title: Aanbeveling van de Raad van 5 april 2022 over het economisch beleid van de eurozone 2022/C 153/01

text:
               7.4.2022

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 153/1

      AANBEVELING VAN DE RAAD
      van 5 april 2022
      over het economisch beleid van de eurozone
      (2022/C 153/01)
      DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
      Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 136, in samenhang met artikel 121, lid 2,
      Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (1), en met name artikel 5, lid 2,
      Gezien Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende de preventie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden (2), en met name artikel 6, lid 1,
      Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie,
      Gezien de conclusies van de Europese Raad,
      Gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité,
      Gezien het advies van het Comité voor de economische politiek,
      Overwegende hetgeen volgt:

                  (1)

                  Na een zeer diepe recessie in 2020 maakt de economie van de eurozone momenteel een stevig en snel herstel door. Het bruto binnenlands product (bbp) groeide in het tweede kwartaal van 2021 boven verwachting en volgens de economische najaarsprognose 2021 van de diensten van de Commissie zal het bbp van de eurozone in 2021 naar verwachting met 5,0 % zijn gestegen. De economie van de eurozone heeft in het laatste kwartaal van 2021 het bbp-niveau van voor de crisis bereikt. In zeven landen van de eurozone lag het bbp tegen het tweede kwartaal van 2021 alweer op dat niveau. Het bbp van de eurozone neemt in 2022 naar verwachting met 4,3 % toe, maar het herstel zal naar verwachting ongelijk zijn tussen landen en sectoren. De binnenlandse vraag is de belangrijkste aanjager van de bbp-groei, die verband houdt met de versoepeling van de beperkingen vanwege de COVID-19-pandemie naar aanleiding van de uitrol van de vaccinatiecampagne, de geleidelijke verbetering op de arbeidsmarkten, de besteding van het extra spaargeld dat tijdens de lockdownperiodes werd opgebouwd en de sterke groei van de investeringen dankzij gunstige financieringsvoorwaarden en de ondersteuning van NextGenerationEU, het herstelinstrument dat is ingesteld bij Verordening (EU) 2020/2094 (3). De lidstaten van de eurozone hebben zich, zoals aanbevolen, individueel en collectief binnen de Eurogroep ingezet om te komen tot een beleidsstandpunt dat bevorderlijk is voor het herstel van de COVID-19-crisis. De komende tijd blijft de mate van onzekerheid hoog, met aanzienlijke risico’s, onder meer in verband met de ontwikkeling van de pandemie, zowel binnen als buiten de Unie, en die mate moet nauwlettend in het oog worden gehouden.

                  (2)

                  In de loop van 2021 stuitte de sterke groei van de binnenlandse vraag op beperkingen aan de aanbodzijde, waaronder een schaarse toevoer en een verstoorde logistiek. Bovendien zijn personeels- en vaardighedentekorten in bepaalde sectoren en sommige lidstaten een groeiend punt van zorg geworden. De inflatie in de eurozone is jarenlang zeer laag geweest, maar loopt sinds het begin van 2021 op, met name als gevolg van basiseffecten, stijgende energieprijzen en knelpunten in de toevoer. Dat wijst erop dat dit een tijdelijk verschijnsel is dat verband houdt met het aanpassingsproces na de lockdown. In november 2021 bedroeg de inflatie in de eurozone 4,9 %. Volgens de economische najaarsprognose 2021 van de diensten van de Commissie zal het afnemen tot 2,2 % in 2022 en tot 1,4 % in 2023.

                  (3)

                  In 2021 richtte de Europese herstelstrategie zich op de inwerkingstelling van NextGenerationEU en het grootste instrument daarvan, de herstel- en veerkrachtfaciliteit (de “faciliteit”), ingesteld bij Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad (4). Medio november 2021 had de Raad de herstel- en veerkrachtplannen van 22 lidstaten, waaronder 18 landen van de eurozone, goedgekeurd nadat de Commissie er positief over had geoordeeld. De komende jaren zal de doeltreffende uitvoering van hervormingen en investeringen in het kader van de faciliteit grote positieve effecten hebben op de werking van de economieën van de lidstaten van de eurozone. De doeltreffende uitvoering van de faciliteit zal de opwaartse economische en sociale convergentie tussen de lidstaten van de eurozone bevorderen, gelet op de verdeelsleutel die bij de toewijzing van de middelen wordt toegepast. De faciliteit heeft het vertrouwen versterkt en draagt ook bij tot het ondersteunen van de groei en de macrofinanciële stabiliteit, waardoor zij de beleidsmix in evenwicht brengt en een aanvulling vormt op de acties van de Europese Centrale Bank (ECB). De faciliteit ondersteunt niet alleen het herstel, maar streeft er ook naar de economieën van de lidstaten structureel te veranderen, met name om de groene en de digitale transitie te realiseren. De uitvoering van coherente investeringen en hervormingen in het kader van de faciliteit, in combinatie met het gebruik van de fondsen van het cohesiebeleid, heeft tot doel de eurozone beter bestand te maken tegen toekomstige schokken, de potentiële productie op duurzame wijze te verhogen, de werkgelegenheid te ondersteunen en sociale uitdagingen aan te pakken. Voorts zal de uitgifte van in euro luidende schuld door de Unie ter financiering van de faciliteit de Europese kapitaalmarkten verdiepen en voorzien van extra liquiditeit en eraan bijdragen de euro als internationale valuta te versterken. De uitgifte van groene obligaties in het kader van NextGenerationEU zal bijdragen tot de bevordering van duurzame investeringen.

                  (4)

                  De uitvoering van de in de herstel- en veerkrachtplannen opgenomen hervormingen en investeringen zal de weg vrijmaken voor de uitbetaling van RRF-financiering en effectief bijdragen tot de verwezenlijking van de beleidsprioriteiten van de eurozone, met inbegrip van die welke zijn opgenomen in de aanbevelingen van de Raad van 13 juli 2021 over het economisch beleid van de eurozone (5). Bij dergelijke uitvoering gaat het onder meer om het versterken van de nationale institutionele kaders, het ondersteunen van hoogwaardige overheidsinvesteringen en beleidsmaatregelen ter ondersteuning van de sociale cohesie en van rechtvaardige groene en digitale transities. Dergelijke uitvoering moet bijdragen tot een duurzaam en inclusief herstel, de instandhouding van het groeipotentieel en het vergroten van de veerkracht. Dit is in overeenstemming met de mededeling van de commissie van 24 november 2021 getiteld “Jaarlijkse duurzame-groeianalyse 2022” en de vier dimensies van concurrerende duurzaamheid, namelijk ecologische duurzaamheid, productiviteit, billijkheid en macro-economische stabiliteit.

                  (5)

                  Met een passend ondersteunend en wederzijds versterkend economisch beleid is de macro-economische situatie doeltreffend gestabiliseerd en is het effect op de arbeidsmarktresultaten beperkt, het risico op littekeneffecten verminderd en een snel economisch herstel ondersteund. Een gezonde mix van monetair en begrotingsbeleid, gecombineerd met structurele hervormingen en financieel beleid zal van essentieel belang blijven voor de goede werking van de eurozone, met volledige inachtneming van de respectieve rollen van de lidstaten en de instellingen uit hoofde van het Verdrag.

                  (6)

                  De monetaire beleidsmaatregelen van de ECB zijn erop gericht de goede werking van de verschillende segmenten van de financiële markten te garanderen en de monetaire transmissiekanalen in stand te houden, en uiteindelijk de prijsstabiliteit op de middellange termijn te waarborgen. In juli 2021 heeft de ECB haar nieuwe monetaire beleidsstrategie gepubliceerd, waarin voor de middellange termijn een symmetrische inflatiedoelstelling van 2 % vastgesteld. De Raad van bestuur van de ECB heeft voorts bevestigd dat de rentetarieven het voornaamste monetaire beleidsinstrument van de ECB blijven. In oktober 2021 is de ECB een tweejarig onderzoek met betrekking tot de mogelijke uitgifte van een digitale euro gestart. De invoering van een digitale euro vereist de interventie van de Uniewetgever en de Commissie is voornemens een wetgevingsvoorstel in te dienen op basis van artikel 133 van het Verdrag. Afhankelijk van de opzet zou een dergelijke digitale valuta van de centrale bank onder meer de levering van overheidsgeld in digitale vorm kunnen bieden, de digitalisering van de Europese economie kunnen ondersteunen en innovatie op het gebied van retailbetalingen actief kunnen stimuleren. Bovendien zou een digitale valuta kunnen bijgedragen tot de versterking van de internationale rol van de euro en de open strategische autonomie van de Unie.

                  (7)

                  Op 19 oktober 2021 heeft de Commissie een mededeling aangenomen getiteld “De EU-economie na COVID-19: gevolgen voor de economische governance”, waarbij het debat over de evaluatie van de economische governance opnieuw aangezwengeld om tot een brede consensus te komen over de wijze waarop het kader voor economische governance kan worden versterkt, macro-economische onevenwichtigheden kunnen worden verholpen en budgettaire uitdagingen op een transitie- en groeivriendelijke manier kunnen worden aangepakt, rekening houdend met de uit de COVID-19-crisis getrokken lessen.

                  (8)

                  Het overheidstekort in de eurozone als geheel zou in 2021 naar verwachting uitkomen op 7,1 % van het bbp, om in 2022 te dalen tot 3,9 %. De begrotingskoers van de eurozone zou volgens de economische najaarsprognose 2021 van de diensten van de Commissie naar verwachting in 2021 met een expansie van meer dan 1,75 % van het bbp en 2022 met een expansie van bijna 1 % van het bbp ondersteunend blijven. In 2022 zullen zowel op nationaal als op Unieniveau gefinancierde overheidsinvesteringen bijdragen tot die ondersteunende koers. Met ingang van november 2021 zullen de tot dusver door de Raad goedgekeurde nationale herstel- en veerkrachtplannen van 18 lidstaten van de eurozone deze landen omvangrijke financiële steun bieden ten belope van maximaal 262 miljard EUR aan subsidies en 139 miljard EUR aan leningen in de periode tot 2026. De coördinatie van het nationale begrotingsbeleid, met volledige inachtneming van het stabiliteits- en groeipact, is van essentieel belang voor een doeltreffende respons op de door de COVID-19-crisis veroorzaakte economische schok, een duurzaam herstel en de goede werking van de economische en monetaire unie (EMU). De algemene ontsnappingsclausule zal in 2022 van kracht blijven, maar zal naar verwachting vanaf 2023 worden gedeactiveerd. Nu het economisch herstel doorzet, verschuift de focus in het begrotingsbeleid van tijdelijke noodmaatregelen naar gerichte maatregelen ter ondersteuning van het herstel. De stijging van overheidsschuldquotes van 85,5 % van het bbp in 2019 tot 100 % van het bbp in 2021 is het gevolg van de gecombineerde effecten van de gekrompen productie en de noodzakelijke beleidsreactie op de zeer grote COVID-19-schok. Aangezien de schuldquote in sommige lidstaten van de eurozone vóór die schok reeds hoog was, zal een geleidelijke, continue en groeivriendelijke schuldreductie voor een groot deel van de eurozone echter een beleidsdoelstelling zijn.

                  (9)

                  In dit verband lijken het verbeteren van de samenstelling van de overheidsfinanciën, onder meer door investeringen te bevorderen, de kwaliteit van de begrotingsmaatregelen te verbeteren en het waarborgen van de houdbaarheid van de begroting op de middellange en lange termijn, onder meer met het oog op de klimaatverandering en de groene en de digitale transitie, bijzonder relevant. Met groene budgettering, uitgaventoetsingen, goed functionerende regelingen voor het beheer van overheidsinvesteringen en doeltreffende kaders voor overheidsopdrachten kan de transparantie en de doeltreffendheid van de overheidsfinanciën verbeteren en kan in de begroting ruimte voor extra overheidsinvesteringen creëren. In de nasleep van de COVID-19-crisis zijn hervormingen met het oog op een efficiënter en eerlijker ontvangstenbeleid nog belangrijker geworden. Er is nog ruimte om de belastingstelsels in de eurozone groei- en milieuvriendelijker te maken, met name door verstoringen aan te pakken en de in de meeste lidstaten van de eurozone nog altijd hoge belastingwig op arbeid te verlagen. Maatregelen tegen agressieve fiscale planning, belastingontwijking en -ontduiking kunnen de belastingstelsels efficiënter en eerlijker maken en tegelijkertijd het herstel ondersteunen en de belastingopbrengsten verhogen. Door de globalisering is het noodzakelijk geworden het belastingkader aan te passen aan een steeds digitalere economie. Binnen het inclusief kader van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling en de G20 inzake grondslaguitholling en winstverschuiving is overeenstemming bereikt over een hervorming van de mondiale belastingheffing om belastinguitdagingen die voortvloeien uit de digitalisering van de economie aan te pakken en schadelijke belastingconcurrentie te beperken.

                  (10)

                  De snelle en krachtige beleidsrespons op nationaal en Unieniveau, onder meer via NextGenerationEU, heeft de gevolgen van de crisis voor huishoudens en bedrijven op doeltreffende wijze verzacht. Dankzij die gecoördineerde actie zijn de verschillen minder sterk toegenomen dan aanvankelijk werd verwacht en zijn de littekeneffecten op de lange termijn beperkt. Met behulp van beleidsondersteuning, onder meer in de vorm van werktijdverkortingsregelingen en andere maatregelen voor het behoud van banen, zijn bedrijven geholpen om gedurende de crisis actief te blijven en zijn de stijging van de werkloosheid en de daling van het besteedbare inkomen beperkt. Het aantal insolvente bedrijven is toegenomen, maar is in 2021 beperkt gebleven, ondanks de geleidelijke opheffing van de steunmaatregelen. Ook de arbeidsmarkten trekken geleidelijk aan; in het tweede kwartaal van 2021 keerde de arbeidsparticipatie terug naar 72,1 %, terwijl de piek vóór COVID-19 in het vierde kwartaal van 2019 72,9 % bedroeg. De versnelde invoering van digitale technologie tijdens de COVID-19-crisis kan een positief effect hebben op de productiviteit indien deze ontwikkeling wordt voortgezet. Toch heeft die crisis grote territoriale, sectorale en spreidingseffecten gehad, waardoor zowel binnen als tussen landen en sectoren herschikkingen nodig zullen zijn die aanzienlijke transitiekosten met zich meebrengen voor werknemers en ondernemingen.

                  (11)

                  Hoewel het aantal faillissementen tot dusver slechts beperkt is gestegen, is de balanspositie van veel bedrijven als gevolg van de COVID-19-crisis verzwakt, waardoor zij mogelijk minder goed in staat zijn om op korte termijn investeringsprojecten te financieren en hun terugbetalingscapaciteit mogelijk in gevaar komt. Naarmate het herstel doorzet, moet de steun geleidelijk worden afgeschaft en gerichter worden gemaakt. Door minder gebruik te maken van schuldinstrumenten worden de voorwaardelijke verplichtingen beperkt en wordt het behoud van de investeringscapaciteit van bedrijven bevorderd. Een tijdige stopzetting van beleidsondersteunende maatregelen is een evenwichtsoefening waarbij investeringen en de werkgelegenheid worden ondersteund en wordt voorkomen dat gezonde ondernemingen failliet gaan, mag de ordentelijke afwikkeling van onrendabele ondernemingen op middellange termijn niet worden belemmerd. In dit verband is het van cruciaal belang de toegang tot financiering voor ondernemingen te verbeteren, de balansen van bedrijven te versterken en de capaciteit en efficiëntie van de insolventiekaders te vergroten. De nationale insolventieregelingen vertonen in de eurozone aanzienlijke verschillen en er zijn capaciteitsverhogende maatregelen nodig om een doeltreffend bestuurs- en rechtssysteem te bevorderen. Het verbeteren van de insolventiekaders kan ook bijdragen tot gezondere balansen in de banksector, met alle positieve effecten van dien op de kredietverstrekking. Richtlijn (EU) 2019/1023 van het Europees Parlement en de Raad (6) betreffende herstructurering en insolventie waarmee wordt beoogd in alle lidstaten minimumnormen voor preventieve herstructurering en kwijtschelding van schulden voor ondernemers in te voeren, moet uiterlijk op 17 juli 2022 in nationaal recht zijn omgezet. Bovendien is de integratie van de Uniekapitaalmarkten essentieel om ondernemingen alternatieve financieringsbronnen te bieden in aanvulling op bancaire leningen. Vooruitgang met betrekking tot de kapitaalmarktenunie kan leiden tot betere toegang tot financiering voor ondernemingen in de eurozone, de mobilisatie van langetermijninvesteringen in nieuwe en groene technologieën en infrastructuur, de bevordering van aandeleninvesteringen en het wegnemen van grensoverschrijdende belemmeringen voor investeringen, onder meer door bepaalde aspecten van het materiële recht inzake insolventieprocedures te harmoniseren.

                  (12)

                  Hoewel de werkgelegenheid zich snel herstelt, zullen sommige sectoren en specifieke categorieën werknemers en regio’s op de lange termijn de gevolgen ondervinden van de COVID-19-crisis en van de sterke impuls om de economie te vergroenen en de digitalisering te versnellen. Vooral jongeren, laaggeschoolde mensen en mensen met een migratieachtergrond zijn getroffen. Nieuwe banen zouden anders kunnen zijn dan de banen die als gevolg van die crisis verloren zijn gegaan. Sommige groepen, zoals vrouwen, worden nog steeds geconfronteerd met structurele problemen wanneer zij op de arbeidsmarkt op gaan. Knelpunten in toeleveringsketens en stijgende energieprijzen kunnen vertragend werken voor het herstel van de werkgelegenheid in bepaalde sectoren. Daarom zijn beleidsmaatregelen die de overgang naar ander werk en herintegratie op de arbeidsmarkt vergemakkelijken, cruciaal om de nodige aanpassingen te ondersteunen en de sociale gevolgen te verzachten, zeker in het licht van de groene en digitale transities. De Commissie heeft Aanbeveling (EU) 2021/402 (7) over doeltreffende actieve steun voor werkgelegenheid na de COVID-19-crisis ingediend, waarin de lidstaten wordt verzocht coherente beleidspakketten te ontwikkelen met een combinatie van maatregelen om het tekort aan vakmensen weg te werken en werknemers met succes door de groene en de digitale transitie te loodsen. Dergelijke pakketten zouden uit drie componenten moeten bestaan: i) in de tijd beperkte, goed ontworpen aanwervings- en transitiestimulansen en steun van ondernemerschap; ii) bij- en omscholingsmogelijkheden die afgestemd zijn op de behoeften van de arbeidsmarkt; iii) meer ondersteuning door diensten voor arbeidsvoorziening. Tegelijkertijd blijft sociale bescherming van fundamenteel belang voor de samenhang van de eurozone, zowel in de nasleep van de gezondheids- en de economische crisis als met het oog op een eerlijke groene en digitale transities. De Europese pijler van sociale rechten blijft het kompas voor beleidsactie op het gebied van werkgelegenheid, vaardigheden en sociale aangelegenheden waarmee economische en sociale convergentie en betere arbeids- en leefomstandigheden in de lidstaten worden bevorderd. Het in maart 2021 aangenomen actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten omvat drie hoofddoelen van de Unie inzake i) werkgelegenheid, ii) volwassenenonderwijs en iii) vermindering van de armoede tegen 2030, waartoe relevante beleidsmaatregelen zullen bijdragen. Die doelen werden door de leiders van de Unie verwelkomd op de sociale top van Porto van 8 mei 2021 en in de bijeenkomst van de Europese Raad van 24–25 juni 2021.

                  (13)

                  De lidstaten hebben met financiële en beleidsondersteuning van de faciliteit ambitieuze hervormings- en investeringsplannen opgesteld waarvan de uitvoering cruciaal is. Het is essentieel de kwaliteit van instituties te verbeteren, met name door versterking van de bestuurlijke capaciteit, waardoor een snelle absorptie van de betrokken middelen tot stand worden gebracht, waarbij overlappingen met andere instrumenten van de Unie worden voorkomen en moet worden vermeden dat de faciliteit en bestaande instrumenten elkaar in de weg zitten. Door een beter ondernemingsklimaat kunnen de lidstaten de randvoorwaarden voor particuliere investeringen verbeteren. De soepele werking van de interne markt vereist behoud en versterking van de veerkracht van toeleveringsketens op de interne markt. Dit kan gebeuren door tekorten en knelpunten in het aanbod op te sporen en weg te werken. Daarnaast zijn open markten, convergentie van normen, grotere diversificatie, circulariteit en hulpbronnenefficiëntie nodig. De aanbeveling van de Raad van 13 juli 2021 over het economisch beleid van de eurozone heeft niet aan actualiteit ingeboet. Hierin wordt opgeroepen tot verdere integratie van de eengemaakte markt voor goederen en diensten – waaronder de digitale eengemaakte markt – door onnodige beperkingen weg te nemen, markttoezicht te versterken en voldoende administratieve capaciteit in te zetten.

                  (14)

                  Dankzij eerdere hervormingen heeft de banksector veerkracht laten zien bij ernstige economische druk. Dankzij uitgebreide beleidsondersteuning op het dieptepunt van de crisis en het solide herstel in 2021 is er thans minder reden tot zorg over zwakkere bedrijfsbalansen. Het kan echter niet worden uitgesloten dat de kwaliteit van de activa van de banken in de eurozone enige verslechtering zal ervaren. Tijdige monitoring van risico’s, proactieve samenwerking met debiteuren en actief beheer van oninbare leningen, in combinatie met een sterkere winstgevendheid en een robuust regelgevingskader, zijn belangrijk om de stabiliteit van de banksector en het vermogen van de banksector om het economisch herstel te financieren, te handhaven.

                  (15)

                  De economische omvang en integratie van de eurozone en de maatregelen die in reactie op de COVID-19-crisis zijn genomen, hebben in die crisis overal ter wereld stabiliserend gewerkt. Om sterker uit de crisis te komen, zullen de lidstaten van de eurozone, gelet op hun economische verwevenheid, de komende jaren moeten zorgen voor de afgesproken investeringen en hervormingen. Tegelijkertijd moet de EMU verder worden verdiept om haar weerbaarheid tegen toekomstige schokken te vergroten en haar in staat te stellen om internationaal sterker te staan. Ontwikkelingen in geavanceerde en opkomende markteconomieën hebben langs een aantal wegen rechtstreeks gevolgen voor de eurozone, onder meer wat betreft het gezondheids- en vaccinatiebeleid, de monetaire-beleidstrajecten, financiële stromen, mondiale waardeketens en handel. De krapte die in het kielzog van het herstel is ontstaan in mondiale toeleveringsketens, laat nog maar eens de groeiende mondiale economische verwevenheid zien. Ondertussen bleef het overschot op de lopende rekening in de eurozone geleidelijk dalen en kwam in 2020 uit in de buurt van het door de fundamentele economische parameters gesuggereerde niveau. In de prognose wordt echter gerekend op een stijging van het overschot van 2,6 % in 2020 tot 3,4 % in 2023. Door de internationale rol van de euro, die de afgelopen jaren grotendeels stabiel is gebleven, te versterken, onder meer door de ontwikkeling van een digitale euro, kan de economische en financiële autonomie van de eurozone en van de Unie worden versterkt en kan de mondiale financiële stabiliteit worden verbeterd.

                  (16)

                  Verdieping van de EMU blijft essentieel. De bankenunie en de kapitaalmarktenunie zijn twee elkaar versterkende projecten om groei te bevorderen, financiële stabiliteit te verzekeren en een echte en hechte EMU te ondersteunen. Door de resterende lacunes in de EMU te dichten, zullen de stabiliteit en veerkracht van de eurozone verder toenemen, zullen de economieën van de eurozone een stimulans krijgen om weer op te bloeien, en zal de euro internationaal aan belang winnen. Voltooiing van de bankenunie, en in dat verband de overeenkomsten tot wijziging van het Verdrag tot instelling van het Europees Stabiliteitsmechanisme (8) en van de Overeenkomst betreffende de overdracht en mutualisatie van de bijdragen aan het gemeenschappelijk afwikkelingsfonds, gedaan te Brussel op 21 mei 2014 tijdig te ratificeren, en van de kapitaalmarktenunie blijft van wezenlijk belang. Die voltooiing zal op zijn beurt bevorderlijk zijn voor de groene en de digitale transitie, die omvangrijke investeringen vraagt. Op de Eurotop van 25 juni 2021 werd opnieuw toegezegd dat de bankenunie zal worden voltooid en werd de Eurogroep in inclusieve samenstelling verzocht snel consensus te bereiken over een tijdgebonden stappenplan voor alle nog te voltooien onderdelen van de bankenunie. Op de top werd verder opgeroepen tot een snelle uitvoering van het actieplan voor de kapitaalmarktunie van 2020, dat is opgenomen in de mededeling van de Commissie van 24 september 2020 getiteld “Een kapitaalmarktenunie voor mensen en bedrijven - een nieuw actieplan”, overeenkomstig de prioriteiten van de conclusies van de Raad van 3 december 2020 over dat actieplan. Ook de aanbeveling van de Raad van 13 juli 2021 over het economisch beleid van de eurozone, waarin wordt opgeroepen tot voltooiing van de EMU en versterking van de internationale rol van de euro, blijven belangrijk,

            BEVEELT AAN dat de lidstaten van de eurozone in de periode 2022-2023 zowel individueel – onder meer via de uitvoering van hun herstel- en veerkrachtplannen – als collectief binnen de Eurogroep de volgende actie ondernemen:

                  1)

                  het nationale begrotingsbeleid van de lidstaten blijven gebruiken en coördineren ten behoeve van een doeltreffende ondersteuning van een duurzaam en inclusief herstel. In 2022 een gematigd ondersteunende begrotingskoers in de eurozone handhaven waarbij rekening wordt gehouden met de nationale begrotingen en de financiering uit de herstel- en veerkrachtfaciliteit. Begrotingsmaatregelen geleidelijk richten op investeringen voor een duurzaam en inclusief herstel, in overeenstemming met de groene en de digitale transitie en met bijzondere aandacht voor de kwaliteit van de maatregelen. Rekening houden met een bepaalde mate van onzekerheid, en het begrotingsbeleid flexibel houden om te kunnen reageren op het verdere verloop van de COVID-19-pandemie. Het begrotingsbeleid differentiëren op basis van de kracht van het herstel, het borgen van de houdbaarheid van de begroting en het stimuleren van investeringen, en daarbij voor ogen houden dat de verschillen teruggedrongen moeten worden.

                  2)

                  beleid bevorderen dat agressieve belastingplanning, belastingontduiking en belastingontwijking aanpakt om zo te komen tot eerlijke en efficiënte belastingstelsels. Het beperken van schadelijke belastingconcurrentie, onder meer door handen en voeten te geven aan de wereldwijd bereikte consensus om fiscale uitdagingen aan te pakken die voortvloeien uit economische digitalisering en globalisering. De belastingdruk op arbeid verkleinen en een verschuiving bevorderen van belasting op arbeid naar minder verstorende belastingen. Van noodmaatregelen op arbeidsmarkten overstappen op herstelmaatregelen door een doeltreffend actief arbeidsmarktbeleid te voeren in de vorm van: i) het ondersteunen van de overgang naar een andere baan, met name in een groene en de digitale economie; ii) het combineren van maatregelen om het tekort aan vakmensen weg te werken, het versterken van bij- en omscholing en het bieden van gerichte stimulansen om mensen in dienst te nemen; en iii) het vergroten van de capaciteit van openbare diensten voor arbeidsvoorziening om vraag en aanbod op de arbeidsmarkt beter op elkaar af te stemmen. Inclusieve, hoogwaardige onderwijs- en opleidingsstelsels versterken. De instap op de arbeidsmarkt van jongeren, vrouwen en kwetsbare groepen stimuleren, zorgen voor adequate arbeidsomstandigheden, het aanpakken van segmentering van de arbeidsmarkt, socialebeschermingsstelsels uitbouwen en waar nodig aanpassen, en de toegang tot de arbeidsmarkt verbeteren om zo problemen als gevolg van de COVID-19-crisis en uitdagingen in verband met de groene en de digitale transitie het hoofd te bieden. De sociale partners daadwerkelijk betrekken bij de beleidsvorming, de sociale dialoog versterken, en collectieve arbeidsonderhandelingen bevorderen. Zorgen voor de uitwisseling van en convergentie naar goede praktijken inzake arbeidsmarkt- en sociaal beleid die de economische en sociale veerkracht vergroten.

                  3)

                  toezien op de effectiviteit van pakketten voor beleidsondersteuning ten behoeve van ondernemingen, de focus leggen op gerichtere steun voor de solvabiliteit van levensvatbare ondernemingen die in de COVID-19-crisisonder druk zijn komen te staan, en meer gebruikmaken van instrumenten op basis van eigen vermogen. Capaciteit van insolventiekaders voor een effectieve en tijdige afhandeling van faillissementen en schuldherstructurering versterken, maximale waarde behouden, en een efficiënte instroom van kapitaal in de reële economie, alsook grensoverschrijdende investeringen, bevorderen. Snel vooruitgang boeken bij de verdieping van de kapitaalmarktenunie, waarover de Commissie wetsvoorstellen heeft gedaan die gericht zijn op het ondersteunen van de financiering van de economie, het vergroten van investeringsmogelijkheden voor ondernemingen en particulieren, en het wegnemen van grensoverschrijdende belemmeringen voor investeringen in de eengemaakte markt waarvoor grond noch reden is.

                  4)

                  de nationale institutionele kaders blijven versterken en hervormingen doorvoeren om knelpunten voor investeringen en de herschikking van kapitaal aan te pakken, en een efficiënt en tijdig gebruik van Uniemiddelen bewerkstelligen. De administratieve lasten voor het bedrijfsleven verminderen en het ondernemingsklimaat verbeteren. De slagvaardigheid en digitalisering van overheden versterken. Het beheer van de overheidsfinanciën verbeteren, onder meer via groene budgettering en een betere effectiviteit van de beheerskaders voor overheidsinvesteringen, en het verbeteren van de samenstelling en de kwaliteit van overheidsfinanciën door middel van uitgaventoetsingen. Hierbij moet bijzondere aandacht uitgaan naar de kwaliteit van overheidsinvesteringen en investeringen in mensen en vaardigheden. Ook moeten overheidsuitgaven beter worden afgestemd op de feitelijke behoeften aan herstel en veerkracht.

                  5)

                  zorgen voor macrofinanciële stabiliteit, de kredietmogelijkheden voor de economie in stand houden, niet-renderen de leningen blijven aanpakken door onder meer de kwaliteit van de activa te monitoren, tijdig en proactief samenwerken met noodlijdende debiteuren, met name levensvatbare debiteuren, en de verdere ontwikkeling van secundaire markten voor oninbare leningen ter hand nemen. Verder werken aan de voltooiing van de bankenunie via een tijdgebonden en stapsgewijs plan waarin alle elementen aan de orde komen die nog niet geregeld zijn, en wel met hetzelfde ambitieniveau, alsmede verder werken aan het versterken van de internationale rol van de euro. De verkennende werkzaamheden met betrekking tot de mogelijke invoering van een digitale euro blijven ondersteunen.

            Bij de verdere verdieping van de EMU zou rekening moeten worden gehouden met de lessen die zijn getrokken uit de alomvattende economische beleidsrespons van de Unie op de COVID-19-crisis. Voortgang bij de verdere verdieping van de EMU moet worden nagestreefd met volledige inachtneming van de interne markt van de Unie en op een manier die open en transparant is voor de lidstaten die geen deel uitmaken van de eurozone.

         Gedaan te Luxemburg, 5 april 2022.

               Voor de Raad

               De voorzitter

            B. LE MAIRE

         (1)  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

         (2)  PB L 306 van 23.11.2011, blz. 25.

         (3)  Verordening (EU) 2020/2094 van de Raad van 14 december 2020 tot vaststelling van een herstelinstrument van de Europese Unie ter ondersteuning van het herstel na de COVID-19-crisis (PB L 433I van 22.12.2020, blz. 23).

         (4)  Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad van 12 februari 2021 tot instelling van de herstel- en veerkrachtfaciliteit (PB L 57 van 18.2.2021, blz. 17).

         (5)  PB C 283 van 15.7.2021, blz. 1.

         (6)  Richtlijn (EU) 2019/1023 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende preventieve herstructureringsstelsels, betreffende kwijtschelding van schuld en beroepsverboden, en betreffende maatregelen ter verhoging van de efficiëntie van procedures inzake herstructurering, insolventie en kwijtschelding van schuld, en tot wijziging van Richtlijn (EU) 2017/1132 (richtlijn betreffende herstructurering en insolventie) (PB L 172 van 26.6.2019, blz. 18).

         (7)  Aanbeveling (EU) 2021/402 van de Commissie van 4 maart 2021 over doeltreffende actieve steun voor werkgelegenheid na de COVID-19-crisis (EASE) (PB L 80 van 8.3.2021, blz. 1).

         (8)  Verdrag tot instelling van het Europees Stabiliteitsmechanisme tussen het Koninkrijk België, de Bondsrepubliek Duitsland, de Republiek Estland, Ierland, de Helleense Republiek, het Koninkrijk Spanje, de Franse Republiek, de Italiaanse Republiek, de Republiek Cyprus, de Republiek Letland, de Republiek Litouwen, het Groothertogdom Luxemburg, Malta, het Koninkrijk Der Nederlanden, de Republiek Oostenrijk, de Portugese Republiek, de Republiek Slovenië, de Slowaakse Republiek en de Republiek Finland, ondertekend te Brussel op 2 februari 2012.


title: Aanbeveling van de Europese Centrale bank Van 29 maart 2022 aan de Raad van de Europese Unie betreffende de externe accountants van Lietuvos Bankas (ECB/2022/15) 2022/C 153/02

text:
               7.4.2022

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 153/7

      AANBEVELING VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK
      Van 29 maart 2022
      aan de Raad van de Europese Unie betreffende de externe accountants van Lietuvos Bankas
      (ECB/2022/15)
      (2022/C 153/02)
      De Raad van bestuur van de Europese Centrale Bank,
      Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
      Gezien de statuten van het Europees Stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale Bank, en met name artikel 27.1,
      Overwegende hetgeen volgt:

                  (1)

                  De rekeningen van de Europese Centrale Bank (ECB) en van de nationale centrale banken van de lidstaten die de euro als munt hebben worden gecontroleerd door onafhankelijke externe accountants die door de Raad van bestuur van de ECB worden aanbevolen en door de Raad van de Europese Unie worden aanvaard.

                  (2)

                  Het mandaat van de huidige externe accountants van Lietuvos bankas, Ernst & Young Baltic UAB, eindigde na de audit van het boekjaar 2021. Het is derhalve noodzakelijk om met ingang van het boekjaar 2022 externe accountants te benoemen.

                  (3)

                  Lietuvos bankas heeft UAB ROSK Consulting als externe accountants geselecteerd voor de boekjaren 2022 tot en met 2024,

            HEEFT DE VOLGENDE AANBEVELING VASTGESTELD:
      Het verdient aanbeveling dat UAB ROSK Consulting wordt benoemd als externe accountants van Lietuvos bankas voor de boekjaren 2022 tot 2024.

         Gedaan te Frankfurt am Main, 29 maart 2022.

               De president van de ECB

            Christine LAGARDE


title: Aanbeveling (EU) 2022/561 van de Commissie van 6 april 2022 betreffende controle op de aanwezigheid van glycoalkaloïden in aardappelen en van aardappelen afgeleide producten

text:
               7.4.2022

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               L 108/66

      AANBEVELING (EU) 2022/561 VAN DE COMMISSIE
      van 6 april 2022
      betreffende controle op de aanwezigheid van glycoalkaloïden in aardappelen en van aardappelen afgeleide producten
      DE EUROPESE COMMISSIE,
      Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 292,
      Overwegende hetgeen volgt:

                  (1)

                  Het panel voor contaminanten in de voedselketen (Contam) van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) heeft in 2020 een risicobeoordeling goedgekeurd voor glycoalkaloïden in diervoeders en levensmiddelen, met name in aardappelen en van aardappelen afgeleide producten (1).

                  (2)

                  Bij de mens omvatten de acute toxische effecten van aardappelglycoalkaloïden (α-solanine en α-chaconine) gastro-intestinale symptomen zoals misselijkheid, braken en diarree. Voor deze effecten heeft het Contam-panel een laagste dosis of concentratie waarbij een schadelijk effect is waargenomen (lowest-observed-adverse-effect level — LOAEL) van 1 mg totale aardappelglycoalkaloïden/kg lichaamsgewicht (lg) per dag aangewezen als referentiepunt voor de karakterisering van het risico na acute blootstelling. Een blootstellingsmarge (margin of exposure — MOE) van meer dan 10 geeft aan dat er geen gezondheidsrisico bestaat. Bij deze MOE van 10 wordt rekening gehouden met de extrapolatie van een LOAEL naar een niveau zonder waarneembaar schadelijk effect (no-observed-adverse-effect level — NOAEL) (een factor 3) en de interindividuele variabiliteit in toxicodynamica (factor 3,2). Aangezien schattingen van acute blootstelling in bepaalde blootstellingsscenario’s tot een MOE van minder dan 10 hebben geleid, is sprake van een gezondheidsprobleem.

                  (3)

                  Het Contam-panel heeft aanbevolen meer gegevens over de aanwezigheid van glycoalkaloïden en hun aglyconen te verzamelen in de aardappelrassen die op de markt beschikbaar zijn, in nieuwe aardappelrassen die het resultaat zijn van teeltexperimenten en in verwerkte aardappelproducten, met inbegrip van levensmiddelen voor zuigelingen.

                  (4)

                  Goede landbouwpraktijken, goede opslag- en vervoersomstandigheden en goede productiepraktijken kunnen de aanwezigheid van glycoalkaloïden in aardappelen en verwerkte aardappelproducten verminderen. Er moet echter meer informatie worden verzameld over de factoren die tot relatief hoge gehalten glycoalkaloïden in aardappelen en verwerkte aardappelproducten leiden, zodat kan worden vastgesteld welke maatregelen moeten worden genomen om het vóórkomen van glycoalkaloïden in deze levensmiddelen te voorkomen of te verminderen. Indien mogelijk moeten met name in verwerkte aardappelproducten ook de afbraakproducten β- en γ-solanine en chaconine en het aglycon solanidine worden geanalyseerd, aangezien deze verbindingen dezelfde toxiciteit hebben als α-solanine en α-chaconine.

                  (5)

                  De resultaten van de controle op glycoalkaloïden moeten betrouwbaar en vergelijkbaar zijn. Het is daarom passend instructies te geven over de extractie en de vereisten voor de analyse ervan. Daar het glycoalkaloïdengehalte in niet-geschilde aardappelen hoger is dan in geschilde aardappelen en in kleine aardappelen hoger is dan in grotere aardappelen, is het belangrijk om bij het rapporteren van aanwezigheidsgegevens informatie over deze factoren te verstrekken.

                  (6)

                  Om advies te geven over de vraag wanneer het passend zou zijn de factoren te identificeren die tot relatief hoge glycoalkaloïden leiden, is het passend een indicatieve waarde voor aardappelen vast te stellen. Het is ook passend meer informatie te verkrijgen over de effecten van de verwerking op het glycoalkaloïdengehalte.

                  (7)

                  Daarom moet worden aanbevolen de glycoalkaloïden in aardappel- en aardappelproducten te controleren en vast te stellen welke factoren tot hoge gehalten daarvan leiden, en is het passend meer informatie te verzamelen over de effecten van de verwerking op het glycoalkaloïdengehalte,

            HEEFT DE VOLGENDE AANBEVELING VASTGESTELD:

                  1.

                  De lidstaten moeten, met de actieve betrokkenheid van exploitanten van levensmiddelenbedrijven, toezicht houden op de glycoalkaloïden α-solanine en α-chaconine in aardappelen en aardappelproducten. Indien mogelijk moeten ook de afbraakproducten β- en γ-solanine en chaconine en het aglycon solanidine worden geanalyseerd, met name in verwerkte aardappelproducten.

                  2.

                  Om enzymatische afbraak van α-chaconine te voorkomen, met name bij de analyse van (al dan niet geschilde) rauwe aardappelen, moet vóór de extractie en de opzuivering een oplossing van 1 % mierenzuur in methanol aan de aardappelen worden toegevoegd in een verhouding van 1:2 (volume:gewicht) wanneer deze worden gemengd en gehomogeniseerd. De aanbevolen analysemethoden zijn vloeistofchromatografie met ultraviolet-fotodiode-arraydetectie (LC-UV-DAD) of vloeistofchromatografie-massaspectrometrie (LC-MS). Er kunnen andere analysemethoden worden toegepast, mits er bewijs bestaat dat zij betrouwbare resultaten opleveren voor afzonderlijke glycoalkaloïden. De bepaalbaarheidsgrens (LOQ) voor de bepaling van elke glycoalkaloïde moet bij voorkeur rond 1 mg/kg liggen en mag niet hoger zijn dan 5 mg/kg.

                  3.

                  De lidstaten moeten, met de actieve betrokkenheid van exploitanten van levensmiddelenbedrijven, onderzoek doen naar de factoren die ertoe leiden dat deze niveaus boven het indicatieve niveau liggen van 100 mg α-solanine en α-chaconine (samen) per kilogram aardappelen/verwerkte aardappelproducten.

                  4.

                  De lidstaten en exploitanten van levensmiddelenbedrijven moeten de EFSA uiterlijk op 30 juni van elk jaar de gegevens voor het voorgaande jaar verstrekken die in één databank moeten worden opgenomen overeenkomstig de voorschriften van de richtsnoeren van de EFSA inzake standaardmonsterbeschrijving (Standard Sample Description — SSD) voor levensmiddelen en diervoeders en de aanvullende specifieke rapportagevereisten van de EFSA (2). Het is belangrijk om voor aardappelen en verwerkte aardappelproducten het ras aan te geven, samen met de grootte van de aardappelen (gemiddeld gewicht van de aardappelen, met name voor niet-geschilde aardappelen), of het gaat om vroege aardappelen of rijpe, gedurende een langere periode opgeslagen aardappelen, de plaats van bemonstering (bij de producent, de groothandel of de detailhandel) en of de aardappelen al dan niet zijn geschild (3).

         Gedaan te Brussel, 6 april 2022.

               Voor de Commissie

            Stella KYRIAKIDES

               Lid van de Commissie

         (1)  EFSA CONTAM Panel (EFSA Panel on Contaminants in the Food Chain), 2020. Scientific Opinion — Risk assessment of glycoalkaloids in feed and food, in particular in potatoes and potato-derived products. EFSA Journal 2020;18(8):6222, 190 blz.; https://doi.org/10.2903/j.efsa.2020.,6222

         (2)  https://www.efsa.europa.eu/en/call/call-continuous-collection-chemical-contaminants-occurrence-data-0

         (3)  Tests op het effect van het schillen op het glycoalkaloïdengehalte moeten worden uitgevoerd met een (aardappel-)schiller.


title: Aanbeveling van de Raad van 5 april 2022 over bruggen bouwen voor doeltreffende Europese samenwerking in het hoger onderwijs (Voor de EER relevante tekst) 2022/C 160/01

text:
               13.4.2022

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 160/1

      AANBEVELING VAN DE RAAD
      van 5 april 2022
      over bruggen bouwen voor doeltreffende Europese samenwerking in het hoger onderwijs
      (Voor de EER relevante tekst)
      (2022/C 160/01)
      DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
      Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name de artikelen 165 en 166,
      Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
      Overwegende hetgeen volgt:

                  1.

                  Een diepgaandere en doeltreffendere transnationale samenwerking in het hoger onderwijs in heel Europa is van cruciaal belang om de waarden, de identiteit en de democratie van de Unie te ondersteunen, de veerkracht van de Europese samenleving en economie te vergroten en een duurzame toekomst tot stand te brengen. Om de uitdagingen met betrekking tot de groene en de digitale transitie, de vergrijzing en andere grote sociaal-economische vraagstukken aan te gaan, zijn sterke onderling verbonden hogeronderwijsinstellingen nodig waar kennis wordt gedeeld en samen innovatieve oplossingen worden bedacht. Daarnaast bieden zij Europa de kans om haar op technologie gebaseerd concurrentievermogen te vergroten.

                  2.

                  Het bouwen van bruggen die instellingen voor hoger onderwijs in staat stellen diepgaander, langdurig en doeltreffend transnationaal samen te werken op instellingniveau, is een belangrijk instrument om instellingen voor hoger onderwijs samen sterker te maken en studenten, een leven lang lerenden, onderzoekers en personeel op een toekomst als wereldburgers voor te bereiden. Overal in Europa spelen hogeronderwijsinstellingen met snel veranderende disciplines en leeromgevingen – bijvoorbeeld met betrekking tot de groene en de digitale transitie – in op een snel veranderende wereld. Dit vereist nieuwe denkwijzen, nieuwe benaderingen en nieuwe structuren voor samenwerking en mobiliteit van studenten, personeel en onderzoekers over de grenzen van disciplines en geografische grenzen heen, waarbij fysieke mobiliteit de belangrijkste vorm van mobiliteit blijft. Deze nieuwe en door de digitale transitie aangedreven realiteit zal zorgen voor een nieuw aantrekkelijk onderwijsaanbod en nieuwe vormen en mogelijkheden voor transnationale samenwerking en mobiliteit – zowel fysiek als online – voor alle lerenden, ook voor kansarmen of bewoners van afgelegen gebieden, zoals de ultraperifere gebieden, en zal de diversiteit bij academici, onderzoekers en professioneel personeel aanmoedigen.

                  3.

                  Nauwere samenwerking tussen diverse instellingen voor hoger onderwijs in de hele EU – onder meer universiteiten, onderzoeksuniversiteiten, technische universiteiten, instellingen voor beroepsonderwijs en -opleiding en instellingen voor hoger kunstonderwijs en kunstacademies – is een belangrijk beginsel dat ten grondslag ligt en inherent is aan de Europese Onderwijsruimte en de Europese Onderzoeksruimte. Diepgaandere transnationale samenwerking tussen diverse en complementaire instellingen in heel Europa ondersteunt de eerlijke toegang tot inclusief onderwijs, opleiding en onderzoek van hoge kwaliteit, bevordert het creëren en verspreiden van kennis, vergemakkelijkt het delen van capaciteit en infrastructuur, draagt bij tot de vitaliteit van regio’s en gemeenschappen en helpt een einde te maken aan kansarmoede en geografische ongelijkheden. Dergelijke samenwerking kan ook de integratie in de onderzoeks-, innovatie- en industriële ecosystemen bevorderen. Transnationale samenwerking draagt ook bij tot de ontsluiting van het volledige potentieel van het hoger onderwijs als promotor van vaardigheden, competenties en kennis – bijvoorbeeld voor de digitale en de groene transitie – en draagt bij tot de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten.

                  4.

                  In de mededeling van de Commissie “De Europese onderwijsruimte tegen 2025 tot stand brengen” (1) wordt gepleit voor naadloze en ambitieuze transnationale samenwerking, een vereenvoudigde uitreiking van gezamenlijke diploma’s en onderzoek naar de haalbaarheid van een wettelijk statuut voor allianties zoals de “Europese Universiteiten”. De Resolutie van de Raad betreffende een strategisch kader voor Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding met het oog op de Europese onderwijsruimte en verder (2021-2030) (2) pleit voor nauwere samenwerking, de bundeling van kennis en middelen en het creëren van meer mobiliteitsmogelijkheden voor studenten, academici en onderzoekers, onder meer door de volledige uitrol van het initiatief “Europese Universiteiten” en het initiatief “Europese studentenpas”. In zijn conclusies over het initiatief “Europese universiteiten – Een brug slaan tussen hoger onderwijs, onderzoek, innovatie en samenleving: de weg effenen voor een nieuwe dimensie in het Europese hoger onderwijs” (3) heeft de Raad de lidstaten verzocht om de belemmeringen voor compatibelere stelsels voor hoger onderwijs weg te werken en de haalbaarheid van gezamenlijke Europese diploma’s te onderzoeken. In zijn conclusies getiteld “Het verdiepen van de Europese onderzoeksruimte: onderzoekers aantrekkelijke en duurzame loopbanen en arbeidsvoorwaarden bieden en braincirculation verwezenlijken” (4) deed de Raad een beroep op de Commissie om lidstaten te ondersteunen bij het ontwerpen van beleidsmaatregelen voor naadloze en ambitieuze transnationale samenwerking tussen hogeronderwijsinstellingen in Europa, met name op het gebied van academische en onderzoeksloopbanen. In de mededeling van de Commissie over een nieuwe EOR voor onderzoek en innovatie (5) en het pact voor onderzoek en innovatie in Europa (6) wordt voor nauwere samenwerking gepleit en wordt het potentieel van initiatieven zoals de “Europese Universiteiten” voor de transformatie van het hoger onderwijs onderkend. Ook in de Europese vaardighedenagenda (7) wordt opgeroepen de obstakels voor doeltreffende en diepgaandere transnationale samenwerking uit de weg te ruimen.

                  5.

                  In het ministeriële communiqué van Rome over de Europese ruimte voor hoger onderwijs en in de aanbeveling van de Raad betreffende de bevordering van automatische wederzijdse erkenning van kwalificaties van hoger onderwijs en hoger secundair onderwijs en opleiding en de resultaten van leerperioden in het buitenland (8), wordt ertoe opgeroepen de transnationale samenwerking te bevorderen en te vergemakkelijken. In de resolutie van het Europees Parlement “De Europese onderwijsruimte: een gedeelde holistische benadering” (9) wordt onderstreept dat er behoefte is aan meer samenwerking en gepleit voor het benutten van synergieën tussen de Europese Onderwijsruimte, de Europese Onderzoeksruimte en de Europese ruimte voor hoger onderwijs.

                  6.

                  De 41 “Europese Universiteiten”, die door het Erasmus+-programma worden ondersteund en aanvullende steun krijgen uit Horizon 2020 voor de onderzoeks- en innovatiedimensie, en soortgelijke reeds lang bestaande geïnstitutionaliseerde samenwerkingsmodellen, leveren nuttige ervaringen op bij het testen van modellen voor diepgaandere transnationale samenwerking die verder gaan dan de bestaande strategieën, governance en samenwerkingsecosystemen van de individuele instellingen. Ze zijn voor het bredere veld van het hoger onderwijs een bron van inspiratie om systeemhervormingen door te voeren en tegelijkertijd voor een betere coördinatie tussen Europese beleidsmaatregelen op het gebied van hoger onderwijs en onderzoek te zorgen.

                  7.

                  In deze aanbeveling van de Raad worden onder “Europese Universiteiten” de universiteiten verstaan die in het kader van het Erasmus+-programma worden gefinancierd, eventueel met aanvullende steun uit het Horizon-programma voor de onderzoeks- en innovatiedimensie. Met de “allianties van instellingen voor hoger onderwijs” wordt verwezen naar alle andere samenwerkingsmodellen, zoals de kennis- en innovatiegemeenschappen. Deze aanbeveling van de Raad wil de transnationale samenwerking voor alle Europese instellingen voor hoger onderwijs faciliteren en beperkt zich dus niet tot die instellingen die in het kader van het initiatief “Europese Universiteiten” worden gesteund.

                  8.

                  De “Europese Universiteiten” dragen bij aan de kwaliteit van transnationale samenwerking door middel van interinstitutionele strategieën die leren en onderwijs, onderzoek, innovatie en kennisoverdracht naar de economie en de samenleving combineren, en veranderingen in het beleid en de samenleving bevorderen.

                  9.

                  Allianties in het hoger onderwijs zouden, op vrijwillige basis, gebruik moeten kunnen maken van geïnstitutionaliseerde samenwerkingsinstrumenten, zoals een mogelijk wettelijk statuut voor allianties van hogeronderwijsinstellingen, dat hen in staat stelt indien nodig gemeenschappelijke financiële, personele, digitale en fysieke middelen en diensten te delen met het oog op virtuele interuniversitaire campussen en interoperabele platforms voor gezamenlijke digitale of gemengde (blended) activiteiten. Om de groene en de digitale transitie doeltreffend te kunnen aanpakken en daarbij de transnationale samenwerking te verdiepen, moeten de ontwikkeling van interdisciplinaire modules en het ontwerp van gezamenlijke studieprogramma’s op basis van gezamenlijk opgestelde Europese criteria, overeenkomstig de instrumenten van het Bolognaproces, verder worden bevorderd op nationaal, regionaal en institutioneel niveau. Door flexibele en inclusieve mobiliteit mogelijk te maken en het gebruik van de Europese studentenpas te verbreden, kunnen er meer mogelijkheden voor lerenden, academici, onderzoekers en personeelsleden worden gecreëerd. Er is voldoende financiering op lange termijn nodig om capaciteit op te bouwen en de geplande ambities op het gebied van transnationale samenwerking te realiseren.

                  10.

                  Met het oog op diepgaandere samenwerking tussen instellingen voor hoger onderwijs is het zaak allesomvattende uitdagingen aan te gaan. De verschillen in externe kwaliteitsborging, de ongelijke automatische wederzijdse erkenning van kwalificaties en studieperioden in het buitenland – en de daarmee samenhangende ongelijke naleving van cruciale afspraken in het kader van het Bolognaproces, alsook de verschillende diplomastructuren, de verschillen bij de toepassing van de Europese benadering voor kwaliteitsborging van gezamenlijke programma’s en het Europees studiepuntensysteem (ECTS) en de gedeeltelijke erkenning van virtueel en blended leren hebben op alle niveaus gevolgen voor de naadloze ontwikkeling, de externe kwaliteitsborging en de accreditatie van gezamenlijke transnationale onderwijsactiviteiten en -programma’s. Door deze problemen te verhelpen en de Bologna-instrumenten volledig te implementeren, is het mogelijk de administratieve lasten te verminderen, transnationale samenwerking te vergemakkelijken en de uitvoering van innovatieve interdisciplinaire pedagogische methoden over landsgrenzen heen te bevorderen.

                  11.

                  Europese transnationale samenwerking op institutioneel niveau is een krachtig instrument om de transformatie naar excellente, inclusieve, concurrerende, duurzame en aantrekkelijke instellingen voor hoger onderwijs te ondersteunen en hier verdere stappen in te zetten. Daarbij worden al hun taken (onderwijs, onderzoek, innovatie en dienstverlening aan de samenleving) ingevuld, worden voordelen voor het hoger onderwijs en andere sectoren gegenereerd ter bevordering van een Europa van kennis, veerkracht en democratie en wordt recht gedaan aan onze Europese levenswijze en waarden. De transnationale samenwerking moet worden vergemakkelijkt met behulp van een reeks coherente Europese en nationale maatregelen, de doeltreffende toepassing van beschikbare Europese initiatieven, instrumenten en tools, zoals de “Europese Universiteiten”, de instrumenten van het Bolognaproces of de Europese studentenpas, en de verkenning van mogelijke nieuwe instrumenten. Deze nieuwe instrumenten kunnen stapsgewijs en samen worden ontwikkeld, waardoor instellingen voor hoger onderwijs bruggen kunnen bouwen en doeltreffender grensoverschrijdend kunnen samenwerken, de stelsels voor hoger onderwijs meer samenhang krijgen, het hele hoger onderwijs hiervan de vruchten plukt en aan de samenleving waarde wordt toegevoegd,

            BEVEELT AAN DAT DE LIDSTATEN:
      met volledige inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, de institutionele autonomie en de academische vrijheid, in overeenstemming met de nationale omstandigheden en in nauwe samenwerking met alle relevante belanghebbenden:

                  1.

                  Instellingen voor hoger onderwijs de mogelijkheid bieden samen na te gaan of het noodzakelijk en haalbaar is geïnstitutionaliseerde samenwerkingsinstrumenten op te zetten, bijvoorbeeld een mogelijk wettelijk statuut voor allianties van hogeronderwijsinstellingen – zoals de “Europese Universiteiten” –, met als doel diepgaandere samenwerking te bevorderen door in voorkomend geval capaciteit te delen wat betreft mensen, technieken, gegevens, onderwijs en onderzoek en innovatie, en te bezien welke voordelen en risico’s dit met zich mee zou brengen. Hen in staat stellen te experimenteren met de diverse mogelijkheden van nauwere samenwerking en, op vrijwillige basis, bestaande Europese instrumenten te testen, zoals de Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS) (10) of het Europees economisch samenwerkingsverband (EESV) (11).

                  2.

                  Instellingen voor hoger onderwijs die bij transnationale samenwerking betrokken zijn zo nodig aanmoedigen om gezamenlijke programma’s aan te bieden en gezamenlijke diploma’s uit te reiken, in overeenstemming met de Bologna-instrumenten (12), en dit vergemakkelijken. In dit verband en op basis van de resultaten van de in punt 12 vastgestelde verkennende acties, de toekenning van een label voor Europese gezamenlijke diploma’s onderzoeken en mogelijk maken. Later kan, op basis van gezamenlijk vastgestelde Europese criteria, worden gewerkt aan een gezamenlijk diploma op alle niveaus, dat wordt uitgereikt op nationaal, regionaal of institutioneel niveau, overeenkomstig de nationale kwalificatiekaders.

                  3.

                  Instellingen voor hoger onderwijs in staat stellen innovatieve gezamenlijke transnationale onderwijsactiviteiten verder te ontwikkelen en in voorkomend geval uit te voeren door hen de mogelijkheid te bieden en aan te sporen passende benaderingen en maatregelen te testen en in te voeren met betrekking tot:

                              a)

                              de toelatings- en inschrijvingscriteria voor studenten en een leven lang lerenden;

                              b)

                              de vaststelling van de leer- en onderwijstalen, met inachtneming van meertaligheid, indien van toepassing;

                              c)

                              het aandeel van onlineleren in het totale onderwijsaanbod; het aandeel van studentenmobiliteit (fysiek, virtueel of blended) in het kader van de gezamenlijke onderwijsactiviteit; en het aandeel en de organisatie van stages, werkplekleren, op uitdagingen gebaseerde benaderingen en interdisciplinaire benaderingen;

                              d)

                              de inclusie van flexibele leertrajecten, zoals kleine leerervaringen die eventueel microcredentials (13) kunnen opleveren;

                              e)

                              de regels voor de toekenning en de overdracht van studiepunten, en transparantie over de beoordeling, overeenkomstig de gebruikersgids voor het Europees studiepuntensysteem (ECTS) als basis voor transnationale gezamenlijke programma’s zonder extra regels of beperkingen;

                              f)

                              het gebruik van informatie over externe kwaliteitsborging van Europese programma’s en/of instellingen voor hoger onderwijs overeenkomstig de normen en richtsnoeren voor kwaliteitsborging in de Europese ruimte voor hoger onderwijs (ESG), die zijn opgenomen in de database van de resultaten van externe kwaliteitsborging (DEQAR) om voor automatische wederzijdse erkenning (14) ten behoeve van verder leren te zorgen, in samenwerking met nationale informatiecentra voor academische erkenning (NARIC’s);

                              g)

                              de mogelijkheid om in voorkomend geval eerdere leerervaringen te erkennen en niet-formeel en informeel leren te valideren op basis van transparante en billijke kwaliteitseisen en het opzetten van een passende beoordeling van lerenden, en de toekenning van studiepunten voor eerdere leerervaringen;

                              h)

                              in voorkomend geval, meer flexibiliteit bij de vaststelling van het template van hun gezamenlijke diploma’s wanneer gezamenlijke transnationale programma’s worden uitgevoerd.

                  4.

                  Geïntegreerde mobiliteit in gezamenlijke transnationale onderwijsprogramma’s ondersteunen

                              a)

                              instellingen voor hoger onderwijs ondersteunen om mobiliteit (fysiek, virtueel of blended) op een meer systematische en flexibele manier in hun gezamenlijke onderwijsprogramma’s op alle niveaus te integreren, zodat een groter aantal studenten, met inbegrip van kansarmen of bewoners van gebieden, zoals de ultraperifere gebieden, academici en onderzoekers, van de dynamiek van geïntegreerde samenwerking in het hoger onderwijs kan profiteren en een evenwichtig circuleren van talent wordt bevorderd;

                              b)

                              de digitalisering van het mobiliteitsbeheer in het kader van multilaterale partnerschappen ondersteunen, met name de standaardisering en digitalisering van bedrijfsprocessen voor de ondertekening van multilaterale interinstitutionele overeenkomsten, onder meer door het gebruik van de Europese studentenpas te verbreden;

                              c)

                              streven naar coherentere benaderingen van leermobiliteit, in voorkomend geval, wat betreft toelatings- en inschrijvingssystemen, beoordelingssystemen, academische kalenders, collegegeldsystemen en de toegang tot en het gebruik van faciliteiten voor hoger onderwijs tijdens de zomer-/vakantiemaanden.

                  5.

                  Zich inzetten om de directe of indirecte financiële steun voor verdieping van de transnationale institutionele samenwerking in het hoger onderwijs te handhaven, ook voor “Europese Universiteiten”

                              a)

                              de deelname van alle soorten instellingen voor hoger onderwijs aan deze diepgaande institutionele transnationale samenwerking zo nodig ondersteunen;

                              b)

                              onder instellingen voor hoger onderwijs een cultuur van hoogwaardige transnationale samenwerking promoten en ontwikkelen door die cultuur waar passend in nationaal beleid op te nemen en te stimuleren, en als prioriteit aan te merken;

                              c)

                              op regionaal, nationaal en EU-niveau beschikbare financieringsbronnen mobiliseren (15) om instellingen voor hoger onderwijs aan “Europese Universiteiten” te laten deelnemen, met inachtneming van de verschillende nationale financieringsregelingen, om waar mogelijk de steun uit het Erasmus+-programma te evenaren of aan te vullen, gecombineerd met de synergie van de steun uit Horizon Europa.

                  6.

                  De kernbeginselen van institutionele autonomie bevorderen en beschermen als noodzakelijke voorwaarde voor het ontwikkelen van gemeenschappelijke governanceregelingen voor diepgaandere transnationale samenwerking met een bottom-upbenadering. Hogeronderwijsinstellingen in staat stellen onafhankelijke beslissingen over de interne governance en financiële, personele en academische aangelegenheden te nemen, de academische vrijheid te beschermen en vertegenwoordigers van het academisch personeel en de studenten actief te betrekken bij de besluitvorming over hun instelling.

                  7.

                  Het wederzijds vertrouwen versterken door externe kwaliteitsborging en de accreditatie van gezamenlijke onderwijsprogramma’s en andere vormen van gezamenlijke onderwijsmogelijkheden die zijn ontwikkeld door institutionele transnationale samenwerkingsmodellen, waaronder “Europese Universiteiten”, overeenkomstig de normen en richtsnoeren inzake kwaliteitsborging.

                              a)

                              verder streven naar de toepassing van institutionele externe kwaliteitsborging. Hierdoor zou de ontwikkeling van een echte institutionele kwaliteitscultuur kunnen worden ondersteund die leidt tot een grotere verantwoordingsplicht en meer compatibiliteit van de systemen in heel Europa op basis van reeds bestaande instrumenten en kaders in de context van de Europese Onderwijsruimte, de Europese Onderzoeksruimte en de Europese ruimte voor hoger onderwijs;

                              b)

                              de mogelijkheid overwegen om in voorkomend geval de zelfaccreditatie van programma’s op basis van institutionele kwaliteitsborging toe te staan ter ondersteuning van de eigen verantwoordelijkheid van instellingen voor hoger onderwijs;

                              c)

                              in landen die zich verlaten op externe kwaliteitsborging op programmaniveau, de mogelijkheid overwegen om:

                                          i)

                                          de volledige uitvoering van de Europese benadering van de kwaliteitsborging van gezamenlijke programma’s mogelijk te maken (16);

                                          ii)

                                          ervoor te zorgen dat de externe evaluatie van gezamenlijke transnationale programma’s kan worden uitgevoerd door één enkel in het Europees register voor kwaliteitsborging in het hoger onderwijs (EQAR) (17) geregistreerd agentschap en dat de resultaten automatisch door alle andere betrokken stelsels voor hoger onderwijs worden aanvaard zonder extra nationale vereisten of procedurele stappen; en

                                          iii)

                                          ervoor te zorgen dat bij hernieuwde accreditatie van gezamenlijke transnationale programma’s de regels van de ESG en de Europese benadering in acht worden genomen (18).

                  8.

                  In voorkomend geval de ontwikkeling van hoogwaardig virtueel leren in samenwerkingsverband, ter aanvulling van persoonlijke interacties, ondersteunen, overeenkomstig de algemene verordening gegevensbescherming, als onderdeel van onderwijs, leren en onderzoek, teneinde inclusieve en studentgerichte transnationale samenwerking te bevorderen en te vergemakkelijken, en met name:

                              a)

                              instellingen voor hoger onderwijs ondersteunen bij de ontwikkeling van virtuele en collaboratieve internationale onlineleermodellen als integraal onderdeel van blended leren, door onder meer in te zetten op leiderschap, strategische planning en robuuste en geïnternationaliseerde pedagogische opleidings- en ondersteuningsdiensten;

                              b)

                              waar passend, hogeronderwijsinstellingen ondersteunen om de tijd die academici besteden aan de ontwikkeling van nieuwe innovatieve pedagogische methoden en nieuwe onderzoekspraktijken via transnationale samenwerking, in hun loopbaanbeoordeling te valoriseren en te erkennen;

                              c)

                              geïnstitutionaliseerde samenwerkingsmodellen ondersteunen, waaronder “Europese Universiteiten” bij hun inspanningen om expertise en middelen te bundelen om gezamenlijke digitale strategieën en gedeelde interoperabele IT-infrastructuur te ontwikkelen en te benutten, bijvoorbeeld door wederzijdse toegang te verlenen tot onlineleren en -onderzoek, systemen voor leermanagement, digitale bibliotheken of platforms voor open onlinecursussen voor een groot publiek (massive open online course, MOOC), opleidings- en ondersteuningsdiensten, naadloze toegang tot vindbare, toegankelijke, interoperabele en herbruikbare gegevens (findable, accessible, interoperable, and reusable, FAIR) en andere interoperabele diensten;

                              d)

                              het testen en proefdraaien van opensource-oplossingen ondersteunen om gemeenschappelijke problemen op te lossen en zo bij te dragen aan de interoperabiliteit, de digitale paraatheid, de datasoevereiniteit en de verantwoordelijkheid van stelsels voor hoger onderwijs.

                  9.

                  Instellingen voor hoger onderwijs ondersteunen bij de ontwikkeling van gezamenlijke interdisciplinaire transnationale onderwijsactiviteiten op alle niveaus (korte cycli, bachelor, master en doctoraat).

                              a)

                              transnationale, op uitdagingen gebaseerde benaderingen mogelijk maken en bevorderen, waarbij lerenden uit verschillende disciplines, culturen en landen samenwerken met onderzoekers, bedrijven, steden, regio’s, niet-gouvernementele organisaties en lokale gemeenschappen om creatieve en innovatieve oplossingen voor mondiale en gemeenschappelijke problemen te vinden;

                              b)

                              het aanbieden van hoogwaardige mogelijkheden voor een leven lang leren voor iedereen stimuleren om bij- en omscholing te vergemakkelijken, met bijzondere aandacht voor de meest gevraagde beroepen op de arbeidsmarkt, en zo bij te dragen aan de persoonlijke en professionele ontwikkeling van lerenden.

                  10.

                  Instellingen voor hoger onderwijs aanmoedigen om lerenden, academici, onderzoekers en personeelsleden te betrekken bij de governance van structuren voor transnationale samenwerking tussen instellingen voor hoger onderwijs, rekening houdend met de bestaande democratische elementen van academisch zelfbestuur, en met name:

                              a)

                              instellingen voor hoger onderwijs aanmoedigen om ervoor te zorgen dat hun governancestructuren een afspiegeling zijn van de steeds diversere achtergrond van lerenden en personeel en van de verschillende werkgelegenheids- en onderwijservaringen, in overeenstemming met de beginselen van inclusie en gelijkheid;

                              b)

                              de capaciteitsopbouw met het oog op sterk en doeltreffend leiderschap ondersteunen als belangrijke motor voor holistische institutionele transnationale samenwerking;

                              c)

                              het genderevenwicht op alle niveaus van de governancestructuren bevorderen;

                              d)

                              mogelijkheden voor peer learning creëren om initiatieven aan te moedigen en te ondersteunen waarbij instellingen voor hoger onderwijs ervaringen kunnen uitwisselen en aan wederzijds leren en de uitwisseling van kennis kunnen deelnemen.

                        De lidstaten wordt aanbevolen zo spoedig mogelijk gevolg te geven aan deze aanbeveling. Ze worden verzocht de Commissie uiterlijk op [datum invoegen: twaalf maanden na goedkeuring door de Raad] te informeren over de maatregelen die op het passende niveau worden genomen om de verwezenlijking van de doelstellingen van deze aanbeveling, als essentiële stappen op weg naar een Europese Onderwijsruimte in 2025, te ondersteunen.

         VERZOEKT DE COMMISSIE:

      met volledige inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, de institutionele autonomie en de academische vrijheid, in overeenstemming met de nationale omstandigheden en in nauwe samenwerking met de lidstaten en alle relevante belanghebbenden:

                  11.

                  Parallel aan de analyse van lopende studies en andere voorbereidende werkzaamheden, de lidstaten en de instellingen voor hoger onderwijs te ondersteunen om het gebruik van bestaande Europese instrumenten vanaf 2022 te testen, als stap in de richting van diepgaandere, flexibele en transnationale samenwerking op de lange termijn, en na te gaan of geïnstitutionaliseerde samenwerkingsinstrumenten, zoals een wettelijk statuut voor allianties van instellingen voor hoger onderwijs, nodig en haalbaar zijn. Deze op vrijwillige basis te gebruiken instrumenten moeten het mogelijk maken capaciteiten en data te delen, personeel uit te wisselen, waar dat van toepassing is, en gezamenlijke programma’s uit te voeren, met als doel op het niveau van de alliantie gezamenlijke diploma’s uit te reiken, met inbegrip van een gezamenlijk diploma op basis van gezamenlijk vastgestelde Europese criteria.
                  Op basis van de resultaten van de voorbereidende werkzaamheden en de Erasmus+-proefprojecten, bij elke stap verslag uit te brengen aan de Raad met het oog op een nader besluit.

                  12.

                  In nauwe samenwerking met de lidstaten, instellingen voor hoger onderwijs, studentenorganisaties en belanghebbenden, de opties en noodzakelijke stappen te onderzoeken voor een gezamenlijk Europees diploma, op basis van een reeks gezamenlijk vastgestelde Europese criteria. Dit op vrijwillige basis op nationaal, regionaal of institutioneel niveau uit te reiken diploma zou de leerresultaten die in het kader van transnationale samenwerking zijn behaald “door studies in verschillende EU-landen te combineren” (19), bijvoorbeeld in het kader van “Europese Universiteiten”, officieel bevestigen. Het diploma zou gemakkelijk uitgereikt, opgeslagen, gedeeld, geverifieerd en geauthenticeerd moeten kunnen worden en overal in de EU moeten worden erkend. Het zal voortbouwen op en een stimulans betekenen voor de uitvoering van de Bologna-instrumenten in de lidstaten.

                              a)

                              In 2022 zou de ontwikkeling en invoering in het kader van Erasmus+ van Europese criteria voor de toekenning van een label voor Europese gezamenlijke diploma’s moeten worden getest. Een dergelijk label zou worden toegekend als extra bewijs van de behaalde kwalificaties door studenten die gezamenlijke programma’s hebben voltooid in het kader van de transnationale samenwerking tussen verschillende instellingen voor hoger onderwijs.

                              b)

                              Op basis van de resultaten van deze voorbereidende werkzaamheden zou aan de Raad verslag moeten worden uitgebracht met het oog op een nader besluit bij elke stap richting een mogelijk gezamenlijk diploma op basis van gezamenlijk vastgestelde Europese criteria, in overeenstemming met de instrumenten van het Bolognaproces.

                  13.

                  Via het Erasmus+-programma met een bottom-upbenadering het initiatief “Europese Universiteiten” verder te ontwikkelen op basis van de belangrijkste resultaten van de tussentijdse evaluatie van de eerste allianties. Vanaf 2022 in duurzame financiering voor succesvolle bestaande “Europese Universiteiten” te voorzien na een concurrerende en kwalitatieve oproep tot het indienen van voorstellen, en de creatie van nieuwe allianties mogelijk te maken, waarbij wordt ingezet op de beginselen geografisch evenwicht, inclusie, hoge kwaliteit en excellentie. Uiterlijk in 2024 synergieën met het programma Horizon Europa voor de onderzoeks- en innovatiedimensie te testen, en mogelijk ook synergieën met andere EU-programma’s, binnen het toepassingsgebied van de rechtsgronden daarvan. De tussentijdse evaluatie van de MFK-programma’s te gebruiken om na te denken over mogelijke innovatieve oplossingen voor een betere gezamenlijke mobilisering van EU-financiering, waarbij eventuele synergie met regionale en nationale fondsen wordt benut.

                  14.

                  In nauwe samenwerking met de lidstaten de uitbreiding van het initiatief “Europese studentenpas” te ondersteunen, met name de digitalisering van bedrijfsprocessen met meerdere ondertekenaars en uitwisselingen van gegevens om de administratieve lasten met betrekking tot het beheer van de mobiliteit en de uitwisselingen van studenten en personeel in het kader van transnationale partnerschappen van instellingen voor hoger onderwijs te verminderen.

                  15.

                  Uiterlijk medio 2022 een uitgebreid stappenplan op te stellen met vermelding van de belangrijkste mijlpalen en de betrokken deskundigengroepen, teneinde samen met de lidstaten en de betrokken belanghebbenden de nieuwe instrumenten te ontwerpen. Dit stappenplan moet regelmatig worden bijgewerkt.

            De Commissie wordt verzocht de voortgang bij de uitvoering van deze aanbeveling en de toepassing van de aanbeveling in het kader van de werkzaamheden ter uitvoering van het “strategisch kader voor Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding met het oog op de Europese Onderwijsruimte en verder” te analyseren en te evalueren, met behulp van relevante monitoring- en rapportagekaders van de Unie, in samenwerking met de lidstaten en na raadpleging van de betrokken belanghebbenden, en uiterlijk vijf jaar na de aanneming van de aanbeveling verslag uit te brengen aan de Raad.

         Gedaan te Luxemburg, 5 april 2022.

               Voor de Raad

               De voorzitter

            R. BACHELOT-NARQUIN

         (1)  Doc. COM(2020) 625 final.

         (2)  PB C 66 van 26.2.2021, blz. 1.

         (3)  PB C 221 van 10.6.2021, blz. 14.

         (4)  Doc. 9138/21.

         (5)  Doc. COM(2020) 628 final.

         (6)  Aanbeveling (EU) 2021/2122 van de Raad van 26 november 2021 over een pact voor onderzoek en innovatie in Europa (PB L 431 van 2.12.2021, blz. 1).

         (7)  Doc. COM(2020) 274 final.

         (8)  PB C 444 van 10.12.2018, blz. 1.

         (9)  Doc. P9_TA(2021)0452.

         (10)  Verordening (EG) nr. 1082/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2006 betreffende een Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS) (PB L 210 van 31.7.2006, blz. 19).

         (11)  Verordening (EEG) nr. 2137/85 van de Raad van 25 juli 1985 tot instelling van Europese economische samenwerkingsverbanden (EESV) (PB L 199 van 31.7.1985, blz. 1).

         (12)  Voorbeelden van Bologna-instrumenten zijn: het Europees systeem voor het overdragen en verzamelen van studiepunten (ECTS), het diplomasupplement, de overkoepelende en nationale kwalificatiekaders (QF’s), de Europese normen en richtsnoeren voor kwaliteitsborging in het hoger onderwijs (ESG), de Europese benadering voor kwaliteitsborging van gezamenlijke programma’s, het Europees register voor kwaliteitsborging in het hoger onderwijs (EQAR) en de databank van externe kwaliteitsborgingsresultaten (DEQAR). Het Verdrag inzake de erkenning van kwalificaties betreffende hoger onderwijs in de Europese regio (“Erkenningsovereenkomst van Lissabon”) kan ook in aanmerking worden genomen.

         (13)  “Microcredentials wijken weliswaar niet af van het principe dat programma’s in beginsel een volledige opleiding behelzen en doen daar evenmin afbreuk aan, maar zouden niettemin een bijdrage kunnen leveren tot het verruimen van de leermogelijkheden, zodat een stap kan worden gezet in de richting van niet-traditionele leerders en kan worden voorzien in de behoefte aan nieuwe vaardigheden op de arbeidsmarkt”, Conclusies van de Raad over het initiatief “Europese universiteiten” – Een brug slaan tussen hoger onderwijs, onderzoek, innovatie en samenleving: de weg effenen voor een nieuwe dimensie in het Europese hoger onderwijs (PB C 221 van 10.6.2021, blz. 14).

         (14)  Overeenkomstig de aanbeveling van de Raad van 26 november 2018 betreffende de bevordering van automatische wederzijdse erkenning van kwalificaties van hoger onderwijs en hoger secundair onderwijs en opleiding en de resultaten van leerperioden in het buitenland (PB C 444 van 10.12.2018, blz. 1).

         (15)  Zoals het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds Plus, de herstel- en veerkrachtfaciliteit en het InvestEU-fonds.

         (16)  Deze benadering, die in mei 2015 werd goedgekeurd door de ministers voor de EHOR, is erop gericht “een belangrijk obstakel voor de ontwikkeling van gezamenlijke programma’s weg te nemen door voor deze programma’s standaarden vast te stellen op basis van de overeengekomen instrumenten van de EHOR, zonder aanvullende nationale criteria”.

         (17)  Indien sommige samenwerkende hogeronderwijsinstellingen externe kwaliteitsborging op programmaniveau behoeven (d.w.z. programma-accreditatie of -beoordeling is verplicht), moeten zij volgens de Europese benadering voor kwaliteitsborging van gezamenlijke programma’s een geschikte instantie voor kwaliteitsborging selecteren uit de lijst van in het EQAR geregistreerde agentschappen. Het agentschap zal dan één enkele evaluatie van het gehele gezamenlijke programma uitvoeren, of één enkel accreditatieproces. Het resultaat moet in alle EHOR-landen worden aanvaard en het externe kwaliteitsborgingsbesluit moet, afhankelijk van het nationale juridische kader, gelden of erkend worden in alle landen waar het programma wordt aangeboden. EQAR is het officiële register van nationale agentschappen voor externe kwaliteitsborging die de verbintenissen in het kader van het Bolognaproces nakomen.

         (18)  ESG-norm 1.10: “Instellingen moeten op cyclische basis aan externe kwaliteitsborging worden onderworpen overeenkomstig de ESG”. Europese Aanpak (9. Periodiciteit): “Het gezamenlijk programma moet periodiek om de 6 jaar worden geëvalueerd. Dit moet vermeld staan in het bekendgemaakte besluit.”.

         (19)  Conclusies van de Europese Raad van 14 december 2017 (doc. EUCO 19/1/17 REV 1).


title: Aanbeveling van de Europese Centrale Bank van 5 april 2022 aan de Raad van de Europese Unie betreffende de externe accountants van Národná banka Slovenska (ECB/2022/16) 2022/C 160/02

text:
               13.4.2022

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 160/9

      AANBEVELING VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK
      van 5 april 2022
      aan de Raad van de Europese Unie betreffende de externe accountants van Národná banka Slovenska
      (ECB/2022/16)
      (2022/C 160/02)
      DE RAAD VAN BESTUUR VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK,
      Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
      Gezien de statuten van het Europees Stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale Bank, en met name artikel 27.1,
      Overwegende hetgeen volgt:

                  (1)

                  De rekeningen van de Europese Centrale Bank (ECB) en van de nationale centrale banken van de lidstaten die de euro als munt hebben, worden gecontroleerd door onafhankelijke externe accountants die door de Raad van bestuur van de ECB worden aanbevolen en door de Raad van de Europese Unie worden aanvaard.

                  (2)

                  In 2017 heeft Národná banka Slovenska Deloitte Audit s.r.o. als externe accountant geselecteerd voor de boekjaren 2017 tot en met 2020, met een eventuele verlenging van het mandaat voor de boekjaren 2021 tot en met 2023 (1).

                  (3)

                  Het mandaat van Deloitte Audit s.r.o. is na de audit voor het boekjaar 2020 geëindigd overeenkomstig Besluit (EU) 2017/1849 van de Raad (2), en Národná banka Slovenska heeft het mandaat van Deloitte Audit s.r.o. verlengd voor het boekjaar 2021.

                  (4)

                  De verlenging van het mandaat van Deloitte Audit s.r.o. is na de audit voor het boekjaar 2021 geëindigd overeenkomstig Besluit (EU) 2021/1169 van de Raad (3).

                  (5)

                  Národná banka Slovenska is voornemens het mandaat van Deloitte Audit s.r.o. te verlengen voor de boekjaren 2022 en 2023. Deze verlenging is mogelijk op basis van de contractuele regelingen tussen Národná banka Slovenska en Deloitte Audit s.r.o.

            HEEFT DE VOLGENDE AANBEVELING VASTGESTELD:
      Het verdient aanbeveling dat Deloitte Audit s.r.o. wordt benoemd tot externe accountant van Národná banka Slovenska voor de boekjaren 2022 en 2023.

         Gedaan te Frankfurt am Main, 5 april 2022.

               De president van de ECB

            Christine LAGARDE

         (1)  Aanbeveling ECB/2017/27 van de Europese Centrale Bank van 8 september 2017 aan de Raad van de Europese Unie betreffende de externe accountants van Národná banka Slovenska (PB C 310 van 19.9.2017, blz. 1).

         (2)  Besluit (EU) 2017/1849 van de Raad van 10 oktober 2017 tot wijziging van 1999/70/EG betreffende de externe accountants van de nationale centrale banken, met betrekking tot de externe accountants van Národná banka Slovenska (PB L 264 van 13.10.2017, blz. 5).

         (3)  Besluit (EU) 2021/1169 van de Raad van 13 juli 2021 tot wijziging van Besluit 1999/70/EG betreffende de externe accountants van de nationale centrale banken, met betrekking tot de externe accountants van Národná banka Slovenska (PB L 255 van 16.07.2021, blz. 1).


title: Aanbeveling van de Raad van 19 april 2022 betreffende de omwisseling van hryvniabiljetten in de valuta van de lidstaten van ontvangst ten behoeve van ontheemden uit Oekraïne 2022/C 166/01

text:
               20.4.2022

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 166/1

      AANBEVELINGVAN DE RAAD
      van 19 april 2022
      betreffende de omwisseling van hryvniabiljetten in de valuta van de lidstaten van ontvangst ten behoeve van ontheemden uit Oekraïne
      (2022/C 166/01)
      DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
      Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 292, eerste en tweede zin, in samenhang met artikel 78, lid 2, punt c),
      Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
      Overwegende hetgeen volgt:

                  (1)

                  Sinds de Russische invasie van Oekraïne zijn op slechts enkele weken tijd meer dan vier miljoen mensen in de Europese Unie aangekomen. Zowel het aantal mensen dat aankomt als de snelheid waarmee dat gebeurt, is ongezien.

                  (2)

                  Bij Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/382 van de Raad (1) is vastgesteld dat er sprake is van een massale toestroom van ontheemden uit Oekraïne als gevolg van een gewapend conflict, en is voor ontheemden uit Oekraïne tijdelijke bescherming ingesteld.

                  (3)

                  Ontheemden die overeenkomstig Richtlijn 2001/55/EG van de Raad (2) en Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/382 tijdelijke bescherming of passende bescherming uit hoofde van het nationale recht genieten, hebben dringende liquiditeitsbehoeften om hun essentiële uitgaven te kunnen dekken. Velen van hen zijn aangekomen met hryvniabiljetten en ondervinden zeer grote moeilijkheden om die bankbiljetten te laten omwisselen in de munt van de lidstaat van ontvangst.

                  (4)

                  De Nationale Bank van Oekraïne heeft de contante omwisseling van hryvniabiljetten in buitenlandse valuta geschorst om de beperkte valutareserves van Oekraïne te beschermen.

                  (5)

                  Kredietinstellingen in de lidstaten zijn, door de beperkte inwisselbaarheid van hryvniabiljetten en de blootstelling aan valutarisico, niet bereid de valutawisseltransacties uit te voeren.

                  (6)

                  Sommige lidstaten overwegen nationale regelingen op te zetten om de omwisseling te ondersteunen van een beperkt bedrag aan hryvnia’s per ontheemde tegen een vaste koers.

                  (7)

                  De omwisseling van hryvniabiljetten in de valuta van de lidstaten van ontvangst moet gemakkelijker gemaakt worden om ontheemden uit Oekraïne te helpen in hun behoeften te voorzien, met name wanneer zij binnen de Unie reizen.

                  (8)

                  De Nationale Bank van Oekraïne heeft een aantal lidstaten benaderd om nationale regelingen op te zetten voor de aankoop van hryvniabiljetten tegen de officiële wisselkoers.

                  (9)

                  Het opzetten door de lidstaten van een gecoördineerde benadering wat betreft de nationale regelingen moet bevorderd worden zodat ontheemden uit Oekraïne dezelfde voorwaarden krijgen bij de omwisseling van hryvniabiljetten in de valuta van de lidstaat van ontvangst, zodat een gelijk speelveld tot stand wordt gebracht voor de kredietinstellingen en zodat eventuele speculatie op de markt wordt voorkomen.

                  (10)

                  Overeenkomstig artikel 3 van Protocol nr. 21 betreffende de positie van het Verenigd Koninkrijk en Ierland ten aanzien van de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), heeft Ierland bij brief van 11 april 2022 te kennen gegeven dat het aan de vaststelling en toepassing van deze aanbeveling wenst deel te nemen.

                  (11)

                  Overeenkomstig de artikelen 1 en 2 van Protocol nr. 22 betreffende de positie van Denemarken, gehecht aan het VEU en het VWEU, neemt Denemarken niet deel aan de vaststelling van deze aanbeveling en is deze bijgevolg niet bindend voor, noch van toepassing in Denemarken,

            BEVEELT AAN, MET VOLLEDIGE INACHTNEMING VAN DE NATIONALE BEVOEGDHEDEN EN GELET OP NATIONALE OMSTANDIGHEDEN EN PRAKTIJKEN:
      DOELSTELLING EN TOEPASSINGSGEBIED

                  1.

                  Deze aanbeveling beoogt het voor ontheemden uit Oekraïne die recht hebben op tijdelijke bescherming of passende bescherming uit hoofde van het nationale recht in de zin van artikel 2 van Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/382, gemakkelijker te maken om hryvniabiljetten om te wisselen in de valuta van de lidstaten van ontvangst.

            KERNAANBEVELING

                  2.

                  Een lidstaat zou om de omwisseling van hryvniabiljetten in zijn nationale valuta te vergemakkelijken, een nationale regeling moeten opzetten die de volgende kenmerken heeft:

                              a)

                              een ontheemde die het bewijs levert recht te hebben op tijdelijke bescherming als bepaald in Richtlijn 2001/55/EG of op passende bescherming uit hoofde van het nationale recht als bedoeld in Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/382, zoals bedoeld in Mededeling 2022/C 126I/01 van de Commissie (3), zou hryvniabiljetten in de valuta van de lidstaat van ontvangst moeten kunnen omwisselen. In het geval van ontheemde niet-begeleide minderjarigen zou die omwisseling moeten gebeuren door de vertegenwoordiger als bepaald in artikel 16, lid 1, van Richtlijn 2001/55/EG;

                              b)

                              maximumplafonds zouden vastgesteld moeten worden wat betreft het bedrag in hryvnia dat per ontheemde omgewisseld kan worden. Rekening houdende met nationale omstandigheden zouden die maximumplafonds op 10 000 hryvnia per ontheemde, of minder, moeten worden vastgesteld;

                              c)

                              omwisseling zou zonder kosten moeten kunnen gebeuren;

                              d)

                              de toepasselijke wisselkoers zou de door de Nationale Bank van Oekraïne bekendgemaakte officiële wisselkoers moeten zijn;

                              e)

                              de looptijd van de nationale regeling zou ten minste drie maanden moeten bedragen.

            AANVULLENDE AANBEVELINGEN

                  3.

                  Om daadwerkelijke toegang tot de wisselregeling te garanderen, zouden de lidstaten voor de uitvoering van die wisselregeling ernaar moeten streven optimaal gebruik te maken van een netwerk van aan de wisselregeling deelnemende kredietinstellingen. Om de inachtneming van het maximumplafond per ontheemde te garanderen, zouden de lidstaten moeten overwegen om met aan de wisselregeling deelnemende kredietinstellingen overeen te komen hoe de identiteit van elke ontheemde persoon die van de wisselregeling gebruikmaakt, geregistreerd en gecontroleerd moet worden.

                  4.

                  Om een gezond financieel beheer te garanderen en voor zover nodig, zouden de lidstaten in het vooruitzicht moeten stellen met de Nationale Bank van Oekraïne de concrete voorwaarden voor een toekomstige omwisseling van hryvniabiljetten overeen te komen.

         Gedaan te Brussel, 19 april 2022.

               Voor de Raad

               De voorzitter

            J.-Y. LE DRIAN

         (1)  Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/382 van de Raad van 4 maart 2022 tot vaststelling van het bestaan van een massale toestroom van ontheemden uit Oekraïne in de zin van artikel 5 van Richtlijn 2001/55/EG, en tot invoering van tijdelijke bescherming naar aanleiding daarvan (PB L 71 van 4.3.2022, blz. 1).

         (2)  Richtlĳn 2001/55/EG van de Raad van 20 juli 2001 betreffende minimumnormen voor het verlenen van tĳdelĳke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden en maatregelen ter bevordering van een evenwicht tussen de inspanning van de lidstaten voor de opvang en het dragen van de consequenties van de opvang van deze personen (PB L 212 van 7.8.2001, blz. 12).

         (3)  Mededeling 2022/C 126 I/01 van de Commissie over operationele richtsnoeren voor de uitvoering van Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/382 van de Raad tot vaststelling van het bestaan van een massale toestroom van ontheemden uit Oekraïne in de zin van artikel 5 van Richtlijn 2001/55/EG, en tot invoering van tijdelijke bescherming naar aanleiding daarvan (PB C 126 I van 21.3.2022, blz. 1).