               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 13.5.2015
            COM(2015) 256 final
            Aanbeveling voor een
            AANBEVELING VAN DE RAAD
            over het nationale hervormingsprogramma 2015 van Duitslanden met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2015 van Duitsland

               Aanbeveling voor een

               AANBEVELING VAN DE RAAD

               over het nationale hervormingsprogramma 2015 van Duitsland

                  en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2015 van Duitsland

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en artikel 148, lid 4,

               Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid
                  1
               , en met name artikel 5, lid 2,

               Gezien Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende de preventie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden
                  2
               , en met name artikel 6, lid 1,

               Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie
                  3
               ,

               Gezien de resoluties van het Europees Parlement
                  4
               ,

               Gezien de conclusies van de Europese Raad,

               Gezien het advies van het Comité voor de werkgelegenheid,

               Gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité,

               Gezien het advies van het Comité voor sociale bescherming,

               Gezien het advies van het Comité voor de economische politiek,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)Op 26 maart 2010 heeft de Europese Raad zijn goedkeuring gehecht aan het voorstel van de Commissie voor een nieuwe groei- en werkgelegenheidsstrategie; deze Europa 2020-strategie berust op een versterkte coördinatie van het economische beleid en spitst zich toe op de sleutelgebieden waarop Europa's potentieel voor duurzame groei en concurrentievermogen een krachtige impuls nodig heeft.

               (2)Op voorstel van de Commissie heeft de Raad op 13 juli 2010 een aanbeveling inzake de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten en de Unie (2010-2014) en op 21 oktober 2010 een besluit betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten vastgesteld, die samen de "geïntegreerde richtsnoeren" vormen. De lidstaten werd verzocht in hun nationaal economisch en werkgelegenheidsbeleid met de geïntegreerde richtsnoeren rekening te houden.

               (3)Op 8 juli 2014 heeft de Raad een aanbeveling over het nationale hervormingsprogramma voor 2014 van Duitsland vastgesteld en een advies over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma voor 2014 van Duitsland uitgebracht. In overeenstemming met Verordening (EU) nr. 473/2013
                  5
                heeft de Commissie op 28 november 2014 haar advies over het ontwerpbegrotingsplan voor 2015 van Duitsland
                  6
                gepresenteerd.

               (4)Op 28 november 2014 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de jaarlijkse groeianalyse
                  7
                en daarmee de aanzet gegeven tot het Europees semester 2015 voor coördinatie van het economisch beleid. Tevens heeft de Commissie op die datum op grond van Verordening (EU) nr. 1176/2011 het waarschuwingsmechanismeverslag
                  8
                aangenomen, waarin Duitsland werd genoemd als een van de lidstaten die aan een diepgaande evaluatie zouden worden onderworpen.

               (5)Op 18 december 2014 heeft de Europese Raad de volgende prioriteiten goedgekeurd: stimuleren van investeringen, vaart zetten achter structurele hervormingen en nastreven van een verantwoorde, groeivriendelijke begrotingsconsolidatie.

               (6)Op 26 februari 2015 heeft de Commissie haar landenverslag 2015 voor Duitsland gepubliceerd
                  9
               . In het landenverslag worden de vorderingen beoordeeld die Duitsland bij de tenuitvoerlegging van de op 8 juli 2014 vastgestelde landenspecifieke aanbevelingen heeft gemaakt. Het landenverslag bevat ook de resultaten van de diepgaande evaluatie die op grond van artikel 5 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 is uitgevoerd. Op basis van haar analyse concludeert de Commissie dat Duitsland wordt geconfronteerd met macro-economische onevenwichtigheden die krachtige beleidsmaatregelen en monitoring vereisen. De risico's zijn toegenomen omdat de particuliere en overheidsinvesteringen ontoereikend blijven, wat een rem zet op de groei en bijdraagt aan het zeer hoge overschot op de lopende rekening, dat bijzondere aandacht blijft verdienen. Het is van bijzonder groot belang dat actie wordt ondernomen om het risico van negatieve effecten op de Duitse economie en, gezien de omvang ervan, op de economische en monetaire unie meer in het algemeen, tegen te gaan.

               (7)Op 28 april 2015 heeft Duitsland zijn nationale hervormingsprogramma 2015 ingediend en op 16 april 2015 zijn stabiliteitsprogramma 2015. Om met de onderlinge verbanden tussen beide programma's rekening te houden, zijn deze tegelijkertijd geëvalueerd.

               (8)Duitsland valt momenteel onder het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact en is aan de schuldregel onderworpen. In haar stabiliteitsprogramma 2015 heeft de regering als doel een begrotingsoverschot aan te houden. Duitsland zal gedurende de gehele programmaperiode aan de middellangetermijndoelstelling – een structureel tekort van 0,5 % van het bbp – blijven voldoen. De overheidsschuldquote zal naar verwachting geleidelijk afnemen tot 61,5 % in 2019. Het macro-economische scenario dat aan deze begrotingsprognoses ten grondslag ligt, dat niet door een onafhankelijke instantie is bekrachtigd, is gebaseerd op voorzichtige groeihypothesen. Volgens de voorjaarsprognoses 2015 van de Commissie zal het structurele saldo boven de middellangetermijndoelstelling blijven. De brutoschuld blijft volgens de prognoses een sterke daling vertonen waarbij ruimschoots aan de schuldregel wordt voldaan. Dit creëert budgettaire ruimte om investeringen te stimuleren. Op basis van zijn beoordeling van het stabiliteitsprogramma en rekening houdend met de voorjaarsprognoses 2015 van de Commissie verwacht de Raad dat Duitsland aan de bepalingen van het stabiliteits- en groeipact zal voldoen.

               (9)De federale overheid heeft de uitgaven voor onderwijs en onderzoek verhoogd, maar het aandeel van de overheidsuitgaven voor onderwijs ten opzichte van het bbp is nog steeds lager dan het EU-gemiddelde en de totale uitgaven voor onderwijs en onderzoek zullen in 2015 mogelijk onder de nationale doelstelling van 10 % van het bbp blijven. In de periode tot 2018 is Duitsland van plan om de overheidsinvesteringen te verhogen, onder meer door 10 miljard EUR extra uit te trekken voor infrastructuur en 5 miljard EUR ter ondersteuning van investeringen door financieel zwakke gemeenten. Deze positieve ontwikkelingen lijken echter niet voldoende om de algemene investeringsachterstand weg te werken. Door gebruik te maken van zijn budgettaire ruimte zou Duitsland kunnen investeren in het toekomstige groeipotentieel van de economie en de achterstand in de overheidsinvesteringen, die bijzonder duidelijk is in de infrastructuur en op het niveau van de gemeenten, kunnen aanpakken. Duitsland heeft geen vooruitgang geboekt met het verbeteren van de efficiëntie van het belastingstelsel. In het algemeen lijkt er onvoldoende gebruik te worden gemaakt van de mogelijkheden om de belastingen naar meer groeivriendelijke inkomstenbronnen te verschuiven. De inkomsten uit periodieke vastgoedbelastingen blijven relatief laag (0,5 % van het bbp in 2012 tegenover 1,5 % in de EU-28) en de waardebepaling van onroerend goed is achterhaald – deze is gebaseerd op marktwaarden van 1963/64 in de westelijke deelstaten en van 1935 in de oostelijke deelstaten. Hoewel een hervorming van de gemeentelijke vastgoedbelasting (Grundsteuer) deel uitmaakte van het regeerakkoord en in de nationale hervormingsprogramma's 2014 en 2015 werd aangekondigd, is tot op heden nog geen concrete actie ondernomen. In plaats van werk te maken van minder verstorende periodieke vastgoedbelastingen, bleef de overdrachtsbelasting een stijgende tendens vertonen. De lokale bedrijfsbelasting (Gewerbesteuer) is nog niet herzien. Er ontstaan inefficiënties omdat non-profitelementen in de belastinggrondslag zijn opgenomen. De administratieve rompslomp van belastingen voor ondernemingen en de kosten voor de inning van de belastingen blijven in Duitsland relatief groot, en zowel voor de inkomsten- als voor de vennootschapsbelasting worden aangiften minder vaak elektronisch ingediend dan gemiddeld in Europa. De lopende herziening van de budgettaire betrekkingen tussen het federale niveau, de deelstaten en de gemeenten biedt de mogelijkheid om het kader voor een houdbaar begrotingsbeleid te versterken, onder meer door passende overheidsinvesteringen op alle bestuursniveaus te garanderen. Deze herziening vormt tevens een gelegenheid om de verdeling van de bevoegdheden inzake uitgaven en ontvangsten alsook de efficiëntie van de horizontale belastingverevening en de belastingadministratie te verbeteren.

               (10)Er zijn geen maatregelen gespecificeerd waarmee latere pensionering sterker wordt aangemoedigd. Dergelijke maatregelen lijken wel onontbeerlijk in het licht van de verwachte sterke afname van de beroepsbevolking in Duitsland en het mogelijke tekort aan geschoolde werknemers op middellange termijn. De belastingwig voor werknemers die tussen 50 % en 67 % van het gemiddelde loon verdienen, is sinds 2001 nagenoeg ongewijzigd gebleven en blijft tot de hoogste van de EU behoren. De recente hervormingen van de socialezekerheidsstelsels zullen waarschijnlijk tot een verdere stijging van de premiepercentages leiden en de belastingwig verder vergroten. Dit zou mogelijk negatieve gevolgen hebben voor de arbeidsmarktparticipatie en het beschikbare inkomen. Het effect van de fiscal drag wordt momenteel beperkt door de lage inflatie. Bij een dynamische loonstijging en iets hogere inflatiepercentages in de komende jaren kan de fiscal drag echter leiden tot aanzienlijke niet-discretionaire belastingverhogingen. Deze kunnen op hun beurt ook het beschikbare inkomen negatief beïnvloeden. Er is beperkte vooruitgang geboekt met het verbeteren van het opleidingsniveau van sociaal achtergestelde personen. Jongeren met een migratieachtergrond lopen tweemaal meer kans om voortijdig van school te gaan. Negatieve fiscale prikkels zijn wellicht een belangrijke factor waardoor tweede verdieners in het gezin worden ontmoedigd om aan het werk te gaan of meer uren te werken. Mede daardoor werkt een klein percentage vrouwen voltijds en behoort het aantal uren dat vrouwen gemiddeld werken tot het laagste in de EU. Doordat mini-jobs van inkomstenbelasting en in vele gevallen van alle socialezekerheidsbijdragen ten laste van de werknemers zijn vrijgesteld, worden werknemers ook ontmoedigd om de overstap te maken naar een baan met een inkomen boven de drempel van 450 EUR per maand voor mini-jobs.

               (11)Er zijn weinig beleidsmaatregelen getroffen om de concurrentie in de dienstensector, met name in de vrije beroepen, te bevorderen. De ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit in de vrije beroepen is in Duitsland meer dan tien jaar afgenomen of vrijwel gelijk gebleven. Duitsland behoort ook tot de EU-lidstaten met de minst concurrentiebevorderende regelgeving in de sector van de vrije beroepen. De beperkingen betreffen onder meer vereisten inzake beroepskwalificatie, de rechtsvorm en vereisten inzake aandeelhouderschap. Wat dit laatste punt betreft, zijn in sommige deelstaten beperkte wijzigingen in de maak, maar er is nog geen sprake van een algemene herziening van deze beperkingen. Duitsland neemt deel aan de wederzijdse evaluatieoefening als voorzien in de richtlijn tot wijziging van de richtlijn betreffende de erkenning van beroepskwalificaties, maar heeft naar aanleiding van deze herziening nog geen maatregelen genomen. De concurrentiesituatie op de Duitse spoorwegmarkten is niet significant verbeterd in vergelijking met vorig jaar. Met name in het segment van het langeafstandsvervoer van personen worden nieuwe marktdeelnemers ontmoedigd door het ongunstige concurrentieklimaat. De toegangsheffingen voor het langeafstandsvervoer van personen behoren tot de hoogste van de EU. Het marktaandeel van nieuwkomers op de markt van het langeafstandsvervoer van personen bedraagt nog altijd minder dan 1 % en neemt verder af.

               (12)In de context van het Europees semester heeft de Commissie een brede analyse van het economische beleid van Duitsland verricht. Deze analyse is gepubliceerd in het landenverslag 2015. Voorts heeft de Commissie zowel het stabiliteitsprogramma als het nationale hervormingsprogramma doorgelicht en onderzocht welk gevolg is gegeven aan de aanbevelingen die in eerdere jaren tot Duitsland zijn gericht. Daarbij heeft zij niet alleen gekeken naar de relevantie ervan voor een houdbaar budgettair en sociaaleconomisch beleid in Duitsland, maar is zij ook nagegaan of de EU-regels en -richtsnoeren in acht zijn genomen, gezien de noodzaak de algehele economische governance van de Europese Unie te versterken door middel van een inbreng op EU-niveau in toekomstige nationale besluiten. De aanbevelingen in het kader van het Europees semester worden in de onderstaande aanbevelingen 1 tot en met 3 weergegeven.

               (13)In het licht van deze beoordeling heeft de Raad het stabiliteitsprogramma van Duitsland onderzocht en is van mening
                  10
                dat Duitsland aan het stabiliteits- en groeipact voldoet.

               (14)In het licht van de diepgaande evaluatie van de Commissie en deze beoordeling heeft de Raad het nationale hervormingsprogramma en het stabiliteitsprogramma onderzocht. Zijn aanbevelingen op grond van artikel 6 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 zijn in de onderstaande aanbevelingen 1 tot en met 3 weergegeven.

               (15)In de context van het Europees semester heeft de Commissie tevens een analyse van het economische beleid van de eurozone als geheel verricht. Op basis hiervan heeft de Raad specifieke aanbevelingen gericht tot de lidstaten die de euro als munt hebben. Duitsland dient er ook voor te zorgen dat aan deze aanbevelingen volledig en tijdig uitvoering wordt gegeven,

               BEVEELT AAN dat Duitsland in 2015 en 2016 de volgende actie onderneemt:

               1.De overheidsinvesteringen in infrastructuur, onderwijs en onderzoek verder verhogen, onder meer door de beschikbare budgettaire ruimte te gebruiken. Particuliere investeringen bevorderen en maatregelen nemen om de efficiëntie van het belastingstelsel te verhogen, met name door de lokale bedrijfsbelasting en de vennootschapsbelasting te herzien en door de belastingadministratie te moderniseren. De lopende herziening gebruiken om de opzet van de budgettaire betrekkingen tussen het federale niveau, de deelstaten en de gemeenten te verbeteren, in het bijzonder om passende overheidsinvesteringen op alle bestuursniveaus te garanderen.

               2.Latere pensionering sterker aanmoedigen. Maatregelen nemen om de hoge belastingen op arbeid en socialezekerheidsbijdragen te verminderen, met name voor personen met een laag inkomen, en het effect van de fiscal drag aanpakken. De fiscale behandeling van mini-jobs herzien om de overgang naar andere vormen van arbeid te bevorderen.

               3.Meer ambitieuze maatregelen nemen om de concurrentie in de dienstensector te stimuleren, met name in de vrije beroepen, door het opheffen van onnodige beperkingen zoals de vereisten inzake rechtsvorm en aandeelhouderschap en de vaste tarieven. Hiertoe de lopende nationale herziening van deze belemmeringen afronden en follow-upmaatregelen nemen. De resterende concurrentiebelemmeringen op de spoorwegmarkten opheffen, met name bij het langeafstandsvervoer van personen.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)
                  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

                     (2)
                  PB L 306 van 23.11.2011, blz. 25.

                     (3)
                  COM(2015) 256.

                     (4)
                  P8_TA(2015)0067, P8_TA(2015)0068, P8_TA(2015)0069.

                     (5)
                  PB L 140 van 27.5.2013, blz. 11.

                     (6)
                  C(2014) 8801 final.

                     (7)
                  COM(2014) 902.

                     (8)
                  COM(2014) 904 final.

                     (9)
                  SWD(2015) 25 final.

                     (10)
                  Op grond van artikel 5, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1466/97.


Avis juridique important

|

51999SC1902

Ontwerp AANBEVELING NR. 1/1999 VAN DE GEMENGDE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAP EN ZWITSERLAND met betrekking tot de vereenvoudiging van bepaalde veterinaire controles van uit derde landen afkomstige producten van dierlijke oorsprong die via de Europese Gemeenschap naar Zwitserland worden vervoerd - Ontwerp gemeenschappelijk standpunt van de Gemeenschap  /* SEC/99/1902 def. */

- Ontwerp gemeenschappelijk standpunt van de Gemeenschap -(door de Commissie ingediend)TOELICHTING1. De overeenkomst tussen de Europese Economische Gemeenschap en Zwitserland inzake de vereenvoudiging van de controles en formaliteiten bij het goederenvervoer is op 1 juli 1991 in werking getreden [1].[1]  PB L 116 van 8.5.1990, blz. 18.2. Krachtens artikel 34 van Richtlijn 97/78/EG van de Raad tot vaststelling van de beginselen voor de organisatie van de veterinaire controles voor producten die uit derde landen in de Gemeenschap worden binnengebracht [2], moeten de lidstaten de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen om aan de richtlijn te voldoen, toepassen met ingang van 1 juli 1999.[2]  PB L 24 van 30.1.1998, blz. 9.3. Bij Richtlijn 97/78/EG van de Raad worden nieuwe voorschriften vastgesteld voor de veterinaire controles bij doorvoer van partijen van een derde land naar een ander derde land via de EG, teneinde de diergezondheid en de volksgezondheid te beschermen.4. De nieuwe voorschriften zijn vastgesteld in artikel 11 van Richtlijn 97/78/EG, en met name in lid 2, onder c), d) en e), waarin is bepaald dat goederen in doorvoer onder douanetoezicht vanuit de grensinspectiepost van binnenkomst via de Gemeenschap worden verzonden naar de aangegeven grensinspectiepost waar de partij het grondgebied verlaat en waar de officiële dierenarts dient te bevestigen dat de goederen de Gemeenschap hebben verlaten. Daartoe dient hij het certificaat volgens het model in bijlage B, waarvan de partij vergezeld gaat, te contrasigneren en terug te sturen naar de officiële dierenarts in de grensinspectiepost van binnenkomst, teneinde te bevestigen dat de partij de Gemeenschap heeft verlaten.5. De bevoegde autoriteiten van Zwitserland hebben verklaard te vrezen dat de eis dat producten die via de Gemeenschap worden vervoerd, op het ogenblik waarop zij de Gemeenschap weer verlaten, moeten worden gecontroleerd, aanleiding zou kunnen geven tot aanzienlijke vertragingen bij de aankomst van partijen in inspectieposten aan de grens tussen de Europese Gemeenschap en Zwitserland.6. In dit verband bestaat het voornemen om een goed uitgewerkte regeling in te stellen voor samenwerking tussen de veterinaire diensten van Zwitserland en die van de EG. Die samenwerking zal worden georganiseerd voor bepaalde grensinspectieposten waar het goederenvervoer over de weg zou kunnen vastlopen indien geen dergelijke overeenkomst wordt bereikt.7. De Commissie verzoekt de Raad de tekst van deze aanbeveling goed te keuren als standpunt van de Gemeenschap in de Gemengde Commissie.OntwerpAANBEVELING NR. 1/1999 VAN DE GEMENGDE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAP EN ZWITSERLANDmet betrekking tot de vereenvoudiging van bepaalde veterinaire controles van uit derde landen afkomstige producten van dierlijke oorsprong die via de Europese Gemeenschap naar Zwitserland worden vervoerdDe Gemengde Commissie,Gelet op de Overeenkomst tussen de Europese Economische Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake de vereenvoudiging van de controles en formaliteiten bij het goederenvervoer, inzonderheid op artikel 5, artikel 11, lid 1, en artikel 17, lid 1,Overwegende dat moet worden voorzien in een vereenvoudiging van bepaalde veterinaire controles voor producten van dierlijke oorsprong bij doorvoer uit een derde land naar Zwitserland,BEVEELT aan:dat de bevoegde veterinaire autoriteiten van de Partijen bij de Overeenkomst volgens de in de bijlage vastgestelde procedure samenwerken bij het uitvoeren van de controles die bij het verlaten van het grondgebied van de Gemeenschap vereist zijn voor zendingen in doorvoer die onder toepassing vallen van Richtlijn 97/78/EG.Gedaan te Brussel,  Voor de Raad De voorzitterBIJLAGEToepassing van artikel 11, lid 2, onder e), van Richtlijn 97/78/EG van de Raad1. De in deze bijlage omschreven procedure is van toepassing in de onderstaande inspectieposten aan de grens:- Frankrijk: Saint-Julien / Bardonnex- Frankrijk: Saint-Louis / Bâle- Duitsland: Weil am Rhein / Basel- Duitsland: Konstanz Strasse / Kreuzlingen- Duitsland: Bietingen / Thayngen.2. De procedure is van toepassing voor alle dierlijke producten, met uitzondering van melk en melkproducten, eieren en eiproducten, en honing.3. In het kader van de door de Zwitserse veterinaire autoriteiten te verrichten controle bij het binnenkomen van partijen in Zwitserland, dienen de certificaten volgens bijlage B, waarvan de partijen vergezeld gaan, te worden overgelegd. De autoriteiten controleren ook steeds de overeenkomst tussen de certificaten volgens bijlage B en de producten.4. In principe vindt tweemaal per week een ontmoeting plaats tussen de officiële dierenarts van de communautaire grensinspectiepost en de officiële dierenarts van Zwitserland die belast is met de coördinatie voor een bepaalde post, teneinde:- de Animo-boodschappen die zijn ontvangen van de grensinspectiepost van binnenkomst, en de in punt 3 hierboven bedoelde certificaten volgens bijlage B te onderzoeken,- alle problemen die voortvloeien uit de in deze bijlage bedoelde doorvoertransacties te onderzoeken en te bespreken.


               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 21.10.2015
            COM(2015) 601 final
            Aanbeveling voor een
            AANBEVELING VAN DE RAAD
            inzake de oprichting van nationale comités voor het concurrentievermogen in de eurozone

               Aanbeveling voor een

               AANBEVELING VAN DE RAAD

               inzake de oprichting van nationale comités voor het concurrentievermogen in de eurozone

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 292, juncto artikel 121, lid 2, en artikel 136,

               Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)Hoewel de coördinatie van en het toezicht op ontwikkelingen in het concurrentievermogen in de Unie verbetering behoeven, heeft de recente crisis duidelijk gemaakt dat de lidstaten die de euro als munt hebben (hierna de "eurozonelidstaten" genoemd), in het bijzonder te maken kunnen krijgen met de potentiële opbouw en plotselinge afbouw van macro-economische onevenwichtigheden die uitstralingseffecten op andere eurozonelidstaten kunnen sorteren. Zonder flexibele nominale wisselkoersen hebben zij ook adequate aanpassingsmechanismen voor landspecifieke schokken nodig. De dynamiek van het concurrentievermogen is van belang voor zowel de cumulatie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden (bijv. handelstekorten, tekorten op de lopende rekening, de omvang van de binnenlandse en externe verplichtingen) als een doeltreffende aanpassing na asymmetrische schokken. Een verslechtering van het concurrentievermogen kan ook verantwoordelijk zijn voor een daling van de potentiële groei, waardoor hoge schulden minder gemakkelijk af te lossen zijn. De coördinatie van beleid dat van invloed is op de dynamiek van het concurrentievermogen, zou ertoe bijdragen dat ontwikkelingen in het concurrentievermogen stroken met het doel van een soepele werking van de economische en monetaire unie (EMU). Hoewel deze aanbeveling is gericht tot de eurozonelidstaten, worden de andere lidstaten ook aangemoedigd om soortgelijke organen op te zetten.

               (2)Het Europees semester, en met name de procedure bij macro-economische onevenwichtigheden, zoals vastgesteld in Verordening (EU) nr. 1176/2011 en Verordening (EU) nr. 1174/2011, biedt een kader voor een geïntegreerde coördinatie van en een geïntegreerd toezicht op het economisch beleid. Gelet op de noodzaak om verdere vooruitgang te boeken bij de structurele hervormingen op het gebied van het concurrentievermogen, moeten deze bestaande mechanismen worden geflankeerd door een sterker nationaal eigenaarschap voor de hervormingsagenda's. Daartoe lijkt het geboden om de onafhankelijke beleidsexpertise op nationaal niveau te vergroten en de beleidsdialoog tussen de eurozonelidstaten en de Unie te intensiveren.

               (3)De oprichting van nationale comités voor het concurrentievermogen die de prestaties en het beleid op het gebied van het concurrentievermogen volgen, zou moeten leiden tot een sterker eigenaarschap voor het nodige beleid en de nodige hervormingen op nationaal niveau en tot een verbeterde kennisbasis voor de coördinatie van het economisch Uniebeleid inzake concurrentievermogen. Deze comités zouden ontwikkelingen in en het beleid inzake concurrentievermogen moeten beoordelen, maar ook beleidsadviezen over het doorvoeren van hervormingen moeten verlenen, waarbij rekening wordt gehouden met nationale specificiteiten en vaste praktijken.

               (4)De werkzaamheden van de comités voor het concurrentievermogen zouden moeten berusten op een ruim begrip van concurrentievermogen. De loondynamiek, alsmede niet-loonfactoren en productiviteitsfactoren en dynamische overwegingen die verband houden met investeringen, innovatie en de aantrekkelijkheid van de economie voor het bedrijfsleven, zouden onder het werkterrein van deze comités moeten vallen.

               (5)De comités voor het concurrentievermogen zouden moeten beschikken over de capaciteit om hoogwaardige economische analysen te leveren die als basis voor hun adviserende rol kunnen dienen.

               (6)De comités voor het concurrentievermogen zouden onafhankelijk moeten zijn van de ministeries of publieke autoriteiten die belast zijn met concurrentievermogengerelateerde zaken. De comités voor het concurrentievermogen zouden ook onpartijdig moeten zijn in die zin dat zij niet uitsluitend of niet hoofdzakelijk de zienswijze van bepaalde groepen belanghebbenden verkondigen. Deze onafhankelijkheid en onpartijdigheid moeten ervoor zorgen dat in de adviserende rol van de comités voor het concurrentievermogen op adequate wijze rekening wordt gehouden met in het algemeen belang geformuleerde oordelen van deskundigen.

               (7)De kenmerken van de comités voor het concurrentievermogen zouden met artikel 152 van het Verdrag in overeenstemming moeten zijn en rekening moeten houden met de nationale praktijk en instellingen voor de loonvorming. Overeenkomstig artikel 28 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie zou de werking ervan geen afbreuk mogen doen aan het recht dat werkgevers en werknemers of hun respectieve organisaties overeenkomstig het recht van de Unie en de nationale wetgevingen en praktijken hebben om op passende niveaus collectief te onderhandelen en collectieve arbeidsovereenkomsten te sluiten.

               (8)De Commissie zou de werkzaamheden van de comités voor het concurrentievermogen moeten coördineren met het oog op de bevordering van de verwezenlijking van eurozonebrede doelstellingen en rekening houdend met de input vanuit het stelsel van comités voor het concurrentievermogen in de coördinatie van het economisch beleid van de Unie.

               (9)De comités voor het concurrentievermogen zouden hun analysen en adviezen in een jaarverslag moeten bijeenbrengen en publiceren. Om ervoor te zorgen dat in de werkzaamheden van de comités rekening wordt gehouden met eurozone- en Uniedoelstellingen, zou in het kader van de opstelling van deze verslagen en tijdens onderzoeksmissies in de lidstaten overleg tussen de comités en de Commissie moeten plaatsvinden. De verslagen zullen als informatiebron dienen voor de analyse die de Commissie in het kader van het Europees semester en de procedure bij macro-economische onevenwichtigheden verricht.

               (10)Om de coördinatie op supranationaal niveau te vergemakkelijken, zou er in elke lidstaat één als zodanig herkenbaar comité voor het concurrentievermogen moeten zijn. Dit neemt niet weg dat comités voor het concurrentievermogen met het oog op een correcte uitvoering van hun werkzaamheden mogen leunen op andere, bestaande organen, mits zij aan de bovenbeschreven gemeenschappelijke beginselen voldoen.

               (11)De monitoring van en het toezicht op de naleving van de landspecifieke aanbevelingen zouden, in het kader van het Europees semester en de toepassing van de procedure bij macro-economische onevenwichtigheden als vastgesteld in Verordening (EU) nr. 1176/2011, op Unieniveau moeten blijven,

               HEEFT DE VOLGENDE AANBEVELING VASTGESTELD:

               I. Doelen en toepassingsgebied

               1.Het doel van deze aanbeveling is de oprichting van nationale comités voor het concurrentievermogen die de prestaties en het beleid op het gebied van het concurrentievermogen monitoren met het oog op de bevordering van een gestage economische convergentie en die bijdragen aan een sterker eigenaarschap voor de nodige hervormingen op nationaal niveau.

               2.Deze aanbeveling is gericht tot de eurozonelidstaten. De andere lidstaten worden ook aangemoedigd om soortgelijke organen op te zetten.

               II. Oprichting van comités voor het concurrentievermogen

               3.Elke lidstaat beschikt over een comité voor het concurrentievermogen dat tot taak heeft:

               a)
                     ontwikkelingen in het concurrentievermogen in de betrokken lidstaat te monitoren, waarbij rekening wordt gehouden met factoren die op korte termijn van invloed kunnen zijn op de prijzen en het kwaliteitsgehalte van goederen en diensten in verhouding tot mondiale concurrenten (bijv. arbeidskosten), en met langeretermijnfactoren als productiviteit en innovatiecapaciteit die niet alleen van belang zijn voor de relatieve prestaties van de economie, maar ook voor haar groeipotentieel en de capaciteit om investeringen, bedrijven en menselijk kapitaal aan te trekken;

               b)
                     input in de vorm van relevante informatie te leveren voor het loonvormingsproces op nationaal niveau;

               c)
                     het beleid inzake het concurrentievermogen in de betrokken lidstaat te monitoren en in dit verband ook bij te dragen aan de ex-postevaluatie van beleid;

               d)
                     beleidsuitdagingen te beoordelen en beleidsadviezen op het gebied van het concurrentievermogen te formuleren. De adviezen van de comités voor het concurrentievermogen houden rekening met de bredere eurozone- en Uniedimensie. De comités brengen onder meer advies uit over de uitvoering van de landspecifieke aanbevelingen die de Raad in het kader van het Europees semester tot de betrokken lidstaat heeft gericht.

               4.Elke lidstaat moet één comité voor het concurrentievermogen aanwijzen, dat op zijn beurt mag leunen op andere, bestaande organen.

               5.De comités voor het concurrentievermogen voeren hun werkzaamheden op doorlopende basis uit. Zij publiceren hun analysen en adviezen in een jaarverslag. Zij onderhouden contacten met de Commissie en de comités voor het concurrentievermogen van andere lidstaten met het oog op de coördinatie van zienswijzen.

               III. Kenmerken van de comités voor het concurrentievermogen

               6.De comités voor het concurrentievermogen zijn structureel onafhankelijk of zijn functioneel autonoom ten opzichte van publieke autoriteiten die belast zijn met concurrentievermogengerelateerde zaken van de lidstaat (met name ministeries, instanties, publieke instituten en publieke agentschappen). Zij worden geschraagd door nationale wettelijke bepalingen ter waarborging van een hoge mate van functionele autonomie en verantwoordingsplicht, waaronder:

               (a)een statutaire regeling die in nationale wetgeving, regelgeving of bindende bestuursrechtelijke voorschriften verankerd is;

               (b)een verbod op het aannemen van instructies van publieke autoriteiten die belast zijn met concurrentievermogengerelateerde zaken, en van andere publieke of particuliere organen;

               (c)de capaciteit om tijdig openbare mededelingen te doen;

               (d)procedures voor de benoeming van leden op basis van hun ervaring en competenties;

               (e)adequate middelen en passende toegang tot informatie om hun mandaat uit te voeren.

               7.De comités voor het concurrentievermogen raadplegen relevante belanghebbenden (zoals nationale actoren of groepen actoren, onder wie de sociale partners, die regelmatig deelnemen aan de economische en sociale dialoog van de lidstaten), maar mogen niet uitsluitend of niet hoofdzakelijk de opvattingen of belangen van een bepaalde groep belanghebbenden verkondigen of behartigen.

               8.De comités voor het concurrentievermogen zijn in staat om economische en statistische analysen te verrichten die als hoogwaardig gelden, bijvoorbeeld in de academische wereld.

               IV. Afstemming op het Europees semester

               9.De Commissie bevordert de coördinatie tussen de nationale comités voor het concurrentievermogen en de uitwisseling van zienswijzen tussen hen en zorgt er met name voor dat in de werkzaamheden van de comités rekening wordt gehouden met eurozone- en EU-doelstellingen. Contacten worden gepland vóór de opstelling van hun jaarverslagen en tijdens onderzoeksmissies in de lidstaten.

               10.De onafhankelijke expertise die deze comités beschikbaar stellen, onder meer via de jaarverslagen, wordt als informatiebron gebruikt bij de analyse van de lidstaten en de Commissie in het kader van het Europees semester en de procedure bij macro-economische onevenwichtigheden.

               V. Verantwoordingsplicht en transparantie

               11.De analysen van deze comités worden in principe openbaar gemaakt.

               VI. Slotbepalingen

               12.De lidstaten worden uitgenodigd om de in deze aanbeveling vervatte beginselen uiterlijk op [datum van vaststelling van deze aanbeveling + 6 maanden] te implementeren.

               13.De Commissie wordt uitgenodigd om uiterlijk op [datum van vaststelling van deze aanbeveling + 12 maanden] op basis van relevante informatie van de lidstaten een voortgangsverslag op te stellen over de uitvoering en de geschiktheid van deze aanbeveling, alsmede over de vraag of het noodzakelijk is om bindende bepalingen vast te stellen.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter


               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 22.5.2017
            COM(2017) 511 final
            Aanbeveling voor een
            AANBEVELING VAN DE RAAD
            over het nationale hervormingsprogramma 2017 van Italiëen met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2017 van Italië

               Aanbeveling voor een

               AANBEVELING VAN DE RAAD

               over het nationale hervormingsprogramma 2017 van Italië

                  en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2017 van Italië

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en artikel 148, lid 4,

               Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid
                  1
               , en met name artikel 5, lid 2,

               Gezien Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende de preventie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden
                  2
               , en met name artikel 6, lid 1,

               Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie
                  3
               ,

               Gezien de resoluties van het Europees Parlement
                  4
               ,

               Gezien de conclusies van de Europese Raad,

               Gezien het advies van het Comité voor de werkgelegenheid,

               Gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité,

               Gezien het advies van het Comité voor sociale bescherming,

               Gezien het advies van het Comité voor de economische politiek,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)Op 16 november 2016 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de jaarlijkse groeianalyse
                  5
                en daarmee de aanzet gegeven tot het Europees semester 2017 voor coördinatie van het economisch beleid. De prioriteiten van de jaarlijkse groeianalyse zijn op 9-10 maart 2017 door de Europese Raad bekrachtigd. Op 16 november 2016 heeft de Commissie op grond van Verordening (EU) nr. 1176/2011 ook het waarschuwingsmechanismeverslag
                  6
                aangenomen, waarin zij Italië heeft genoemd als een van de lidstaten die aan een diepgaande evaluatie zouden worden onderworpen. Tevens heeft de Commissie op die datum een aanbeveling voor een aanbeveling van de Raad over het economisch beleid van de eurozone aangenomen. Die aanbeveling is op 9-10 maart 2017 door de Europese Raad bekrachtigd en op 21 maart 2017 door de Raad goedgekeurd
                  7
               .

               (2)Als lidstaat die de euro als munt heeft en in het licht van de grote onderlinge verwevenheid tussen de economieën van de economische en monetaire unie, dient Italië ervoor te zorgen dat volledig en tijdig uitvoering wordt gegeven aan de aanbeveling voor de eurozone die in de onderstaande aanbevelingen 1 tot en met 4 is weergegeven.

               (3)Op 22 februari 2017 is het landverslag 2017 voor Italië
                  8
                gepubliceerd. Daarin werd de vooruitgang beoordeeld die Italië bij de tenuitvoerlegging van de op 12 juli 2016 door de Raad vastgestelde landspecifieke aanbevelingen heeft gemaakt, alsmede het gevolg dat is gegeven aan de aanbevelingen die in eerdere jaren werden goedgekeurd, en de vooruitgang die Italië in de richting van zijn nationale Europa 2020-doelstellingen heeft geboekt. Het landverslag bevatte ook een op grond van artikel 5 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 uitgevoerde diepgaande evaluatie, waarvan de uitkomsten ook op 22 februari 2017 zijn gepubliceerd
                  9
               . Op basis van haar analyse concludeert de Commissie dat Italië wordt geconfronteerd met buitensporige macro-economische onevenwichtigheden. De hoge overheidsschuld en de blijvend zwakke productiviteitsdynamiek houden grensoverschrijdende risico's in, in een context van grote volumes oninbare leningen en hoge werkloosheid. Om het risico van negatieve effecten voor de Italiaanse economie te beperken en, gelet op de omvang en de grensoverschrijdende relevantie voor de economische en monetaire unie, is het bijzonder belangrijk dat maatregelen worden genomen.

               (4)Op 27 april 2017 heeft Italië zijn nationale hervormingsprogramma 2017 en zijn stabiliteitsprogramma 2017 ingediend. Om met de onderlinge verbanden tussen beide programma's rekening te houden, zijn deze tegelijkertijd geëvalueerd. Het nationaal hervormingsprogramma van Italië bevat verbintenissen voor de korte en de middellange termijn. De vooruitzichten op korte termijn omvatten de definitieve goedkeuring van de hangende mededingingswetten en de hervorming van het strafprocesrecht en de verjaringsregels, de uitvoering van de armoedebestrijdingswet alsmede maatregelen met betrekking tot onderhandelingen op bedrijfsniveau, de taxshift en de privatisering. Op de middellange termijn zijn er maatregelen met betrekking tot de overheidsfinanciën, de belastingen, de arbeidsmarkt, het bank- en kredietstelsel, de concurrentie, overheidsbestuur en justitie en investeringen. Het nationaal hervormingsprogramma behandelt eveneens de problemen die aangehaald werden in het landverslag 2017 en de aanbeveling voor de eurozone, waaronder de noodzaak om de investeringen weer op gang te brengen en de duurzaamheid van de overheidsfinanciën te verzekeren. Indien deze maatregelen binnen de voorgestelde termijnen volledig worden uitgevoerd, zullen zij ertoe bijdragen dat Italiës macro-economische onevenwichtigheden worden aangepakt. Op basis van de beoordeling van de Italiaanse beleidsverbintenissen bevestigt de Commissie haar voorgaande evaluatie, namelijk dat in dit stadium geen verdere stappen gerechtvaardigd zijn in het kader van de procedure voor macro-economische onevenwichtigheden. De uitvoering van de agenda voor beleidshervormingen zal nauwgezet worden gevolgd door middel van een specifieke monitoring.

               (5)De betrokken landspecifieke aanbevelingen zijn meegenomen in de programma's van de lidstaten voor de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESI-fondsen) voor de periode 2014-2020. Op grond van de wetgeving over de ESI-fondsen
                  10
                kan de Commissie een lidstaat verzoeken de betrokken programma's voor ESI-fondsen te evalueren en te wijzigen wanneer dat nodig is om de uitvoering van betrokken landspecifieke aanbevelingen te ondersteunen. De Commissie heeft nadere richtsnoeren verstrekt over de toepassing van die regels
                  11
               .

               (6)Italië valt momenteel onder het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact en is aan de schuldregel onderworpen. In haar stabiliteitsprogramma 2017 gaat de regering uit van een verbetering van het nominale tekort van 2,4 % van het bbp in 2016 tot 2,1 % in 2017, 1,2 % in 2018 en een over het geheel genomen evenwichtige begrotingssituatie in 2019. De begrotingsdoelstelling op middellange termijn, een begrotingssituatie die structureel in evenwicht is, wordt volgens de plannen bereikt in 2019 en gehandhaafd in 2020, terwijl het herberekende
                  12
                structurele saldo op een klein structureel tekort (0,3 % van het bbp) wijst in beide jaren. Na een verdere stijging in 2016 (tot 132,6 % van het bbp, komende van 132,1 % in 2015) zal de overheidsschuldquote volgens de prognoses van het stabiliteitsprogramma over het geheel genomen stabiliseren in 2017 en vanaf dan in 2018 dalen, om in 2020 uit te komen op 125,7 %. De onzekerheid over de inhoud en de uitvoering van de begrotingsstrategie op middellange termijn van het stabiliteitsprogramma brengt neerwaartse risico's mee voor de groeiprognoses en de verwezenlijking van de begrotingsdoelstellingen. In de voorjaarsprognoses 2017 van de Commissie wordt met name bijna dezelfde reële bbp-groei voor 2018 voorzien als in het stabiliteitsprogramma, ondanks een aanzienlijk hoger tekort. In feite wordt in de prognose van de Commissie geen rekening gehouden met een btw-verhoging (0,9 % van het bbp), de wettelijk bepaalde vrijwaringsclausule om de begrotingsdoelstellingen te halen in 2018, ook omdat in het stabiliteitsprogramma 2017 het voornemen wordt bevestigd om dit niet te activeren zonder nadere toelichting over alternatieve compenserende maatregelen. Voorts wordt in het stabiliteitsprogramma 2017 melding gemaakt van het voornemen om meer ruimte vrij te maken voor belastingverminderingen.

               (7)In het stabiliteitsprogramma 2017 wordt aangegeven dat de uitzonderlijke instroom van vluchtelingen en veiligheidsmaatregelen een significante impact hebben op de begroting en wordt afdoende bewijs geleverd voor de omvang en de aard van die extra kosten voor de begroting. De in aanmerking komende extra uitgaven bedroegen volgens de Commissie in 2016 0,06 % van het bbp voor de uitzonderlijke toestroom van vluchtelingen en 0,06% van het bbp voor de veiligheidsmaatregelen. Voor 2017 worden de in aanmerking komende uitgaven voor de uitzonderlijke instroom van vluchtelingen initieel geraamd op 0,16 % van het bbp
                  13
               .  Voorts hebben de Italiaanse autoriteiten in 2017 de clausule voor buitengewone gebeurtenissen aangevoerd voor uitzonderlijke aardbevingsactiviteit. Voor 2017 worden de in aanmerking komende uitgaven voor uitzonderlijke aardbevingsactiviteit initieel geraamd op 0,18 % van het bbp
                  14
               . Op grond van artikel 5, lid 1, en artikel 6, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 kunnen deze extra uitgaven worden toegestaan, voor zover de instroom van vluchtelingen, de ernst van de terreurdreiging de uitzonderlijke aardbevingsactiviteit ongewone gebeurtenissen zijn, de gevolgen ervan voor de overheidsfinanciën van Italië aanzienlijk zijn en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën niet in gevaar wordt gebracht wanneer een tijdelijke afwijking van het aanpassingstraject in de richting van de begrotingsdoelstelling op middellange termijn wordt toegestaan. Daarom is de vereiste aanpassing in de richting van de begrotingsdoelstelling op middellange termijn voor 2016 met 0,12 %naar beneden bijgesteld om rekening te houden met die extra kosten in verband met vluchtelingen en veiligheid. Wat 2017 betreft, zal in het voorjaar van 2018 een definitieve beoordeling, met inbegrip van de in aanmerking komende bedragen, worden gemaakt op grond van de waargenomen gegevens die de Italiaanse autoriteiten zullen verstrekken.

               (8)Voor 2016 heeft Italië toestemming gekregen om tijdelijk af te wijken van het vereiste aanpassingstraject in de richting van de budgettaire middellangetermijndoelstelling, met 0,5 % van het bbp om rekening te houden met belangrijke structurele hervormingen met een positief effect op de langetermijnhoudbaarheid van de overheidsfinanciën, en met nog eens 0,25 % van het bbp om rekening te houden met uitgaven voor nationale investeringen in door de EU medegefinancierde projecten. Een van de criteria om voor de investeringsclausule in aanmerking te komen is de stijging van de overheidsinvesteringen. Blijkens de begrotingsresultaten voor 2016 heeft zich in 2016 een daling van de overheidsinvesteringen voorgedaan ten opzichte van 2015 (met 1,6 miljard EUR). De Raad erkent echter dat er specifieke factoren zijn die het voorbije jaar op de overheidsinvesteringen hebben gewogen. Een van die factoren was de onzekerheid rond de overgang naar het nieuwe wetboek voor publieke aanbestedingen en concessies, dat in overeenstemming met de landspecifieke aanbevelingen van 2016 aan een herziening werd onderworpen. Voorts en vooral moet nog worden vermeld dat er zich in 2016 een scherpe daling in de investeringen door middel van EU-fondsen heeft voorgedaan ten gevolge van de start van een nieuwe programmeringsperiode, terwijl de nationaal gefinancierde investeringen marginaal zijn gestegen (met 1,1 miljard EUR). Aangezien de nationaal gefinancierde investeringen in 2016 zijn gestegen en de uitgaven die betrekking hebben op de investeringsclausule, niet in de plaats daarvan zijn gekomen, kan aan Italië voor de investeringsclausule een tijdelijke afwijking met 0,21 % van het bbp worden verleend, welke overeenstemt met de nationale uitgaven die in aanmerking komen voor medefinanciering volgens de in het stabiliteitsprogramma 2017 gemelde gegevens. Wanneer de totale bijkomende flexibiliteit van 0,83 % van het bbp voor ongewone gebeurtenissen, structurele hervormingen en investeringsclausules in aanmerking wordt genomen, komt uit de voorjaarsprognose 2017 van de Commissie enige afwijking van het aanbevolen aanpassingstraject in de richting van de budgettaire middellangetermijndoelstelling voor 2016 naar voren.

               (9)Op 12 juli 2016 heeft de Raad Italië aanbevolen in 2017 een jaarlijkse budgettaire aanpassing in de richting van de begrotingsdoelstelling op middellange termijn te realiseren van ten minste 0,6 % van het bbp. Op basis van de voorjaarsprognoses 2017 van de Commissie bestaat het risico op een significante afwijking van het aanbevolen aanpassingstraject in de richting van de budgettaire middellangetermijndoelstelling in 2017 en voor 2016 en 2017 samen. Die conclusie zou echter veranderen in risico op enige afwijking indien de tijdelijke afwijking voor de clausule inzake ongewone gebeurtenissen met betrekking tot de uitzonderlijke instroom van vluchtelingen en het preventieve investeringsplan voor de bescherming van het nationale grondgebied tegen aardbevingsgevaren (initieel geraamd op 0,34 % van het bbp in het totaal) wordt afgetrokken van het vereiste in 2017.

               (10)In 2018 wordt verwacht dat Italië zich in het licht van zijn begrotingssituatie en met name zijn schuldniveau verder zal aanpassen in de richting van zijn budgettaire middellangetermijndoelstelling, namelijk een begrotingssituatie die structureel in evenwicht is. Volgens de gezamenlijk overeengekomen aanpassingsmatrix in het kader van het stabiliteits- en groeipact vertaalt die aanpassing zich in het vereiste dat de netto overheidsuitgaven nominaal ten minste 0,2 % dalen in 2018. Dat zou overeenstemmen met een jaarlijkse structurele aanpassing van ten minste 0,6 % van het bbp. Bij ongewijzigd beleid bestaat het risico op een significante afwijking van het vereiste in 2018. Volgens de prognose zal Italië prima facie in 2017 en 2018 niet aan de schuldregel voldoen. Over het geheel genomen is de Raad van oordeel dat Italië bereid moet zijn om verdere maatregelen te treffen om in 2017 aan de voorwaarden te voldoen, en dat in 2018 verdere maatregelen noodzakelijk zullen zijn om te voldoen aan de bepalingen van het stabiliteits- en groeipact. Op grond van Verordening (EG) nr. 1466/97 moet bij de beoordeling van de begrotingsplannen en -resultaten echter rekening worden gehouden met de begrotingsbalans van de lidstaat in het licht van de conjuncturele omstandigheden. Zoals wordt herhaald in de mededeling van de Commissie bij deze landspecifieke aanbevelingen, moet bij de beoordeling van het ontwerpbegrotingsplan 2018 en de daaropvolgende beoordeling van de begrotingsresultaten 2018 naar behoren rekening worden gehouden met de doelstelling om een begrotingskoers aan te houden die ertoe bijdraagt het lopende herstel te versterken en de houdbaarheid van Italiës overheidsfinanciën te waarborgen. In die context is de Commissie voornemens gebruik te maken van de toepasselijke beoordelingsmarge in het licht van de conjunctuur in Italië.

               (11)Aangezien Italië prima facie in 2015 niet aan de schuldregel voldoet, heeft de Commissie op 22 februari 2017 een verslag krachtens artikel 126, lid 3, van het VWEU uitgebracht. Volgens de conclusie van het verslag bleek uit het lopende onderzoek dat, tenzij de extra maatregelen ten belope van ten minste 0,2 % van het bbp waartoe de regering zich uiterlijk in april 2017 had verbonden, binnen die termijn op geloofwaardige wijze werden vastgesteld om de kloof te dichten ten opzichte van de algemene naleving van het preventieve deel in 2017 (en dus in 2016), het in het Verdrag en in Verordening (EG) nr. 1467/1997 gedefinieerde schuldcriterium moest worden geacht niet te zijn nageleefd. Een besluit met een aanbeveling om een buitensporigtekortprocedure te openen zou volgens het verslag evenwel pas worden genomen op basis van de voorjaarsprognoses 2017 van de Commissie, rekening houdend met de begrotingsresultaten voor 2016 en de tenuitvoerlegging van de verbintenissen inzake de begroting die de Italiaanse autoriteiten in februari 2017 zouden aangaan. In april 2017 heeft de Italiaanse regering de vereiste extra consolidatiemaatregelen aangenomen. Derhalve wordt het in dit stadium niet noodzakelijk geacht verdere maatregelen te nemen voor de naleving van het schuldcriterium in 2015. De Commissie zal in het najaar van 2017 opnieuw evalueren of Italië voldoet aan het schuldcriterium, op basis van de gemelde gegevens voor 2016 en de najaarsprognose 2017 van de Commissie, die nieuwe informatie zullen bevatten over de uitvoering van de begroting in 2017 en de reële begrotingsplannen voor 2018.

               (12)De hoge schuldquote van Italië zal naar verwachting stabiliseren, zonder te dalen, ten gevolge van de verslechtering van het structurele primaire saldo en de huidige macro-economische omstandigheden. Met een schuldratio van meer dan 130 % van het bbp betekent dit dat er omvangrijke middelen uitgetrokken worden voor de schuldendienst, ten nadele van meer groeibevorderende posten zoals onderwijs, innovatie en infrastructuur.

               (13)Het Italiaanse belastingstelsel is om verschillende redenen niet bevorderlijk voor economische groei en efficiëntie. Ondanks een recente beperkte daling van de belastingdruk op productiefactoren blijft deze behoren tot de hoogste van Europa. Er is ruimte voor een verdere, budgettair neutrale, verschuiving naar meer groeivriendelijke belastingen. De belasting op de eerste woning werd in 2015 ingetrokken, hetgeen een stap achteruit was in het streven naar een efficiëntere belastingstructuur. Ondanks het voorschrift van de nationale wetgeving dat de belastinguitgaven jaarlijks herzien moeten worden, werd deze langverwachte herziening nogmaals uitgesteld, in het bijzonder voor de verlaagde btw-tarieven. De hervorming van de achterhaalde woz-waarden/kadastrale waarden in overeenstemming met de lopende marktwaarden wordt nog steeds verwacht. De gebrekkige naleving van de belastingregels en het complexe belastingwetboek maken het voor ondernemingen en huishoudens nog zwaarder om hun belastingen correct te betalen. Recente maatregelen zoals verplichte elektronische facturering en de “gesplitste betaling” voor aankopen door overheidsinstanties gaan in de goede richting. Elektronische facturering is echter niet verplicht voor transacties in de particuliere sector en de beperkingen op het gebruik van contanten zijn onlangs opgetrokken, zodat het gebruik van elektronische betalingen nog steeds ver onder het EU-gemiddelde ligt, hetgeen de naleving van de belastingregels niet bevordert.

               (14)Wat het begrotingsproces betreft, werd in 2016 een ingrijpende hervorming doorgevoerd. De Commissie zal blijven toezien op de uitvoering van de hervorming, waardoor de uitgaventoetsing meer een integraal onderdeel van het begrotingsproces zal worden.

               (15)Het algemene kader, de overheidsdiensten en het ondernemingsklimaat worden in Italië nog steeds ondergraven door een aantal structurele tekortkomingen. Deze tekortkomingen blijven een domper zetten op de uitvoering van de hervormingen, ontmoedigen investeringen, creëren onzekerheid en werken profiteergedrag in de hand. De hervormingen van de burgerlijke rechtspleging die de laatste jaren zijn ingevoerd om de efficiëntie van de rechtsbedeling te verhogen, het beheer van rechtszaken te verbeteren en meer discipline in de procedure te brengen, beginnen maar zeer langzaam resultaten op te leveren. De lengte van de burgerlijke rechtspleging blijft een groot probleem. Hoewel de beslissingstermijn en de achterstallen in civiele en handelszaken vooral in lagere rechtbanken enigszins aan het verminderen zijn, zijn de termijnen nog steeds van de langste in Europa, voor alle rechtsinstanties. Met de lopende hervorming van de civiele rechtspleging wordt voorzien in een verdere verstrenging van de ontvankelijkheidscriteria voor hoger beroep, stroomlijning van de procedure op elk niveau van aanleg en meer ontrading van vexatoire gedingen.

               (16)Uit een reeks indicatoren blijkt dat corruptie in Italië nog steeds een groot probleem is, ondanks de hervormingen die tot op heden plaatsvonden. De langverwachte hervorming van de verjaringsregels om de strijd tegen corruptie op te voeren is sinds 2014 in behandeling. In hun huidige vorm leiden de verjaringsregels tot een hoog aantal gevallen waarin de zaak na een veroordeling in eerste aanleg verjaart. Voorts beschikt de nationale autoriteit voor corruptiebestrijding over beperkte financiële en personele middelen om haar bevoegdheden uit te oefenen, en blijft het preventiekader versnipperd.

               (17)In 2015 werd een algemene machtigingswet voor de hervorming van de overheidsdiensten aangenomen. Hiermee moet het mogelijk worden de efficiëntie en de doeltreffendheid van de overheid te verbeteren. Na een uitspraak van het Grondwettelijk Hof van november 2016 volgens welke de procedure voor de goedkeuring van een aantal wetgevende uitvoeringsdecreten niet in overeenstemming is met de grondwet, moeten belangrijke onderdelen van de hervorming nog verdere uitvoering krijgen. Het arrest heeft met name betrekking op drie belangrijke punten van de hervorming: de plaatselijke besturen, het overheidspersoneel en de overheidsondernemingen. Nieuwe wetgevingsinitiatieven zijn noodzakelijk om de plaatselijke besturen en het overheidspersoneel op managementniveau te hervormen nu de termijn voor vaststelling van de decreten in november 2016 verstreken is. Wat de overheidsondernemingen betreft, dient het decreet dat van vóór het arrest dateert, te worden gewijzigd. De hervorming beoogt het aantal overheidsondernemingen terug te schroeven, deze efficiënter te maken en ervoor te zorgen dat zij volgens dezelfde regels werken als particuliere ondernemingen. De tenuitvoerlegging van de geplande privatiseringen zou ook een steun in de rug zijn om de overheidsondernemingen te rationaliseren.

               (18)Ook de raamvoorwaarden voor concurrentie blijven negatief. Met name de jaarlijkse mededingingswet voor 2015 is nog niet goedgekeurd. Er blijven aanzienlijke belemmeringen voor de mededinging bestaan in bepaalde sectoren zoals in de gereglementeerde beroepen, de concessies, de aanbestedingen, het vergunningenstelsel alsmede bij de plaatselijke besturen, waaronder het vervoer. Er is erg weinig vooruitgang geboekt met name om een efficiënte, transparante en concurrentiegedreven werking van de openbaarvervoermarkt op gang te brengen, vooral in de door de overheid in concessie gegeven spoorwegen. Volgens een nieuwe door de Commissie ontwikkelde indicator ligt het niveau van de restricties in Italië hoger dan het gewogen EU-gemiddelde voor de meeste geanalyseerde beroepen. Als onderdeel van een pakket maatregelen om belemmeringen in de dienstenmarkten aan te pakken
                  15
                werden in januari 2017 per beroep specifieke richtsnoeren aangenomen in de mededeling van de Commissie inzake aanbevelingen voor hervorming van de reglementering van professionele dienstverlening.

               (19)Het grote volume oninbare leningen in de banksector blijft een rem zetten op de winsten van banken en op hun vermogen om intern kapitaal te genereren. Dit weegt op de kredietverlening, vooral aan kleine ondernemingen. De beleidsinitiatieven die tot nu toe zijn genomen, hebben nog niet geleid tot een significante vermindering van de oninbare leningen. Nationale richtsnoeren betreffende het beheer van oninbare leningen blijven ondermaats. Middelgrote en kleine banken zijn nog steeds kwetsbaarder dan grote kredietinstellingen. Daarom zal de Commissie erop toezien dat de hervorming van de corporate governance van de grootste banche popolari en de kleine coöperatieve banken wordt uitgevoerd, hetgeen van cruciaal belang is voor de consolidatie van het bankwezen. Het regelgevingskader voor insolventie en uitwinning van zekerheden blijkt nog steeds ontoereikend om de sanering en herstructurering van noodlijdende leningen vlot te laten verlopen, vooral voor kleine en micro-ondernemingen. Een machtigingswet die tot doel heeft de instrumenten voor insolventie en afdwinging van leningen te hervormen en te stroomlijnen, die momenteel in het parlement in behandeling is, kan een hulp zijn om de bestaande inefficiënties aan te pakken en kan bijdragen tot de ontwikkeling van een secundaire markt voor noodlijdende kredieten in Italië.

               (20)Ondanks de geleidelijke verbetering van de arbeidsmarkt, dankzij hervormingen, blijft de langdurige en jongerenwerkloosheid hoog (6,7 % en 38 % respectievelijk in 2016) en zijn er meer dan 1,2 miljoen jongeren die geen onderwijs of opleiding volgen en geen werk hebben. Hoewel veel vooruitgang is geboekt bij de uitvoering van de jongerengarantie, blijven er een aantal uitdagingen bestaan om te komen tot een daadwerkelijke en volledige toepassing. Het aantal en de kwaliteit van de aanbiedingen blijft beperkt en de resultaten lopen sterk uiteen naargelang van de regio. De hervorming van het actieve arbeidsmarktbeleid, met inbegrip van het governancesysteem, bevindt zich nog in een vroeg stadium en diensten voor arbeidsvoorziening blijven zwak, met grote regionale verschillen. De volwasseneneducatie is onvoldoende ontwikkeld, hetgeen een negatieve weerslag kan hebben op de arbeidsmarktresultaten van laaggeschoolden.

               (21)De deelname van vrouwen aan de arbeidsmarkt en hun arbeidspotentieel blijven grotendeels onderbenut. De arbeidsparticipatie bij vrouwen is een van de laagste in de EU. Sommige elementen van het belasting- en uitkeringsstelsel blijven tweede verdieners ontmoedigen om deel te nemen aan het arbeidsproces en de toegang tot betaalbare zorgdiensten (voor kinderen en ouderen) blijft beperkt, met grote regionale verschillen. Het gebruik van vaderschapsverlof is een van de laagste in de EU.

               (22)Van collectieve onderhandelingen op het tweede niveau, dat van regio’s of ondernemingen, is weinig sprake. Dit belemmert een efficiënte toewijzing van middelen en een betere afstemming van de lonen op de plaatselijke economische omstandigheden. Het is ook een gevolg van de bestaande regels en praktijken voor collectieve onderhandelingen, die leiden tot onzekerheid in de arbeidsverhoudingen en weinig ruimte laten voor plaatselijk overleg. Belastingkortingen op productiviteitsgerelateerde loonsverhogingen zijn niet doeltreffend gebleken om het gebruik van deze aanvullende onderhandelingen echt te verruimen.

               (23)Het percentage personen die risico op armoede of sociale uitsluiting lopen, ligt ruim boven het EU-gemiddelde, vooral voor kinderen en personen met een migrantenachtergrond. Er zijn ook grote regionale verschillen. Er is enige vooruitgang geboekt met betrekking tot de nationale strategie tegen armoede. De recentelijk vastgestelde reglementering voor het inclusie-inkomen is een positieve stap in de richting van één algemene regeling voor armoedebestrijding. Of deze regeling doeltreffend zal blijken, zal afhangen van de uitvoering, waarbij het vereiste geldt dat de passende middelen worden vrijgemaakt (onder meer door de stroomlijning van de verschillende sociale uitkeringen), deze doelgericht volgens het inkomen worden toegekend en prioritair worden verleend aan gezinnen met kinderen, met procedures die in de praktijk in staat zijn om zowel inkomensondersteuning als goed geïntegreerde diensten te bieden. In dit stadium is het niet duidelijk of de financiële middelen toereikend zullen zijn om het probleem van de armoede in Italië op te lossen. Het komt er in hoofdzaak op aan bijkomende middelen uit te trekken, met naleving van de budgettaire doelstellingen, de versnippering van het stelsel van sociale bijstand te beperken, de sociale uitgaven te rationaliseren en de scheeftrekking ten voordele van de pensioenen, die nu bestaat, aan te pakken.

               (24)In de context van het Europees semester heeft de Commissie een brede analyse van het economische beleid van Italië verricht. Deze analyse is gepubliceerd in het landverslag 2017. Voorts heeft de Commissie zowel het stabiliteitsprogramma als het nationale hervormingsprogramma doorgelicht en onderzocht welk gevolg is gegeven aan de aanbevelingen die in eerdere jaren tot Italië zijn gericht. Daarbij heeft zij niet alleen gekeken naar de relevantie ervan voor een houdbaar budgettair en sociaaleconomisch beleid in Italië, maar is zij ook nagegaan of de EU-regels en richtsnoeren in acht zijn genomen, gezien de noodzaak de algehele economische governance van de Unie te versterken door middel van een inbreng op EU-niveau in toekomstige nationale besluiten.

               (25)In het licht van deze beoordeling heeft de Raad het stabiliteitsprogramma onderzocht en zijn advies
                  16
                daarover is met name in de onderstaande aanbeveling 1 weergegeven.

               (26)In het licht van de diepgaande evaluatie door de Commissie en van deze beoordeling heeft de Raad het nationale hervormingsprogramma en het stabiliteitsprogramma onderzocht. Zijn aanbevelingen op grond van artikel 6 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 zijn in de onderstaande aanbevelingen 1 tot en met 4 weergegeven,

               BEVEELT AAN dat Italië in 2017 en 2018 de volgende actie onderneemt:

               1.Zijn begrotingsbeleid voortzetten overeenkomstig de vereisten van het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact, dat aanleiding geeft tot een aanzienlijke begrotingsinspanning in 2018. Bij het nemen van beleidsmaatregelen moet ernaar worden gestreefd een begrotingskoers te volgen die ertoe bijdraagt het lopende herstel te versterken en de houdbaarheid van Italiës overheidsfinanciën te waarborgen. De belastingdruk op budgettair neutrale wijze verschuiven van de productiefactoren naar meer groeivriendelijke belastingen, door krachtige maatregelen ter vermindering van het aantal en de omvang van de belastinguitgaven, de hervorming van het achterhaalde kadastrale systeem en de herinvoering van de belasting op de eerste woning voor huishoudens met een hoog inkomen. Het verplichte gebruik van elektronische facturatie en betalingen uitbreiden.

               2.De lengte van het proces in de civiele rechtspleging inkorten door daadwerkelijk beheer van de rechtszaken en regels om procedurele discipline te verzekeren. De strijd tegen corruptie opvoeren, door met name de verjaringstermijnen te herzien. De hervorming van de overheidsdiensten voltooien en de efficiëntie van overheidsbedrijven verbeteren. De aanhangige mededingingswet zo snel mogelijk goedkeuren en ten uitvoer leggen en de resterende beperkingen voor de concurrentie aanpakken.

               3.De afbouw van het volume oninbare leningen versnellen en meer stimulansen geven voor de sanering en herstructurering van de balansen, met name in het segment van de banken die onder nationaal toezicht staan. Een algemene herziening aannemen van het regelgevend raamwerk voor insolventie en uitwinning van zekerheden.

               4.Met de medewerking van de sociale partners het kader voor collectieve onderhandelingen versterken zodat collectieve overeenkomsten beter rekening houden met plaatselijke omstandigheden. Een doeltreffend actief arbeidsmarktbeleid verzekeren. De aanvaarding van werk voor tweede verdieners bevorderen. De sociale uitgaven rationaliseren en de samenstelling daarvan verbeteren.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)
                  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

                     (2)
                  PB L 306 van 23.11.2011, blz. 25.

                     (3)
                  COM(2017) 511 final.

                     (4)
                  P8_ TA(2017)0038, P8_ TA(2017)0039 en P8_ TA(2017)0040.

                     (5)
                  COM(2016) 725 final.

                     (6)
                  COM(2016) 728 final.

                     (7)
                  PB C 92 van 24.3.2017, blz. 1.

                     (8)
                  SWD(2017) 77 final.

                     (9)
                  COM(2017) 90 final.

                     (10)
                  Artikel 23 van Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 320).

                     (11)
                  COM(2014) 494 final.

                     (12)
                  Conjunctuurgezuiverd begrotingssaldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen, herberekend door de Commissie volgens de algemeen aanvaarde methode.

                     (13)
                  Dit bedrag is gebaseerd op de in het stabiliteitsprogramma 2017 geraamde algemene begrotingskosten van 0,25 % van het bbp, waarvan de reeds in 2015 en 2016 verleende tijdelijke afwijkingen van respectievelijk 0,03 % van het bbp en 0,06 % van het bbp zijn afgetrokken. In haar advies over het ontwerpbegrotingsplan 2017 van Italië kondigde de Commissie aan dat zij bereid zou zijn een bijkomende afwijking ten gevolge van de aanhoudende uitzonderlijke instroom van vluchtelingen in Italië te overwegen, ook in het licht van de conclusies van de Europese Raad van oktober 2016 waarin deze “de aanzienlijke - ook financiële - bijdrage die de lidstaten in de voorste linie de jongste jaren hebben geleverd”, onderkende.

                     (14)
                  In haar advies over het ontwerpbegrotingsplan 2017 voor Italië was de Commissie van oordeel dat uitgaven voor rampenbeheer en het preventief investeringsplan voor de bescherming van het nationale grondgebied tegen aardbevingsrisico’s kunnen worden beschouwd als geïntegreerde uitgaven. Voor de volgende jaren kunnen alleen positieve incrementele veranderingen in middelen die voor dit doel zijn uitgetrokken, in aanmerking worden genomen voor verdere mogelijke tijdelijke afwijkingen.

                     (15)
                  COM(2016) 820 final, COM(2016) 821 final, COM(2016) 822 final, COM(2016) 823 final en COM(2016) 824 final.

                     (16)
                  Op grond van artikel 5, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad.


               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 13.5.2015
            COM(2015) 268 final
            Aanbeveling voor een
            AANBEVELING VAN DE RAAD
            over het nationale hervormingsprogramma 2015 van Nederlanden met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2015 van Nederland

               Aanbeveling voor een

               AANBEVELING VAN DE RAAD

               over het nationale hervormingsprogramma 2015 van Nederland

                  en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2015 van Nederland

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en artikel 148, lid 4,

               Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid
                  1
               , en met name artikel 5, lid 2,

               Gezien Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende de preventie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden
                  2
               , en met name artikel 6, lid 1,

               Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie
                  3
               ,

               Gezien de resoluties van het Europees Parlement
                  4
               ,

               Gezien de conclusies van de Europese Raad,

               Gezien het advies van het Comité voor de werkgelegenheid,

               Gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité,

               Gezien het advies van het Comité voor sociale bescherming,

               Gezien het advies van het Comité voor de economische politiek,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)Op 26 maart 2010 heeft de Europese Raad zijn goedkeuring gehecht aan het voorstel van de Commissie voor een nieuwe groei- en werkgelegenheidsstrategie; deze Europa 2020-strategie berust op een versterkte coördinatie van het economische beleid en spitst zich toe op de sleutelgebieden waarop Europa's potentieel voor duurzame groei en concurrentievermogen een krachtige impuls nodig heeft.

               (2)Op voorstel van de Commissie heeft de Raad op 13 juli 2010 een aanbeveling inzake de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten en de Unie (2010-2014) en op 21 oktober 2010 een besluit betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten vastgesteld, die samen de "geïntegreerde richtsnoeren" vormen. De lidstaten werd verzocht in hun nationaal economisch en werkgelegenheidsbeleid met de geïntegreerde richtsnoeren rekening te houden.

               (3)Op 8 juli 2014 heeft de Raad een aanbeveling over het nationale hervormingsprogramma voor 2014 van Nederland vastgesteld en een advies over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma voor 2014 van Nederland uitgebracht. In overeenstemming met Verordening (EU) nr. 473/2013
                  5
                heeft de Commissie op 28 november 2014 haar advies over het ontwerpbegrotingsplan voor 2015 van Nederland
                  6
                gepresenteerd.

               (4)Op 28 november 2014 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de jaarlijkse groeianalyse
                  7
                en daarmee de aanzet gegeven tot het Europees semester 2015 voor coördinatie van het economisch beleid. Tevens heeft de Commissie op die datum op grond van Verordening (EU) nr. 1176/2011 het waarschuwingsmechanismeverslag
                  8
                aangenomen, waarin Nederland werd genoemd als een van de lidstaten die aan een diepgaande evaluatie zouden worden onderworpen.

               (5)Op 18 december 2014 heeft de Europese Raad de volgende prioriteiten goedgekeurd: stimuleren van investeringen, vaart zetten achter structurele hervormingen en nastreven van een verantwoorde, groeivriendelijke begrotingsconsolidatie.

               (6)Op 26 februari 2015 heeft de Commissie haar landenverslag 2015 voor Nederland gepubliceerd
                  9
               . In het landenverslag worden de vorderingen beoordeeld die bij de tenuitvoerlegging van de op 8 juli 2014 vastgestelde landenspecifieke aanbevelingen zijn gemaakt. Voor Nederland bevat het landenverslag ook de resultaten van de diepgaande evaluatie die op grond van artikel 5 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 is uitgevoerd. Op basis van haar analyse concludeert de Commissie dat Nederland wordt geconfronteerd met macro-economische onevenwichtigheden die om monitoring en beleidsmaatregelen vragen. De risico's die de hoge particuliere schulden meebrengen, blijven bestaan en verdienen aandacht, ook al schragen recente maatregelen een herstel op de huizenmarkt en zullen deze bijdragen tot een beteugeling van de groei van de hypotheekverstrekking. Het hoge overschot op de lopende rekening van Nederland is deels het gevolg van structurele kenmerken van de economie, maar de structuur van het belasting- en het pensioenstelsel kan potentieel een bron zijn van een inefficiënte kapitaalallocatie.

               (7)Op 30 april 2015 heeft Nederland zijn nationale hervormingsprogramma 2015 en zijn stabiliteitsprogramma 2015 ingediend. Om met de onderlinge verbanden tussen beide programma's rekening te houden, zijn deze tegelijkertijd geëvalueerd.

               (8)Nederland is momenteel onderworpen aan het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact en aan de overgangsregeling voor de schuld. In zijn stabiliteitsprogramma 2015 heeft het kabinet een geleidelijke verbetering van het nominale tekort tot 1,8 % van het bbp in 2015 gepland en verbetert dit tekort steeds verder om in 2018 uit te komen op 0,7 % van het bbp. Het kabinet wil gedurende de gehele programmaperiode voldoen aan de middellangetermijndoelstelling: een structureel tekort van 0,5 % van het bbp. Volgens het stabiliteitsprogramma bereikt de overheidsschuldquote in 2015 een piek van 68,8 % en loopt deze daarna geleidelijk terug tot 66,1 % in 2018. Het macro-economische scenario dat aan deze begrotingsprojecties ten grondslag ligt, is plausibel. In de voorjaarsprognoses 2015 van de Commissie wordt ervan uitgegaan dat het structureel saldo aan de middellangetermijndoelstelling zal voldoen en in 2015 op -0,3 % van het bbp en in 2016 op -0,4 % van het bbp zal uitkomen. Op basis van zijn beoordeling van het stabiliteitsprogramma en rekening houdend met de voorjaarsprognoses 2015 van de Commissie is de Raad van oordeel dat Nederland naar verwachting aan de bepalingen van het stabiliteits- en groeipact zal voldoen. De overheidsuitgaven aan onderzoek en innovatie zullen de komende jaren volgens de prognoses slinken, waardoor het groeipotentieel van de economie wordt beperkt. Gelet op het opleidingsniveau, het niveau van de onderwijsprestaties en het niveau van economische ontwikkeling van Nederland zijn de overheidsuitgaven aan onderzoek en ontwikkeling met 0,84 % van het bbp laag. De overheidsuitgaven op dit gebied vertonen sinds 2014 een neerwaartse trend, terwijl de particuliere O&O-uitgaven laag blijven. Een verschuiving van de overheidsuitgaven naar innovatie en onderzoek, en met name fundamenteel onderzoek, en het verbeteren van de randvoorwaarden om particuliere investeringen in O&O te mobiliseren, zouden leiden tot een versterking van het groeipotentieel van de Nederlandse economie op lange termijn.

               (9)Een belangrijk probleem is de huizenmarkt, waar starheden en verstorende prikkels die in de afgelopen tientallen jaren zijn opgebouwd, hun stempel drukken op de woningfinancierings- en sectorale besparingspatronen. De neiging van huishoudens om steeds meer brutohypotheekschulden aan te gaan voor een eigen woning, hangt voor een groot deel samen met langdurige fiscale prikkels, in het bijzonder de volledige fiscale aftrekbaarheid van de hypotheekrente. Sinds 2012 is een reeks maatregelen ten uitvoer gelegd waarmee deze prikkels deels worden weggenomen. Bij een aantal daarvan gaat het om aanpassingen in de fiscale behandeling van de woningfinanciering. De geleidelijke beperking van de hypotheekrenteaftrek en versterking van de prikkel om af te lossen, is gerechtvaardigd. Niettemin wordt deze maatregel te traag ingevoerd om het aflosgedrag in de komende jaren significant te beïnvloeden, en blijft er een sterke fiscale prikkel bestaan om in improductieve activa te investeren. De loan-to-value-ratio van 100 %, die in 2018 zou moeten worden bereikt, is nog altijd hoog. De huurmarkt wordt ingeperkt door regulering en het bestaan van een zeer grote socialewoningsector die ook met lange wachtlijsten te kampen heeft. De invoering van een meer op het inkomen gebaseerde huurdifferentiatie in de socialewoningsector is een stap in de goede richting, maar het effect ervan is beperkt. In het kader van een nieuwe wet zullen de woningbouwcorporaties activiteiten van algemeen economisch belang (d.w.z. sociale huisvesting) moeten scheiden van de overige activiteiten. Afgewacht moet worden of dit tot de beoogde heroriëntatie van de sociale huisvesting op de hulpbehoevenden leidt en ervoor zorgt dat sociale woningen beschikbaar blijven voor kansarmen die geen huisvesting tegen marktvoorwaarden kunnen vinden.

               (10)Het pensioenstelsel is op lange termijn beter houdbaar geworden. Naast de geleidelijke verhoging van de aow-leeftijd van 65 jaar in 2012 naar 67 jaar in 2023 en de koppeling ervan aan de levensverwachting in de jaren daarna heeft Nederland ingrijpende hervormingen in de particulier gefinancierde pijler van het pensioenstelsel en in de langdurige zorg doorgevoerd. Het financieel toezicht op de pensioenfondsen is verbeterd en het systeem kan financiële schokken beter opvangen. Daarnaast zijn succesvolle hervormingen doorgevoerd om oudere werknemers te stimuleren langer te blijven werken. Bij de hervormingen van de langdurige zorg zijn taken naar de gemeenten verschoven, waarbij de totale uitgaven worden teruggedrongen en nadruk wordt gelegd op efficiëntiewinsten. De kwaliteit en toegankelijkheid van de langdurige zorg moet worden gemonitord.

               (11)Een van de resterende uitdagingen is een passende intra- en intergenerationele verdeling van de kosten en risico's die verder gaat dan de aangenomen regelgeving inzake de indexatie en financiële buffers (Financieel Toetsingskader), waarbij met name wordt gedacht aan een verlaging van de bijdragen van jongere mensen. Een verbetering van de actuariële billijkheid van de bijdragen aan de tweede pensioenpijler zou de huishoudens helpen om hun financiële middelen op groeivriendelijkere wijze te besteden.

               (12)De brede hervorming van de wetgeving op het gebied van werkgelegenheidsbescherming die in 2014 heeft plaatsgevonden, heeft ten doel de arbeidsmarktparticipatie en de arbeidsmobiliteit te verhogen. Negatieve fiscale arbeidsprikkels zijn verminderd. In de door het parlement aangenomen wetgeving zullen quota worden vastgesteld voor het indienstnemen van mensen met een beperking. Het effect van deze maatregelen kan pas volledig worden beoordeeld na de invoering ervan. Er zijn verdere maatregelen nodig om de integratie van mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt, met inbegrip van de mensen met een migrantenachtergrond, te verbeteren.

               (13)De verplichte niet-fiscale afdrachten in ogenschouw nemend ligt de belastingwig in Nederland significant boven het EU-gemiddelde, en er is ruimte om de belastingheffing te verschuiven naar factoren die minder schadelijk zijn voor de groei. De beoogde belastinghervorming zou bijdragen tot een verhoging van de arbeidsmarktparticipatie. Na de goedkeuring van de hervorming moet het effect ervan nauwlettend worden gemonitord.

               (14)In de context van het Europees semester heeft de Commissie een brede analyse van het economische beleid van Nederland verricht. Deze analyse is gepubliceerd in het landenverslag 2015. Voorts heeft de Commissie zowel het nationale hervormingsprogramma als het stabiliteitsprogramma doorgelicht en onderzocht welk gevolg is gegeven aan de aanbevelingen die in eerdere jaren tot Nederland zijn gericht. Daarbij heeft zij niet alleen gekeken naar de relevantie ervan voor een houdbaar budgettair en sociaaleconomisch beleid in Nederland, maar is zij ook nagegaan of de EU-regels en richtsnoeren in acht zijn genomen, gezien de noodzaak de algehele economische governance van de Europese Unie te versterken door middel van een inbreng op EU-niveau in toekomstige nationale besluiten. De aanbevelingen in het kader van het Europees semester worden in de onderstaande aanbevelingen 1, 2 en 3 weergegeven.

               (15)In het licht van deze beoordeling heeft de Raad het stabiliteitsprogramma van Nederland onderzocht en is hij van oordeel
                  10
                dat Nederland aan het stabiliteits- en groeipact voldoet.

               (16)In het licht van de diepgaande evaluatie van de Commissie en deze beoordeling heeft de Raad het nationale hervormingsprogramma en het stabiliteitsprogramma onderzocht. Zijn aanbevelingen op grond van artikel 6 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 zijn in de onderstaande aanbevelingen 1, 2 en 3 weergegeven.

               (17)In de context van het Europees semester heeft de Commissie tevens een analyse van het economische beleid van de eurozone als geheel verricht. Op basis hiervan heeft de Raad specifieke aanbevelingen gericht tot de lidstaten die de euro als munt hebben. Als land dat de euro als munt heeft, dient Nederland er ook voor te zorgen dat aan deze aanbevelingen volledig en tijdig uitvoering wordt gegeven,

               BEVEELT AAN dat Nederland in de periode 2015-2016 de volgende actie onderneemt:

               1.Overheidsuitgaven verschuiven naar de ondersteuning van investeringen in O&O en werken aan randvoorwaarden voor de verbetering van particuliere O&O-uitgaven, teneinde de neerwaartse trend in de publieke O&O-uitgaven te keren en het potentieel voor economische groei te vergroten.

               2.De verlaging van de hypotheekrenteaftrek versnellen zodat fiscale prikkels om in improductieve activa te investeren, worden verminderd. Een marktgerichter prijsmechanisme op de huurwoningenmarkt realiseren en de huren in de socialewoningsector in verdere mate koppelen aan de inkomens van huishoudens.

               3.De omvang van de bijdragen aan de tweede pijler van het pensioenstelsel verlagen voor mensen in de eerste jaren van hun loopbaan.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)
                  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

                     (2)
                  PB L 306 van 23.11.2011, blz. 25.

                     (3)
                  COM(2015) 268.

                     (4)
                  P8_TA(2015)0067, P8_TA(2015)0068, P8_TA(2015)0069.

                     (5)
                  PB L 140 van 27.5.2013, blz. 11.

                     (6)
                  C(2014) 8810.

                     (7)
                  COM(2014) 902.

                     (8)
                  COM(2014) 904.

                     (9)
                  SWD(2015) 38.

                     (10)
                  Op grond van artikel 5, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1466/97.