Belangrijke juridische mededeling

|

52006SC0281

Aanbeveling voor een advies van de Raad overeenkomstig artikel 9, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over het geactualiseerde convergentieprogramma van Polen, 2005-2008  /* SEC/2006/0281 def. */

	Brussel, 1.3.2006SEC(2006) 281 definitiefAanbeveling voor eenADVIES VAN DE RAADovereenkomstig artikel 9, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over het geactualiseerde convergentieprogramma van Polen, 2005-2008(door de Commissie ingediend)TOELICHTINGAchtergrondHet stabiliteits- en groeipact, dat op 1 juli 1998 in werking is getreden, gaat uit van gezonde openbare financiën als middel ter versterking van de voorwaarden voor prijsstabiliteit en voor een sterke en duurzame groei die bevorderlijk is voor de werkgelegenheidschepping. In 2005 is het pact voor de eerste maal gewijzigd. Het heeft weliswaar zijn nut bewezen bij het verankeren van begrotingsdiscipline, maar er werd een hervorming van het pact nodig geacht om de doeltreffendheid en de economische onderbouwing ervan te versterken en tevens de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn te waarborgen.In Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid[1], die deel uitmaakt van het pact, is bepaald dat de lidstaten stabiliteits- of convergentieprogramma's en jaarlijkse actualiseringen daarvan aan de Raad en de Commissie moeten voorleggen (de lidstaten die de eenheidsmunt reeds hebben aangenomen, moeten (geactualiseerde) stabiliteitsprogramma's indienen en de lidstaten die de eenheidsmunt nog niet hebben aangenomen, moeten (geactualiseerde) convergentieprogramma's indienen). Het eerste convergentieprogramma van Polen werd in mei 2004 ingediend. Overeenkomstig de verordening bracht de Raad op basis van een aanbeveling van de Commissie en na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité op 5 juli 2004 hierover advies uit. Geactualiseerde stabiliteits- en convergentieprogramma's worden volgens dezelfde procedure door de Commissie beoordeeld en door hogervermeld Comité onderzocht, terwijl ook de Raad over de mogelijkheid beschikt deze programma's te evalueren.In de programma's moeten de lidstaten aangeven wat hun middellangetermijndoelstelling voor de begrotingssituatie is, met welke beleidsmaatregelen zij deze doelstelling willen verwezenlijken en daaraan willen vasthouden, en welke economische veronderstellingen eraan ten grondslag liggen. Na de hervorming van het pact moet de middellangetermijndoelstelling voor de individuele lidstaten worden gedifferentieerd om rekening te houden met de economische en budgettaire heterogeniteit in de Unie, ook wat het begrotingsrisico voor de houdbaarheid van de openbare financiën betreft. Andere elementen van de hervorming zijn dat moet worden gestreefd naar een meer symmetrische aanpak van het begrotingsbeleid gedurende de gehele cyclus door een sterkere begrotingsdiscipline in economisch goede tijden, terwijl "grote structurele hervormingen" met een verifieerbare positieve invloed op de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn in aanmerking moeten worden genomen bij het toestaan van een tijdelijke afwijking van de middellangetermijndoelstelling of van het aanpassingstraject met het oog op het bereiken van deze doelstelling.Rekening houdende met de najaarsprognoses 2005 van haar diensten, de gedragscode[2], de algemeen aanvaarde methode voor de schatting van de potentiële productie en de conjunctuurgezuiverde saldi, alsmede met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid die zijn vervat in de geïntegreerde richtsnoeren voor de periode 2005-2008, heeft de Commissie het onlangs ingediende geactualiseerde convergentieprogramma van Polen onderzocht en, op basis van de onderstaande evaluatie, een aanbeveling voor een advies van de Raad aangenomen.Evaluatie1.  Het convergentieprogramma van Polen werd op 19 januari 2006 bij de Commissie ingediend, meer dan anderhalve maand na de in de gedragscode vastgestelde uiterste datum. Deze vertraging werd veroorzaakt door een regeringswissel in november 2005 na de parlementsverkiezingen en het aantreden van een nieuwe minister van Financiën begin januari 2006. Het programma, dat op 18 januari 2006 door de Poolse regering werd aangenomen, bestrijkt de jaren 2005 tot en met 2008. Het omvat de overheidsbegroting 2006, zoals gewijzigd in december 2005 door de nieuwe regering. Het programma volgt in grote lijnen de in de nieuwe gedragscode aangegeven modelstructuur en gegevensvereisten voor stabiliteits- en convergentieprogramma's[3].2.  Op 5 juli 2004 besloot de Raad dat er in Polen een buitensporig tekort bestond. Volgens de aanbeveling van de Raad overeenkomstig artikel 104, lid 7, van dezelfde datum moet het buitensporig tekort uiterlijk in 2007 gecorrigeerd zijn. In zijn advies van 17 februari 2005 over de vorige actualisering van het convergentieprogramma, dat betrekking had op de periode 2004-2007, heeft de Raad er bij Polen op aangedrongen om "i) de aanpassing van de begroting na 2005 te intensiveren en de tekortdoelstelling voor 2007 te verlagen; ii) de in het plan-Hausner vervatte structurele maatregelen integraal uit te voeren en, als de risico's die de uitvoering bedreigen, bewaarheid worden, extra inspanningen te leveren om alternatieve maatregelen te nemen".3.  Tussen 1994 en 2004 bedroeg de reële BBP-groei van Polen gemiddeld 4,5% per jaar, meer dan 2 procentpunten boven het gemiddelde van 2,4% voor de EU-25. Na een periode van sterke economische expansie vertraagde de reële BBP-groei tot 1,0% in 2001. Deze vertraging was het gevolg van zowel binnenlandse als externe conjuncturele factoren. Sedertdien is de groei opnieuw aangetrokken tot 5,3% in 2004. Het inkomen per hoofd van de bevolking in termen van koopkrachtstandaarden (KKS) bedroeg 46,5% van het gemiddelde voor de EU-25 in 2004. In de afgelopen tien jaar is de HICP-inflatie met gemiddeld 7,0% hoog gebleven maar in 2005 heeft zich een aanzienlijke daling ervan voorgedaan tot ongeveer 2%. De arbeidsmarktsituatie blijft het grootste probleem vormen. Als gevolg van economische herstructureringen steeg het werkloosheidscijfer van 13,2% in 1994 tot 18,8% in 2004, terwijl de totale werkgelegenheid in dezelfde periode met meer dan 7 procentpunten daalde. Structurele problemen op de arbeidsmarkt, in het bijzonder de geringe geografische mobiliteit van werknemers en de mismatch tussen gevraagde en aangeboden vaardigheden, blijven een belangrijke belemmering vormen voor de economische groei. In de afgelopen tien jaar had Polen te kampen met een negatief overheidssaldo. Het tekort schommelde tussen 1,4% en 4,8%[4] van het BBP tot 2003, waarna het begon te verbeteren en in 2004 werd teruggebracht tot 3,8% van het BBP.4.  Na de toename van het reële BBP met 3,3% in 2005 zou de economische groei volgens het in het programma vervatte macro-economische scenario geleidelijk aantrekken van 4,3% in 2006 tot 5,0% in 2008, hetgeen in grote trekken overeenstemt met de najaarsprognoses 2005 van de diensten van de Commissie voor de periode 2005-2007. Voor het jaar 2008 overtreft de in het programma opgenomen groeiprognose de raming van de potentiële productie door de diensten van de Commissie. De groeihypothesen waarvan in het programma wordt uitgegaan, kunnen derhalve als aannemelijk worden beschouwd, zij het dat zij voor het laatste jaar iets aan de optimistische kant zijn.5.  In de afgelopen jaren heeft Polen de inflatie met succes beteugeld, met slechts twee korte periodes waarin zich een tijdelijke scherpe stijging van de inflatie heeft voorgedaan (in 2000 en 2004). Het geharmoniseerde indexcijfer voor de consumentenprijzen (HICP) daalde van 15% in 1997 tot ongeveer 2% in 2005. In de afgelopen jaren hebben grote schommelingen van de wisselkoers plaatsgevonden, waarbij er zich vanaf maart 2004 een algemene opwaartse trend van de zloty leek af te tekenen, die in het voorjaar 2005 tijdelijk werd onderbroken. In mei 2005 hervatte de appreciatie van de zloty. Ondanks een toegenomen volatiliteit bleef deze koersstijging voor de rest van het jaar aanhouden. De sinds augustus 2004 vastgestelde geleidelijke afname van het verschil ten opzichte van de eurozone wat het rendement van langlopende overheidsobligaties betreft, werd onderbroken wegens de onzekerheid waarmee de verkiezingen van september 2005 en de economische agenda van de nieuwe regering waren omgeven. Het Poolse monetaire beleid blijft gebaseerd op een directe inflatiedoelstelling in combinatie met een zwevende wisselkoers van de zloty. Sedert 2004 is de inflatiedoelstelling vastgesteld als een continue CPI-inflatie op jaarbasis van 2,5%. Polen is voornemens het huidige monetaire beleid voort te zetten tot een mogelijke toetreding tot ERM II, waarvan de datum momenteel nog niet is aangekondigd.6.  Wat de uitvoering van de begroting in 2005 betreft, wordt in de actualisering van het convergentieprogramma van januari 2006 een overheidstekort van 2,9% van het BBP voorspeld (tegenover 3,6% van het BBP in de najaarsprognoses 2005 van de diensten van de Commissie en een in de vorige actualisering van het convergentieprogramma opgenomen tekortdoelstelling van 3,9% van het BBP). Een vergelijking met voorgaande convergentieprogramma's is evenwel niet eenvoudig, omdat de gegevens als gevolg van methodologische veranderingen aanzienlijk zijn bijgesteld. Dat de resultaten beter uitvielen dan verwacht, was hoofdzakelijk het gevolg van de begrotingsresultaten van de centrale overheid, en met name van de overheidsbegroting, die gekenmerkt werd door hoger dan verwachte inkomsten uit directe belastingen (op kasbasis) en geringer dan verwachte uitgaven, waardoor het tekort ongeveer 0,7 procentpunt lager uitkwam dan in de begrotingsplannen voor 2005 was aangenomen.7.  Deze actualisering van het convergentieprogramma mikt op een geleidelijke vermindering van het overheidstekort om tegen het einde van legislatuur - dus impliciet eind 2009 - aan de convergentiecriteria te voldoen. De tekortdoelstelling voor 2009 is niet gekwantificeerd. De tekortdoelstelling voor 2007 blijft ongewijzigd op 2,2% van het BBP, waarbij open pensioenfondsen tot de overheidssector worden gerekend. De uitsluiting van open pensioenfondsen van de overheidssector resulteerde in een opwaartse herziening van de tekortdoelstelling, die in vergelijking met de vorige actualisering werd opgetrokken van 3,9% van het BBP tot 4,1% van het BBP, omdat de geraamde kosten van de pensioenhervorming zijn toegenomen van 1,7% tot 1,9% van het BBP. Verwacht wordt dat het primair saldo (waarbij de open pensioenfondsen in de overheidssector zijn opgenomen) zal omslaan van een tekort van 0,3% van het BBP in 2005 in een overschot van 0,6% van het BBP in 2008. Deze langzame aanpassing is het gevolg van gunstige ontvangstenontwikkelingen in 2006 en enkele uitgavenbeperkingen in 2007 en 2008. In vergelijking met de vorige actualisering wordt in deze actualisering voor 2006 een ambitieuzere tekortdoelstelling vastgesteld, maar nadien zijn de aanpassingsinspanningen geringer en worden de uitgavenhervormingen tot in 2007 en 2008 uitgesteld.8.  In het licht van de berekeningen die de diensten van de Commissie volgens de algemeen aanvaarde methode op basis van het programma hebben verricht, wordt verwacht dat gelijkelijk verspreid over de programmaperiode het structurele saldo met slechts 0,25% van het BBP per jaar zal verbeteren. In de actualisering wordt een middellangetermijndoelstelling voor de begrotingssituatie in de zin van het stabiliteits- en groeipact vastgesteld van een tekort van ongeveer 1% van het BBP, dat naar verwachting na 2010 – dus ruim na afloop van de programmaperiode – tot stand zou komen.9.  Aangezien de middellangetermijndoelstelling van het programma ambitieuzer is dan de minimumbenchmark (geraamd op een tekort van circa 1,5% van het BBP), mag worden aangenomen dat de verwezenlijking ervan een veiligheidsmarge tegen het ontstaan van een buitensporig tekort zal bieden. In de middellangetermijndoelstelling van het programma worden de schuldquote en de gemiddelde potentiële productiegroei op lange termijn in aanmerking genomen.10.  De risico's die aan de begrotingsprognoses zijn verbonden, houden elkaar niet in evenwicht, waarbij de balans doorslaat naar de negatieve zijde. Enerzijds lijken de begrotingsprognoses aan de voorzichtige kant daar de in de vorige programma's vervatte begrotingsdoelstellingen steeds ruimschoots werden gehaald. Anderzijds zijn de veronderstellingen met betrekking tot de belastingelasticiteiten vrij optimistisch, in het bijzonder voor 2006. Voorts lijken de groeiprognoses voor het laatste jaar van de programmaperiode (dus 2008) optimistisch. In het huidige politieke klimaat zijn aan de mijnwerkers speciale pensioenrechten toegekend, hetgeen andere sociale groepen ertoe heeft aangezet om eveneens speciale regelingen te eisen, waardoor de pensioenhervorming wordt ondergraven. Ook op politiek vlak zijn er risico's aan de begrotingsprognoses verbonden. In het verleden is het al moeilijk gebleken om grote delen van het zogeheten plan-Hausner voor de herstructurering van de overheidsfinanciën uit te voeren, omdat de regering niet op de steun van het parlement kon rekenen. De huidige politieke situatie (een minderheidsregering) is niet bevorderlijk voor het treffen van maatregelen met het oog op de vermindering van het overheidstekort en het waarborgen van de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn. Het in het convergentieprogramma opgenomen nominale anker van 30 miljard zloty voor de overheidsbegroting lijkt niet te volstaan om de oorzaak van de grote tekorten in Polen weg te nemen, namelijk een te snelle stijging van de overheidsuitgaven.11.  In het programma wordt het door de Raad in zijn aanbeveling overeenkomstig artikel 104, lid 7, omschreven traject voor de vermindering van het tekort niet gevolgd. Zelfs bij een eerste blik valt op dat de begrotingsstrategie niet lijkt te sporen met een correctie van het buitensporig tekort binnen de door de Raad gestelde termijn. De risico's die aan de begrotingsprognoses zijn verbonden, versterken deze conclusie. De tekortdoelstellingen voor 2005 en 2006 zijn lager dan in de vorige actualisering en voldoen aan de nominale tekortdoelstellingen die in de aanbeveling van de Raad van 5 juli 2004 waren vastgesteld, dankzij de beter dan verwachte tenuitvoerlegging van de begroting 2005 met overloopeffecten in 2006. Een vergelijking van de doelstellingen wordt evenwel bemoeilijkt door de wijzigingen in de methode voor de opstelling van de nationale rekeningen en de bijstellingen van de gegevens. Voor het cruciale jaar 2007 wordt in het programma gerekend op een terugdringing van het tekort tot 2,2% van het BBP. Indien de op kapitaaldekking berustende pensioenregelingen die overeenkomstig het besluit van Eurostat van 2 maart 2004 deel uitmaken van de tweede pijler, niet bij de overheidssector worden ingedeeld, bedraagt het beoogde tekort in 2007 4,1% van het BBP. Om het buitensporig tekort tegen de vastgestelde termijn te corrigeren, zou een substantiële extra aanpassingsinspanning noodzakelijk zijn.12.  Verwacht wordt dat de overheidsschuld tussen 2005 en 2008 met 3,25 procentpunt van het BBP zal stijgen en in 2008 45,5% van het BBP zal bedragen, waardoor zij ruim onder de referentiewaarde van 60% van het BBP blijft. Indien de open pensioenfondsen niet in de overheidssector worden opgenomen, zal de schuldquote evenwel 52,6% bedragen. Naar verwachting zal een aanzienlijke schuldverhogende stock-flow adjustment de effecten van een primair overschot en een gunstig sneeuwbaleffect (waarmee wordt bedoeld dat de negatieve bijdrage van de impliciete rente ruimschoots gecompenseerd wordt door een aanhoudende hoge nominale BBP-groei) teniet doen.13.  Wat de houdbaarheid van de openbare financiën betreft, lijkt het risico voor Polen gering te zijn in het licht van de verwachte budgettaire lasten van de vergrijzing. De schuld ligt momenteel onder de referentiewaarde van 60% van het BBP en dit zou ook zo blijven mits de uit de volledige tenuitvoerlegging van de pensioenhervorming van 1999 voortvloeiende besparingen worden gerealiseerd. Recentelijk door de regering genomen maatregelen die ertoe strekken dat het hervormde pensioenstelsel niet van toepassing wordt op specifieke beroepsgroepen, kunnen evenwel leiden tot een afzwakking van de resultaten van de hervorming op lange termijn, vooral indien nog meer uitzonderingen op de pensioenregelingen worden verleend. Als gevolg van de realisatie van latente verplichtingen en het huidige hoge structurele tekort zou de schuldquote op middellange termijn sneller dan voorzien kunnen toenemen. Om de risico’s voor de houdbaarheid op lange termijn tegen te gaan, zou de voorgenomen consolidatie van de openbare financiën op middellange termijn rigoureus ten uitvoer moeten worden gelegd.14.  De voorgenomen maatregelen op het gebied van de openbare financiën zijn grotendeels in overeenstemming met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid die in de geïntegreerde richtsnoeren voor de periode 2005-2008 zijn opgenomen. De voorgenomen aanpassing is evenwel onvoldoende om het buitensporig tekort onverwijld te corrigeren.15.  In het nationale hervormingsprogramma van Polen, dat op 5 januari 2006 werd ingediend in het kader van de hernieuwde Lissabon-strategie voor groei en werkgelegenheid, worden de volgende uitdagingen genoemd die verstrekkende gevolgen hebben voor de openbare financiën: begrotingsconsolidatie in het licht van de grote tekorten, verbetering van de onderontwikkelde infrastructuur voor transport en milieubescherming, versterking van O&O en innovatie in de overheidssector, het bevorderen van een krachtdadiger aanpak met het oog op een verhoging van de arbeidsparticipatie door middel van een vermindering van de arbeidslasten voor de laagbetaalde werknemers. De gevolgen voor de begroting van de in het nationale hervormingsprogramma beschreven maatregelen zijn niet terug te vinden in de budgettaire prognoses van het convergentieprogramma. Van de in het nationale hervormingsprogramma opgenomen maatregelen op het gebied van de openbare financiën worden in het convergentieprogramma het tekortanker en het meerjarig begrotingskader vermeld.In het licht van de bovenstaande evaluatie is de Commissie van oordeel dat het convergentieprogramma niet tot doel heeft het buitensporig tekort in 2007 te corrigeren, zoals in de aanbeveling van de Raad van 5 juli 2004 werd verlangd. Bijgevolg is de Commissie voornemens verdere stappen in het kader van de buitensporigtekortprocedure aan te bevelen, zoals het stabiliteits- en groeipact voorschrijft. Ondertussen is het aangewezen dat Polen:-  de aanpassing in 2006 versterkt, in het bijzonder door hoger dan verwachte ontvangsten of uitgavenmeevallers aan te wenden om het tekort te verminderen;-  de houdbaarheid op lange termijn van het hervormde pensioenstelsel verbetert;-  het institutionele kader van de openbare financiën versterkt door de invoering van een begrotingsregel voor de uitgaven op middellange termijn.Aanbeveling voor eenADVIES VAN DE RAADovereenkomstig artikel 9, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over het geactualiseerde convergentieprogramma van Polen, 2005-2008DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid[5], en met name op artikel 9, lid 3,Gezien de aanbeveling van de Commissie,Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:16.  Op [14 maart 2006] heeft de Raad het geactualiseerde convergentieprogramma van Polen voor de periode 2005-2008 behandeld.17.  Tussen 1994 en 2004 bedroeg de reële BBP-groei van Polen gemiddeld 4,5% per jaar, meer dan 2 procentpunten boven het gemiddelde van 2,4% voor de EU-25. Na een periode van sterke economische expansie vertraagde de reële BBP-groei tot 1,0% in 2001. Deze vertraging was het gevolg van zowel binnenlandse als externe conjuncturele factoren. Sedertdien is de groei opnieuw aangetrokken tot 5,3% in 2004. Het inkomen per hoofd van de bevolking in termen van koopkrachtstandaarden (KKS) bedroeg 46,5% van het gemiddelde voor de EU-25 in 2004. In de afgelopen tien jaar is de HICP-inflatie met gemiddeld 7,0% hoog gebleven, maar in 2005 heeft zich een aanzienlijke daling ervan voorgedaan tot ongeveer 2%. De arbeidsmarktsituatie blijft het grootste probleem vormen, met een werkloosheidscijfer van 18,8% in 2004 en de laagste arbeidsparticipatie in de EU (51,7% in 2004). In de afgelopen tien jaar had Polen steeds te kampen met een negatief overheidssaldo. Het tekort schommelde tussen 1,4% en 4,8%[6] van het BBP tot 2003, waarna het begon te verbeteren en in 2004 werd teruggebracht tot 3,8% van het BBP.18.  Op 5 juli 2004 besloot de Raad dat er in Polen een buitensporig tekort bestond. Volgens de aanbeveling van de Raad overeenkomstig artikel 104, lid 7, van dezelfde datum moet het buitensporig tekort uiterlijk in 2007 gecorrigeerd zijn. In zijn advies van 17 februari 2005 over de vorige actualisering van het convergentieprogramma, dat betrekking had op de periode 2004-2007, heeft de Raad er bij Polen op aangedrongen om "i) de aanpassing van de begroting na 2005 te intensiveren en de tekortdoelstelling voor 2007 te verlagen; ii) de in het plan-Hausner vervatte structurele maatregelen integraal uit te voeren en, als de risico's die de uitvoering bedreigen, bewaarheid worden, extra inspanningen te leveren om alternatieve maatregelen te nemen".19.  Wat de uitvoering van de begroting in 2005 betreft, wordt in de najaarsprognoses 2005 van de diensten van de Commissie een overheidstekort van 3,6% van het BBP voorspeld, terwijl in de vorige actualisering van het convergentieprogramma een tekortdoelstelling van 3,9% van het BBP was opgenomen. De vergelijking met het vorige convergentieprogramma wordt bemoeilijkt omdat de gegevens als gevolg van methodologische veranderingen aanzienlijk zijn bijgesteld. Dat de resultaten beter uitvielen dan verwacht, was hoofdzakelijk het gevolg van de begrotingsresultaten van de centrale overheid, en met name van de overheidsbegroting, die gekenmerkt werd door hoger dan verwachte inkomsten uit directe belastingen (op kasbasis) en geringer dan verwachte uitgaven, waardoor het tekort ongeveer 0,7 procentpunt lager uitkwam dan in de begrotingsplannen voor 2005 werd aangenomen.20.  Het programma volgt in grote lijnen de in de nieuwe gedragscode aangegeven modelstructuur en gegevensvereisten voor stabiliteits- en convergentieprogramma's[7]. Polen heeft de actualisering van zijn convergentieprogramma ingediend op 19 januari 2006, zeven weken na de in gedragscode vastgestelde uiterste datum van 1 december 2005. Deze vertraging werd veroorzaakt door de vorming van een nieuwe regering in november 2005 na de parlementsverkiezingen en de vervanging van de minister van Financiën begin januari 2006.21.  Volgens het macro-economische scenario dat aan het programma ten grondslag ligt, zou de jaarlijkse reële BBP-groei aantrekken van 3,3% in 2005 tot 4,3% in 2006 en in 2008 5,0% bedragen. De groeihypothesen waarvan in het programma wordt uitgegaan, kunnen derhalve als aannemelijk worden beschouwd, zij het dat zij voor het laatste jaar iets aan de optimistische kant zijn. Ook de inflatieprognoses van het programma lijken realistisch, met uitzondering voor 2006 wanneer zij aan de lage kant lijken.22.  Deze actualisering van het convergentieprogramma mikt op een geleidelijke vermindering van het overheidstekort om tegen het einde van de legislatuur - dus impliciet eind 2009 - aan de convergentiecriteria te voldoen. De tekortdoelstelling voor 2009 is niet gekwantificeerd. De tekortdoelstelling voor 2007 blijft ongewijzigd op 2,2% van het BBP, waarbij de op kapitaaldekking berustende pensioenregelingen die deel uitmaken van de tweede pijler, bij de overheidssector worden ingedeeld. Indien de pensioenregelingen niet bij de overheidssector worden ingedeeld, neemt de tekortdoelstelling in vergelijking met de vorige actualisering toe van 3,9% van het BBP tot 4,1% van het BBP, omdat de kosten van de pensioenhervorming dan op 1,9% van het BBP worden geraamd. Verwacht wordt dat het primair saldo (waarbij de op kapitaaldekking berustende pensioenregelingen die deel uitmaken van de tweede pijler, bij de overheidssector worden ingedeeld) zal omslaan van een tekort van 0,3% van het BBP in 2005 in een overschot van 0,6% van het BBP in 2008. Deze langzame aanpassing is hoofdzakelijk het gevolg van gunstige ontvangstenontwikkelingen in 2006 en enkele uitgavenbeperkingen in 2007 en 2008. In vergelijking met de vorige actualisering wordt in deze actualisering voor 2006 een ambitieuzere tekortdoelstelling vastgesteld dankzij het overloopeffect van de meevallers bij de ontvangsten in 2005, maar nadien zijn de aanpassingsinspanningen geringer en worden de hervormingen aan de uitgavenzijde tot in 2007 en 2008 uitgesteld.23.  Gedurende de programmaperiode zou het door de diensten van de Commissie op basis van de in het programma vervatte gegevens volgens de algemeen aanvaarde methode berekende structurele saldo (d.w.z. het conjunctuurgezuiverde saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen) naar verwachting met gemiddeld 0,25% van het BBP per jaar verbeteren. Het programma houdt als middellangetermijndoelstelling voor de begrotingssituatie een structureel tekort aan van 1,0% van het BBP, dat overigens niet in de programmaperiode zal worden bereikt. Aangezien de middellangetermijndoelstelling van het programma ambitieuzer is dan de minimumbenchmark (geraamd op een tekort van circa 1,5% van het BBP), mag worden aangenomen dat de verwezenlijking ervan een veiligheidsmarge tegen het ontstaan van een buitensporig tekort zal bieden. In de middellangetermijndoelstelling van het programma worden de schuldquote en de gemiddelde potentiële productiegroei op lange termijn in aanmerking genomen.24.  Het begrotingsresultaat zou slechter kunnen uitvallen dan in het programma wordt aangenomen. Hoewel de in de vorige programma's vervatte begrotingsdoelstellingen ruimschoots werden gehaald en de begrotingsprognoses bijgevolg aan de voorzichtige kant lijken te zijn, kunnen verscheidene factoren de voorgenomen aanpassing negatief beïnvloeden. De veronderstellingen met betrekking tot de belastingelasticiteiten zijn bovendien vrij optimistisch, in het bijzonder voor 2006. Voorts lijken de groeiprognoses voor het laatste jaar van de programmaperiode (2008) aan de hoge kant te zijn. In het huidige politieke klimaat zijn aan de mijnwerkers speciale pensioenrechten toegekend, hetgeen andere sociale groepen ertoe heeft aangezet om eveneens speciale regelingen te eisen, waardoor de in 1999 ten uitvoer gelegde pensioenhervorming wordt ondergraven. Gezien de naar aanleiding van de in het najaar 2005 gehouden verkiezingen ontstane situatie zijn de begrotingsprognoses aan een groter politiek risico onderhevig. Het voor vier jaar vastgestelde nominale anker van 30 miljard zloty voor de overheidsbegroting dat in het convergentieprogramma is opgenomen, lijkt niet te volstaan om de oorzaak van de grote tekorten in Polen weg te nemen, namelijk een te snelle stijging van de overheidsuitgaven. Een alternatieve of aanvullende begrotingsregel waarmee wordt beoogd de stijging van de overheidsuitgaven in de hand te houden, zou bijgevolg een positief effect hebben.25.  In het programma wordt het door de Raad in zijn aanbeveling overeenkomstig artikel 104, lid 7, omschreven traject voor de vermindering van het tekort niet gevolgd. Zelfs bij een eerste blik valt op dat de begrotingsstrategie niet lijkt te sporen met een correctie van het buitensporig tekort binnen de door de Raad gestelde termijn. De risico's die aan de begrotingsprognoses zijn verbonden, versterken deze conclusie. De tekortdoelstellingen voor 2005 en 2006 zijn lager dan in de vorige actualisering en voldoen aan de nominale tekortdoelstellingen die in de aanbeveling van de Raad van 5 juli 2004 waren vastgesteld, dankzij de beter dan verwachte tenuitvoerlegging van de begroting 2005 met overloopeffecten in 2006. Een vergelijking van de doelstellingen wordt evenwel bemoeilijkt door de wijzigingen in de methoden voor de opstelling van de nationale rekeningen en de bijstellingen van de gegevens. Voor het cruciale jaar 2007 wordt in het programma gerekend op een terugdringing van het tekort tot 2,2% van het BBP. Indien de op kapitaaldekking berustende pensioenregelingen die overeenkomstig het besluit van Eurostat van 2 maart 2004 deel uitmaken van de tweede pijler, niet bij de overheidssector worden ingedeeld, bedraagt het beoogde tekort in 2007 4,1% van het BBP. Om het buitensporig tekort tegen de vastgestelde termijn te corrigeren, zou een substantiële extra aanpassingsinspanning noodzakelijk zijn.26.  Verwacht wordt dat de overheidsschuld tussen 2005 en 2008 met 3,25 procentpunt van het BBP zal stijgen en in 2008 45,5% van het BBP zal bedragen, waardoor zij ruim onder de referentiewaarde van 60% van het BBP blijft. Naar verwachting zullen aanzienlijke schuldverhogende stock-flow adjustments de effecten van een primair overschot en een gunstig sneeuwbaleffect (waarmee wordt bedoeld dat de negatieve bijdrage van de impliciete rente ruimschoots gecompenseerd wordt door een aanhoudende hoge nominale BBP-groei) teniet doen.27.  De voorgenomen maatregelen op het gebied van de openbare financiën zijn grotendeels in overeenstemming met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid die in de geïntegreerde richtsnoeren voor de periode 2005-2008 zijn opgenomen. De voorgestelde maatregelen zijn evenwel onvoldoende om het buitensporig tekort onverwijld te corrigeren.28.  In het nationale hervormingsprogramma van Polen, dat op 5 januari 2006 werd ingediend in het kader van de hernieuwde Lissabon-strategie voor groei en werkgelegenheid, worden de volgende uitdagingen genoemd die verstrekkende gevolgen hebben voor de openbare financiën: begrotingsconsolidatie in het licht van de grote tekorten, verbetering van de onderontwikkelde infrastructuur en vermindering van de arbeidslasten om de hoge werkloosheid in Polen te doen dalen. De gevolgen voor de begroting van de in het nationale hervormingsprogramma beschreven maatregelen zijn evenwel niet terug te vinden in de budgettaire prognoses van het convergentieprogramma. Van de in het nationale hervormingsprogramma opgenomen maatregelen op het gebied van de openbare financiën worden in het convergentieprogramma het tekortanker en het meerjarig begrotingskader vermeld.29.  Wat de houdbaarheid van de openbare financiën betreft, lijkt het risico voor Polen gering te zijn gezien de verwachte budgettaire lasten van de vergrijzing. De schuld ligt momenteel onder de referentiewaarde van 60% van het BBP en dit zou ook zo blijven mits de uit de volledige tenuitvoerlegging van de pensioenhervorming van 1999 voortvloeiende besparingen worden gerealiseerd. Recentelijk door de regering genomen maatregelen die ertoe strekken dat het hervormde pensioenstelsel niet van toepassing wordt op specifieke beroepsgroepen, kunnen evenwel leiden tot een afzwakking van de resultaten van de hervorming op lange termijn, vooral indien nog meer uitzonderingen op de pensioenregelingen worden verleend. Als gevolg van de realisatie van latente verplichtingen en het huidige hoge structurele tekort zou de schuldquote op middellange termijn sneller dan voorzien kunnen toenemen. Om de risico’s voor de houdbaarheid op lange termijn tegen te gaan, zou de voorgenomen consolidatie van de openbare financiën op middellange termijn rigoureus ten uitvoer moeten worden gelegd[8].In het licht van de bovenstaande evaluatie is de Raad van oordeel dat het convergentieprogramma niet tot doel heeft het buitensporig tekort in 2007 te corrigeren, zoals in de aanbeveling van de Raad van 5 juli 2004 werd verlangd en stelt de Raad vast dat Commissie voornemens is om verdere stappen in het kader van de buitensporigtekortprocedure aan te bevelen, zoals het stabiliteits- en groeipact voorschrijft. Ondertussen acht de Raad het aangewezen dat Polen:-  de aanpassing in 2006 versterkt, in het bijzonder door hoger dan verwachte ontvangsten of uitgavenmeevallers aan te wenden om het tekort te verminderen;-  de houdbaarheid op lange termijn van het hervormde pensioenstelsel verbetert;-  het institutionele kader van de openbare financiën versterkt door de invoering van een begrotingsregel voor de uitgaven op middellange termijn.Vergelijking tussen de belangrijkste macro-economische en budgettaire prognoses 12004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |Reëel BBP (Verandering in %) | CP jan 2006 | 5,3 | 3,3 | 4,3 | 4,6 | 5,0 |COM nov 2005 | 5,3 | 3,4 | 4,3 | 4,5 | n.b. |CP dec 2004 | 5,7 | 5,0 | 4,8 | 5,6 | n.b. |HICP-inflatie (%) | CP jan 2006 | 3,6 | 2,2 | 1,5 | 2,2 | 2,5 |COM nov 2005 | 3,6 | 2,2 | 2,3 | 2,5 | n.b. |CP dec 2004 | 3,5 | 3 | 2,7 | 2,5 | n.b. |Output gap (% van het potentiële BBP) | CP jan 20062 | 0,4 | 0,1 | 0,3 | 0,3 | 0,6 |COM nov 20055 | 0,4 | 0,2 | 0,4 | 0,6 | n.b. |CP dec 20042 | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. |Overheidssaldo (% van het BBP) | CP jan 2006 | -3,8 | -2,9 | -2,6 | -2,2 | -1,9 |COM nov 2005 | -3,9 | -3,6 | -3,6 | -3,4 | n.b. |CP dec 2004 | -5,4 | -3,9 | -3,2 | -2,2 | n.b. |Primair saldo (% van het BBP) | CP jan 2006 | -1,2 | -0,3 | -0,2 | 0,3 | 0,6 |COM nov 2005 | -1,2 | -1,0 | -1,1 | -1,0 | n.b. |CP dec 2004 | -2,6 | -1,3 | -0,5 | 0,4 | n.b. |Conjuctuurgezuiverd saldo en structureel saldo3 (% van het BBP) | CP jan 2006 | -4,1 | -2,9 | -2,7 | -2,3 | -2,1 |COM nov 20054 | -4,1 | -3,7 | -3,7 | -3,6 | n.b. |CP dec 2004 | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. |Bruto overheidsschuld (% van het BBP) | CP jan 2006 | 41,9 | 42,5 | 45,0 | 45,3 | 45,4 |COM nov 2005 | 43,6 | 46,3 | 47,0 | 47,3 | n.b. |CP dec 2004 | 45,9 | 47,6 | 48,0 | 47,3 | n.b. |Noten: 1 In de begrotingsprognoses is geen rekening gehouden met het effect van het besluit van Eurostat van 2 maart 2004 inzake de indeling van op kapitaaldekking berustende pensioenregelingen, dat tegen de kennisgeving van het voorjaar 2007 ten uitvoer moet worden gelegd. Wordt wel met dit effect rekening gehouden, dan bedraagt het overheidssaldo volgens het geactualiseerde programma -5,6% van het BBP in 2004, -4,7% in 2005, -4,6% in 2006, -4,1% in 2007 en -3,7% in 2008 en komt de bruto overheidsschuld uit op 45,9% van het BBP in 2004, 47,9% in 2005, 51,2% in 2006, 52,1% in 2007 en 52,6% in 2008. 2 Berekeningen van de diensten van de Commissie op basis van de in het programma voorkomende informatie. 3 Het conjunctuurgezuiverde saldo en het structurele saldo stemmen overeen, aangezien de eenmalige en andere tijdelijke maatregelen uit het programma als onbeduidend kunnen worden beschouwd (0,04% van het BBP in 2005, met een tekortverminderend effect). 4 In de najaarsprognoses van de diensten van de Commissie is er geen sprake van eenmalige en andere tijdelijke maatregelen. 5 Op basis van een geraamde potentiële groei van respectievelijk 3,3%, 3,6%, 4,2% en 4,5% in de periode 2004-2007. Bronnen: Convergentieprogramma (CP); economische najaarsprognoses 2005 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie. | [1] PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. Verordening gew3[pic]zigd b3[pic] Verordening (EG) nr. 1055/2005 (PB L 174 van 7.7.2005, blz. 1). Alle documenten waarnaar in deze tekst wdening gewĳzigd bĳ Verordening (EG) nr. 1055/2005 (PB L 174 van 7.7.2005, blz. 1). Alle documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, kunnen worden geraadpleegd op de volgende website:http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.[2] Specificaties inzake de uitvoering van het stabiliteits- en groeipact en richtsnoeren inzake de vorm en de inhoud van stabiliteits- en convergentieprogramma's, door de Raad (Ecofin) op 11 oktober 2005 bekrachtigd.[3] Het programma bevat alle verplichte en de meeste facultatieve gegevens die de nieuwe gedragscode voorschrijft. De gegevens over de werkgelegenheid in gewerkte uren en de arbeidsproductiviteit als percentage van het BBP per gewerkt uur werden niet verstrekt. Er ontbreken gegevens met betrekking tot per functie onderverdeelde overheidsuitgaven voor 2008. Voorts ontbreken gegevens over de verschillen tussen de liquide middelen en de transitorische posten en over de netto-accumulatie van financiële activa. Ook de totale ontvangsten en uitgaven in tabel 7 (houdbaarheid op lange termijn) zijn niet meegedeeld.[4] BTP-definitie, alle pensioenfondsen ingedeeld bij de overheidssector, herziene gegevens.[5] PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. Verordening gewĳzigd bĳ Verordening (EG) nr. 1055/2005 (PB L 174 van 7.7.2005, blz. 1). Alle documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, kunnen worden geraadpleegd op de volgende website:http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.[6] BTP-definitie, alle pensioenfondsen ingedeeld bij de overheidssector, herziene gegevens.[7] Het programma bevat alle verplichte en de meeste facultatieve gegevens die de nieuwe gedragscode voorschrijft. De gegevens over de werkgelegenheid in gewerkte uren en de arbeidsproductiviteit als percentage van het BBP per gewerkt uur werden niet verstrekt. Er ontbreken gegevens met betrekking tot per functie onderverdeelde overheidsuitgaven voor 2008. Voorts ontbreken gegevens over de verschillen tussen de liquide middelen en de transitorische posten en over de netto-accumulatie van financiële activa. Ook de totale ontvangsten en uitgaven in tabel 7 (houdbaarheid op lange termijn) zijn niet meegedeeld.[8] In de technische beoordeling van het programma door de diensten van de Commissie worden nadere bijzonderheden verstrekt over de houdbaarheid op lange termijn(http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm).


Avis juridique important

|

52004SC0832

Aanbeveling voor een aanbeveling van de Raad aan de Republiek Tsjechië om het buitensporige overheidstekort te verhelpen  /* SEC/2004/0832 def. */

Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD AAN DE REPUBLIEK TSJECHIË om het buitensporige overheidstekort te verhelpen(door de Commissie ingediend)TOELICHTINGOp 7 april 2004 heeft de Commissie haar voorjaarsprognoses 2004 [1] gepubliceerd. Volgens deze prognoses, waarin rekening is gehouden met de gegevens die de Republiek Tsjechië in maart 2004 heeft meegedeeld, steeg het Tsjechische overheidstekort van 6,4% van het BBP in 2002 tot 12,9% van het BBP in 2003 (5,9% van het BBP wanneer geen rekening wordt gehouden met een belangrijke eenmalige transactie in verband met de tenlasteneming van staatsgaranties), waardoor het hoger is uitgekomen dan de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 3% van het BBP.[1]  De voorjaarsprognoses 2004 van de Commissie zijn beschikbaar op de volgende website: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/ publications/european_economy/2004/ee204en.pdf.Op grond van dit bewijsmateriaal heeft de Commissie op 12 mei 2004 de buitensporigtekortprocedure ten aanzien van de Republiek Tsjechië ingeleid met de goedkeuring van het verslag zoals bedoeld in artikel 104, lid 3, van het Verdrag [2]. Op 13 mei 2004 ontving de Commissie het convergentieprogramma van de Republiek Tsjechië, waarin werd bevestigd dat het tekort in 2003 12,9% van het BBP bedroeg.[2]  De volledige tekst van dit verslag is beschikbaar op de volgende website: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/ about/activities/sgp/procedures_en.htm.De toepassing van de buitensporigtekortprocedure (BTP) is geregeld bij artikel 104 van het Verdrag en bij Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad "over de bespoediging en verduidelijking van de tenuitvoerlegging van de procedure bij buitensporige tekorten", die deel uitmaakt van het stabiliteits- en groeipact [3]. De landen die op 1 mei 2004 tot de EU zijn toegetreden, zijn lidstaten met een derogatie. Deze dienen weliswaar buitensporige tekorten te vermijden, maar sancties uit hoofde van artikel 104, leden 9 en 11, van het Verdrag kunnen aan hen niet worden opgelegd.[3]  PB L 209 van 2.8.1997.In het Commissieverslag op grond van artikel 104, lid 3, van het Verdrag werd geconcludeerd dat het feit dat het Tsjechische tekort in 2003 de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 3% van het BBP overschreed, niet werd veroorzaakt door een buiten de macht van de Tsjechische autoriteiten vallende ongewone gebeurtenis en evenmin het gevolg was van een ernstige economische neergang in de zin van het stabiliteits- en groeipact, aangezien de reële BBP-groei in 2003 2,9% bedroeg. Wat de ontwikkelingen in 2004 betreft, werd in het verslag geconcludeerd dat het overheidstekort wellicht zal dalen, maar wel boven de 3% van het BBP zal blijven. Met name wordt in de voorjaarsprognoses 2004 van de Commissie uitgegaan van een overheidstekort van 5,9% van het BBP in 2004, een percentage dat hoger ligt dan de door de Tsjechische autoriteiten in het convergentieprogramma voorspelde 5,3% van het BBP.In het Commissieverslag, dat op de voorjaarsprognoses 2004 van de Commissie is gebaseerd, wordt ook geconcludeerd dat de verhouding van de schuld tot het BBP, die in 2003 37,6% van het BBP bedroeg, ook in 2004 onder de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 60% zal blijven. In de voorjaarsprognoses 2004 van de Commissie wordt met name verwacht dat de schuldquote in 2004 zal uitkomen op 40,6% van het BBP, wat hoger is dan de door de Tsjechische autoriteiten in het convergentieprogramma voorspelde 38,4% van het BBP.In artikel 104, lid 4, van het Verdrag wordt bepaald dat "het in artikel 114 bedoelde Comité (d.i. het Economisch en Financieel Comité) advies uitbrengt over het verslag van de Commissie". Het Comité bracht advies uit op 24 mei 2004 en sloot zich daarin aan bij de beoordeling van het Commissieverslag. Het Comité kwam met name tot de conclusie dat de begrotingssituatie in de Republiek Tsjechië duidde op het bestaan van een buitensporig tekort in de zin van het eerste van de twee in artikel 104, lid 2, bedoelde criteria voor de vaststelling van dergelijke tekorten. Ook wanneer andere relevante factoren, zoals met name de budgettaire situatie op middellange termijn en de investeringsquote van de overheid, in aanmerking worden genomen, brengt dit geen verandering in de evaluatie op basis van de criteria zelf. Het Comité achtte het tevens waarschijnlijk dat het overheidstekort ook in 2004 de referentiewaarde van het Verdrag zal overschrijden en dat de bruto overheidsschuld in 2004 onder de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 60% van het BBP zal blijven, maar wel verder zal stijgen tot 40,6% van het BBP.Na onderzoek van alle relevante factoren die in haar verslag in aanmerking zijn genomen en gezien het advies van het Comité is de Commissie van mening dat er in de Republiek Tsjechië een buitensporig tekort bestaat. Dit advies, dat op 24 juni 2004 door de Commissie werd goedgekeurd, is aan de Raad uitgebracht overeenkomstig artikel 104, lid 5, van het Verdrag. De Commissie heeft de Raad aanbevolen dienovereenkomstig te besluiten conform artikel 104, lid 6. Bovendien dient de Commissie hierbij overeenkomstig artikel 104, lid 7, van het Verdrag bij de Raad een aanbeveling in voor een tot de Republiek Tsjechië te richten aanbeveling van de Raad om te bereiken dat het buitensporige tekort wordt verholpen. Het toezicht op de tenuitvoerlegging van de door de Republiek Tsjechië genomen maatregelen kan verdere aanbevelingen van de Raad vereisen overeenkomstig artikel 104, lid 7, aangezien artikel 104, lid 9, niet van toepassing is op lidstaten met een derogatie.Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD AAN DE REPUBLIEK TSJECHIË  om het buitensporige overheidstekort te verhelpenDE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 104, lid 7,Gezien de aanbeveling van de Commissie,Overwegende hetgeen volgt:(1) Overeenkomstig artikel 104 van het Verdrag dienen de lidstaten buitensporige tekorten te vermijden.(2) Het stabiliteits- en groeipact is gebaseerd op de doelstelling van deugdelijke openbare financiën als middel om de voorwaarden voor prijsstabiliteit en voor een tot werkgelegenheidsschepping leidende krachtige duurzame groei te verbeteren.(3) De Raad heeft overeenkomstig artikel 104, lid 6, op [5 juli] 2004 besloten dat er in de Republiek Tsjechië een buitensporig tekort bestaat.(4) Na te hebben besloten dat er in de Republiek Tsjechië een buitensporig tekort bestaat, dient de Raad overeenkomstig artikel 104, lid 7, van het Verdrag en artikel 3 van Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad tegelijkertijd aanbevelingen te richten tot de betrokken lidstaat opdat deze binnen een bepaalde termijn een einde maakt aan deze situatie.(5) Overeenkomstig artikel 3, lid 4, van Verordening (EG) nr. 1467/97 moet in deze aanbeveling worden aangegeven dat de betrokken lidstaat hieraan binnen een termijn van ten hoogste vier maanden gevolg moet geven en dat het buitensporige tekort, behoudens bijzondere omstandigheden, binnen het jaar nadat het is geconstateerd, moet zijn verholpen. In de Republiek Tsjechië is er sprake van dergelijke bijzondere omstandigheden, met name omdat het overheidstekort bij de toetreding tot de EU aanzienlijk boven de referentiewaarde lag en wegens de aan de gang zijnde structurele verandering van de economie.(6) In geval van bijzondere omstandigheden kan de Raad toestaan dat het buitensporige tekort binnen een middellange-termijnkader wordt gecorrigeerd. Het is gepast om het door de Republiek Tsjechië in mei 2004 ingediende convergentieprogramma en de latere actualiseringen daarvan, alsmede de desbetreffende adviezen van de Raad als het aanpassingstraject voor het corrigeren van het buitensporige tekort te beschouwen. In het convergentieprogramma van mei 2004 wordt voorspeld dat het overheidstekort in 2007 tot 3,3% zal dalen en wordt voorts vermeld dat volgens het voorgestelde traject voor tekortreductie de correctie van het buitensporige tekort tegen 2008 voltooid zal zijn, waarbij de jaarlijkse streefcijfers voor het overheidstekort de volgende zijn: 5,3% van het BBP in 2004, 4,7% van het BBP in 2005 en 3,8% van het BBP in 2006. Het aanpassingstraject is gebaseerd op een macro-economisch scenario dat, volgens het advies van de Raad van [5 juli] 2004 over het convergentieprogramma, voorzichtig is.(7) De maatregelen ter consolidering van de begroting moeten naar het oordeel van de Raad een duurzame verbetering van het overheidssaldo teweegbrengen en er tegelijkertijd op gericht zijn de kwaliteit van de overheidsfinanciën te bevorderen en het groeipotentieel van de economie te versterken,BEVEELT AAN:- dat de Tsjechische autoriteiten zo spoedig mogelijk een einde maken aan de thans bestaande buitensporigtekortsituatie;- dat de Tsjechische autoriteiten maatregelen nemen binnen een middellange-termijnkader om het tekort tegen 2008 op geloofwaardige en duurzame wijze tot onder de 3% van het BBP terug te dringen overeenkomstig het traject voor tekortreductie dat in het advies van de Raad van [5 juli 2004] over het in mei 2004 ingediende convergentieprogramma is aangegeven;- dat de Tsjechische autoriteiten de in het convergentieprogramma van mei 2004 geplande maatregelen, met name een verlaging van de loonkosten van de centrale overheid en lagere uitgaven van individuele ministeries, vastberaden ten uitvoer leggen;- dat de Tsjechische autoriteiten vóór 5 november 2004 zorgen voor de doeltreffende tenuitvoerlegging van de maatregelen die zijn gepland om het voor 2005 vastgestelde streefcijfer voor het tekort te halen.Voorts verzoekt de Raad de Tsjechische autoriteiten:- hoger dan verwachte inkomsten aan te wenden om het tekort te verminderen;- begrotingsdoelstellingen in te voeren op basis van uitgavenplafonds voor de middellange termijn en doeltreffende regels op te stellen om het risico van de stijgende schuldenlast van regio's en gemeenten te beperken;- de pensioen- en gezondheidszorgstelsels te hervormen om de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn te verbeteren;- de negatieve budgettaire gevolgen van de door het Tsjechische consolidatieagentschap verrichte transacties te beperken.Deze aanbeveling is gericht tot de Republiek Tsjechië.Gedaan te Brussel, [5 juli] 2004.Voor de RaadDe Voorzitter[...]


title: Aanbeveling van de Raad van 8 juli 2014 over het nationale hervormingsprogramma 2014 van Kroatië en met een advies van de Raad over het convergentieprogramma 2014 van Kroatië

text:
               29.7.2014

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 247/50

         AANBEVELING VAN DE RAAD
   van 8 juli 2014
   over het nationale hervormingsprogramma 2014 van Kroatië en met een advies van de Raad over het convergentieprogramma 2014 van Kroatië
   2014/C 247/10
   DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
   Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en artikel 148, lid 4,
   Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (1), en met name artikel 9, lid 2,
   Gezien Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende de preventie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden (2), en met name artikel 6, lid 1,
   Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie,
   Gezien de resoluties van het Europees Parlement,
   Gezien de conclusies van de Europese Raad,
   Gezien het advies van het Comité voor de werkgelegenheid,
   Gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité,
   Gezien het advies van het Comité voor sociale bescherming,
   Gezien het advies van het Comité voor de economische politiek,
   Overwegende hetgeen volgt:

               (1)

               Op 26 maart 2010 heeft de Europese Raad zijn goedkeuring gehecht aan het voorstel van de Commissie voor een nieuwe groei- en werkgelegenheidsstrategie; deze Europa 2020-strategie moet voor betere coördinatie van het economisch beleid zorgen en spitst zich toe op de sleutelgebieden waar Europa's potentieel voor duurzame groei en concurrentievermogen een krachtige impuls nodig heeft.

               (2)

               De Raad heeft op 13 juli 2010, op basis van de voorstellen van de Commissie een aanbeveling inzake de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten en de Unie (2010-2014) en op 21 oktober 2010 een besluit betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten (3) vastgesteld, die samen de „geïntegreerde richtsnoeren” vormen. De lidstaten werd verzocht in hun nationaal economisch en werkgelegenheidsbeleid met de geïntegreerde richtsnoeren rekening te houden.

               (3)

               Op 29 juni 2012 hebben de staatshoofden en regeringsleiders van de lidstaten besloten tot een Pact voor groei en banen, dat een samenhangend kader biedt voor actie op het niveau van de lidstaten, de EU en de eurozone, waarbij alle mogelijke hefbomen, instrumenten en beleidsvormen worden ingezet. Zij hebben bepaald welke maatregelen op het niveau van de lidstaten moeten worden genomen, en met name verklaard vastbesloten te zijn om de doelstellingen van de Europa 2020-strategie te verwezenlijken en de landenspecifieke aanbevelingen uit te voeren.

               (4)

               Kroatië heeft op vrijwillige en informele basis deelgenomen aan het Europees semester 2013 en in het kader daarvan een economisch programma ingediend; er zijn geen landenspecifieke aanbevelingen gedaan. Op 21 juni 2013 heeft de Raad conclusies aangenomen waarin het economische programma van Kroatië wordt verwelkomd en wordt benadrukt dat van Kroatië wordt verwacht dat het vooruitgang boekt in de richting van het verwezenlijken van de vereisten van het stabiliteits- en groeipact en dat het wat betreft de consolidatie een geloofwaardige weg moet inslaan, waarbij groeibevorderende uitgaven moeten worden gewaarborgd en moet worden gezorgd voor mogelijkheden tot medefinanciering van de instroom van EU-middelen.

               (5)

               Op 13 november 2013 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de jaarlijkse groeianalyse en daarmee de aanzet gegeven tot het Europees semester 2014 voor coördinatie van het economisch beleid. Op dezelfde dag heeft de Commissie op grond van Verordening (EU) nr. 1176/2011 het waarschuwingsmechanismeverslag aangenomen. Daarin werd Kroatië genoemd als een van de lidstaten die aan een diepgaande evaluatie zouden worden onderworpen.

               (6)

               Op 20 december 2013 heeft de Europese Raad de prioriteiten inzake financiële stabiliteit, begrotingsconsolidatie en groeibevorderende maatregelen goedgekeurd. Hij benadrukte dat moet worden gestreefd naar een gedifferentieerde, groeivriendelijke begrotingsconsolidatie, normalisering van de kredietverschaffing aan de economie, bevordering van groei en concurrentievermogen, aanpakken van de werkloosheid en van de sociale gevolgen van de crisis, en modernisering van de overheidsdiensten.

               (7)

               Op 5 maart 2014 heeft de Commissie de uitkomsten gepubliceerd van de diepgaande evaluatie voor Kroatië die zij op grond van artikel 5 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 heeft uitgevoerd. Op basis van haar analyse concludeert de Commissie dat Kroatië wordt geconfronteerd met buitensporige macro-economische onevenwichtigheden die in het oog moeten worden gehouden en een doortastend beleidsoptreden vereisen. Beleidsoptreden is met name vereist ten aanzien van uit aanzienlijke externe verplichtingen resulterende kwetsbaarheden, afnemende exportprestaties, de omvangrijke uitstaande schuld van het bedrijfsleven en de snel toenemende overheidsschuld, een en ander binnen een context van lage groei en lage aanpassingscapaciteit.

               (8)

               On 24 april 2014 heeft Kroatië zijn nationale hervormingsprogramma 2014 en zijn convergentieprogramma 2014 ingediend. Om met de onderlinge verbanden rekening te houden, zijn beide programma’s tegelijkertijd geëvalueerd.

               (9)

               De doelstelling van de in het convergentieprogramma 2014 geschetste begrotingsstragie is het corrigeren van het buitensporig tekort tegen 2016 en het tegelijkertijd terugkeren naar een traject in de richting van duurzame economische groei. Om dit doel te bereiken, is permanente verlaging van het tekort voorzien, van 4,9 % van het bbp in 2013 tot minder dan 3 % van het bbp tegen 2016, de termijn die is vastgelegd voor de correctie van het buitensporig tekort. Volgens het convergentieprogramma zal de overheidsschuld maximaal oplopen tot 72 % van het bbp in 2014, in het jaar daarna licht teruglopen en vervolgens afvlakken. Het macro-economische scenario dat aan de begrotingsprognoses in het convergentieprogramma ten grondslag ligt, is voor de hele programmaperiode optimistisch. Volgens het scenario van het convergentieprogramma stagneert het bbp in 2014, terwijl er in 2015 een gematigde groei van 1,2 % wordt verwacht; volgens de voorjaarsprognoses 2014 van de Commissiediensten wordt dit respectievelijk een krimp van 0,6 % en een groei van 0,7 %. De cijfers in het convergentieprogramma met betrekking tot de begrotingsprognose wijken af van de normen van het Europees systeem van nationale en regionale rekeningen (ESR), waardoor deze inconsistent zijn met gegevens uit het verleden en het macro-economische scenario, en een passende vergelijking met de voorjaarsprognoses 2014 van de Commissiediensten wordt belemmerd. Daarnaast is het convergentieprogramma niet gedetailleerd genoeg met betrekking tot de consolidatiemaatregelen voor 2015 en 2016, met name aan de uitgavenzijde. Volgens de voorjaarsprognoses 2014 van de Commissiediensten bereikt het nominale saldo naar verwachting 3,8 % en 3,1 % van het bbp in respectievelijk 2014 en 2015. Nadat de nodige aanpassing is verricht om ervoor te zorgen dat deze prognoses vergelijkbaar zijn met de in het kader van de buitensporigtekortprocedure vastgestelde doelstellingen (door het effect van de overdracht van vermogen uit de tweede pensioenpijler buiten beschouwing te laten), is de prognose van de Commissie voor het tekort 4,6 % van het bbp in 2014 en 3,8 % in 2015.
               Het convergentieprogramma is het eerste verslag over de maatregelen die de autoriteiten hebben genomen naar aanleiding van de inleiding van de buitensporigtekortprocedure op 28 januari 2014; op 2 juni 2014 heeft de Commissie een mededeling gepubliceerd, waarin de door Kroatië genomen maatregelen worden beoordeeld. Volgens de prognose wordt het streefcijfer voor het nominale tekort in 2014 bereikt en ligt het tekort in 2015 iets boven het streefcijfer. De verbetering van het structurele overheidssaldo bereikt de vereiste cijfers in 2014 en 2015 net niet. Ten slotte ligt de verandering van het structurele saldo onder de aanbevolen inspanning, maar wordt de inspanning gemeten op basis van de onderliggende waarde van de discretionaire maatregelen zowel in 2014 als in 2015 wel verwezenlijkt. Teneinde het negatieve effect op de groei te verminderen en de houdbaarheid van de consolidatie te verbeteren, moet er meer aandacht worden besteed aan de kwaliteit van de maatregelen en moet er een overgang naar maatregelen aan de uitgavenzijde plaatsvinden. Uitgaande van de beoordeling van het convergentieprogramma en de prognoses van de Commissie, is de Raad overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1466/97 van mening dat Kroatië voorafgaand aan 30 april 2014 zoals aanbevolen doeltreffende maatregelen heeft getroffen om het buitensporig tekort te corrigeren, maar dat er extra inspanningen nodig zijn teneinde te voldoen aan de aanbeveling in het kader van de buitensporigtekortprocedure om het buitensporig tekort tegen 2016 te corrigeren en de geloofwaardigheid van de correctie te waarborgen.

               (10)

               Maatregelen in het kader van de begrotingsconsolidatie dienen erop te zijn gericht de kwaliteit van de openbare financiën te verhogen met het oog op het verbeteren van de doeltreffendheid, met name op het gebied van loon-, socialezekerheids- en subsidieuitgaven en de verschaffing van voldoende begrotingsruimte om voorrang te verlenen aan groeibevorderende uitgaven, waaronder voor projecten die door de Unie worden gefinancierd. De afgelopen jaren heeft Kroatië aanzienlijke hervormingen in zijn begrotingskader doorgevoerd. Er bestaan echter nog steeds zwakke punten op het gebied van de begrotingsplanning, de doeltreffende beheersing van de uitgaven en de consistente toepassing van budgettaire beperkingen, hetgeen negatieve gevolgen voor het begrotingsbeleid heeft. Hoewel er onlangs andere begrotingsregels zijn opgesteld, dienen deze nog verder te worden verbeterd. In het bijzonder wordt de doeltreffendheid van het begrotingskader ondermijnd door het ontbreken van preventieve mechanismen, gebrekkige naleving van de schuldregel en de onduidelijke formulering van de regel inzake structureel begrotingsevenwicht. De oprichting van het Comité Begrotingsbeleid is een welkome stap, maar aanvullende maatregelen worden noodzakelijk geacht om de positie ervan in de planning en het toezicht ten aanzien van de begroting te versterken, met name haar onafhankelijkheid ten opzichte van alle begrotingsautoriteiten.

               (11)

               Kroatië staat voor de moeilijke taak naar begrotingsconsolidatie te streven zonder schade toe te brengen aan het concurrentievermogen en de vooruitzichten op economisch herstel. Daarbij komt dat de ontvangstenzijde van de overheidsfinanciën wordt ingeperkt door een zeer nauwe omschrijving van de belastinggrondslagen die voor stabiele belastingopbrengsten zorgen en een gering verstorend effect op de groei hebben. In dat verband is er in het nationale hervormingsprogramma een plan aangekondigd om in 2016 een periodieke belasting op onroerend goed in te voeren, maar de operationele opzet ervan, waaronder de belastinggrondslag, moet nog worden gespecificeerd. Kroatië is ook vastbesloten maatregelen te nemen om de naleving van de belastingwetgeving te verbeteren door de grijze economie terug te dringen. Op dit gebied zijn er stappen ondernomen. Door de geleidelijke invoering van fiscale kasregisters is het toezicht op transacties verbeterd, waardoor de belastingontvangsten zijn toegenomen. Door de reorganisatie van de belastingadministratie worden naar verwachting de efficiëntie en doeltreffendheid van de belastinginning verbeterd alsmede de nalevingslasten voor de belastingplichtigen verlaagd. Gezien de behoefte aan begrotingsconsolidatie en rekening houdend met gegevens die wijzen op aanzienlijke bedragen aan niet-geïnde belastingen, zijn er blijkbaar mogelijkheden om de efficiëntie van de belastinginning verder te verhogen en moeten de inspanningen worden voortgezet om de naleving van de belastingwetgeving te verbeteren door de belastingplichtigen de beschikking te geven over meer e-diensten.

               (12)

               Kroatië heeft maatregelen getroffen met het oog op het verbeteren van de houdbaarheid en de toereikendheid van de pensioenen: vanaf november 2010 worden de pensioengerechtigde leeftijd, de leeftijd voor vervroegd pensioen en de wachttijd voor vrouwen geleidelijk verhoogd met het doel deze tegen 2030 volledig te harmoniseren. In december 2013 zijn er wijzigingen van de pensioenverzekeringswet vastgesteld op basis waarvan de pensioengerechtigde leeftijd van 65 naar 67 jaar en de leeftijd voor vervroegd pensioen van 60 naar 62 jaar worden verhoogd. Deze verhoging treedt echter pas met ingang van 2031 in werking; gezien de demografische tendensen is dat niet ambitieus genoeg. Ondanks de hervormingen die de afgelopen jaren zijn doorgevoerd, bestaan er nog diverse mogelijkheden voor vervroegd pensioen. Gezien het grote aantal vrijstellingen bieden de kortingen bij vervroegd pensioen en de bonus bij laat pensioen weinig stimulansen om, te blijven werken tot de pensioengerechtigde leeftijd, waardoor het arbeidsaanbod en de houdbaarheid van het pensioenstelsel negatief worden beïnvloed. De wet inzake het centrale orgaan voor forensische expertise is in 2013 aangenomen om de instroom van ontvangers van een invaliditeitspensioen te beperken en fraude terug te dringen door de beoordeling van invaliditeit te harmoniseren. Dit is zeker noodzakelijk, evenals de verhoging van het aantal inspecties, maar het effect op de uitgaven zal afhankelijk zijn van de wijze waarop de maatregelen worden uitgevoerd en de mate waarin besluiten worden gehandhaafd. Pensioenen in het kader van speciale regelingen die boven een bepaalde drempelwaarde uitkwamen, zijn tijdelijk met 10 % teruggebracht, en de indexering van deze pensioenen is gekoppeld aan een bbp-waarde. Hoewel er recentelijk pogingen zijn ondernomen om de uitgaven terug te dringen en de transparantie te verbeteren, is de convergentie van pensioenen in het kader van speciale regelingen in de richting van algemene regels te traag en te beperkt, en is de algehele vooruitgang nog steeds gering.

               (13)

               De gezondheidsresultaten die in de sector gezondheidszorg worden bereikt, zijn redelijk goed en diensten zijn, met enige regionale variatie, toegankelijk, maar het stelsel zet de overheidsfinanciën zwaar onder druk. De autoriteiten hebben geconstateerd dat het ziekenhuisnetwerk op bepaalde punten inefficiënt is en dat die punten kunnen worden gecorrigeerd. Het masterplan voor de reorganisatie van de ziekenhuiszorg dat in maart 2014 is gepresenteerd, voorziet in maatregelen waarmee de kosteneffectiviteit kan worden verbeterd, zoals de rationalisering van het ziekenhuisnetwerk, gemiddeld kortere verblijven in het ziekenhuis, een betere toewijzing van ziekenhuisbedden, waaronder voor langdurige zorg, en verdere wijzigingen van de financiering van ziekenhuizen. Om te waarborgen dat het plan in de praktijk wordt omgezet, dient er voor sterke controle- en uitvoeringscapaciteiten in de ziekenhuizen en de centrale overheid te worden gezorgd. De langdurige zorg valt zowel onder het gezondheidszorgstelsel als onder het socialezekerheidsstelsel en wordt gekenmerkt door een lage dekkingsgraad en beperkte beschikbaarheid van formele zorg, hoge kosten voor de zorgverlening en lange wachtlijsten.

               (14)

               Kroatië heeft wat betreft de werkgelegenheid en participatiegraad een van de laagste scores in de Unie, met name voor jongeren en ouderen. Deze arbeidsmarktcijfers houden niet alleen verband met cyclische ontwikkelingen, maar deels ook met het institutioneel en beleidskader. Kroatië heeft arbeidsmarkthervormingen doorgevoerd om de flexibiliteit op de arbeidsmarkt te vergroten. De eerste fase van de hervormingen was gericht op de regulering van arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd en is voltooid in 2013. De regering heeft in januari 2014 een tweede wetsvoorstel goedgekeurd, op basis waarvan de ontslagkosten worden verlaagd door procedures in te korten en te vereenvoudigen en de arbeidstijden flexibeler worden. Bovendien zouden er meer flexibele werkgelegenheidsvormen worden ingevoerd, zoals deeltijdcontracten. Door deze maatregelen zou Kroatië wat betreft de ontslagrechtindex in grote lijnen dezelfde score als de andere lidstaten behalen. Hoewel deze hervormingen naar verwachting een positief effect op de algehele werkgelegenheid hebben, bergen zij ook een verhoogd risico op segmentatie op de arbeidsmarkt, onder meer met betrekking tot de ontwikkeling van arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd. Ondanks de in Kroatië heersende combinatie van betrekkelijk hoge lonen en zeer lage werkgelegenheid, zijn er momenteel geen plannen om veranderingen in de loonvormingsinstellingen aan te brengen. Hoewel de werkloosheid blijft stijgen, liggen de uitgaven en de dekking van actieve arbeidsmarktbeleidsmaatregelen gericht op verbeterde toegang tot en een langduriger verblijf op de arbeidsmarkt nog steeds onder het gemiddelde, met name ten aanzien van jongeren, langdurig werklozen en oudere werknemers. De administratieve capaciteit van de Kroatische openbare dienst voor arbeidsvoorziening staat onder meer op regionaal niveau zwaar onder druk. Er bestaat geen algemeen systeem voor de observatie en evaluatie van ontwikkelingen en behoeften van de arbeidsmarkt, waaronder prognoses van de behoefte aan vaardigheden. Evenmin worden de actieve arbeidsmarktbeleidsmaatregelen regelmatig geëvalueerd. Er wordt betrekkelijk veel zwartgewerkt.

               (15)

               De situatie op de arbeidsmarkt is met name zorgelijk voor jongeren, aangezien de jeugdwerkloosheid sterk is gestegen en in 2013 bijna 50 % heeft bereikt. Ook het aandeel aan jongeren dat geen opleiding of onderwijs volgt en geen werk heeft, blijft stijgen. Er dient onder meer dringend aandacht te worden bestaand aan het bereiken van niet-geregistreerde jongeren en het mobiliseren van de particuliere sector om meer leerlingplaatsen aan te bieden, overeenkomstig de doelstellingen van de jongerengarantie. Verder wordt Kroatië op alle onderwijsniveaus met ernstige problemen geconfronteerd, met name wat betreft de arbeidsmarktrelevantie en de kwaliteit van het onderwijsaanbod. Er is een gebrek aan werkplekleren en beroepskeuzebegeleiding in het secundair en tertiair onderwijs. Daarnaast zijn de werkgevers nauwelijks betrokken bij het beroepsonderwijs, de beroepsopleidingen, het secundair en het tertiair onderwijs. De arbeidsparticipatie van jongeren die hun opleidingen net hebben afgerond, is aanzienlijk lager dan in de rest van de Unie. Het achterhaalde stelsel voor beroepsonderwijs en -opleiding wordt momenteel hervormd door middel van de invoering van nieuwe leerplannen. Het kwalificatiekader en de strategie inzake onderwijs, wetenschap en technologie zijn nog niet ingevoerd, maar zijn gericht op de verbetering van onderwijsresultaten en de afstemming daarvan op de behoeften van de arbeidsmarkt.

               (16)

               Hoge werkloosheid en lage arbeidsmarktparticipatie hebben een nadelige invloed op de maatschappelijke situatie in Kroatië. Het aandeel van mensen die zijn blootgesteld aan het risico op armoede en sociale uitsluiting is de afgelopen jaren toegenomen en ligt aanzienlijk boven het EU-gemiddelde. Door de opzet van het uitkeringsstelsel kunnen ontvangers meerdere uitkeringen krijgen die elkaar overlappen. Wanneer ontvangers aan het werk gaan, komen zij niet meer in aanmerking voor een deel van deze uitkeringen, hetgeen inhoudt dat er negatieve prikkels zijn verbonden met de intrede op de arbeidsmarkt. momenteel is de toekenning van inkomenssteun en uitkeringen verspreid over een groot aantal instellingen en overheidsniveaus, worden regelingen inconsistent toegepast en bestaan er overlappingen. Bij de wet op de sociale voorzieningen van 2013 is strengere inkomensafhankelijkheid ingevoerd en zijn vier van de meer dan 70 uitkeringen op nationaal niveau, waaronder een aantal op specifieke groepen gerichte uitkeringen, samengevoegd tot één uitkering, namelijk het algemene minimuminkomen. Er is een nationaal centraal loket ingevoerd, dat tegen 2016 alle uitkeringen op nationaal niveau zal verstrekken. Systematische controle en evaluatie zal echter moeilijk zijn, aangezien de regelingen en programma's betreffende inkomenssteun op lokaal en regionaal niveau alsmede de diverse op specifieke categorieën van de bevolking gerichte inkomensonafhankelijke uitkeringen niet zijn geïntegreerd. Hoewel er vanaf 2011 verschillende wetswijzigingen zijn uitgevoerd, zijn de uitkeringsstelsels nog niet voldoende gericht op degenen die het meest behoefte aan ondersteuning hebben.

               (17)

               Het huidige regelgevingskader waaraan moet worden voldaan om in Kroatië zaken te doen, houdt een zware last voor bedrijven in, onder meer door een gebrek aan rechtszekerheid, te weinig transparantie bij de besluitvorming (met name op lokaal niveau) en talrijke parafiscale heffingen. Bovendien zorgen de hoge mate van versnippering van de verantwoordelijkheden van de overheidsdiensten op regionaal en lokaal niveau alsmede de ingewikkelde verdeling van de verantwoordelijkheden tussen ministeries en agentschappen op centraal niveau ervoor dat het moeilijk is zakelijke beslissingen te nemen en dat administratieve procedures traag verlopen. De centrale overheid hanteert een gestructureerde benadering om belemmeringen voor het bedrijfsleven op te sporen, maar er wordt geen consistente methode voor het meten van de administratieve lasten toegepast, waardoor de reeds genomen maatregelen minder doeltreffend zijn. Het bestaande centrale loket voor het bedrijfsleven heeft slechts een beperkte functie. Het toezicht op overheidssubsidies en -garanties moet worden gerationaliseerd en verbeterd; een centraal register van bedrijven en particulieren waaraan steun is verstrekt, zou een eerste stap in deze richting zijn. Kroatië is begonnen met hervormingen om de administratieve capaciteiten van de overheidsdiensten te versterken en hun klantgerichtheid ten opzichte van de burgers en het bedrijfsleven te verbeteren. De kwaliteit van de publieke governance blijft echter laag, de coördinatie tussen de verschillende overheidsniveaus is zwak en er wordt weinig of op te formalistische wijze gebruik gemaakt van wetenschappelijk gefundeerde beleidsvorming en evaluatie. De vaststelling van de strategie voor de hervorming van de overheidsdiensten is een stap in de goede richting; deze strategie dient op alle overheidsniveaus nauwgezet te worden uitgevoerd. Bij de tenuitvoerlegging van de pretoetredingsfondsen hebben zich gebreken op het gebied van strategische planning en institutionele capaciteit alsmede zwakke punten bij de uitwerking en follow-up van projecten voorgedaan.

               (18)

               Bedrijven in het bezit van de staat of waarin de staat zeggenschap heeft, ondervinden negatieve gevolgen van zwakke governance en van het feit dat de uitvoering van de nieuwe strategie voor het beheer van de overheidsmiddelen en -bedrijven vertraging heeft opgelopen. Er is momenteel geen op concurrentie gebaseerde selectieprocedure voor leden van raden van toezicht en managers, en benoemingen worden niet bekendgemaakt. Er zijn maatregelen genomen om het fraudebestrijdingskader te verbeteren, maar er moet meer worden gedaan om corruptie op alle bestuursniveaus te voorkomen. De belangrijkste ontbrekende schakels in het corruptiebestrijdingskader zijn momenteel onder andere doeltreffende verificatiemechanismen met betrekking tot de bekendmaking van belangenconflicten en activa door overheidsfunctionarissen, alsmede specifieke waarborgen voor bedrijven in het bezit van de staat of waarin de staat zeggenschap heeft. De controlebevoegdheden van de commissie voor het oplossen van belangenconflicten zijn afhankelijk van de bevoegdheden waarover andere autoriteiten beschikken en de mate waarin zij proactief te werk gaan. Er zijn vorderingen gemaakt met betrekking tot het verbeteren van de transparantie van de procedures voor openbare aanbestedingen, maar er wordt niet stelselmatig gebruik gemaakt van instrumenten voor risicobeoordeling en er schijnt te weinig prioriteit te worden toegekend aan kwetsbare sectoren. Het toezicht op de doeltreffende tenuitvoerlegging van de regels inzake openbare aanbestedingen moet worden versterkt, onder meer met het oog op de toewijzing van EU-middelen in de komende jaren.

               (19)

               De brede toepassing in 2013 van de procedure van surseance van betaling heeft enig succes opgeleverd bij het aanpakken van problemen met betrekking tot de schuldendienst waarmee bedrijven worden geconfronteerd in het kader van ingewikkelde, dure en langdurige faillissementsprocedures. Dit instrument kan echter nog aanzienlijk worden versterkt door een aantal tekortkomingen ervan, zoals de ontoereikende verduidelijking van de rol die de staat in het proces speelt, aan te pakken, onder meer door de rol van handelsrechtbanken bij de beoordeling van schuldvorderingen en solide herstructureringsplannen te versterken, door het toepassingsgebied van de procedure uit te breiden om doeltreffende herstructurering mogelijk te maken voordat de debiteur insolvent wordt, en door gebreken bij de toepassing van de wet aan te pakken. Hoewel er een aantal hervormingen is doorgevoerd om de doeltreffendheid van het rechtsstelsel te verbeteren, duren gerechtelijke procedures in burgerlijke, handels- en bestuursrechtelijke rechtszaken buitenproportioneel lang, in het bijzonder in eerste aanleg. De achterstand bij de afhandeling van rechtszaken is in 2013 toegenomen en is zeer groot, in het bijzonder met betrekking tot burgerlijke en handelsprocedures. Inspanningen om prikkels te creëren en deze toe te passen met het doel rechtszaken binnen een redelijke termijn af te sluiten en buitengerechtelijke schikkingen te bevorderen, blijven in het bijzonder bij geringe vorderingen noodzakelijk om ervoor te zorgen dat deze problemen worden aangepakt, aangezien deze een belemmering voor zakelijke activiteiten vormen en Kroatië minder aantrekkelijk maken voor rechtstreekse investeringen uit het buitenland.

               (20)

               Dankzij de door de Kroatische nationale bank gehanteerde behoudende aanpak ten aanzien van macroprudentiële regulering, in het bijzonder met betrekking tot kapitaalniveaus, beschikken de banken over een mate van veerkracht die nuttig is gebleken, gezien de problemen waarmee zij als gevolg van de zwakke economie worden geconfronteerd. Aangezien de economie voor het zesde opeenvolgende jaar in recessie is en het aantal oninbare leningen toeneemt, wordt de kwaliteit van de activa van de banken bedreigd. Het is toe te juichen dat bepaalde portfolio's van de vier grootste Kroatische banken, die in buitenlands bezit zijn, in het kader van het nieuwe gemeenschappelijk toezichtsmechanisme voor de eurozone zullen worden onderworpen aan een doorlichting van de kwaliteit van activa en een stresstest. Een aantal portfolio's dat uit Kroatisch perspectief van essentieel belang is, valt hier echter niet onder, aangezien de portfolio's worden geselecteerd aan de hand van hun relevantie op bankconcernniveau. Bovendien vallen middelgrote en kleine banken hier niet onder; deze kunnen lagere kapitaalniveaus en activa van mindere kwaliteit hebben, maar toch van belang zijn voor de financiële stabiliteit. Door de exercitie in het kader van het gemeenschappelijk toezichtsmechanisme aan te vullen met een extra diagnostische toezichtstest die specifiek op het Kroatische financiële systeem is toegesneden (en die van toepassing zou zijn op significante portfolio's van Kroatische dochterondernemingen die niet onder het gemeenschappelijk toezichtsmechanisme vallen en op de belangrijkste middelgrote en kleinere banken), zou het algemene inzicht in de classificatie van leningen van banken en de deugdelijkheid van hun voorzieningen voor verliezen in verband met kredietverlening worden verbeterd.

               (21)

               In de context van het Europees semester heeft de Commissie een brede analyse van het economische beleid van Kroatië verricht. Zij heeft het nationale hervormingsprogramma en het convergentieprogramma beoordeeld. Daarbij heeft zij niet alleen gekeken naar de relevantie ervan voor een houdbaar budgettair en sociaaleconomisch beleid in Kroatië, maar is zij ook nagegaan of de EU-regels en -richtsnoeren in acht zijn genomen, gezien de noodzaak de algemene economische governance van de Unie te versterken door middel van een EU-inbreng in toekomstige nationale besluiten. Haar aanbevelingen in het kader van het Europees semester worden in de onderstaande aanbevelingen 1 tot en met 8 weergegeven.

               (22)

               In het licht van deze beoordeling heeft de Raad het convergentieprogramma van Kroatië onderzocht. Zijn advies (4) daarover is met name in onderstaande aanbeveling 1 weergegeven.

               (23)

               In het licht van de diepgaande evaluatie van de Commissie en deze beoordeling heeft de Raad het nationale hervormingsprogramma en het convergentieprogramma onderzocht. Zijn aanbevelingen op grond van artikel 6 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 zijn in de onderstaande aanbevelingen 1 tot en met 8 weergegeven.

         BEVEELT AAN dat Kroatië in de periode 2014-2015 actie zou moeten ondernemen om:

               1.

               De voor 2014 genomen begrotingsmaatregelen volledig uit te voeren. De begrotingsstrategie te versterken en daarbij de voor 2015 en 2016 aangekondigde maatregelen nader te specificeren alsmede aanvullende permanente, voor de groei bevorderlijke maatregelen in overweging te nemen om een duurzame correctie van het buitensporige tekort tegen 2016 te waarborgen. Tegelijkertijd te waarborgen dat de structurele aanpassingsinspanning wordt verwezenlijkt die in de aanbeveling van de Raad in het kader van de buitensporigtekortprocedure is bepaald. De prognoses van het programma af te stemmen op de ESR-normen en de vereisten van het stabiliteits- en groeipact. Maatregelen te nemen om de controle over de uitgaven te versterken. Uiterlijk in maart 2015 een diepgaande controle van de uitgaven uit te voeren. Het proces van de begrotingsplanning te versterken, met name door de nauwkeurigheid van de macro-economische en budgettaire prognoses te verbeteren, het bindende karakter van de jaarlijkse uitgavenplafonds en de uitgavenplafonds op middellange termijn te versterken alsmede de opzet van de begrotingsregels te verbeteren. Uiterlijk in oktober 2014 het recentelijk opgerichte Comité Begrotingsbeleid in wetgeving te verankeren, de onafhankelijkheid ervan ten opzichte van alle begrotingsautoriteiten te versterken, het mandaat ervan uit te breiden, in het bijzonder met betrekking tot het toezicht op alle begrotingsregels en de ex-ante en ex-post beoordeling van prognoses, en voor toereikende middelen te zorgen. Op basis van de in het nationale hervormingsprogramma geschetste plannen een concrete strategie te presenteren om de terugkerende belasting op onroerend goed te hervormen. De aanzet te geven voor een proces met betrekking tot de verslaglegging over en de beoordeling van belastinguitgaven. De naleving van de belastingwetgeving te verbeteren, met name door de efficiëntie van de belastingadministratie verder te verbeteren; uiterlijk eind 2014 een actieplan daartoe te presenteren.

               2.

               De toegang tot vervroegd pensioen te verminderen. Uiterlijk in maart 2015 wetgeving vast te stellen om de geplande harmonisering van de wettelijke pensioenleeftijden van vrouwen en mannen te versnellen en de geplande verhoging van de wettelijke pensioenleeftijd aan te passen tot 67 jaar. Ervoor te zorgen dat de beoordelingen en controles met betrekking tot invaliditeitspensioen strenger worden en de integratie van in het kader van speciale regelingen verstrekte pensioenen in het algemeen pensioenstelsel te versnellen. De kosteneffectiviteit in de gezondheidszorgsector, waaronder in ziekenhuizen, te verbeteren.

               3.

               Uiterlijk in maart 2015 na overleg met de sociale partners de tweede fase van de hervorming van het arbeidsrecht uit te voeren, met name met betrekking tot de voorwaarden op het gebied van ontslag en werktijden, teneinde verdere segmentatie op de arbeidsmarkt, onder meer voor jongeren, te voorkomen. Het systeem voor loonvorming te evalueren om de ontwikkeling van de productiviteit en de salarisvoorwaarden beter op elkaar af te stemmen. Uiterlijk eind 2014 de conclusies van deze evaluatie te presenteren. De doeltreffendheid en het bereik van het actieve arbeidsmarktbeleid te verbeteren door de administratieve capaciteiten van de publieke arbeidsvoorzieningsdiensten te vergroten, waaronder op regionaal niveau, en door ervoor te zorgen dat er meer jonge langdurig werklozen en oudere werknemers worden bereikt. Prioriteit te geven aan het bereiken van niet-geregistreerde jongeren en de particuliere sector te mobiliseren om meer leerlingplaatsen aan te bieden, overeenkomstig de doelstellingen van de jongerengarantie. Uiterlijk eind 2014 plannen uit te stippelen om zwartwerk tegen te gaan. Maatregelen te nemen om de relevantie voor de arbeidsmarkt en de kwaliteit van de onderwijsresultaten te verbeteren door middel van de modernisering van de kwalificatiesystemen, het invoeren van kwaliteitsborgingsstelsels en het verbeteren van de overgang tussen opleiding en werk, in het bijzonder door het versterken van het beroepsonderwijs en werkplekleren.

               4.

               Uiterlijk eind 2014 de belasting- en uitkeringsstelsels te evalueren en een actieplan te presenteren dat is gericht op verbetering van de reactivering van niet-actieven en werklozen. De doeltreffendheid en de transparantie van het stelsel van sociale bescherming te verbeteren door de uitkeringen verder te consolideren, de criteria om voor uitkeringen in aanmerking te komen uniform te maken en de gegevens van alle betrokken niveaus en overheidsentiteiten in een „centraal loket” aan elkaar te koppelen. De doeltreffendheid en deugdelijkheid van de bijstandsuitkeringen te verbeteren door deze doelgerichter te maken.

               5.

               Verdere maatregelen te nemen om het zakelijke klimaat te verbeteren. In het bijzonder uiterlijk in maart 2015 doelstellingen vast te leggen om de administratieve vereisten, met inbegrip van parafiscale heffingen, aanzienlijk te verminderen. De hoge mate van fragmentatie en overlappende verantwoordelijkheden aan te pakken door de administratieve processen te stroomlijnen en door het besluitvormings- en verantwoordingskader op diverse overheidsniveaus alsmede op het niveau van de centrale overheid tussen ministeries en agentschappen duidelijker te maken. De administratieve capaciteit en de strategische planning van de met het beheer van Europese structuur- en investeringsfondsen belaste eenheden te verbeteren en deze eenheden te voorzien van een adequaat en stabiel personeelsbestand.

               6.

               Uiterlijk in oktober 2014 een gedetailleerd plan voor het beheer van onroerend goed in staatsbezit voor het jaar 2015 te presenteren. Te waarborgen dat bedrijven waarin de staat zeggenschap heeft op transparante en verantwoorde wijze worden beheerd, met name door de invoering van strengere bekwaamheidseisen voor managers en leden van raden van toezicht die door de staat worden benoemd en door de oprichting van een openbaar register betreffende aanstellingen. De preventie van corruptie bij de overheid en bij bedrijven die eigendom van de staat zijn of waarin de staat zeggenschap heeft te versterken, onder meer door de controlebevoegdheid van de commissie voor het oplossen van belangenconflicten uit te breiden. De transparantie en efficiëntie van openbare aanbestedingen op centraal en lokaal niveau te verbeteren alsmede de capaciteit met betrekking tot het toezicht op de uitvoering ervan en het opsporen van onregelmatigheden te vergroten.

               7.

               Uiterlijk eind 2014 de rol te versterken die de handelsrechtbanken spelen bij het toezicht op de transparantie en wettigheid van de toepassing van de procedure van surseance van betaling. Een evaluatie uit te voeren van de insolventie-/illiquiditeitstest die verplicht is om toegang te krijgen tot de schikkingsprocedure bij faillissementen en het insolventie-/liquidatieproces te stroomlijnen teneinde het in te korten. De kwaliteit en efficiëntie van het gerechtelijk bestel te verhogen, met name door prikkels te bieden om gerechtelijke procedures in burgerlijke, handels- en bestuursrechtelijke rechtszaken binnen een redelijke termijn af te sluiten, en gebruik te maken van buitengerechtelijke schikkingen, in het bijzonder bij geringe vorderingen.

               8.

               De doorlichting van de kwaliteit van activa en de stresstest van de Europese Centrale Bank voor 2014 aan te vullen, een nauwkeurige portfoliocontrole uit te voeren die specifiek is afgestemd op de financiële sector in Kroatië, waarbij de nadruk wordt gelegd op belangrijke portfolio's die niet onder de exercitie van de Europese Centrale Bank vallen en op belangrijke middelgrote en kleinere banken.

      Gedaan te Brussel, 8 juli 2014.

            Voor de Raad

            De voorzitter

         P. C. PADOAN

      (1)  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

      (2)  PB L 306 van 23.11.2011, blz. 25.

      (3)  Gehandhaafd voor 2014 bij Besluit 2014/322/EU van de Raad van 6 mei 2014 betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten voor 2014 (PB L 165 van 4.6.2014, blz. 49).

      (4)  Uit hoofde van artikel 9, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1466/97.