               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 23.5.2022
            COM(2022) 614 final

            Aanbeveling voor een
            AANBEVELING VAN DE RAAD
            over het nationale hervormingsprogramma 2022 van Hongarije en met een advies van de Raad over het convergentieprogramma 2022 van Hongarije
            {SWD(2022) 614 final} - {SWD(2022) 640 final}

               Aanbeveling voor een

               AANBEVELING VAN DE RAAD

               over het nationale hervormingsprogramma 2022 van Hongarije en met een advies van de Raad over het convergentieprogramma 2022 van Hongarije

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en artikel 148, lid 4,

               Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid
                  1
               , en met name artikel 9, lid 2,

               Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie,

               Gezien de resoluties van het Europees Parlement,

               Gezien de conclusies van de Europese Raad,

               Gezien het advies van het Comité voor de werkgelegenheid,

               Gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité,

               Gezien het advies van het Comité voor sociale bescherming,

               Gezien het advies van het Comité voor de economische politiek,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad
                  2
               , waarbij de herstel- en veerkrachtfaciliteit is ingesteld, is op 19 februari 2021 in werking getreden. De herstel- en veerkrachtfaciliteit biedt financiële ondersteuning voor de uitvoering van hervormingen en investeringen, die zullen worden gerealiseerd met budgettaire stimulansen die door de Unie worden gefinancierd. Zij draagt bij tot het economisch herstel en tot de uitvoering van duurzame en groeibevorderende hervormingen en investeringen, met name om de groene en de digitale transitie te stimuleren, waarbij de veerkracht en potentiële groei van de economieën van de lidstaten wordt versterkt. Tevens draagt zij bij tot versterken van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën en het stimuleren van groei en werkgelegenheid op middellange en lange termijn. De maximale financiële bijdrage per lidstaat in het kader van de herstel- en veerkrachtfaciliteit [is] op [XX] juni 2022 bijgewerkt, overeenkomstig artikel 11, lid 2, van Verordening (EU) 2021/241.

               (2)Op 24 november 2021 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de jaarlijkse duurzamegroeianalyse en daarmee de aanzet gegeven tot het Europees Semester 2022 voor coördinatie van het economisch beleid. Er is terdege rekening gehouden met de bevestigde gezamenlijke toezegging van de sociale top van Porto van mei 2021 om de op 17 november 2017 door het Europees Parlement, de Raad en de Commissie afgekondigde Europese pijler van sociale rechten verder uit te voeren. De Europese Raad heeft op 25 maart 2022 zijn goedkeuring gehecht aan de prioriteiten van de jaarlijkse duurzamegroeianalyse 2022. Op 24 november 2021 heeft de Commissie op grond van Verordening (EU) nr. 1176/2011 ook het waarschuwingsmechanismeverslag aangenomen, waarin zij Hongarije niet heeft genoemd als een van de lidstaten waarvoor een diepgaande evaluatie
                  3
                nodig zou zijn. Op dezelfde datum heeft de Commissie ook haar goedkeuring gehecht aan het voorstel voor het gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid 2022, waarin de uitvoering van de werkgelegenheidsrichtsnoeren en de beginselen van de Europese pijler van sociale rechten worden geanalyseerd, dat op 14 maart 2022 door de Raad werd aangenomen.

               (3)Door de Russische invasie van Oekraïne, in de nasleep van de wereldwijde pandemie, is de geopolitieke en economische context aanzienlijk veranderd. De gevolgen van de invasie voor de economieën van de lidstaten zijn onder meer voelbaar door de hogere energie- en voedselprijzen en de zwakkere groeivooruitzichten. De hogere energieprijzen wegen met name op de meest kwetsbare huishoudens die in energiearmoede leven of dreigen te vervallen. De EU heeft ook te maken met een ongekende instroom van mensen die Oekraïne ontvluchten. In dit verband werd op 4 maart 2022 voor het eerst de richtlijn tijdelijke bescherming
                  4
                in werking gesteld, waarbij ontheemden uit Oekraïne het recht kregen legaal in de EU te verblijven, evenals het recht op toegang tot onderwijs en opleiding, de arbeidsmarkt, gezondheidszorg, huisvesting en sociale voorzieningen. Aan Hongarije wordt uitzonderlijke steun beschikbaar gesteld in het kader van het initiatief 'maatregelen uit hoofde van het cohesiebeleid ten behoeve van vluchtelingen in Europa' (CARE) en via aanvullende voorfinanciering in het kader van het programma 'herstelbijstand voor cohesie en de regio's van Europa' (React-EU) om zo spoedig mogelijk tegemoet te komen aan de opvang- en integratiebehoeften van degenen die Oekraïne zijn ontvlucht.

               (4)Rekening houdend met de snel veranderende economische en geopolitieke situatie wordt de brede coördinatie van het economisch en werkgelegenheidsbeleid in 2022 hervat in het kader van het Europees Semester, waarbij de ontwikkelingen worden afgestemd op de uitvoeringsvereisten van de herstel- en veerkrachtfaciliteit, zoals uiteengezet in de jaarlijkse duurzamegroeianalyse 2022. De uitvoering van de vastgestelde herstel- en veerkrachtplannen is van essentieel belang voor de verwezenlijking van de beleidsprioriteiten in het kader van het Europees Semester, aangezien de plannen betrekking hebben op alle of een aanzienlijk deel van de relevante landspecifieke aanbevelingen die in de semestercycli 2019 en 2020 zijn gedaan. De landspecifieke aanbevelingen 2019 en 2020 blijven ook relevant voor herstel-en veerkrachtplannen die worden herzien, bijgewerkt of gewijzigd overeenkomstig de artikelen 14, 18 en 21 van Verordening (EU) 2021/241, naast landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan tot de datum van indiening van het gewijzigde plan.

               (5)De algemene ontsnappingsclausule is sinds maart 2020 actief
                  5
               . In haar mededeling van 3 maart 2021
                  6
                heeft de Commissie haar standpunt uiteengezet dat het besluit om de algemene ontsnappingsclausule te deactiveren dan wel te blijven toepassen, moet worden gezien als een algehele evaluatie van de toestand van de economie, waarbij het niveau van economische activiteit in de EU of de eurozone in vergelijking met het niveau van vóór de crisis (eind 2019) een belangrijk kwantitatief criterium is. De toegenomen onzekerheid en de grote neerwaartse risico's voor de economische vooruitzichten in de context van oorlog in Europa, de ongekende energieprijsstijgingen en de aanhoudende verstoringen van de toeleveringsketen rechtvaardigen de verlenging van de algemene ontsnappingsclausule van het stabiliteits- en groeipact tot eind 2023.

               (6)Volgens de benadering in het advies van de Raad van 18 juni 2021 over het convergentieprogramma 2021 wordt de begrotingskoers momenteel het best afgemeten aan de verandering in de primaire uitgaven (ongerekend discretionaire maatregelen aan de ontvangstenzijde), met uitsluiting van COVID-19-gerelateerde tijdelijke noodmaatregelen maar met inbegrip van uitgaven gefinancierd met niet-terugbetaalbare steun (subsidies) uit de herstel- en veerkrachtfaciliteit en andere EU-fondsen, ten opzichte van de potentiële groei op middellange termijn
                  7
               . Naast de algemene begrotingskoers wordt, om te beoordelen of het nationale begrotingsbeleid prudent is en de samenstelling ervan bevorderlijk is voor een duurzaam herstel dat in overeenstemming is met de groene en digitale transitie, ook aandacht besteed aan de ontwikkeling van nationaal gefinancierde
                  8
                primaire lopende uitgaven (ongerekend discretionaire maatregelen aan de ontvangstenzijde en met uitsluiting van COVID-19-gerelateerde tijdelijke noodmaatregelen) en investeringen.

               (7)Op 2 maart 2022 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan een mededeling met brede richtsnoeren voor het begrotingsbeleid in 2023, die erop gericht is de voorbereiding van de stabiliteits- en convergentieprogramma's van de lidstaten te ondersteunen en aldus de beleidscoördinatie te versterken
                  9
               . De Commissie merkte op dat, op basis van de macro-economische vooruitzichten van de winterprognoses 2022, de overgang van een geaggregeerde ondersteunende begrotingskoers in 2020-2022 naar een in grote lijnen neutrale geaggregeerde begrotingskoers in 2023 passend lijkt, maar zij is klaar om te reageren op de veranderende economische situatie. De Commissie kondigde aan dat de begrotingsaanbevelingen voor 2023 van lidstaat tot lidstaat moeten blijven verschillen en dat in die aanbevelingen rekening moet worden gehouden met mogelijke overloopeffecten tussen landen. De Commissie heeft de lidstaten verzocht de richtsnoeren in hun stabiliteits- en convergentieprogramma's te verwerken. De Commissie heeft zich ertoe verbonden de economische ontwikkelingen nauwlettend te volgen en haar beleidsrichtsnoeren waar nodig en uiterlijk in het voorjaarspakket van het Europees Semester eind mei 2022 aan te passen.

               (8)Wat de op 2 maart 2022 verstrekte begrotingsrichtsnoeren betreft, wordt in de begrotingsaanbevelingen voor 2023 rekening gehouden met de verslechterde economische vooruitzichten, de toegenomen onzekerheid en verdere neerwaartse risico's, en de hogere inflatie in vergelijking met de winterprognoses. Tegen deze achtergrond moet de budgettaire respons de overheidsinvesteringen in de groene en digitale transitie en in energiezekerheid uitbreiden en de koopkracht van de meest kwetsbare huishoudens ondersteunen om de gevolgen van de stijging van de energieprijzen op te vangen en de inflatiedruk als gevolg van tweederonde-effecten te helpen beperken door middel van gerichte en tijdelijke maatregelen; het begrotingsbeleid moet flexibel blijven, zodat het kan worden aangepast aan de snel veranderende omstandigheden, en moet van land tot land verschillen afhankelijk van hun budgettaire en economische situatie, ook wat betreft de blootstelling aan de crisis en de instroom van ontheemden uit Oekraïne.

               (9)Hongarije heeft op 29 april 2022 zijn nationale hervormingsprogramma 2022 en zijn convergentieprogramma 2022 ingediend. Om met de onderlinge verbanden tussen beide programma's rekening te houden, zijn deze samen geëvalueerd.

               (10)De Commissie heeft op 23 mei 2022 het landverslag 2022 voor Hongarije
                  10
                gepubliceerd. Daarin werd de vooruitgang beoordeeld die Hongarije heeft geboekt bij de uitvoering van de desbetreffende landspecifieke aanbevelingen die de Raad in 2019, 2020 en 2021 heeft vastgesteld. Ook werd de vooruitgang beoordeeld die Hongarije heeft geboekt bij de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten en bij de verwezenlijking van de kerndoelen van de EU inzake werkgelegenheid, vaardigheden en armoedebestrijding, alsook bij de verwezenlijking van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN.

               (11)Op 29 april 2022 heeft Hongarije zijn convergentieprogramma 2022 ingediend, binnen de in artikel 4 van Verordening (EG) nr. 1466/97 vastgestelde termijn.

               (12)Op 23 mei 2022 heeft de Commissie een verslag uitgebracht op grond van artikel 126, lid 3, VWEU. In dit verslag wordt de begrotingssituatie van Hongarije besproken, aangezien het overheidstekort in 2021 de in het Verdrag vastgestelde referentiewaarde van 3 % van het bbp overschreed, terwijl de overheidsschuld de in het Verdrag vastgestelde referentiewaarde van 60 % van het bbp overschreed en niet aan de schuldreductiebenchmark voldeed. In het verslag werd geconcludeerd dat niet aan de tekort- en schuldcriteria was voldaan. In overeenstemming met de mededeling van 2 maart 2022 was de Commissie in het kader van haar beoordeling van alle relevante factoren van oordeel dat de naleving van de schuldreductiebenchmark een te veeleisende en vroege begrotingsinspanning zou inhouden die de groei in gevaar dreigt te brengen. Volgens de Commissie is in de huidige uitzonderlijke economische omstandigheden voldoen aan de schuldreductiebenchmark niet gerechtvaardigd. Zoals aangekondigd, heeft de Commissie niet voorgesteld om in het voorjaar van 2022 nieuwe buitensporigtekortprocedures in te leiden. Zij zal in het najaar van 2022 opnieuw nagaan of buitensporigtekortprocedures zullen worden ingeleid.

               (13)Op 20 juli 2020 heeft de Raad Hongarije aanbevolen om in 2020 en 2021 overeenkomstig de algemene ontsnappingsclausule alle nodige maatregelen te nemen om de pandemie doeltreffend aan te pakken, de economie te stimuleren en het daaropvolgende herstel te ondersteunen. Ook heeft hij Hongarije aanbevolen om, als de economische omstandigheden dit toelaten, begrotingsbeleid te voeren dat gericht is op het tot stand brengen van prudente begrotingssituaties op middellange termijn en het waarborgen van de houdbaarheid van de schuld, daarbij de investeringen verhogend. Volgens door Eurostat gevalideerde gegevens daalde het overheidstekort van Hongarije van 7,8 % van het bbp in 2020 tot 6,8 % in 2021. De respons vanuit het begrotingsbeleid door Hongarije ondersteunde het economisch herstel in 2021, terwijl de tijdelijke noodsteunmaatregelen daalden van 4,0 % van het bbp in 2020 tot 0,8 % in 2021. De maatregelen die Hongarije in 2021 heeft genomen, stemmen overeen met de aanbeveling van de Raad van 20 juli 2020. De door de regering in 2020 en 2021 genomen discretionaire begrotingsmaatregelen waren meestal tijdelijk of gingen met compenserende maatregelen gepaard. Tegelijkertijd waren sommige van de discretionaire maatregelen die de regering in de periode 2020-2021 heeft genomen niet tijdelijk of gingen zij niet met compenserende maatregelen gepaard, voornamelijk bestaande uit de verlaging van de socialezekerheidsbijdragen van de werkgevers, de afschaffing van de opleidingsheffing, de vrijstelling van inkomstenbelasting voor werknemers onder de 25 jaar, de herinvoering van de dertiende maand pensioen en de verhoging van de lonen van artsen. In 2021 bedroeg de overheidsschuld volgens door Eurostat gevalideerde gegevens 76,8 % van het bbp.

               (14)Het macro-economische scenario dat aan de begrotingsprognoses van het convergentieprogramma 2022 ten grondslag ligt, is gunstig. De regering verwacht dat het reële bbp in 2022 met 4,3 % en in 2023 met 4,1 % zal groeien. Ter vergelijking: in de voorjaarsprognoses 2022 van de Commissie wordt uitgegaan van een lagere groei van het reële bbp van 3,6 % in 2022 en 2,6 % in 2023, voornamelijk als gevolg van de aanname dat de macro-economische gevolgen van de aanvalsoorlog van Rusland in Oekraïne langer voelbaar zullen zijn.  In de prognoses van de Commissie wordt uitgegaan van een zwakkere groei van de particuliere consumptie, met name in 2023, en een tragere groei van de investeringen in 2022 en 2023. In haar convergentieprogramma 2022 voorziet de regering dat het nominale tekort zal dalen tot 4,9 % van het bbp in 2022 en tot 3,5 % in 2023. De daling in 2022 is vooral te danken aan de aanhoudende dynamische groei van het nominale bbp. Volgens het programma zal de overheidsschuldquote naar verwachting dalen tot 76,1 % in 2022 en tot 73,8 % in 2023. Op basis van de op de afsluitdatum van de prognoses bekende beleidsmaatregelen wordt in de voorjaarsprognoses 2022 van de Commissie uitgegaan van een overheidstekort van 6,0 % van het bbp in 2022 en 4,9 % in 2023. Dit is hoger dan het in het convergentieprogramma 2022 voorspelde tekort, voornamelijk als gevolg van de verwachte minder gunstige macro-economische vooruitzichten, met name in 2023, en de sterkere stijging van de uitgaven, die onder meer bestaan uit kapitaalinjecties in nutsbedrijven ten belope van 1,1 % van het bbp in 2022 en nog eens 0,7 % in 2023. In de voorjaarsprognoses 2022 van de Commissie wordt uitgegaan van een hogere overheidsschuldquote van 76,4 % in 2022 en 76,1 % in 2023. Het verschil is toe te schrijven aan het hoger primaire saldo en de minder gunstige dynamiek van het nominale bbp.

               Op basis van de voorjaarsprognoses 2022 van de Commissie wordt de potentiële productiegroei op middellange termijn (tienjarig gemiddelde) geraamd op 3,2 %. In deze raming is echter geen rekening gehouden met het effect van de hervormingen die deel uitmaken van het herstel- en veerkrachtplan en die de potentiële groei van Hongarije kunnen bevorderen.

               (15)In 2022 heeft de regering de maatregelen die naar aanleiding van de COVID-19-crisis waren genomen, uitgefaseerd, zodat de tijdelijke noodsteunmaatregelen naar verwachting zullen afnemen van 0,8 % van het bbp in 2021 tot 0,0 % in 2022. Het overheidstekort wordt beïnvloed door de maatregelen die zijn genomen om de economische en sociale gevolgen van de energieprijsstijgingen tegen te gaan, die in de voorjaarsprognoses 2022 van de Commissie worden geraamd op 1,2 % van het bbp in 2022 en 0,7 % van het bbp in 2023
                  11
               . Deze maatregelen bestaan uit kapitaaloverdrachten door de overheid aan nutsbedrijven ter compensatie van verwachte verliezen als gevolg van gereguleerde energieprijzen, een tijdelijke verlaging van de accijnzen op brandstoffen en compensaties voor kleine benzinestations. Behalve de permanente plafonds voor de detailhandelsprijzen voor gas en elektriciteit zijn alle maatregelen aangekondigd als tijdelijke maatregelen. Mochten de energieprijzen echter ook in 2023 hoog blijven, dan zouden sommige van deze maatregelen kunnen worden verlengd. Sommige van deze maatregelen zijn niet gericht, met name de algemene plafonds voor de detailhandelsprijzen voor energie en de verlaging van de accijnzen. Het overheidstekort wordt ook beïnvloed door de kosten om ontheemden uit Oekraïne tijdelijke bescherming te bieden, die in de voorjaarsprognoses 2022 van de Commissie worden geraamd op 0,2 % van het bbp in 2022 en 0,3 % in 2023
                  12
               .

               (16)Op 18 juni 2021 heeft de Raad Hongarije aanbevolen
                  13
                om in 2022 een ondersteunende begrotingskoers aan te houden, onder meer met behulp van de impuls die uitgaat van de herstel- en veerkrachtfaciliteit, en om nationaal gefinancierde investeringen in stand te houden. Ook heeft hij Hongarije aanbevolen om, als de economische omstandigheden dit toelaten, begrotingsbeleid te voeren dat gericht is op het tot stand brengen van prudente begrotingssituaties op middellange termijn en het waarborgen van de houdbaarheid van de begroting op middellange termijn, en om tegelijkertijd de investeringen op te voeren teneinde het groeipotentieel te stimuleren.

               (17)Op basis van de voorjaarsprognoses 2022 van de Commissie en rekening houdend met de informatie die in het convergentieprogramma 2022 van Hongarije is opgenomen, wordt verwacht dat de begrotingskoers in 2022 in grote lijnen neutraal zal zijn op -0,1 % van het bbp, terwijl de Raad een ondersteunende begrotingskoers heeft aanbevolen
                  14
               . Hongarije is voornemens het herstel verder te ondersteunen door gebruik te maken van de herstel- en veerkrachtfaciliteit om aanvullende investeringen te financieren, zoals aanbevolen door de Raad. De positieve bijdrage aan de economische activiteit van de met subsidies uit de herstel- en veerkrachtfaciliteit en andere EU-fondsen gefinancierde uitgaven zal naar verwachting met 1,0 procentpunt van het bbp afnemen ten opzichte van 2021 als gevolg van de verwachte vertraging in de absorptie van EU-middelen
                  15
               . Nationaal gefinancierde investeringen zullen in 2022 naar verwachting een expansieve bijdrage van 0,2 procentpunt aan de begrotingskoers leveren
                  16
               . Hongarije is derhalve van plan nationaal gefinancierde investeringen in stand te houden, zoals aanbevolen door de Raad. Tegelijkertijd zal de groei van de nationaal gefinancierde primaire lopende uitgaven (ongerekend nieuwe maatregelen aan de ontvangstenzijde) in 2022 naar verwachting een expansieve bijdrage van 0,4 procentpunt aan de algemene begrotingskoers leveren. Dit omvat het extra effect van de maatregelen om de economische en sociale gevolgen van de stijging van de energieprijzen op te vangen (0,1 % van het bbp), alsook de kosten om ontheemden uit Oekraïne tijdelijke bescherming te bieden (0,2 % van het bbp). Verscheidene discretionaire maatregelen dragen ook bij tot de stijging van de nationaal gefinancierde primaire lopende uitgaven (ongerekend nieuwe maatregelen aan de ontvangstenzijde), zoals de herinvoering van de 13e maand pensioen, loonsverbeteringen voor wetshandhavers en militairen, de verlaging van de werkgeversbijdragen en een opleidingsheffing.

               (18)Voor 2023 wordt in de voorjaarsprognoses 2022 van de Commissie uitgegaan van een begrotingskoers van 1,9 % van het bbp bij ongewijzigd beleid
                  17
               . Verwacht wordt dat Hongarije ook in 2023 gebruik zal maken van de subsidies uit de herstel- en veerkrachtfaciliteit om aanvullende investeringen ter ondersteuning van het herstel te financieren. De positieve bijdrage aan de economische activiteit van de met subsidies uit de herstel- en veerkrachtfaciliteit en andere EU-fondsen gefinancierde uitgaven zal in 2023 naar verwachting met 0,3 procentpunt van het bbp toenemen. Nationaal gefinancierde investeringen zullen in 2023 naar verwachting een expansieve bijdrage van 0,4 procentpunt aan de begrotingskoers leveren
                  18
               . Tegelijkertijd zal de groei van de nationaal gefinancierde primaire lopende uitgaven (ongerekend nieuwe maatregelen aan de ontvangstenzijde) in 2023 naar verwachting een contractieve bijdrage van 1,9 procentpunt aan de algemene begrotingskoers leveren. Dit omvat het effect van de uitfasering van de maatregelen om de gestegen energieprijzen aan te pakken (0,1 % van het bbp) en extra kosten om ontheemden uit Oekraïne tijdelijke bescherming te bieden (0,1 % van het bbp).

               (19)Volgens het convergentieprogramma 2022 zal het overheidstekort naar verwachting geleidelijk dalen tot 2,5 % van het bbp in 2024 en tot 1,5 % in 2025. Verwacht wordt derhalve dat het overheidstekort tegen 2024 minder dan 3 % van het bbp zal bedragen. Volgens het programma zal de overheidsschuldquote naar verwachting dalen tegen 2025, meer bepaald tot 70,4 % in 2024 en tot 66,9 % in 2025. Volgens de analyse van de Commissie lijken de risico's voor de houdbaarheid van de schuld op middellange termijn middelgroot.

               (20)Het effect van de vergrijzing en de stijging van de overheidsschuld tijdens de COVID-19-crisis zullen de uitdagingen op het gebied van de houdbaarheid van de Hongaarse begroting op lange termijn nog vergroten. De pensioenuitgaven zullen naar verwachting aanzienlijk stijgen, van ongeveer 8 % van het bbp in 2019 tot meer dan 12 % in 2070. De indicatoren voor de houdbaarheid van de begroting wijzen op middelmatige houdbaarheidsrisico's op middellange termijn en grote risico's op lange termijn. Recente beleidsmaatregelen verergeren het houdbaarheidsprobleem door de pensioenverplichtingen van de overheid op lange termijn te vergroten. De 13e maand pensioen die in 2021 en 2022 werd heringevoerd, zal de pensioenuitgaven naar verwachting doen stijgen. De veranderingen in het belasting- en pensioenstelsel die de afgelopen tien jaar zijn doorgevoerd, zullen naar verwachting de uitgaven voor de pensioenen van gepensioneerden met hoge lonen doen toenemen en de ongelijkheden tussen gepensioneerden vergroten. Deze maatregelen omvatten de afschaffing van de bovengrens voor het pensioengevend inkomen en pensioenen alsook de invoering van de forfaitaire personenbelasting die het pensioengevend inkomen van grootverdieners verhoogt. Het minimumpensioen is sinds 2008 nominaal ongewijzigd gebleven, wat gevolgen heeft voor de situatie van mensen die niet zonder onderbreking hebben gewerkt en tijdens hun loopbaan een laag gemiddeld inkomen hebben ontvangen.

               (21)Hongarije heeft de programmeringsdocumenten betreffende het cohesiebeleid ingediend:
                  19
                de partnerschapsovereenkomst op 30 december 2021 en het programma voor economische ontwikkeling en innovatie plus op 26 januari 2022 [voeg meer OP's toe indien ingediend vóór de publicatie van het voorjaarspakket]. Overeenkomstig Verordening (EU) 2021/1060 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 moet Hongarije in de programmering van de cohesiebeleidsfondsen 2021-2027 rekening houden met de desbetreffende landspecifieke aanbevelingen. Dit is een voorwaarde voor het verbeteren van de doeltreffendheid en het maximaliseren van de meerwaarde van de financiële steun die uit de cohesiebeleidsfondsen wordt ontvangen, en voor het bevorderen van de coördinatie, de complementariteit en de samenhang tussen deze fondsen en andere instrumenten en fondsen van de Unie. De succesvolle uitvoering van de cohesiebeleidsprogramma's hangt ook af van het wegnemen van knelpunten voor investeringen ter ondersteuning van de groene en digitale transitie en een evenwichtige territoriale ontwikkeling.

               (22)De Hongaarse arbeidsmarkt is over het algemeen in goede vorm. De lage arbeidsparticipatie van vrouwen en kansarme groepen blijft echter problematisch.  Moeders van jonge kinderen blijven vaak lange tijd weg van de arbeidsmarkt, deels vanwege het gebrek aan kinderopvangplaatsen voor kinderen onder de drie jaar. Het aantal plaatsen in de kinderopvang neemt geleidelijk toe dankzij specifieke programma's, maar deze voorzieningen kampen ook met personeelstekorten. Er is nog veel ruimte om de arbeidsparticipatie van bepaalde kansarme groepen, zoals laaggeschoolden, langdurig werklozen, personen met een handicap en Roma, te verhogen. De leden van deze groepen zouden beter kunnen worden gemobiliseerd door hen vaardigheden aan te leren en hen actief te helpen bij het vinden van een baan.  Hulp bij het zoeken naar werk is beperkt en slechts de helft van de geregistreerde werklozen ontvangt een financiële uitkering. De duur van de werkloosheidsuitkering is een van de kortste in de EU. De werkloosheid is geconcentreerd in de minder ontwikkelde regio's en op het platteland.

               (23)Het armoederisico is aanzienlijk gedaald, maar veel mensen kunnen zich nog steeds geen eerste levensbehoeften veroorloven. De materiële en sociale deprivatie blijft een van de hoogste in de EU. Dit geldt met name voor kinderen. Armoede en sociale uitsluiting zijn geconcentreerd in specifieke groepen en gebieden. De armoedecijfers zijn drie tot vier keer hoger voor de Roma, wat verband houdt met hun beperktere toegang tot de arbeidsmarkt en openbare diensten. Het sociale vangnet voor gezinnen zonder vaste baan is de afgelopen tien jaar verzwakt en de armoedekloof is recentelijk groter geworden. Het belastingstelsel legt een onevenredig zware last op werknemers met een lager inkomen.  Gezinnen met een laag inkomen komen ook minder vaak in aanmerking voor de inkomstenbelastingaftrek per kind. Hun voornaamste bron van inkomsten, zoals het loon voor gemeenschapswerk, het minimuminkomen en de gezinstoelage, hielden geen gelijke tred met de kosten van levensonderhoud. De gereguleerde energieprijzen voor huishoudens zijn ongewijzigd gebleven, waardoor de huishoudens gedeeltelijk zijn beschermd tegen de recente stijgingen van de grondstofprijzen. Arme huishoudens op het platteland die verwarmen met vaste brandstoffen, profiteren hier echter niet van.  De stijgende huizenprijzen vormen een extra uitdaging voor gezinnen met een laag inkomen, die moeilijk toegang krijgen tot door de overheid gesubsidieerde huisvesting. Ondertussen zijn de sociale woningen schaars geworden en zijn ze vaak in slechte staat.

               (24)De onderwijsresultaten in Hongarije liggen onder het EU-gemiddelde. Het niveau van de basisvaardigheden die men op 15-jarige leeftijd beheerst, is de afgelopen tien jaar gedaald en ligt ver onder de regionale en EU-gemiddelden.  In tegenstelling tot Europese trends is het percentage voortijdige schoolverlaters de afgelopen tien jaar gestegen tot 12,0 % in 2021, wat hoger is dan het EU-gemiddelde van 9,7%.  Het percentage voortijdige schoolverlaters ligt hoger in de minst ontwikkelde gebieden en is zes keer hoger onder Roma dan onder niet-Roma.  Het percentage afgestudeerden met een diploma tertiair onderwijs in de leeftijdsgroep van 25-34 jaar is sinds 2010 gestegen, maar blijft een van de laagste in de EU.  De deelname aan volwasseneneducatie ligt iets boven de helft van het EU-gemiddelde. Er is een gebrek aan digitale vaardigheden, vooral bij armere mensen. In de laagste twee inkomenskwartielen heeft slechts 13 % en 18 % van de Hongaren ten minste digitale basisvaardigheden hiermee zit Hongarije bij de laagste percentages in de EU. Kansarme studenten hebben weinig kans om in het hoger onderwijs terecht te komen. Ongelijkheid op onderwijsgebied verkleint de kansen op sociale mobiliteit.  De geringe doeltreffendheid en gelijkheid in het schoolsysteem houden waarschijnlijk verband met de geringe autonomie bij het bepalen van het leerplan, het gebrek aan sociaal-economische diversiteit binnen scholen en de lage salarissen van het onderwijzend personeel.  Het lerarentekort wordt een steeds groter probleem.  Hoewel geaggregeerde indicatoren, zoals het aantal leerlingen per leraar, niet op acute tekorten wijzen, blijkt uit een meer gedetailleerde analyse dat er een tekort is aan onderwijzend personeel voor bepaalde vakken zoals wiskunde, wetenschappen en vreemde talen. Het lerarentekort houdt ook verband met de versnippering van het schoolsysteem: de helft van alle lagere en lagere middelbare scholen telt minder dan 150 leerlingen.  Scholen met een hoog percentage kansarme leerlingen hebben vaak vooral te lijden onder het gebrek aan gekwalificeerde leerkrachten. Van alle afgestudeerden van een lerarenopleiding eindigt meer dan de helft in een ander beroep dan dat van leraar wegens de hoge werklast en het lage loon van leraren, vooral in het begin van hun loopbaan. Bovendien laat het gecentraliseerde beheer van scholen de schoolhoofden beperkte autonomie en instrumenten om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren.

               (25)De gezondheidsresultaten lopen achter op die van de meeste andere lidstaten, als gevolg van ongezonde levensstijlen en de beperkte doeltreffendheid van de gezondheidszorg. Het tabaks- en alcoholgebruik en het aantal obesitasgevallen behoren tot de hoogste van de Unie. Hongaren lopen een van de grootste risico's in de Unie op overlijden ten gevolge van slechte luchtkwaliteit. Het aantal vermijdbare sterfgevallen is een van de hoogste in de Unie, deels vanwege ontoereikende screening en eerstelijnszorgbeheer. Er bestaan aanzienlijke sociaal-economische verschillen in de toegang tot hoogwaardige zorg die te wijten zijn aan het grote personeelstekort in de gezondheidszorg, vooral onder huisartsen en verpleegkundigen.  Het ziekenhuisnetwerk is gefragmenteerd en heeft een groot aantal ziekenhuisbedden. Van alle patiënten in de EU verblijven Hongaarse patiënten het langst in het ziekenhuis, omdat er in vergelijking met de meeste andere EU-lidstaten weinig chirurgische ingrepen in het daghospitaal worden uitgevoerd.  Recente hervormingen moedigen huisartsen aan om samen te werken, wat de kwaliteit van de diensten zou moeten verbeteren.  Er zijn belangrijke maatregelen genomen om een einde te maken aan informele betalingen en om het tekort aan artsen aan te pakken.

               (26)Gebrekkige onafhankelijke controlemechanismen en nauwe banden tussen de politiek en bepaalde bedrijven werken corruptie in de hand. In geval van ernstige beschuldigingen ontbreekt het systematisch aan vastberaden actie om gevallen van corruptie waarbij hoge ambtenaren of hun directe omgeving betrokken zouden zijn, te onderzoeken en te vervolgen. De verantwoordingsplicht bij beslissingen om onderzoeken af te sluiten blijft problematisch, want er bestaan geen doeltreffende middelen tegen beslissingen van het openbaar ministerie om vermeende strafbare feiten niet te vervolgen. Het kader voor corruptiebestrijding wordt verder verzwakt door de afnemende mogelijkheden voor civiel toezicht in de context van beperkingen van de mediavrijheid, een vijandige omgeving voor maatschappelijke organisaties en terugkerende uitdagingen bij de toepassing van de regels inzake transparantie en toegang tot openbare informatie. In december 2021 heeft de regering de uitvoering van de meeste maatregelen van haar anticorruptiestrategie voor de periode 2020-2022 uitgesteld
                  20
               .

               (27)De onafhankelijkheid, efficiëntie en kwaliteit van de rechterlijke macht zijn essentieel om bedrijven aan te trekken en economische groei mogelijk te maken. Er blijft bezorgdheid bestaan over de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. De Nationale Raad voor Justitie blijft het moeilijk hebben om een tegengewicht te bieden aan de macht van de voorzitter van de nationale gerechtelijke autoriteit. De regels voor de verkiezing van de voorzitter van het Hooggerechtshof brengen het risico met zich mee dat politieke invloed wordt uitgeoefend op het hoogste rechtscollege van het land. Omdat de regeling voor de toewijzing van zaken niet transparant genoeg is, kunnen de partijen niet nagaan of er een ongeoorloofde discretionaire bevoegdheid is uitgeoefend.  Er zijn vragen gerezen over de rol van het constitutionele hof, waarvan de leden door het parlement worden gekozen zonder dat de rechterlijke macht daarbij wordt betrokken, bij de toetsing van vonnissen van de gewone rechtbanken.

               (28)Wat betreft de sociale dialoog, de betrokkenheid van belanghebbenden bij het opstellen van primaire wetgeving, overleg met de sociale partners en het maatschappelijk middenveld en het gebruik van empirisch onderbouwde instrumenten, scoort Hongarije laag in vergelijking met de andere lidstaten.  De nationale voorschriften inzake verplichte openbare raadplegingen over ontwerpwetgeving en de bijbehorende effectbeoordelingen zijn systematisch genegeerd.  Het aantal wetten waarover overleg is gepleegd, is de afgelopen jaren aanzienlijk gedaald.

               (29)Hoewel maatregelen zijn genomen om het belastingstelsel te verbeteren, blijven er nog enkele uitdagingen bestaan.  De belastingdruk op arbeid is gedaald, maar blijft hoog voor mensen met een laag loon.  Sectorspecifieke belastingen en een groot aantal kleine belastingen maken het belastingstelsel ingewikkeld en verhogen de nalevingskosten, vooral voor kleinere bedrijven.

               (30)Belemmerende regelgeving en staatsinmenging in productmarkten bemoeilijken de selectie van efficiënte ondernemingen en beperken de mededinging. Ad-hocvrijstellingen van het mededingingstoezicht die gelden voor bepaalde zakelijke transacties belemmeren de werking van de markt en werken remmend op investeringen.  Een ander probleem is de onvoorspelbaarheid van het rechtskader, met name in de detailhandel, waar de regelgeving de laatste jaren frequent is gewijzigd.  Regelgeving en belastingen kunnen bedrijven verhinderen te groeien, vooral in de detailhandel en nutssector. De reglementering van beroepen blijft eveneens restrictief. Langdurige en dure insolventieprocedures kunnen de herstructurering van insolvente ondernemingen belemmeren.  De markt voor overheidsopdrachten blijft kwetsbaar voor concurrentiebeperkende praktijken.  Het aandeel van de opdrachten die worden gegund in procedures met slechts één inschrijver, blijft een van de hoogste in de EU. De autoriteiten hebben het toezicht op de regelmatigheid bij overheidsopdrachten verbeterd na opeenvolgende audits van de Commissie op het gebied van het beheer van EU-middelen, waarbij ernstige, systemische tekortkomingen en onregelmatigheden aan het licht kwamen, met name in verband met het gebruik van raamovereenkomsten.  Of alle eerder vastgestelde tekortkomingen volledig zijn verholpen, moet in de praktijk nog blijken. Onlangs kwamen nieuwe risico's aan het licht doordat trusts van openbaar belang kennelijk werden uitgesloten van de regels voor overheidsopdrachten.  In februari 2021 heeft de regering zichzelf het ambitieuze doel gesteld om het aandeel van de procedures voor overheidsopdrachten waarvoor slechts één offerte wordt ingediend, terug te brengen tot minder dan 15 %, zonder evenwel een termijn vast te stellen.

               (31)De overgang naar een klimaatneutrale economie bevindt zich nog in een pril stadium. De helft van het grondgebied van Hongarije is in aanzienlijke mate blootgesteld aan de risico's van de klimaatverandering, waaronder droogte en overstromingen.  Dit leidt tot de noodzaak om duurzame oplossingen voor klimaatadaptatie te ontwikkelen, met name op de natuur gebaseerde waterretentie, met inbegrip van herstel van de natuurlijke hydrologie, aanpassing van landbouwpraktijken en zorgvuldige monitoring van de onttrekking van grond- en oppervlaktewater voor irrigatiedoeleinden.  De lucht- en waterkwaliteit blijven een punt van zorg. De voornaamste bronnen van luchtverontreiniging zijn de emissies van stookinstallaties op vaste brandstoffen in woningen en van de landbouw en het vervoer. Een groot deel van het drinkwaterleidingnet is in slechte staat en de regelgeving vormt een belemmering voor investeringen. De circulaire economie zit nog in een beginfase, recycling van stedelijk afval is onderontwikkeld en de economische instrumenten volstaan niet om de milieu-uitdagingen aan te pakken.  De regering heeft het afvalbeheer in verschillende stappen gereorganiseerd. De veranderingen hebben de concurrentie in de sector beperkt, met als neveneffect dat de efficiëntie en recyclingpercentages dalen.  Sectoren die als gevolg van de groene transitie waarschijnlijk zullen krimpen of een transformatie zullen ondergaan, zijn goed voor bijna 4 % van alle banen. De getroffen werknemers moeten wellicht worden bijgeschoold en omgeschoold.  Het gebrek aan arbeidskrachten in de energiesector zou de transitie naar klimaatneutraal kunnen belemmeren.

               (32)De vervoersinfrastructuur wordt gekenmerkt door een dicht net van autosnelwegen en geëlektrificeerde spoorlijnen.  Hongarije kent een sterke toename van de uitstoot door de vervoersector, die snel de sector met de grootste uitstoot aan het worden is. Hongarije is een van de lidstaten met de meeste files en het aantal uren dat automobilisten in stedelijke gebieden in de file staan, gaat in stijgende lijn.  Het aandeel van emissieloze personenauto's in het aantal nieuwe inschrijvingen en het aantal oplaadpunten neemt gestaag toe.  Hoewel de betrokken indicatoren wijzen op een leidende positie onder de landen in de regio, blijven de waarden onder het EU-gemiddelde.

               (33)Onderzoek en innovatie zijn kritieke aanjagers van groei en concurrentievermogen op lange termijn. Hongarije geldt als een opkomende innovator.  De uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling nemen toe en bedroegen 1,61 % van het bbp in 2020. Het tekort aan hoogopgeleide werknemers is een van de voornaamste belemmeringen voor innovatie. Het aantal afgestudeerden in het tertiair onderwijs behoort tot de laagste in de EU. De onlangs ingevoerde vrijstelling van personenbelasting voor jonge werknemers en andere structurele veranderingen die de academische vrijheid belemmeren, maken het hoger onderwijs minder aantrekkelijk. De digitale vaardigheden en het gebruik van digitale technologieën door ondernemingen en overheidsdiensten blijven onder het EU-gemiddelde.

               (34)In reactie op het mandaat van de staatshoofden en regeringsleiders van de EU, zoals uiteengezet in de Verklaring van Versailles, beoogt het REPowerEU-plan de afhankelijkheid van de Europese Unie van de invoer van fossiele brandstoffen uit Rusland zo spoedig mogelijk af te bouwen. Daartoe wordt in overleg met de lidstaten bepaald wat de meest geschikte projecten, investeringen en hervormingen op nationaal, regionaal en EU-niveau zijn. Deze maatregelen zijn erop gericht de algehele afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen en fossiele brandstoffen liever uit andere landen dan Rusland in te voeren.

               (35)De Hongaarse energiesector is voor fossiele brandstoffen sterk afhankelijk van Rusland. Volgens de gegevens voor 2020
                  21
                is bijna al het ingevoerde aardgas afkomstig uit Rusland (95 % tegenover 44 % voor het EU-gemiddelde). De afhankelijkheid van Rusland is ook hoger dan het EU-gemiddelde voor olie (61 % tegenover 26 %), maar lager dan het EU-gemiddelde voor steenkool (22 % tegenover 54 %). Het aandeel van aardgas in de energiemix is hoger dan het EU-gemiddelde (35 % tegen 24 %), terwijl het aandeel van olie (30 % tegen 33 %) en steenkool (7 % tegen 11 %) lager ligt. Het aandeel van hernieuwbare energie in het bruto-eindverbruik van energie bedraagt 13,9 % en behoort tot de laagste in de EU.  Hongarije is voornemens het gebruik van zonne-energie op te voeren, terwijl het potentieel van wind- en geothermische energie onderbenut blijft.  Wat het elektriciteitsnet betreft, is er behoefte aan investeringen, bijvoorbeeld in slimme meters, prosumentenregelingen, energiegemeenschappen en dynamische prijsstelling, om het gebruik van hernieuwbare energie te stimuleren.  Voorts zouden de vergunningsprocedures voor installaties die energie uit hernieuwbare bronnen gebruiken, kunnen worden vereenvoudigd.  Regionale gasinterconnecties kunnen diversificatie van de invoer mogelijk maken. Er wordt aanbevolen om investeringen in nieuwe gasinfrastructuur en -netten waar mogelijk toekomstbestendig te maken door ervoor te zorgen dat ze in de toekomst kunnen worden gebruikt voor duurzame brandstoffen, zodat ze op lange termijn duurzaam zijn. Om de afhankelijkheid verder te verminderen, is er een groot potentieel om de energie-efficiëntie in de woningbouwsector te verbeteren. De invoering van strengere milieunormen voor nieuwe woningen is met 18 maanden uitgesteld tot juni 2022.  Het huidige woningrenovatieprogramma is niet gericht op energie-efficiëntie en sluit in de praktijk de meest kwetsbare gezinnen uit. Het uniform lage niveau van de gereguleerde energieprijzen, die onafhankelijk zijn van het inkomen van de huishoudens en van de verbruikte hoeveelheid, vergroot de inkomensongelijkheid en creëert geen stimulansen om energie te besparen.  Hongarije moet zijn ambities wat betreft het reduceren van broeikasgasemissies, het vergroten van het aandeel van hernieuwbare energie en het verbeteren van de energie-efficiëntie verder aanscherpen om de doelstellingen van "Fit for 55" te halen.

               (36)Hoewel het versnellen van de transitie naar klimaatneutraliteit en het afstappen van fossiele brandstoffen in verschillende sectoren aanzienlijke herstructureringskosten met zich mee zal brengen, kan Hongarije in het kader van het cohesiebeleid gebruik maken van het mechanisme voor een rechtvaardige transitie om de sociaal-economische gevolgen van de transitie in de meest getroffen regio's te verzachten. Daarnaast kan Hongarije gebruik maken van het Europees Sociaal Fonds Plus om de werkgelegenheid te verbeteren en de sociale cohesie te versterken.

               (37)In het licht van de beoordeling van de Commissie heeft de Raad het convergentieprogramma 2022 onderzocht en zijn advies daarover is in de onderstaande aanbeveling 1 weergegeven.

               BEVEELT AAN dat Hongarije in 2022 en 2023 de volgende actie onderneemt:

               1.Ervoor zorgen dat de stijging van nationaal gefinancierde lopende uitgaven in 2023 in overeenstemming is met een over het algemeen neutrale beleidskoers, rekening houdend met voortgezette tijdelijke en gerichte steun aan huishoudens en bedrijven die het kwetsbaarst zijn voor energieprijsstijgingen en aan mensen die Oekraïne ontvluchten. De lopende uitgaven aanpassen aan de veranderende situatie. De overheidsinvesteringen voor de groene en digitale transitie en voor energiezekerheid uitbreiden, onder meer door gebruik te maken van de herstel- en veerkrachtfaciliteit, REPowerEU en andere EU-fondsen. Voor de periode na 2023 een begrotingsbeleid voeren dat gericht is op het tot stand brengen van prudente begrotingssituaties op middellange termijn. De houdbaarheid van het pensioenstelsel op lange termijn verbeteren, zonder afbreuk te doen aan de toereikendheid van de pensioenen, met name door inkomensongelijkheden aan te pakken.

               2.De onderhandelingen met de Commissie over de programmeringsdocumenten betreffende het cohesiebeleid 2021-2027 snel afronden met het oog op de uitvoering ervan.

               3.De integratie van de meest kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt voortzetten, met name door bijscholing, en de duur van werkloosheidsuitkeringen verlengen. De toereikendheid van de sociale bijstand verbeteren en ervoor zorgen dat iedereen toegang heeft tot essentiële diensten en passende huisvesting.  De onderwijsresultaten verbeteren en de participatie van kansarme groepen, met name Roma, aan kwaliteitsvol regulier onderwijs vergroten. De toegang tot kwalitatieve preventieve zorg en eerstelijnszorg verbeteren.

               4.Het kader ter bestrijding van corruptie versterken, onder meer door de rechtshandhaving te verbeteren, de toegang tot openbare informatie te vergemakkelijken en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht te versterken. De kwaliteit en transparantie van het besluitvormingsproces verbeteren door een effectieve sociale dialoog in te stellen, andere belanghebbenden te betrekken en regelmatige effectbeoordelingen uit te voeren.  Het belastingstelsel verder vereenvoudigen. De voorspelbaarheid van de regelgeving verbeteren, de concurrentie in de dienstensector verbeteren, met name in de detailhandel en nutssector, en het mededingingstoezicht systematisch toepassen bij zakelijke transacties. De mededinging bevorderen bij aanbestedingsprocedures.

               5.Hervormingen en investeringen op het gebied van duurzaam water- en afvalbeheer en de circulariteit van de economie, de digitalisering van bedrijven, groene en digitale vaardigheden, en onderzoek en innovatie bevorderen.

               6.De algemene afhankelijkheid van fossiele brandstoffen verminderen door de uitrol van hernieuwbare energie te versnellen, met name door de vergunningsprocedures te stroomlijnen en de elektriciteitsinfrastructuur te moderniseren. De invoer van fossiele brandstoffen diversifiëren, met name door de interconnecties met andere landen te versterken. De afhankelijkheid van fossiele brandstoffen voor de verwarming van gebouwen en voor het vervoer verminderen door meer inspanningen te leveren op het gebied van energie-efficiëntiemaatregelen voor iedereen, met name in woningen, en op het gebied van de elektrificatie van het vervoer.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De Voorzitter

                     (1)

                        PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

                     (2)

                        Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad van 12 februari 2021 tot instelling van de herstel- en veerkrachtfaciliteit (PB L 57 van 18.2.2021, blz. 17).

                     (3)

                        Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende de preventie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden (PB L 306 van 23.11.2011, blz. 25).

                     (4)

                        Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/382 van de Raad van 4 maart 2022 tot vaststelling van het bestaan van een massale toestroom van ontheemden uit Oekraïne in de zin van artikel 5 van Richtlijn 2001/55/EG, en tot invoering van tijdelijke bescherming naar aanleiding daarvan (PB L 71 van 4.3.2022, blz. 1).

                     (5)

                        Mededeling van de Commissie aan de Raad over de activering van de algemene ontsnappingsclausule van
                     het stabiliteits- en groeipact, Brussel, 20.3.2020, COM(2020) 123 final.

                     (6)

                        Mededeling van de Commissie aan de Raad – Een jaar na de uitbraak van COVID-19: de respons vanuit het begrotingsbeleid, Brussel, 3.3.2021, COM(2021) 105 final.

                     (7)

                        De ramingen betreffende de begrotingskoers en de componenten daarvan in deze aanbeveling zijn ramingen van de Commissie op basis van de aannames die aan de voorjaarsprognoses 2022 van de Commissie ten grondslag liggen. In de ramingen van de Commissie van de potentiële groei op middellange termijn is geen rekening gehouden met het positieve effect van hervormingen die deel uitmaken van het herstel- en veerkrachtplan en die de potentiële groei kunnen stimuleren.

                     (8)

                        Niet gefinancierd met subsidies uit de herstel- en veerkrachtfaciliteit en andere EU-fondsen.

                     (9)

                        Mededeling van de Commissie aan de Raad: Richtsnoeren voor het begrotingsbeleid voor 2023, Brussel, 2.3.2022, COM(2022) 85 final.

                     (10)

                        SWD(2022) 614 final.

                     (11)

                        De cijfers geven het niveau weer van de jaarlijkse begrotingskosten van de maatregelen die sinds het najaar van 2021 zijn genomen, waaronder lopende ontvangsten en uitgaven en – in voorkomend geval – kapitaaluitgaven.

                     (12)

                        Aangenomen wordt dat het totale aantal ontheemden uit Oekraïne in de EU geleidelijk zal oplopen tot 6 miljoen eind 2022. Hun geografische spreiding wordt ingeschat op basis van de omvang van de bestaande diaspora, de relatieve bevolking van de ontvangende lidstaat, en de feitelijke spreiding van ontheemden uit Oekraïne over de EU vanaf maart 2022. Voor de begrotingskosten per persoon worden de ramingen gebaseerd op het Euromod-microsimulatiemodel van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek van de Commissie, rekening houdend met zowel overdrachten in contanten waarvoor mensen in aanmerking kunnen komen als uitkeringen in natura, zoals onderwijs en gezondheidszorg.

                     (13)

                        Aanbeveling van de Raad van 18 juni 2021 met een advies van de Raad over het convergentieprogramma 2021 van Hongarije, PB C 304 van 29.7.2021, blz. 78.

                     (14)

                        Een minteken (plusteken) bij de indicator betekent dat de groei van de primaire uitgaven hoger (lager) uitvalt dan de economische groei op middellange termijn, wat wijst op een expansief (contractief) begrotingsbeleid.

                     (15)

                        Dit zijn prognoses van de Commissie. De Commissie heeft het herstel- en veerkrachtplan voor Hongarije nog niet beoordeeld.

                     (16)

                         Andere nationaal gefinancierde kapitaaluitgaven zullen naar verwachting een expansieve bijdrage van 0,4 procentpunt van het bbp leveren, die grotendeels toe te schrijven is aan de budgettaire gevolgen van de herkapitalisaties van nutsbedrijven.

                     (17)

                        Een minteken (plusteken) bij de indicator betekent dat de groei van de primaire uitgaven hoger (lager) uitvalt dan de economische groei op middellange termijn, wat wijst op een expansief (contractief) begrotingsbeleid.

                     (18)

                         Andere nationaal gefinancierde kapitaaluitgaven zullen naar verwachting een contractieve bijdrage van 0,6 procentpunt van het bbp leveren, die grotendeels toe te schrijven is aan de uitfasering van de renovatiesubsidies voor gezinnen en aan lagere geraamde herkapitalisaties van nutsbedrijven dan in 2022.

                     (19)

                        Verordening (EU) 2021/1060 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds Plus, het Cohesiefonds, het Fonds voor een rechtvaardige transitie en het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur en de financiële regels voor die fondsen en voor het Fonds voor asiel, migratie en integratie, het Fonds voor interne veiligheid en het Instrument voor financiële steun voor grensbeheer en visumbeleid. PE/47/2021/INIT. PB L 231 van 30.6.2021, blz. 159.

                     (20)

                        De Commissie heeft Hongarije op 27 april een kennisgevingsbrief gestuurd overeenkomstig artikel 6, lid 1, van Verordening (EU, Euratom) 2020/2092 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2020 betreffende een algemeen conditionaliteitsregime ter bescherming van de Uniebegroting.

                     (21)

                        Eurostat (2020), aandeel van de invoer uit Rusland in de totale invoer van aardgas, aardolie en steenkool. Voor het gemiddelde van de EU-27 is de totale invoer gebaseerd op de invoer van buiten de EU27. Voor Hongarije omvat de totale invoer ook de intracommunautaire handel. Ruwe aardolie omvat geen geraffineerde aardolieproducten. Er zij op gewezen dat Hongarije een belangrijke hoeveelheid gas uitvoert naar zijn buurlanden, hoewel het voor de invoer van gas sterk afhankelijk is van Rusland.
                      Derhalve is de afhankelijkheid van gas voor binnenlands gebruik waarschijnlijk lager dan de gerapporteerde cijfers, maar toch nog aanzienlijk.