deze hervorming van de wetgeving het resultaat is van een transparant proces, en geen geheim compromis.

      De EU heeft een „new deal” op het gebied van gegevensbescherming, een nieuw hoofdstuk, nodig. De rest van de wereld volgt ons met argusogen. De kwaliteit van de nieuwe wet en de wisselwerking daarvan met wereldwijde rechtsstelsels en trends is van het grootste belang. De EDPS geeft met dit advies blijk van zijn bereidheid en beschikbaarheid om ervoor te helpen zorgen dat de EU deze historische kans optimaal benut.
   1.   Een betere deal voor burgers

   De voorschriften van de EU hebben altijd ten doel gehad om gegevensstromen, zowel binnen de EU als met haar handelspartners, te vergemakkelijken, maar dan wel met grote aandacht voor de rechten en vrijheden van natuurlijke personen. Het internet heeft een ongekende mate van connectiviteit, zelfexpressie en ruimte voor het leveren van waarde aan bedrijven en consumenten mogelijk gemaakt. Desalniettemin is privacy belangrijker dan ooit voor Europeanen. Volgens de Eurobarometer-enquête over gegevensbescherming van juni 2015 (8) vertrouwen ruim zes op de tien burgers internetbedrijven niet en maakt twee derde zich zorgen dat ze geen volledige controle hebben over de informatie die zij online verstrekken.
   Het gewijzigde kader moet de normen voor natuurlijke personen handhaven en, waar mogelijk, verhogen. Het hervormingspakket gegevensbescherming werd op de eerste plaats voorgesteld als een instrument om „de privacy online beter te waarborgen” door te verzekeren dat mensen „beter worden geïnformeerd over hun rechten en meer controle krijgen over informatie die over hen is opgeslagen” (9). Vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties hebben de Europese Commissie in april 2015 geschreven om de instellingen dringend te verzoeken deze intenties trouw te blijven (10).
   De bestaande beginselen die zijn vastgelegd in het Handvest — primair recht van de EU moeten consequent en op voortvarende en innovatieve wijze worden toegepast, zodat ze in de praktijk ook werken voor de burger. De hervorming moet grondig zijn, vandaar de keuze voor een pakket. Omdat gegevensverwerking waarschijnlijk echter onder meerdere rechtsinstrumenten zal vallen, moet er duidelijkheid zijn over het precieze toepassingsgebied van deze instrumenten en over de wijze waarop ze samenwerken, zonder mazen die ruimte open laten voor de verwatering van de waarborgen (11).
   Voor de EDPS is de waardigheid van natuurlijke personen het uitgangspunt dat uitstijgt boven kwesties van louter juridische naleving (12). Onze aanbevelingen zijn gebaseerd op een beoordeling van elk artikel van de GDPR, zowel afzonderlijk als cumulatief, waarbij de vraag centraal staat of het betreffende artikel de positie van natuurlijke personen zal versterken ten opzichte van hun positie onder het huidige kader. Het referentiepunt wordt gevormd door de beginselen die de kern uitmaken van gegevensbescherming, dat wil zeggen, artikel 8 van het Handvest van de grondrechten (13).
   1.1.   Definities: laten we duidelijk zijn over wat persoonsgegevens zijn

   Natuurlijke personen moeten hun rechten met betrekking tot alle gegevens op basis waarvan zij kunnen worden geïdentificeerd of onderscheiden, effectiever kunnen uitoefenen, ook als de gegevens als „pseudoniem” worden beschouwd (14).
   1.2.   Alle gegevensverwerking moet zowel rechtmatig als gerechtvaardigd zijn

               —

               De eisen die inhouden dat alle gegevensverwerking moet worden beperkt tot specifieke doeleinden en moet plaatsvinden op een geldige rechtsgrond, zijn cumulatief, geen alternatieven. Wij bevelen aan om elke ineenschuiving, en daarmee verzwakking, van deze beginselen te vermijden. In plaats daarvan zou de EU de gevestigde notie dat persoonsgegevens alleen mogen worden gebruikt op manieren die verenigbaar zijn met de oorspronkelijke doeleinden waarvoor ze zijn verzameld, moeten bewaken, vereenvoudigen en operationaliseren (15).

               —

               Toestemming is een van de mogelijke rechtsgronden voor verwerking, maar we moeten dwingende aankruisvakjes vermijden wanneer er voor natuurlijke personen geen zinvolle keuze is en wanneer er helemaal geen noodzaak is om gegevens te verwerken. Wij bevelen aan om mensen in staat te stellen om hetzij algemene toestemming hetzij beperkte toestemming, bijvoorbeeld voor klinisch onderzoek, te geven, die wordt geëerbiedigd en die ook weer kan worden ingetrokken (16).

               —

               De EDPS steunt deugdelijke, innovatieve oplossingen voor internationale doorgiften van persoonsgegevens die gegevensuitwisselingen vergemakkelijken en de beginselen van gegevensbescherming en -toezicht eerbiedigen. Vanwege de ontoereikende bescherming voor natuurlijke personen, ontraden wij ten zeerste doorgiften op basis van gerechtvaardigde belangen van de voor de verwerking verantwoordelijke toe te staan. De EU mag evenmin de deur openzetten voor directe toegang door autoriteiten van andere landen tot gegevens die zich in de EU bevinden. Een verzoek om doorgifte gedaan door autoriteiten in een derde land mag slechts worden ingewilligd wanneer de desbetreffende autoriteit de in verdragen betreffende wederzijdse rechtshulp, internationale overeenkomsten of andere rechtsmiddelen voor internationale samenwerking vastgestelde normen eerbiedigt (17).

         1.3.   Onafhankelijker en gezaghebbender toezicht

               —

               De gegevensbeschermingsautoriteiten van de EU moeten klaarstaan om hun taken uit te oefenen zodra de GDPR in werking treedt, waarbij het Europees Comité voor gegevensbescherming volledig operationeel moet zijn zodra de verordening van toepassing wordt (18).

               —

               Autoriteiten moeten kennis kunnen nemen van klachten en vorderingen van betrokkenen of organen, organisaties en verenigingen en moeten deze kunnen onderzoeken.

               —

               De handhaving van afzonderlijke rechten vereist een effectief systeem van aansprakelijkheid en vergoeding voor door onrechtmatige gegevensverwerking veroorzaakte schade. Gezien de duidelijke belemmeringen die er in de praktijk bestaan om schadeloosstelling te verkrijgen, moeten natuurlijke personen zich in gerechtelijke procedures kunnen laten vertegenwoordigen door organen, organisaties en verenigingen (19).

         2.   Voorschriften die in de praktijk werken

   Waarborgen mogen niet worden verward met formaliteiten. Buitensporige detaillering of pogingen tot micromanagement van bedrijfsprocessen lopen het gevaar in de toekomst achterhaald te raken. We kunnen hier een voorbeeld nemen aan het mededingingshandboek van de EU, waarin een relatief beperkte hoeveelheid secundaire wetgeving streng wordt gehandhaafd en bij ondernemingen een cultuur van verantwoordelijkheid en bewustzijn bevordert (20).
   Elk van de drie teksten eist meer duidelijkheid en eenvoud van de voor de verwerking van persoonsgegevens verantwoordelijken (21). Evenzo moeten technische verplichtingen beknopt en op een gemakkelijk te begrijpen manier worden geformuleerd om door de voor de verwerking verantwoordelijken juist te kunnen worden uitgevoerd (22).
   Bestaande procedures zijn niet heilig: onze aanbevelingen hebben ten doel manieren vast te stellen om minder bureaucratisch te werk te gaan en de voorschriften inzake documentatie en irrelevante formaliteiten tot een minimum te beperken. Wij bevelen aan om uitsluitend wetgeving op te stellen wanneer dit werkelijk nodig is. Dit schept manoeuvreerruimte, of dat nu voor ondernemingen, overheidsinstanties of gegevensbeschermingsautoriteiten is: een ruimte die moet worden opgevuld door verantwoordingsplicht en richtsnoeren van gegevensbeschermingsautoriteiten. In het algemeen zullen onze aanbevelingen een tekst voor de GDPR opleveren die bijna 30 % korter is dan de gemiddelde lengte van de teksten van de drie instellingen (23).
   2.1.   Effectieve waarborgen, geen procedures

               —

               Documentatie zou een middel moeten zijn om tot naleving te komen, geen doel op zich; de hervorming moet zich richten op resultaten. Wij bevelen een schaalbare aanpak aan die de documentatieverplichtingen van de voor de verwerking verantwoordelijken beperkt tot één gedragslijn voor de manier waarop zij zullen voldoen aan de verordening, waarbij rekening wordt gehouden met de risico’s en waarbij de naleving op transparante wijze wordt aangetoond, of dat nu is voor doorgiften, overeenkomsten met verwerkers of meldingen van inbreuken (24).

               —

               Op basis van expliciete criteria voor de risicobeoordeling en op grond van onze ervaring met het houden van toezicht op de EU-instellingen, bevelen wij aan om melding van inbreuken op de gegevensbescherming aan de toezichthoudende autoriteit, alsook effectbeoordelingen op het gebied van gegevensbescherming uitsluitend te eisen wanneer de rechten en vrijheden van de betrokkenen gevaar lopen (25).

               —

               Initiatieven van het bedrijfsleven, hetzij via bindende bedrijfsvoorschriften of door privacyzegels, moeten actief worden aangemoedigd (26).

         2.2.   Een beter evenwicht tussen algemeen belang en bescherming van persoonsgegevens

               —

               Voorschriften inzake gegevensbescherming mogen historisch, statistisch of wetenschappelijk onderzoek dat werkelijk in het algemeen belang is, niet hinderen. De verantwoordelijken moeten de noodzakelijke regelingen treffen om te voorkomen dat persoonsgegevens worden gebruikt op een wijze die indruist tegen het belang van natuurlijke personen, door speciale aandacht te schenken aan de voorschriften inzake gevoelige gegevens zoals gezondheidsgegevens (27).

               —

               Onderzoekers en archivarissen moeten gegevens kunnen opslaan zolang als nodig is, mits deze waarborgen in acht worden genomen (28).

         2.3.   Toezichthoudende autoriteiten vertrouwen en hun rol versterken

               —

               Wij bevelen aan om toezichthoudende autoriteiten toe te staan richtsnoeren te verstrekken aan voor de gegevensverwerking verantwoordelijken en om hun eigen interne reglement van orde op te stellen in de geest van een vereenvoudigde, gemakkelijkere toepassing van de GDPR door één enkele toezichthoudende autoriteit (het „éénloketsysteem”) dicht bij de burger („nabijheid”) (29).

               —

               Autoriteiten moeten op basis van alle relevante omstandigheden effectieve, proportionele en afschrikkende corrigerende en administratieve sancties kunnen vaststellen (30).

         3.   Voorschriften die een generatie lang meegaan

   De belangrijkste pijler van het huidige kader, Richtlijn 95/46/EG, heeft model gestaan voor verdere wetgeving inzake gegevensbescherming in de EU en wereldwijd en heeft zelfs de basis verschaft voor de formulering van het recht op bescherming van persoonsgegevens in artikel 8 van het Handvest van de grondrechten. Deze hervorming zal voor een generatie die geen bewuste herinnering heeft aan een leven zonder internet, vorm geven aan gegevensverwerking. De EU moet daarom volledig inzicht hebben in de gevolgen van deze wet voor natuurlijke personen, alsmede de duurzaamheid daarvan in het licht van de technologische ontwikkelingen.
   In de afgelopen jaren is het genereren, het verzamelen, de analyse en de uitwisseling van persoonsgegevens als gevolg van technologische vernieuwingen zoals het internet der dingen, cloud computing, big data en open data exponentieel toegenomen. De EU beschouwt de benutting daarvan als essentieel voor haar concurrentievermogen (31). Te oordelen naar de lange levensduur van Richtlijn 95/46/EG is het redelijk te verwachten dat een vergelijkbare periode zal verstrijken tot de volgende grote herziening van de voorschriften inzake gegevensbescherming, die mogelijk pas eind jaren dertig zal plaatsvinden. Waarschijnlijk zullen gegevensgestuurde technologieën ruim voor die tijd zijn geconvergeerd met kunstmatige intelligentie, verwerking van natuurlijke taal en biometrische systemen, waarmee toepassingen via machinaal leren geavanceerde intelligentie zullen kunnen ontwikkelen.
   Deze technologieën stellen de beginselen van gegevensbescherming op de proef. Een toekomstgerichte hervorming moet daarom zijn gebaseerd op de waardigheid van het individu en moet rekening houden met ethische overwegingen. Zij moet het evenwicht herstellen tussen innovatie in de bescherming van persoonsgegevens en het gebruik van die gegevens, door te zorgen voor effectieve waarborgen in onze gedigitaliseerde samenleving.
   3.1.   Verantwoorde bedrijfspraktijken en innovatieve technologie

               —

               De hervorming moet de recente trend in de richting van het heimelijk volgen van natuurlijke personen en het nemen van besluiten op basis van profielen die voor hen verborgen blijven, omkeren. Het probleem is niet gerichte reclame of de praktijk van het profileren, maar veeleer het ontbreken van zinvolle informatie over de algoritmische logica die deze profielen opstelt en die van invloed is op de betrokkene (32). Wij bevelen volledigere transparantie van de voor de verwerking verantwoordelijken aan.

               —

               Wij scharen ons volledig achter de invoering van de beginselen van gegevensbescherming by design en by default als middelen om marktgerichte oplossingen in de digitale economie te stimuleren. Wij bevelen aan om de eis dat de rechten en belangen van natuurlijke personen worden geïntegreerd in de productontwikkeling en de standaardinstellingen, eenvoudiger te formuleren (33).

         3.2.   Weerbare natuurlijke personen

   Gegevensoverdraagbaarheid is in de digitale omgeving de toegangspoort tot de gebruikerscontrole, waarvan natuurlijke personen nu beseffen dat zij die niet hebben. Wij bevelen aan om directe doorgifte van gegevens van de ene voor de verwerking verantwoordelijke naar de andere voor de verwerking verantwoordelijke op verzoek van de betrokkene mogelijk te maken en om betrokkenen recht te geven op het ontvangen van een kopie van de gegevens, die zij zelf kunnen doorgeven aan een andere voor de verwerking verantwoordelijke (34).
   3.3.   Toekomstbestendige voorschriften

   Wij bevelen aan om taal en praktijken die waarschijnlijk achterhaald zullen raken of aanvechtbaar zullen worden, te vermijden (35).
   4.   Openstaande kwesties

   De vaststelling van een toekomstgericht Europees hervormingspakket gegevensbescherming zal een indrukwekkende, maar desalniettemin onvolkomen prestatie zijn.
   Alle instellingen zijn het erover eens dat de beginselen van de GDPR consistent op EU-instellingen van toepassing moeten zijn. Wij hebben rechtszekerheid en uniformiteit van het rechtskader bepleit, maar accepteren het unieke karakter van de overheidssector van de EU en de noodzaak om verwatering van het huidige niveau van de verplichtingen te voorkomen (alsook de noodzaak de juridische en organisatorische basis voor de EDPS te verschaffen). De Commissie moet daarom zo snel mogelijk na afronding van de besprekingen over de GDPR een voorstel voor de herziening van Verordening (EG) nr. 45/2001 doen dat consistent is met de GDPR, zodat beide teksten tegelijkertijd van toepassing kunnen worden (36).
   Op de tweede plaats is het duidelijk dat Richtlijn 2002/58/EG (de „richtlijn e-privacy”) zal moeten worden gewijzigd. Wat nog veel belangrijker is, is dat de EU een duidelijk kader nodig heeft voor het vertrouwelijke karakter van communicatie, een integraal element van het recht op persoonlijke levenssfeer, dat van toepassing is op alle diensten die communicatie mogelijk maken, niet alleen op aanbieders van openbare elektronische-communicatiediensten. Dit kader moet de vorm aannemen van een rechtszekere en harmoniserende verordening die voorziet in ten minste dezelfde beschermingsnormen als de richtlijn e-privacy, bij gelijke concurrentievoorwaarden.
   Dit advies beveelt daarom aan om op te roepen tot een zo spoedig mogelijke vaststelling van voorstellen op deze twee gebieden.
   5.   Een beslissend moment voor digitale rechten in Europa en daarbuiten

   Voor het eerst in een generatie heeft de EU nu de kans om de voorschriften inzake de omgang met persoonsgegevens te moderniseren en te harmoniseren. Persoonlijke levenssfeer en gegevensbescherming zijn geen concurrenten van economische groei en internationale handel, noch van geweldige diensten en producten — ze maken deel uit van de kwaliteits- en waardepropositie. Zoals de Europese Raad onderkent, is vertrouwen een noodzakelijke voorwaarde voor innovatieve producten en diensten die steunen op de verwerking van persoonsgegevens.
   De EU was in 1995 een wegbereider voor gegevensbescherming. Tegenwoordig hebben wereldwijd meer dan honderd landen wetgeving inzake gegevensbescherming, waarvan nog niet de helft Europese landen zijn (37). De EU krijgt desondanks nog steeds veel aandacht van landen die overwegen een rechtskader vast te stellen of hun rechtskader te herzien. In een tijd waarin het vertrouwen van mensen in bedrijven en overheden is beschadigd door onthullingen over grootschalige controle en inbreuken op de gegevensbescherming, brengt dit een aanzienlijke verantwoordelijkheid met zich mee voor de wetgevers van de EU, van wie de beslissingen dit jaar naar verwachting gevolgen buiten Europa kunnen hebben.
   In de ogen van de EDPS zijn de teksten van de GDPR op de goede weg, maar blijven er zorgen bestaan, waarvan enkele zeer ernstige. Bij de medebeslissingsprocedure bestaat altijd het risico dat sommige bepalingen door goedbedoelende onderhandelaars op zoek naar een politiek compromis worden afgezwakt. Wat de hervorming van de gegevensbescherming betreft moet dit echter anders liggen, want we hebben te maken met grondrechten en de manier waarop deze voor de duur van een generatie zullen worden gewaarborgd.
   Dit advies probeert op die basis de belangrijkste instellingen van de EU te helpen problemen op te lossen. We willen niet alleen sterkere rechten voor de afzonderlijke betrokkenen en een grotere verantwoordingsplicht voor de voor de verwerking verantwoordelijken; we willen innovatie bevorderen met een rechtskader dat technologieneutraal is, maar positief staat tegenover de voordelen die de technologie de samenleving kan brengen.
   Nu de onderhandelingen in de eindfase verkeren, hopen wij dat onze aanbevelingen de EU zullen helpen om over de eindstreep te komen met een hervorming die in de komende jaren en decennia geschikt zal blijven voor haar doel: een nieuw hoofdstuk voor gegevensbescherming met een mondiaal perspectief, en een EU die het goede voorbeeld geeft.

      Gedaan te Brussel, 27 juli 2015.

         Giovanni BUTTARELLI

            Europese toezichthouder voor gegevensbescherming

      (1)  Gemeenschappelijke verklaringen Europees Parlement Raad Commissie Gemeenschappelijke verklaring over de wijze van uitvoering van de medebeslissingsprocedure (artikel 251 van het EG-Verdrag) (2007/C 145/02) (PB C 145 van 30.6.2007).

      (2)  COM(2012)11 final; Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 12 maart 2014 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (algemene verordening gegevensbescherming), P7_TA(2014)0212; Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (algemene verordening gegevensbescherming) — Voorbereiding van een algemene oriëntatie, document van de Raad 9565/15 van 11.6.2015.

      (3)  De lange titel luidt Voorstel voor een richtlijn betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door bevoegde autoriteiten met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen, en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, COM(2012)10 final; Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 12 maart 2014 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door bevoegde autoriteiten met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van strafrechtelijke sancties, en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, P7_TA(2014)0219. Voor het tijdpad en de reikwijdte van de trialoog, zie Conclusies van de Europese Raad van 25-26 juni 2015, EUCO 22/15; voor de triloog is in een gezamenlijke persconferentie van Parlement-Raad-Commissie, http://audiovisual.europarl.europa.eu/AssetDetail.aspx?id=690e8d8d-682d-4755-bfb6-a4c100eda4ed [laatst opgeroepen op 20.7.2015], een „stappenplan” aangegeven, maar dit is niet officieel bekendgemaakt. De GDPR treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van hun bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie en zal naar verwachting twee jaar na haar inwerkingtreding volledig van toepassing worden (artikel 91).

      (4)  Vacature voor de functie van Europese toezichthouder voor gegevensbescherming COM/2014/10354 (2014/C 163 A/02), PB C 163 A/6 van 28.5.2014. In de strategie 2015-2019 van de EDPS wordt onder meer de toezegging gedaan om te zoeken naar werkbare oplossingen die bureaucratie voorkomen, flexibel blijven voor technologische vernieuwing en grensoverschrijdende gegevensstromen, en natuurlijke personen in staat stellen om hun rechten online en offline effectiever te handhaven; Leading by example: The EDPS Strategy 2015-2019, maart 2015.

      (5)  Advies van de EDPS inzake het hervormingspakket gegevensbescherming, 7.3.2015.

      (6)  Zie bijlage bij de brief van de Groep artikel 29 aan Vĕra Jourová, commissaris voor Justitie, Consumentenzaken en Gendergelijkheid, van 17.6.2015.

      (7)  De materiële werkingssfeer en het geografische toepassingsgebied van de GDPR laten zich niet in een paar woorden vangen. De instellingen lijken het er in ieder geval over eens te zijn dat de werkingssfeer en het toepassingsgebied in de EU gevestigde organisaties omvatten die verantwoordelijk zijn voor de verwerking van persoonsgegevens in de EU of daarbuiten, alsook buiten de EU gevestigde organisaties die persoonsgegevens van natuurlijke personen in de EU verwerken in het kader van het aanbieden van waren of diensten aan of het observeren van natuurlijke personen in de EU. (Zie artikel 2 betreffende de materiële werkingssfeer en artikel 3 betreffende het geografische toepassingsgebied.).

      (8)  Andere resultaten zijn bijvoorbeeld dat zeven op de tien burgers zich zorgen maken dat hun gegevens mogelijk worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor ze werden verzameld, dat een op de zeven zegt dat hun expliciete toestemming in alle gevallen vereist zou moeten zijn voordat hun gegevens worden verzameld en verwerkt, en dat twee derde het belangrijk vindt om persoonsgegevens van een oude aan een nieuwe serviceprovider te kunnen doorgeven; Speciale Eurobarometer 431 over gegevensbescherming, juni 2015. Vergelijkbare resultaten van Pew Research in 2014, waaruit blijkt dat 91 % van de Amerikanen het gevoel heeft geen controle meer te hebben over de manier waarop bedrijven persoonsgegevens verzamelen en gebruiken, dat 80 % van de gebruikers van sociale netwerken zich zorgen maakt dat derden zoals adverteerders of bedrijven hun gegevens krijgen, en dat 64 % zegt dat de overheid meer zou moeten doen om adverteerders te reguleren; Pew Research Privacy Panel Survey, januari 2014.

      (9)  De Commissie stelt een grondige hervorming van de voorschriften inzake gegevensbescherming voor om de controle van gebruikers over hun gegevens te vergroten en de kosten voor bedrijven te verlagen.

      (10)  Brief van ngo’s aan voorzitter Juncker van 21.4.2015, https://edri.org/files/DP_letter_Juncker_20150421.pdf, en antwoord van de kabinetschef van vicevoorzitter Timmermans van 17.7.2015, https://edri.org/files/eudatap/Re_EC_EDRi-GDPR.pdf, [opgeroepen op 23.7.2015]. De EDPS heeft in mei 2015 een bijeenkomst met vertegenwoordigers van meerdere van deze ngo’s gehad om hun zorgen te bespreken; Persbericht EDPS/2015/04 van 1.6.2015, EU Data Protection Reform: the EDPS meets international civil liberties groups; volledige opname van het overleg beschikbaar op de website van de EDPS (https://secure.edps.europa.eu/EDPSWEB/edps/EDPS/Pressnews/Videos/GDPR_civil_soc).

      (11)  Artikel 2, lid 2, onder e).

      (12)  Artikel 1.

      (13)  Artikel 8 van het Handvest luidt [nadruk toegevoegd]:

               „1.

                  Eenieder heeft recht op bescherming van zijn persoonsgegevens.

                  2.

                  Deze gegevens moeten eerlijk worden verwerkt, voor bepaalde doeleinden en met toestemming van de betrokkene of op basis van een andere gerechtvaardigde grondslag waarin de wet voorziet. Eenieder heeft recht op inzage in de over hem verzamelde gegevens en op de rectificatie daarvan.

                  3.

                     Een onafhankelijke autoriteit ziet erop toe dat deze regels worden nageleefd.”.

      (14)  Artikel 10. Tenzij en totdat er een duidelijke en wettelijk bindende definitie van „pseudonieme gegevens” bestaat, als onderscheid van „persoonsgegevens”, moet dit type gegevens binnen het toepassingsgebied van de voorschriften inzake gegevensbescherming blijven vallen.

      (15)  Artikel 6, lid 2, en artikel 6, lid 4. Aangezien er enige onzekerheid is over de betekenis van „verenigbaarheid”, raden wij, overeenkomstig het standpunt van de Groep artikel 29 ten aanzien van doelbinding, algemene criteria aan voor de beoordeling van de vraag of verwerking verenigbaar is (zie artikel 5, lid 2).

      (16)  Effectieve functionele scheiding is een manier om rechtmatige verwerking te waarborgen als toestemming ontbreekt, maar „gerechtvaardigd belang” mag niet te ruim worden uitgelegd. Een onvoorwaardelijke mogelijkheid van een opt-out kan in sommige situaties ook een geschikt alternatief zijn. Het antwoord op de vraag of toestemming vrijwillig wordt gegeven, hangt er ten dele van af a) of er een aanzienlijke onevenwichtigheid bestaat tussen de positie van de betrokkene en die van de voor de verwerking verantwoordelijke, en b) in gevallen van verwerking uit hoofde van artikel 6, lid 1, onder b), of de uitvoering van een overeenkomst of de levering van een dienst geschiedt onder de voorwaarde dat toestemming wordt gegeven om gegevens te verwerken die voor deze doeleinden niet nodig zijn. (Zie artikel 7, lid 4.) Dit weerspiegelt de bepaling in het Europese consumentenrecht: artikel 3, lid 1, van Richtlijn 93/13/EEG van 5 april 1993 betreffende oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten bepaalt dat „Een beding in een overeenkomst waarover niet afzonderlijk is onderhandeld, (…) als oneerlijk [wordt] beschouwd indien het, in strijd met de goede trouw, het evenwicht tussen de uit de overeenkomst voortvloeiende rechten en verplichtingen van de partijen ten nadele van de consument aanzienlijk verstoort”.

      (17)  Zulke voorschriften omvatten besluiten waarbij het beschermingsniveau passend wordt verklaard voor welomschreven sectoren en gebieden, periodieke toetsingen van besluiten waarbij het beschermingsniveau passend wordt verklaard, en bindende bedrijfsvoorschriften. Zie artikelen 40-45.

      (18)  Artikel 73.

      (19)  Artikel 76. Voor problemen met het verkrijgen van schadeloosstelling wegens inbreuken op de voorschriften inzake gegevensverwerking, zie het verslag van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten, Access to data protection remedies in EU Member States, 2013.

      (20)  De voorschriften van de EU leggen, voor wat betreft de naleving van artikel 101 VWEU betreffende het verbod op concurrentieverstorende overeenkomsten, de nadruk op zelfbeoordeling door bedrijven, terwijl dominante ondernemingen in een markt een „speciale verantwoordelijkheid” hebben om elke actie te vermijden die de effectieve mededinging zou kunnen hinderen (punt 9 van Richtsnoeren 2009/C 45/02 van de Commissie); zie het voorlopig advies van de EDPS inzake privacy and concurrentievermogen in het tijdperk van de big data (Privacy and Competitiveness in the Age of Big Data) van 14.3.2014.

      (21)  De drie teksten spreken afwisselend van „op een begrijpelijke manier, in begrijpelijke vorm en in duidelijke en eenvoudige taal” (overweging 57, EP; artikel 19, COM en Raad), „volkomen duidelijk” zijn (overweging 99, EP; artikel 10 bis EP) en het verstrekken van „duidelijke en gemakkelijk te begrijpen informatie” (artikel 10 EP, artikel 11 EP), en informatie die „beknopt, transparant, duidelijk en eenvoudig toegankelijk” is (overweging 25, EP, COM en Raad; artikel 11 EP).

      (22)  De bepalingen voor gedelegeerde handelingen zijn voor het merendeel uit de versies van het Parlement en de Raad geschrapt. Wij zijn van mening dat de EU verder zou kunnen gaan en deze technische aangelegenheden zou kunnen overlaten aan de deskundigheid van onafhankelijke autoriteiten.

      (23)  Onze aanbevelingen zouden resulteren in een tekst van circa 20 000 woorden; de gemiddelde lengte van de teksten van de drie instellingen is circa 28 000 woorden.

      (24)  Artikel 22.

      (25)  Artikelen 31 en 33.

      (26)  Artikel 39.

      (27)  Artikel 83. Onderzoek en archivering zijn op zichzelf geen rechtsgrond voor verwerking. Wij bevelen daarom aan om artikel 6, lid 2, te schrappen.

      (28)  Artikel 83 bis.

      (29)  De Groep artikel 29 heeft een visie uiteengezet voor governance, de conformiteitstoetsing en het éénloketsysteem op basis van vertrouwen in onafhankelijke gegevensbeschermingsautoriteiten en heeft die geformuleerd op drie niveaus:

               —

               de afzonderlijke gegevensbeschermingsautoriteit, die krachtig is en over alle middelen beschikt om zaken binnen haar bevoegdheidsgebied te behandelen;

               —

               effectieve samenwerking tussen de gegevensbeschermingsautoriteiten en met een duidelijke hoofdautoriteit in grensoverschrijdende zaken;

               —

               het Europees Comité voor gegevensbescherming, dat zelfstandig moet zijn, met eigen rechtspersoonlijkheid, met voldoende middelen, bestaande uit gelijkwaardige gegevensbeschermingsautoriteiten die in een geest van solidariteit samenwerken, met de bevoegdheid om bindende besluiten te nemen en ondersteund door een secretariaat dat het Comité dient via de voorzitter.

      (30)  Wij bevelen ook aan om de bevoegdheid van de toezichthoudende autoriteiten en de aanwijzing van een hoofdautoriteit in gevallen van transnationale verwerking te verduidelijken, maar wel de mogelijkheid voor de toezichthoudende autoriteiten om puur lokale zaken zelf af te handelen, open te houden. Wij bevelen een vereenvoudigde versie van de conformiteitstoetsing aan met meer duidelijkheid over de wijze waarop moet worden vastgesteld in welke gevallen de toezichthoudende autoriteiten het Europees Comité voor gegevensbescherming moeten raadplegen en in welke gevallen het Comité een bindend besluit moet nemen om de consistente toepassing van de verordening te waarborgen.

      (31)  Mededeling van de Commissie over de Strategie voor een digitale eengemaakte markt voor Europa, COM(2015) 192 final; Conclusies van de Europese Raad van juni 2015, EUCO 22/15; Conclusies van de Raad over de digitale transformatie van het Europese bedrijfsleven, 8993/15.

      (32)  Artikel 14, lid 1, onder h).

      (33)  Artikel 23.

      (34)  Artikel 18. Wij bevelen voorts aan dat het recht op gegevensoverdraagbaarheid, opdat het geen lege huls is, een breed toepassingsgebied krijgt en niet uitsluitend wordt toegepast op de verwerkingsactiviteiten die gebruikmaken van door de betrokkene verstrekte gegevens.

      (35)  Wij bevelen bijvoorbeeld aan om termen zoals „online”, „schriftelijk” en „de informatiemaatschappij” niet te gebruiken.

      (36)  De optie waaraan wij de voorkeur geven, is dit te bewerkstelligen door middel van een bepaling in de GDPR zelf.

      (37)  Greenleaf, Graham, Global Data Privacy Laws 2015: 109 Countries, with European Laws Now a Minority (January 30, 2015); (2015) 133 Privacy Laws & Business International Report, February 2015; UNSW Law Research Paper No. 2015-21.


Belangrijke juridische mededeling

|

52007SC0191

Aanbeveling voor een advies van de Raad overeenkomstig artikel 9, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over het geactualiseerde convergentieprogramma van het Verenigd Koninkrijk voor de periode 2006/2007-2011/2012  /* SEC/2007/0191 def. */

	[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |Brussel, 13.2.2007SEC(2007) 191 definitiefAanbeveling voor eenADVIES VAN DE RAADovereenkomstig artikel 9, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over het geactualiseerde convergentieprogramma van het Verenigd Koninkrijk voor de periode 2006/2007-2011/2012(door de Commissie ingediend)TOELICHTINGALGEMENE CONTEXTHet stabiliteits- en groeipact, dat op 1 juli 1998 in werking is getreden, is gebaseerd op de doelstelling van deugdelijke overheidsfinanciën als middel om de voorwaarden voor prijsstabiliteit en voor een tot werkgelegenheidsschepping leidende sterke duurzame groei te verbeteren. Bij de hervorming van het pact in 2005 werd het nut ervan bij het verankeren van begrotingsdiscipline erkend, maar werd tevens versterking van de doeltreffendheid en de economische onderbouwing, alsook waarborging van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn beoogd.In Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid[1], die deel uitmaakt van het pact, is bepaald dat de lidstaten bij de Raad en de Commissie stabiliteits- of convergentieprogramma's moeten indienen, alsook jaarlijkse actualiseringen daarvan (de lidstaten die de gemeenschappelijke munt al hebben aangenomen dienen (geactualiseerde) stabiliteitsprogramma's in en lidstaten die deze nog niet hebben aangenomen dienen (geactualiseerde) convergentieprogramma's in). Het eerste convergentieprogramma van het Verenigd Koninkrijk is in december 1998 ingediend. Overeenkomstig de verordening bracht de Raad op basis van een aanbeveling van de Commissie en na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité op 8 februari 1999 hierover advies uit. Geactualiseerde stabiliteits- en convergentieprogramma's worden volgens deze zelfde procedure door de Commissie beoordeeld en door bovengenoemd comité onderzocht, terwijl ook de Raad over de mogelijkheid beschikt deze programma´s te evalueren.Achtergrond voor de beoordeling van het geactualiseerde programmaDe Commissie heeft het op 18 december 2006 ingediende meest recente geactualiseerde convergentieprogramma van het Verenigd Koninkrijk onderzocht en een aanbeveling voor een advies van de Raad aangenomen (zie het kader voor de belangrijkste beoordelingspunten).Om de achtergrond te schetsen waartegen de begrotingsstrategie in het geactualiseerde convergentieprogramma wordt beoordeeld, bevatten de volgende punten een overzicht van:1.  de economische en budgettaire resultaten over de afgelopen tien jaar;2.  de positie van het land overeenkomstig het corrigerende deel van het stabiliteits- en groeipact (buitensporigtekortprocedure);3.  de meest recente beoordeling van de positie van het land overeenkomstig het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact (samenvatting van het advies van de Raad over de vorige actualisering van het convergentieprogramma);4.  de beoordeling van de Commissie van het nationale hervormingsprogramma van oktober 2006.Recente economische en budgettaire resultatenHet Verenigd Koninkrijk heeft in de afgelopen tien jaar economisch goed gepresteerd: de groei is vrij hoog, de inflatie is laag en de arbeidsmarkten hebben een reeks economische schokken goed doorstaan. Kenmerkend was de grotere stabiliteit: de conjuncturele productieschommelingen zijn afgevlakt en de inflatie vertoonde een minder wisselvallig beeld. De krachtige productiegroei is voornamelijk gedragen door een forse consumptie van de particuliere huishoudens, waar betrekkelijk lage besparingen tegenover stonden. Ook al zijn de arbeids-, de kapitaal- en de productmarkt in de meeste opzichten opmerkelijk flexibel, toch zijn een aantal zwakke punten aan de aanbodzijde van hardnekkige aard gebleken. De betrekkelijk lage productiviteit is tot op zekere hoogte te wijten aan de verhoudingsgewijs grote werkgelegenheid, hoewel het gebrek aan secundaire scholing en onderinvesteringen in de infrastructuur, zoals het vervoer, ook een belangrijke rol zullen spelen. Na de forse budgettaire consolidatie in het eerste deel van de periode zijn de overheidsfinanciën vanaf 2001 aanzienlijk verslechterd, deels omdat de regering in het kader van de aanpak van een aantal van deze problemen bewust heeft gekozen voor een verhoging van de uitgaven aan publieke dienstverlening zonder de meeruitgaven volledig te dekken, maar ook omdat de ontvangsten achterbleven.Buitensporigtekortprocedure ten aanzien van het Verenigd KoninkrijkOp 24 januari 2006 heeft de Raad overeenkomstig artikel 104, lid 6, vastgesteld dat er in het Verenigd Koninkrijk een buitensporig tekort bestond, en overeenkomstig artikel 104, lid 7, de aanbeveling gedaan dat het buitensporige tekort uiterlijk in het begrotingsjaar 2006/2007 zou worden gecorrigeerd en dat de autoriteiten uiterlijk 24 juli 2006, dus binnen de door het pact voorgeschreven termijn van zes maanden, doeltreffende maatregelen zouden nemen. Op 20 september 2006 heeft Commissie de maatregelen van het Verenigd Koninkrijk in een mededeling aan de Raad aan een evaluatie onderworpen. De Commissie was afgaande op de op dat moment beschikbare informatie van oordeel dat het Verenigd Koninkrijk er net in zou slagen het buitensporige tekort te corrigeren, maar dat hieromtrent nog grote onzekerheid bestond, en dat de structurele aanpassing leek achter te blijven bij de aanbevolen 0,5% van het BBP. Tijdens zijn bijeenkomst van 10 oktober 2006 heeft de Raad zich bij deze evaluatie aangesloten en heeft hij geconcludeerd dat op dat moment geen verdere stappen nodig waren.Beoordeling in het advies van de Raad over het vorige programmaOp 14 maart 2006 heeft de Raad advies uitgebracht over de vorige actualisering van het convergentieprogramma voor de begrotingsjaren 2005/2006-2011/2012[2]. De Raad was van oordeel dat het voorgenomen aanpassingstraject "niet zonder risico's" was. In het licht van artikel 104, lid 7, en met het oog op de risico's voor de houdbaarheid op lange termijn verzocht de Raad het Verenigd Koninkrijk het tekort uiterlijk in het begrotingsjaar 2006/2007 op een geloofwaardige en duurzame wijze terug te dringen tot onder de 3% van het BBP, de begroting daarna verder te consolideren, door met name het voornemen uit te voeren om de uitgavengroei na 2007/2008 aan banden te leggen, en een middellangetermijndoelstelling te hanteren waarbij snelle vooruitgang richting houdbare overheidsfinanciën en een schuldquote van ruim onder de 60% van het BBP gewaarborgd zouden zijn en een veiligheidsmarge zou ontstaan die ruim genoeg was om te voorkomen dat het VK tekort zou schieten in zijn verplichting het tekort onder de referentiewaarde van 3% van het BBP te houden en waarbij met name gezien de behoefte aan overheidsinvesteringen, budgettaire manoeuvreerruimte over zou blijven.Beoordeling van de Commissie van het nationale hervormingsprogramma van oktober 2006Het uitvoeringsverslag van het nationale hervormingsprogramma van het Verenigd Koninkrijk in het kader van de vernieuwde Lissabonstrategie voor groei en werkgelegenheid is op 16 oktober 2006 ingediend. In het nationale hervormingsprogramma van het Verenigd Koninkrijk worden als belangrijkste prioriteiten aangemerkt: handhaving van de houdbaarheid van de begroting gezien de demografische ontwikkelingen, uitbouw van een ondernemend en flexibel bedrijfsleven, bevordering van innovatie en O&O, verruiming van de mogelijkheden om beroepsvaardigheden te verwerven, vergroting van innovatie en inzetbaarheid bij de aanwending van kapitaal en totstandbrenging van een moderne en flexibele verzorgingsstaat waarin iedereen eerlijk wordt behandeld.Uit de beoordeling door de Commissie van dit programma (goedgekeurd als onderdeel van het jaarlijkse voortgangsverslag van december 2006 [3] ) blijkt dat het Verenigd Koninkrijk goede vorderingen maakt bij de tenuitvoerlegging van zijn nationale hervormingsprogramma. Op alle beleidsterreinen is solide vooruitgang geboekt, in het bijzonder op micro-economisch vlak en inzake het werkgelegenheidsbeleid. Op macro-economisch vlak zijn plannen voor een begrotingsconsolidatie en pensioenhervorming opgesteld, die nog moeten worden uitgevoerd. Het Verenigd Koninkrijk heeft geprobeerd de belanghebbenden daar nauwer bij te betrekken.Gezien de onderkende sterke en zwakke punten is het Verenigd Koninkrijk aanbevolen actie te ondernemen op het gebied van primaire en secundaire scholing.Kader: Belangrijkste beoordelingspunten Overeenkomstig artikel 5, lid 1, (voor stabiliteitsprogramma´s) en artikel 9, lid 1, (voor convergentieprogramma´s) van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad wordt beoordeeld: of de economische hypothesen waarop het programma gebaseerd is, realistisch zijn; de middellangetermijnbegrotingsdoelstelling (MTD) van de lidstaat en of het aanpassingstraject richting de MTD passend is; of de met het oog op de naleving van dit aanpassingstraject genomen of voorgenomen maatregelen afdoende zijn om de MTD gedurende de cyclus te halen; bij de beoordeling van het aanpassingstraject richting de MTD: of in economisch goede tijden een grotere aanpassing wordt nagestreefd en in economisch slechte tijden juist een minder zware inspanning toelaatbaar is, en - voor de lidstaten van het eurogebied en het WKM II – of de lidstaat een jaarlijkse verbetering van het conjunctuurgezuiverde begrotingssaldo, ongerekend eenmalige en tijdelijke maatregelen, met 0,5% van het BBP als benchmark nastreeft om zijn MTD te bereiken; bij de bepaling van het aanpassingstraject richting de MTD (voor de lidstaten die deze doelstelling nog niet bereikt hebben) en bij het toestaan van een tijdelijke afwijking van de MTD (voor landen die de doelstelling wel hebben bereikt): de uitvoering van grote structurele hervormingen die op lange termijn rechtstreekse kostenbesparende effecten hebben (mede doordat zij de potentiële groei verhogen) en bijgevolg een verifieerbare positieve invloed op de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn hebben (met dien verstande dat een passende veiligheidsmarge voor de naleving van de referentiewaarde van 3% van het BBP gewaarborgd moet zijn en dat een terugkeer naar de MTD binnen de programmaperiode wordt verwacht), waarbij bijzondere aandacht wordt besteed aan pensioenhervormingen die gepaard gaan met de invoering van een meerpijlerstelsel dat een verplichte pijler met volledige kapitaaldekking omvat; of het economisch beleid van de betrokken lidstaat strookt met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid. Bij de beoordeling van de aannemelijkheid van de macro-economische hypothesen wordt gekeken naar de najaarsprognoses 2006 van de diensten van de Commissie en wordt ook gebruikgemaakt van de algemeen aanvaarde methode voor de raming van de potentiële productie en de conjunctuurgezuiverde saldi. De consistentie met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid wordt getoetst aan de globale richtsnoeren voor het economisch beleid op het gebied van de overheidsfinanciën, zoals opgenomen in de geïntegreerde richtsnoeren voor de periode 2005-2008. Voorts worden beoordeeld: de ontwikkeling van de schuldquote en de vooruitzichten voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn, waaraan volgens het verslag van de Raad van 20 maart 2005 over de verbetering van de uitvoering van het stabiliteits- en groeipact "bij het toezicht op de begrotingssituatie voldoende aandacht" zou moeten worden geschonken. In een mededeling van de Commissie van 12 oktober 2006 wordt de aanpak voor de toetsing van de houdbaarheid op lange termijn uiteengezet[4]; de mate van integratie met het nationale hervormingsprogramma van de lidstaten in het kader van de Lissabonstrategie voor groei en werkgelegenheid. In zijn begeleidende nota van 7 juni 2005 aan de Europese Raad over de globale richtsnoeren voor het economisch beleid voor de periode 2005-2008 heeft de Raad (Ecofin) verklaard dat de nationale hervormingsprogramma´s moeten stroken met de stabiliteits- en convergentieprogramma´s; de inachtneming van de gedragscode[5], die voor de stabiliteits- en convergentieprogramma´s onder meer een gemeenschappelijke structuur en een reeks gegevenstabellen voorschrijft. |-  Aanbeveling voor eenADVIES VAN DE RAADovereenkomstig artikel 9, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over het geactualiseerde convergentieprogramma van het Verenigd Koninkrijk voor de periode 2006/2007-2011/2012DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid[6], en met name op artikel 9, lid 3,Gezien de aanbeveling van de Commissie,Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:5.  Op [27 februari 2007] heeft de Raad het geactualiseerde convergentieprogramma van het Verenigd Koninkrijk voor de begrotingsjaren 2006/2007-2011/2012[7] behandeld.6.  Het programma bevat twee macro-economische scenario´s: een centraal scenario en een alternatief scenario met een trendmatige groei die een kwartpunt lager ligt dan in het centrale scenario. De prognoses voor de overheidsfinanciën in de actualisering van het convergentieprogramma berusten op laatstgenoemd scenario, dat voor deze beoordeling als referentiescenario wordt genomen. Volgens dit scenario bedraagt de reële BBP-groei in 2006 en 2007 2¾% en vlakt deze af tot 2½% in de rest van de programmaperiode. Afgaande op de thans beschikbare informatie lijkt dit scenario uit te gaan van plausibele groeihypothesen. De prognoses voor de inflatie, die terugloopt van 2½% in 2006 naar 2% vanaf 2007, lijken gezien recentere gegevens aan de lage kant voor de eerste jaren, maar zijn voor het overige plausibel.7.  In de najaarsprognoses 2006 van de diensten van de Commissie wordt het overheidstekort voor 2006/2007 op 3,0% van het BBP geraamd. De huidige actualisering van het convergentieprogramma noemt voor dat jaar een tekort van naar schatting 2,8% van het BBP, waaruit blijkt dat de recente trend waarbij de ontvangsten een krachtige groei te zien geven, maar de uitgaven minder sterk stijgen, in de resterende maanden van het begrotingsjaar doorzet.8.  Het begrotingsbeleid heeft volgens het geactualiseerde convergentieprogramma vooral tot doel de houdbaarheid op lange termijn en een eerlijke lastenverdeling tussen en binnen de generaties te waarborgen en, afhankelijk daarvan, een monetair beleid te steunen waarin conjunctuurbewegingen met name worden afgevlakt door middel van automatische stabilisatoren. Het programma beoogt een terugdringing van het tekort tot onder de 3% van het BBP in 2006/2007 (namelijk 2,8%) en tot 1,4% van het BBP aan het eind van de projectieperiode in 2011/2012. Het primaire saldo van naar schatting -0,6% van het BBP in 2005/2006 keert terug naar evenwicht in 2008/2009 en komt uit op een overschot van 0,7% van het BBP in 2011/2012. De budgettaire aanpassing is in de projectieperiode gelijkelijk verdeeld tussen ontvangsten en uitgaven. In de eerste twee jaar van de projectieperiode vertoont de ontvangstenquote een stijging, die deels is terug te voeren op beleidsmaatregelen, terwijl vanaf 2008/2009 juist een duidelijke aanpassing aan de uitgavenzijde plaatsvindt, waar de groei van de lopende uitgaven wordt gematigd. De overheidsinvesteringen in de zin van het convergentieprogramma[8] stabiliseren zich vanaf 2006/2007 op een niveau van 2¼% van het BBP, zodat het tekort vanaf 2007/2008 volledig is bestemd voor de financiering van overheidsinvesteringen. Het aanpassingstraject komt in grote lijnen overeen met dat van de actualisering 2005, hoewel de macro-economische kortetermijnvooruitzichten gunstiger zijn.9.  Het volgens de algemeen aanvaarde methode berekende structurele saldo (d.w.z. het conjunctuurgezuiverde saldo, ongerekend eenmalige en tijdelijke maatregelen) geeft een verbetering te zien: het tekort van 2½% van het BBP in 2006/2007 loopt terug tot circa 1¼% van het BBP in het laatste jaar van het programma (2011/2012). Deze aanpassing verloopt tussen 2006/2007 en 2008/2009 sneller en daarna trager. Evenals in de actualisering van 2005 wordt geen kwantitatieve middellangetermijndoelstelling (MTD) voor het structurele tekort genoemd. Het programma verwijst naar budgettaire doelstellingen waarbij de nationale regelgeving wordt gevolgd en een middellangetermijntraject voor het structurele tekort wordt aangehouden dat noodzakelijk is om de schuldquote op een betrekkelijk laag niveau te stabiliseren, maar dat alleen onder bepaalde omstandigheden een veiligheidsmarge biedt die ruim genoeg is om onder de drempel van 3% van het BBP te blijven.10.  De aan de begrotingsprognoses in het programma verbonden risico's lijken elkaar voor 2007/2008 min of meer in evenwicht te houden, maar daarna kunnen de begrotingsresultaten slechter uitvallen dan waarop in het programma wordt gerekend. De geprojecteerde stijging van de belastingquote berust deels op betrekkelijk wisselvallige factoren zoals de winsten uit de financiële en de olieproducerende sector. Wel lijken de betrekkelijk goede vooruitzichten voor de ontvangsten te worden bevestigd door recente economische ontwikkelingen, waaronder een hoge winstgevendheid. Vanaf 2008/2009 zal het tekorttraject van het programma echter alleen worden gehaald als de geprojecteerde matiging van de uitgavengroei wordt gerealiseerd en actief toezicht wordt gehouden op de inachtneming van de uitgavenplafonds. Hoewel de Britse autoriteiten al voor een aantal kleinere ministeries een korting op de budgettaire middelen heeft aangekondigd, berust de uitgavenmatiging vanaf 2008/2009 voor het grootste deel nog niet op concrete maatregelen, maar moet deze nog worden bevestigd in de Comprehensive Spending Review van de autoriteiten in juli 2007 waarin robuuste bestedingsplannen voor de jaren tot 2010/2011 zullen worden aangekondigd. Actief toezicht op de inachtneming van de uitgavenplafonds heeft tot dusver positieve resultaten opgeleverd.11.  Gezien deze risicobeoordeling lijkt de begrotingskoers van het programma in grote lijnen te voldoen aan de eis dat het buitensporig tekort in 2006/2007 wordt gecorrigeerd, zoals de Raad heeft aanbevolen. De koers biedt echter afhankelijk van de uitkomsten van de Comprehensive Spending Review alleen rond 2009/2010 een veiligheidsmarge die ruim genoeg is om te voorkomen dat het tekort bij normale macro-economische fluctuaties de drempel van 3% van het BBP overschrijdt. In de jaren na de correctie van het buitensporige tekort moet het uit het programma blijkende tempo van de budgettaire consolidatie dan ook worden opgevoerd, en met name aan het eind van de projectieperiode, waarin geen duidelijke verdere aanpassing wordt beoogd ondanks de min of meer gunstige economische vooruitzichten.12.  De bruto schuldquote, die in 2005/2006 op 42,1% stond, zal in de projectieperiode langzaam stijgen en in 2008/2009 een piek van net boven de 44% bereiken, waarmee ze wel ruim onder de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 60% blijft. Daarna stabiliseert de quote zich op dit niveau om vervolgens aan het eind van de programmaperiode weer te gaan dalen.13.  Van de vergrijzing gaat in het VK een langetermijneffect op de begroting uit dat dicht bij het EU-gemiddelde ligt. De pensioenuitgaven stijgen iets minder dan gemiddeld in de EU het geval is. Dit komt deels doordat particuliere pensioenregelingen in het VK van oudsher een belangrijkere rol spelen dan in andere EU-landen. De voorgenomen pensioenhervormingen moeten de bezorgdheid over een mogelijk ontoereikende toekomstige pensioenvoorziening wegnemen door particulier pensioensparen aantrekkelijker te maken en de overheidspensioenen te verhogen. Daardoor lopen de pensioenuitgaven van de overheid wel iets meer op dan waarop eerder was gerekend. De hervorming omvat ook een geleidelijke verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd. De budgettaire uitgangspositie is weliswaar verbeterd ten opzichte van 2005, maar vormt nog altijd een bedreiging voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, zelfs als het langetermijneffect van de vergrijzing op de begroting buiten beschouwing wordt gelaten. Door een consolidatie van de overheidsfinanciën die verder gaat dan in het convergentieprogramma wordt beoogd, zouden de risico´s voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën dan ook deels kunnen worden ondervangen. Al met al lijkt het VK een middelgroot risico te lopen wat de houdbaarheid van de overheidsfinanciën betreft.14.  Het convergentieprogramma bevat een kwalitatieve beoordeling van de algemene gevolgen van het uitvoeringsverslag van oktober 2006 van het nationale hervormingsprogramma binnen het kader van de begrotingsstrategie op middellange termijn. Daarnaast verschaft het systematisch informatie over de rechtstreekse budgettaire kosten of besparingen van de voornaamste hervormingen waarin het nationale hervormingsprogramma voorziet, en wordt in de begrotingsprognoses expliciet rekening gehouden met de gevolgen van de in het nationale hervormingsprogramma geschetste maatregelen voor de overheidsfinanciën. De in het convergentieprogramma opgenomen maatregelen op het gebied van de overheidsfinanciën lijken aan te sluiten bij de in het kader van het nationale hervormingsprogramma voorgenomen acties. Met name wordt in beide programma´s vermeld dat uitvoering zal worden gegeven aan het voornemen van de regering om de doelmatigheid en de kostenefficiëntie in de publieke dienstverlening te verhogen, en is in de langetermijnprognoses voor de overheidsfinanciën rekening gehouden met de geraamde kosten van de voorgenomen pensioenhervorming.15.  De in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie is over het algemeen in overeenstemming met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid die in de geïntegreerde richtsnoeren voor de periode 2005-2008 zijn opgenomen.16.  Wat de in de gedragscode voor stabiliteits- en convergentieprogramma's gespecificeerde gegevensvereisten betreft, vertoont het programma enkele lacunes in de verplichte en facultatieve gegevens[9], die zwaarder wegen dan in de vorige actualisering vanwege de kortere tijdhorizon van de bestedingsplannen.Al met al lijkt het programma in grote lijnen te voldoen aan de eis dat het buitensporig tekort wordt gecorrigeerd binnen de door de Raad gestelde termijn (begrotingsjaar 2006/2007). Voor de jaren na 2009/2010 wordt echter geen duidelijke verdere consolidatie beoogd en de budgettaire doelstellingen na 2007/2008 worden alleen gehaald als de geprojecteerde uitgavenbeheersing daadwerkelijk wordt gerealiseerd.Derhalve wordt het Verenigd Koninkrijk verzocht de begroting in de programmaperiode verder te consolideren door met name het voornemen uit te voeren om de uitgavengroei in de jaren na 2007/2008 aan banden te leggen, en zijn begrotingssituatie met het oog op de risico´s voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn verder te verbeteren.Het Verenigd Koninkrijk wordt ook verzocht de datavereisten van de gedragscode in acht te nemen.  Vergelijking van de belangrijkste macro-economische en budgettaire prognoses2005/06 | 2006/07 | 2007/08 | 2008/09 | 2009/10 | 2010/11 | 2011/12 |[1] PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1055/2005 (PB L 174 van 7.7.2005, blz. 1). Alle documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, zijn te vinden op:http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.[2] Het Britse begrotingsjaar loopt van april tot maart.[3] Communication from the Commission to the spring European Council implementing the renewed lisbon strategy for growth and jobs - "A year of delivery", COM(2006) 816 van 12.12.2006.[4] Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement: "Houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn in de EU", COM (2006) 574 definitief van 12.10.2006; directoraat-generaal Economische en financiële zaken van de Commissie (2006): "The long-term sustainability of public finances in the European Union", European Economy nr. 4/2006.[5] "Specificaties inzake de uitvoering van het stabiliteits- en groeipact en richtsnoeren inzake de vorm en de inhoud van stabiliteits- en convergentieprogramma's", door de Raad (Ecofin) op 11 oktober 2005 bekrachtigd.[6] PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1055/2005 (PB L 174 van 7.7.2005, blz. 1). Alle documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, zijn te vinden op:http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm .[7] Het Britse begrotingsjaar loopt van april tot maart.[8] De definitie van overheidsinvesteringen in het Britse convergentieprogramma heeft anders dan in het ESR betrekking op investeringen van de publieke sector in zijn geheel (d.w.z. publiekrechtelijke ondernemingen en overheid) en omvat ook kapitaalsubsidies aan de particuliere sector na afschrijving.[9] Met name ontbreken de gegevens over de prognoses van de werkgelegenheid, werkloosheid, looninflatie en een uitsplitsing van de prognoses van de overheidsontvangsten en uitgaven na 2007/2008. De tijdhorizon van de uitsplitsing van de overheidsuitgaven in de huidige actualisering, de laatste actualisering vóór de vaststelling van nieuwe concrete bestedingsplannen in de Comprehensive Spending Review van juli 2007, is in vergelijking met die van de actualisering van 2005 korter.


title: Aanbeveling van de Raad van 10 juli 2012 over het nationale hervormingsprogramma voor 2012 van Letland, met een advies van de Raad over het convergentieprogramma van Letland voor de periode 2012-2015

text:
               24.7.2012

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 219/50

         AANBEVELING VAN DE RAAD
   van 10 juli 2012
   over het nationale hervormingsprogramma voor 2012 van Letland, met een advies van de Raad over het convergentieprogramma van Letland voor de periode 2012-2015
   2012/C 219/15
   DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
   Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en artikel 148, lid 4,
   Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (1), en met name artikel 9, lid 2,
   Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie,
   Gezien de conclusies van de Europese Raad,
   Gezien het advies van het Comité voor de werkgelegenheid,
   Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,
   Overwegende hetgeen volgt:

               (1)

               Op 26 maart 2010 hechtte de Europese Raad zijn goedkeuring aan het voorstel van de Commissie voor een nieuwe groei- en werkgelegenheidstrategie. Deze Europa 2020-strategie moet voor betere coördinatie van het economisch beleid zorgen en zich toespitsen op de sleutelgebieden waarop Europa’s potentieel voor duurzame groei en concurrentievermogen een krachtige impuls nodig heeft.

               (2)

               De Raad heeft op 13 juli 2010 een aanbeveling inzake de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten en de Unie (2010-2014) en op 21 oktober 2010 een besluit betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten (2) aangenomen, die samen de „geïntegreerde richtsnoeren” vormen. De lidstaten werden verzocht in hun nationaal economisch en werkgelegenheidsbeleid met de geïntegreerde richtsnoeren rekening te houden.

               (3)

               Op 12 juli 2011 heeft de Raad een aanbeveling (3) over het nationale hervormingsprogramma voor 2011 van Letland vastgesteld en een advies over het geactualiseerde convergentieprogramma van Letland voor de periode 2011-2014 uitgebracht.

               (4)

               Op 23 november 2011 hechtte de Commissie haar goedkeuring aan de tweede jaarlijkse groeianalyse en gaf daarmee de aanzet tot het tweede Europees semester van voorafgaande en geïntegreerde beleidscoördinatie, dat op de Europa 2020-strategie berust. Op 14 februari 2012 heeft de Commissie op grond van Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende de preventie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden (4) het Waarschuwingsmechanismeverslag aangenomen. Daarin werd Letland niet genoemd als een van de lidstaten die aan een diepgaande evaluatie zouden worden onderworpen.

               (5)

               Op 1 december 2011 heeft de Raad conclusies aangenomen waarin hij het Comité voor sociale bescherming verzoekt om in samenwerking met het Comité voor de werkgelegenheid en andere comités, de Raad zijn opvattingen kenbaar te maken over de maatregelen die in het kader van de Europa 2020-beleidscyclus worden aanbevolen. Die opvattingen vormen een onderdeel van het advies van het Comité voor de werkgelegenheid.

               (6)

               Letland heeft in 2011 voldaan aan de meeste voorwaarden die in het programma voor financiële bijstand op middellange termijn uit hoofde van Besluit 2009/290/EG (5) zijn vastgesteld. De Commissie heeft op 21 december 2011 de vijfde en laatste beoordeling uitgevoerd in het kader van Letlands betalingsbalansprogramma; de evaluatie van de voortgang die de regering heeft geboekt met budgettaire, financiële en structurele hervormingen was in het algemeen positief. Het programma voor financiële bijstand op middellange termijn liep tot januari 2012. Na afloop van dat programma is Letland onder postprogrammatoezicht blijven staan. Dit toezicht is een integraal onderdeel van de bestaande procedures en toezichtmechanismen en is gericht op het nauwlettend meten van risico’s die de macro-economische stabiliteit in gevaar zouden kunnen brengen en daardoor een negatieve invloed zouden kunnen hebben op het vermogen om schulden af te lossen. Het postprogrammatoezicht blijft van kracht totdat er een groot deel (ongeveer 70 %) van de leningen is afbetaald.

               (7)

               Het Europees Parlement is naar behoren bij het Europees semester betrokken, in overeenstemming met Verordening (EG) nr. 1466/97, en heeft op 15 februari 2012 een resolutie over werkgelegenheid en sociale aspecten in de jaarlijkse groeianalyse 2012 en een resolutie over de bijdrage aan de jaarlijkse groeianalyse 2012 aangenomen.

               (8)

               Op 2 maart 2012 heeft de Europese Raad de prioriteiten inzake financiële stabiliteit, begrotingsconsolidatie en groeibevorderende maatregelen goedgekeurd. Hij benadrukte dat er moet worden gewerkt aan gedifferentieerde, groeivriendelijke begrotingsconsolidatie, normalisering van de kredietverschaffing aan de economie, bevordering van groei en concurrentievermogen, aanpakken van de werkloosheid en van de sociale gevolgen van de crisis, en modernisering van de overheidsdiensten.

               (9)

               Op 2 maart 2012 verzocht de Europese Raad voorts de lidstaten die aan het Euro Plus-pact deelnemen hun toezeggingen tijdig te presenteren, zodat deze kunnen worden opgenomen in hun stabiliteits- of convergentieprogramma’s en hun nationale hervormingsprogramma’s.

               (10)

               Op 30 april 2012 heeft Letland zijn convergentieprogramma voor de periode 2012-2015 en zijn nationale hervormingsprogramma voor 2012 ingediend. Om met de onderlinge verbanden rekening te houden, zijn beide programma’s terzelfder tijd geëvalueerd.

               (11)

               Op basis van de overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1466/97 verrichte evaluatie van het convergentieprogramma komt de Raad tot de conclusie dat het aan de begrotingsprognoses van het stabiliteitsprogramma ten grondslag liggende macro-economische scenario wat 2012 betreft rekening houdt met de meest actuele gegevens en voorzichtig is, en aannemelijk is wat betreft 2013. De macro-economische prognoses voor 2012 in het convergentieprogrammascenario liggen zeer dicht bij de voorjaarsprognose 2012 van de diensten van de Commissie (met een verwachte groei van het bbp van 2,0 % respectievelijk 2,2 %). Recente economische gegevens geven echter aan dat de cijfers hoger kunnen liggen. Met de begrotingsstrategie die in het convergentieprogramma is uitgestippeld, wordt beoogd om het buitensporige tekort in 2012 te corrigeren en om de middellangetermijnbegrotingsdoelstelling (MTD) tegen het einde van de convergentieprogrammaperiode bijna te bereiken. In het convergentieprogramma 2012-2015 is de MTD gewijzigd van – 1,0 % in – 0,5 % van het bbp; de nieuwe MTD weerspiegelt op adequate wijze de vereisten uit het groei- en stabiliteitspact. Het geplande nominale tekort in 2012 stemt overeen met de termijn voor de correctie van het buitensporige tekort die is vastgelegd in de Aanbeveling van de Raad van 7 juli 2009. Voor 2013 streeft het convergentieprogramma naar een nominaal tekort van 1,4 % van het bbp, hoewel de geplande bezuinigingen nog niet volledig worden ondersteund door maatregelen. Uitgaand van het (herberekende) structurele begrotingssaldo (6) zal Letland aan het einde van de convergentieprogrammaperiode in 2015 de MTD bijna hebben bereikt. De herberekende informatie geeft aan dat de vooruitgang in de richting van de MTD in structurele termen in de laatste convergentieprogrammajaren minder dan 0,5 % van het bbp bedraagt, maar de geplande bezuinigingen zouden ervoor zorgen dat het groeipercentage van de overheidsuitgaven, rekening houdend met discretionaire maatregelen aan de ontvangstenzijde, in overeenstemming zijn met de uitgavenbenchmark uit het groei- en stabiliteitspact.
               Tegelijkertijd houden fiscale hervormingen vanaf de tweede helft van 2012, zoals aangenomen door het Parlement op 24 mei 2012, die nog niet zijn weergegeven in het programmascenario maar wel worden vermeld in de begeleidende brief bij de indiening van het convergentieprogramma, een risico in voor het halen van de doelstellingen in 2013 en daarna. De schuldquote van de overheid is minder dan 60 % van het bbp; dit cijfer loopt op van 42,6 % van het bbp in 2011 tot 46,7 % van het bbp in 2014 (in verband met de voorfinanciering van omvangrijke terugbetalingen van in het kader van het internationale programma voor financiële bijstand ontvangen bedragen, die in 2014-2015 verschuldigd zijn), en daalt tot 38,9 % in 2015 nadat deze terugbetalingen zijn verricht.

               (12)

               Letland dient ernaar te streven het zwaartepunt van de belastingdruk te verleggen van de belasting op arbeid naar de belasting op verbruik, eigendom en gebruik van natuurlijke en andere hulpbronnen; tevens dient het structurele saldo te worden verbeterd. De relatief hoge belastingdruk op lage inkomens en het hoge percentage zwartwerkers wijzen erop dat er behoefte is aan een adequaat arbeidsmarktbeleid, dat het belasting- en uitkeringsstelsel doorgelicht dient te worden en dat er intensievere inspanningen nodig zijn om het zwarte circuit aan te pakken. De milieubelastingen zijn nog niet goed ontwikkeld en worden gedomineerd door de belasting op motorbrandstoffen, terwijl de belasting op andere energiebronnen, vervuiling en het gebruik van natuurlijke hulpbronnen onder het gemiddelde van de EU ligt. Door de belastinggrondslag uit te breiden naar andere vormen van milieubelasting, met name belasting op vervuiling, en door een bredere belasting op energiebronnen te heffen, kunnen milieudoelstellingen sneller worden gehaald en ontstaat er tegelijkertijd ruimte om de belastingdruk op arbeid te verlichten en het zwaartepunt elders te leggen.

               (13)

               In het kader van de lopende hervorming van de budgettaire governance wordt Letland verzocht om ervoor te zorgen dat de wet op de begrotingsdiscipline door het parlement wordt aangenomen, en om een budgettaire kaderwet voor de middellange termijn te ontwikkelen om de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn te steunen. Het aannemen van de wet op de begrotingsdiscipline is in overeenstemming met de toezeggingen die de regering in het kader van het betalingsbalansprogramma heeft gedaan; met het wetsontwerp dat door de regering is aangenomen, wordt ook beoogd om het veranderende EU-acquis op het gebied van budgettaire governance in de wetgeving van Letland op te nemen. Zodra de nieuwe wet is aangenomen en wordt uitgevoerd, zou deze het begrotingskader in Letland aanzienlijk versterken; momenteel bevat dit kader geen doeltreffend mechanisme om uitgavengroei in economische gunstige tijden te beperken.

               (14)

               Om ervoor te zorgen dat de pensioenhervorming doorgaat, dient Letland in 2013 de verplichte bijdragen aan het op kapitaaldekking berustende particuliere pensioenstelsel van het huidige verlaagde niveau van 2 % van het brutoloon weer op te trekken naar 6 %.

               (15)

               Letland dient de bijstandsregeling te versterken en hervormen en het werkloosheidspercentage aan te pakken, dat een van de hoogste in de Unie is. Met name tijdens de crisis bleek dat de jeugdwerkloosheid hoog is en dat er een groot tekort aan bepaalde vaardigheden is. Er is een actief arbeidsmarktbeleid opgezet en uitgevoerd dat specifiek op jongeren is gericht; het beleid omvat beroepsopleidingen, vrijwilligerswerk en loonsubsidies voor jongeren. Gezien de omvang van het probleem hebben deze beperkte activiteiten echter relatief weinig invloed.

               (16)

               In 2011 werd 40 % van de bevolking in Letland bedreigd door armoede, met alle gevolgen van dien voor de inzetbaarheid van de beroepsbevolking en toekomstige groeiverwachtingen. Letland heeft een strategie vastgesteld die een sociaal vangnet voor noodgevallen omvat. Het beleid van de overheid voor het terugdringen van armoede is vooral gericht op het verminderen van de inkomensongelijkheid, een lagere belastingdruk voor werkende gezinnen en betere toegang tot de arbeidsmarkt. Niettemin besteedt Letland relatief weinig aan sociale bescherming; de sociale overdrachten hebben slechts weinig invloed op het terugdringen van de armoede, aangezien een groot deel ervan weer bij mensen met een middelhoog of hoog inkomen terechtkomt. De uitgaven voor inkomensafhankelijke uitkeringen zijn laag; tevens wordt de rol van het sociale vangnet gedeeltelijk vervuld door tijdelijke overheidsbanen met een laag salaris. Het stelsel van socialebijstandsuitkeringen bevat verder armoede- en werkloosheidsvallen, en er wordt misbruik van gemaakt. Er heerst een grote mate van ongelijkheid wat betreft de toegang tot sociale bijstand die de lokale overheden verlenen; door het gebrek aan transparantie is goed onderbouwde besluitvorming moeilijk. Met name tijdens de crisis bleek dat de langdurige en jeugdwerkloosheid hoog zijn. De meeste jonge werklozen beschikken niet over beroepskwalificaties. Het aantal jongeren dat geen onderwijs geniet, niet aan het werk is en geen opleiding krijgt (NEET’s), is betrekkelijk groot. Er dienen maatregelen te worden genomen die overeenstemmen met de conclusies van het gezamenlijke actieteam van Letland en de Commissie, dat zich over het onderwerp jeugdwerkloosheid heeft gebogen.

               (17)

               Letland dient de energie-efficiëntie verder te verbeteren, de concurrentie in de belangrijkste energienetwerken te bevorderen en de koppeling met de energienetwerken van de EU te verbeteren. Het belastingstelsel biedt onvoldoende stimuli voor het terugdringen van energiekosten en voor het verleggen van verbruik en investeringen naar zuinige producten (vervoermiddelen, isolatie van gebouwen, verwarmingssystemen). De energiemarkten in Letland worden nog steeds gedomineerd door monopolies. Om historische redenen zijn de gas- en stroommarkt grotendeels gescheiden van de markt van de andere lidstaten.

               (18)

               Inefficiënte praktijken in de civiele rechtspleging hebben negatieve gevolgen voor het zakelijke en economische klimaat, aangezien de risico’s en kosten bij het zakendoen toenemen. De rechtbanken van eerste en tweede aanleg hebben een grote achterstand bij de behandeling van civielrechtelijke en handelszaken, vooral wat betreft contractuele verplichtingen en faillissementen. De beroepsprestaties van de rechters dienen te worden geëvalueerd. Het verdient aanbeveling om het insolventierecht verder te verbeteren.

               (19)

               Hoewel het onderwijsniveau relatief hoog ligt, beschikt een aanzienlijk deel van de beroepsbevolking niet over beroepskwalificaties en heeft het slechts in beperkte mate toegang tot hoger onderwijs. De universiteiten scoren slecht op wereldwijde ranglijsten en worden gekenmerkt door een laag concurrentievermogen op internationaal niveau en zwak bestuur. Er is weinig samenwerking tussen universiteiten, onderzoeksinstellingen en ondernemingen, waardoor er wat betreft innovatie slecht wordt gepresteerd. Er is geen systematische en doeltreffende strategie voor onderzoek en innovatie. Nergens anders in de Unie geeft het bedrijfsleven zo weinig uit voor onderzoek en ontwikkeling (O&O) als in Letland.

               (20)

               Letland heeft een aantal toezeggingen gedaan in het kader van het Euro Plus-pact. Deze toezeggingen, en de nakoming van de in 2011 gedane toezeggingen, hebben betrekking op het verbeteren van de werkgelegenheid, het verbeteren van het concurrentievermogen, het bevorderen van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën en het versterken van de financiële stabiliteit. De Commissie heeft onderzocht in hoeverre de toezeggingen zijn nagekomen die in het kader van het Euro Plus-pact zijn gedaan. In de onderstaande aanbevelingen is met de resultaten van dit onderzoek rekening gehouden.

               (21)

               In de context van het Europees semester heeft de Commissie een uitgebreide analyse van het economische beleid van Letland verricht. Zij heeft het convergentieprogramma en het nationale hervormingsprogramma geanalyseerd. Daarbij heeft zij niet alleen gekeken naar de relevantie ervan voor een houdbaar budgettair en sociaaleconomisch beleid in Letland, maar is zij ook nagegaan of de EU-regels en -richtsnoeren in acht zijn genomen, gezien de noodzaak de algemene economische governance van de Unie te versterken door middel van een EU-inbreng in toekomstige nationale besluiten. Haar aanbevelingen in het kader van het Europees semester worden in de onderstaande aanbevelingen 1 tot en met 7 weergegeven.

               (22)

               In het licht van deze beoordeling heeft de Raad het convergentieprogramma onderzocht. Zijn advies (7) daarover is met name in de onderstaande aanbeveling 1 weergegeven,

         BEVEELT AAN dat Letland in de periode 2012-2013 actie onderneemt om:

               1.

               De voortgang in de richting van de tijdige correctie van het buitensporige tekort te waarborgen. Met dat doel voor ogen de begroting voor het jaar 2012 zoals gepland uit te voeren en de begrotingsinspanning te verrichten die is beschreven in de aanbeveling van de Raad in het kader van de buitensporigtekortprocedure. Vervolgens voor het jaar 2013 en de periode daarna een begrotingsstrategie uit te voeren, ondersteund door nauwkeurig omschreven structurele maatregelen; voldoende voortgang te boeken bij het streven naar de MTD en de uitgavenbenchmark aan te houden. Conjunctuurgerelateerde meevallers aan de ontvangstenzijde aan te wenden om de overheidsschuld terug te dringen.

               2.

               Maatregelen te nemen om over te stappen van het belasten van arbeid naar het belasten van verbruik, eigendom en het gebruik van natuurlijk en andere hulpbronnen, en tevens het structurele saldo te verbeteren; ervoor te zorgen dat de wet op de begrotingsdiscipline wordt aangenomen en een budgettaire kaderwet voor de middellange termijn te ontwikkelen om de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn te steunen; de bijdragen aan het verplichte op kapitaaldekking berustende particuliere pensioenstelsel vanaf 2013 wederom te verhogen tot 6 % van het brutoloon.

               3.

               Maatregelen te nemen om de langdurige en jeugdwerkloosheid terug te dringen door op te treden tegen schooluitval; de doeltreffendheid van beroepsonderwijs en -opleiding en de leerlingstelselcomponent daarvan te verhogen; de kwaliteit, reikwijdte en doeltreffendheid van het actieve arbeidsmarktbeleid en de opleidingscomponent daarvan te verbeteren.

               4.

               Een effectieve loonsubsidieregeling in te voeren. De hoge cijfers voor armoede en sociale uitsluiting aan te pakken door de bijstandsregeling te hervormen, teneinde deze efficiënter te maken en de armen beter te beschermen. De doelgerichtheid van het beleid te verbeteren en het werken sterker aan te moedigen.

               5.

               De energie-efficiëntie verder aanmoedigen door middel van uitvoeringsmaatregelen en stimulansen voor het terugdringen van energiekosten en het verleggen van verbruik naar zuinige producten, met inbegrip van vervoermiddelen, gebouwen en verwarmingssystemen. De concurrentie in de belangrijkste energienetwerken bevorderen en de koppeling met de energienetwerken van de EU verbeteren.

               6.

               Maatregelen te nemen om het management en de efficiëntie binnen de rechterlijke macht te verbeteren, met name om de achterstand terug te dringen en de procedures in te korten. Stappen te ondernemen om het insolventierecht en de wetgeving inzake bemiddeling te verbeteren.

               7.

               Door te gaan met hervormingen in het hoger onderwijs, onder meer door een nieuw financieringsmodel toe te passen waarbinnen kwaliteit wordt beloond, er meer rekening wordt gehouden met de behoeften van de markt en onderzoeksinstellingen, en fragmentatie van de begrotingsmiddelen wordt vermeden. Een doeltreffend onderzoeks- en innovatiebeleid uit te stippelen en uit te voeren om bedrijven aan te zetten tot innovatie, onder meer via belastingvoordelen, het verbeteren van infrastructuur en het rationaliseren van onderzoeksinstellingen.

      Gedaan te Brussel, 10 juli 2012.

            Voor de Raad

            De voorzitter

         V. SHIARLY

      (1)  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

      (2)  Voor 2012 gehandhaafd bij Besluit 2012/238/EU van de Raad van 26 april 2012 betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten (PB L 119 van 4.5.2012, blz. 47).

      (3)  PB C 215 van 21.7.2011, blz. 8.

      (4)  PB L 306 van 23.11.2011, blz. 25.

      (5)  PB L 79 van 25.3.2009, blz. 39.

      (6)  Conjunctuurgezuiverd begrotingssaldo, exclusief eenmalige en tijdelijke maatregelen, dat door de diensten van de Commissie op basis van de in het programma vervatte informatie is herberekend volgens de algemeen aanvaarde methode.

      (7)  Uit hoofde van artikel 9, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1466/97.


Avis juridique important

|

31998H0370

98/370/EG: Aanbeveling van de Commissie van 27 mei 1998 betreffende de ratificatie van het ILO-Verdrag nr. 177 van 20 juni 1996 inzake thuiswerk (kennisgeving geschied onder nummer C(1998) 764)

Publicatieblad Nr. L 165 van 10/06/1998 blz. 0032 - 0032

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE van 27 mei 1998 betreffende de ratificatie van het ILO-Verdrag nr. 177 van 20 juni 1996 inzake thuiswerk (kennisgeving geschied onder nummer C(1998) 764) (98/370/EG)DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid artikel 155, tweede streepje,Overwegende dat ILO-Verdrag nr. 177 van 20 juni 1996 inzake thuiswerk, zoals aangevuld met een op diezelfde datum goedgekeurde aanbeveling, een regeling geeft ter bescherming van thuiswerkers;Overwegende dat het Verdrag de landen die het ratificeren, verplicht een nationaal beleid inzake thuiswerk vast te stellen, uit te voeren en periodiek te herzien, dat gericht is op de verbetering van de positie van thuiswerkers;Overwegende dat het Verdrag ook uitdrukkelijk bepaalt, dat het nationale beleid inzake thuiswerk de gelijke behandeling zo veel mogelijk moet bevorderen;Overwegende dat de door het Verdrag nagestreefde doeleinden overeenkomen met de doelstellingen van de Commissie zoals verwoord in haar sociaal actieprogramma voor de middellange termijn (1995-1997);Overwegende dat de door het Verdrag nagestreefde doeleinden ertoe bijdragen het evenwicht tussen flexibiliteit van de arbeidsmarkt en zekerheid voor de werknemers te bevorderen;Overwegende dat de Commissie ingevolge artikel 118, eerste alinea, tweede streepje, van het Verdrag tot taak heeft, tussen de lidstaten en nauwe samenwerking op sociaal gebied te bevorderen, met name op het terrein van het arbeidsrecht en de arbeidsvoorwaarden;Overwegende dat het Gemeenschapshandvest van de sociale grondrechten van de werkenden in punt 10 stelt dat alle werkenden van de Europese Gemeenschap recht hebben op een adequate sociale bescherming en ongeacht hun statuut en de grootte van de onderneming waarin zij werken, op socialezekerheidsprestaties van een toereikend niveau;Overwegende dat 6,9 miljoen mensen in de Gemeenschap gewoonlijk thuis werken, wat op Gemeenschapsvlak gelijkstaat met 4,9 % van de beroepsbevolking;Overwegende dat de bijzondere kwetsbaarheid van thuiswerkers en de noodzaak hun adequate bescherming te bieden, worden erkend;Overwegende dat de aard van het thuiswerk met de invoering van nieuwe informatietechnologieën snel aan het veranderen is, wat de behoefte aan adequate bescherming nog groter maakt;Overwegende dat de meeste thuiswerkers vrouwen zijn; dat zij voor thuiswerk kiezen om het voor het huishouden benodigde geld te kunnen verdienen en tegelijk voor personen ten laste, doorgaans kleine kinderen, te kunnen zorgen; dat deze keuze dikwijls het resultaat is van externe factoren, zoals beperkte arbeidskansen of het gebrek aan kinderopvang en andere ondersteunende faciliteiten,BEVEELT DE LIDSTATEN AAN:- het ILO-Verdrag van 20 juni 1996 inzake thuiswerk te ratificeren, voorzover zij dat nog niet hebben gedaan;- de Commissie binnen 18 maanden na de bekendmaking van deze aanbeveling mede te delen, welke maatregelen zij op grond van deze aanbeveling hebben getroffen.Gedaan te Brussel, 27 mei 1998.Voor de CommissiePádraig FLYNNLid van de Commissie