               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 23.5.2018
            COM(2018) 408 final
            Aanbeveling voor een
            AANBEVELING VAN DE RAAD
            over het nationale hervormingsprogramma 2018 van Spanjeen met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2018 van Spanje

               Aanbeveling voor een

               AANBEVELING VAN DE RAAD

               over het nationale hervormingsprogramma 2018 van Spanje

                  en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2018 van Spanje

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en artikel 148, lid 4,

               Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid
                  1
               , en met name artikel 5, lid 2,

               Gezien Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende de preventie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden
                  2
               , en met name artikel 6, lid 1,

               Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie
                  3
               ,

               Gezien de resoluties van het Europees Parlement
                  4
               ,

               Gezien de conclusies van de Europese Raad,

               Gezien het advies van het Comité voor de werkgelegenheid,

               Gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité,

               Gezien het advies van het Comité voor sociale bescherming,

               Gezien het advies van het Comité voor de economische politiek,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)Op 22 november 2017 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de jaarlijkse groeianalyse en daarmee de aanzet gegeven tot het Europees semester 2018 voor coördinatie van het economisch beleid. Daarbij is ten volle rekening gehouden met de Europese Pijler van sociale rechten, volgens de verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie van 17 november 2017. De prioriteiten van de jaarlijkse groeianalyse zijn op 22 maart 2018 door de Europese Raad bekrachtigd. Op 22 november 2017 heeft de Commissie op grond van Verordening (EU) nr. 1176/2011 ook het waarschuwingsmechanismeverslag aangenomen, waarin zij Spanje heeft genoemd als een van de lidstaten die aan een diepgaande evaluatie zouden worden onderworpen. Tevens heeft de Commissie op die datum een aanbeveling voor een aanbeveling van de Raad over het economisch beleid van de eurozone aangenomen, die op 22 maart 2018 door de Europese Raad is bekrachtigd. Op 14 mei 2018 heeft de Raad de aanbeveling van de Raad over het economisch beleid van de eurozone („aanbeveling voor de eurozone”) vastgesteld.

               (2)Als lidstaat die de euro als munt heeft en in het licht van de grote onderlinge verwevenheid tussen de economieën van de Economische en Monetaire Unie, dient Spanje ervoor te zorgen dat volledig en tijdig uitvoering wordt gegeven aan de aanbeveling over het economisch beleid voor de eurozone die in de onderstaande aanbevelingen 1 tot en met 3 is weergegeven.

               (3)Op 7 maart 2018 is het landverslag 2018 voor Spanje
                  5
                gepubliceerd. Daarin werd de vooruitgang beoordeeld die Spanje bij de tenuitvoerlegging van de op 11 juli 2017 door de Raad vastgestelde landspecifieke aanbevelingen heeft gemaakt, alsmede het gevolg dat is gegeven aan de aanbevelingen die in de jaren voordien werden goedgekeurd, en de vooruitgang die Spanje in de richting van zijn nationale Europa 2020-doelstellingen heeft geboekt. Het landverslag bevatte ook een op grond van artikel 5 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 uitgevoerde diepgaande evaluatie, waarvan de uitkomsten ook op 7 maart 2018 zijn bekendgemaakt
                  6
               . Op basis van haar analyse concludeert de Commissie dat Spanje macro-economische onevenwichtigheden ondervindt. Met name grote volumes externe en interne schuld, zowel van de overheid als in de particuliere sector, blijven kwetsbaarheden vormen tegen een achtergrond van hoge werkloosheid en hebben grensoverschrijdende relevantie. De externe herbalancering vordert, dankzij de overschotten die sinds 2013 op de lopende rekening worden geboekt, ondersteund door structurele verbeteringen in de handel. Toch blijven de externe nettoverplichtingen hoog. Ook wordt vooruitgang geboekt bij de schuldafbouw in de particuliere sector, dankzij gunstige groeiomstandigheden, maar schuldafbouw blijft nog steeds noodzakelijk. Een gezondere financiële sector schraagt economische activiteit. Ondanks sterke nominale bbp-groei neemt de overheidsschuld, uitgedrukt als percentage van het bbp, maar voorzichtig af. Het werkloosheidscijfer daalt nog steeds in snel tempo, maar blijft zeer hoog en de hoge arbeidsmarktparticipatie verhindert een snellere groei van de arbeidsproductiviteit. Na de sterke hervormingsdynamiek tussen 2012 en 2015 vordert de tenuitvoerlegging van de aanbevelingen inmiddels langzamer. De huidige economische situatie kan een ideale gelegenheid zijn om door te pakken bij de hervormingen die nog op stapel staan om de Spaanse economie veerkrachtiger te maken en de productiviteitsgroei te versnellen.

               (4)Spanje valt momenteel onder het corrigerende deel van het stabiliteits- en groeipact. In zijn stabiliteitsprogramma 2018 voorziet Spanje het buitensporige tekort tegen 2018 te corrigeren, in lijn met het besluit van de Raad van 8 augustus 2016 tot aanmaning van Spanje om maatregelen te treffen om het tekort te verminderen in de mate die nodig wordt geacht om de buitensporigtekortsituatie te verhelpen
                  7
               . Het overheidssaldo zal naar verwachting verder verbeteren en in 2021 een overschot van 0,1% van het bbp bereiken. Het stabiliteitsprogramma 2018 bevat alle maatregelen uit de ontwerpbegrotingswet die op 3 april bij het parlement is ingediend, naast de eind april aangekondigde aanvullende maatregelen. De doelstelling op middellange termijn, een begrotingssituatie die structureel in evenwicht is, zal volgens de plannen niet binnen de tijdshorizon van het stabiliteitsprogramma 2018 worden bereikt. Volgens het stabiliteitsprogramma 2018 zal de overheidsschuldquote dalen tot 97,0 % in 2018, 95,2 % in 2019 en 89,1 % in 2021. De macro-economische hypothesen van het programma zijn realistisch. Al met al is de verwachting dat de streefcijfers voor het nominale tekort zullen worden gehaald, nog steeds gebaseerd op de gunstige economische vooruitzichten en op overheidsuitgaven die minder groeien dan het nominale bbp. Risico's voor de verwezenlijking van de budgettaire doelstellingen zijn een sterkere groei van de ontvangsten en een beperktere stijging van de uitgaven dan in de prognoses van de Commissie, en het mogelijke ontstaan van verdere voorwaardelijke verplichtingen.

               (5)Op 8 augustus 2016 heeft de Raad Spanje verzocht om tegen 2018 een einde te maken aan het buitensporige tekort en, in het bijzonder, het overheidstekort terug te dringen tot 4,6 % van het bbp in 2016, 3,1 % van het bbp in 2017 en 2,2 % van het bbp in 2018. Op basis van de geactualiseerde voorjaarsprognose 2016 van de Commissie werd deze verbetering van het overheidssaldo geacht overeen te stemmen met een verslechtering van het structurele saldo met 0,4 % van het bbp in 2016 en een verbetering met 0,5 % van het bbp in 2017 en in 2018. Spanje wist in 2017 het nominale tekort te beperken tot 3,1 % van het bbp, overeenkomstig het streefdoel als vervat in het besluit van de Raad van 8 augustus 2016. Volgens de voorjaarsprognoses 2018 van de Commissie zal het nominale tekort dalen tot 2,6% van het bbp in 2018, 0,4% van het bbp boven de nominale tekortdoelstelling in het stabiliteitsprogramma voor 2018 zoals vastgesteld door de Raad. In vergelijking met het stabiliteitsprogramma 2018, is de Commissie in haar prognose uitgegaan van een geringere stijging van de overheidsinkomsten en iets hogere uitgaven. Volgens de voorjaarsprognoses 2018 van de Commissie zal het structurele saldo naar verwachting verslechteren met 0,3% van het bbp in 2018 tegen de achtergrond van tekortverhogende maatregelen in de ontwerpbegroting voor 2018 die op 3 april bij het parlement werd ingediend, en in 2019 slecht weinig verbeteren. Daarom zal de begrotingsinspanning in 2018 en gecumuleerd voor 2016-2018 naar verwachting onvoldoende blijven. Hoewel de economische groei de vermindering van het tekort ondersteunt, wordt hiervan geen gebruik gemaakt om de overheidsfinanciën structureel te versterken. Bijgevolg komt de Commissie in haar advies over het geactualiseerde ontwerpbegrotingsplan tot de conclusie dat het plan in grote lijnen voldoet aan de bepalingen van het stabiliteits- en groeipact, aangezien zij er in haar prognoses 2018 vanuit gaat dat het buitensporige tekort tijdig zal worden gecorrigeerd, maar dat het wel expansief is.

               (6)Mits een tijdige en duurzame correctie van het buitensporige tekort plaatsvindt, zou Spanje in 2019 onder het preventieve gedeelte van het stabiliteits- en groeipact en de overgangsregel voor de schuld vallen. Gezien de Spaanse overheidsschuldquote van meer dan 60% van het bbp en de verwachte positieve output gap van 2,3% van het bbp, zouden de nominale primaire netto-overheidsuitgaven
                  8
                in 2019 met ten minste 0,3% moeten dalen, in lijn met de structurele aanpassing van 1,0% van het bbp als gevolg van de vereisten van het stabiliteits- en groeipact. Tegelijkertijd zijn er tekenen die erop wijzen dat de onbenutte capaciteit in de economie wordt onderschat. Spanje zal in 2019 naar verwachting nog steeds een van de hoogste werkloosheidspercentages in de EU laten optekenen, wat de lonen onder druk zal zetten, vooral in de particuliere sector, en tegelijkertijd zal de inflatie ruim onder de 2% blijven. Dit wijst op een nog steeds te slappe arbeidsmarkt. Bovendien wijst dit erop, zelfs al acht de Commissie de ramingen van de output gap op basis van de algemeen aanvaarde methode aannemelijk, dat de ramingen van de output gap voor Spanje sterk uiteen kunnen lopen. Op basis hiervan lijkt een jaarlijkse structurele aanpassing van 0,65% van het bbp, hetgeen overeenkomt met een daling van de primaire netto-overheidsuitgaven van 0,6%, dan ook gepast. Volgens de voorjaarsprognoses van de Commissie bestaat bij ongewijzigd beleid het risico op een significante afwijking van de vereiste budgettaire aanpassing in 2019. Daarnaast zou Spanje niet voldoen aan de vereisten van de overgangsregel voor de schuld in 2019. Al met al is de Raad van oordeel dat Spanje bereid moet zijn om verdere maatregelen te nemen om in 2018 aan de voorwaarden te voldoen en dat vanaf 2019 de nodige maatregelen nodig zullen zijn om te voldoen aan de bepalingen van het stabiliteits- en groeipact. Eventuele meevallers gebruiken om de overheidsschuldquote verder te verminderen zou van voorzichtigheid getuigen.

               (7)Tot slot verlangde de Raad in augustus 2016 van Spanje dat het maatregelen vaststelt om zijn begrotingskader te verbeteren, ter versterking van het automatisme van de mechanismen om afwijkingen van de begrotingsdoelstellingen te voorkomen en te corrigeren, en door versterking van de bijdrage van de uitgavenregel van de stabiliteitswet aan de consolidering van de begroting. Het stabiliteitsprogramma 2018 maakt geen melding van plannen om de binnenlandse uitgavenregel te versterken. Evenmin maakt het melding van maatregelen ter versterking van het automatisme van de mechanismen om afwijkingen van de begrotingsdoelstellingen te voorkomen en te corrigeren. Ook heeft de Raad Spanje verzocht maatregelen te nemen om zijn beleidskader voor overheidsopdrachten te verbeteren. Spanje heeft vooruitgang geboekt met de aanneming van een nieuwe wet op de overheidsopdrachten in november 2017. Deze nieuwe wet kan de efficiëntie en transparantie van overheidsopdrachten echter pas verbeteren als zij snel en ambitieus ten uitvoer wordt gelegd door een nieuwe governancestructuur in te voeren en de controles op overheidsopdrachten op alle niveaus te verbeteren. Met name de verwachte nationale strategie inzake overheidsopdrachten zou moeten bepalen welke controles vooraf en achteraf de nieuwe structuren zouden moeten uitvoeren. In juni 2017 heeft de overheid de onafhankelijke begrotingsautoriteit opdracht gegeven de uitgaven met betrekking tot bepaalde overheidssubsidies te toetsen. De Commissie volgt de toetsing, die naar verwachting begin 2019 voltooid zal zijn, op de voet.

               (8)Op vrijdag 27 april 2018 heeft Spanje zijn nationale hervormingsprogramma 2018 en zijn stabiliteitsprogramma 2018 ingediend. Om met de onderlinge verbanden tussen beide programma's rekening te houden, zijn deze tegelijkertijd geëvalueerd.

               (9)De betrokken landspecifieke aanbevelingen zijn meegenomen in de programmering van de Europese structuur- en investeringsfondsen voor de periode 2014-2020. Op grond van artikel 23 van Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad
                  9
                kan de Commissie een lidstaat verzoeken zijn partnerschapsovereenkomst en de desbetreffende programma's te herzien, en wijzigingen daarop voorstellen, indien dit nodig is om de uitvoering van de betrokken aanbevelingen van de Raad te ondersteunen. De Commissie heeft in richtsnoeren met betrekking tot de toepassing van de maatregelen die de effectiviteit van de Europese structuur- en investeringsfondsen koppelen aan gezonde economische governance, nader aangegeven hoe zij van die bepaling zou gebruikmaken
                  10
               .

               (10)De werkgelegenheid is in Spanje gestaag blijven groeien, mede onder invloed van de arbeidsmarkthervormingen en loonmatiging. Het werkloosheidscijfer blijft dalen, maar is nog altijd hoger dan voor de crisis en een van de hoogste in de EU. Dit brengt met zich mee dat veel potentieel talent onbenut blijft, met name onder jonge werklozen. Steeds minder werklozen zijn langer dan een jaar werkloos, maar toch zit nog meer dan de helft van alle werklozen in die situatie. Spanje heeft beleidsinitiatieven genomen om langdurig werklozen individueel te helpen en om jongeren aan een eerste baan te helpen en hun inzetbaarheid te vergroten, met name door meer mensen te helpen met een Jeugdgarantie. De doeltreffendheid van deze maatregelen hangt ook af van de slechts langzaam groeiende capaciteit bij regionale arbeids- en sociale diensten om werkzoekenden individuele hulp te geven. Er is ook ruimte voor betere samenwerking met werkgevers, met name door een groter percentage van de vacatures via het arbeidsbureau te laten lopen, werkzoekenden beter te profileren en meer rekening te houden met de behoeften bij werkgevers. Tegelijkertijd moeten de inspanningen om de coördinatie tussen arbeids- en sociale diensten te verbeteren, die sinds 2017 hun vruchten afwerpen, worden volgehouden.

               (11)Het percentage werknemers op tijdelijke contracten behoort tot de hoogste in de EU, en het gaat vooral om jonge en laagopgeleide werknemers. Tijdelijke contracten zijn vaak van korte duur en leiden zelden tot een vast contract. Het wijdverbreide gebruik van deze contracten, ook in sectoren zonder seizoens- of cyclische activiteit, kan de groei van de productiviteit afremmen en gaat vaak gepaard met lagere sociale uitkeringen en een grotere kans op armoede. Hoewel er de voorbije twee jaar als percentage van de netto werkgelegenheidsgroei meer contracten van onbepaalde duur bijgekomen zijn, zijn meer inspanningen nodig om van tijdelijke contracten over te stappen op contracten van onbepaalde duur. Het systeem van bonussen voor indienstneming blijft gefragmenteerd en draagt onvoldoende bij aan het bevorderen van contracten van onbepaalde duur. Spanje heeft een plan aangenomen om de overheidssector minder afhankelijk te maken van tijdelijke contracten, maar dit wordt pas sinds kort uitgevoerd en moet worden versneld om de doelstelling van 8% voor 2019 te halen. Dankzij de grotere capaciteit en doeltreffendheid van de arbeidsinspecties in de strijd tegen misbruik van tijdelijke contracten zijn meer van die contracten omgezet in contracten van onbepaalde duur, maar dit lijkt werkgevers niet te ontmoedigen om tijdelijke contracten op grote schaal te blijven gebruiken. Het tripartiete rondertafeloverleg begin 2017 over de kwaliteit van de werkgelegenheid heeft geen specifieke voorstellen opgeleverd. Recentelijk worden de sociale partners nauwer betrokken bij de beleidsvorming maar er is nog ruimte voor verbetering.

               (12)Door de economische groei en nieuwe banen lopen minder mensen het gevaar om in armoede of sociale uitsluiting te belanden, maar armoede en sociale uitsluiting liggen boven het EU-gemiddelde, net als de inkomensongelijkheid. Armoede onder werkenden is vooral een probleem bij huishoudens waar iemand een tijdelijk of deeltijdcontract heeft. Ook de armoede onder kinderen blijft groot, ook al neemt deze enigszins af. Het effect van sociale transfers (met uitzondering van pensioenen) op de armoedebestrijding is kleiner dan gemiddeld in de EU, en het blijft afnemen. Er zijn grote verschillen per regio in de toegankelijkheid van inkomensgarantieregelingen en er is een versnippering van de nationale regelingen voor diverse groepen werkzoekenden die door uiteenlopende overheden worden beheerd. Bijgevolg krijgen sommige hulpbehoevenden geen steun. Er is nog geen actieplan opgesteld naar aanleiding van de recente studie naar de doeltreffendheid van nationale en regionale inkomensgarantieregelingen. De invoering van een systeem met "sociale kaarten" zou de sociale uitkeringen transparanter kunnen maken en de deelnamen aan activeringsmaatregelen kunnen vereenvoudigen, maar het zal de tekortkomingen van de bestaande regelingen niet verhelpen. De gezinstoelagen zijn weinig doeltreffend en ongelijk verdeeld. Het Spaanse pensioenstelsel speelt een belangrijke rol voor het behoud van de levensstandaard van ouderen, die bijgevolg minder risico lopen om in armoede terecht te komen dan jongeren. In verhouding tot de lonen behoren de huidige pensioenen tot de hoogste van Europa. De aanstaande verslagen over vergrijzing en over de toereikendheid van de pensioenen voor 2018
                  11
                wijzen erop dat de hervormingen uit 2011 en 2013 hebben geholpen om de pensioenen op langere termijn duurzaam en relatief toereikend te houden. Tegelijkertijd doen de pensioenverhogingen en het tijdens de goedkeuring van de ontwerpbegroting 2018 voorgestelde uitstel van de duurzaamheidsfactor vragen rijzen over de mate waarin werkelijk aan deze hervormingen wordt vastgehouden. Tegelijkertijd is er nog geen oplossing voor de grootste bedreigingen voor de inkomenszekerheid van toekomstige gepensioneerden, namelijk de hoge werkloosheid en de versnippering van de arbeidsmarkt.

               (13)Spaanse bedrijven zouden hun productiviteit kunnen verhogen met maatregelen om de innovatiecapaciteit te vergroten. Innovatie en productiviteit worden afgeremd door te geringe investeringen in onderzoek en ontwikkeling, waardoor het ook erg onwaarschijnlijk wordt dat het land de nationale Europa 2020-doelstelling van 2% zal halen. Deze tendens wordt nog versterkt door het lage en dalende uitvoeringspercentage van het overheidsbudget voor onderzoek en ontwikkeling. Terwijl de governance van het nationale onderzoeks- en innovatiebeleid wordt gestroomlijnd, onder andere door het nieuwe nationale staatsagentschap voor onderzoek, blijft de nationale/regionale coördinatie van de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van het beleid tekortschieten. De ontwikkeling van een evaluatiecultuur, waarbij systematisch de doeltreffendheid van steunprogramma’s en beleid wordt getoetst, zou helpen lering te trekken uit het beleid en synergieën op alle overheidsniveaus te ontwikkelen.

               (14)Het beperkte innovatievermogen van Spaanse ondernemingen valt ook te verklaren door de ontoereikende vaardigheden die het potentieel voor productiviteitsgroei op langere termijn negatief beïnvloeden. Onder- en overkwalificatie op het werk zijn in Spanje wijdverspreid. Hoewel de laatste tien jaar aanzienlijke vooruitgang is geboekt, is het percentage voortijdige schoolverlaters hoger dan het EU-gemiddelde. Net als de onderwijsresultaten variëren deze cijfers sterk van regio tot regio, en daarmee ook de kansen. Doelgerichte programma’s om het hoofd te bieden aan deze verschillen, hebben tot dusver slechts beperkte resultaten opgeleverd. Over het nationale sociale en politieke pact inzake onderwijs, gericht op een grondige hervorming van het onderwijsstelsel, wordt nog onderhandeld. Ondertussen moet de beroepsontwikkeling van onderwijspersoneel worden ondersteund door het aantal tijdelijke contracten te verminderen en de middelen voor hun opleiding te verhogen. Tegelijkertijd heeft wie afstudeert in het hoger onderwijs, moeite om passend, vast werk te vinden. Meer samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven zou de toegang tot de arbeidsmarkt voor pas afgestudeerden kunnen verbeteren, en bedrijven de vaardigheden kunnen leveren die zij nodig hebben om hun innovatievermogen te vergroten. In dit verband wordt met het voorstel voor een nieuwe nationale digitale strategie erkend dat de digitale vaardigheden moeten worden verbeterd. Uitdagingen blijven het geringe aantal specialisten op het gebied van ICT, en de nog te geringe rol van het onderwijs in het bevorderen van digitale vaardigheden. Werknemers bijscholen in digitale vaardigheden kan Spaanse bedrijven ook helpen om concurrerend te blijven in een steeds meer gedigitaliseerde economie.

               (15)Uiteenlopende regels voor bedrijven zijn eveneens een rem op de groei van de productiviteit. In de huidige context houden die verschillen en beperkingen op het gebied van regelgeving voor ondernemers de marges hoog, de geografische mobiliteit van bedrijven en werknemers laag en de productiviteitsgroei beperkt. De wet inzake de eenheid van de markt, die hierin verbetering moest brengen, is nog maar ten dele uitgevoerd. Het toezicht op de uitvoering van die wet op lokaal en regionaal niveau moet worden verbeterd, en de rol van de intersectorale conferenties moet worden versterkt. Bij de wet is ook het beginsel ingevoerd dat de naleving van bepaalde voorschriften in één deel van het grondgebied bedrijven moet toestaan om op het gehele grondgebied te opereren. In verschillende in 2017 gepubliceerde arresten heeft het Grondwettelijk Hof geoordeeld dat dit beginsel nietig is bij gebrek aan gemeenschappelijke of gelijkwaardige normen voor de toegang tot of uitoefening van een economische activiteit. In het licht van deze arresten zouden consistente gemeenschappelijke of gelijkwaardige normen op het gehele grondgebied kunnen bijdragen tot verwezenlijking van de doelstellingen van de wet. Bovendien moet de samenwerking tussen de verschillende overheidsniveaus in alle stadia van de tenuitvoerlegging worden verbeterd om de negatieve effecten van de versnippering voor bedrijven doeltreffender te bestrijden. De commissie voor betere regelgeving, opgericht om te zorgen dat de wetgeving wordt afgestemd op het acquis van de EU inzake diensten, zou haar werk moeten versnellen en voltooien. Beperkingen voor bepaalde gereglementeerde beroepen, zoals ingenieurs en architecten, kregen ook bijzondere aandacht in het in januari 2017 aangenomen dienstenpakket, en tot dusverre zijn in dit verband nog geen maatregelen genomen
                  12
               .

               (16)Meer in het algemeen zou een verbetering van de kwaliteit van de instellingen het vertrouwen in de Spaanse economie kunnen stimuleren, en de maatregelen om de productiviteit te verhogen nog rendabeler kunnen maken. Er is vooruitgang geboekt op het gebied van de transparantie van partijfinanciering en de bekendmaking van activa en belangenconflicten. Het ondernemingsklimaat heeft bovendien geprofiteerd van de vooruitgang in de strijd tegen corruptie, al blijft er op dit gebied reden tot bezorgdheid. Burgers en bedrijven denken inmiddels positiever over de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. Maatregelen om justitie nog doeltreffender te maken, lopen nog en moeten worden voortgezet. Hoewel er op dit gebied enige vooruitgang is geboekt, blijft het een uitdaging om het vertrouwen in de instellingen op alle bestuursniveaus te verhogen.

               (17)Verdere verbetering van de vervoers-, energie- en waterinfrastructuur zou de territoriale samenhang, de integratie in de gemeenschappelijke markt en de productiviteit ten goede komen. De grensoverschrijdende transport-, energie- en waterinfrastructuur kampt met een tekort aan investeringen. Er zou beter gebruik kunnen worden gemaakt van de spoorweginfrastructuur voor passagiers- en vrachtvervoer. De verschillende spoorbreedten in Spanje, Portugal en Frankrijk blijven kritische belemmeringen voor betere spoorverbindingen, al zijn er recentelijk wel nieuwe tracés voltooid met de internationaal gangbare spoorbreedte. Ook de spoorverbindingen voor vrachtvervoer tussen de belangrijkste havens aan de Atlantische en Middellandse-Zeekust en de industriegebieden in het binnenland schieten tekort. Ontoereikende connectiviteit belemmert ook de nauwere integratie op de elektriciteits- en gasmarkten van de EU. Extra investeringen in infrastructuur zijn nodig om het waterbeheer te verbeteren, met name om afvalwater te behandelen, lekken in de waterleiding te verminderen en de watervoorziening te verbeteren. Dit zou voor Spanje economische, sociale en milieuvoordelen hebben.

               (18)In de context van het Europees Semester 2018 heeft de Commissie een brede analyse van het economisch beleid van Spanje verricht. Die analyse is gepubliceerd in het landverslag 2018. Voorts heeft zij zowel het stabiliteitsprogramma 2018 als het nationale hervormingsprogramma 2018 doorgelicht en onderzocht welk gevolg is gegeven aan de aanbevelingen die in eerdere jaren tot Spanje zijn gericht. Daarbij heeft zij niet alleen gekeken naar de relevantie ervan voor een houdbaar begrotings- en sociaaleconomisch beleid in Spanje, maar is zij ook nagegaan of de Unieregels en -richtsnoeren in acht zijn genomen, gezien de noodzaak de algehele economische governance van de Unie te versterken door middel van een inbreng op Unieniveau in toekomstige nationale besluiten.

               (19)In het licht van deze beoordeling heeft de Raad het stabiliteitsprogramma 2018 onderzocht en zijn advies
                  13
                daarover is met name in de onderstaande aanbeveling 1 weergegeven.

               (20)In het licht van de diepgaande evaluatie door de Commissie en van deze beoordeling heeft de Raad het nationale hervormingsprogramma en het stabiliteitsprogramma onderzocht. Zijn aanbevelingen op grond van artikel 6 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 zijn in de onderstaande aanbevelingen 1 tot en met 3 aan Spanje weergegeven,

               BEVEELT AAN dat Spanje in 2018 en 2019 de volgende actie onderneemt:

               1.Zorgen voor de naleving van het besluit van de Raad van 8 augustus 2016 ter kennisgeving van de buitensporigtekortprocedure, met inbegrip van maatregelen om het begrotingskader en het kader voor overheidsopdrachten op alle bestuursniveaus te versterken. Vervolgens zorgen dat het nominale groeicijfer van de netto primaire overheidsuitgaven de 0,6% van het bbp niet overstijgt, wat overeenkomt met een jaarlijkse structurele aanpassing van 0,65% van het bbp. Eventuele meevallers gebruiken om de overheidsschuldquote verder te verminderen.

               2.Ervoor zorgen dat de arbeids- en sociale diensten voldoende capaciteit hebben om werkzoekenden doeltreffend te helpen, onder andere door een betere samenwerking met de werkgevers. De overgang naar arbeidsovereenkomsten van onbepaalde duur bevorderen. De gezinstoelagen en de dekking van inkomensgarantieregelingen verbeteren door de nationale regelingen te vereenvoudigen en de verschillen in voorwaarden tussen regio's te verminderen. Het aantal voortijdige schoolverlaters en de regionale verschillen in onderwijsresultaten verminderen, met name door betere ondersteuning van studenten en docenten.

               3.Overheidsinvesteringen in onderzoek en innovatie verhogen en het ondersteunend beleid op dit gebied systematisch evalueren met het oog op de doeltreffendheid. De samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven verbeteren om het aanbod aan vaardigheden beter af te stemmen op de vraag van bedrijven. De tenuitvoerlegging van de wet inzake de eenheid van de markt verbeteren door op alle bestuursniveaus te garanderen dat de regels inzake toegang tot en uitvoering van economische activiteiten, met name voor diensten, aan de wet beantwoorden, en door de samenwerking tussen overheidsdiensten te verbeteren.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)

                        PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

                     (2)

                        PB L 306 van 23.11.2011, blz. 25.

                     (3)

                        COM(2018) 408 final.

                     (4)

                        P8_TA(2018)0077 en P8_TA(2018)0078.

                     (5)

                        SWD(2018) 207 final.

                     (6)

                        COM(2018) 120 final

                     (7)

                        PB L 148 van 10.6.2017, blz. 38-41.

                     (8)

                        De primaire netto-overheidsuitgaven omvatten de totale overheidsuitgaven zonder rekening te houden met rente-uitgaven, uitgaven in het kader van programma’s van de Unie die volledig met inkomsten uit fondsen van de Unie worden gefinancierd en niet-discretionaire veranderingen in de uitgaven voor werkloosheidsuitkeringen. Nationaal gefinancierde bruto-investeringen in vaste activa worden gespreid over een periode van vier jaar. Discretionaire inkomstenmaatregelen of inkomstenverhogingen die bij wet worden vastgesteld, tellen mee en eenmalige maatregelen aan zowel de inkomsten- als uitgavenzijde tellen niet mee.

                     (9)

                        Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 320).

                     (10)

                        COM(2014) 494 final.

                     (11)

                        Europese Commissie (2018), Verslag over de toereikendheid van de pensioenen 2018: de huidige en toekomstige toereikendheid van het inkomen van ouderen in de EU, deel I en deel II. Gezamenlijk verslag van het Comité voor sociale bescherming (SPC) en de Europese Commissie (DG EMPL), Publicatiebureau van de Europese Unie, Luxemburg, 2018.

                     (12)

                        COM(2016) 820 final.

                     (13)

                        Op grond van artikel 5, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad.


               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 16.5.2018
            COM(2018) 299 final
            Aanbeveling voor een
            BESLUIT VAN DE RAAD
            houdende machtiging tot het openen van onderhandelingen met Kaapverdië met het oog op de sluiting van een protocol tot uitvoering van de partnerschapsovereenkomst inzake visserij tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Kaapverdië
            {SWD(2018) 193 final}{SWD(2018) 194 final}

               TOELICHTING

               1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

               •Motivering en doel van het voorstel

                  De Commissie stelt voor te onderhandelen over een nieuw protocol bij de partnerschapsovereenkomst inzake duurzame visserij (PODV) met de Republiek Kaapverdië dat voldoet aan de behoeften van de vloot van de Unie en in overeenstemming is met Verordening (EU) nr. 1380/2013 inzake het gemeenschappelijk visserijbeleid en de conclusies van de Raad van 19 maart 2012 over een mededeling van de Commissie inzake de externe dimensie van het gemeenschappelijk visserijbeleid.

               •Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

                  De huidige PODV tussen de Europese Unie en Kaapverdië is op 30 december 2006 gesloten
                     1
                  . Het vigerende vierjarige protocol
                     2
                   bij de overeenkomst is op 23 december 2014 in werking getreden en verstrijkt op 22 december 2018. In het protocol zijn de vangstmogelijkheden voor de vloot van de Unie en de overeenkomstige financiële tegenprestatie van de Unie en de reders vastgelegd. De jaarlijkse financiële tegenprestatie van de EU aan Kaapverdië bedraagt 550 000 EUR voor de eerste twee jaar en 500 000 EUR voor de laatste twee jaar, waarvan respectievelijk 275 000 EUR en 250 000 EUR bestemd is voor sectorale steun.

               De PODV met Kaapverdië voorziet in vangstmogelijkheden voor tonijn en over grote afstanden trekkende soorten voor vaartuigen uit drie lidstaten (Spanje, Frankrijk en Portugal). De Europese Unie beschikt reeds over een uitgebreid netwerk van bilaterale PODV's in West-Afrika, met name met Marokko, Mauritanië, Sao Tomé en Principe, Senegal, Liberia en Ivoorkust.

                  PODV's helpen de doelstellingen van het gemeenschappelijk visserijbeleid op internationaal niveau te bevorderen door ervoor te zorgen dat de visserijactiviteiten van de Unie buiten de EU-wateren berusten op dezelfde beginselen en normen als die welke gelden in het kader van het Unierecht. Bovendien stimuleren PODV's wetenschappelijke samenwerking tussen de EU en het partnerland en zijn zij bevorderlijk voor transparantie en duurzaamheid met het oog op een beter beheer van visbestanden. Zij werken tevens governance in de hand door het ondersteunen van de monitoring, controle en bewaking van de activiteiten van nationale en buitenlandse vloten, zorgen ervoor dat middelen worden vrijgemaakt voor het bestrijden van illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij, en dragen bij tot een duurzame ontwikkeling van de lokale visserijsector. PODV's versterken de positie van de Europese Unie in internationale en regionale visserijorganisaties, met name in de Internationale Commissie voor de instandhouding van Atlantische tonijnen, het orgaan dat in het kader van het internationaal recht is opgericht met het oog op de instandhouding en het beheer van over grote afstanden trekkende soorten in de regio.

               •Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie

                  De onderhandelingen over een nieuw protocol bij de PODV met Kaapverdië zijn in overeenstemming met het externe optreden van de EU ten aanzien van de landen in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan, en met name met de doelstellingen van de Unie met betrekking tot de eerbiediging van de democratische beginselen en de mensenrechten.

                  De PODV zal, op weliswaar zeer lokale schaal, een aanvulling vormen op de benadering van het nieuwe partnerschapskader inzake migratie
                     3
                   en zal, door het genereren van economische bedrijvigheid in de visserijsector, helpen de oorzaken van emigratie vanuit Kaapverdië aan te pakken.

               2.JURIDISCHE ELEMENTEN VAN DE AANBEVELING

               •Rechtsgrondslag

                  De rechtsgrondslag voor het besluit is het vijfde deel van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) "Extern optreden van de Unie", titel V "Internationale overeenkomsten", artikel 218, waarin de procedure is vastgesteld voor het onderhandelen over en het sluiten van overeenkomsten tussen de Unie en derde landen.

               •Subsidiariteit (bij niet-exclusieve bevoegdheid)

                  Niet van toepassing, exclusieve bevoegdheid.

               •Evenredigheid

                  Het besluit is evenredig met de doelstelling.

               •Keuze van het instrument

                  In artikel 218, leden 3 en 4, VWEU is bepaald dat hiervoor een besluit van de Raad vereist is.

               3.RESULTATEN VAN DE RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDE PARTIJEN EN EFFECTBEOORDELING

               •Ex-postevaluaties/geschiktheidscontroles van bestaande wetgeving

                  De Commissie heeft in 2017-2018 een ex-postevaluatie verricht van het huidige protocol bij de PODV met Kaapverdië, alsmede een ex-ante-evaluatie van een mogelijke vernieuwing van het protocol. De conclusies van die evaluatie staan in een afzonderlijk werkdocument van de diensten van de Commissie.

                  In de evaluatie wordt geconcludeerd dat de sectoren die zich bezighouden met de tonijnvisserij in de EU, veel belangstelling hebben voor de visserij in de Kaapverdische wateren en dat een vernieuwing van het protocol zou leiden tot een betere monitoring, controle en bewaking en tot een betere governance van de visserij in de regio. Eveneens werd geconcludeerd dat een vernieuwing van het protocol gunstig zou zijn voor Kaapverdië, gelet op de grote financiële tegenprestatie in het kader van het protocol.

               •Raadpleging van belanghebbenden

                  In het kader van de evaluatie is overlegd met de lidstaten, vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, internationale middenveldorganisaties, alsook met de visserijautoriteiten en het maatschappelijk middenveld in Kaapverdië. Er heeft ook overleg plaatsgevonden in het kader van de adviesraad voor de volle zee.

               •Bijeenbrengen en gebruik van expertise

                  Niet van toepassing.

               •Effectbeoordeling

                  Niet van toepassing.

               •Gezonde regelgeving en vereenvoudiging

                  Niet van toepassing.

               •Grondrechten

                  In de onderhandelingsrichtsnoeren die in de bijlage bij het besluit worden voorgesteld, wordt aanbevolen machtiging te verlenen voor het openen van onderhandelingen. Daarnaast wordt aanbevolen een clausule op te nemen over de gevolgen van schendingen van de mensenrechten en van de democratische beginselen.

               4.GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING

               In het kader van het nieuwe protocol zal aan Kaapverdië een financiële tegenprestatie moeten worden betaald die verenigbaar is met het meerjarig financieel kader (MFK) voor 2014-2020, meer bepaald wat betreft toewijzingen op de begrotingslijn voor PODV's. De jaarlijkse bedragen voor vastleggingen en betalingen worden in de jaarlijkse begrotingsprocedure vastgesteld, met inbegrip van de reservelijn voor protocollen die niet bij het begin van het jaar in werking zijn getreden
                  4
               .

               5.OVERIGE ELEMENTEN

               •Uitvoeringsplanning en regelingen betreffende controle, evaluatie en rapportage

                  De onderhandelingen zullen naar verwachting aanvangen in het tweede kwartaal van 2018.

               •Artikelsgewijze toelichting

                  De Commissie beveelt aan dat:

                  - de Raad de Commissie machtigt tot het openen en voeren van onderhandelingen met het oog op het sluiten van een nieuw protocol bij de partnerschapsovereenkomst inzake visserij met Kaapverdië;

                  - de Commissie wordt aangewezen als onderhandelaar van de EU in deze kwestie;

                  - de Commissie deze onderhandelingen voert in overleg met een speciaal comité overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie;

                  - de Raad de bij deze aanbeveling gevoegde onderhandelingsrichtsnoeren goedkeurt.

               Aanbeveling voor een

               BESLUIT VAN DE RAAD

               houdende machtiging tot het openen van onderhandelingen met Kaapverdië met het oog op de sluiting van een protocol tot uitvoering van de partnerschapsovereenkomst inzake visserij tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Kaapverdië

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 218, leden 3 en 4,

               Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie,

               Overwegende hetgeen volgt:

               Er dienen onderhandelingen met Kaapverdië te worden geopend met het oog op de sluiting van een protocol tot uitvoering van de partnerschapsovereenkomst inzake visserij tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Kaapverdië,

               HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

               Artikel 1

               De Commissie wordt gemachtigd om onderhandelingen met Kaapverdië te openen met het oog op de sluiting van een protocol tot uitvoering van de partnerschapsovereenkomst inzake visserij tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Kaapverdië,

               Artikel 2

               De onderhandelingen worden gevoerd in overleg met de Raadsgroep extern visserijbeleid op basis van de in de bijlage bij dit besluit opgenomen onderhandelingsrichtsnoeren van de Raad.

               Artikel 3

               Dit besluit is gericht tot de Commissie.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                        De voorzitter

                     (1)

                        PB L 414 van 30.12.2006, blz. 36.

                     (2)

                        PB L 369 van 24.12.2014, blz. 3.

                     (3)

                        COM(2016) 385 final van 7.6.2016.

                     (4)

                        Hoofdstuk 40 (reservelijn 40 02 41) in overeenstemming met het interinstitutioneel akkoord inzake het MFK (2013/C 373/01).

    ---documentbreak---

               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel,16.5.2018
            COM(2018) 299 final
            BIJLAGE
            bij
            Aanbeveling voor een BESLUIT VAN DE RAAD
            houdende machtiging tot het openen van onderhandelingen met Kaapverdië met het oog op de sluiting van een protocol tot uitvoering van de partnerschapsovereenkomst inzake visserij tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Kaapverdië
            {SWD(2018) 193 final}{SWD(2018) 194 final}

               BIJLAGE

               Onderhandelingsrichtsnoeren voor de sluiting van een nieuw protocol tussen de Europese Unie en Kaapverdië

               –Het doel van de onderhandelingen is het protocol bij de partnerschapsovereenkomst inzake visserij tussen de Europese Unie en Kaapverdië te vernieuwen in overeenstemming met Verordening (EU) nr. 1380/2013 inzake het gemeenschappelijk visserijbeleid en met de conclusies van de Raad van 19 maart 2012 over de mededeling van de Commissie van 13 juli 2011 inzake de externe dimensie van het gemeenschappelijk visserijbeleid.

               –Om een duurzame en verantwoorde visserij te bevorderen en er tegelijkertijd voor te zorgen dat de EU en Kaapverdië wederzijdse voordelen halen uit een nieuw protocol, streeft de Commissie er tijdens de onderhandelingen naar:

               ·de toegang tot de visserijzone van Kaapverdië te garanderen en ervoor te zorgen dat de vaartuigen van de EU-vloot de nodige machtigingen krijgen om in die zone te vissen, en aldus onder meer het netwerk van partnerschapsovereenkomsten inzake duurzame visserij dat ter beschikking staat van marktdeelnemers uit de EU, in stand te houden;

               ·met het beste beschikbare wetenschappelijk advies en de desbetreffende door de regionale organisaties voor visserijbeheer (ROVB's) vastgestelde beheersplannen rekening te houden teneinde de duurzaamheid van visserijactiviteiten veilig te stellen en oceaangovernance op internationale schaal te bevorderen. De visserijactiviteiten moeten uitsluitend op beschikbare bestanden gericht zijn, waarbij rekening wordt gehouden met de vangstcapaciteit van de lokale vloot, en er moet bijzondere aandacht worden besteed aan het feit dat sommige van de betrokken bestanden over grote afstanden trekken;

               ·een adequaat aandeel in de visbestanden te krijgen, dat in verhouding staat tot de belangen van de EU-vloot, wanneer ook andere, buitenlandse vloten belangen hebben bij die bestanden, waarbij rekening wordt gehouden met de activiteiten van de EU-vloot in de regio en met de recentste en beste beschikbare wetenschappelijke evaluaties;

               ·een dialoog aan te gaan met het oog op de versterking van het sectorale beleid om de uitvoering van een verantwoord visserijbeleid aan te moedigen waarbij met de ontwikkelingsdoelstellingen van het land rekening wordt gehouden, met name wat betreft governance op visserijgebied, de bestrijding van illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij, controle, monitoring en bewaking van de visserijactiviteiten en het verstrekken van wetenschappelijk advies, alsmede de werkgelegenheid te bevorderen, onder meer om te helpen de grondoorzaken van emigratie uit Kaapverdië aan te pakken;

               ·een clausule op te nemen over de gevolgen van schendingen van de mensenrechten en van de democratische beginselen;

               ·een clausule op te nemen voor de preferentiële toegang van de EU-vloot tot de visserijzone van Kaapverdië en voor de toepassing van uniforme technische voorwaarden op alle buitenlandse vloten.

               –Om een onderbreking van de visserijactiviteiten te voorkomen, moet het nieuwe protocol een clausule bevatten over voorlopige toepassing.

               –In het protocol moet met name het volgende worden omschreven:

               ·de vangstmogelijkheden, per categorie, die aan vaartuigen van de Europese Unie zullen worden verleend;

               ·de financiële tegenprestatie en de voorwaarden voor de betaling daarvan; en

               ·de prioriteiten en de mechanismen voor een doeltreffende uitvoering en regelmatige monitoring van de sectorale steun.


               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 22.11.2017
            COM(2017) 801 final
            Aanbeveling voor een
            BESLUIT VAN DE RAAD
            tot intrekking van Besluit 2008/713/EG betreffende het bestaan van een buitensporig tekort in het Verenigd Koninkrijk

               Aanbeveling voor een

               BESLUIT VAN DE RAAD

               tot intrekking van Besluit 2008/713/EG betreffende het bestaan van een buitensporig tekort in het Verenigd Koninkrijk

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 126, lid 12,

               Gezien de aanbeveling van de Commissie,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)Op 8 juli 2008 heeft de Raad, ingevolge een aanbeveling van de Commissie, bij Raadsbesluit 2008/713/EG in overeenstemming met artikel 104, lid 6, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap besloten dat er in het Verenigd Koninkrijk een buitensporig tekort bestond
                  1
               . De Raad merkte op dat het overheidstekort van het Verenigd Koninkrijk volgens de in maart 2008 door de autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk ingediende BTP-gegevens in 2008-09 naar verwachting zou uitkomen op 3,2 % van het bbp en daarmee de referentiewaarde van 3 % van het bbp zou overschrijden. Door de na de bekendmaking van de begroting in maart 2008 op 13 mei 2008 aangekondigde verlaging van de personenbelasting voor 2008-09 werd een verdere stijging van het geplande tekort in dat begrotingsjaar verwacht. Door optelling van deze maatregelen bij de najaarsprognose 2008 van de Commissie zou het tekort in 2008-09 uitkomen op 3,5 % van het bbp. Het buitensporige tekort werd evenmin als tijdelijk beschouwd aangezien volgens de prognoses van de Commissie bij ongewijzigd beleid een tekort van 3,3 % van het bbp zou ontstaan in de periode 2009-10. Verder nam de Raad nota van het feit dat de algemene overheidsschuldquote ruim onder de referentiewaarde van 60 % bleef, hoewel volgens de projecties tot 2009-10 een stijgende trend werd verwacht.

               (2)Op dezelfde datum heeft de Raad overeenkomstig artikel 104, lid 7, van het Verdrag en artikel 3, lid 4, van Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad op basis van een aanbeveling van de Commissie een aanbeveling tot het Verenigd Koninkrijk gericht waarin deze lidstaat werd verzocht om uiterlijk in het begrotingsjaar 2009-10 een einde te maken aan de buitensporigtekortsituatie. De Raad heeft 8 januari 2009 vastgesteld als uiterste datum waarop doeltreffende maatregelen moesten zijn genomen.

               (3)In overeenstemming met artikel 104, lid 8, van het Verdrag stelde de Raad op 27 april 2009 vast dat het Verenigd Koninkrijk geen doeltreffende maatregelen had genomen in reactie op de aanbeveling van de Raad van 8 juli 2008
                  2
               .

               (4)Aangezien de begrotingssituatie van het Verenigd Koninkrijk in 2009-10 mede het resultaat was van de uitvoering van maatregelen ten belope van ongeveer 1,5 % van het bbp die een passende reactie op het Europees economisch herstelplan waren, en van de onbelemmerde werking van automatische stabilisatoren, richtte de Raad op grond van artikel 126, lid 7, van het VWEU op 2 december 2009 een herziene aanbeveling tot het Verenigd Koninkrijk om het buitensporige tekort uiterlijk in 2014-15 te corrigeren. Om het overheidstekort op een geloofwaardige en duurzame wijze onder de 3 % van het bbp te krijgen, werd het Verenigd Koninkrijk aanbevolen te zorgen voor een gemiddelde jaarlijkse begrotingsinspanning van ten minste 1¾% van het bbp tussen 2010-11 en 2014-15. In zijn aanbeveling van 2 december 2009 stelde de Raad 2 juni 2010 vast als termijn voor het nemen van doeltreffende maatregelen in overeenstemming met artikel 3, lid 4, van Verordening (EG) nr. 1467/97.

               (5)Op 6 juli 2010 concludeerde de Commissie dat het Verenigd Koninkrijk op basis van de voorjaarsprognoses 2010 van de Commissie doeltreffende maatregelen had genomen overeenkomstig de aanbeveling van de Raad van 2 december 2009 uit hoofde van artikel 126, lid 7, van het Verdrag.

               (6)Op 19 juni 2015 stelde de Raad in overeenstemming met artikel 126, lid 8, van het Verdrag vast dat het Verenigd Koninkrijk geen doeltreffende maatregelen had genomen in reactie op de aanbeveling van de Raad van 2 december 2009
                  3
               . De Raad nam er nota van dat de reële groei van het bbp in het VK sterk was gedaald als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis in 2008 en 2009, die ook de overheidsfinanciën had geraakt. Daarop had het Verenigd Koninkrijk een consolidatieplan geïmplementeerd en was het overheidstekort als percentage van het bbp tussen de begrotingsjaren 2009-10 en 2014-15 ieder jaar afgenomen. De overheidsschuldquote was in die periode wel blijven stijgen, vooral door het nominale tekort, maar ook door interventies in de financiële sector. De Raad concludeerde dat het Verenigd Koninkrijk ondanks de uitvoering van een programma voor begrotingsconsolidatie zijn buitensporig tekort in 2014-15 niet had verholpen. Bovendien had het Verenigd Koninkrijk niet de gemiddelde jaarlijkse begrotingsinspanning van 1¾% van het bbp geleverd die de Raad op 2 december 2009 had aanbevolen.

               (7)Op dezelfde datum richtte de Raad, overeenkomstig artikel 126, lid 7, van het Verdrag en artikel 3, lid 4, van Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad op basis van een aanbeveling van de Commissie een aanbeveling tot het Verenigd Koninkrijk om het buitensporig tekort in het begrotingsjaar 2016-17 te corrigeren. Het Verenigd Koninkrijk werd concreet aanbevolen een nominaal tekort te bereiken van 4,1 % van het bbp in 2015-2016 en van 2,7 % van het bbp in 2016-2017, hetgeen zou neerkomen op een verbetering van het structurele saldo met 0,5 % van het bbp in 2015-2016 en 1,1 % van het bbp in 2016-2017, op grond van de bijgewerkte voorjaarsprognoses 2015 van de Commissie.

               (8)Op 16 november 2015 concludeerde de Commissie dat het Verenigd Koninkrijk doeltreffende maatregelen had genomen om het buitensporige tekort in het begrotingsjaar 2016-17 te corrigeren, zoals de Raad op 19 juni 2015 had aanbevolen.

               (9)Overeenkomstig artikel 4 van Protocol nr. 12 betreffende de procedure bij buitensporige tekorten, dat is gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en aan het VWEU, verstrekt de Commissie de voor de toepassing van de procedure benodigde gegevens. In het kader van de toepassing van dat protocol moeten de lidstaten, overeenkomstig artikel 3 van Verordening (EG) nr. 479/2009 van de Raad, tweemaal per jaar, namelijk vóór 1 april en vóór 1 oktober, gegevens verstrekken over het overheidstekort en de overheidsschuld en over andere, daarmee samenhangende variabelen
                  4
               .

               (10)Op basis van de gemelde gegevens neemt de Raad besluiten over de intrekking van een besluit betreffende het bestaan van een buitensporig tekort. Bovendien mag een besluit betreffende het bestaan van een buitensporig tekort alleen worden ingetrokken als uit de prognoses van de Commissie blijkt dat het tekort gedurende de prognoseperiode de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 3 % van het bbp niet zal overschrijden
                  5
               .

               (11)Uit de gegevens die de Commissie (Eurostat) overeenkomstig artikel 14 van Verordening (EG) nr. 479/2009 na het convergentieprogramma van 2017, de kennisgeving van september 2017 door het Verenigd Koninkrijk en de najaarsprognoses 2017 van de Commissie heeft verstrekt, blijkt dat de volgende conclusies gerechtvaardigd zijn:

               –Het Verenigd Koninkrijk heeft de aanbevolen streefcijfers voor het overheidstekort in de afgelopen jaren gehaald. Na een piek van 10 % van het bbp in 2009-10 nam het nominale overheidstekort gestaag af, tot 4 % in 2015-16 en 2,3 % in 2016-17, overeenkomstig de aanbeveling van de Raad van 19 juni 2015. De in die periode doorgevoerde begrotingsconsolidatie was grotendeels gebaseerd op de uitgaven, met een daling van de totale lopende uitgaven van 42,9 % van het bbp in 2009-10 naar 38 % van het bbp in 2016-17. Een stijging van de overheidsontvangsten van 37,4 % van het bbp in 2009-10 naar 38,6 % van het bbp in 2016-17 heeft ook een bijdrage geleverd, zij het in mindere mate.

               –In het convergentieprogramma voor 2016-17, dat op 27 april 2017 door de autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk voor de periode 2016-17 tot 2021-22 is ingediend, wordt uitgegaan van een toename van het overheidstekort tot 2,8 % van het bbp in 2017-18, gevolgd door een daling tot 1,9 % van het bbp in 2018-19. Deze prognose berustte op een gepland overheidstekort van 2,7 % in 2016-17, volgens de door de autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk in maart 2017 verstrekte BTP-gegevens. Sinds de indiening van het convergentieprogramma heeft het Office for National Statistics (ONS) zijn raming van het overheidstekort voor 2016-17 verlaagd tot 2,3 % van het bbp voor de periode 2016-17. Hoewel de autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk hierna geen bijgewerkte prognoses van het overheidstekort hebben gepubliceerd, wordt in de najaarsprognoses 2017 van de Commissie gerekend op een tekort van 2,5 % in 2017-18, 1,8 % in 2018-19 en 1,3 % in 2019-20, gebaseerd op de aanname dat het beleid ongewijzigd blijft. Bijgevolg zal het tekort in de prognoseperiode naar verwachting onder de in het Verdrag vastgestelde referentiewaarde van 3 % van het bbp blijven.

               –Volgens de najaarsprognoses 2017 van de Commissie is het structurele saldo, dat wil zeggen het overheidssaldo gecorrigeerd voor de conjunctuur en ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen, tussen 2008-09 en 2016-17 met 3,2 % van het bbp verbeterd.

               –De bruto overheidsschuldquote van het Verenigd Koninkrijk is significant gestegen sinds de Raad op 8 juli 2008 heeft vastgesteld dat er een buitensporig tekort bestond in het Verenigd Koninkrijk. De overheidsschuldquote is gestegen van 41 % van het bbp in 2007-08 tot 86,8 % in 2016-17, als gevolg van hogere nominale overheidstekorten en van interventies in de financiële sector in deze periode. Volgens de najaarsprognoses 2017 van de Commissie heeft de schuldquote in 2016-17 een piek bereikt en zal deze geleidelijk afnemen tot 82,9 % van het bbp in 2019-20.

               (12)Overeenkomstig artikel 126, lid 12, van het Verdrag moet een besluit van de Raad betreffende het bestaan van een buitensporig tekort worden ingetrokken indien de Raad van oordeel is dat het buitensporige tekort in de betrokken lidstaat is gecorrigeerd.

               (13)Volgens de Raad is het buitensporige tekort in het Verenigd Koninkrijk gecorrigeerd en dient Besluit 2008/713/EG derhalve te worden ingetrokken,

               (14)Met ingang van 2017-18, het begrotingsjaar na de correctie van het buitensporige tekort, valt het Verenigd Koninkrijk onder het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact en moet het in een passend tempo vooruitgang boeken in de richting van zijn minimale middellangetermijndoelstelling voor de begroting, waarbij ook de uitgavenbenchmark in acht wordt genomen; tevens moet het land aan het schuldcriterium voldoen in overeenstemming met artikel 2, lid 1 bis, van Verordening (EG) nr. 1467/97,

               HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

               Artikel 1

               Uit een algehele evaluatie volgt dat de buitensporigtekortsituatie in het Verenigd Koninkrijk is verholpen.

               Artikel 2

               Besluit 2008/713/EG wordt ingetrokken.

               Artikel 3

               Dit besluit is gericht tot het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)

                        Besluit 2008/713/EG van de Raad van 8 juli 2008 betreffende het bestaan van een buitensporig tekort in het Verenigd Koninkrijk (PB L 238 van 5.9.2008, blz. 5).

                     (2)

                        Besluit 2009/409/EG van de Raad van 27 april 2009 waarbij overeenkomstig artikel 104, lid 8, van het Verdrag wordt vastgesteld of het Verenigd Koninkrijk doeltreffende maatregelen heeft genomen in reactie op de aanbeveling van de Raad van 8 juli 2008 overeenkomstig artikel 104, lid 7 (PB L 132 van 29.5.2009, blz. 11).

                     (3)

                        Besluit 2015/1098 van de Raad van 19 juni 2015 waarbij wordt vastgesteld dat het Verenigd Koninkrijk geen doeltreffende maatregelen heeft genomen in reactie op de aanbeveling van de Raad van 2 december 2009 (PB L 180 van 8.7.2015, blz. 1).

                     (4)

                        Verordening (EG) nr. 479/2009 van de Raad van 25 mei 2009 betreffende de toepassing van het aan het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap gehechte Protocol betreffende de procedure bij buitensporige tekorten (PB L 145 van 10.6.2009, blz. 1).

                     (5)

                        Overeenkomstig de "Specificaties inzake de uitvoering van het stabiliteits- en groeipact en richtsnoeren inzake de vorm en de inhoud van stabiliteits- en convergentieprogramma’s" van 3 september 2012. Zie:
                  http://ec.europa.eu/economy_finance/economic_governance/sgp/pdf/coc/code_of_conduct_en.pdf


               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 22.11.2017
            COM(2017) 802 final
            Aanbeveling voor een
            AANBEVELING VAN DE RAAD
            met het oog op de correctie van de vastgestelde significante afwijking van het aanpassingstraject in de richting van de middellangetermijndoelstelling voor de begroting in Roemenië
            {SWD(2017) 603 final}

               Aanbeveling voor een

               AANBEVELING VAN DE RAAD

               met het oog op de correctie van de vastgestelde significante afwijking van het aanpassingstraject in de richting van de middellangetermijndoelstelling voor de begroting in Roemenië

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 4,

               Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid,
                  1
                en met name artikel 10, lid 2, tweede alinea,

               Gezien de aanbeveling van de Commissie,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)Op 16 juni 2017 stelde de Raad overeenkomstig artikel 121, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) vast dat in Roemenië significant wordt afgeweken van het aanpassingstraject in de richting van de middellangetermijndoelstelling voor de begroting en heeft hij Roemenië aanbevolen de nodige maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat het nominale stijgingstempo van de netto primaire overheidsuitgaven
                  2
                in 2017 niet hoger uitkomt dan 3,3 %, hetgeen overeenstemt met een jaarlijkse structurele aanpassing van 0,5 % van het bbp
                  3
               . Roemenië werd ook aanbevolen om alle meevallers aan te wenden om het tekort terug te dringen, terwijl de budgettaire consolidatiemaatregelen op groeivriendelijke wijze een blijvende verbetering van het structurele overheidssaldo zouden moeten waarborgen. De Raad stelde 15 oktober 2017 vast als uiterste datum waarop Roemenië verslag moet uitbrengen over de naar aanleiding van de aanbeveling genomen maatregelen.

               (2)Op 11 juli 2017 heeft de Raad Roemenië aanbevolen in 2017 te voldoen aan de aanbeveling van de Raad van 16 juni 2017 met het oog op de correctie van de vastgestelde significante afwijking van het aanpassingstraject in de richting van de middellangetermijndoelstelling voor de begroting.
                  4
                Voor 2018 werd Roemenië aanbevolen aanzienlijke begrotingsinspanningen te blijven leveren in overeenstemming met de vereisten van het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact, met het oog op verdere aanpassing in de richting van de budgettaire middellangetermijndoelstelling van een structureel tekort van 1 % van het bbp. Volgens de in het kader van het stabiliteits- en groeipact gezamenlijk overeengekomen aanpassingsmatrix zou het nominale groeipercentage van de netto primaire overheidsuitgaven in 2018 dan niet meer dan 4,3 % mogen bedragen. Dat zou neerkomen op een structurele aanpassing van 0,5 % van het bbp.

               (3)Op 26 en 27 september 2017 ondernam de Commissie in het kader van artikel 11, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad een missie voor verscherpt toezicht in Roemenië met als doel monitoring ter plaatse. Na haar voorlopige bevindingen voor commentaar aan de Roemeense autoriteiten te hebben voorgelegd, heeft de Commissie haar bevindingen op 24 oktober 2017 aan de Raad gemeld.

               (4)Op 13 oktober 2017 hebben de Roemeense autoriteiten het verslag ingediend over de doeltreffende maatregelen die ze in reactie op de aanbeveling van de Raad van 16 juni 2017 hebben genomen. In het licht van de informatie die de Roemeense autoriteiten in hun verslag over deze maatregelen hebben verstrekt en de algehele beoordeling op basis van de najaarsprognoses 2017 heeft de Raad op [XX] geconcludeerd dat Roemenië nog geen doeltreffende maatregelen had genomen in reactie op de aanbeveling van de Raad van 16 juni 2017.

               (5)Roemenië voert een procyclisch begrotingsbeleid, bij hoge economische groei en een positieve output gap. In 2017 zal de afwijking van het structurele saldo van Roemenië ten opzichte van zijn middellangetermijndoelstelling voor de begroting naar schatting 2,3 % van het bbp bedragen. Omdat Roemenië geen doeltreffende maatregelen heeft genomen, is het bijgevolg passend om tot deze lidstaat een herziene aanbeveling overeenkomstig artikel 121, lid 4, VWEU te richten over de te nemen maatregelen.

               (6)Afgaande op de in de najaarsprognoses 2017 van de Commissie vervatte projecties van de output gap is er in 2017 en 2018 in Roemenië sprake van normale economische tijden. De overheidsschuldquote van Roemenië ligt onder de drempelwaarde van 60 % van het bbp. De minimaal vereiste structurele inspanning voorgeschreven bij Verordening (EG) nr. 1466/97 en de in het kader van het stabiliteits- en groeipact gezamenlijk overeengekomen aanpassingsmatrix, waarin de heersende economische omstandigheden en eventuele houdbaarheidsproblemen zijn meegenomen, bedraagt 0,5 % van het bbp.

               (7)De Commissie gaat er in haar projecties van uit dat het structurele tekort in Roemenië in 2017 zal stijgen met 1,1 % van het bbp, terwijl in de aanbeveling van de Raad van 16 juli 2017 was gevraagd om een structurele daling met ten minste 0,5 % van het bbp. Bovendien blijft Roemenië in 2017 naar verwachting steken op de tekortreferentiewaarde van 3 % van het bbp van het Verdrag en wordt deze in 2018 naar verwachting significant overschreden, op basis van de najaarsprognoses 2017 van de Commissie.

               (8)Een extra inspanning zal nodig zijn om Roemenië weer op een passend aanpassingstraject te brengen na de overschrijdingen in 2016 en 2017 als aanvulling op de aanpassing van 0,5 % van het bbp zoals aanbevolen door de Raad op 11 juli 2017. Een extra inspanning van 0,3 % van het bbp lijkt passend, gezien de omvang van de waargenomen significante afwijking van het aanbevolen aanpassingstraject in de richting van de middellangetermijndoelstelling voor de begroting en zal de aanpassing terug naar de middellangetermijndoelstelling voor de begroting versnellen. De vereiste verbetering van het structurele saldo met 0,8 % van het bbp in 2018 spoort met een nominaal stijgingstempo van de netto primaire overheidsuitgaven van ten hoogste 3,3 % in 2018.

               (9)In de najaarsprognoses 2017 van de Commissie wordt voor 2018 een verdere verslechtering van het structurele saldo met 1 % voorspeld. Voor een structurele verbetering van 0,8 % van het bbp in 2018 is het derhalve nodig dat maatregelen worden vastgesteld met een totale structurele opbrengst van 1,8 % van het bbp ten opzichte van het huidige basisscenario voor 2018 in de najaarsprognoses 2017 van de Commissie.

               (10)Volgens de najaarsprognoses 2017 van de Commissie zal het overheidstekort in 2018 3,9 % van het bbp bedragen, hetgeen meer is dan de in het Verdrag vastgestelde referentiewaarde van 3 % van het bbp. Met de vereiste structurele aanpassing van 0,8 % van het bbp ten opzichte van het verwachte resultaat voor 2017 zou Roemenië in 2018 met een zekere marge onder de drempel voor het overheidstekort van 3 % van het bbp blijven.

               (11)De vereisten voor 2018 in deze aanbeveling hebben voorrang op de overeenkomstige elementen in de begrotingsaanbeveling in de aanbeveling van de Raad aan Roemenië van 11 juli 2017.

               (12)Roemenië zou uiterlijk op 15 april 2018 aan de Raad verslag moeten uitbrengen over de maatregelen die zijn genomen in reactie op deze aanbeveling, eventueel als onderdeel van zijn overeenkomstig artikel 7 van Verordening (EG) nr. 1466/97 ingediend convergentieprogramma.

               (13)Het is dienstig dat deze aanbeveling openbaar wordt gemaakt.

               BEVEELT AAN:

               DAT ROEMENIË:

               (1)de nodige maatregelen neemt om ervoor te zorgen dat de nominale groei van de netto primaire overheidsuitgaven niet hoger uitkomt dan 3,3 %, hetgeen neerkomt op een jaarlijkse structurele aanpassing in 2018 van ten minste 0,8 % van het bbp, waarmee het land een passend aanpassingstraject in de richting van de budgettaire middellangetermijndoelstelling zou volgen;

               (2)iedere meevaller gebruikt om het tekort terug te dringen; de budgettaire consolidatiemaatregelen zouden op groeivriendelijke wijze een blijvende verbetering van het structurele overheidssaldo moeten waarborgen;

               (3)uiterlijk op 15 april 2018 aan de Raad verslag uitbrengt over de in reactie op deze aanbeveling genomen maatregelen.

               Deze aanbeveling is gericht tot Roemenië.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)

                        PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

                     (2)

                        De netto overheidsuitgaven bestaan uit de totale overheidsuitgaven exclusief rente-uitgaven, uitgaven in het kader van programma's van de Unie die volledig met inkomsten uit fondsen van de Unie worden gefinancierd en niet-discretionaire veranderingen in de uitgaven voor werkloosheidsuitkeringen. Nationaal gefinancierde bruto-investeringen in vaste activa worden gespreid over een periode van vier jaar. Discretionaire inkomstenmaatregelen of inkomstenverhogingen die bij wet worden vastgesteld, tellen mee en eenmalige maatregelen aan zowel de inkomsten- als uitgavenzijde tellen niet mee.

                     (3)

                        Aanbeveling van de Raad van 16 juni 2017 met het oog op de correctie van de vastgestelde significante afwijking van het aanpassingstraject in de richting van de middellangetermijndoelstelling voor de begroting in Roemenië (PB C 216 van 6.7.2017, blz. 1).

                     (4)

                        Aanbeveling van de Raad van 11 juli 2017 over het nationale hervormingsprogramma 2017 van Roemenië en met een advies van de Raad over het convergentieprogramma 2017 van Roemenië (PB C 261 van 9.8.2017, blz. 98).