title: Aanbeveling (EU) 2020/1563 van de Commissie van 14 oktober 2020 over energiearmoede

text:
               27.10.2020

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               L 357/35

      AANBEVELING (EU) 2020/1563 VAN DE COMMISSIE
      van 14 oktober 2020
      over energiearmoede
      DE EUROPESE COMMISSIE,
      Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name de artikelen 168 en 194,
      Gezien Richtlijn (EU) 2019/944 van het Europees Parlement en de Raad van woensdag 5 juni 2019 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot wijziging van Richtlijn 2012/27/EU (1) (“de herschikte elektriciteitsrichtlijn”), en met name artikel 29,
      Overwegende hetgeen volgt:

                  (1)

                  Energiearmoede is een situatie waarin huishoudens geen toegang hebben tot essentiële energiediensten. Uit het feit dat bijna 34 miljoen Europeanen het zich in 2018 niet konden veroorloven om hun huizen voldoende warm te houden (2), blijkt dat energiearmoede een grote uitdaging is voor de EU.

                  (2)

                  Zoals de medewetgevers hebben erkend, zijn voldoende warmte, koeling, verlichting en energie voor de aandrijving van apparaten essentiële diensten die een fatsoenlijke levensstandaard en de gezondheid schragen. Toegang tot energiediensten is essentieel voor sociale inclusie. De bestrijding van energiearmoede zou dus meerdere voordelen kunnen opleveren, zoals lagere uitgaven voor gezondheid, minder luchtverontreiniging (door vervanging van verwarmingsbronnen die niet geschikt zijn voor het beoogde doel), meer comfort en welzijn en hogere budgetten voor huishoudens. Samen zouden deze voordelen de economische groei en de welvaart binnen de Europese Unie rechtstreeks ten goede komen.

                  (3)

                  In de Europese pijler van sociale rechten, die op 17 november 2017 gezamenlijk is afgekondigd door het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, is energie een van de essentiële diensten waar iedereen recht op heeft. Wie er behoefte aan heeft, moet steun kunnen verkrijgen voor toegang tot deze diensten (3).

                  (4)

                  Een eerlijke transitie naar een klimaatneutrale Unie tegen 2050 staat centraal in de Europese Green Deal, die in december 2019 door de Commissie was voorgesteld (4). De renovatiegolf (5) staat centraal in deze Green Deal; dit is een belangrijk initiatief ter bevordering van de structurele renovatie van particuliere en openbare gebouwen, het beperken van emissies, het stimuleren van herstel en het aanpakken van energiearmoede. Een dergelijke structurele renovatie zal de inspanningen van de EU op het gebied van mitigatie van klimaatverandering helpen versterken. Daarom wordt het van essentieel belang geacht dat de renovatiegolf en deze aanbeveling gezamenlijk worden aangenomen, zodat de oproepen om de energiearmoede en de gebouwen met de slechtste energieprestaties aan te pakken, elkaar versterken.

                  (5)

                  Energiearmoede is een belangrijk concept dat is vastgelegd in het wetgevingspakket “Schone energie voor alle Europeanen”, dat bedoeld is om een rechtvaardige energietransitie te versnellen. Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad (6) (“de governanceverordening”) en de herschikte elektriciteitsrichtlijn moet de Commissie indicatieve richtsnoeren verstrekken met passende indicatoren voor het meten van energiearmoede (7) en voor de definitie van een “aanzienlijk aantal huishoudens dat kampt met energiearmoede” (8). Aangezien er geen standaarddefinitie van energiearmoede bestaat, wordt het aan de lidstaten overgelaten om hun eigen criteria te ontwikkelen, in overeenstemming met hun nationale context. Het onlangs aangenomen wetgevingspakket biedt echter nuttige algemene beginselen en inzichten in de mogelijke oorzaken en gevolgen van energiearmoede. In dit pakket wordt ook het belang benadrukt van beleidsmaatregelen om het probleem aan te pakken, met name maatregelen die verband houden met nationale energie- en klimaatplannen en met langetermijnstrategieën inzake renovatie (9).

                  (6)

                  In hun nationale energie- en klimaatplan moeten de lidstaten het aantal huishoudens dat met energiearmoede kampt, bijhouden. Indien een lidstaat tot de conclusie komt dat er op zijn grondgebied een aanzienlijk aantal huishoudens met energiearmoede kampt, moet zijn plan zowel een nationale doelstelling bevatten als beleidslijnen en maatregelen om de energiearmoede terug te dringen. In het kader van het vijfde verslag over de stand van de energie-unie heeft de Commissie voor elke lidstaat werkdocumenten van de diensten van de Commissie gepubliceerd met individuele beoordelingen van elk definitief nationaal energie- en klimaatplan. In deze werkdocumenten van de diensten van de Commissie wordt ook beoordeeld hoe in de definitieve plannen gevolg is gegeven aan de desbetreffende aanbevelingen van de Commissie van 2019, onder meer inzake energiearmoede, en wordt een leidraad gegeven voor de uitvoering van het nationale energie- en klimaatplan.

                  (7)

                  Op grond van de herschikte elektriciteitsrichtlijn moeten de lidstaten passende maatregelen nemen teneinde energiearmoede, waar deze wordt vastgesteld, te bestrijden, met inbegrip van maatregelen in de bredere context van armoedebestrijding. De lidstaten moeten ook kwetsbare afnemers beschermen, met name afnemers in afgelegen gebieden. Richtlijn 2009/73/EG van het Europees Parlement en de Raad (10) bevat soortgelijke bepalingen.

                  (8)

                  Een nieuw element in het nieuwe wetgevingskader is dat het aantal huishoudens dat met energiearmoede kampt, moet worden vastgesteld. Artikel 29 van de herschikte elektriciteitsrichtlijn verwijst naar de verplichting van de lidstaten om het aantal huishoudens in energiearmoede vast te stellen en bepaalt dat zij de criteria voor deze beoordeling moeten vaststellen en bekendmaken. Wanneer er aanzienlijke aantallen huishoudens zijn die met energiearmoede kampen, moeten de lidstaten in hun nationale energie- en klimaatplannen een indicatieve doelstelling opnemen voor de vermindering van energiearmoede, een tijdschema verstrekken en relevante beleidsmaatregelen uiteenzetten. Vervolgens moeten zij overeenkomstig de governanceverordening verslag uitbrengen aan de Commissie over de vooruitgang die zij boeken in de richting van de doelstelling om het aantal huishoudens dat met energiearmoede kampt, terug te dringen.

                  (9)

                  De energie-efficiëntierichtlijn, Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (11), zoals gewijzigd bij Richtlijn (EU) 2018/2002 (12), verplicht de lidstaten om in het kader van hun energie-efficiëntieverplichtingen rekening te houden met de noodzaak om energiearmoede te verminderen. Krachtens artikel 7, lid 11, moet in redelijkheid worden geëist dat een deel van de energie-efficiëntiemaatregelen bij voorrang wordt uitgevoerd ten gunste van kwetsbare huishoudens, met inbegrip van huishoudens die door energiearmoede worden getroffen (13). De governanceverordening bevat ook soortgelijke verplichtingen.

                  (10)

                  In het kader van de herziene versie van Richtlijn (EU) 2018/844 betreffende de energieprestatie van gebouwen moeten de lidstaten relevante nationale maatregelen vaststellen om energiearmoede te verlichten, als onderdeel van hun langetermijnrenovatiestrategieën ter ondersteuning van de renovatie van het nationale bestand van al dan niet voor bewoning bestemde gebouwen (14).

                  (11)

                  Het wetgevingskader van de EU bevat ook waarborgen om ervoor te zorgen dat de maatregelen die worden genomen om energiearmoede aan te pakken, de openstelling en de werking van de markt niet in de weg staan. Goed functionerende detailhandelsmarkten zijn essentieel voor een eerlijke transitie. Deze waarborgen zijn vastgelegd in artikel 28 van de herschikte elektriciteitsrichtlijn en zijn voornamelijk in artikel 5, lid 5, van de herschikte elektriciteitsrichtlijn uitgewerkt.

                  (12)

                  Artikel 27 van de herschikte elektriciteitsrichtlijn versterkt het beginsel door de lidstaten te verplichten ervoor te zorgen dat alle huishoudelijke afnemers, en, indien de lidstaten dit dienstig achten, kleine ondernemingen, aanspraak kunnen maken op universele dienstverlening, dat wil zeggen het recht op levering van elektriciteit van een bepaalde kwaliteit tegen concurrerende, eenvoudig en duidelijk vergelijkbare, doorzichtige en niet-discriminerende prijzen op hun grondgebied. Om de universele dienstverlening te waarborgen, kunnen de lidstaten een noodleverancier aanwijzen.

                  (13)

                  In overweging 59 van de herschikte elektriciteitsrichtlijn wordt herhaald dat energiearmoede ontstaat als gevolg van een combinatie van een laag inkomen, hoge energie-uitgaven en de gebrekkige energie-efficiëntie van woningen. De gevolgen van de schommelende energieprijzen en de gebrekkige energie-efficiëntie, met name wat de energieprestaties van gebouwen betreft, in combinatie met een breed scala aan sociaaleconomische factoren die verband houden met algemene armoede en problemen die voortvloeien uit huursystemen, maken het moeilijk om deze kwestie aan te pakken.

                  (14)

                  In 2018 was 6,8 % van de mensen in particuliere huishoudens in de EU (30,3 miljoen mensen (15)) niet in staat om hun huur of energierekeningen te voldoen, waardoor het risico bestond dat hun energievoorziening zou worden afgesloten. Verder had meer dan 7,3 % van de bevolking van de EU (37,4 miljoen mensen) te maken met oncomfortabele omgevingstemperaturen in hun huizen.

                  (15)

                  Door de COVID‐19-crisis is het duidelijk geworden dat energiearmoede dringend moet worden aangepakt om een sociaal Europa tot stand te brengen dat tegemoetkomt aan de behoeften van al zijn inwoners. De mate van energiearmoede in alle lidstaten zal in de schijnwerpers komen te staan, aangezien meer Europeanen moeite zouden kunnen hebben om toegang te krijgen tot essentiële energie, met name door de stijgende werkloosheid. Tegen deze achtergrond is het van cruciaal belang dat de mijlpalen van de Europese Green Deal worden bereikt, ondanks de huidige ongekende verstoringen van de Europese economieën.

                  (16)

                  Het NextGenerationEU (16)-herstelpakket werd gepresenteerd om “een duurzamer, veerkrachtiger en eerlijker Europa voor de volgende generatie op te bouwen”. De Europese herstelplannen moeten gebaseerd zijn op de beginselen van ecologische duurzaamheid, solidariteit, cohesie en convergentie, en de vastbeslotenheid om geen enkele lidstaat, regio of individu achter te laten. NextGenerationEU bevestigt de rol van de renovatiegolf als één van de belangrijkste facilitators van het groene herstel.

                  (17)

                  Nationale langetermijnstrategieën inzake renovatie en andere instrumenten die zijn ontworpen om de energie-efficiëntiedoelstellingen voor 2030 en 2050 te halen, moeten er op gericht zijn om energiearme huishoudens te beschermen en kwetsbare energieconsumenten mondiger te maken door mensen te helpen geld te besparen op energierekeningen, gezondere levensomstandigheden te bieden en energiearmoede terug te dringen.

                  (18)

                  Huishoudens identificeren die het meest behoefte hebben aan bescherming en woningen die het meest behoefte hebben aan renovatie zal bijdragen tot doelgerichtheid en beter beheer van overheidsinterventies, waardoor praktische resultaten voor de consument worden gegenereerd, de energie-efficiëntie wordt verbeterd en eventuele verstoringen van de werking van de interne energiemarkt tot een minimum worden beperkt.

                  (19)

                  Door deze aanbeveling te verstrekken en de richtsnoeren van de Commissie inzake energiearmoede ter beschikking van de lidstaten te stellen in een begeleidend werkdocument van de diensten van de Commissie, voldoet de Commissie aan bovengenoemde verplichting en helpt zij de lidstaten bij het omzetten van de nieuwe bepalingen inzake energiearmoede. De Commissie verstrekt ook informatie over nieuwe goede praktijken (17).

                  (20)

                  De grootste moeilijkheid voor elke definitie is hoe betrouwbare numerieke gegevens kunnen worden verkregen. Een reeks statistische indicatoren is ontwikkeld om de waarschijnlijke oorzaken van energiearmoede en de gevolgen daarvan op EU-niveau te meten. Dit zijn geaggregeerde indicatoren. Aangezien energiearmoede een multidimensionaal probleem is, kan geen enkele indicator alle aspecten ervan volledig weergeven.

                  (21)

                  Er zijn geaggregeerde indicatoren op Europees niveau ontwikkeld die zijn opgenomen in de bijlage bij deze aanbeveling. Deze indicatoren zijn ontwikkeld door het Bureau voor de statistiek van de Europese Unie (Eurostat) en de EU-waarnemingspost voor energiearmoede (EPOV) en zijn gebaseerd op geharmoniseerde gegevensverzamelingen van de EU; de indicatoren maken het mogelijk de situatie in de hele EU te volgen en nationale specifieke kenmerken in kaart te brengen, evenals om efficiënter wederzijds leren en de uitwisseling van beste praktijken te bevorderen. Nationale indicatoren kunnen bijdragen aan de aanvulling hiervan en, indien relevant, de vaststelling van energiearmoede verfijnen.

                  (22)

                  Dit vraagt om een nauwe samenwerking tussen de betrokken bevoegde autoriteiten, en vooral om goed gecoördineerde inspanningen op regionaal en lokaal niveau, zodat elke analyse op basis van indicatoren op EU- of nationaal niveau wordt tegengegaan en aangevuld met een bottom-upbenadering. De regionale en lokale overheden verkeren in een goede positie om de belangrijkste financiële en sociale uitdagingen voor huishoudens in energiearmoede te identificeren en om een belangrijke rol te spelen bij het ontwerpen en uitvoeren van een groene transitie die eerlijk, inclusief en duurzaam is voor iedereen in Europa.

                  (23)

                  De Commissie zal de uitwisseling van goede praktijken tussen de lidstaten blijven ondersteunen, onder andere door samen te werken met het Comité voor sociale bescherming. De financieringsprogramma’s van de EU, waaronder het cohesiebeleid, het instrument voor technische ondersteuning en andere vormen van steun, kunnen worden ingezet om de vastgestelde uitdagingen aan te pakken; onder meer via de platforms van de Europese waarnemingspost voor energiearmoede en het initiatief van het Burgemeestersconvenant.

                  (24)

                  In het vierde verslag van de Europese Commissie over energieprijzen en -kosten wordt ook aandacht besteed aan de bijzondere situatie van kwetsbare consumenten en mensen die in energiearmoede leven (18). De Commissie zal ook bijzondere aandacht besteden aan de wijze waarop de lidstaten uitvoering geven aan artikel 5 van de herschikte elektriciteitsrichtlijn, dat overheidsingrijpen in de prijsstelling voor de levering van elektriciteit aan energiearme afnemers of kwetsbare huishoudens toestaat,

            BEVEELT AAN DAT DE LIDSTATEN:

                  1.

                  een systematische aanpak ontwikkelen voor de liberalisering van de energiemarkten, om te zorgen voor energiebesparing voor alle geledingen van de samenleving, met name de meest behoeftigen;

                  2.

                  in het bijzonder rekening houden met het begeleidende werkdocument van de diensten van de Commissie, dat richtsnoeren bevat voor zowel indicatoren inzake energiearmoede als de definitie van wanneer er sprake is van een aanzienlijke hoeveelheid huishoudens die met energiearmoede kampt. Gebruikmaken van de begeleiding van de Commissie bij de uitvoering en actualisering van hun huidige nationale energie- en klimaatplannen overeenkomstig artikel 14 van Verordening (EU) 2018/1999 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie;

                  3.

                  gebruikmaken van de in de bijlage uiteengezette indicatoren bij hun beoordelingen van energiearmoede;

                  4.

                  geïntegreerde beleidsoplossingen ontwikkelen als onderdeel van het energiebeleid en het sociaal beleid, overeenkomstig overweging 60 van de herschikte elektriciteitsrichtlijn. Sociale beleidsmaatregelen en verbeteringen van de energie-efficiëntie die elkaar versterken behoren daartoe, met name op het gebied van huisvesting;

                  5.

                  de verdelingseffecten van de energietransitie beoordelen, met name energie-efficiëntiemaatregelen in de nationale context, en beleid vaststellen en uitvoeren om daarmee samenhangende problemen aan te pakken. Er moet hierbij voldoende aandacht worden besteed aan de belemmeringen voor investeringen in energie-efficiënte woningen en aan het profiel van woningen die renovatie het meest nodig hebben, in overeenstemming met de nationale langetermijnstrategieën inzake renovatie;

                  6.

                  alle beleidsmaatregelen ontwikkelen met als doel om energiearmoede aan te pakken op basis van zinvolle en verantwoorde processen van publieke deelneming en brede betrokkenheid van belanghebbenden;

                  7.

                  maatregelen ontwikkelen om energiearmoede aan te pakken op basis van nauwe samenwerking tussen alle bestuursniveaus, met name door een nauwe samenwerking mogelijk te maken tussen regionale en lokale overheden enerzijds en maatschappelijke organisaties en entiteiten uit de particuliere sector anderzijds;

                  8.

                  optimaal gebruikmaken van de beschikbare financiering en programma’s van de Unie, waaronder het cohesiebeleid, om energiearmoede aan te pakken door de verdelingseffecten van projecten voor energietransitie te analyseren en prioriteit te geven aan maatregelen die gericht zijn op kwetsbare groepen om de toegang tot ondersteuning te waarborgen;

                  9.

                  bij de toewijzing van overheidsmiddelen, met name vergoedingen, zich richten op huishoudens met een laag inkomen in de categorieën begunstigden met zeer beperkte eigen middelen en beperkte toegang tot commerciële leningen. Onderzoek doen naar de rol van energiediensten (ESCO’s) en energieprestatiecontracten wanneer deze renovatiefinancieringsoplossingen bieden voor energiearme huishoudens om deze kwetsbare huishoudens in staat stellen de hoge aanloopkosten te boven te komen.

         Gedaan te Brussel, 14 oktober 2020

               Voor de Commissie

            Kadri SIMSON

               Lid van de Commissie

         (1)  PB L 158 van 14.6.2019, blz. 125.

         (2)  Gegevens uit 2018. Eurostat, SILC [ilc_mdes01])

         (3)  EPSR, beginsel 20 “Toegang tot essentiële diensten”: https://ec.europa.eu/commission/priorities/deeper-and-fairer-economic-and-monetary-union/european-pillar-social-rights/european-pillar-social-rights-20-principles_nl

         (4)  COM(2019) 640 final — Mededeling van de Commissie over de Europese Green Deal.

         (5)  Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee, the Committee of the Regions ‘A Renovation Wave for Europe — greening our buildings, creating jobs, improving lives’ COM(2020) 662 final.

         (6)  Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Richtlijn 94/22/EG, Richtlijn 98/70/EG, Richtlijn 2009/31/EG, Verordening (EG) nr. 663/2009, Verordening (EG) nr. 715/2009, Richtlijn 2009/73/EG, Richtlijn 2009/119/EG van de Raad, Richtlijn 2010/31/EU, Richtlijn 2012/27/EU, Richtlijn 2013/30/EU en Richtlijn (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1).

         (7)  Artikel 3, lid 3, onder d), van Verordening (EU) 2018/1999.

         (8)  Artikel 29 van Richtlijn (EU) 2019/944.

         (9)  Zoals bepaald in artikel 2 bis van Richtlijn 2010/31/EU van het Europees Parlement en de Raad betreffende de energieprestatie van gebouwen (PB L 153 van 18.6.2010, blz. 13), gewijzigd bij Richtlijn (EU) 2018/844 (PB L 156 van 19.6.2018, blz. 75).

         (10)  Richtlijn 2009/73/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas en tot intrekking van Richtlijn 2003/55/EG (PB L 211 van 14.8.2009, blz. 94).

         (11)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

         (12)  Richtlijn (EU) 2018/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 houdende wijziging van Richtlijn 2012/27/EU betreffende energie-efficiëntie (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 210).

         (13)  Dit bouwt voort op de bestaande verplichtingen uit hoofde van Richtlijn 2012/27/EU. Zie ook de bijlage bij de aanbeveling van de Commissie over de omzetting van de energiebesparingsverplichting uit hoofde van de gewijzigde energie-efficiëntierichtlijn, C(2019) 6621 final.

         (14)  Dit bouwt voort op de bestaande verplichtingen uit hoofde van artikel 4 van Richtlijn 2012/27/EU betreffende energie-efficiëntie, die zijn overgeheveld naar de richtlijn betreffende de energieprestatie van gebouwen en versterkt wat betreft de noodzaak energiearmoede aan te pakken. Overweging 11 van Richtlijn (EU) 2018/844 luidt: “De noodzaak om energiearmoede te verminderen moet in aanmerking worden genomen overeenkomstig de door de lidstaten vastgestelde criteria. De lidstaten omschrijven de nationale maatregelen die bijdragen tot de vermindering van energiearmoede in hun renovatiestrategieën, en hebben het recht te bepalen wat zij relevante acties vinden.”

         (15)  Op basis van een geschatte bevolking van de EU‐27 van 446 miljoen inwoners op 1 januari 2018: http://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Population_and_population_change_statistics

         (16)  Europese Commissie, mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Europese Raad, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's — Het moment van Europa: herstel en voorbereiding voor de volgende generatie, 27 mei 2020.

         (17)  In overweging 59 van Richtlijn (EU) 2019/944 wordt gesteld dat de Commissie de uitvoering van de bepalingen van die richtlijn inzake energiearmoede actief moet ondersteunen door de uitwisseling van goede praktijken tussen de lidstaten te bevorderen.

         (18)  Verslag van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s over energieprijzen en ‐kosten in Europa (COM(2020) 951) en het bijbehorende werkdocument van de diensten van de Commissie (SWD(2020) 951).

         BIJLAGE
         INDICATOREN VOOR ENERGIEARMOEDE
         De onderstaande indicatoren zijn beschikbaar bij het Bureau voor de statistiek van de Europese Unie en de Europese waarnemingspost voor energiearmoede, zodat de lidstaten deze kunnen raadplegen bij de beoordeling van de nationale mate van energiearmoede.
         De Commissie verstrekt richtsnoeren voor de lidstaten bij het interpreteren van dergelijke indicatoren, die op EU-niveau zijn ontwikkeld, om het begrip “aanzienlijk aantal energiearme huishoudens”, dat aan de hand van nationale definities van energiearmoede is vastgesteld, beter te kwantificeren (1).
         Lidstaten kunnen een aantal van de indicatoren uit de punten 1 en 2 verder uitsplitsen om de oorzaken van energiearmoede op nationaal niveau nader te onderzoeken.
         De indicatoren kunnen worden verdeeld in vier groepen:

                     a)

                        indicatoren om uitgaven aan energie te vergelijken met inkomen: deze kwantificeren energiearmoede door de hoeveelheden die huishoudens aan energie besteden te vergelijken met een inkomensmaat (bijv. het percentage of aantal huishoudens dat meer dan een bepaald deel van hun beschikbaar inkomen besteedt aan huishoudelijke energiediensten);

                     b)

                        indicatoren gebaseerd op zelfbeoordeling: huishoudens wordt rechtstreeks gevraagd in welke mate zij zich energie kunnen veroorloven (bijv. of ze in staat zijn om de woning in de winter warm genoeg te houden en het in de zomer voldoende te kunnen koelen);

                     c)

                        indicatoren gebaseerd op directe meting: deze indicatoren meten de fysieke variabelen om de toereikendheid van energiediensten (bijv. kamertemperatuur) te bepalen;

                     d)

                        indirecte indicatoren: deze meten energiearmoede aan de hand van gerelateerde factoren, zoals betalingsachterstanden voor nutsvoorzieningen, het aantal onderbrekingen van de voorziening en de kwaliteit van de huisvesting.

               1.   Indicatoren voor de betaalbaarheid van energiediensten

                     —

                     Aandeel van de bevolking waarvoor armoede dreigt (minder dan 60 % van het nationale gestandaardiseerde besteedbare mediaaninkomen) en die het niet lukt om hun huis voldoende warm te houden, gebaseerd op de vraag “Kan uw huishouden het zich veroorloven om het huis voldoende warm te houden?” (Eurostat, SILC [ilc_mdes01]).

                     —

                     Aandeel van de totale bevolking die hun huis niet voldoende warm kan houden, gebaseerd op de vraag “Kan uw huishouden het zich veroorloven om het huis voldoende warm te houden?” (Eurostat, SILC [ilc_mdes01]).

                     —

                     Betalingsachterstanden bij rekeningen van nutsbedrijven: aandeel van de bevolking dat met armoede wordt bedreigd (minder dan 60 % van het nationale gestandaardiseerde besteedbare mediaaninkomen) met achterstallige energiefacturen (Eurostat, SILC, [ilc_mdes07]).

                     —

                     Betalingsachterstanden bij rekeningen van nutsbedrijven: aandeel van de bevolking met achterstallige betalingen op elektriciteitsrekeningen (Eurostat, SILC, [ilc_mdes07]).

                     —

                     Uitgaven voor elektriciteit, gas en andere brandstoffen als aandeel van de totale huishoudelijke uitgaven.

                     —

                     Aantal huishoudens met een aandeel in de energie-uitgaven in het inkomen van meer dan het dubbele van het nationale mediane aandeel (bron: Eurostat, Household Budget Surveys, 2015).

                     —

                     Aandeel huishoudens waarvan de absolute energie-uitgaven minder dan de helft van de nationale mediaan bedraagt (Eurostat, Household Budget Surveys, 2015).

               2.   Aanvullende indicatoren

                     —

                     Elektriciteitsprijzen voor alle huishoudelijke afnemers — gemiddelde verbruikscategorie (Eurostat, [nrg_pc_204]).

                     —

                     Gasprijzen voor alle huishoudelijke afnemers — gemiddelde verbruikscategorie (Eurostat, [nrg_pc_202]).

                     —

                     Gasprijzen voor alle huishoudelijke afnemers, laagste verbruikscategorie (Eurostat, [nrg_pc_202]).

                     —

                     Aandeel van de bevolking waarvoor armoede dreigt (minder dan 60 % van het nationale mediaan gestandaardiseerd besteedbaar inkomen) met lekkages, vochtigheid of rotting in hun woning (Eurostat, SILC [ilc_mdho01]).

                     —

                     Aandeel van de bevolking met lekkages, vochtigheid of rotting in hun woning — totale bevolking (Eurostat SILC, [TESSI292]).

                     —

                     Finaal energieverbruik per vierkante meter in de woningsector, gecorrigeerd voor het klimaat (Odyssee-MURE-project database).

            (1)  SWD(2020) 960“EU-richtsnoeren inzake energiearmoede”.


               28.10.2020

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 363/173

      P8_TA(2018)0483
      Verdediging van de academische vrijheid bij het externe optreden van de EU
      Aanbeveling van het Europees Parlement van 29 november 2018 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over de verdediging van de academische vrijheid bij het externe optreden van de EU (2018/2117(INI))
      (2020/C 363/24)

         Het Europees Parlement,

                  —

                  gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

                  —

                  gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name artikel 13,

                  —

                  gezien het strategisch kader en het actieplan van de Europese Unie voor mensenrechten en democratie (11855/2012), die op 25 juni 2012 door de Raad Buitenlandse Zaken zijn goedgekeurd,

                  —

                  gezien de EU-mensenrechtenrichtsnoeren inzake vrijheid van meningsuiting online en offline, die op 12 mei 2014 door de Raad Buitenlandse Zaken zijn vastgesteld,

                  —

                  gezien het EU-Jaarverslag over mensenrechten en democratie in de wereld in 2016 en het beleid van de Europese Unie ter zake,

                  —

                  gezien de aanbeveling betreffende het statuut van het onderwijzend personeel in het hoger onderwijs, die door de Algemene Vergadering van de Organisatie van de Verenigde Naties voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur (UNESCO) tijdens haar 29e vergadering van 21 oktober tot 12 november 1997 is vastgesteld,

                  —

                  gezien de Verklaring van Lima over de academische vrijheid en de academische onafhankelijkheid van instellingen voor hoger onderwijs, die in september 1988 is aangenomen door de World University Service,

                  —

                  gezien Resolutie 29/7 over het recht op onderwijs, die door de VN-Mensenrechtenraad tijdens zijn 42e vergadering op 2 juli 2015 is aangenomen,

                  —

                  gezien Algemene Opmerking nr. 13 van het Comité inzake economische, sociale en culturele rechten gedurende zijn 21e bijeenkomst op 8 december 1999,

                  —

                  gezien Advies 891/2017 van de Commissie van Venetië,

                  —

                  gezien de verslagen van nationale, Europese en internationale niet-gouvernementele organisaties, en met name de beginselen inzake de verantwoordelijkheid van de overheid om het hoger onderwijs tegen aanvallen te beschermen,

                  —

                  gezien zijn eerdere resoluties over grondrechten,

                  —

                  gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten,

                  —

                  gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens,

                  —

                  gezien artikel 113 van zijn Reglement,

                  —

                  gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A8-0403/2018),

                  A.

                  overwegende dat de Unesco academische vrijheid omschrijft als het recht van het onderwijzend personeel om, onbeperkt door enige voorgeschreven doctrine, te onderwijzen en te debatteren, de vrijheid om onderzoek te verrichten en de resultaten daarvan vrij te verspreiden en te publiceren, het recht op vrije meningsuiting over de instelling of het systeem waarin zij werkzaam zijn, de vrijheid om niet te worden onderworpen aan institutionele censuur en de vrijheid om deel uit te maken van beroepsorganisaties of representatieve academische organen;

                  B.

                  overwegende dat het recht op onderwijs van fundamenteel belang is voor de uitoefening van alle overige mensenrechten en voor de verwezenlijking van duurzame ontwikkeling; overwegende dat dit recht alleen kan worden uitgeoefend in een klimaat van academische vrijheid en onafhankelijkheid van de instellingen voor hoger onderwijs;

                  C.

                  overwegende dat de Verklaring van Lima over de academische vrijheid en de academische onafhankelijkheid van instellingen voor hoger onderwijs academische vrijheid definieert als de vrijheid van leden van de academische gemeenschappen — onder wie alle personen die lesgeven, studeren, onderzoek doen en werkzaam zijn aan een instelling voor hoger onderwijs — om individueel dan wel collectief kennis na te streven, te ontwikkelen en over te dragen door middel van onderzoek, studie, debat, documentatie, productie, creatie, onderwijs, colleges en geschriften;

                  D.

                  overwegende dat deze definitie moet berusten op fundamentele democratische waarden, waaronder beginselen inzake gelijke toegang en non-discriminatie, aansprakelijkheid, kritisch en onafhankelijk denken, onafhankelijkheid van de instellingen en maatschappelijke verantwoordelijkheid; overwegende dat democratie niet mogelijk is zonder de academische vrijheid die een inhoudelijk debat mogelijk maakt;

                  E.

                  overwegende dat de academische vrijheid een belangrijke rol speelt bij de totstandbrenging van duurzame ontwikkeling, en met name bij de verwezenlijking van de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen die zijn vastgelegd in de Agenda 2030, waarbij kwaliteitsonderwijs, wetenschappelijk onderzoek en innovatie centraal staan;

                  F.

                  overwegende dat onafhankelijkheid een noodzakelijke voorwaarde vormt voor de goede werking van onderwijsinstellingen; overwegende dat voortdurende waakzaamheid is geboden bij de bescherming van de academische vrijheid tegen ongeoorloofde druk die uitgaat van de staat of het bedrijfsleven;

                  G.

                  overwegende dat de academische vrijheid, inclusief de onderliggende vrijheden van denken, mening, meningsuiting, vereniging, reizen en onderwijs, bijdraagt tot het klimaat waarin een open en stabiele pluralistische samenleving de mogelijkheid heeft om vrij te denken, vragen te stellen en kennis te produceren, tot zich te nemen en te verspreiden;

                  H.

                  overwegende dat aanvallen op de academische vrijheid het onderzoek, het volgen van een studie, het onderwijs, het publieke debat en het recht op onderwijs bedreigen, en de kwaliteit van het onderwijs en de sociale, politieke, economische en culturele ontwikkeling ondergraven; overwegende dat antwoorden op maatschappelijke vragen moeten worden gevonden op basis van redelijke argumenten, feitelijke bewijzen en overtuiging;

                  I.

                  overwegende dat het recht op onderwijs, lesgeven en onderzoek alleen ten volle kan worden uitgeoefend in een klimaat van academische vrijheid;

                  J.

                  overwegende dat op zo kort mogelijke termijn adequate actie moet worden ondernomen met betrekking tot de academische vrijheid in het kader van het proces van toetreding tot de EU, teneinde aanvallen in de lidstaten van de EU, zoals de pogingen om de Midden-Europese Universiteit in Boedapest te sluiten, hetgeen vanaf 2019 tot de verplaatsing van studenten naar Wenen zou leiden, alsook tot de beëindiging van genderstudies in Hongarije, te voorkomen; overwegende dat kandidaat-lidstaten zich toegewijd moeten verklaren aan kernwaarden op het gebied van hoger onderwijs, waaronder de academische vrijheid en de institutionele autonomie;

                  K.

                  overwegende dat de academische gemeenschap en onderwijsinstellingen steeds kwetsbaarder worden voor inmenging, druk of onderdrukking vanwege de staat, het bedrijfsleven en andere niet-overheidsactoren; overwegende dat jaarlijks melding wordt gemaakt van honderden aanvallen op hogeronderwijsinstellingen en hun leden over de hele wereld, met inbegrip van moord, geweld en verdwijningen, onrechtmatige gevangenneming of gevangenhouding, onrechtmatige vervolging, verlies van functie, ongerechtvaardigd ontslag of ongerechtvaardigde schorsing, reisbeperkingen en beperkingen van de bewegingsvrijheid, en andere extreme of stelselmatige bedreigingen; overwegende dat schendingen van de academische vrijheden ook plaatsvinden in de lidstaten van de EU en haar nauwste partners;

                  L.

                  overwegende dat bezuinigingen op de overheidsfinanciering voor onderwijs, waaronder hoger onderwijs, en de daaruit voortvloeiende behoefte aan alternatieve inkomstenbronnen de academische vrijheid in gevaar brengen, in het bijzonder wanneer deze externe financiering afkomstig is van autocratische regimes in het buitenland of van multinationals;

                  M.

                  overwegende dat buitenlandse onderwijsinstellingen in de EU kampen met aanvallen van nationale overheden en schendingen van de academische vrijheid;

                  N.

                  overwegende dat de pogingen om instellingen voor hoger onderwijs en hun wetenschappers, studenten en personeel te controleren of het zwijgen op te leggen veel verder gaan dan de individuele personen of instellingen waartegen deze aanvallen gericht zijn, en de samenleving aantasten door de ruimte voor een inclusieve democratische participatie, vrije meningsuiting en empowerment van alle burgers te beperken en toekomstige generaties te beroven van academici en onderzoekers van hoge kwaliteit;

                  O.

                  overwegende dat de doeltreffende verwezenlijking van het recht op onderwijs en de waarborg van academische vrijheid landen ertoe dwingen te zorgen voor een passend en betrouwbaar financieringsniveau voor het onderwijs; overwegende dat het beleid van financiële en economische bezuinigingen de academische vrijheid ernstig heeft uitgehold en dat de gevolgen hiervan overal ter wereld nog steeds merkbaar zijn, ook in de EU;

                  P.

                  overwegende dat schendingen van de academische vrijheid zelden worden aangepakt binnen het mensenrechtenkader, deels omdat mensenrechtenverdedigers onvoldoende vertrouwd zijn met kwesties in verband met academische vrijheid, en deels omdat deze meldingen vaak ook betrekking hebben op schendingen van andere rechten zoals de vrijheid van mening of meningsuiting; overwegende dat daarom de normen inzake academische vrijheid onvoldoende zijn ontwikkeld en schendingen van de academische vrijheid vaak niet worden aangegeven;

                  Q.

                  overwegende dat het nodig is om mensen bewust te maken van het belang van academische vrijheid als instrument voor de bevordering van de democratie, de eerbiediging van de rechtsstaat en aansprakelijkheid, maar ook om kansen te creëren zodat deze vrijheid beter kan worden verdedigd en beschermd;

                  R.

                  overwegende dat het belangrijk is om aanvallen op de academische vrijheid te zien als deel van een wereldwijd verschijnsel, en aan te moedigen dat getroffen academici en studenten niet alleen worden erkend als individuele personen van wie de rechten zijn geschonden, maar ook als mensenrechtenverdedigers die worden aangevallen; overwegende dat er op internationaal en nationaal niveau krachtig moet worden gereageerd, zowel in het hoger onderwijs zelf als door het maatschappelijk middenveld en het grote publiek;

                  S.

                  overwegende dat veel academici en studenten in risicosituaties geen toegang hebben tot de mogelijkheden die EU-programma's bieden inzake academische mobiliteit en ten behoeve van mensenrechtenverdedigers, omdat zij niet voldoen aan de toelatingscriteria of omdat zij ernstige moeilijkheden ondervinden om de aanvraagprocedures, -vereisten en -termijnen na te leven;

                  T.

                  overwegende dat financieringsbeperkingen in EU-programma's een belemmering vormen voor de acties van organisaties en universiteiten in de EU die steun verlenen aan studenten en wetenschappers die gevaar lopen of hun land ontvluchten omdat zij dreigen te worden vervolgd voor hun academisch werk; overwegende dat deze organisaties en universiteiten meer bijstand voor hun acties en initiatieven behoeven;

                  U.

                  overwegende dat de EU vastbesloten is om de mensenrechten, de democratische instellingen en de rechtsstaat wereldwijd te bevorderen en te beschermen; overwegende dat het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie pleit voor een doeltreffender EU-beleid ter ondersteuning van mensenrechten en democratie, onder meer door een grotere doeltreffendheid van de mensenrechtendialogen, een grotere zichtbaarheid en impact van de landenstrategieën inzake mensenrechten, meer aandacht voor de effectieve uitvoering van de EU-richtsnoeren inzake mensenrechten en een betere publieksdiplomatie en communicatie inzake mensenrechten;

                  1.

                  beveelt de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid het volgende aan:

                              a)

                              het belang van de academische vrijheid uitdrukkelijk te erkennen in publieke verklaringen, beleidsmaatregelen en acties met betrekking tot het externe optreden van de EU, inclusief het principe dat het uiten van ideeën geen misdrijf is en dat het uiten van kritiek niet gelijkstaat met een gebrek aan loyaliteit, maar dat deze een wezenlijk onderdeel van een democratische samenleving en de ontwikkeling daarvan vormen, dat de onafhankelijkheid van de onderwijsinstellingen te allen tijde moet worden beschermd, en dat academische vrijheid een wezenlijke rol vervult bij de bevordering van het onderwijs en de ontwikkeling van de mens en de moderne samenleving;

                              b)

                              te erkennen dat aanspraken op de academische vrijheid onder de bestaande mensenrechtenwetgeving vallen en voortvloeien uit het recht op onderwijs en het recht op een vrije mening en vrijheid van meningsuiting; eraan te herinneren dat de academische vrijheid zich ook uitstrekt tot de vrijheid van academici om informatie te verspreiden en onderzoek te verrichten, alsook zonder beperking kennis en waarheid te verbreiden, de vrijheid om hun meningen en standpunten kenbaar te maken, zelfs als deze controversieel of impopulair zijn, op hun onderzoeksgebied en in hun vakgebied, en dat dit tevens een onderzoek van de werking van de overheidsinstellingen in een bepaald politiek systeem, en kritiek daarop, kan omvatten;

                              c)

                              publiek de aandacht te vestigen op het probleem van aanvallen op de academische vrijheid en de negatieve gevolgen daarvan; hun bezorgdheid te uiten over de kwetsbaarheid van de academische gemeenschap voor ongepaste inmenging door de staat, het bedrijfsleven of andere niet-overheidsactoren; te wijzen op de verantwoordelijkheid van de overheid om de academische vrijheid te waarborgen, dienovereenkomstig te handelen en instellingen voor hoger onderwijs, academici en studenten proactief te beschermen tegen aanvallen, ongeacht hun herkomst of aard;

                              d)

                              erop toe te zien dat de vertegenwoordigers van de EU-instellingen en de lidstaten tijdens bezoeken aan derde landen op de hoogte worden gesteld van de situatie omtrent de academische vrijheid;

                              e)

                              hun steun te betuigen aan de instellingen, personeelsleden en studenten die in een risicosituatie verkeren of het slachtoffer zijn geworden van dwang of gewelddadige aanvallen, en deze aanvallen publiek te veroordelen, door dit probleem op alle niveaus aan de orde te stellen, onder meer door verklaringen, bezoeken, uitnodigingen voor publieke evenementen en toezicht op gerechtelijke procedures en gevangenissen, alsook specifieke verwijzingen naar individuele gevallen waarin leden van hogeronderwijsgemeenschappen gevaar lopen;

                              f)

                              gelijke toegang tot de academische gemeenschap, ongeacht etnische achtergrond, sociale klasse, handicap, nationaliteit, geloofsovertuiging, genderidentiteit, seksuele geaardheid of andere status, te steunen; in hun betrekkingen met derde landen bijzondere aandacht te schenken aan het bevorderen van de bestrijding van discriminatie op basis van gender en alle vormen van geweld, alsook het helpen verwezenlijken van gendergelijkheid en het recht op onderwijs voor iedereen;

                              g)

                              te benadrukken dat aanvallen op de academische vrijheid ook de vorm kunnen aannemen van cyberaanvallen, aangezien academici tegenwoordig steeds meer gebruikmaken van het internet en de sociale media om hun denkbeelden en meningen kenbaar te maken;

                              h)

                              de academische vrijheid tijdens politieke gesprekken op verschillende niveaus, waaronder mensenrechtendialogen en overleg met de partnerlanden, aan de orde te stellen; de diplomatieke inspanningen met partnerlanden op te voeren via bilaterale en multilaterale samenwerking met betrekking tot ernstige incidenten waarbij de academische vrijheid wordt bedreigd of aangevallen, met name gewelddadige aanvallen op instellingen en leden van de hogeronderwijsgemeenschap, alsook discriminerende maatregelen of praktijken, ongerechtvaardigde beperkingen van de vrijheid van onderzoek of meningsuiting, onrechtmatige vervolging of gevangenneming, en beperkingen van het recht om vakverenigingen op te richten en zich daarbij aan te sluiten; de partnerlanden aan te moedigen een kader voor academische vrijheid en institutionele onafhankelijkheid op te zetten en toezicht te houden op de toepassing van deze grondrechten; ervoor te zorgen dat internationale samenwerkingsovereenkomsten met de partnerlanden deze beginselen in ere houden;

                              i)

                              de verdediging en de bescherming van de academische vrijheid en de institutionele autonomie op te nemen in de criteria van Kopenhagen voor het proces van toetreding tot de EU, teneinde aanvallen op de academische vrijheid in de lidstaten, zoals in het geval van de Midden-Europese Universiteit in Hongarije, te voorkomen;

                              j)

                              alle landen aan te moedigen om, net als de meeste EU-lidstaten, de Verklaring inzake veilige scholen en de bijbehorende richtsnoeren voor de bescherming van scholen en universiteiten tegen militair gebruik tijdens gewapende conflicten te onderschrijven en uit te voeren, die dient als richtsnoer inzake de verantwoordelijkheid om de kernwaarden, en in het bijzonder de academische vrijheid en de onafhankelijkheid van de instellingen, te beschermen tegen de achtergrond van gewelddadige aanvallen op en dwangmaatregelen tegen het hoger onderwijs;

                              k)

                              met de VN, de Raad van Europa, internationale organisaties, het maatschappelijk middenveld en hogeronderwijsgemeenschappen samen te werken om mechanismen voor toezicht en rapportage in het leven te roepen voor aanvallen op, bedreigingen tegen en onredelijke beperkingen van hogeronderwijsinstellingen en individuele academici; en monitoring te versterken en te bevorderen om de bewustwording te vergroten, daders ter verantwoording te roepen en de inspanningen op te voeren om aanvallen op de academische vrijheid te voorkomen en af te weren;

                              l)

                              een regelmatige dialoog aan te gaan en aan te moedigen met universiteitsgemeenschappen en organisaties die tot doel hebben hogeronderwijsgemeenschappen te beschermen en de academische vrijheid te bevorderen, om de beste beleidskaders, initiatieven en belangenbehartigingsstrategieën ten behoeve van de academische vrijheid uit te werken;

                              m)

                              bij te dragen tot de ontwikkeling van de capaciteit om snel, grondig en transparant onderzoek in te stellen naar schendingen van de academische vrijheid, met name wanneer het gaat om gewelddadige aanvallen; de preventie van en de reactie op aanvallen op de academische vrijheid te verbeteren, en alle mogelijke inspanningen te doen om daders ter verantwoording te roepen;

                              n)

                              zich in te zetten voor onderzoek en belangenbehartiging met het oog op de hervorming van wet- en regelgeving waardoor de academische vrijheid of academische onafhankelijkheid van instellingen voor hoger onderwijs ten onrechte wordt beknot, en de onafhankelijkheid van onderwijsinstellingen te bevorderen als een manier om het hoger onderwijsstelsel tegen bemoeienis of aanvallen van de staat, het bedrijfsleven en andere niet-overheidsactoren te beschermen en het hoger onderwijs van politisering en ideologische manipulatie te vrijwaren;

                              o)

                              de diplomatieke inspanningen met partnerlanden op te voeren via bilaterale en multilaterale samenwerking met betrekking tot ernstige incidenten waarbij de academische vrijheid wordt bedreigd of aangevallen, met name gewelddadige aanvallen op instellingen en leden van de hogeronderwijsgemeenschap, alsook discriminerende maatregelen of praktijken, ongerechtvaardigde beperkingen van de vrijheid van onderzoek of meningsuiting, en onrechtmatige vervolging of gevangenneming;

                              p)

                              bestaande steun- en beschermingsmechanismen voor verdedigers van de mensenrechten te herzien om gevallen waarbij de academische vrijheid wordt aangevallen beter te kunnen identificeren en daarbij beter hulp te kunnen bieden, onder meer bijstand en steun in geval van nood, fysieke bescherming, steun bij juridische en visumkwesties, medische hulp, toezicht op gerechtelijke procedures en gevangenissen, belangenbehartiging en lobbying, en steun op lange termijn in geval van ballingschap; in het Europees instrument voor democratie en mensenrechten mede voorrang te geven aan de bevordering van de academische vrijheid en de ondersteuning van leden van de academische gemeenschappen in risicosituaties;

                              q)

                              bestaande programma's en middelen voor academische mobiliteit alsmede andere vormen van samenwerking op het gebied van onderwijs en onderzoek, met inbegrip van toelatingscriteria en aanvraagprocedures, -vereisten, -termijnen en -schema's, te herzien, om obstakels uit de weg te ruimen die gekwalificeerde academici of studenten in risicosituaties zouden kunnen beletten om toegang te krijgen tot de mogelijkheden, plaatsen of middelen van deze programma's; bestaande door de EU gefinancierde projecten, zoals “Academic Refuge”, te promoten die beogen het bewustzijn over het belang van de academische vrijheid in het hoger onderwijs en de gevolgen voor de samenleving wanneer deze vrijheid wordt onderdrukt, te vergroten;

                              r)

                              te voorkomen dat EU-programma's voor macrofinanciële bijstand aan derde landen en het beleid van Europese financiële instellingen de academische vrijheid uithollen door beleid te steunen waardoor een kleiner deel van het nationaal inkomen aan onderwijs wordt besteed;

                              s)

                              nieuwe initiatieven in het leven te roepen binnen bestaande en toekomstige programma's, — mogelijk in de vorm van synergieën, door de Unie ontwikkeld en gefinancierd uit niet voor het onderwijs bedoelde begrotingen en onderzoeksbegrotingen — zoals het instrument voor pretoetredingssteun (IPA III), Horizon 2020, Erasmus+ en de Marie Skłodowska-Curie-acties, voor nieuwe door de EU gefinancierde acties om academici, onderzoekers en doctoraalstudenten die internationale bescherming genieten en zich in risicosituaties bevinden, te helpen plaatsen bij Europese instellingen voor hoger onderwijs en onderzoek;

                              t)

                              de lopende regelgevende inspanningen op regionaal en internationaal niveau te steunen, onder meer door de goedkeuring van een internationale verklaring over de academische vrijheid en de onafhankelijkheid van instellingen voor hoger onderwijs; de EU en haar lidstaten aan te moedigen om in de Raad voor de mensenrechten van de VN het voortouw te nemen waar het gaat om de academische vrijheid;

                              u)

                              de steun op hoog niveau aan het Europees Interuniversitair Centrum voor mensenrechten en democratisering en de bijbehorende Global Campus als vlaggenschip van de steun van de EU voor mensenrechteneducatie overal ter wereld te waarborgen;

                  2.

                  verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid.


title: Aanbeveling van het Europees Comité voor systeemrisico’s van 22 december 2020 tot wijziging van Aanbeveling ESRB/2015/2 betreffende de beoordeling van grensoverschrijdende effecten van macroprudentiële beleidsmaatregelen en van vrijwillige toepassing van wederkerigheid ten aanzien van macroprudentiële beleidsmaatregelen (ESRB/2020/16) 2021/C 43/01

text:
                  8.2.2021

                  NL

                  Publicatieblad van de Europese Unie

                  C 43/1

         AANBEVELING VAN HET EUROPEES COMITÉ VOOR SYSTEEMRISICO’S
         van 22 december 2020
         tot wijziging van Aanbeveling ESRB/2015/2 betreffende de beoordeling van grensoverschrijdende effecten van macroprudentiële beleidsmaatregelen en van vrijwillige toepassing van wederkerigheid ten aanzien van macroprudentiële beleidsmaatregelen
         (ESRB/2020/16)
         (2021/C 43/01)
         DE ALGEMENE RAAD VAN HET EUROPEES COMITÉ VOOR SYSTEEMRISICO’S,
         Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
         Gezien Verordening (EU) nr. 1092/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 24 november 2010 betreffende macroprudentieel toezicht van de Europese Unie op het financiële stelsel en tot oprichting van een Europees Comité voor systeemrisico’s (1), en met name artikel 3 en de artikelen 16 tot en met 18,
         Gezien Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende prudentiële vereisten voor kredietinstellingen en beleggingsondernemingen en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 648/2012 (2), en met name artikel 458, lid 8,
         Gezien Besluit ESRB/2011/1 van het Europees Comité voor systeemrisico’s van 20 januari 2011 houdende goedkeuring van het reglement van orde van het Europees Comité voor systeemrisico’s (3), en met name artikelen 18 tot en met 20,
         Overwegende dat:

                     (1)

                     Om effectieve en consistente nationale macroprudentiële beleidsmaatregelen te waarborgen, is het van belang de uit hoofde van Unierecht verplichte wederkerigheid aan te vullen met vrijwillige wederkerigheid.

                     (2)

                     Het in Aanbeveling ESRB/2015/2 van het Europees Comité voor systeemrisico’s (4) vastgelegde kader inzake vrijwillige toepassing van wederkerigheid voor macroprudentiële beleidsmaatregelen beoogt te verzekeren dat op alle in een lidstaat geactiveerde en op blootstelling gebaseerde macroprudentiële beleidsmaatregelen wederkerigheid wordt toegepast in de andere lidstaten.

                     (3)

                     Krachtens Aanbeveling ESRB/2018/1 van het Europees Comité voor systeemrisico’s (5) werd op 8 januari 2018 Aanbeveling ESRB/2015/2 gewijzigd teneinde de toepassing van wederkerigheid aan te bevelen van een 15-procentondergrens voor het gemiddelde risicogewicht inzake hypothecaire leningen voor niet-zakelijk onroerend goed die zijn gedekt door een hypotheek op in Finland gelegen wooneenheden, welke door Finanssivalvonta (de Finse toezichthoudende autoriteit) overeenkomstig artikel 458, lid 2, onder d), vi), van Verordening (EU) nr. 575/2013 werd toegepast op kredietinstellingen waaraan in Finland een vergunning is verleend en die de interneratingbenadering (IRB) hanteren voor de berekening van wettelijke kapitaalvereisten.

                     (4)

                     Naar aanleiding van het besluit van Finanssivalvonta van 30 september 2020 om de ondergrens voor het risicogewicht met ingang van 31 december 2020 niet te verlengen, heeft de Algemene Raad van het Europees Comité voor systeemrisico's (ESRB) besloten de Finse maatregel uit te sluiten van de lijst van macroprudentiële beleidsmaatregelen waarvan de toepassing van wederkerigheid uit hoofde van Aanbeveling ESRB/2015/2 wordt aanbevolen.

                     (5)

                     Aanbeveling ESRB/2015/2 moet derhalve dienovereenkomstig worden gewijzigd,

               HEEFT DE VOLGENDE AANBEVELING VASTGESTELD:
         AFDELING 1

            WIJZIGINGEN

         Aanbeveling ESRB/2015/2 wordt als volgt gewijzigd:

                     1)

                     In afdeling 1 wordt subaanbeveling C(1) vervangen door:

                                 “1.

                                 De betrokken autoriteiten wordt aanbevolen wederkerigheid toe te passen op de door andere betrokken autoriteiten vastgestelde en door het ESRB voor toepassing van wederkerigheid aanbevolen macroprudentiële beleidsmaatregelen. Aanbevolen wordt dat wederkerigheid wordt toegepast op de volgende in de bijlage nader uiteengezette maatregelen:
                                 België:

                                             —

                                             een risicogewichtopslagbedrag voor blootstellingen met betrekking tot particulieren en kleine partijen die zijn gedekt door in België gelegen niet-zakelijk onroerend goed, toegepast overeenkomstig artikel 458, lid 2, onder d), vi), van Verordening (EU) nr. 575/2013 op kredietinstellingen waaraan in België een vergunning is verleend en die de IRB hanteren voor de berekening van wettelijke kapitaalvereisten, welk risicogewichtopslagbedrag is opgebouwd uit:

                                                         a)

                                                         een forfaitair risicogewichtopslagbedrag van vijf procentpunten, en

                                                         b)

                                                         een evenredig risicogewichtopslagbedrag dat bestaat uit 33 procent van het naar blootstelling gewogen gemiddelde van de risicogewichten toegepast op de portefeuille van aangehouden blootstellingen met betrekking tot particulieren en kleine partijen die zijn gedekt door in België gelegen niet-zakelijk onroerend goed;

                                       Frankrijk:

                                             —

                                             een verscherping van de limieten voor grote blootstellingen, zoals vastgelegd in artikel 395, lid 1, van Verordening (EU) nr. 575/2013, toepasselijk op blootstellingen aan grote niet-financiële vennootschappen met een hoge schuldenlast met maatschappelijke zetel in Frankrijk, naar vijf procent van in aanmerking komend kapitaal, toegepast, overeenkomstig artikel 458, lid 2, onder d), ii), van Verordening (EU) nr. 575/2013, op mondiaal systeemrelevante instellingen (G-SII’s) en andere systeemrelevante instellingen (O-SII’s) op het hoogste consolidatieniveau van hun bancaire prudentiële perimeter;

                                       Zweden:

                                             —

                                             een kredietinstellingspecifieke 25-procent ondergrens voor het naar blootstelling gewogen gemiddelde van de risicogewichten, toegepast op de door onroerend goed gedekte aangehouden blootstellingen met betrekking tot particulieren en kleine partijen aan in Zweden gevestigde debiteuren overeenkomstig artikel 458, lid 2, onder d), vi), van Verordening (EU) nr. 575/2013, op kredietinstellingen waaraan in Zweden een vergunning is verleend en die de IRB hanteren voor de berekening van wettelijke kapitaalvereisten.”.

                     2)

                     De bijlage wordt vervangen door de bijlage bij deze aanbeveling.

               AFDELING II

            INWERKINGTREDING

         Deze aanbeveling treedt in werking op 1 januari 2021.

            Gedaan te Frankfurt am Main, 22 december 2020.

                  Hoofd van het ESRB-secretariaat,

                  namens de Algemene Raad van het ESRB,

               Francesco MAZZAFERRO

            (1)  PB L 331 van 15.12.2010, blz. 1.

            (2)  PB L 176 van 27.6.2013, blz. 1.

            (3)  PB C 58 van 24.2.2011, blz. 4.

            (4)  Aanbeveling ESRB/2015/2 van het Europees Comité voor systeemrisico’s van 15 december 2015 betreffende de beoordeling van grensoverschrijdende effecten van macroprudentiële beleidsmaatregelen en van vrijwillige toepassing van wederkerigheid ten aanzien van macroprudentiële beleidsmaatregelen (PB C 97 van 12.3.2016, blz. 9).

            (5)  Aanbeveling ESRB/2018/1 van het Europees Comité voor systeemrisico’s van 8 januari 2018 tot wijziging van Aanbeveling ESRB/2015/2 betreffende de beoordeling van grensoverschrijdende effecten van macroprudentiële beleidsmaatregelen en van vrijwillige toepassing van wederkerigheid ten aanzien van macroprudentiële beleidsmaatregelen (PB C 41 van 3.2.2018, blz. 1).

            BIJLAGE
            De bijlage bij Aanbeveling ESRB/2015/2 wordt als volgt vervangen:

                     “BIJLAGE

                        België

                           Een risicogewichtopslagbedrag voor blootstellingen met betrekking tot particulieren en kleine partijen die zijn gedekt door in België gelegen niet-zakelijk onroerend goed, opgelegd aan kredietinstellingen waaraan in België een vergunning is verleend en de IRB hanteren en toegepast overeenkomstig artikel 458, lid 2, onder d), vi), van Verordening (EU) nr. 575/2013. Het opslagbedrag is opgebouwd uit twee componenten:

                                 a)

                                       een forfaitair risicogewichtopslagbedrag van vijf procentpunten, en

                                 b)

                                       een evenredig risicogewichtopslagbedrag dat bestaat uit 33 procent van het naar blootstelling gewogen gemiddelde van de risicogewichten toegepast op de portefeuille van aangehouden blootstellingen met betrekking tot particulieren en kleine partijen die zijn gedekt door in België gelegen niet-zakelijk onroerend goed.

                           I.   Beschrijving van de maatregel

                                 1.

                                 De Belgische maatregel, toegepast overeenkomstig artikel 458, lid 2, onder d), vi), van Verordening (EU) nr. 575/2013, die werd opgelegd aan kredietinstellingen waaraan in België een vergunning is verleend en die de IRB gebruiken, bestaat uit een risicogewichtopslagbedrag voor blootstellingen met betrekking tot particulieren en kleine partijen die zijn gedekt door in België gelegen niet-zakelijk onroerend goed, welk risicogewichtopslagbedrag bestaat uit twee componenten:

                                             a)

                                             de eerste component bestaat uit een verhoging van vijf procentpunten van het risicogewicht voor blootstellingen met betrekking tot particulieren en kleine partijen die zijn gedekt door in België gelegen niet-zakelijk onroerend goed, zulks na berekening van het tweede deel van het risicogewichtopslagbedrag overeenkomstig punt b);

                                             b)

                                             de tweede component bestaat uit een verhoging van het risicogewicht van 33 procent van het naar blootstelling gewogen gemiddelde van de risicogewichten toegepast op de portefeuille bestaande uit aangehouden blootstellingen met betrekking tot particulieren en kleine partijen die zijn gedekt door in België gelegen niet-zakelijk onroerend goed. Het naar blootstelling gewogen gemiddelde is het gemiddelde van de risicogewichten van de afzonderlijke leningen, dat werd berekend overeenkomstig artikel 154 van Verordening (EU) nr. 575/2013, gewogen naar de betrokken blootstellingswaarde.

                           II.   Wederkerigheid

                                 2.

                                 Overeenkomstig artikel 458, lid 5, van Verordening (EU) nr. 575/2013 wordt de betrokken autoriteiten van de betreffende lidstaten aanbevolen om wederkerigheid toe te passen ten aanzien van de Belgische maatregel door de maatregel binnen de in subaanbeveling C(3) bedoelde uiterste termijn toe te passen op in België gelegen bijkantoren van kredietinstellingen waaraan in eigen land een vergunning is verleend, welke instellingen de IRB hanteren.

                                 3.

                                 Betrokken autoriteiten wordt aanbevolen wederkerigheid toe te passen ten aanzien van de Belgische maatregel door toepassing van deze maatregel op kredietinstellingen waaraan in eigen land een vergunning is verleend en die de IRB hanteren, welke kredietinstellingen directe blootstellingen met betrekking tot particulieren en kleine partijen hebben die worden gedekt door in België gelegen niet-zakelijk onroerend goed. Overeenkomstig subaanbeveling C(2) wordt de betrokken autoriteiten aanbevolen dezelfde maatregel toe te passen als de maatregel die door de activerende autoriteit binnen de in subaanbeveling C(3) genoemde termijn in België ten uitvoer is gelegd.

                                 4.

                                 Indien dezelfde macroprudentiële beleidsmaatregel niet beschikbaar is in hun rechtsgebied, wordt de betrokken autoriteiten aanbevolen om na raadpleging van het ESRB een in hun rechtsgebied beschikbare macroprudentiële beleidsmaatregel toe te passen waarvan de werking de voornoemde voor toepassing van wederkerigheid aanbevolen maatregel het dichtst nadert waaronder de vaststelling van toezichtmaatregelen en -bevoegdheden zoals bedoeld in titel VII, hoofdstuk 2, afdeling IV, van Richtlijn 2013/36/EU van het Europees Parlement en de Raad (*1). De betrokken autoriteiten wordt aanbevolen de equivalente maatregel binnen vier maanden na de bekendmaking van deze aanbeveling in het Publicatieblad van de Europese Unie vast te stellen.

                           III.   Materialiteitsdrempel

                                 5.

                                 Teneinde de potentiële toepassing van het de minimis-beginsel door de wederkerigheid toepassende autoriteiten te sturen, wordt de maatregel aangevuld met een instellingspecifieke materialiteitsdrempel ten belope van 2 miljard EUR.

                                 6.

                                 Overeenkomstig afdeling 2.2.1 van Aanbeveling ESRB/2015/2 kunnen de betrokken autoriteiten van de betreffende lidstaat een vrijstelling verlenen aan afzonderlijke kredietinstellingen waaraan in eigen land een vergunning is verleend en die de IRB hanteren, welke kredietinstellingen niet-materiële portfolio’s aan woningkredieten hebben die worden gedekt door in België gelegen niet-zakelijk onroerend goed en die onder de materialiteitsdrempel van 2 miljard EUR blijven. Bij de toepassing van de materialiteitsdrempel moeten de betrokken autoriteiten de materialiteit van blootstellingen monitoren en aan de autoriteiten wordt aanbevolen om de Belgische maatregel toe te passen op de eertijds vrijgestelde afzonderlijke kredietinstellingen waaraan in eigen land een vergunning is verleend wanneer de materialiteitsdrempel van 2 miljard EUR wordt doorbroken.

                                 7.

                                 Indien er geen IRB-kredietinstellingen zijn waaraan in betreffende lidstaten een vergunning is verleend, welke kredietinstellingen in België gevestigde bijkantoren hebben of die directe blootstellingen met betrekking tot particulieren en kleine partijen hebben die worden gedekt door in België gelegen niet-zakelijk onroerend goed, welke bijkantoren de IRB hanteren en blootstellingen hebben van 2 miljard EUR of meer ten aanzien van de Belgische markt voor niet-zakelijk onroerend goed, kunnen de betrokken autoriteiten van de betreffende lidstaten krachtens afdeling 2.2.1 van Aanbeveling ESRB/2015/2 besluiten geen wederkerigheid toe te passen ten aanzien van de Belgische maatregel. In dat geval moeten de betrokken autoriteiten de materialiteit van de blootstellingen monitoren en wordt de autoriteiten aanbevolen wederkerigheid toe te passen ten aanzien van de Belgische maatregel wanneer een kredietinstelling die de IRB hanteert de drempel van 2 miljard EUR overschrijdt.

                                 8.

                                 Overeenkomstig afdeling 2.2.1 van Aanbeveling ESRB/2015/2 is de materialiteitsdrempel van 2 miljard EUR een aanbevolen maximumdrempelniveau. Wederkerigheid toepassende betrokken autoriteiten kunnen derhalve in voorkomende gevallen binnen hun rechtsgebied een lagere drempel toepassen, en niet de aanbevolen drempel, of wederkerigheid toepassen ten aanzien van de maatregel zonder enige materialiteitsdrempel.

                        Frankrijk

                        Een verscherping van de limieten voor grote blootstellingen, zoals vastgelegd in artikel 395, lid 1, van Verordening (EU) nr. 575/2013, toepasselijk op blootstellingen aan grote niet-financiële vennootschappen met een hoge schuldenlast met maatschappelijke zetel in Frankrijk, naar vijf procent van in aanmerking komend kapitaal, overeenkomstig artikel 458, lid 2, onder d), ii), van Verordening (EU) nr. 575/2013, toegepast op mondiaal systeemrelevante instellingen (G-SII’s) en andere systeemrelevante instellingen (O-SII’s) op het hoogste consolidatieniveau van hun bancaire prudentiële perimeter.

                     I.   Beschrijving van de maatregel

                                 1.

                                 De Franse maatregel, toegepast overeenkomstig artikel 458, lid 2, onder d), ii), van Verordening (EU) nr. 575/2013 en opgelegd aan G-SII’s en O-SII’s op het hoogste consolidatieniveau van hun bancaire prudentiële perimeter (niet op gesubconsolideerd niveau), bestaat uit de verscherping van de limieten voor grote blootstellingen naar vijf procent van hun in aanmerking komend kapitaal, toepasselijk op blootstellingen aan grote niet-financiële vennootschappen met een hoge schuldenlast die hun maatschappelijke zetel in Frankrijk hebben.

                                 2.

                                 Een niet-financiële vennootschap wordt gedefinieerd als een natuurlijke of rechtspersoon krachtens het privaatrecht met maatschappelijke zetel in Frankrijk, en die op haar niveau en op het hoogste consolidatieniveau behoort tot de sector niet-financiële vennootschappen als omschreven bijlage A, punt 2.45 bij Verordening (EU) nr. 549/2013 van het Europees Parlement en de Raad (*2).

                                 3.

                                 De maatregel wordt als volgt toegepast op blootstellingen aan niet-financiële vennootschappen met maatschappelijke zetel in Frankrijk en voor blootstellingen aan groepen van verbonden niet-financiële vennootschappen:

                                             a)

                                             voor niet-financiële vennootschappen die deel uitmaken van een groep verbonden niet-financiële vennootschappen die hun maatschappelijke zetel op het hoogste consolidatieniveau in Frankrijk hebben, geldt de maatregel voor de som van de netto blootstellingen tegenover de groep en alle verbonden entiteiten in de zin van artikel 4, lid 1, punt 39, van Verordening (EU) nr. 575/2013;

                                             b)

                                             voor niet-financiële vennootschappen die deel uitmaken van een groep verbonden niet-financiële vennootschappen die hun maatschappelijke zetel op het hoogste consolidatieniveau buiten Frankrijk hebben, geldt de maatregel voor de som van:

                                                         i)

                                                         de blootstellingen aan deze niet-financiële vennootschappen die hun maatschappelijke zetel in Frankrijk hebben;

                                                         ii)

                                                         de blootstellingen aan de entiteiten in Frankrijk of in het buitenland waarover de in punt i) bedoelde niet-financiële vennootschappen rechtstreekse of onrechtstreekse zeggenschap hebben in de zin van artikel 4, lid 1, punt 39, van Verordening (EU) nr. 575/2013, en

                                                         iii)

                                                         de blootstellingen aan de entiteiten in Frankrijk of in het buitenland die economisch afhankelijk zijn van de in punt i) bedoelde niet-financiële vennootschappen, in de zin van artikel 4, lid 1, punt 39, van Verordening (EU) nr. 575/2013.
                                                         Niet-financiële vennootschappen die hun maatschappelijke zetel niet in Frankrijk hebben en geen dochteronderneming of economisch afhankelijke entiteit zijn van, en die niet rechtstreeks of onrechtstreeks gecontroleerd worden door, een niet-financiële vennootschap die haar maatschappelijke zetel in Frankrijk heeft, vallen daarom buiten de werkingssfeer van de maatregel.
                                                         Overeenkomstig artikel 395, lid 1, van Verordening (EU) nr. 575/2013 is de maatregel van toepassing nadat rekening werd gehouden met de effecten van kredietrisicolimiteringstechnieken en uitzonderingen overeenkomstig de artikelen 399 tot en met 403 van Verordening (EU) nr. 575/2013.

                                 4.

                                 Een G-SII of een O-SII moet een niet-financiële vennootschap die haar maatschappelijke zetel in Frankrijk heeft als groot beschouwen, indien de oorspronkelijke blootstelling aan de niet-financiële vennootschap, of aan de groep van verbonden niet-financiële vennootschappen in de zin van punt 3 gelijk is aan of hoger is dan 300 miljoen EUR. De oorspronkelijke blootstellingswaarde wordt berekend overeenkomstig de artikelen 389 en 390 van Verordening (EU) nr. 575/2013, alvorens rekening te houden met de effecten van de artikelen 399 tot en met 403 van Verordening (EU) nr. 575/2013 neergelegde kredietrisicolimiteringstechnieken en uitzonderingen, zoals gerapporteerd overeenkomstig artikel 9 van Uitvoeringsverordening van de Commissie (EU) nr. 680/2014 (*3).

                                 5.

                                 Een niet-financiële vennootschap wordt geacht een hoge schuldenlast te hebben bij een hefboomratio van meer dan honderd procent en een financiëlekostendekkingsratio die lager is dan drie, berekend als volgt op het hoogste groepsconsolidatieniveau:

                                             a)

                                             de hefboomratio is de verhouding tussen de totale schuld minus liquide middelen en eigen vermogen, en

                                             b)

                                             de dekkingsratio van de financiële kosten is de verhouding tussen enerzijds de toegevoegde waarde plus exploitatiesubsidies minus: i) de loonlijst; ii) operationele belastingen en heffingen; iii) andere netto gewone bedrijfskosten exclusief nettorente en soortgelijke lasten, en iv) afschrijvingen en waardeverminderingen, en anderzijds rente en soortgelijke lasten.
                                             De ratio’s worden berekend op basis van de overeenkomstig de boekhoudkundige aggregaten als gedefinieerd overeenkomstig de toepasselijke standaarden zoals gepresenteerd in de jaarrekening van de niet-financiële vennootschap, waar nodig gecertificeerd door een beëdigde accountant.

                           II.   Wederkerigheid

                                 6.

                                 Aan de betrokken autoriteiten wordt aanbevolen om wederkerigheid toe te passen op de Franse maatregel door deze maatregel toe te passen op G-SII’s en O-SII’s waaraan in eigen land een vergunning is verleend op het hoogste consolidatieniveau binnen het rechtsgebied van hun bancaire prudentiële perimeter.

                                 7.

                                 Indien dezelfde macroprudentiële beleidsmaatregel in hun rechtsgebied niet beschikbaar is wordt, in lijn met subaanbeveling C(2), de betrokken autoriteiten aanbevolen om na raadpleging van het ESRB de in hun rechtsgebied beschikbare macroprudentiële beleidsmaatregel toe te passen waarvan de werking de voornoemde voor toepassing van wederkerigheid aanbevolen maatregel het dichtst nadert. De betrokken autoriteiten wordt aanbevolen de equivalente maatregel binnen zes maanden na de bekendmaking van deze aanbeveling in het Publicatieblad van de Europese Unie vast te stellen.

                           III.   Materialiteitsdrempel

                                 8.

                                 Teneinde de potentiële toepassing van het de minimis-beginsel door de wederkerigheid toepassende autoriteiten te sturen, wordt de maatregel aangevuld met een gecombineerde materialiteitsdrempel, welke bestaat uit:

                                             a)

                                             een drempel van 2 miljard EUR voor de totale oorspronkelijke blootstellingen van G-SII’s en O-SII’s waaraan in eigen land een vergunning is verleend op het hoogste consolidatieniveau van de bancaire prudentiële perimeter van de Franse sector niet-financiële vennootschappen;

                                             b)

                                             een drempel van 300 miljoen EUR toepasselijk op G-SII’s en O-SII’s waaraan in eigen land een vergunning is verleend met drempelwaarde gelijk aan of hoger dan de onder a) bedoelde drempelwaarde voor:

                                                         i)

                                                         een enkele oorspronkelijke blootstelling aan een niet-financiële vennootschap met maatschappelijke zetel in Frankrijk;

                                                         ii)

                                                         de som van de oorspronkelijke blootstellingen aan een groep van verbonden niet-financiële vennootschappen, die haar maatschappelijke zetel op het hoogste consolidatieniveau in Frankrijk heeft, berekend in overeenstemming met punt 3, onder a);

                                                         iii)

                                                         de som van oorspronkelijke blootstellingen aan niet-financiële vennootschappen die hun met maatschappelijke zetel in Frankrijk hebben en die deel uitmaken van de groep van verbonden niet-financiële vennootschappen die maatschappelijke zetel op het hoogste consolidatieniveau buiten Frankrijk hebben, zoals gerapporteerd in de modellen C 28.00 en C 29.00 van bijlage VIII bij Uitvoeringsverordening (EU) nr. 680/2014;

                                             c)

                                             een drempel van vijf procent van het in aanmerking komend kapitaal van G-SII’s of O-SII’s op het hoogste consolidatieniveau, voor blootstellingen die in punt b) geïdentificeerd worden nadat rekening werd gehouden met de effecten van de artikelen 399 tot en met 403 van Verordening (EU) nr. 575/2013 neergelegde kredietrisicolimiteringstechnieken en uitzonderingen.
                                             De in de punten a) en b) bedoelde drempelwaarden moeten worden toegepast, ongeacht of de betrokken entiteit of niet-financiële vennootschap een hoge schuldenlast heeft of niet.
                                             De oorspronkelijke blootstellingswaarde waarnaar in de punten a) en b) wordt verwezen, moet worden berekend overeenkomstig de artikelen 389 en 390 van Verordening (EU) nr. 575/2013, voordat rekening wordt gehouden met het effect van de artikelen 399 tot en met 403 van Verordening (EU) nr. 575/2013 neergelegde kredietrisicolimiteringstechnieken en uitzonderingen zoals gerapporteerd conform artikel 9 van Uitvoeringsverordening van de Commissie (EU) nr. 680/2014.

                                 9.

                                 In lijn met afdeling 2.2.1 van Aanbeveling ESRB/2015/2 kunnen de betrokken autoriteiten van de betreffende lidstaat G-SII’s en O-SII’s waaraan in eigen land een vergunning is verleend op het hoogste consolidatieniveau van hun bancaire prudentiële perimeter vrijstellen als zij de in punt 8 bedoelde gecombineerde materialiteitsdrempel niet schenden. Bij toepassing van de materialiteitsdrempel zouden de betrokken autoriteiten de materialiteit van de blootstellingen van G-SII’s en O-SII’s waaraan in eigen land een vergunning is verleend aan de Franse sector niet-financiële vennootschappen moeten monitoren, alsook de blootstellingsconcentratie van G-SII’s en O-SII’s waaraan in eigen land een vergunning is verleend aan grote niet-financiële vennootschappen die hun maatschappelijke zetel in Frankrijk hebben. De betrokken autoriteiten wordt aanbevolen om de Franse maatregel toe te passen op eertijds vrijgestelde G-SII’s en O-SII’s, waaraan in eigen land een vergunning is verleend op het hoogste consolidatieniveau van hun bancaire prudentiële perimeter, wanneer de in punt 8 bedoelde materialiteitsdrempel wordt geschonden. De betrokken autoriteiten wordt eveneens aangemoedigd om de systeemrisico’s in verband met de verhoogde hefboomwerking van grote niet-financiële vennootschappen met maatschappelijke zetel in Frankrijk te signaleren aan andere marktdeelnemers in hun rechtsgebied.

                                 10.

                                 Wanneer er geen G-SII’s of O-SII’s bestaan op het hoogste consolidatieniveau van hun bancaire prudentiële perimeter waaraan in de betreffende lidstaten een vergunning is verleend en die blootstellingen hebben aan de Franse sector niet-financiële vennootschappen boven de in punt 8 bedoelde materialiteitsdrempel, kunnen de betrokken autoriteiten van de betreffende lidstaten krachtens afdeling 2.2.1 van Aanbeveling ESRB/2015/2 besluiten geen wederkerigheid toe te passen ten aanzien van de Franse maatregel. In dit geval zouden de betrokken autoriteiten de materialiteit van de blootstellingen van G-SII’s en O-SII’s waaraan in eigen land een vergunning is verleend aan de Franse sector niet-financiële vennootschappen moeten monitoren, alsook de blootstellingsconcentratie van G-SII’s en O-SII’s waaraan in eigen land een vergunning is verleend aan grote niet-financiële vennootschappen die hun maatschappelijke zetel in Frankrijk hebben; hen wordt aanbevolen om op de Franse maatregel wederkerigheid toe te passen op eertijds vrijgestelde G-SII’s en O-SII’s, waaraan in eigen land een vergunning is verleend op het hoogste consolidatieniveau van hun bancaire prudentiële perimeter, wanneer de in punt 8 bedoelde materialiteitsdrempel wordt geschonden. De betrokken autoriteiten wordt eveneens aangemoedigd om de systeemrisico’s in verband met de verhoogde hefboomwerking van grote niet-financiële vennootschappen die hun maatschappelijke zetel in Frankrijk hebben te signaleren aan andere marktdeelnemers in hun rechtsgebied.

                                 11.

                                 Overeenkomstig afdeling 2.2.1 van Aanbeveling ESRB/2015/2 is de gecombineerde materialiteitsdrempel waarnaar wordt verwezen in lid 8, een aanbevolen maximumdrempelniveau. Wederkerigheid toepassende betrokken autoriteiten kunnen derhalve in voorkomende gevallen een voor hun rechtsgebied een lagere drempel toepassen, en niet de aanbevolen drempel, of wederkerigheid ten aanzien van de maatregel toepassen zonder een materialiteitsdrempel.

                        Zweden

                        Een kredietinstellingspecifieke 25-procent ondergrens voor het naar blootstelling gewogen gemiddelde van de risicogewichten, toegepast overeenkomstig artikel 458, lid 2, onder d), vi), van Verordening (EU) nr. 575/2013 op de portefeuille bestaande uit door onroerende goed gedekte aangehouden blootstellingen met betrekking tot particulieren en kleine partijen aan in Zweden gevestigde debiteuren, voor kredietinstellingen waaraan in Zweden een vergunning is verleend en die de IRB hanteren voor de berekening van wettelijke kapitaalvereisten.

                     I.   Beschrijving van de maatregel

                                 1.

                                 De Zweedse maatregel, toegepast overeenkomstig artikel 458, lid 2, onder d), vi), van Verordening (EU) nr. 575/2013 en opgelegd aan kredietinstellingen waaraan in Zweden een vergunning is verleend en die de IRB hanteren, bestaat uit een kredietinstellingspecifieke 25-procent ondergrens voor het naar blootstelling gewogen gemiddelde van de risicogewichten, toegepast op de portefeuille van door onroerende goed gedekte blootstellingen met betrekking tot particulieren en kleine partijen aan in Zweden gevestigde debiteuren.

                                 2.

                                 Het naar blootstelling gewogen gemiddelde is het gemiddelde van de risicogewichten van de afzonderlijke blootstellingen, zoals berekend overeenkomstig artikel 154 van Verordening (EU) nr. 575/2013, gewogen naar de betrokken blootstellingswaarde.

                           II.   Wederkerigheid

                                 3.

                                 Overeenkomstig artikel 458, lid 5, van Verordening (EU) nr. 575/2013 wordt de betrokken autoriteiten van de betreffende lidstaten aanbevolen om wederkerigheid toe te passen op de Zweedse maatregel door deze binnen de in subaanbeveling C(3) genoemde termijn toe te passen op de in Zweden gevestigde bijkantoren van kredietinstellingen waaraan in eigen land vergunning is verleend en die de IRB hanteren.

                                 4.

                                 Betrokken autoriteiten wordt aanbevolen wederkerigheid toe te passen op de Zweedse maatregel door deze toe te passen op kredietinstellingen waaraan in eigen land een vergunning is verleend en de IRB hanteren, welke kredietinstellingen directe door onroerend goed gedekte blootstellingen met betrekking tot particulieren en kleine partijen aan in Zweden gevestigde debiteuren hebben. Overeenkomstig subaanbeveling C(2) wordt de betrokken autoriteiten aanbevolen dezelfde maatregel toe te passen als de maatregel die door de activerende autoriteit binnen de in subaanbeveling C(3) genoemde uiterste termijn in Zweden ten uitvoer is gelegd.

                                 5.

                                 Indien dezelfde macroprudentiële beleidsmaatregel in hun rechtsgebied niet beschikbaar is, wordt de betrokken autoriteiten aanbevolen in om na raadpleging van het ESRB de in hun rechtsgebied beschikbare macroprudentiële beleidsmaatregel toe te passen waarvan de werking de voornoemde voor toepassing van wederkerigheid aanbevolen maatregel het dichtst nadert. De betrokken autoriteiten wordt aanbevolen de equivalente maatregel binnen vier maanden na de bekendmaking van deze aanbeveling in het Publicatieblad van de Europese Unie vast te stellen.

                           III.   Materialiteitsdrempel

                                 6.

                                 Teneinde de potentiële toepassing van het de minimis-beginsel door de wederkerigheid toepassende autoriteiten te sturen, wordt de maatregel aangevuld met een instellingspecifieke materialiteitsdrempel ten belope van 5 miljard SEK.

                                 7.

                                 Overeenkomstig afdeling 2.2.1 van Aanbeveling ESRB/2015/2 kunnen de betrokken autoriteiten van de betreffende lidstaat een vrijstelling verlenen aan afzonderlijke kredietinstellingen die de IRB hanteren en waaraan in eigen land een vergunning is verleend, welke kredietinstellingen niet-materiële door onroerende goederen gedekte blootstellingen met betrekking tot particulieren en kleine partijen hebben aan in Zweden gevestigde debiteuren onder de materialiteitsdrempel van 5 miljard SEK. Bij de toepassing van de materialiteitsdrempel moeten de betrokken autoriteiten de materialiteit van blootstellingen monitoren en hen wordt aanbevolen om de Zweedse maatregel toe te passen op de eertijds vrijgestelde afzonderlijke kredietinstellingen waaraan in eigen land een vergunning is verleend, zodra de materialiteitsdrempel van 5 miljard SEK wordt overschreden.

                                 8.

                                 Indien er geen kredietinstellingen zijn waaraan in de betreffende lidstaten een vergunning is verleend die in Zweden gevestigde bijkantoren hebben of die directe blootstellingen hebben met betrekking tot particulieren en kleine partijen die worden gedekt door in Zweden gelegen onroerend goed, welke bijkantoren de IRB hanteren en blootstellingen met betrekking tot particulieren en kleine partijen hebben die worden gedekt door onroerend goed van 5 miljard SEK of aan in Zweden gevestigde debiteuren, kunnen de betrokken autoriteiten van de betreffende lidstaten overeenkomstig afdeling 2.2.1 van Aanbeveling ESRB/2015/2 besluiten geen wederkerigheid toe te passen op de Zweedse maatregel. In dat geval moeten de betrokken autoriteiten de materialiteit van de blootstellingen monitoren en wordt hun aanbevolen wederkerigheid toe te passen ten aanzien van de Zweedse maatregel wanneer een kredietinstelling die de IRB hanteert de drempel van 5 miljard SEK overschrijdt.

                                 9.

                                 Overeenkomstig afdeling 2.2.1 van Aanbeveling ESRB/2015/2 is de materialiteitsdrempel van 5 miljard SEK een aanbevolen maximumdrempelniveau. Betrokken autoriteiten die wederkerigheid toepassen kunnen derhalve in voorkomende gevallen voor hun rechtsgebied een lagere drempel vaststellen in plaats van de aanbevolen drempel, of wederkerigheid toepassen ten aanzien van de maatregel zonder een materialiteitsdrempel.

               .

               (*1)  PB L 176 van 27.6.2013, blz. 338.

               (*2)  Verordening (EU) nr. 549/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 21 mei 2013 betreffende het Europees systeem van nationale en regionale rekeningen in de Europese Unie (PB L 174 van 26.6.2013, blz. 1).

               (*3)  Uitvoeringsverordening (EU) nr. 680/2014 van de Commissie van 16 april 2014 tot vaststelling van technische uitvoeringsnormen voor wat betreft de rapportage aan de toezichthoudende autoriteit door instellingen overeenkomstig Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 191 van 28.6.2014, blz. 1).”