title: Aanbeveling van het europees Comité voor systeemrisico’s van 2 december 2021 inzake de hervorming van geldmarktfondsen (ESRB/2021/9) 2022/C 129/01

text:
               22.3.2022

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 129/1

      AANBEVELING VAN HET EUROPEES COMITÉ VOOR SYSTEEMRISICO’S
      van 2 december 2021
      inzake de hervorming van geldmarktfondsen
      (ESRB/2021/9)
      (2022/C 129/01)
      DE ALGEMENE RAAD VAN HET EUROPEES COMITÉ VOOR SYSTEEMRISICO’S
      Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
      Gezien Verordening (EU) nr. 1092/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 24 november 2010 betreffende macroprudentieel toezicht van de Europese Unie op het financiële stelsel en tot oprichting van een Europees Comité voor systeemrisico’s (1), en met name artikel 3, lid 2, punten b) en d), en de artikelen 16 en 18,
      Gezien Besluit ESRB/2011/1 van het Europees Comité voor systeemrisico’s van 20 januari 2011 houdende goedkeuring van het reglement van orde van het Europees Comité voor systeemrisico’s (2), en met name artikel 18,
      Gezien Verordening (EU) 2017/1131 van het Europees Parlement en de Raad van 14 juni 2017 inzake geldmarktfondsen (3),
      Overwegende hetgeen volgt:

                  (1)

                  De onrust op de financiële markten aan het begin van de coronaviruspandemie (COVID-19-pandemie) heeft aanhoudende systemische kwetsbaarheden in bepaalde subsectoren van geldmarktfondsen (money market funds - MMF’s) voor particulier schuldpapier aan het licht gebracht. Dit vereist een herbeoordeling van bepaalde aspecten van de hervorming van de regelgeving na de wereldwijde financiële crisis.

                  (2)

                  De wereldwijde financiële crisis van 2008 heeft aangetoond dat MMF’s kwetsbaar zijn voor kredietrisico en grote volumes terugbetalingen. Deze kwetsbaarheid houdt in dat zij risico’s in het gehele financiële stelsel kunnen verspreiden of versterken. In Aanbeveling ESRB/2012/1 van het Europees Comité voor systeemrisico’s (4) werd de Europese Commissie aanbevolen deze kwetsbaarheiden aan te pakken. Het Europees Comité voor systeemrisico’s (ESRB) heeft met name aanbevelingen gedaan voor omschakeling van alle MMF’s naar variabele intrinsieke waarde, strengere liquiditeitsvereisten, meer rapportages en meer uitwisseling van rapportages en informatie.

                  (3)

                  Verordening (EU) 2017/1131 (hierna de “MMF-verordening” genoemd) bevat regels om de veerkracht van MMF’s te vergroten en de besmettingskanalen die tijdens de wereldwijde financiële crisis aan het licht zijn gekomen te beperken. De verordening legt directe verplichtingen op aan MMF’s en hun beheerders in de gehele Unie. Het ESRB heeft de inhoud van de MMF-verordening getoetst aan de bepalingen van Aanbeveling ESRB/2012/1 en is van oordeel dat deze grotendeels daarmee in overeenstemming is (5).

                  (4)

                  Aan het begin van de COVID-19-pandemie, toen beleggers een run op contanten deden (6), hebben sommige MMF’s die in schuldbewijzen van de particuliere sector beleggen, acute liquiditeitsdruk ondervonden toen zij te maken kregen met omvangrijke terugbetalingen door beleggers in combinatie met liquiditeitsgebrek op particuliere markten voor schuldpapier. Dit leidde tot bezorgdheid dat liquiditeitsproblemen bij die MMF’s de gevolgen van de schok van COVID-19 in andere delen van het financiële stelsel zouden versterken. De situatie was met name ernstig in de Verenigde Staten en de Unie. Buitengewone maatregelen van het Eurosysteem, het Federal Reserve System en de Bank of England in het kader van hun respectieve mandaten voor monetair beleid hebben bijgedragen tot een verbetering van deze situatie.

                  (5)

                  De waargenomen liquiditeitsdruk op MMF’s weerspiegelt een onderliggende spanning tussen de twee primaire economische functies die MMF’s voor het financiële stelsel en de reële economie vervullen: i) het verstrekken van kortetermijnfinanciering aan emittenten, voornamelijk banken en niet-financiële vennootschappen, en ii) het gebruik door beleggers als vehikels voor kasbeheer. De spanning vloeit voort uit het feit dat MMF’s beleggers op aanvraag liquiditeit aanbieden en vaak worden verondersteld met contant geld vergelijkbare instrumenten te zijn, terwijl de instrumenten waarin zij beleggen niet betrouwbaar liquide zijn, met name in perioden van stress waarin MMF’s deze mogelijk moeten verkopen. Dit geldt met name voor MMF’s die voornamelijk beleggen in commercial paper en depositocertificaten (MMF’s met een lage volatiliteit (low-volatility net asset value- LVNAV) en MMF’ s met variabele intrinsieke waarde (variable net asset value – VNAV)), aangezien deze activa doorgaans tot einde looptijd worden aangehouden en niet profiteren van diepe secundaire markten (7).

                  (6)

                  De Europese markt voor kortlopende schuldbewijzen is versnipperd en bestaat uit vier hoofdonderdelen: de markt voor verhandelbaar Europees commercial paper (negotiable European commercial paper - NEU-CP), voor eurocommercial paper (Euro commercial paper - Euro-CP), voor ander nationaal handelspapier en depositocertificaten, en voor kortlopend overheidspapier. Deze fragmentatie en het gebrek aan informatie over deze markten, met name over secundaire over-the-countermarkten, belemmeren de beoordeling van hun omvang en liquiditeit, wat belangrijk is om MMF’s in staat te stellen om indien nodig, grote terugbetalingsverzoeken in te willigen via de verkoop van activa (8).

                  (7)

                  Deze aanbeveling draagt bij aan de komende herziening in 2022 van de MMF-verordening door de Commissie met als doel de aanhoudende systeemkwetsbaarheden in bepaalde subsectoren van MMF’s voor particulier schuldpapier aan te pakken. De aanbeveling is bedoeld om de doelstelling van Aanbeveling ESRB/2012/1 tot uitdrukking te brengen ten aanzien van de vermindering van depositoachtige kenmerken die door bepaalde MMF’s worden aangeboden via terugbetaling a pari in het kader van de bestaande MMF-verordening. De aanbeveling is opgesteld in het kader van de huidige bredere internationale en andere werkzaamheden in de EU op het gebied van MMF-hervormingen. Deze aanbeveling is met name gebaseerd op de feedback die de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) heeft ontvangen naar aanleiding van haar raadpleging over de hervorming van de MMF-verordening. De aanbeveling is ook in overeenstemming met de voorstellen van de Raad voor financiële stabiliteit (FSB), zij het dat het niet de bedoeling is MMF’s te verplichten kapitaalbuffers of een minimum-“balance at risk” aan te houden (9). Het ESRB is van mening dat dergelijke eigenvermogensvereisten niet nodig zijn, mits de kenmerken die MMF’s vergelijkbaar maken met instellingen die deposito’s in ontvangst nemen worden beperkt, en de kenmerken die MMF’s vergelijkbaar maken met andere beleggingsfondsen worden versterkt.

                  (8)

                  Aanbeveling A is bedoeld om drempeleffecten te verminderen. Zij heeft met name tot doel de onbedoelde gevolgen van twee regelgevingsvereisten weg te nemen. Ten eerste bepaalt de MMF-verordening dat LVNAV MMF’s bepaalde activa tegen geamortiseerde kostprijs kunnen waarderen, mits de resulterende intrinsieke waarde (net asset value - NAV) binnen een marge van 20 basispunten van de NAV blijft, die wordt berekend op basis van waardering tegen marktwaarde of op basis van een modellenbenadering voor alle activa. Deze marge verschaft beleggers een eerstemarktspelersvoordeel (first mover advantage), aangezien zij hun rechten van deelneming kunnen terugbetalen tegen een NAV die niet de marktwaarde van bepaalde activa weerspiegelt. Dit kan runs stimuleren en moet worden afgeschaft. In plaats daarvan zou de NAV van LVNAV MMF’s moeten fluctueren. Het wegvallen van de marge zal een belangrijk kenmerk van LVNAV MMF’s veranderen en daarmee ook invloed kunnen hebben op de keuzes die worden gemaakt door beleggers die tot nu toe werden aangetrokken door de relatieve stabiliteit van de NAV. Tegelijkertijd beoogt aanbeveling B de liquiditeitsvereisten voor LVNAV MMF’s aan te scherpen, waardoor zij relatief minder riskant en minder volatiel worden dan kortlopende VNAV MMF’s. Ten tweede moeten, wanneer andere drempels worden overschreden, beheerders van LVNAV MMF’s en overheidsschuldgeldmarktfondsen met constante intrinsieke waarde (overheidsschuld-CNAV MMF’s) de passende koers beoordelen en documenteren. Dit kan het gebruik van bepaalde specifieke liquiditeitbeheersinstrumenten (liquidity management tools - LMT’s) omvatten, zoals liquiditeitsvergoedingen voor beleggers en het gebruik van beperkingen op terugbetalingsverzoeken. Bij het uitbreken van de COVID-19-pandemie is een van deze drempels mogelijk de oorzaak geweest waardoor sommige beleggers overgingen tot terugbetaling in afwachting van de automatische oplegging van dergelijke maatregelen. Zij moeten daarom worden geschrapt. De afschaffing van deze drempels zou ook het gebruik door LVNAV MMF’s en overheidsschuld-CNAV MMF’s van de bepalingen van de MMF-verordening vergemakkelijken die hen onder bepaalde voorwaarden in staat stellen hun liquiditeitsvereisten tijdelijk te overtreden, zoals bepaald in artikel 24, lid 2, van de MMF-verordening.

                  (9)

                  Aanbeveling B is bedoeld om de liquiditeitstransformatie van MMF’s te beperken en de matching van hun activa en passiva te verbeteren. Hogere liquiditeitsvereisten voor VNAV MMF’s en LVNAV MMF’s, bestaande uit dagelijks en wekelijks vervallende activa en overheidsschuldactiva, zorgen voor grotere en meer gediversifieerde liquiditeit in de portefeuille en verminderen het risico dat MMF’s de geldmarkten in bredere zin onder gespannen marktomstandigheden destabiliseren. Om ervoor te zorgen dat overheidsschuldactiva voldoende beschikbaar zijn, kunnen deze een langere looptijd hebben dan wekelijks vervallende activa. Dit kan weliswaar het looptijdrisico verhogen, maar vermindert ook het liquiditeitsrisico. De MMF-verordening biedt enige flexibiliteit aan MMF-beheerders, die hun liquiditeitsvereisten mogen overtreden vanwege redenen waarop zij geen invloed hebben. Flexibiliteit op individueel niveau kan echter onvoldoende zijn in geval van marktbrede stress. In dergelijke gevallen moet het MMF-beheerders daarnaast uitdrukkelijk worden toegestaan hun liquide activa te gebruiken om terugbetalingen te verrichten en minder wekelijks vervallende activa en overheidsschuldactiva aan te houden dan normaal vereist is. De nationale bevoegde autoriteiten (NBA’s) moeten bevoegdheid zijn om voor alle MMF’s of een subgroep van MMF’s in hun rechtsgebied een termijn vast te stellen waarbinnen MMF’s ervoor kunnen kiezen minder liquide activa aan te houden dan normaal vereist is. Dit zou zorgen voor een systeembrede respons op een marktbrede ontwikkeling. Coördinatie door de ESMA tijdens dit proces zou verstoringen binnen de interne markt voorkomen.

                  (10)

                  Aanbeveling C is bedoeld om de beschikbaarheid te vergroten en het gebruik van LMT’s aan te moedigen die aan terugbetalende (en intekenende) beleggers de kosten van hun respectieve terugbetalingen (en inschrijvingen) opleggen. Aanbeveling ESRB/2017/6 van het Europees Comité voor systeemrisico’s (10) bepaalt dat de betrokken Uniewetgeving LMT’s beschikbaar moet stellen aan alle typen beleggingsfondsen, met inbegrip van MMF’s. Voorts moeten alle MMF’s over ten minste één LMT beschikken, zoals anti-verwateringsheffingen, liquiditeitsvergoedingen of, voor MMF’s met een fluctuerende NAV, swing pricing, waarmee aflossingskosten (en inschrijvingskosten) kunnen worden opgelegd aan aan vertrekkende (of inkomende) beleggers respectievelijk. Daarnaast moeten criteria worden ontwikkeld voor opname in de relevante Uniewetgeving om het gebruik van LMT’s meer in het algemeen te vergemakkelijken. Wanneer de Commissie ESMA opdracht geeft deze criteria en aanvullende richtsnoeren te ontwikkelen, dient zij te verzoeken dat er geen drempeleffecten worden ingevoerd.

                  (11)

                  Aanbeveling D is bedoeld om het toezicht en de stresstests te verbeteren. Dit zal nationale organen en Unie-organen betere informatie verschaffen om systemische kwetsbaarheden in de MMF-sector als geheel vast te stellen. Ten eerste moet de periodieke rapportage worden verbeterd door de frequentie ervan te verhogen en meer informatie te verstrekken over het beleggersbestand van MMF’s. Ten tweede moet het voor NBA’s mogelijk worden gemaakt om gegevens uit periodieke rapportage en crisisspecifieke verslaglegging te delen met organen van de Unie met een mandaat voor financiële stabiliteit. In aansluiting op deze aanbeveling zou het delen van gegevens tussen centrale banken en NBA’s ook bijdragen tot het vermogen van autoriteiten om risico’s te beoordelen. Ten slotte moeten Unie-brede stresstests een aanvulling vormen op bestaande interne stresstests die door individuele MMF’s worden uitgevoerd. Om een consistente toepassing van de scenario’s te waarborgen en de resultaten te valideren, moet ESMA, in samenwerking met de NBA’s, de tests coördineren. Op basis van die resultaten moet de ESMA haar beoordeling van de risico’s voor de financiële stabiliteit bekendmaken.

                  (12)

                  Teneinde de kwetsbaarheden die voortvloeien uit de MMF-sector grondig aan te pakken, moeten de in deze aanbeveling beschreven maatregelen als pakket worden uitgevoerd.

                  (13)

                  Het ESRB is van mening dat de MMF-verordening vijf jaar na de inwerkingtreding van de nieuwe bepalingen verder moeten worden geëvalueerd om te beoordelen of de veerkracht van MMF’s is verbeterd als gevolg van de wetgevingshervormingen en de vermindering van besmettingskanalen. Deze evaluatie moet de kalibratie van de liquiditeitsvereisten omvatten en nagaan of er aanvullende instrumenten met macroprudentiële effecten nodig zijn,

            HEEFT DE VOLGENDE AANBEVELING VASTGESTELD:
      AFDELING 1

         AANBEVELINGEN

         Aanbeveling A — Vermindering drempeleffecten

      De Commissie wordt aanbevolen voor te stellen:

                  1.

                  dat de relevante Uniewetgeving vereist dat alle geldmarktfondsen met een lage volatiliteit (LVNAV MMF’s) een fluctuerende intrinsieke waarde hebben;

                  2.

                  om de in artikel 34, lid 1, punten a) en b), van Verordening (EU) 2017/1131 (hierna “MMF-verordening” genoemd) vastgestelde regelgevingsdrempels in te trekken.

         Aanbeveling B — Vermindering van liquiditeitstransformatie

      De Europese Commissie wordt aanbevolen voor te stellen dat de relevante Uniewetgeving:

                  1.

                  nieuwe liquiditeitsvereisten voor VNAV MMF’s en LVNAV MMF’s moet omvatten, bestaande uit dagelijks vervallende activa, wekelijks vervallende activa en overheidsschuldactiva;

                  2.

                  individuele MMF-beheerders in staat moet stellen maatregelen te nemen die hen ertoe brengen minder wekelijks vervallende activa en minder overheidsschuldactiva aan te houden dan vereist is, indien:

                              a)

                              er marktbrede ontwikkelingen zijn die negatieve gevolgen hebben voor de activa die MMF’s aanhouden of de houders van rechten van deelneming in MMF’s, en

                              b)

                              MMF-beheerders hun NBA’s daar onmiddellijk van in kennis stellen.

                  3.

                  NBA’s toestemming moet verlenen om een tijdslimiet vast te stellen waarin wordt bepaald gedurende welke periode onder hun toezicht staande MMF’s minder wekelijks vervallende activa en overheidsschuldactiva mogen aanhouden dan vereist is in subaanbeveling B(2), ingeval van marktbrede ontwikkelingen die een negatief effect hebben op meerdere MMF’s;

                  4.

                  erin moet voorzien dat de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) de door NBA’s genomen maatregelen coördineert wanneer zij handelen overeenkomstig subaanbeveling B(3), om te zorgen voor een consistente toepassing van de maatregel in de gehele Unie.

         Aanbeveling C — Oplegging aan terugbetalende en intekenende beleggers van de kosten van hun terugbetalingen en inschrijvingen

      De Commissie wordt aanbevolen voor te stellen dat de relevante Uniewetgeving:

                  1.

                  vereist dat in de oprichtingsdocumenten van MMF’s en alle andere precontractuele informatie ten minste een van de volgende liquiditeitbeheersinstrumenten (liquidity management tools - LMT’s) wordt opgenomen:

                              a)

                              anti-verwateringsheffingen;

                              b)

                              liquiditeitsvergoedingen;

                              c)

                              swing pricing voor MMF’s met een fluctuerende intrinsieke waarde (NAV);

                  2.

                  ESMA dient op te dragen criteria te ontwikkelen voor opname in de relevante Uniewetgeving om het gebruik van LMT’s door MMF-beheerders onder alle marktomstandigheden te vergemakkelijken, alsmede richtsnoeren over die criteria.

         Aanbeveling D — Versterking van monitoring en stresstests

      De Europese Commissie wordt aanbevolen voor te stellen dat de relevante Uniewetgeving:

                  1.

                  bepalingen dient op te nemen gericht op het versterken van de tijdige uitwisseling van gegevens die voortvloeien uit de regelmatige rapportage van MMF’s aan hun respectieve NBA’s;

                  2.

                  ESMA dient op te dragen ad-hocverzoeken om gegevens die door NBA’s aan MMF’s worden gedaan in tijden van stress als gevolg van marktbrede ontwikkelingen, te coördineren en waar nodig te harmoniseren;

                  3.

                  bepalingen dient op te nemen om ervoor te zorgen dat NBA’s de in de subaanbevelingen D(1), en D(2), bedoelde gegevens delen met organen van de Unie met een mandaat voor financiële stabiliteit;

                  4.

                  ervoor dient te zorgen dat ESMA, in samenwerking met de NBA’s, Unie-brede stresstests van MMF’s initieert en coördineert; in samenwerking met het Europees Comité voor systeemrisico’s (ESRB) scenario’s en parameters ontwikkelt voor een adequate Unie-brede stresstestregeling voor MMF’s; een beoordeling van het effect van dergelijke scenario’s op de MMF-sector publiceert, met inbegrip van de mogelijke besmetting van andere marktdeelnemers, en, in voorkomend geval, de vervolgtoezichtmaatregelen coördineert.

            AFDELING 2

         TENUITVOERLEGGING

      1.   Definities

                  1.

                  Voor de toepassing van deze aanbeveling gelden de volgende definities:

                              a)

                              “geldmarktfondsen” (money market funds - MMF’s): collectieve beleggingsinstellingen van de Unie die gereguleerd zijn en onder toezicht staan, met als hoofddoelstelling het handhaven van het kapitaal van een fonds en het verschaffen van een rendement overeenkomstig de rentevoeten van geldmarkten door te beleggen in geldmarktinstrumenten of deposito’s bij kredietinstellingen, en welke worden opgericht, beheerd or verhandeld in de Unie;

                              b)

                              MMF-verordening: Verordening (EU) 2017/1131 van het Europees Parlement en de Raad van 14 juni 2017 inzake geldmarktfondsen;

                              c)

                              “liquiditeitbeheerinstrumenten” (liquidity management tools - LMT’s): instrumenten die MMF’s, alsook hun beheerders, helpen om terugbetalingsverzoeken steeds juist en doeltreffend te kunnen verwerken, met name onder gespannen marktomstandigheden;

                              d)

                              “MMF met een intrinsieke waarde en een lage volatiliteit” (low-volatility net asset value MMF) of “LVNAV MMF”: een MMF met een intrinsieke waarde en een lage volatiliteit als gedefinieerd in artikel 2, punt 12, van Verordening (EU) 2017/1131;

                              e)

                              “MMF met een variabele intrinsieke waarde” (variable net asset value MMF) of “VNAV MMF”: een MMF met een variabele intrinsieke waarde als gedefinieerd in artikel 2, punt 13, van Verordening (EU) 2017/1131;

                              f)

                              “overheidsschuldactiva”: geldmarktinstrumenten als bedoeld in artikel 17, lid 7, van de MMF-verordening, met wettelijke of resterende looptijden in overeenstemming met artikel 10, lid 1, punt b), van de MMF-verordening voor kortlopende MMF’s en artikel 10, lid 2, van de MMF-verordening voor standaard-MMF’s en welke zijn afgestemd op de overheersende beleggingsvaluta van het individuele MMF;

                              g)

                              “overheidsschuldgeldmarktfonds met constante intrinsieke waarde” (public debt constant net asset value MMF) of “overheidsschuld-CNAV MMF”: een overheidsschuldgeldmarktfonds met constante intrinsieke waarde in de zin van artikel 2, punt 11, van Verordening (EU) 2017/1131;

                              h)

                              “centrale banken”: centrale banken als gedefinieerd in artikel 4, lid 1, punt 46, van Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad (11);

                              i)

                              “nieuwe liquiditeitsvereisten”: de vereisten vermeld onder de nalevingscriteria van subaanbeveling B(1);

                              j)

                              “bevoegde autoriteit”: de bevoegde autoriteit van het MMF als gedefinieerd in artikel 2, punt 17, van de MMF-verordening;

                              k)

                              “terugbetalingsbeperkingen”: een liquiditeitbeheersinstrument om te voorkomen dat beleggers in het fonds een deel van hun kapitaal gedurende een bepaalde periode opnemen;

                              l)

                              “terugbetalingsopschortingen”: een liquiditeitbeheersinstrument om te voorkomen dat beleggers in het fonds hun gehele kapitaal gedurende een bepaalde periode opnemen;

                              m)

                              “liquiditeitsvergoedingen”: aan het fonds te betalen kosten door individuele beleggers die transacties verrichten om de resterende beleggers te beschermen tegen het dragen van de kosten in verband met de aankoop of verkoop van activa door een MMF als gevolg van grote instromen of uitstromen. Dergelijke kosten zijn niet specifiek afgeleid van de gerelateerde transactiekosten, maar zijn in plaats daarvan een vaste (of gefaseerde) vergoeding die vooraf is vastgesteld. Een liquiditeitsvergoeding leidt niet tot een aanpassing van de waarde van de aandelen van het fonds (bv. NAV);

                              n)

                              “swing pricing”: een liquiditeitbeheerinstrument dat een verwateringsaanpassing van de NAV van een fonds toepast om de liquiditeitskosten die voortvloeien uit nettostromen naar of uit het fonds door te berekenen aan beleggers die aandelen terugbetalen of kopen;

                              o)

                              “anti-verwateringsheffingen”: aan het fonds te betalen kosten voor individuele beleggers die transacties verrichten om de resterende beleggers te beschermen tegen het dragen van de kosten in verband met de aankoop of verkoop van activa door een MMF als gevolg van grote instromen of uitstromen. Een anti-verwateringsheffing leidt niet tot een aanpassing van de waarde van de aandelen van het fonds (bv. NAV);

                              p)

                              “organen van de Unie met een mandaat inzake financiële stabiliteit”:

                                          i.

                                          de Europese Bankautoriteit;

                                          ii.

                                          de Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen;

                                          iii.

                                          de Europese Autoriteit voor effecten en markten;

                                          iv.

                                          het Europees Comité voor systeemrisico’s;

                                          v.

                                          de Europese Centrale Bank;

                                          vi.

                                          het gemeenschappelijk toezichtsmechanisme;

                                          vii.

                                          de Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad;

                              q)

                              “dagelijks vervallende activa”: in aanmerking komende geldmarktinstrumenten die zijn uitgegeven door particuliere of publieke entiteiten als bedoeld in artikel 10, leden 1 en 2, van de MMF-verordening en die binnen een dag vervallen, omgekeerde retrocessieovereenkomsten die kunnen worden beëindigd met een opzegtermijn van één werkdag, of geldmiddelen die kunnen worden ingetrokken met een opzegtermijn van één werkdag, zoals bepaald in artikel 24, lid 1, punt c), van de MMF-verordening;

                              r)

                              “wekelijks vervallende activa”: in aanmerking komende geldmarktinstrumenten die zijn uitgegeven door particuliere of publieke entiteiten als bedoeld in artikel 10, leden 1 en 2, van de MMF-verordening en die binnen een week vervallen, omgekeerde retrocessieovereenkomsten die kunnen worden beëindigd met een opzegtermijn van vijf werkdagen, of geldmiddelen die kunnen worden ingetrokken met een opzegtermijn van vijf werkdagen, zoals bepaald in artikel 24, lid 1, punt e), van de MMF-verordening.

            2.   Uitvoeringscriteria

                  1.

                  De volgende criteria zijn van toepassing op de uitvoering van deze aanbeveling:

                              a)

                              het proportionaliteitsbeginsel moet genoegzaam in acht worden genomen, rekening houdend met de doelstelling en de inhoud van deze aanbeveling;

                              b)

                              de aanbeveling omvat alle gedefinieerde MMF’s;

                              c)

                              regelgevingsarbitrage moet worden vermeden;

                              d)

                              de specifieke nalevingscriteria voor deze aanbeveling zijn opgenomen in de bijlage.

                  2.

                  De geadresseerde wordt verzocht aan het ESRB en de Raad verslag te doen over de ingevolge deze aanbeveling getroffen maatregelen, of het niet-ondernemen van actie genoegzaam te rechtvaardigen. De verslagen dienen minimaal het volgende te bevatten:

                              a)

                              informatie over de inhoud en het tijdschema van de getroffen maatregelen;

                              b)

                              een gedetailleerde rechtvaardiging van het niet-ondernemen van actie of het afwijken van deze aanbeveling, met inbegrip van eventuele vertragingen.

            3.   Tijdschema voor het opvolgen van de aanbevelingen

      Overeenkomstig artikel 17, lid 1, van Verordening (EU) nr. 1092/2010 moet de geadresseerde aan het Europees Parlement, de Raad, de Commissie en het ESRB verslag doen over de ingevolge deze aanbeveling ondernomen acties, of het uitblijven ervan motiveren. De geadresseerde wordt verzocht dit verslag uiterlijk op 31 december 2023 in te dienen.
      4.   Toezicht en beoordeling

                  1.

                  Het ESRB-secretariaat zal:

                              a)

                              de geadresseerde bijstaan, de gecoördineerde rapportage verzekeren en toepasselijke templates verstrekken en, waar nodig, de procedure en het tijdschema voor het opvolgen van de aanbevelingen nader uiteenzetten;

                              b)

                              de opvolging door de geadresseerde verifiëren, hen op hun verzoek bijstaan, en een vervolgverslag indienen bij de Algemene Raad.

                  2.

                  De Algemene Raad zal de door de geadresseerde meegedeelde acties en rechtvaardigingen beoordelen en kan, waar passend, besluiten dat deze aanbeveling niet is opgevolgd en dat de geadresseerde er niet in is geslaagd het niet-ondernemen van actie genoegzaam te rechtvaardigen.

         Gedaan te Frankfurt am Main, 2 december 2021.

               Hoofd van het ESRB-secretariaat,

               namens de Algemene Raad van het ESRB,

            Francesco MAZZAFERRO

         (1)  PB L 331 van 15.12.2010, blz. 1.

         (2)  PB C 58 van 24.2.2011, blz. 4.

         (3)  PB L 169 van 30.6.2017, blz. 8.

         (4)  Aanbeveling ESRB/2012/1 van het Europees Comité voor systeemrisico’s van 20 december 2012 inzake geldmarktfondsen (PB C 146 van 25.5.2013, blz. 1).

         (5)  Zie “Compliance assessment of the implementation of the Recommendation of the European Systemic Risk Board of 20 December 2012 on money market funds (ESRB/2012/1)”, maart 2019, beschikbaar op de website van het ESRB onder: www.esrb.europa.eu

         (6)  Zie “Holistic Review of the March Market Turmoil”, FSB, 17 november 2020, beschikbaar op de website van de FSB onder: www.fsb.org

         (7)  Zie “Issues note on systemic vulnerabilities of and preliminary policy considerations to reform money market funds (MMFs)”, juli 2021, beschikbaar op de website van het ESRB onder: www.esrb.europa.eu

         (8)  Zie de economische motivering en beoordeling van de aanbeveling van het ESRB van 2 december 2021 inzake geldmarktfondsen, beschikbaar op de website van het ESRB.

         (9)  Zie “Policy Proposals to Enhance Money Market Fund Resilience”, FSB, 11 oktober 2021, beschikbaar op de website van de FSB onder: www.fsb.org

         (10)  Aanbeveling ESRB/2017/1 van het Europees Comité voor systeemrisico’s van 7 december 2017 voor wat betreft liquiditeits- en hefboomfinancieringrisico’s in beleggingsinstellingen (PB C 151 van 30.4.2018, blz. 1).

         (11)  Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende prudentiële vereisten voor kredietinstellingen en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 648/2012 (PB L 176 van 27.6.2013, blz. 1).

         BIJLAGE

            SPECIFICATIE VAN DE NALEVINGSCRITERIA DIE VAN TOEPASSING ZIJN OP DE AANBEVELINGEN

            Aanbeveling A — Vermindering drempeleffecten

         Het volgende nalevingscriterium is van toepassing op subaanbeveling A(2).
         De huidige verwijzing in artikel 34, lid 1, punt a), van Verordening (EU) 2017/1131 van het Europees Parlement en de Raad (1) (hierna de “MMF-verordening” genoemd) naar het aandeel van wekelijks vervallende activa dat daalt tot onder 30 % van de totale activa van het geldmarktfonds (money market fund - MMF) en de netto dagelijkse terugbetalingen op een enkele werkdag die tot boven 10 % van de totale activa stijgen, en de verwijzing in artikel 34, lid 1, punt b), naar het aandeel van wekelijks vervallende activa dat daalt tot onder 10 % van de totale activa, moeten worden geschrapt.

            Aanbeveling B — Vermindering van liquiditeitstransformatie

         De volgende nalevingscriteria zijn van toepassing op subaanbeveling B(1).
         Nieuwe liquiditeitsvereisten voor MMF’s met een variabele intrinsieke waarde (VNAV) en MMF’s met een lage volatiliteit (LVNAV) moeten ervoor zorgen dat:

                     —

                     de mate van liquiditeit in de portefeuilles van particuliere schuldgerichte MMF’s wordt versterkt;

                     —

                     er meer zekerheid wordt geboden aan beleggers, waardoor het risico op runs wordt beperkt;

                     —

                     MMF’s beschikken over voldoende liquiditeit om gedurende marktstress te voldoen aan verhoogde verzoeken om terugbetaling, zonder dat dit overloopeffecten naar andere delen van het financiële stelsel met zich meebrengt, en

                     —

                     MMF’s een deel van hun liquide activa aanhouden in overheidsschuldactiva die zijn uitgegeven door een gediversifieerd geheel van organen, waar mogelijk in de belangrijkste beleggingsvaluta van dat fonds, om bij te dragen tot een grotere diversificatie en stabiliteit in de intrinsieke waarde (NAV) van particuliere schuld-MMF’s.

               Met name wat LVNAV MMF’s betreft, moet artikel 24, lid 1, punt g), van de MMF-verordening worden ingetrokken om de beleenbaarheid van activa voor de wekelijks vervallende activa, dagelijks vervallende activa en overheidsschuldactiva af te stemmen op die van VNAV MMF’s.
         De nieuwe liquiditeitsvereisten voor kortlopende VNAV MMF’s moeten ten minste gelijk zijn aan 20 % van hun activa en moeten worden opgesplitst in:

                     —

                     ten minste 15 % van de wekelijks vervallende activa, met inbegrip van ten minste 10 % van de dagelijks vervallende activa, en

                     —

                     ten minste 5 % van de aanvullende overheidsschuldactiva.

               De nieuwe liquiditeitsvereisten voor standaard VNAV MMF’s moeten ten minste gelijk zijn aan 25 % en moeten worden opgesplitst in:

                     —

                     ten minste 15 % van de wekelijks vervallende activa, met inbegrip van ten minste 10 % van de dagelijks vervallende activa, en

                     —

                     ten minste 10 % van de aanvullende overheidsschuldactiva.

               De nieuwe liquiditeitsvereisten voor LVNAV MMF’s moeten ten minste gelijk zijn aan 45 % en moeten worden opgesplitst in:

                     —

                     ten minste 30 % van de wekelijks vervallende activa, met inbegrip van ten minste 15 % van de dagelijks vervallende activa, en

                     —

                     ten minste 15 % van de aanvullende overheidsschuldactiva.

               Wanneer overheidsschuldactiva niet voldoende beschikbaar zijn in de valuta van het fonds, moeten MMF’s, mits zij hun nationale bevoegde autoriteiten (NBA’s) daarvan onmiddellijk in kennis stellen, in staat worden gesteld aan hun liquiditeitsvereisten voor overheidsschuld te voldoen door middel van:

                     —

                     deposito’s bij kredietinstellingen die te allen tijde kunnen worden opgevraagd met een opzegtermijn van ten hoogste één werkdag, onverminderd de diversificatievereisten van artikel 17, lid 1, punt b), van de MMF-verordening, en

                     —

                     omgekeerde retrocessieovereenkomsten die gedekt zijn door overheidsschuldactiva en die te allen tijde kunnen worden beëindigd met een opzegtermijn van ten hoogste één werkdag.

               De volgende nalevingscriteria zijn van toepassing op subaanbeveling B(3).
         De door de Commissie voorgestelde wijzigingen in de relevante Uniewetgeving moeten ervoor zorgen dat de besluiten van de NBA’s van toepassing zijn op subgroepen van MMF’s naargelang van hun soort en valuta of op alle MMF’s die onder hun toezicht staan.
         De volgende nalevingscriteria zijn van toepassing op subaanbeveling B(4).
         De door de Commissie voorgestelde wijzigingen van de relevante Uniewetgeving moeten erin voorzien dat de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) de in subaanbeveling B(3) bedoelde besluiten van de NBA’s coördineert met betrekking tot:

                     —

                     subgroepen van MMF’s die zich in verschillende lidstaten bevinden, naar soort en valuta van de denominatie, en

                     —

                     de termijn waarbinnen MMF’s die profiteren of kunnen profiteren van besluiten als bedoeld in subaanbeveling B(3), hun situatie moeten corrigeren.

            Aanbeveling C — Oplegging aan terugbetalende beleggers van de kosten van hun terugbetalingen

         De volgende nalevingscriteria zijn van toepassing op subaanbeveling C(2).
         De Commissie moet ervoor zorgen dat de relevante Uniewetgeving ESMA machtigt specifieke criteria en richtsnoeren te ontwikkelen ter bepaling van de omstandigheden waarin liquiditeitbeheersinstrumenten, onder andere de instrumenten waarnaar wordt verwezen in subaanbeveling C(1), beperkingen op terugbetalingsverzoeken en opschortingen, moeten worden ingezet. De keuze van het instrument, de activering van het instrument en het kalibreren van het inzetten ervan moeten worden bepaald door de individuele MMF-beheerder, afhankelijk van de te ontwikkelen criteria. Wanneer kwantitatieve parameters worden overwogen, mogen geen drempeleffecten worden ingevoerd.

            Aanbeveling D — Versterking van monitoring en stresstests

         Het volgende nalevingscriterium is van toepassing op subaanbeveling D(1).
         De door de Commissie voorgestelde wijzigingen in de relevante Uniewetgeving moeten de frequentie van de rapportage door MMF-beheerders aan hun respectieve bevoegde autoriteit, als bedoeld in artikel 37 van de MMF-verordening, verhogen tot een maandelijkse frequentie, in ieder geval voor de belangrijkste indicatoren en parameters die voor toezichtdoeleinden worden gebruikt. MMF’s waarvan de beheerde activa in totaal niet meer dan 100 miljoen EUR bedragen, moeten ten minste op kwartaalbasis rapporteren.
         Daarnaast moeten de gegevens informatie bevatten over het NAV-percentage, ingedeeld naar type beleggers en hun woonplaats. Een uitsplitsing naar sector van een investeerder moet ten minste de volgende sectoren omvatten:

                     —

                     niet-financiële vennootschappen, met vermelding van hun economische activiteit, bijvoorbeeld volgens de statistische classificatie van economische activiteiten in de Europese Gemeenschap (NACE);

                     —

                     kredietinstellingen;

                     —

                     verzekeraars;

                     —

                     pensioenfondsen;

                     —

                     overheden;

                     —

                     MMF’s;

                     —

                     beleggingsfondsen m.u.v. geldmarktfondsen;

                     —

                     andere financiële instellingen;

                     —

                     huishoudens;

                     —

                     overige.

               De volgende nalevingscriteria zijn van toepassing op subaanbeveling D(2).
         ESMA moet de bevoegdheid krijgen modellen op te stellen voor ad-hocverzoeken om gegevens van NBA’s, zoals bepaald in artikel 39 van de MMF-verordening. Deze modellen moeten ten minste de volgende gegevens bevatten:

                     —

                     NAV per aandeel/recht van deelneming en, in het geval van overheidsschuld-NAV MMF’s, de variabele NAV per aandeel;

                     —

                     totale activa;

                     —

                     gewogen gemiddelde looptijd als gedefinieerd in artikel 2, punt 19, van de MMF-verordening;

                     —

                     gewogen gemiddelde looptijd als gedefinieerd in artikel 2, punt 20, van de MMF-verordening;

                     —

                     in- en uitstromen;

                     —

                     overheidsschuldactiva;

                     —

                     wekelijks vervallende activa;

                     —

                     dagelijks vervallende activa;

                     —

                     kassaldi.

               Het volgende nalevingscriterium is van toepassing op subaanbeveling D(4).
         De door de Commissie voorgestelde wijzigingen van de relevante Uniewetgeving mogen geen afbreuk doen aan de bepalingen van artikel 28 van de MMF-verordening dat de door individuele MMF’s uitgevoerde stresstest regelt.
         De adequate Unie-brede stresstestregeling voor MMF’s moet gebaseerd worden op een gemeenschappelijk streng maar plausibel scenario en de mogelijkheid bieden om reverse stresstests uit te voeren om het punt te bepalen (in termen van terugbetalingen, schokken in krediet-, liquiditeits- of renterisico’s) waarboven MMF’s niet op ordelijke wijze zouden kunnen functioneren.

            (1)  Verordening (EU) 2017/1131 van het Europees Parlement en de Raad van 14 juni 2017 inzake geldmarktfondsen (PB L 169 van 30.6.2017, blz. 8).


title: Aanbeveling van het Europees Comité voor systeemrisico’s van 2 december 2021 inzake een pan-Europees coördinatiekader voor de betrokken autoriteiten met betrekking tot systemische cyberincidenten (ESRB/2021/17) 2022/C 134/01

text:
               25.3.2022

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 134/1

      AANBEVELING VAN HET EUROPEES COMITÉ VOOR SYSTEEMRISICO’S
      van 2 december 2021
      inzake een pan-Europees coördinatiekader voor de betrokken autoriteiten met betrekking tot systemische cyberincidenten
      (ESRB/2021/17)
      (2022/C 134/01)
      DE ALGEMENE RAAD VAN HET EUROPEES COMITÉ VOOR SYSTEEMRISICO’S,
      Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
      Gezien de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte (1), en met name bijlage IX,
      Gezien Verordening (EU) nr. 1092/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 24 november 2010 betreffende macroprudentieel toezicht van de Europese Unie op het financiële stelsel en tot oprichting van een Europees Comité voor systeemrisico’s (2), en met name artikel 3, lid 2, punten b) en d), en de artikelen 16 en 18,
      Gezien Besluit ESRB/2011/1 van het Europees Comité voor systeemrisico’s van 20 januari 2011 tot vaststelling van het reglement van orde van het Europees Comité voor systeemrisico’s (3), en met name de artikelen 18 tot en met 20,
      Overwegende hetgeen volgt:

                  (1)

                  Zoals opgemerkt in overweging 4 van Aanbeveling ESRB/2013/1 van het Europees Comité voor systeemrisico’s (4), is de uiteindelijke doelstelling van macroprudentieel beleid bij te dragen tot het waarborgen van de stabiliteit van het financiële stelsel als geheel, met inbegrip van het versterken van de schokbestendigheid van het financiële stelsel en het verminderen van de opbouw van systeemrisico’s, en daarbij een duurzame bijdrage te verzekeren aan economische groei. Het Europees Comité voor systeemrisico’s (ESRB) is verantwoordelijk voor het macroprudentieel toezicht op het financiële stelsel in de Unie. Bij het vervullen van zijn mandaat dient het ESRB bij te dragen aan het voorkomen en beperken van systeemrisico’s voor de financiële stabiliteit, met inbegrip van de risico’s in verband met cyberincidenten, en aanbevelingen te doen voor risicobeperking.

                  (2)

                  Ernstige cyberincidenten kunnen een systeemrisico voor het financiële stelsel opleveren, gelet op hun vermogen kritieke financiële diensten en operaties te verstoren. De versterking van een initiële schok kan, hetzij door een operationele of financiële besmetting, hetzij door een uitholling van het vertrouwen in het financiële stelsel geschieden. Indien het financiële stelsel niet in staat is deze schokken op te vangen, komt de financiële stabiliteit in gevaar en kan deze situatie leiden tot een systemische cybercrisis (5).

                  (3)

                  Het voortdurend evoluerende cyberdreigingslandschap en de recente stijging van ernstige cyberincidenten zijn indicatoren voor een groter risico voor de financiële stabiliteit in de Unie. De COVID-19-pandemie heeft het belang van de rol die technologie speelt voor de werking van het financiële stelsel benadrukt. Betrokken autoriteiten en instellingen moesten hun technische infrastructuur en risicobeheersingskaders aanpassen aan een plotselinge toename van werken op afstand, waardoor de algemene blootstelling van het financiële stelsel aan cyberdreigingen is toegenomen en criminelen de mogelijkheid hadden, zowel nieuwe modi operandi te ontwikkelen, als bestaande modi operandi aan te passen om misbruik te maken van de situatie (6). Tegen deze achtergrond is het aantal aan het ECB-Bankentoezicht gemelde cyberincidenten in 2020 met 54 % gestegen ten opzichte van 2019 (7).

                  (4)

                  De potentiële grootschaligheid, snelheid en mate van verspreiding van een ernstig cyberincident vereisen een doeltreffende reactie van de betrokken autoriteiten om de mogelijke negatieve gevolgen voor de financiële stabiliteit te beperken. Snelle coördinatie en communicatie tussen de betrokken autoriteiten op Unieniveau kunnen helpen de impact van een ernstig cyberincident voor de financiële stabiliteit vroegtijdig te beoordelen, het vertrouwen in het financiële stelsel te bewaren en de besmetting naar andere financiële instellingen te beperken, en zo te helpen voorkomen dat een ernstig cyberincident een risico vormt voor de financiële stabiliteit.

                  (5)

                  De onderliggende schok ontstaat op nieuwe wijze in vergelijking met de traditionele financierings- en liquiditeitscrises waarmee de betrokken autoriteiten gebruikelijk geconfronteerd worden. Afgezien van de financiële aspecten, moet de algehele risicobeoordeling de schaal en impact van operationele verstoringen omvatten, omdat zij de keuze van de macroprudentiële instrumenten kunnen beïnvloeden. Evenzo kan de financiële stabiliteit eveneens van invloed zijn op de keuze van operationele matigingen door cyberexperten. Dit vraagt om nauwe en snelle coördinatie en open communicatie om onder andere het situationeel bewustzijn te versterken.

                  (6)

                  Het risico van een coördinatiefalen door autoriteiten bestaat en moet worden aangepakt. De betrokken autoriteiten in de Unie moeten onderling en met andere autoriteiten, zoals het Agentschap van de Europese Unie voor cyberbeveiliging (Enisa), waarmee zij gewoonlijk geen interacties hebben, coördineren. Aangezien een aanzienlijk aantal financiële instellingen van de Unie wereldwijd actief is, zal een ernstig cyberincident waarschijnlijk niet tot de Unie beperkt blijven of buiten de Unie kunnen worden geïnitieerd en kan het nodig zijn om de respons wereldwijd te coördineren.

                  (7)

                  De betrokken autoriteiten moeten voorbereid zijn op deze interacties. Anders dreigen zij inconsistente maatregelen te treffen die in tegenspraak zijn met de reacties van andere autoriteiten of deze in gevaar brengen. Een dergelijk coördinatiefalen zou de schok voor het financiële stelsel kunnen versterken door te leiden tot een uitholling van het vertrouwen in de werking van het financiële stelsel, hetgeen in het ergste geval een risico voor de financiële stabiliteit zou vormen (8). Bijgevolg moeten de nodige stappen worden ondernomen om het risico voor de financiële stabiliteit als gevolg van een coördinatiefalen in geval van een ernstig cyberincident aan te pakken.

                  (8)

                  In het ESRB-rapport “Mitigating systemic cyber risk” (2021) (9) wordt de noodzaak vastgesteld voor het vaststellen van een pan-Europees kader voor de coördinatie van systemische cyberincidenten (pan-European systemic cyber incident coordination framework – EU-SCICF) voor de betrokken autoriteiten in de Unie. De doelstelling van het EU-SCICF zou zijn om de mate van bereidheid van de betrokken autoriteiten te vergroten voor het faciliteren van een gecoördineerde reactie op een potentieel ernstig cyberincident. Het ESRB-rapport “Mitigating systemic cyber risk” (2021) presenteert de beoordeling van het ESRB van de kaderkenmerken die op het eerste gezicht nodig zouden zijn om het risico van een coördinatiefalen aan te pakken.

                  (9)

                  Het hoofddoel van deze aanbeveling is om voort te bouwen op één van de beoogde rollen van de Europese toezichthoudende autoriteiten (ETA’s) in het kader van het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende digitale operationele veerkracht voor de financiële sector (10) (hierna “DORA” genoemd), namelijk een doeltreffende gecoördineerde respons op EU-niveau mogelijk te maken in het geval van een ernstig grensoverschrijdend ICT-gerelateerd incident of een gerelateerde dreiging met een systemisch effect op de financiële sector van de Unie in zijn geheel. Dit proces zal leiden tot de vaststelling van het EU-SCICF voor de betrokken autoriteiten.

                  (10)

                  Het EU-SCICF mag niet gericht zijn op de vervanging van bestaande kaders, maar op het overbruggen van eventuele coördinatie- en communicatiekloven tussen de betrokken autoriteiten onderling en met andere autoriteiten in de Unie en andere belangrijke actoren op internationaal niveau. In dit verband moet rekening worden gehouden met de positionering van het EU-SCICF binnen het landschap met het bestaande kader voor financiële crises en het Uniekader voor cyberincidenten. Wat de coördinatie tussen de betrokken autoriteiten onderling betreft, moet rekening worden gehouden met onder andere de rollen en activiteiten van de samenwerkingsgroep voor netwerk- en informatiesystemen (NIS) voor financiële entiteiten uit hoofde van Richtlijn (EU) 2016/1148 van het Europees Parlement en de Raad (11), en de met de coördinatiemechanismen die in het kader van de oprichting van de gezamenlijke cybereenheid worden overwogen, naast de betrokkenheid van Enisa.

                  (11)

                  Het voorstel om een begin te maken met de voorbereiding van het EU-SCICF heeft met name tot doel de mogelijke rollen van de ETA’s te bevestigen, zoals beoogd in het DORA-voorstel. In DORA wordt het volgende voorgesteld: “de ETA’s, kunnen via het Gemengd Comité en in samenwerking met de bevoegde autoriteiten, de Europese Centrale Bank (ECB) en het ESRB, mechanismen vaststellen met het oog op het verbeteren van de situatiekennis en de aanwijzing van gemeenschappelijke cyberkwetsbaarheden en sectoroverschrijdende risico’s”, en: “zij kunnen crisisbeheer- en noodoefeningen met cyberaanvalscenario’s ontwikkelen om communicatiekanalen te ontwikkelen en geleidelijk een doeltreffende gecoördineerde respons op EU-niveau mogelijk te maken in geval van een groot grensoverschrijdend ICT-gerelateerd incident of een daarmee samenhangende dreiging die een systemische impact heeft op de financiële sector van de Unie als geheel” (12). Een pan-Europees kader zoals het EU-SCICF bestaat nog niet en moet in het kader van DORA worden vastgesteld en ontwikkeld.

                  (12)

                  Gezien het risico dat cyberrisico’s voor de financiële stabiliteit in de Unie kunnen vormen, moeten de voorbereidende werkzaamheden voor de geleidelijke vaststelling van het EU-SCICF, voor zover haalbaar, van start gaan zelfs voordat het voor de vaststelling vereiste juridische en beleidskader voor de vaststelling ervan volledig van toepassing is. Dit juridische en beleidskader zou volledig worden opgezet en voltooid zodra de desbetreffende bepalingen van DORA en de bijbehorende gedelegeerde handelingen van toepassing worden.

                  (13)

                  Doeltreffende communicatie draagt bij tot het situationeel bewustzijn onder de betrokken autoriteiten en is dus een onontbeerlijke voorwaarde voor coördinatie in de gehele Unie bij ernstige cyberincidenten. In dit verband is het nodig om de communicatie-infrastructuur te definiëren die nodig is om een respons op een ernstig cyberincident te coördineren. Dit houdt in dat moet worden vastgesteld welke soort informatie moet worden gedeeld, welke reguliere kanalen moeten worden gebruikt om dergelijke informatie te delen en met welke contactpunten informatie moet worden gedeeld. Bij de informatie-uitwisseling moeten de bestaande wettelijke voorschriften in acht worden genomen. Daarnaast moeten mogelijkerwijs een duidelijk actieplan en de te volgen protocollen worden vastgesteld door de betrokken autoriteiten om te zorgen voor een goede coördinatie tussen de autoriteiten die betrokken zijn bij de planning van een gecoördineerde reactie op een ernstig cyberincident.

                  (14)

                  Een systemische cybercrisis vereist dat er volledige samenwerking op nationaal en Unieniveau tot stand wordt gebracht. Bijgevolg kunnen de aangewezen contactpunten voor de ETA’s, de ECB en de betrokken nationale autoriteiten van elke lidstaat uit het midden van de bevoegde nationale autoriteiten worden aangewezen en aan de ETA’s worden meegedeeld, teneinde de belangrijkste gesprekspartners in de coördinatieregeling van het EU-SCICF vast te stellen die moeten worden geïnformeerd in geval van een ernstig cyberincident. De noodzaak om contactpunten aan te wijzen moet worden beoordeeld tijdens de ontwikkeling van het EU-SCICF, rekening houdend met het aangewezen centrale contactpunt uit hoofde van Richtlijn (EU) 2016/1148 dat de lidstaten hebben ingesteld met betrekking tot de beveiliging van netwerk- en informatiesystemen om grensoverschrijdende samenwerking met andere lidstaten en de NIS-samenwerkingsgroep te waarborgen (13).

                  (15)

                  Het uitvoeren van nood- en crisisbeheersingsoefeningen kan de tenuitvoerlegging van het EU-SCICF vergemakkelijken en de autoriteiten in staat stellen hun gereedheid en paraatheid voor een systemische cybercrisis op Unieniveau te evalueren. Autoriteiten zouden lering kunnen trekken uit dergelijke oefeningen, die eveneens een voortdurende verbetering en ontwikkeling van het EU-SCICF mogelijk maken.

                  (16)

                  Voor de ontwikkeling van het EU-SCICF is het van essentieel belang dat de ETA’s gezamenlijk relevante voorbereidende werkzaamheden verrichten om rekening te houden met de mogelijke essentiële elementen van het kader en de vereiste middelen en behoeften die voor de verdere ontwikkeling ervan noodzakelijk zijn. Daarna zouden de ETA’s kunnen beginnen met het uitvoeren van een voorlopige analyse van eventuele belemmeringen die de ETA’s en de betrokken autoriteiten zouden kunnen beletten om het EU-SCICF op te richten en relevante informatie via communicatiekanalen te delen in geval van een ernstig cyberincident. Een dergelijke analyse zou een belangrijke stap zijn in de richting van verdere maatregelen, hetzij van wetgevende aard, hetzij via andere ondersteunende initiatieven die de Europese Commissie in de uitvoeringsfase na DORA kan nemen,

            HEEFT DE VOLGENDE AANBEVELING VASTGESTELD:
      AFDELING 1

         AANBEVELINGEN

         Aanbeveling A – Vaststelling van een pan-Europees coördinatiekader voor systemische cyberincidenten (EU-SCICF)

                  1.

                  Aanbevolen wordt dat, zoals beoogd in het voorstel van de Commissie voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende digitale operationele veerkracht voor de financiële sector (hierna “DORA” genoemd), de Europese toezichthoudende autoriteiten (ETA’s) gezamenlijk via het Gemengd Comité en samen met de Europese Centrale Bank (ECB), het Europees Comité voor systeemrisico’s (ESRB) en de betrokken nationale autoriteiten voorbereidingen treffen voor de geleidelijke ontwikkeling van een doeltreffende gecoördineerde reactie op Unieniveau in het geval van een grensoverschrijdend ernstig cyberincident of een daarmee samenhangende dreiging die een systemische impact kan hebben op de financiële sector van de Unie. Voorbereidende werkzaamheden voor een gecoördineerde reactie op Unieniveau moeten een geleidelijke ontwikkeling van het EU-SCICF inhouden voor ETA’s, de ECB, het ESRB en de betrokken nationale autoriteiten. Dit moet ook een beoordeling omvatten van de middelen die nodig zijn voor de doeltreffende ontwikkeling van het EU-SCICF.

                  2.

                  In het kader van subaanbeveling A(1) wordt het aanbevolen dat de ETA’s, in overleg met de ECB en het ESRB, een inventarisatie maken en een daaropvolgende analyse uitvoeren van de huidige belemmeringen en juridische en andere operationele barrières voor de effectieve ontwikkeling van het EU-SCICF.

         Aanbeveling B – Vaststelling van contactpunten van het EU-SCICF

      Aanbevolen wordt dat de ETA’s, de ECB en de betrokken nationale autoriteiten van elke lidstaat een eerste contactpunt aanwijzen dat aan de ETA’s moet worden meegedeeld. Deze contactlijst zal de ontwikkeling van het kader vergemakkelijken en zodra het EU-SCICF is ingesteld, moeten de contactpunten en het ESRB worden geïnformeerd in het geval van een ernstig cyberincident. Er moet ook worden voorzien in een coördinatie tussen het EU-SCICF en het centraal contactpunt dat de lidstaten krachtens Richtlijn (EU) 2016/1148 hebben aangewezen voor de beveiliging van netwerk- en informatiesystemen met het oog op grensoverschrijdende samenwerking met andere lidstaten en met de samenwerkingsgroep voor netwerk- en informatiesystemen.

         Aanbeveling C – Passende maatregelen op Unieniveau

      Aanbevolen wordt dat, op basis van het resultaat van de overeenkomstig aanbeveling A uitgevoerde analyses, de Commissie passende maatregelen bestudeert die nodig zijn voor het waarborgen van een effectieve coördinatie van reacties op systemische cyberincidenten.
      AFDELING 2

         TENUITVOERLEGGING

      1.   Definities

      Voor de toepassing van deze aanbeveling gelden de volgende definities:

                  a)

                  “cyber”: betrekking hebbend op, binnen of via het medium van de onderling gekoppelde informatie-infrastructuur van interacties tussen personen, processen, gegevens en informatiesystemen (14);

                  b)

                  “ernstig cyberincident”: een ICT-gerelateerd incident dat mogelijk ernstige negatieve gevolgen kan hebben voor de netwerk- en informatiesystemen die kritieke functies van financiële entiteiten ondersteunen (15);

                  c)

                  “systemische cybercrisis”: een ernstig cyberincident dat een mate van verstoring van het financiële stelsel in de Unie veroorzaakt met mogelijk ernstige negatieve gevolgen voor de goede werking van de interne markt en de functionering van de reële economie. Een dergelijke crisis kan het gevolg zijn van een ernstig cyberincident dat schokken in een aantal kanalen veroorzaakt, met inbegrip van operationele, vertrouwelijke en financiële kanalen;

                  d)

                  “Europese toezichthoudende autoriteiten” of “ETA’s”: de krachtens Verordening (EU) nr.1093/2010 van het Europees Parlement en de Raad opgerichte Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Bankautoriteit) (16), samen met de krachtens Verordening (EU) nr.1094/2010 van het Europees Parlement en de Raad (17) opgerichte Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen) en de krachtens Verordening (EU) nr.1095/2010 van het Europees Parlement en de Raad (18) opgerichte Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Autoriteit voor effecten en markten);

                  e)

                  “Gemengd Comité”: het Gemengd Comité van de Europese toezichthoudende autoriteiten, opgericht krachtens artikel 54 van Verordening (EU) nr. 1093/2010, Verordening (EU) nr. 1094/2010 en Verordening (EU) nr. 1095/2010;

                  f)

                  “betrokken nationale autoriteit”:

                              1.

                              een bevoegde of toezichthoudende autoriteit in een lidstaat als bedoeld in de handelingen van de Unie genoemd in artikel 1, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1093/2010, Verordening (EU) nr. 1094/2010 en Verordening (EU) nr. 1095/2010 en elke andere bevoegde nationale autoriteit als bedoeld in de handelingen van de Unie die taken opdragen aan de ETA’s;

                              2.

                              een bevoegde autoriteit in een lidstaat die is aangewezen uit hoofde van:

                                          i.

                                          artikel 4 van Richtlijn 2013/36/EU van het Europees Parlement en de Raad (19), onverlet de specifieke taken die aan de ECB zijn opgedragen uit hoofde van Verordening (EU) nr. 1024/2013 (20);

                                          ii.

                                          artikel 22 van Richtlijn (EU) 2015/2366 van het Europees Parlement en de Raad (21);

                                          iii.

                                          artikel 37 van Richtlijn 2009/110/EG van het Europees Parlement en de Raad (22);

                                          iv.

                                          artikel 4 van Richtlijn (EU) 2019/2034 van het Europees Parlement en de Raad (23);

                                          v.

                                          artikel 3, lid 1, punt ee) , eerste streepje, van het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende markten in cryptoactiva en tot wijziging van Richtlijn (EU) 2019/1937 (24);

                                          vi.

                                          artikel 11 van Verordening (EU) nr. 909/2014 van het Europees Parlement en de Raad (25);

                                          vii.

                                          artikel 22 van Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad (26);

                                          viii.

                                          artikel 67 van Richtlijn 2014/65/EU van het Europees Parlement en de Raad (27);

                                          ix.

                                          artikel 22 van Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad;

                                          x.

                                          artikel 44 van Richtlijn 2011/61/EU van het Europees Parlement en de Raad (28);

                                          xi.

                                          artikel 97 van Richtlijn 2009/65/EG van het Europees Parlement en de Raad (29);

                                          xii.

                                          artikel 30 van Richtlijn 2009/138/EG van het Europees Parlement en de Raad (30);

                                          xiii.

                                          artikel 12 van Richtlijn (EU) 2016/97 van het Europees Parlement en de Raad (31);

                                          xiv.

                                          artikel 47 van Richtlijn (EU) 2016/2341 van het Europees Parlement en de Raad (32);

                                          xv.

                                          artikel 22 van Verordening (EG) nr. 1060/2009 van het Europees Parlement en de Raad (33);

                                          xvi.

                                          artikel 3, lid 2, en artikel 32 van Richtlijn 2006/43/EG van het Europees Parlement en de Raad (34);

                                          xvii.

                                          artikel 40 van Verordening (EU) nr. 2016/1011 van het Europees Parlement en de Raad (35);

                                          xviii.

                                          artikel 29 van Verordening (EU) 2020/1503 van het Europees Parlement en de Raad (36);

                              3.

                              een autoriteit die is belast met de vaststelling en/of activering van macroprudentiële beleidsmaatregelen of met andere taken op het gebied van financiële stabiliteit, zoals daaraan gerelateerde ondersteunende analyses, met inbegrip van, maar niet beperkt tot:

                                          i.

                                          een aangewezen autoriteit krachtens titel VII, hoofdstuk 4, van Richtlijn 2013/36/EU of artikel 458, lid 1, van Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad (37);

                                          ii.

                                          een macroprudentiële autoriteit met de doelstellingen, regelingen, taken, bevoegdheden, instrumenten, verantwoordingsvereisten en andere in Aanbeveling ESRB/2011/3 van het Europees Comité voor systeemrisico’s (38) uiteengezette kenmerken.

                  g)

                  “betrokken autoriteit”:

                              1.

                              een ETA;

                              2.

                              de ECB voor de taken die haar zijn opgedragen uit hoofde van artikel 4, leden 1 en 2, en artikel 5, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1024/2013;

                              3.

                              een betrokken nationale autoriteit.

            2.   Uitvoeringscriteria

      De volgende criteria zijn van toepassing op de uitvoering van deze aanbeveling:

                  a)

                  het need-to-know-beginsel en het evenredigheidsbeginsel moeten naar behoren in aanmerking worden genomen, rekening houdend met de doelstelling en de inhoud van elke aanbeveling;

                  b)

                  De in de bijlage opgenomen specifieke criteria voor de naleving van elke aanbeveling moeten worden nageleefd.

            3.   Tijdschema voor het opvolgen van de aanbevelingen

      Overeenkomstig artikel 17, lid 1, van Verordening (EU) nr. 1092/2010 moeten geadresseerden het Europees Parlement, de Raad, de Commissie en het ESRB te informeren over de maatregelen die zij naar aanleiding van deze aanbeveling hebben genomen, of het uitblijven ervan motiveren. De geadresseerden worden verzocht een dergelijke mededeling in te dienen met inachtneming van de volgende termijnen:

                  1.

                  Aanbeveling A

                              a)

                              Uiterlijk op 30 juni 2023, maar niet eerder dan zes maanden na de inwerkingtreding van DORA, worden de ETA’s verzocht aan het Europees Parlement, de Raad, de Commissie en het ESRB een tussentijds verslag uit te brengen over de uitvoering van subaanbeveling A(1).

                              b)

                              Uiterlijk op 30 juni 2024, maar niet eerder dan 18 maanden na de inwerkingtreding van DORA, worden de ETA’s verzocht aan het Europees Parlement, de Raad, de Commissie en het ESRB een eindverslag uit te brengen over de uitvoering van subaanbeveling A(1).

                              c)

                              Uiterlijk op 30 juni 2025, maar niet eerder dan 30 maanden na de inwerkingtreding van DORA, worden de ETA’s verzocht aan het Europees Parlement, de Raad, de Commissie en het ESRB een verslag uit te brengen over de uitvoering van subaanbeveling A(2).

                  2.

                  Aanbeveling B
                  Uiterlijk op 30 juni 2023, maar niet eerder dan zes maanden na de inwerkingtreding van DORA, worden de ETA’s, de ECB en de lidstaten verzocht aan het Europees Parlement, de Raad, de Commissie en het ESRB een verslag uit te brengen over de uitvoering van aanbeveling B.

                  3.

                  Aanbeveling C

                              a)

                              Uiterlijk op 31 december 2023, maar niet eerder dan twaalf maanden na de inwerkingtreding van DORA, wordt de Commissie verzocht aan het Europees Parlement, de Raad en het ESRB een verslag uit te brengen over de uitvoering van aanbeveling C met het oog op het tussentijds verslag overeenkomstig subaanbeveling A(1).

                              b)

                              Uiterlijk op 31 december 2025, maar niet eerder dan 36 maanden na de inwerkingtreding van DORA, wordt de Commissie verzocht aan het Europees Parlement, de Raad en het ESRB een verslag uit te brengen over de uitvoering van aanbeveling C met het oog op de verslagen van de ETA’s overeenkomstig aanbeveling A.

            4.   Toezicht en beoordeling

                  1.

                  Het ESRB-secretariaat zal:

                              a)

                              de geadresseerden bijstaan door te zorgen voor de coördinatie van de rapportage en de verstrekking van toepasselijke modelformulieren, en zo nodig de procedure en het tijdschema voor opvolging nader toe te lichten;

                              b)

                              de opvolging door de geadresseerden verifiëren, op hun verzoek bijstand verlenen en voortgangsverslagen indienen bij de Algemene Raad. De beoordelingen worden als volgt uitgevoerd:

                                          i)

                                          binnen twaalf maanden na de inwerkingtreding van DORA voor wat betreft uitvoering van aanbevelingen A en B;

                                          ii)

                                          binnen 18 maanden na de inwerkingtreding van DORA voor wat betreft de uitvoering van aanbeveling C;

                                          iii)

                                          binnen 24 maanden na de inwerkingtreding van DORA voor wat betreft de uitvoering van aanbeveling A;

                                          iv)

                                          binnen 36 maanden na de inwerkingtreding van DORA voor wat betreft de uitvoering van aanbeveling A;

                                          v)

                                          binnen 42 maanden na de inwerkingtreding van DORA voor wat betreft de uitvoering van aanbeveling C.

                  2.

                  De Algemene Raad zal de door de geadresseerden meegedeelde acties en rechtvaardigingen beoordelen en kan, waar passend, besluiten dat deze aanbeveling niet is opgevolgd en dat een geadresseerde er niet in is geslaagd het niet-ondernemen van actie genoegzaam te rechtvaardigen.

         Gedaan te Frankfurt am Main, 2 december 2021.

               Hoofd van het ESRB-secretariaat,

               namens de Algemene Raad van het ESRB,

            Francesco MAZZAFERRO

         (1)  PB L 1 van 3.1.1994, blz. 3.

         (2)  PB L 331 van 15.12.2010, blz. 1.

         (3)  PB C 58 van 24.2.2011, blz. 4.

         (4)  Aanbeveling ESRB/2013/1 van het Europees Comité voor systeemrisico’s van 4 april 2013 inzake tussentijdse doelstellingen en instrumenten van macroprudentieel beleid (PB C 170 van 15.6.2013, blz. 1).

         (5)  Zie “Systemic cyber risk”, ESRB, februari 2020, beschikbaar op de website van het ESRB onder: www.esrb.europa.eu

         (6)  Zie “Internet Organised Crime Threat Assessment”, Europol, 2020, beschikbaar op de website van Europol onder www.europol.europa.eu

         (7)  Zie “IT and cyber risk: a constant challenge”, ECB, 2021, beschikbaar op de ECB-Bankentoezicht website onder: www.bankingsupervision.europa.eu

         (8)  Zie “Systemic cyber risk”, ESRB, februari 2020, beschikbaar op de website van het ESRB op www.esrb.europa.eu

         (9)  Zie “Mitigating systemic cyber risk”, ESRB, 2021, (verschijnt binnenkort).

         (10)  COM/2020/595 final.

         (11)  Richtlijn (EU) 2016/1148 van het Europees Parlement en de Raad van 6 juli 2016 houdende maatregelen voor een hoog gemeenschappelijk niveau van beveiliging van netwerk- en informatiesystemen in de Unie (PB L 194 van 19.7.2016, blz. 1).

         (12)  Zie ontwerpartikel 43 van het voorstel voor DORA.

         (13)  Zie Europese Commissie, NIS Cooperation Group, beschikbaar op de website van de Europese Commissie op www.ec.europa.eu

         (14)  Zie Cyber Lexicon, FSB, 12 november 2018, beschikbaar op de FSB website op www.fsb.org

         (15)  Zie ontwerpartikel 3, punt 7, van het voorstel voor DORA.

         (16)  Verordening (EU) nr. 1093/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 24 november 2010 tot oprichting van een Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Bankautoriteit), tot wijziging van Besluit nr. 716/2009/EG en tot intrekking van Besluit 2009/78/EG van de Commissie (PB L 331 van 15.12.2010, blz. 12).

         (17)  Verordening (EU) nr. 1094/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 24 november 2010 tot oprichting van een Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen), tot wijziging van Besluit nr. 716/2009/EG en tot intrekking van Besluit 2009/79/EG van de Commissie (PB L 331 van 15.12.2010, blz. 48).

         (18)  Verordening (EU) nr. 1095/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 24 november 2010 tot oprichting van een Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Autoriteit voor effecten en markten), tot wijziging van Besluit nr. 716/2009/EG en tot intrekking van Besluit 2009/77/EG van de Commissie (PB L 331 van 15.12.2010, blz. 84).

         (19)  Richtlijn 2013/36/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende toegang tot het bedrijf van kredietinstellingen en het prudentieel toezicht op kredietinstellingen, tot wijziging van Richtlijn 2002/87/EG en tot intrekking van de Richtlijnen 2006/48/EG en 2006/49/EG (PB L 176 van 27.6.2013, blz. 338).

         (20)  Verordening (EU) nr. 1024/2013 van de Raad van 15 oktober 2013 waarbij aan de Europese Centrale Bank specifieke taken worden opgedragen betreffende het beleid inzake het prudentieel toezicht op kredietinstellingen (PB L 287 van 29.10.2013, blz. 63).

         (21)  Richtlijn (EU) 2015/2366 van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2015 betreffende betalingsdiensten in de interne markt, houdende wijziging van de Richtlijnen 2002/65/EG, 2009/110/EG en 2013/36/EU en Verordening (EU) nr. 1093/2010 en houdende intrekking van Richtlijn 2007/64/EG (PB L 337 van 23.12.2015, blz. 35).

         (22)  Richtlijn 2009/110/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 betreffende de toegang tot, de uitoefening van en het prudentieel toezicht op de werkzaamheden van instellingen voor elektronisch geld, tot wijziging van de Richtlijnen 2005/60/EG en 2006/48/EG en tot intrekking van Richtlijn 2000/46/EG (PB L 267 van 10.10.2009, blz. 7).

         (23)  Richtlijn (EU) 2019/2034 van het Europees Parlement en de Raad van 27 november 2019 betreffende het prudentiële toezicht op beleggingsondernemingen en tot wijziging van Richtlijnen 2002/87/EG, 2009/65/EG, 2011/61/EU, 2013/36/EU, 2014/59/EU en 2014/65/EU (PB L 314 van 5.12.2019, blz. 64).

         (24)  COM/2020/593 final.

         (25)  Verordening (EU) nr. 909/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 23 juli 2014 betreffende de verbetering van de effectenafwikkeling in de Europese Unie, betreffende centrale effectenbewaarinstellingen en tot wijziging van Richtlijnen 98/26/EG en 2014/65/EU en Verordening (EU) nr. 236/2012 (PB L 257 van 28.8.2014, blz. 1).

         (26)  Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2012 betreffende otc-derivaten, centrale tegenpartijen en transactieregisters (PB L 201 van 27.7.2012, blz. 1).

         (27)  Richtlijn 2014/65/EU van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 betreffende markten voor financiële instrumenten en tot wijziging van Richtlijn 2002/92/EG en Richtlijn 2011/61/EU (PB L 173 van 12.6.2014, blz. 349).

         (28)  Richtlijn 2011/61/EU van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2011 inzake beheerders van alternatieve beleggingsinstellingen en tot wijziging van de Richtlijnen 2003/41/EG en 2009/65/EG en van de Verordeningen (EG) nr. 1060/2009 en (EU) nr. 1095/2010 (PB L 174 van 1.7.2011, blz. 1).

         (29)  Richtlijn 2009/65/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende bepaalde instellingen voor collectieve belegging in effecten (icbe’s) (PB L 302 van 17.11.2009, blz. 32).

         (30)  Richtlijn 2009/138/EG van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2009 betreffende de toegang tot en uitoefening van het verzekerings- en het herverzekeringsbedrijf (Solvabiliteit II) (PB L 335 van 17.12.2009, blz. 1).

         (31)  Richtlijn (EU) 2016/97 van het Europees Parlement en de Raad van 20 januari 2016 betreffende verzekeringsdistributie (PB L 26 van 2.2.2016, blz. 19).

         (32)  Richtlijn (EU) 2016/2341 van het Europees Parlement en de Raad van 14 december 2016 betreffende de werkzaamheden van en het toezicht op instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening (IBPV’s) (PB L 354 van 23.12.2016, blz. 37).

         (33)  Verordening (EG) nr. 1060/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 inzake ratingbureaus (PB L 302 van 17.11.2009, blz. 1).

         (34)  Richtlijn 2006/43/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 mei 2006 betreffende de wettelijke controles van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen, tot wijziging van de Richtlijnen 78/660/EEG en 83/349/EEG van de Raad en houdende intrekking van Richtlijn 84/253/EEG van de Raad (PB L 157 van 9.6.2006, blz. 87).

         (35)  Verordening (EU) 2016/1011 van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2016 betreffende indices die worden gebruikt als benchmarks voor financiële instrumenten en financiële overeenkomsten of om de prestatie van beleggingsfondsen te meten en tot wijziging van Richtlijnen 2008/48/EG en 2014/17/EU en Verordening (EU) nr. 596/2014 (PB L 171 van 29.6.2016, blz. 1).

         (36)  Verordening (EU) 2020/1503 van het Europees Parlement en de Raad van 7 oktober 2020 betreffende Europese crowdfundingdienstverleners voor bedrijven en tot wijziging van Verordening (EU) 2017/1129 en Richtlijn (EU) 2019/1937 (PB L 347 van 20.10.2020, blz. 1).

         (37)  Verordening (EU) Nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende prudentiële vereisten voor kredietinstellingen en beleggingsondernemingen en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 648/2012 (PB L 176 van 27.6.2013, blz. 1).

         (38)  Aanbeveling ESRB/2011/3 van het Europees Comité voor systeemrisico’s van 22 december 2011 inzake het macroprudentieel mandaat van nationale autoriteiten (PB C 41 van 14.2.2012, blz. 1).

         BIJLAGE
         SPECIFICATIE VAN DE NALEVINGSCRITERIA DIE VAN TOEPASSING ZIJN OP DE AANBEVELINGEN

            Aanbeveling A – Vaststelling van een pan-Europees coördinatiekader voor systemische cyberincidenten (EU-SCICF)

         Voor subaanbeveling A(1) zijn de volgende nalevingscriteria vastgesteld.

                     1.

                     Bij de voorbereiding van een doeltreffende gecoördineerde reactie op Unieniveau, die de geleidelijke ontwikkeling van het EU-SCICF met zich mee zou moeten brengen door de bevoegdheid uit te oefenen die is voorzien in de toekomstige verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende digitale operationele veerkracht van de financiële sector (hierna “DORA” genoemd), moeten de Europese toezichthoudende autoriteiten (ETA’s), handelend via het Gemengd Comité en samen met de Europese Centrale Bank (ECB), het Europees Comité voor systeemrisico’s (ESRB) en de betrokken nationale autoriteiten, en in overleg met het Agentschap van de Europese Unie voor cyberbeveiliging en de Commissie, indien nodig, overwegen ten minste de volgende aspecten op te nemen bij de voorgenomen voorbereiding van het EU-SCICF:

                                 a.

                                 analyse van de middelen die nodig zijn voor een doeltreffende ontwikkeling van het EU-SCICF;

                                 b.

                                 ontwikkeling van nood- en crisisbeheersingsoefeningen met cyberaanvalscenario’s met het oog op de ontwikkeling van communicatiekanalen;

                                 c.

                                 ontwikkeling van een gemeenschappelijke woordenlijst;

                                 d.

                                 ontwikkeling van een coherente classificatie van cyberincidenten;

                                 e.

                                 oprichting van veilige en betrouwbare gegevensuitwisselingskanalen, met inbegrip van back-upsystemen;

                                 f.

                                 aanwijzing van contactpunten;

                                 g.

                                 inachtneming van vertrouwelijkheid bij de uitwisseling van informatie aanpakken;

                                 h.

                                 initiatieven voor samenwerking en informatie-uitwisseling met de cyberinlichtingendiensten van de financiële sector;

                                 i.

                                 ontwikkeling van effectieve activerings- en escalatieprocessen door middel van situationeel bewustzijn;

                                 j.

                                 verduidelijking van de verantwoordelijkheden van de deelnemers aan het kader;

                                 k.

                                 ontwikkeling van interfaces voor sectoroverschrijdende coördinatie en, in voorkomend geval, coördinatie met derde landen;

                                 l.

                                 zorgen voor coherente communicatie tussen de betrokken autoriteiten en het publiek om het vertrouwen te behouden;

                                 m.

                                 vaststelling van vooraf bepaalde communicatielijnen voor tijdige communicatie;

                                 n.

                                 uitvoering van passende kadertestoefeningen, met inbegrip van rechtsgebied-overschrijdende tests en coördinatie met derde landen, en beoordelingen waaruit lering getrokken kan worden en waardoor de verdere ontwikkeling van het kader teweeggebracht kan worden;

                                 o.

                                 zorgen voor doeltreffende communicatie en tegenmaatregelen tegen desinformatie.

            Aanbeveling B – Vaststelling van contactpunten van het EU-SCICF

         Voor aanbeveling B zijn de volgende nalevingscriteria vastgesteld.

                     1.

                     De ETA’s, de ECB en de betrokken nationale autoriteiten van elke lidstaat moeten overeenstemming bereiken over een gemeenschappelijke aanpak voor het uitwisselen en bijwerken van de lijst van aangewezen contactpunten van het EU-SCICF.

                     2.

                     Bij de beoordeling van de aanwijzing van het contactpunt moet rekening worden gehouden met het uit hoofde van Richtlijn (EU) 2016/1148 aangewezen centraal contactpunt dat de lidstaten hebben aangewezen voor de beveiliging van netwerk- en informatiesystemen met het oog op grensoverschrijdende samenwerking met andere lidstaten en met de samenwerkingsgroep voor netwerk- en informatiesystemen.

            Aanbeveling C – Wijzigingen van het rechtskader van de Unie

         Voor aanbeveling C is het volgende nalevingscriterium vastgesteld.
         De Commissie moet nagaan of, naar aanleiding van de overeenkomstig aanbeveling A uitgevoerde analyse, maatregelen, met inbegrip van wijzigingen van de desbetreffende Uniewetgeving, nodig zijn om ervoor te zorgen dat de ETA’s, via het Gemengd Comité en samen met de ECB, het ESRB en de betrokken nationale autoriteiten, het EU-SCICF kunnen ontwikkelen overeenkomstig subaanbeveling A(1), en om ervoor te zorgen dat de ETA’s, de ECB, het ESRB en de betrokken nationale autoriteiten, alsook andere autoriteiten, kunnen deelnemen aan coördinatieacties en de uitwisseling van informatie die voldoende gedetailleerd en consistent is om een doeltreffend EU-SCICF te ondersteunen.