title: Aanbeveling (EU) 2021/2122 van de Raad van 26 november 2021 over een pact voor onderzoek en innovatie in Europa

text:
               2.12.2021

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               L 431/1

      AANBEVELING (EU) 2021/2122 VAN DE RAAD
      van 26 november 2021
      over een pact voor onderzoek en innovatie in Europa
      DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
      Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 292 in samenhang met artikel 182, lid 5,
      Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
      Overwegende hetgeen volgt:

                  (1)

                  Op 30 september 2020 heeft de Commissie een mededeling over “Een nieuwe EOR voor onderzoek en innovatie” aangenomen, waarin zij een nieuwe visie voor de Europese Onderzoeksruimte (EOR) uiteenzet en het voornemen aankondigt een pact voor onderzoek en innovatie (O&I) in Europa voor te stellen.

                  (2)

                  In de conclusies van de Raad over de nieuwe Europese Onderzoeksruimte, die op 1 december 2020 zijn aangenomen, worden de lidstaten en de Commissie opgeroepen om in 2021 een EOR-beleidsagenda en een gelaagd bestuursmodel te ontwikkelen om de nieuwe ambitie voor de EOR te realiseren.

                  (3)

                  De afgelopen twee decennia heeft de totstandbrenging van de EOR bijgedragen aan enkele belangrijke verwezenlijkingen op gebieden als onderzoeksinfrastructuur, open wetenschap, transnationale en internationale samenwerking, genderevenwicht in O&I, gezamenlijke programmering, onderzoeksloopbanen en de mobiliteit van onderzoekers, alsmede structurele hervormingen. Onlangs is het algemene tempo van de vooruitgang op het gebied van O&I op Unie-niveau echter gedaald, en er moet meer worden gedaan om die trend te keren.

                  (4)

                  Om mondiale uitdagingen aan te pakken en het concurrentievermogen van Europa te ondersteunen, moet bij internationale samenwerking middels de EOR rekening worden gehouden met de prioriteiten van de externe betrekkingen van de Unie, uitgaande van multilateralisme en evenwichtige wederzijdse openheid, en moet een gelijk speelveld en wederkerigheid worden bevorderd op basis van fundamentele waarden en gemeenschappelijke randvoorwaarden.

                  (5)

                  Om te komen tot een EOR die klaar is voor de toekomst, moet de coördinatie worden versterkt en de samenhang worden vergroot tussen het Unie-, het nationale en het regionale beleid. In de mededeling van de Commissie “Een nieuwe EOR voor onderzoek en innovatie” wordt opgeroepen om de lidstaten te mobiliseren rond gemeenschappelijke kernbeginselen en -waarden en om gedeelde prioritaire actiegebieden vast te stellen. Dit is met name van belang in een tijd waarin meer en gerichtere nationale en regionale financiering en hervormingen nodig zijn om versneld bij te dragen aan de duurzameontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties (VN), de groene transitie en de digitale transformatie en de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs uit te voeren, conform de doelstellingen van de Europese Green Deal.

                  (6)

                  Er is een gemeenschappelijk pakket beginselen en waarden nodig om O&I in de Unie opnieuw solide grondslagen te geven, waarbij waarden (ethiek en integriteit, vrijheid van wetenschappelijk onderzoek, gendergelijkheid en gelijke kansen) worden benadrukt, voorzien wordt in betere arbeidsomstandigheden (vrij verkeer van onderzoekers, kennis en technologie in de hele Unie, streven naar excellentie, waardecreatie en impact van O&I) en er meer wordt samengewerkt (coördinatie, samenhang, toewijding, mondiaal bereik, inclusiviteit, maatschappelijke verantwoordelijkheid).

                  (7)

                  Gedeelde prioriteitsgebieden moeten voor de belanghebbenden duidelijk maken welke gebieden en acties de Unie en haar lidstaten als hun gemeenschappelijke prioriteiten beschouwen en waarvoor zij toezeggen in variabele geometrie te zullen samenwerken, door een stabiel kader voor beleidsmakers, publieke financiers, particuliere investeerders en uitvoerenden tot stand te brengen.

                  (8)

                  In zijn conclusies over de nieuwe Europese Onderzoeksruimte bevestigde de Raad de doelstelling om 3 % van het bbp van de Unie in onderzoek en ontwikkeling (O&O) te investeren. Om prioriteit te geven aan investeringen en hervormingen, kunnen de lidstaten hun nationale streefcijfer actualiseren conform nieuwe Unieprioriteiten en nationale omstandigheden.

                  (9)

                  Om hun nationale strategie voor het halen van het streefcijfer van 3 % nader in te vullen, worden de lidstaten aangemoedigd aanvullende subdoelstellingen te overwegen, met het juiste evenwicht tussen een voldoende ambitieuze en een haalbare en realistische EOR-agenda, ook voor de lidstaten op nationaal niveau.

                  (10)

                  De versterking van de EOR vereist nauwere samenwerking tussen de lidstaten en de Europese Commissie. Dit kan worden bereikt indien de Commissie een vereenvoudigd toezicht- en coördinatiesysteem voor wederzijds leren en een versterkte bilaterale en multilaterale dialoog opzet.

                  (11)

                  De coördinatie van Unie- en nationale, inclusief regionale, investeringen en hervormingen moet worden verbeterd om de nationale onderzoeks- en innovatiesystemen (O&I) te versterken en hun effect op Unieniveau te vergroten: het nationale onderzoeks- en innovatiebeleid stimuleert weliswaar de ontwikkeling van nationale systemen voor het bereiken van nationale doelstellingen, maar draagt ook bij tot de EOR-doelstellingen en andere gedeelde prioriteiten van de Unie op strategische gebieden van gemeenschappelijk belang,

            BEVEELT HIERBIJ HET VOLGENDE AAN:
      I.   Waarden en beginselen voor onderzoek en innovatie in de Unie

                  1.

                  De lidstaten moeten het volgende gemeenschappelijke pakket waarden en beginselen voor O&I in de Unie toepassen in hun O&I-systemen, in nauwe samenwerking met de belanghebbenden. Deze waarden en beginselen moeten de lidstaten en de Unie ook bevorderen in hun wisselwerking met derde landen om een gelijk speelveld en gemeenschappelijke randvoorwaarden tot stand te brengen.

         Waarden hooghouden

                  a)

                  Ethiek en integriteit van O&I: onderzoekers, onderzoeksprocessen en het onderzoeks- en innovatiesysteem in het algemeen moeten voldoen aan strikte ethische en integriteitsregels en -praktijken, die de basis vormen voor verantwoordelijk en betrouwbaar onderzoek zonder ongepaste beïnvloeding, een noodzakelijke voorwaarde voor het bereiken van excellentie, en onderzoekers ondersteunen om meer hun verantwoordelijkheid te nemen om zich te behoeden voor vooroordelen en het methodologisch te kort schieten, en de verspreiding van pseudowetenschap en misinformatie tegen te gaan door meer energie te besteden aan het verspreiden van wetenschap en de pedagogie daarvan;

                  b)

                  vrijheid van wetenschappelijk onderzoek: als onderdeel van een onderzoekscultuur die intrinsiek is aan de EOR, en een noodzakelijke voorwaarde voor onderzoekers om hun onderzoeksvragen, theorieën en methoden vrij, op een open en veilige manier te definiëren en om kennis, gegevens en andere resultaten te produceren, te delen en te verspreiden;

                  c)

                  gendergelijkheid en gelijke kansen voor iedereen: genderevenwicht in onderzoeksteams op alle niveaus, ook op bestuurlijk niveau en in de besluitvorming, bestrijden van gendergeweld en van intimidatie, gendervooroordelen aanpakken, en integratie van de genderdimensie in de inhoud van O&I, rekening houdend met diversiteit in bredere zin, ook met onder meer gender, raciale of etnische afkomst, godsdienst of levensovertuiging, sociale diversiteit, handicap, seksuele gerichtheid, en de bestrijding van discriminatie van welke aard ook;

         Beter werken

                  d)

                  vrij verkeer: het vrije verkeer van onderzoekers en ondersteunend personeel, wetenschappelijke kennis en technologie moet worden bevorderd, talent moet worden aangetrokken en potentiële talentvlucht moet worden voorkomen. Dit omvat het zo vroeg mogelijk delen van wetenschappelijke kennis, gegevens en instrumenten, met name via open wetenschapspraktijken, aantrekkelijke en op verdiensten gebaseerde loopbanen, de erkenning van de vaardigheden van onderzoekers en ondersteunend personeel gedurende hun hele loopbaan, het verbeteren van de randvoorwaarden voor de mobiliteit van onderzoekers, die bijdraagt aan de circulatie van onderzoekers in de hele Unie, en het aanmoedigen van uitwisselingen tussen de academische wereld en het bedrijfsleven (en andere sectoren) en het verspreiden van innovatie en het ondersteunen van open toegang tot onderzoeksinfrastructuur, technologie-infrastructuur en daarmee samenhangende diensten;

                  e)

                  het nastreven van excellentie: de toezegging om onderzoek van de hoogst mogelijke kwaliteit te programmeren, uit te voeren of te ondersteunen, met als doel excellentie te bereiken en te belonen als voorwaarde voor wetenschappelijke, technologische, economische, beleids- en maatschappelijke impact, en zodoende de algemene kennisbasis van Europa uit te breiden. Dit houdt in dat overheidssteun voor O&I gericht moet zijn op het selecteren en financieren van hoogwaardige initiatieven — dit betekent dat het onderzoek van wereldklasse moet zijn, verifieerbare en reproduceerbare resultaten moet opleveren en uitgevoerd wordt door middel van transparante onderzoeksprocessen en -methoden en via onderzoeksbeheer, waardoor eerdere resultaten systematisch hergebruikt kunnen worden. Het onderzoeksbeoordelingssysteem — voor onderzoek, onderzoekers, teams en instellingen — moet dit beginsel in acht nemen en kwaliteit navenant belonen; bij overheidssteun moet worden erkend dat fundamenteel onderzoek van essentieel belang is om excellentie, aantrekkelijkheid en het concurrentievoordeel van O&I-ecosystemen te waarborgen, en moet een evenwicht worden gevonden tussen “nieuwsgierigheidsgedreven” en “missiegericht” onderzoek;

                  f)

                  waardecreatie en maatschappelijke en economische impact: het effect van O&I moet worden vergroot door het Europese leiderschap op het gebied van kenniscreatie te transformeren door gebruik te maken van de kennis in de samenleving, bijvoorbeeld via producten, diensten, processen en oplossingen die het welzijn van de burgers op een duurzame planeet, economische welvaart, open innovatie, onderbouwde beleidsvorming en strategische autonomie ondersteunen en tegelijkertijd een open economie in stand houden; dit houdt onder meer in dat op verschillende beleidsterreinen wordt gewerkt, dat een sterkere band tussen actoren in multidisciplinaire en sectoroverschrijdende samenwerking wordt aangemoedigd en beloond, dat wordt geïnvesteerd in mensen, dat onderzoeks- en technologie-infrastructuur beschikbaar is, dat wisselwerking met het bedrijfsleven en andere actoren wordt bevorderd, en dat door onderzoekers aangestuurd fundamenteel onderzoek en de rol ervan bij het genereren van baanbrekende vooruitgang en een bredere kennisbasis worden gestimuleerd;

         Samenwerking

                  g)

                  coördinatie, coherentie en toewijding: de lidstaten integreren de Europese dimensie in hun nationaal en regionaal O&I-beleid en zorgen voor meer nationale betrokkenheid bij en inzet voor de succesvolle uitvoering van de EOR-prioriteiten. De lidstaten coördineren, met steun van de Unie, hun O&I-beleid en -programma’s op gebieden van gemeenschappelijk belang, onder meer door complementariteit en synergie te bewerkstelligen met de Unie-kaderprogramma’s voor O&I en andere Unie-programma’s en -fondsen, waardoor transnationale samenwerking in de EOR gefaciliteerd wordt, en richten investeringen in O&I en hervormingen op het verwezenlijken van de EOR en een snellere groene transitie en digitale transformatie;

                  h)

                  mondiaal bereik: de lidstaten streven naar wederzijds voordelige samenwerking en gezamenlijke activiteiten op het gebied van O&I met partners uit derde landen en regio’s, op basis van de strategische belangen en waarden van de Unie en de in deze aanbeveling bepaalde beginselen, de duurzameontwikkelingsdoelen van de VN en in andere toepasselijke internationale instrumenten;

                  i)

                  inclusiviteit: de lidstaten moeten ernaar streven het volledige potentieel van de EOR te ontwikkelen om concurrerend te zijn op mondiaal niveau; bijgevolg moeten lidstaten en regio’s die minder goed presteren advies en steun krijgen teneinde hun inspanningen om de prestaties en de omvang van hun O&I-systemen te verbeteren en hun menselijke en infrastructurele capaciteiten te ontwikkelen, te verhogen, onder meer door de synergie tussen nationale en regionale financiering en de fondsen van de Unie te benutten. Inspanningen op Unieniveau moeten worden ondersteund om het potentieel aan excellentie in de lidstaten te ontsluiten en goede presteerders op O&I-gebied uit minder presterende regio’s te verbinden aan Europese excellentienetwerken in de hele Unie;

                  j)

                  maatschappelijke verantwoordelijkheid: ernaar streven te voorzien in de behoeften van de samenleving om collectieve capaciteiten uit te breiden, een groter maatschappelijk en milieueffect te bereiken en het vertrouwen in en de toewijding aan wetenschap en innovatie te vergroten door belanghebbenden, lokale gemeenschappen en burgers te betrekken bij het ontwerp en de uitvoering van O&I-beleid, door de communicatie over wetenschap te verbeteren en door dit beleid aanpasbaar en flexibel te maken en kan worden bijgesteld bij onverwachte uitdagingen.

            II.   Prioritaire gebieden voor gezamenlijk optreden in de Unie

                  2.

                  De lidstaten moeten op vrijwillige basis de volgende prioritaire gebieden voor gezamenlijk optreden ter ondersteuning van de EOR overnemen, op basis waarvan de EOR-acties in de EOR-beleidsagenda zullen worden uitgestippeld. Die acties moeten zorgen voor een nauwe afstemming op en gedegen ondersteuning van de in deze aanbeveling bepaalde waarden en beginselen voor O&I in de Unie.

         Verdieping van een werkelijk functionerende interne markt voor kennis

                  a)

                  Open wetenschap: een echte open wetenschapscultuur in de hele Unie ondersteunen en belonen, met inbegrip van het mainstreamen van open toegang tot wetenschappelijke publicaties en onderzoeksgegevens (d.w.z. volgens het beginsel “zo open als mogelijk, zo gesloten als nodig”) en de verspreiding en toepassing van beginselen en praktijken op het gebied van open wetenschap, met inachtneming van verschillen tussen disciplines en culturele verschillen, inclusief meertaligheid, ondersteuning van de ontwikkeling van open wetenschappelijke vaardigheden en verdere ontwikkeling en integratie van de onderliggende digitale infrastructuur en diensten;

                  b)

                  onderzoeksinfrastructuur: de open toegang tot en de betere exploitatie en verbinding van bestaande en nieuwe Europese en nationale onderzoeksinfrastructuur verder ontwikkelen, met inbegrip van e-infrastructuur, op alle gebieden van de wetenschap; hun integrerende functie in het kennis- en innovatie-ecosysteem en hun potentieel bij het bieden van oplossingen voor mondiale uitdagingen, het vormen van partnerschappen en het bundelen van middelen en de verbinding met de Europese openwetenschapscloud beter benutten; hun aansluiting op en wisselwerking met technologische infrastructuur en industrie verbeteren om de impact ervan te vergroten; het creëren van nieuwe infrastructuurcapaciteit op Europese schaal promoten. Dit zal de basis leggen voor wetenschappelijke excellentie en de Europese wetenschap helpen samen te werken en wereldwijd te concurreren, de O&I-kloof helpen dichten en inclusiviteit in de EOR bevorderen; dit vereist onder meer het gebruik van een breder scala aan financieringsbronnen voor wereldwijd toonaangevende onderzoeksinfrastructuur en het verkennen van nieuwe manieren om transnationale en virtuele toegang te financieren;

                  c)

                  gendergelijkheid, gelijke kansen voor iedereen en inclusiviteit: zorgen voor eerlijke, open, inclusieve en gendergelijke loopbanen in onderzoek om systemische institutionele en structurele veranderingen in O&I-financiering en uitvoerende organisaties te vergemakkelijken, gendergeweld en seksuele intimidatie bestrijden, ongelijkheden op grond van gender, ras of etnische afkomst, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele gerichtheid bestrijden, toezicht houden op en evalueren van nationaal gendergelijkheidsbeleid en plannen op dit gebied in O&I;

                  d)

                  loopbaan en mobiliteit van onderzoekers en beoordelings- en beloningssysteem voor onderzoek: meer aandacht besteden aan de loopbanen van onderzoekers in het algemeen, in het bijzonder aan de begin- en middenfase daarvan en aan de specifieke belemmeringen waarmee vrouwen in die fasen te maken krijgen, hun loopbaan aantrekkelijker maken en hen toerusten met de opleiding en de vaardigheden die nodig zijn om tegemoet te komen aan de veranderende behoeften van de onderzoeker overal in de Unie, waaronder leiderschap en lesgeven; voortbouwen op en zorgen voor samenhang met instrumentele programma’s zoals de Marie-Skłodowska-Curieacties. Dit zal worden bereikt door stabiele, aantrekkelijke, inclusieve, ondersteunende en transparante arbeids- en werkgelegenheidsvoorwaarden te creëren en door duidelijke, meer diverse loopbaantrajecten en begeleiding te bieden om weloverwogen loopbaankeuzes te kunnen maken. Het aanpakken van de onevenwichtige circulatie van onderzoekers in de Unie en tussen sectoren en overheidsdiensten en tegelijkertijd de talentvlucht voorkomen en de aantrekkelijkheid voor talenten uit de hele wereld vergroten. De huidige onderzoeksbeoordelingssystemen voor onderzoek, onderzoekers, teams en instellingen verder ontwikkelen om kwaliteit, impact, openwetenschapspraktijken, leiderschap en maatschappelijke betrokkenheid en samenwerking met het bedrijfsleven en andere activiteitenbranches te belonen, met inbegrip van onafhankelijk wetenschappelijk advies voor onderbouwde informatie voor beleidsmakers; een breed scala aan onderzoeksresultaten en -activiteiten in de overwegingen betrekken, waarbij ook rekening wordt gehouden met lesgeven op hoger-onderwijsniveau, en verschillende loopbaantrajecten mogelijk maken. Beloningssystemen moeten de nodige aandacht besteden aan het waarborgen van transparantie, openheid en verdienste, en het voorkomen van vooroordelen, discriminatie en oneerlijke behandeling. Dit moet effectief worden gemaakt en regelmatig worden gecontroleerd met adequate indicatoren en via het waarnemingscentrum voor onderzoeksloopbanen;

                  e)

                  kennisvalorisatie: de samenwerking en onderlinge verbanden tussen O&I-actoren versterken en beleid en programma’s op Unie-, nationaal en regionaal niveau beter coördineren, met name via O&I-vriendelijke kaders, met inbegrip van regelgevings- en beleidsondersteuning, voor kennisvalorisatie, het verbeteren van toepassing van en toegang tot onderzoeksresultaten, bijscholing en beheer van intellectuele capaciteiten;

                  f)

                  wetenschappelijk leiderschap: de capaciteiten en de financiering voor fundamenteel onderzoek van onderop en voor toegepast onderzoek stimuleren. Dit zal de Unie helpen een leidende positie te verwerven als kennismaatschappij en mondiale wetenschappelijke grootmacht, wat een voorwaarde is voor een effectief innovatiebeleid en het vermogen van de Unie om toekomstige uitdagingen zoals klimaatverandering of gezondheidscrises te begrijpen, zich erop voor te bereiden en erop te reageren;

                  g)

                  mondiale betrokkenheid: een coherente strategie voor mondiale betrokkenheid en gemeenschappelijke instrumenten ontwikkelen, gemeenschappelijke Europese waarden en beginselen voor O&I bij internationale samenwerking bevorderen en de aantrekkingskracht van onderzoek in de Unie uitspelen; de strategische autonomie van de Unie op het gebied van wetenschap en innovatie waarborgen en tegelijkertijd een open economie in stand houden; een gelijk speelveld en wederkerigheid bevorderen op basis van fundamentele waarden; de partnerschappen voor O&I versterken en de samenwerking met derde landen en regionale organisaties verbreden en verdiepen;

         Samen de groene transitie, de digitale transformatie en andere uitdagingen met gevolgen voor de samenleving aangaan, en de deelname van de samenleving aan de EOR vergroten

                  h)

                  op uitdagingen gebaseerde EOR-acties: de lidstaten en de Commissie, met inbegrip van regio’s en lokale entiteiten, alsmede derde landen, O&I-belanghebbenden en het bedrijfsleven samenbrengen en daarbij de sterke punten te bundelen door nauwe coördinatie, co-ontwerp, samenwerking, data-uitwisseling en gezamenlijke financiering om op O&I gebaseerde oplossingen te bevorderen en toekomstige risico’s te beperken met het oog op de ontwikkeling van sectoraal beleid ter ondersteuning van Europa’s weerbaarheids- en duurzaamheidsdoelstellingen van de groene transitie en digitale transformatie; die EOR-acties moeten:

                              —

                              voortbouwen op Unie-kaderprogramma’s en -instrumenten voor onderzoek, zoals O&I-missies, Europese partnerschappen met inbegrip van kennis- en innovatiegemeenschappen van het Europees Instituut voor innovatie en technologie (KIG’s van het EIT), gezamenlijke programmeringsinitiatieven en andere acties buiten de Unie-kaderprogramma’s voor onderzoek, zoals multilaterale O&I-allianties;

                              —

                              nieuwe en blijvende uitdagingen aanpakken, zoals klimaatverandering, verlies en behoud van biodiversiteit, energie- en digitale transities, migratie, vervuiling door kunststoffen, kanker, leeftijdsgerelateerde en zeldzame ziekten of bedreigingen voor de volksgezondheid, waaronder (opnieuw) opkomende infectieziekten;

                              —

                              voortbouwen op de bijdrage van het hele veld van disciplines, zodat de uitdagingen integraal kunnen worden aangepakt;

                              —

                              gebruikmaken van de ervaringen met bestaande coördinatie-initiatieven zoals het strategisch plan voor energietechnologie (SET-plan), de nationale energie- en klimaatplannen en het voorbeeld van het ERAvsCorona-initiatief;

                  i)

                  synergie met onderwijs en de Europese vaardighedenagenda: O&I en (hoger) onderwijs zijn belangrijke aanjagers van innovatie en kenniscreatie, -verspreiding en -gebruik. De acties moeten:

                              —

                              synergie tussen de EOR en de Europese ruimte voor hoger onderwijs ontwikkelen, ondersteunen en benutten, met name via instellingen voor hoger onderwijs en onderzoeksinfrastructuur, waaronder e-infrastructuur, elkaar versterkende beleidsmaatregelen inzake open wetenschap en open onderwijs, alsook de KIG’s van het EIT;

                              —

                              sturing en ondersteuning bieden aan de betrokken belanghebbenden bij de transitie van het hogeronderwijssysteem naar meer samenwerking, inclusie, uitmuntendheid en digitalisering, onder meer door de verdere ontwikkeling, van het initiatief “Europese Universiteit” op een Unie- en nationaal niveau gecoördineerde manier te ondersteunen als katalysator voor moderne, inclusieve en toekomstgerichte hogeronderwijsinstellingen in de Unie;

                              —

                              initiatieven ontwikkelen en uitvoeren voor het toerusten van onderzoekers met alle vaardigheden die de arbeidsmarkt vereist en voor bij- en omscholing door middel van gerichte opleiding;

                  j)

                  synergie met sectoraal en industriebeleid, teneinde innovatie-ecosystemen te stimuleren: O&I en een alert bedrijfsleven zijn van cruciaal belang om het concurrentievermogen te stimuleren en strategische autonomie te bereiken en tegelijkertijd een open economie in stand te houden. De acties moeten:

                              —

                              de synergie tussen de EOR, sectoroverstijgend beleid en de geactualiseerde industriestrategie ontwikkelen, ondersteunen en benutten (1);

                              —

                              de coördinatie bevorderen van O & I-beleidsmaatregelen en -programma’s ter ondersteuning van de ontwikkeling van baanbrekende en incrementele innovaties in de hele Unie, met name door middel van onderzoek en technologie-infrastructuur, instellingen voor hoger onderwijs, de Europese Innovatieraad, Horizon Europa-partnerschappen met inbegrip van KIG’s van het EIT, industriële allianties, belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang, gezamenlijke clusterinitiatieven, platforms voor thematische slimme specialisatie en gemeenschappelijke routekaarten voor industriële technologie (van fundamenteel onderzoek tot invoering) op belangrijke strategische gebieden, met name die welke verband houden met de industriële ecosystemen die in het vernieuwde Europese industriebeleid in kaart zijn gebracht;

                              —

                              samen met de lidstaten, het bedrijfsleven (met inbegrip van kleine en middelgrote ondernemingen) en andere O&I-belanghebbenden worden ontwikkeld, en

                              —

                              specifieke prioritaire gebieden (of prioritaire waardeketens) aangeven om publieke en private investeringen op elkaar af te stemmen;

                  k)

                  de burger en samenleving actief betrekken bij alle dimensies van O&I: door burgers hun standpunten en inbreng te laten meegeven, en daar voordeel uit te halen, en door hen meer te betrekken, zullen de voordelen en effecten van O&I in het dagelijks leven van mensen beter worden ingezien, zal gezorgd worden voor een grotere diversiteit aan benaderingen voor het ontwerpen en uitvoeren van onderzoeks- en innovatiebeleid, en zal O&I relevanter worden voor de samenleving door te bewerkstelligen dat nieuwe oplossingen aanvaardbaar en betaalbaar zijn;

         Verbeterde toegang tot excellent onderzoek en excellente innovatie in de hele Unie en betere verbindingen tussen innovatie-ecosystemen in de hele Unie

                  l)

                  meer investeringen en hervormingen in landen en regio’s met lagere O&I: doeltreffende aantrekking van Unie- en nationale financiering voor investeringen in O&I, in combinatie met steun en bijstand voor de noodzakelijke hervormingen op het gebied van O&I;

                  m)

                  synergie tussen Unie-, nationale en regionale financieringsprogramma’s: synergiën tussen de financieringsprogramma’s van de Unie en nationale en regionale O&I-financieringsregelingen moeten gebaseerd zijn op in deze aanbeveling bepaalde waarden en beginselen en moeten worden aangemoedigd, operationeel gemaakt en versterkt, op basis van beproefde richtsnoeren voor de uitvoering ervan, met name tussen Horizon Europa, het cohesiebeleid en de faciliteit voor weerbaarheid en herstel;

                  n)

                  sterkere samenwerkingsverbanden en op excellentie gebaseerde integratie van onderzoeksorganisaties uit landen met lagere O&I-prestaties in Europese wetenschappelijke netwerken en innovatie-ecosystemen, evenwichtigere kenniscirculatie binnen de EOR, geschikte vaardigheden en opleiding om de toegang tot excellentie te verbeteren;

         Bevordering van gecoördineerde investeringen en hervormingen op het gebied van onderzoek en innovatie

                  o)

                  steun om langetermijninvesteringen in O&I en beleidshervormingen te prioriteren en veilig te stellen: op alle bestuursniveaus (Unie, nationaal en regionaal), met verbeterde sectoroverschrijdende coördinatie en participatie, met inbegrip van een testomgeving voor regelgeving en experimenteerbepalingen; het ontwerp, de uitvoering en de beoordeling ervan moeten samengaan met het oog op maximale synergie en effecten;

                  p)

                  coördinatie van investeringen in O&I: door ondersteuning van de identificatie en uitvoering van gecoördineerde investeringen en hervormingen om de EOR-dimensie op alle bestuursniveaus in de Unie te versterken en het effect ervan ten behoeve van de wetenschappelijke en innovatiesystemen van de Unie te maximaliseren; en door de interoperabiliteit van systemen te bevorderen, voortbouwend op de lessen die zijn getrokken uit gezamenlijke programmering en Europese onderzoeksinfrastructuur.

            III.   Prioriteit toekennen aan investeringen en hervormingen

                  3.

                  De lidstaten moeten prioriteit geven aan investeringen en hervormingen die gericht zijn op de EOR-prioriteiten en de noodzakelijke voorwaarden en steun bieden voor sterkere particuliere investeringen in O&I op Unie-, nationaal en regionaal niveau door realistische, maar ambitieuze vrijwillige doelstellingen van de lidstaten vast te stellen voor investeringen in en resultaten van O&O, rekening houdend met nationale omstandigheden:

                              a)

                              openbare uitgaven voor en particuliere investeringen in O&O vereisen een adequaat beleids- en regelgevingskader om ze zo effectief en efficiënt mogelijk te maken en een economisch en sociaal effect te waarborgen; omgekeerd vereist de hervorming van het beleidskader voor O&I of de uitvoering van een transformatieve agenda de nodige middelen (bv. financiering, personeel, vaardigheden, onderzoeksposten) om veranderingen aan te jagen en de prestaties en resultaten van het O&I-systeem te verbeteren;

                              b)

                              de investeringsdoelstellingen voor O&O stimuleren niet alleen het algemene stijgingstempo van de uitgaven voor O&O, maar hebben ook een meer kwalitatief aspect wat betreft wetenschappelijke, technologische, maatschappelijke of industriële oriëntaties; dit geldt met name voor overheidsuitgaven voor O&O ter ondersteuning van de EOR-prioriteiten, inclusief hervormingen van nationale en regionale O&I-systemen, een duurzame en concurrerende economie en de dubbele transitie.

                  4.

                  De lidstaten moeten bijdragen aan de doelstelling op Unieniveau om 3 % van het Unie-bbp te investeren in O&O door op vrijwillige basis een nationaal streefcijfer vast te stellen voor hun totale uitgaven voor O&O.

                  5.

                  De lidstaten moeten de strategie ter verwezenlijking van hun nationale streefcijfers voor de totale O&O-uitgaven nader invullen door op basis van vrijwilligheid nationale subdoelen vast te stellen, bijvoorbeeld op het gebied van:

                              a)

                              de beoogde overheidsuitgaven voor O&O, uitgedrukt als percentage van het bbp;

                              b)

                              het percentage van de nationale overheidsuitgaven voor O&O dat is vastgelegd voor gezamenlijke programma’s en initiatieven, onderzoeksinfrastructuur en Europese partnerschappen;

                              c)

                              de verwachte stijging van de totale uitgaven voor O&O, voor de lidstaten die achterblijven bij het Uniegemiddelde aan O&O-uitgaven als percentage van het bbp.

                  6.

                  De lidstaten nemen nota van de voorstellen van de Commissie om, wat de overheidsinspanningen betreft, een nieuw streefcijfer van 1,25 % van het Unie-bbp vast te leggen, dat de lidstaten in 2030 op door de gecoördineerde wijze in de Unie moeten bereiken, en twee nieuwe vrijwillige streefcijfers voor de lidstaten om uiterlijk in 2030 5 % van de nationale O&O-overheidsfinanciering voor gezamenlijke programma’s en Europese partnerschappen vast te leggen en de O&O-investeringen in die lidstaten die onder het Unie-gemiddelde voor O&O liggen, met 50 % te verhogen.

            IV.   Beleidscoördinatie en -monitoring

                  7.

                  De Commissie en de lidstaten moeten een versterkt coördinatiemechanisme implementeren om vooruitgang te boeken richting de EOR-prioriteiten. Dit moet coördinatie en ondersteuning op Unieniveau omvatten, van de strategische plannings- en ontwerpfase tot de uitvoerings- en monitoringfase, via een reeks eenvoudigere en minder belastende beleidsinstrumenten en -processen:

                              —

                              een door de Raad goedgekeurde EOR-beleidsagenda, waarin de EOR-acties opgesomd worden die gezamenlijk en vrijwillig op gecoördineerde en flexibele wijze moeten worden uitgevoerd zonder de administratieve lasten voor de lidstaten te vergroten, ter ondersteuning van de in deze aanbeveling bepaalde beginselen voor O&I en EOR-prioriteiten alsook om de uitdagingen waarmee Unie- en nationale O&I-gemeenschappen en de bredere samenleving als geheel worden geconfronteerd, aan te pakken. De EOR-beleidsagenda moet duidelijk en uitvoerbaar zijn, en een echte meerwaarde voor de Unie bieden en elke actie definiëren en beschrijven met het oog op de uitvoering ervan (op Unie- en/of op nationaal niveau);

                              —

                              een op maat gesneden nationale procedure of beleidsinstrument dat elke lidstaat op basis van vrijwilligheid inzet, bijvoorbeeld in de vorm van een strategie, een nationaal EOR-actieplan of -routekaart; om in kaart te brengen welke lopende of geplande maatregelen op nationaal of regionaal niveau bijdragen tot de uitvoering van de EOR-beleidsagenda en tot andere prioritaire gebieden voor gezamenlijke actie;

                              —

                              een specifiek onlineplatform voor EOR-beleid om te informeren over i) de uitvoering van de EOR-beleidsagenda (op Unie- en op nationaal niveau) en over ii) andere ter zake dienende investeringen, hervormingen en activiteiten ter ondersteuning van de beginselen en de prioritaire gebieden van de EOR die in deze aanbeveling zijn vastgelegd; het onlineplatform voor het EOR-beleid moet uit bestaande middelen en instrumenten bekostigd worden en de administratieve lasten van de lidstaten en de Commissie verminderen.

                  8.

                  De lidstaten en de Commissie moeten een versterkt toezichtmechanisme invoeren om te zorgen voor een goede basis voor onderbouwde beleidsvorming in de EOR en om bewijs en analyse te verstrekken in het kader van het Europees Semester. Dit moet het volgende omvatten:

                              —

                              een EOR-scorebord, dat de vooruitgang richting de EOR-doelstellingen op Unieniveau monitort, en een gedetailleerder instrumentenbord voor de monitoring van de EOR-doelstellingen op nationaal niveau, door middel van een vruchtbare combinatie van relevante input-, resultaat- en impactindicatoren en kwalitatieve analyses die rekening houden met de verschillende omstandigheden van de lidstaten en in verband staan met de EOR-prioriteiten. Het EOR-scorebord moet regelmatig worden bijgewerkt. Het EOR-scorebord moet de algehele consolidatie en collectieve vooruitgang van de EOR-prioriteiten beoordelen en mag alleen op Unieniveau geaggregeerde gegevens tonen;

                              —

                              regelmatige beleidsdialogen tussen de lidstaten en de Commissie — zowel bilateraal als multilateraal — om de uitvoering van de EOR-beleidsagenda actief te beoordelen en te sturen, met name door beste praktijken te delen en wederzijdse leeroefeningen, zal ook plaatsvinden in het EOR-forum, niettegenstaande andere beleidsdialogen in het Comité Europese Onderzoeksruimte en innovatie. De Commissie zal verdere steun verlenen via de beleidsondersteuningsfaciliteit van Horizon 2020 en het instrument voor technische ondersteuning.

                  9.

                  De lidstaten en de Commissie moeten via het onlineplatform voor het EOR-beleid informatie delen over hun huidige en geplande beleidsmaatregelen en programma’s die bijdragen aan de uitvoering van de EOR-beleidsagenda, en meer in het algemeen aan de in deze aanbeveling bepaalde beginselen en prioriteiten.

                  10.

                  De Commissie moet de uitvoering van de EOR-beleidsagenda om de 18 maanden evalueren en aan de Raad een verslag voorleggen over de stand van uitvoering ervan, teneinde sturing te geven aan de lopende EOR-beleidsagenda en de door de Raad te bespreken en goed te keuren herzieningen en actualiseringen ervan voor te bereiden. De Commissie moet aan elke lidstaat jaarlijks rapporteren over zijn vorderingen, ter ondersteuning van de regelmatige beleidsdialogen tussen de lidstaten en de Commissie.

            V.   Herziening

                  11.

                  De Raad moet de in aanbeveling twee bepaalde prioritaire gebieden voor gezamenlijke actie, uiterlijk om de zes jaar na de vaststelling van deze aanbeveling opnieuw beoordelen.

         Gedaan te Brussel, 26 november 2021.

               Voor de Raad

               De voorzitter

            S. KUSTEC

         (1)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s “Actualisering van de nieuwe industriestrategie van 2020: een sterkere eengemaakte markt tot stand brengen voor het herstel van Europa”.


title: Aanbeveling van de Raad van 29 november 2021 over blended leren voor hoogwaardig en inclusief basis- en middelbaar onderwijs 2021/C 504/03

text:
               14.12.2021

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 504/21

      AANBEVELING VAN DE RAAD
      van 29 november 2021
      over blended leren voor hoogwaardig en inclusief basis- en middelbaar onderwijs
      (2021/C 504/03)
      DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
      Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name de artikelen 165 en 166,
      Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
      OVERWEGENDE HETGEEN VOLGT:

                  1.

                  De COVID-19-pandemie heeft onderwijs- en opleidingsstelsels wereldwijd en ook in de gehele Unie getroffen en op ongekende wijze onder druk gezet. De maatschappelijke beperkingen hebben grote veranderingen voor onderwijs en leren veroorzaakt, alsook voor de communicatie en de samenwerking in de onderwijs- en opleidingsgemeenschappen (1). Deze beperkingen hebben niet alleen gevolgen gehad voor lerenden, hun gezinnen, leraren, opleiders en leidinggevenden van onderwijsinstellingen, maar ook voor professionals die het onderwijs ondersteunen, zoals maatschappelijk werkers, psychologen en andere counsellingspecialisten, zorgmedewerkers, en cultuurwerkers. De lidstaten zijn erin geslaagd snel oplossingen en steun voor afstandsonderwijs in te zetten, waarbij in veel gevallen gebruik werd gemaakt van digitale technologieën. Er zijn nuttige lessen geleerd over nieuwe onderwijs- en opleidingsmogelijkheden, waaronder een sterke toename van de digitale vaardigheden en competenties van leraren en nauwere banden tussen scholen en de bredere gemeenschap. In veel lidstaten is echter gebleken dat er tekortkomingen in het stelsel bestonden en dat het op grote schaal ontbrak aan paraatheid en aan middelen om over te stappen naar een andere aanpak van onderwijs en leren. Dit heeft de bestaande ongelijkheden, lacunes en behoeften aan het licht gebracht en verergerd (2). Onderwijs- en opleidingsstelsels moeten hier iets aan doen en ook hun flexibiliteit verbeteren, zodat zij beter bestand zijn tegen en zich beter kunnen aanpassen aan veranderende omstandigheden in de toekomst.

                  2.

                  In de conclusies van de Raad over de bestrijding van de COVID-19-crisis in onderwijs en opleiding worden de lidstaten verzocht “opnieuw van start te gaan met contactonderwijs en lesactiviteiten”, en bovendien“mogelijkheden voor afstandsonderwijs, digitaal leren en blended leren” te bieden en daarbij “extra aandacht te besteden aan het waarborgen van gelijke kansen”. In de conclusies van de Raad over digitaal onderwijs in de kennismaatschappijen van Europa (3) wordt de Commissie voorts verzocht “in nauwe samenwerking met de lidstaten en onderbouwd vervolg te geven aan de conclusies van de Raad over het bestrijden van de COVID-19-crisis in het onderwijs, teneinde op Unieniveau een gedeeld begrip te creëren van de manier waarop afstandsleren doeltreffend, inclusief en actief kan worden vormgegeven”.

                  3.

                  Het actieplan voor digitaal onderwijs 2021-2027 schetst de visie van de Europese Commissie op kwalitatief hoogwaardig, inclusief en toegankelijk digitaal onderwijs in Europa. Het is een oproep om op Europees niveau nauwer samen te werken om lering te trekken uit de COVID-19-pandemie en onderwijs en opleiding klaar te stomen voor het digitale tijdperk. Er wordt gewezen op het potentieel van technologie om scholier- en studentgericht leren toegankelijker, flexibeler en gepersonaliseerder te maken. Het actieplan streeft ernaar ongelijkheden in onderwijs en opleiding aan te pakken daar waar digitale vaardigheden en competenties, toegang tot de juiste instrumenten en betrouwbare onlineconnectiviteit ontbreken. Het benadrukt dat de digitale capaciteit in onderwijs en opleiding moet worden versterkt.

                  4.

                  Het bevorderen van de ontwikkeling van competenties is een van de doelstellingen van een Europese Onderwijsruimte die “het volledige potentieel van onderwijs en cultuur als motor voor werkgelegenheid, sociale rechtvaardigheid, actief burgerschap en de Europese identiteit in al haar verscheidenheid” zou kunnen benutten (4). In de resolutie van de Raad betreffende een strategisch kader voor Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding met het oog op de Europese Onderwijsruimte en verder (2021-2030) (5) wordt als hoofddoel van de Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding het ondersteunen van de verdere ontwikkeling van de onderwijs- en opleidingsstelsels in de lidstaten genoemd. Dit heeft tot doel te zorgen voor de persoonlijke, sociale en professionele ontplooiing van alle burgers, waarbij democratische waarden, gelijkheid, sociale cohesie, actief burgerschap en interculturele dialoog worden bevorderd, alsook duurzame economische welvaart, de groene en de digitale transitie en inzetbaarheid van mensen op de arbeidsmarkt.

                  5.

                  Het eerste beginsel van de Europese pijler van sociale rechten (6) bepaalt dat iedereen recht heeft op hoogwaardige en inclusieve voorzieningen voor onderwijs, opleiding en een leven lang leren om zo de vaardigheden te verwerven en te onderhouden die nodig zijn om ten volle aan het maatschappelijk leven te kunnen deelnemen en overgangen op de arbeidsmarkt met succes te kunnen opvangen. In beginsel 11 van de pijler staat dat kinderen uit kansarme milieus recht hebben op specifieke maatregelen die gelijke kansen versterken. De daadwerkelijke uitvoering van deze beginselen hangt in hoge mate af van de daadkracht en actiebereidheid van de lidstaten. Maatregelen op EU-niveau kunnen nationale acties aanvullen. De Commissie heeft haar bijdrage gepresenteerd in het actieplan voor de Europese Pijler van sociale rechten (7).

                  6.

                  In de nieuwe vaardighedenagenda voor Europa (8) worden acties in kaart gebracht om burgers en bedrijven te helpen meer en betere vaardigheden te ontwikkelen en deze ook te gebruiken, door het duurzame concurrentievermogen te versterken en veerkracht op te bouwen om op crises te kunnen reageren, een en ander op basis van de lessen die in de COVID-19-pandemie zijn geleerd. Ook wordt voorgesteld in onderzoeks- en innovatieacties STEM-onderwijs (STEM: Science, Technology, Engineering and Mathematics) te bevorderen.

                  7.

                  In de Aanbeveling van de Raad tot instelling van een Europese kindergarantie (9) worden de lidstaten verzocht te zorgen voor daadwerkelijke en gratis toegang tot educatie en voor schoolgerateerde activiteiten voor kinderen die zich in nood bevinden (d.w.z. kinderen die het risico lopen op armoede of sociale uitsluiting). In de EU-strategie voor de rechten van het kind (10) wordt opgeroepen tot inclusief en hoogwaardig onderwijs.

                  8.

                  In een snel veranderende wereld waarin alles in hoge mate met elkaar verbonden is, moet iedereen beschikken over een breed scala van competenties en deze gedurende zijn gehele leven voortdurend verder ontwikkelen. De sleutelcompetenties die worden genoemd in het Europese referentiekader voor sleutelcompetenties voor een leven lang leren (11), hebben als doel de basis te leggen voor meer gelijke en meer democratische samenlevingen. Zij beantwoorden aan de noodzaak van inclusieve en duurzame groei, sociale samenhang en verdere ontwikkeling van de democratische cultuur.

                  9.

                  In de Aanbeveling van de Raad inzake sleutelcompetenties voor een leven lang leren (12) wordt verklaard dat competentieontwikkeling wordt bevorderd door een waaier aan leerbenaderingen en -omgevingen, waaronder het gepaste gebruik van digitale technologieën; steun moet worden verleend aan onderwijspersoneel en andere belanghebbenden die leerprocessen bevorderen, zoals gezinnen; het beoordelen en valideren van in verschillende omgevingen verworven sleutelcompetenties gesteund en verder ontwikkeld moet worden; de samenwerking tussen onderwijs-, opleidings- en leeromgevingen op alle niveaus en in verschillende vakgebieden moet worden versterkt.

                  10.

                  De Aanbeveling van de Raad inzake beroepsonderwijs en -opleiding voor duurzaam concurrentievermogen, sociale rechtvaardigheid en veerkracht (13) stelt een gemoderniseerde EU-beleidsvisie op beroepsonderwijs en -opleiding voor, met inbegrip van de digitalisering en het gebruik van blended leren. In de verklaring van Osnabrück over beroepsonderwijs en -opleiding als motor van herstel en rechtvaardige transitie naar digitale en groene economieën wordt verklaard dat digitaal leren een belangrijke en complementaire rol kan spelen (14).

                  11.

                  In de conclusies van de Raad over Europese leraren en opleiders voor de toekomst (15) wordt verklaard dat leraren, opleiders [en schoolhoofden] een onmisbare drijvende kracht zijn achter onderwijs en opleiding, dat zij moeten worden betrokken bij de ontwikkeling van het onderwijs- en opleidingsbeleid, en dat hun autonomie bij het in de praktijk brengen van dit beleid moet worden gestimuleerd. Zij hebben echter ook steun nodig voor een integrale aanpak van de initiële opleiding, de inductie en de continue professionele ontwikkeling.

                  12.

                  De pandemie heeft de reeds lang bestaande bezorgdheid over het lichamelijke, geestelijke en emotionele welzijn van kinderen en jongeren doen toenemen. Alle kinderen en jongeren moeten worden ondersteund om een gezonde en actieve levensstijl te leiden (16) waarbij levenslange positieve gewoonten worden aangemoedigd, en zij moeten de kans krijgen om deel te nemen aan verschillende sporten en andere lichamelijke activiteiten die hun motorische vaardigheden verbeteren en hun geestelijk en emotioneel welzijn ten goede komen. Kinderen en jongeren hebben ook ondersteuning nodig voor hun mentale en emotionele welzijn bij het leren, onder andere bij leertaken die een grote uitdaging voor hen vormen, en zij moeten leren zich online veilig en verantwoordelijk te gedragen (17). Voorts is steun nodig voor lerenden die het lange tijd moeten stellen zonder familie, medeleerlingen of de steun van schoolpersoneel. Verder is het belangrijk vast te stellen op welke gebieden verbetering en herstel nodig zijn om eventuele leerverliezen en gevolgen voor het welzijn van lerenden aan te pakken.

                  13.

                  Met volledige erkenning van de waarde van contactonderwijs kan leren op verschillende manieren en in verschillende omgevingen waaronder op school, thuis, in de buitenlucht, op culturele locaties, in een leerwerksituatie en in digitale omgevingen kinderen en jongeren motiveren om te werken aan een betere brede competentieontwikkeling. Dit kan hen dan weer helpen inzicht te krijgen in en gemotiveerd te worden door de relevantie van formeel onderwijs en formele opleiding voor hun functioneren in de maatschappij, alsook hen een sterkere betrokkenheid geven bij lokale en mondiale uitdagingen, bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid, milieu en klimaatverandering.

                  14.

                  Onderwijs is een grondrecht en een recht van het kind. De toegang tot onderwijs moet gewaarborgd zijn, los van de omgeving waarin het onderwijs wordt gegeven op school, in een andere fysieke omgeving, op afstand, of een combinatie van alle drie en los van de persoonlijke en sociale omstandigheden van de lerenden. Als wordt gekeken naar de tijd na de pandemie, biedt, met volledige erkenning van de waarde van school- en contactonderwijs, blended leren een kans om de kwaliteit, de relevantie en de inclusiviteit van onderwijs en opleiding te verbeteren. Dit kan bijvoorbeeld gedaan worden door betere leervoorzieningen te bieden in landelijke en afgelegen gebieden (waaronder ultraperifere gebieden en eilandgemeenschappen) en aan andere lerenden die mogelijk (tijdelijk) geen voltijds klassikaal onderwijs volgen. Te denken valt aan personen die in een niet-sedentaire gemeenschap leven of die reizen voor hun beroep, jonge mantelzorgers, personen met gezondheidsproblemen of die in een ziekenhuis of een zorgcentrum verblijven, personen die een topopleiding volgen, personen die beroepsonderwijs of een beroepsopleiding volgen, en personen die betaald werk hebben. Alle omgevingen en middelen moeten gelijke toegang bieden voor minderheidsgroepen en kinderen en jongeren met een handicap of uit een zwak sociaal-economisch milieu. Omgevingen of middelen mogen niet leiden tot discriminatie of segregatie.

                  15.

                  Blended leren is een erkenning voor de waarde van school als een gedeelde ruimte voor persoonlijke en sociale interactie. Als zodanig is school belangrijk is voor het leren als een manier om de wereld te begrijpen en er betekenis aan te geven. Schoolarchitectuur en het ontwerp van schoolruimtes zijn in dit opzicht van belang.

                  16.

                  Blended leren kan een brede competentieontwikkeling stimuleren dankzij de verscheidenheid aan leertaken en -middelen die worden ingezet. Het gebruik van digitale technologie, waaronder het online verbinden van apparatuur, kan de interactie van de lerende met andere lerenden, met leerprogramma’s en met andere informatiebronnen vergemakkelijken, en kan contactonderwijs en het leren in verschillende omgevingen ondersteunen. Ook het verwerven van digitale en datacompetenties kan worden vergemakkelijkt door blended leren. Het complementaire gebruik van wetenschappelijke apparatuur, open leermiddelen (Open Educational Resources (OER)), ambachtelijke instrumenten, realia (voorwerpen die in het dagelijks leven worden aangetroffen en gebruikt), gepubliceerde teksten, schrijfgerei en instrumenten voor beeldende kunsten kan de creativiteit en de persoonlijke expressie zowel individueel als gezamenlijk bevorderen.

                  17.

                  Om de randvoorwaarden te scheppen voor blended leren, is een coherente, systeembrede aanpak nodig. Dit houdt onder meer in dat mensen uit de praktijk met expertise op uiteenlopende gebieden worden ingeschakeld en dat samenwerking met gemeenschapverbanden wordt bevorderd. Dit moedigt een gedeelde verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren aan. De effectiviteit van systematische maatregelen ter ondersteuning van blended leren zal ook afhangen van het formuleren en ondersteunen van de relaties tussen de verschillende elementen van het ecosysteem, dat wil zeggen: lokale, regionale en nationale onderwijs- en opleidingsinstanties, de onderwijsmiddelensector (levering van technologie, publicaties en andere leerplanapparatuur), onderzoeks-, onderwijs- en opleidingsinstellingen, gemeenschappen, maatschappelijke organisaties en initiatieven, en gezinnen en lerenden zelf ongeacht hun behoeften of capaciteiten.

                  18.

                  Blended leren is wijdverbreid in initieel beroepsonderwijs en in initiële beroepsopleiding (18). Beperkingen ten gevolge van de pandemie hebben echter de capaciteit van instellingen en organisaties om werkplekleren aan te bieden, alsmede het in stand houden van de communicatie met opleiders en mentoren, ondermijnd. Ook hebben ze een impact gehad op het aanbod van stages. De vermindering van kansen om praktijkervaring op te doen, heeft nog eens duidelijk gemaakt dat beroepsonderwijs en -opleiding gebruik moeten maken van digitale technologie, waaronder digitale apparaten en leerplatforms, e-portfolio’s en augmented reality en virtual reality voor het doel van simulaties. De pandemie heeft ook de noodzaak versterkt om het gebruik van digitale technologieën voor het leren in verschillende omgevingen (bv. op school of in stages) te begrijpen en te coördineren, teneinde lerenden voor te bereiden op het leven en de toekomstige arbeidsmarkt.

                  19.

                  Het belang en de relevantie van niet-formeel leren blijken uit de ervaringen die zijn opgedaan met jeugdwerk, vrijwilligerswerk en deelname aan culturele activiteiten, waaronder breedtesport. Niet-formeel leren speelt een belangrijke rol bij het ondersteunen van de ontwikkeling van essentiële interpersoonlijke, communicatieve, cognitieve en persoonlijke vaardigheden, waaronder creativiteit, die de overgang van jongeren naar volwassenheid, actief burgerschap en het beroepsleven vergemakkelijken (19). Het in kaart brengen van nieuwe leermethoden vereist onder meer een betere samenwerking tussen formele en niet-formele leeromgevingen (20).

                  20.

               Deze aanbeveling is ten volle in overeenstemming met de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid. De aanbeveling erkent dat de autonomie van onderwijs- en opleidingsinstellingen sterk van lidstaat tot lidstaat verschilt. In sommige lidstaten genieten onderwijs- en opleidingsinstellingen, instellingen voor lerarenopleidingen, leraren en opleiders een grote mate van autonomie. De aanbeveling zal worden uitgevoerd in overeenstemming met de nationale omstandigheden.
            Rekening houdend met de volgende definitie van “blended leren”:
      Voor de toepassing van deze aanbeveling omvat blended leren in het formeel onderwijs en de formele opleiding een verscheidenheid aan benaderingen en moet het worden opgevat als een school (in het basis- en secundair onderwijs, met inbegrip van beroepsonderwijs en -opleiding), leraar, opleider of lerende die meer dan één benadering van het leerproces volgt:

                  —

                  het combineren van klassikaal onderwijs en onderwijs op andere fysieke locaties dan de school (hetzij met de aanwezigheid van een leraar/opleider, hetzij gescheiden in tijd en/of ruimte bij afstandsonderwijs);

                  —

                  het combineren van verschillende leermiddelen – zowel digitaal (waaronder onlineleren) als niet-digitaal.

            Op basis van hun professionele pedagogische oordeel zullen leraren, opleiders en scholen deze benaderingen selecteren en het gebruik ervan faciliteren als onderdeel van actieve en doeltreffende leertaken ter ondersteuning van brede competentieontwikkeling, naargelang de leeftijd, vaardigheden en omstandigheden van de lerenden en de beoogde leerresultaten.
      Bij andere fysieke locaties kan het bijvoorbeeld gaan om: enerzijds de thuisomgeving of ziekenhuizen (voor zieke of gewonde kinderen); en anderzijds culturele instellingen en geheugeninstellingen; landbouwbedrijven, bedrijven en andere werkplekken; natuurgebieden en locaties in open lucht; sport- en jeugdruimtes.

         Afstandsonderwijs wordt gedefinieerd als leren waarbij de leraar/opleider in tijd en/of ruimte gescheiden is van de lerende, rekening houdend met de nationale omstandigheden.
      Onlineleren wordt gedefinieerd als leren met behulp van digitale technologie om verschillende apparaten met elkaar te verbinden en de interactie tussen de lerende en leraren, opleiders of ander onderwijzend personeel of andere lerenden te faciliteren, teneinde leerinhoud of andere informatie te verkrijgen en de doelstellingen van leerprogramma’s te verwezenlijken.
      Bij digitale leermiddelen kan het bijvoorbeeld gaan om: smartboards en projectoren voor samenwerking in klaslokalen; mobiele apparaten, tablets en laptops met toepassingen voor het ontwerpen, onderzoeken en delen van werk; televisie en radio voor het volgen van programma’s; en augmented reality en virtual reality tools en toepassingen ter vergroting van de interactiviteit. Digitale leermiddelen hoeven niet altijd op het internet te worden aangesloten,
      BEVEELT AAN DAT DE LIDSTATEN:

                  1.

                  Op basis van de lessen die in de context van de COVID-19-crisis zijn geleerd, het herstel en de paraatheid van de onderwijs- en opleidingsstelsels ondersteunen door de gevolgen van de pandemie voor lerenden, leraren, opleiders en ander onderwijzend personeel aan te pakken, een strategische aanpak voor de langere termijn ontwikkelen voor blended leren, en voortbouwen op succesvolle innovaties die tijdens de pandemie zijn ingevoerd of getest, teneinde goede praktijken te delen en te bevorderen, in overeenstemming met de in deze aanbeveling uiteengezette beginselen (21). Deze innovaties komen niet in de plaats van, maar vormen een aanvulling op klassikaal en contactonderwijs.

                  2.

                  Lerenden ondersteunen door de volgende maatregelen te overwegen:

         Als directe reactie op de crisis

                  a)

                  Extra leermogelijkheden en gerichte ondersteuning bieden aan lerenden om het leerverlies als gevolg van gedeeltelijke schoolsluitingen en beperkingen op contactonderwijs te verhelpen, met name lerenden met leermoeilijkheden, met speciale onderwijsbehoeften, uit kansarme groepen of die anderszins getroffen zijn door onderbrekingen van onderwijs of opleiding. Het kan hierbij bijvoorbeeld gaan om betere individuele ondersteuning en persoonlijke begeleiding, mentorsystemen (met inbegrip van peer mentoring), inclusieve leergemeenschappen, extra leraren voor de klas (bv. co-teaching), meer begeleidingsondersteuning, extra leertijd tijdens het schooljaar en/of de vakantieperiode, en toegang tot aanvullende leeromgevingen zoals openbare bibliotheken en gemeenschappelijke ruimten, en tot buitenschoolse diensten met pedagogische ondersteuning.

                  b)

                  Prioriteit geven aan het lichamelijke en geestelijke welzijn van lerenden en hun gezinnen. Het kan hierbij gaan om: het verhogen van de psychologische ondersteuning en het ontwikkelen van richtsnoeren voor geestelijke gezondheid; beleid inzake welzijn van lerenden en antipestbeleid opnemen in de schooldoelstellingen; monitoring- en kwaliteitsborgingsprocessen (als onderdeel van regelmatige kwaliteitsborgings- of schoolinspectiewerkzaamheden of in het kader van specifieke beoordelingen van de schoolsituatie in de context van de pandemie); specifiek personeel toewijzen of de toegang vergemakkelijken tot gekwalificeerde professionals en diensten op het gebied van geestelijke gezondheidszorg en ondersteuning.

                  c)

                  De ontwikkeling van digitale vaardigheden en competenties van alle lerenden en hun gezinnen stimuleren, rekening houdend met de digitale kloof en de digitale genderkloof, waarbij alle stereotypen en vooroordelen, ook wat gender betreft, worden bestreden, en de digitale capaciteit van de onderwijs- en opleidingsstelsels vergroten door investeringen op school- en gemeenschapsniveau in beschikbare apparatuur en connectiviteit aan te moedigen en door mogelijkheden te bieden om digitale vaardigheden en competenties te bevorderen, onder andere door gebruik te maken van communicatietechnologie, zowel voor onafhankelijk en samenwerkend leren als voor zelfbeoordeling om het verdere leerproces te verbeteren. Het uitvoeren van de investeringen en hervormingen zoals beschreven in de nationale plannen en de plannen van de faciliteit voor herstel en veerkracht, zorgt ervoor dat alle lerenden toegang hebben tot de nodige hulpmiddelen en leermogelijkheden.

         Het herstel van onderwijs en opleiding, en de paraatheid ervan op langere termijn, ondersteunen

                  d)

                  Zoeken naar manieren om benaderingen voor blended leren in het basis- en middelbaar onderwijs, met inbegrip van beroepsonderwijs en -opleiding, ten behoeve van alle lerenden te ontwikkelen, en om een blijvend positief effect te bewerkstelligen op onderwijs- en leermethoden die zijn aangepast aan de leeftijd, vaardigheden, specifieke behoeften en leerdoelstellingen van de lerenden, met volledige erkenning van de waarde van klassikaal en contactonderwijs. Het kan hierbij gaan om het stimuleren van de ontwikkeling en integratie van verschillende leerhulpmiddelen teneinde mogelijkheden voor onderzoek en expressie te bieden, met inbegrip van de ontwikkeling van wetenschappelijke kennis, digitale geletterdheid en mediageletterdheid; het ondersteunen van onderwijs dat verschillende omgevingen combineert om de leerervaring te verrijken; het tot stand brengen van een passend evenwicht tussen leren onder leiding van leraren en leerlingen enerzijds en samenwerkend en zelfstandig leren anderzijds; het nagaan van leermethoden om nieuwe mogelijkheden aantrekkelijker te maken en betere oplossingen voor onderwijs te bieden aan zowel lerenden als leraren.

                  e)

                  Benaderingen voor blended leren als een manier gebruiken om het welzijn en de autonomie van lerenden en gepersonaliseerd leren te ondersteunen (rekening houdend met de leeftijd, vaardigheden en specifieke leerbehoeften van de lerenden), en om hun persoonlijke, sociale en leren-om-te-lerencompetentie te ontwikkelen (een van de acht sleutelcompetenties voor een leven lang leren (22), die verder is ontwikkeld in het initiatief van de Commissie betreffende het Europees LifeComp-kader (23)).

                  3.

                  Leraren en opleiders ondersteunen door de volgende maatregelen te overwegen:

         Als directe reactie op de crisis

                  a)

                  Ondersteuning bieden bij de zelfbeoordeling door leraren van het gebruik van digitale technologieën, en bijscholingscursussen en andere vormen van professioneel leren voor leraren en opleiders om hen te helpen digitale programma’s en instrumenten in het onderwijs te gebruiken en te integreren (24). Pedagogische modules en middelen online en ter plaatse ontwikkelen en verspreiden om leraren en opleiders te helpen hun onderwijsmethoden en -praktijken op basis van hun ervaring en feedback aan te passen aan blended leren (25), en hen in te schakelen voor het gebruik van nieuwe hulpmiddelen en materialen, onder meer met betrekking tot manieren om veilig en ethisch te kunnen werken in digitale omgevingen en om studenten daarbij te ondersteunen.

                  b)

                  Meer aandacht voor het welzijn en de kwaliteit van het beroepsleven van leraren en opleiders, schoolleiders en ander onderwijzend personeel om stress te verlichten en burn-outs te voorkomen. Het kan hierbij kan onder meer gaan om het vergemakkelijken van de toegang tot gekwalificeerde professionals en diensten op het gebied van geestelijke gezondheidszorg en ondersteuning; het bevorderen van de ontwikkeling en/of organisatie van collegiale ondersteuning ter verlichting van stress; en betere opleidingsmogelijkheden op het gebied van veerkracht/geestelijk welzijn in programma’s voor initiële lerarenopleiding en voor voortgezette professionele ontwikkeling.

         Het herstel van leraren en opleiders, en hun paraatheid op langere termijn, ondersteunen

                  c)

                  Blended leren integreren in programma’s voor initiële lerarenopleiding (26) en voor voortgezette professionele ontwikkeling (27), om het onderwijzend personeel te helpen de opzet van het leren aan te passen aan hun professionele context en de nodige bekwaamheid op te doen in het faciliteren van leren in verschillende leeromgevingen (zowel binnen als buiten) en met behulp van verschillende hulpmiddelen en taken.

                  d)

                  Toegang verlenen tot expertisecentra en tot passende middelen voor het aansturen en verbeteren van benaderingen voor blended leren. Onderwijs- en opleidingspersoneel ondersteunen bij de ontwikkeling van blended leren in hun specifieke context via uitwisselingen en peer learning, en daarbij sterke schoolteams door middel van samenwerkend leren, netwerken, samenwerkingsprojecten en praktijkgemeenschappen creëren.

                  e)

                  Richtsnoeren ontwikkelen voor nieuwe benaderingen van beoordeling en eindexamens, ook online, met passende instrumenten voor formatieve en summatieve beoordeling die geschikt zijn voor verschillende niveaus en leeromgevingen van onderwijs en opleiding.

                  f)

                  Onderwijzend personeel aanmoedigen om deel te nemen aan proefprojecten en onderzoek, onder andere door het gebruik van taken in een andere leeromgeving en het gebruik van digitale technologie ter ondersteuning bij onderwijs- en leerprocessen te testen.

                  4.

                  Scholen ondersteunen door de volgende maatregelen te overwegen:

         Als directe reactie op de crisis

                  a)

                  Voorzien in instrumenten en middelen voor blended leren en advies aan scholen over hoe deze doeltreffend kunnen worden gebruikt (28).

                  b)

                  Extra personeel mobiliseren of in dienst nemen om meer tijd te kunnen uittrekken voor individuele ondersteuning op school en, indien mogelijk, bij buitenschoolse activiteiten.

                  c)

                  Doeltreffende partnerschappen op het gebied van infrastructuur en middelen ondersteunen tussen verschillende aanbieders van onderwijs en opleiding, onder andere van lokale en regionale overheden, uit het bedrijfsleven, van beroepsverenigingen en op het gebied van kunst, cultureel erfgoed, sport, natuur, hoger onderwijs en onderzoeksinstellingen, het maatschappelijk middenveld, de leermiddelensector (met inbegrip van technologie, uitgeverijen en andere leerbenodigdheden) en onderwijsonderzoek.

                  d)

                  Scholen ondersteunen bij de monitoring en zelfevaluatie van hun inclusiestrategieën en -praktijken met betrekking tot benaderingen van blended leren en bij het nemen van de nodige maatregelen om tekortkomingen te verhelpen, met inbegrip van het gebruik van EU-instrumenten (29).

                  e)

                  Het inzicht van ouders, wettelijke voogden en gezinnen in leeromgevingen, hulpmiddelen en taken verbeteren door middel van systematische communicatie en begeleiding, zonder hen extra lasten te berokkenen.

         Herstel op langere termijn ondersteunen en de capaciteit voor organisatorische veranderingen verbeteren

                  f)

                  Investeren in snelle internetverbindingen voor school- en afstandsonderwijs, waarvan onlineleren afhankelijk is, samen met plannen voor onderhoud en modernisering van de technische infrastructuur.

                  g)

                  Waar mogelijk en in overeenstemming met de nationale en regionale wetgeving en omstandigheden, zorgen voor een passend niveau van autonomie in de besluitvorming op schoolniveau (door schoolbesturen, schoolhoofden en schoolleiders) om innovatie, responsiviteit en aanpassing aan lokale en regionale behoeften te faciliteren.

                  h)

                  Schoolleiders, die essentieel zijn voor het beheer van organisatorische veranderingen en voortdurende verbetering, ondersteunen met specifieke professionele ontwikkeling en begeleiding voor hun rol. Scholen en daaraan verbonden aanbieders van onderwijs en opleiding ondersteunen bij het nadenken over benaderingen van blended leren in hun strategische plannings- en schoolverbeteringsprocessen, wat ook het gebruik van zelfbeoordelingsinstrumenten kan omvatten.

                  i)

                  Steun bieden voor dialoog en netwerkvorming tussen een aantal belanghebbenden, onder meer gezinnen, die betrokken zijn bij zowel klassikaal onderwijs als onderwijs op andere fysieke locaties en afstandsonderwijs, om uit verschillende bronnen feedback en ideeën voor de toekomstige ontwikkeling te genereren. Dit moet ook dialoog, richtsnoeren en strategieën omvatten om de veiligheid van kinderen en jongeren, alsook de vertrouwelijkheid en bescherming van hun gegevens en hun veiligheid en privacy in de digitale wereld te waarborgen.

                  j)

                  Waar mogelijk een deel van de interne en/of externe evaluatie- en kwaliteitsborgingsmechanismen van een school gebruiken om leeromgevingen en -middelen te combineren, met inbegrip van evaluatie van/via andere aanbieders dan de school.

                  5.

                  Ten volle gebruikmaken van de EU-fondsen en -expertise voor hervormingen en investeringen in infrastructuur, instrumenten en pedagogie om de veerkracht en paraatheid van de scholen te vergroten zodat deze toekomstbestendig worden, met name Erasmus+, de faciliteit voor herstel en veerkracht, het Europees Sociaal Fonds Plus, het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO), het programma Digitaal Europa, Horizon Europa en het instrument voor technische ondersteuning.

                  6.

                  Investeren in onderzoek naar en monitoring en evaluatie van de beleidsuitdagingen en de impact van deze initiatieven op het onderwijsecosysteem, teneinde voort te bouwen op de opgedane ervaring en deze mee te nemen in toekomstige beleidshervormingen, onder meer door voort te bouwen op de ervaringen van lerenden en op de verzamelde gegevens, indien beschikbaar, om beste praktijken en op maat gesneden AI-oplossingen voor betere leerprogramma’s te ontwikkelen.

                  7.

                  Maatregelen nemen en follow-up geven aan de uitvoering van deze aanbeveling, in overeenstemming met de nationale en regionale onderwijs- en opleidingsstelsels. In voorkomend geval rekening houden met maatregelen ter ondersteuning van benaderingen van blended leren in de nationale actieplannen ter uitvoering van de Europese kindergarantie.

            VERZOEKT DE COMMISSIE, MET INACHTNEMING VAN DE SUBSIDIARITEIT EN DE NATIONALE OMSTANDIGHEDEN:

                  1.

                  Onder voorbehoud van de vaststelling en verdere uitwerking van maatregelen, de uitvoering van de aanbeveling te ondersteunen door wederzijds leren en uitwisselingen tussen de lidstaten en alle relevante belanghebbenden te vergemakkelijken door middel van:

                              i)

                              het strategisch kader voor Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding met het oog op de Europese onderwijsruimte en verder (2021-2030) (30);

                              ii)

                              de nieuwe Europese digitale-onderwijshub en de nieuwe gestructureerde dialoog met de lidstaten, die in het kader van het actieplan voor digitaal onderwijs 2021-2027 zullen worden opgericht om sectoroverschrijdende samenwerking op het gebied van digitaal onderwijs te ondersteunen;

                              iii)

                              EU-onlineplatforms en -gemeenschappen voor onderwijs en opleiding, met inbegrip van de School Education Gateway, eTwinning en de Europese toolkit voor scholen inzake “Inclusief onderwijs promoten en voortijdig schoolverlaten aanpakken”;

                  2.

                  in samenwerking met de lidstaten de ontwikkeling van op vrijwillige basis te gebruiken middelen te ondersteunen, zoals:

                              i)

                              empirisch onderbouwd begeleidend materiaal over leerplannen en praktische schoolorganisatie in het kader van benaderingen van blended leren, onder andere over mogelijke digitale hulpmiddelen, benaderingen voor de beoordeling en validatie van leren en gegevensbescherming, privacy en veiligheid online;

                              ii)

                              het creëren en delen van hoogwaardige digitale onderwijsinhoud, waarbij ook wordt gekeken naar het potentieel van het Europees kader voor digitale onderwijsinhoud dat momenteel door de Commissie wordt ontwikkeld;

                  3.

                  professionele ontwikkelings- en leermogelijkheden te ondersteunen voor leraren, opleiders en ander onderwijspersoneel, door:

                              i)

                              grootschalige open onlinecursussen over benaderingen van blended leren te promoten bij leraren, opleiders, schoolleiders en lerarenopleiders via het School Education Gateway-platform en het brede gebruik van deze cursussen voor onderwijspersoneel in scholen te bevorderen;

                              ii)

                              goede praktijken van Erasmus+-personeelsuitwisselingen, -projecten en -netwerken te delen, onder andere via de online eTwinning-gemeenschap, de toekomstige Erasmus+ Teacher Academies en de kenniscentra voor beroepsopleiding;

                              iii)

                              de nieuwe onlinetool Selfie te promoten voor leraren om hen te helpen nadenken over hun digitale vaardigheden en verdere verbeteringen te plannen. Hierbij wordt voortgebouwd op de Selfie-tool voor schoolbrede digitale planning, wat een doeltreffende aanpak van blended leren kan helpen ondersteunen, onder andere in beroepsonderwijs en -opleiding;

                  4.

                  met alle belanghebbenden, met inbegrip van aanbieders van software en hardware, samen te werken aan manieren om de digitale infrastructuur en hulpmiddelen en het gebruik daarvan met betrekking tot onderwijs en opleiding te verbeteren, en daarnaast het belang van vertrouwelijkheid en gegevensbescherming in dat verband te benadrukken;

                  5.

                  initiatieven te ondersteunen voor de verdere ontwikkeling en bevordering van inclusief en rechtvaardig kwaliteitsonderwijs en mogelijkheden voor een leven lang leren voor iedereen, met name wat betreft de inclusie van lerenden in diverse omstandigheden die van invloed zijn op hun toegang tot specifieke leeromgevingen en -middelen, en de inclusie van degenen die gerichte ondersteuning nodig hebben in het leerproces;

                  6.

                  de lidstaten te blijven steunen bij het doorvoeren van hervormingen om de kwaliteit en inclusiviteit van onderwijs- en opleidingsstelsels te verbeteren en hun digitale paraatheid te ondersteunen in overeenstemming met de doelstellingen van het actieplan voor digitaal onderwijs 2021-2027;

                  7.

                  de ontwikkeling van benaderingen van blended leren in het basis- en middelbaar onderwijs, inclusief beroepsonderwijs en -opleiding, in aanmerking te nemen in regelmatige voortgangsverslagen over de Europese onderwijsruimte en het actieplan voor digitaal onderwijs 2021-2027.

         Gedaan te Brussel, 29 november 2021.

               Voor de Raad

               De voorzitter

            S. KUSTEC

         (1)  Conclusies van de Raad over het bestrijden van de COVID-19-crisis in onderwijs en opleiding (PB C 212 I van 26.6.2020, blz. 9).

         (2)  Zie werkdocument van de diensten van de Commissie SWD(2021) 219 final, deel 1, blz. 6 (voetnoot 2).

         (3)  PB C 415 van 1.12.2020, blz. 22.

         (4)  COM(2017) 673 final.

         (5)  PB C 66 van 26.2.2021, blz. 1.

         (6)  PB C 428 van 13.12.2017, blz. 10.

         (7)  COM(2021) 102 final.

         (8)  COM(2020) 274 final.

         (9)  PB L 223 van 22.6.2021, blz. 14.

         (10)  COM(2021) 142 final.

         (11)  PB C 189 van 4.6.2018, blz. 7.

         (12)  PB C 189 van 4.6.2018, blz. 1.

         (13)  PB C 417 van 2.12.2020, blz. 1.

         (14)  Goedgekeurd op 30 november 2020.

         (15)  PB C 193 van 9.6.2020, blz. 11.

         (16)  Op EU-niveau lanceert de Europese Commissie momenteel bijvoorbeeld het initiatief “HealthyLifestyle4All”. Dit is een tweejarige campagne om sport en een actieve levensstijl te koppelen aan gezondheid, voedsel en ander beleid.

         (17)  Zie het verslag van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek: The likely impact of COVID-19 on education: Reflections based on the existing literature and recent international datasets (Giorgio di Pietro, Federico Biagi, Patricia Dinis Mota da Costa, Zbigniew Karpinski en Jacopo Mazza) (2020).

         (18)  Initieel beroepsonderwijs en initiële beroepsopleiding vinden meestal plaats op hoger middelbaar en postmiddelbaar niveau, voordat leerlingen gaan werken. Zij vinden plaats in een schoolomgeving (voornamelijk in de klas) of in een werkomgeving, zoals opleidingscentra en bedrijven, afhankelijk van de nationale onderwijs- en opleidingsstelsels en de economische structuren.

         (19)  Conclusies van de Raad over de rol van jeugdwerk bij het bevorderen van de ontwikkeling bij jongeren van essentiële levensvaardigheden die hun geslaagde overgang naar volwassenheid, actief burgerschap en beroepsleven versoepelen (PB C 189 van 15.6.2017, blz. 30).

         (20)  Conclusies van de Raad over het optimaal benutten van breedtesport in de ontwikkeling van transversale vaardigheden, met name bij jongeren (PB C 172 van 27.5.2015, blz. 8).

         (21)  Het kader voor blended leren dat in werkdocument SWD (2021) 219 final van de diensten van de Commissie wordt gepresenteerd, kan een basis vormen voor specifieke acties die zijn afgestemd op de situatie in de landen.

         (22)  Aanbeveling van de Raad van 22 mei 2018 inzake sleutelcompetenties voor een leven lang leren (PB C 189 van 4.6.2018, blz. 1).

         (23)  LifeComp omvat drie onderling verweven competentiegebieden: “persoonlijk”, “sociaal” en “leren-om-te-leren”. Elk gebied omvat drie competenties: zelfregulering, flexibiliteit, welzijn (persoonlijk gebied); empathie, communicatie en samenwerking (sociaal gebied); groeigericht denken, kritisch denken en leermanagement (leren-om-te-lerengebied). De LifeComp-competenties zijn van toepassing op alle aspecten van het leven en kunnen levenslang worden verworven via formeel, informeel en niet-formeel onderwijs. https://ec.europa.eu/jrc/en/lifecomp

         (24)  Op 5 oktober 2021 heeft de Europese Commissie de nieuwe Selfie-tool voor leraren gelanceerd, die opvoeders kan helpen de ontwikkeling van hun digitale competenties te plannen.

         (25)  De School Education Gateway bevat al een aantal hulpmiddelen voor blended leren, die bestemd zijn voor leraren en opleiders.

         (26)  Een periode van formele studie om een erkende kwalificatie te behalen en als leraar te worden aangesteld. Deze wordt doorgaans aangeboden door onderwijsafdelingen van universiteiten of onafhankelijke instellingen voor lerarenopleiding (zie verklarende woordenlijst in werkdocument SWD(2021) 219 final van de diensten van de Commissie).

         (27)  Het leren van professionals in elk stadium van hun loopbaan om hun beroepsbeoefening te verbeteren (zie verklarende woordenlijst in werkdocument SWD(2021) 219 final van de diensten van de Commissie).

         (28)  De Selfie-tool kan scholen helpen na te denken en gegevens in te winnen over hun huidige situatie en behoeften. Het instrument is modulair en kan door elke school worden aangepast aan hun specifieke situatie.

         (29)  De Europese toolkit voor scholen inzake “Inclusief onderwijs promoten en voortijdig schoolverlaten aanpakken” biedt een schat aan middelen en praktische voorbeelden, alsook een zelfbeoordelingsinstrument voor scholen.

         (30)  PB C 66 van 26.2.2021, blz. 1.