Belangrijke juridische mededeling

|

52007SC0288

Aanbeveling voor een advies van de Raad overeenkomstig artikel 5, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van België voor de periode 2006-2010  /* SEC/2007/0288 def. */

	[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |Brussel, 7.3.2007SEC(2007) 288 definitiefAanbeveling voor eenADVIES VAN DE RAADovereenkomstig artikel 5, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van België voor de periode 2006-2010(door de Commissie ingediend)TOELICHTINGAlgemene achtergrondHet stabiliteits- en groeipact, dat op 1 juli 1998 in werking is getreden, is gebaseerd op de doelstelling van deugdelijke openbare financiën als middel om de voorwaarden voor prijsstabiliteit en voor een tot werkgelegenheidsschepping leidende sterke duurzame groei te verbeteren. Bij de hervorming van het pact in 2005 werd het nut ervan bij het verankeren van begrotingsdiscipline erkend, maar werd tevens versterking van de doeltreffendheid en de economische onderbouwing, alsook waarborging van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn beoogd.In Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid[1], die deel uitmaakt van het pact, is bepaald dat de lidstaten bij de Raad en de Commissie stabiliteits- of convergentieprogramma's moeten indienen, alsook jaarlijkse actualiseringen daarvan (lidstaten die de gemeenschappelijke munt al hebben aangenomen dienen (geactualiseerde) stabiliteitsprogramma's in en lidstaten die deze nog niet hebben aangenomen dienen (geactualiseerde) convergentieprogramma's in). Het eerste stabiliteitsprogramma van België is in december 1998 ingediend. Overeenkomstig de verordening bracht de Raad op basis van een aanbeveling van de Commissie en na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité op 15 maart 1999 hierover advies uit. Geactualiseerde stabiliteits- en convergentieprogramma's worden volgens dezelfde procedure door de Commissie beoordeeld en door hogervermeld Comité onderzocht, terwijl ook de Raad over de mogelijkheid beschikt deze programma's te evalueren.Achtergrond voor de beoordeling van het geactualiseerde programmaDe Commissie heeft het op 13 december 2006 ingediende meest recente geactualiseerde stabiliteitsprogramma van België onderzocht en een aanbeveling voor een advies van de Raad aangenomen (zie het kader voor de belangrijkste beoordelingspunten).Om de achtergrond te schetsen waartegen de begrotingsstrategie in het geactualiseerde stabiliteitsprogramma wordt beoordeeld, bevatten de volgende punten een overzicht van:1.  de economische en budgettaire resultaten over de afgelopen tien jaar;2.  de meest recente beoordeling van de positie van het land overeenkomstig het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact (samenvatting van het advies van de Raad over de vorige actualisering van het stabiliteitsprogramma);3.  de beoordeling van de Commissie van het nationale hervormingsprogramma van december 2006.Recente economische en budgettaire resultatenOp grond van een analyse van de afgelopen tien jaar kan worden geconcludeerd dat de Belgische conjunctuurcyclus algemeen genomen grotendeels overeenstemt met die van het eurogebied en dat er tevens van een vergelijkbaar groeitempo sprake is. Dit is des te opmerkelijker omdat er in België tegelijkertijd een budgettaire consolidatie heeft plaatsgevonden die veel verder ging dan in het eurogebied als geheel, waardoor een einde is gemaakt aan een langdurige periode van hoge begrotingstekorten. Sinds 2000 heeft België er voortdurend naar gestreefd de begroting in evenwicht te houden (of – tot dusver zonder veel succes – overschotten op te bouwen), maar daaraan moet worden toegevoegd dat het land zijn toevlucht blijft nemen tot eenmalige maatregelen om dit doel te bereiken. De binnenlandse vraag en het consumentenvertrouwen zijn gunstig beïnvloed door een scherpe daling van de schuldquote van de overheid. In de voorbije tien jaar is de spaarquote van de huishoudens teruggelopen van ongeveer 20% in 1995 tot zo'n 13% in 2005. Ook de netto-uitvoer heeft een positieve bijdrage aan de economische groei geleverd, maar dat neemt niet weg dat België geconfronteerd wordt met een groot verlies aan marktaandelen, dat op lange termijn een bedreiging kan vormen voor de werkgelegenheid en de groei. De zwakke uitvoerprestatie van België is ten dele op zijn exportstructuur terug te voeren, maar houdt ook verband met de hoge arbeidskosten. Doordat de werkloosheidsuitkeringen onbeperkt zijn in de tijd, op oudere werklozen weinig druk wordt uitgeoefend om werk te zoeken en er genereuze vervroegde-uittredingsregelingen bestaan, is de arbeidsparticipatie in België een van de laagste in het eurogebied (vooral bij oudere werknemers).Beoordeling in het advies van de Raad over het vorige programmaOp 14 februari 2006 heeft de Raad advies uitgebracht over de vorige actualisering van het stabiliteitsprogramma voor de periode 2005-2009. De Raad was van oordeel dat "de begrotingssituatie over het algemeen gezond is en dat de in het programma geplande voortzetting van de reductie van de nog steeds hoge schuld een voorbeeld is van een begrotingsbeleid dat strookt met het pact. Doordat in het begin van de periode vooral eenmalige maatregelen zijn aangewend, komt de behoefte aan een structurele consolidatie voornamelijk in het begin van de periode duidelijk naar voren." De Raad heeft België verzocht "maatregelen te overwegen om een verslechtering van het structurele [saldo] in 2006 te voorkomen en uitvoering te geven aan de maatregelen die noodzakelijk zijn om de ambitieuze begrotingsdoelstellingen in de daarop volgende jaren te halen."Beoordeling van de Commissie van het nationale hervormingsprogrammaHet uitvoeringsverslag van het nationale hervormingsprogramma van België in het kader van de vernieuwde Lissabonstrategie voor groei en werkgelegenheid is op 16 oktober 2006 ingediend. In het nationale hervormingsprogramma van België worden als belangrijkste uitdagingen/prioriteiten aangemerkt: houdbaarheid van de openbare financiën, vermindering van de arbeidskosten, totstandbrenging van een dynamischer arbeidsmarkt, stimulering van de economie door middel van investeringen en hervormingen, versterking van het socialezekerheidsstelsel en versterking van de synergieën tussen milieubescherming en groei.Uit de beoordeling door de Commissie van dit programma (goedgekeurd als onderdeel van haar jaarlijkse voortgangsverslag van december 2006[2]) blijkt dat België goede vorderingen maakt bij de tenuitvoerlegging en versterking van zijn nationale hervormingsprogramma voor de periode 2005-2008. Hoewel de houdbaarheid van de openbare financiën vanwege de vergrijzing aan een zeker risico onderhevig is, is het beleidskader over het geheel genomen afdoende. Ondanks de bescheiden vooruitgang bij O&O legt België momenteel op micro-economisch vlak de aangekondigde maatregelen ten uitvoer en worden de bestaande hervormingen ter bevordering van de investeringen versterkt. Wat de werkgelegenheid betreft, is er sprake van een gemengder beeld en moeten verdere stappen worden ondernomen om de Europese doelstellingen met betrekking tot de participatiegraad, in het bijzonder van ouderen, te bereiken.In het licht van de geconstateerde sterke en zwakke punten is België aanbevolen verdere inspanningen te leveren om de belastingdruk op arbeid terug te dringen en de regionale ongelijkheden op het gebied van de werkloosheid te verminderen.Kader: Belangrijkste beoordelingspunten Overeenkomstig artikel 5, lid 1, (voor stabiliteitsprogramma's) en artikel 9, lid 1, (voor convergentieprogramma's) van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad wordt beoordeeld: of de economische hypothesen waarop het programma gebaseerd is, realistisch zijn; de middellangetermijnbegrotingsdoelstelling (MTD) van de lidstaat en of het aanpassingstraject richting de MTD passend is; of de met het oog op de naleving van dit aanpassingstraject genomen of voorgenomen maatregelen afdoende zijn om de MTD gedurende de cyclus te halen; bij de beoordeling van het aanpassingstraject richting de MTD: of in economisch goede tijden een grotere aanpassing wordt nagestreefd en in economisch slechte tijden juist een minder zware inspanning toelaatbaar is, en – voor de lidstaten van het eurogebied en het WKM II – of de lidstaat een jaarlijkse verbetering van het conjunctuurgezuiverde begrotingssaldo, ongerekend eenmalige en tijdelijke maatregelen, met 0,5% van het BBP als benchmark nastreeft om zijn MTD te bereiken; bij de bepaling van het aanpassingstraject richting de MTD (voor de lidstaten die deze doelstelling nog niet bereikt hebben) en bij het toestaan van een tijdelijke afwijking van de MTD (voor landen die de doelstelling wel hebben bereikt): de uitvoering van grote structurele hervormingen die op lange termijn rechtstreekse kostenbesparende effecten hebben (mede doordat zij de potentiële groei verhogen) en bijgevolg een verifieerbare positieve invloed op de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn hebben (met dien verstande dat een passende veiligheidsmarge voor de naleving van de referentiewaarde van 3% van het BBP gewaarborgd moet zijn en dat een terugkeer naar de MTD binnen de programmaperiode wordt verwacht), waarbij bijzondere aandacht wordt besteed aan pensioenhervormingen die gepaard gaan met de invoering van een meerpijlerstelsel dat een verplichte pijler met volledige kapitaaldekking omvat; of het economisch beleid van de betrokken lidstaat strookt met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid. Bij de beoordeling van de aannemelijkheid van de macro-economische hypothesen wordt gekeken naar de najaarsprognoses 2006 van de diensten van de Commissie en wordt ook gebruikgemaakt van de algemeen aanvaarde methode voor de raming van de potentiële productie en de conjunctuurgezuiverde saldi. De consistentie met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid wordt getoetst aan de globale richtsnoeren voor het economisch beleid op het gebied van de openbare financiën, zoals opgenomen in de geïntegreerde richtsnoeren voor de periode 2005-2008. Voorts worden beoordeeld: de ontwikkeling van de schuldquote en de vooruitzichten voor de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn, waaraan volgens het verslag van de Raad van 20 maart 2005 over de verbetering van de uitvoering van het stabiliteits- en groeipact "bij het toezicht op de begrotingssituatie voldoende aandacht" zou moeten worden geschonken. In een mededeling van de Commissie van 12 oktober 2006 wordt de aanpak voor de toetsing van de houdbaarheid op lange termijn uiteengezet[3]; de mate van integratie met het nationale hervormingsprogramma van de lidstaten in het kader van de Lissabonstrategie voor groei en werkgelegenheid. In zijn begeleidende nota van 7 juni 2005 aan de Europese Raad over de globale richtsnoeren voor het economisch beleid voor de periode 2005-2008 heeft de Raad (Ecofin) verklaard dat de nationale hervormingsprogramma's moeten stroken met de stabiliteits- en convergentieprogramma's; de inachtneming van de gedragscode[4], die voor de stabiliteits- en convergentieprogramma's onder meer een gemeenschappelijke structuur en een reeks gegevenstabellen voorschrijft. |-  Aanbeveling voor eenADVIES VAN DE RAADovereenkomstig artikel 5, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van België voor de periode 2006-2010DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid[5], en met name op artikel 5, lid 3,Gezien de aanbeveling van de Commissie,Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:4.  Op [27 maart 2007] heeft de Raad het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van België voor de periode 2006-2010 behandeld [6].5.  Volgens het macro-economische scenario dat aan het programma ten grondslag ligt, zal de reële BBP-groei vertragen van 2,7% in 2006 tot gemiddeld 2,2% gedurende de rest van de programmaperiode. Afgaande op de thans beschikbare informatie lijkt dit scenario van plausibele groeihypothesen uit te gaan. De inflatieprognoses van het programma lijken eveneens realistisch.6.  Het overheidstekort voor 2006 wordt in de najaarsprognoses 2006 van de diensten van de Commissie op 0,2% van het BBP geraamd, terwijl in het vorige geactualiseerde stabiliteitsprogramma op een sluitende begroting werd gemikt. Het conjunctuurklimaat viel in 2006 veel gunstiger uit dan in de vorige actualisering werd aangenomen en de uitgaven ontwikkelden zich algemeen genomen overeenkomstig de verwachtingen, maar de ontvangsten waren lager dan voorspeld (met name omdat in de tweede helft van 2006 is ontdekt dat het effect van de laatste fase van de hervorming van de directe belastingen in 2001 was onderschat). Teneinde de tegenvaller aan de ontvangstenzijde (ten dele) te compenseren en een sluitende begroting te realiseren, is een groter beroep gedaan op eenmalige maatregelen. Het structurele saldo (d.w.z. het conjunctuurgezuiverde begrotingssaldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen) is er in 2006 dan ook aanzienlijk op achteruitgegaan.7.  De in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie op middellange termijn is er vooral op gericht de nog steeds hoge schuldquote (ongeveer 90% in 2006) gestaag terug te dringen tot minder dan 75% van het BBP in 2010 door geleidelijk nominale begrotingsoverschotten op te bouwen (van 0,3% van het BBP in 2007 tot 0,9% in 2010) om op de toekomstige schok van de vergrijzing voorbereid te zijn. Verwacht wordt dat het primaire overschot, dat sinds 2001 (toen het 7% van het BBP bedroeg) alsmaar is afgenomen, zich rond de 4,1% van het BBP zal stabiliseren. De aanpassing is bijna volledig toe te schrijven aan een vermindering van de uitgaven (met 1¼ procentpunt van het BBP tussen 2006 en 2010). De uitgavenvermindering is hoofdzakelijk het gevolg van dalende rente-uitgaven (¾ procentpunt) vanwege de gestage schuldreductie en wordt gedeeltelijk tenietgedaan door een daling van de overheidsontvangsten (met ½ procentpunt). Na 2007 stemmen de programmaprognoses grotendeels overeen met de voorspellingen bij ongewijzigd beleid, al lijkt het programma (impliciet) ook uit te gaan van verdere eenmalige maatregelen om de begrotingsdoelstellingen te bereiken. Deze strategie vertoont veel gelijkenis met die van het vorige geactualiseerde stabiliteitsprogramma, terwijl ook het macro-economisch scenario vrijwel ongewijzigd blijft.8.  Aangezien in het programma niets wordt vermeld over eenmalige en andere tijdelijke maatregelen na 2007, is het niet mogelijk het structurele saldo van 2008 en latere jaren te berekenen op basis van de in het programma voorkomende informatie. Ervan uitgaande dat het relatieve effect van de eenmalige maatregelen na 2007 ongewijzigd blijft, zou het volgens de algemeen aanvaarde methode berekende structurele saldo verbeteren van ongeveer -0,4% van het BBP in 2006 tot 0,7% aan het einde van de programmaperiode. Evenals in de vorige actualisering van het stabiliteitsprogramma wordt in het nieuwe programma als middellangetermijndoelstelling (MTD) voor de begrotingssituatie een structureel overschot van 0,5% van het BBP gehanteerd, dat volgens het programma "onder de hypothese dat de impact van eenmalige maatregelen beperkt blijft tot maximaal 0,4% van het BBP (…) vanaf 2008 gerealiseerd [zou] worden". Dit is een jaar later dan in de vorige actualisering werd voorspeld. Aangezien de MTD ambitieuzer is dan de minimumbenchmark (geraamd op een tekort van circa 1¼% van het BBP), mag worden aangenomen dat de verwezenlijking ervan een veiligheidsmarge biedt die ruim genoeg is om het ontstaan van een buitensporig tekort te voorkomen. De MTD ligt binnen de marge die in het stabiliteits- en groeipact en in de gedragscode is vastgesteld voor de lidstaten die tot het eurogebied en het WKM II behoren, en is ambitieuzer dan in het licht van de schuldquote en de gemiddelde potentiële productiegroei op lange termijn noodzakelijk is.9.  De begrotingsresultaten zouden iets slechter kunnen uitvallen dan in het programma wordt voorspeld. Dit is met name het geval voor 2007, vooral omdat de begroting enigszins aan de optimistische kant lijkt en soms onvoldoende bijzonderheden bevat over de voorgenomen maatregelen (zoals onder meer de eenmalige maatregelen op het gebied van de verkoop van onroerende goederen of de overname van pensioenverplichtingen van overheidsbedrijven, welke niet nader zijn gespecificeerd). België heeft algemeen genomen een goede staat van dienst als het gaat om de verwezenlijking van de nominale begrotingsdoelstellingen, maar dat neemt niet weg dat aanvullende maatregelen noodzakelijk lijken om de doelstelling voor 2007 te halen. Ingrijpende begrotingswijzigingen tijdens het lopende begrotingsjaar zijn in België weliswaar niet ongebruikelijk, maar omdat in juni 2007 nationale verkiezingen plaatsvinden, is het niet uitgesloten dat dergelijke wijzigingen worden uitgesteld. Een tegenvallend begrotingsresultaat in 2007 zou ook in de daaropvolgende jaren kunnen doorwerken. Vanaf 2008 bestaat voorts het risico dat eenmalige maatregelen waarvan het effect is uitgewerkt, niet door structurele maatregelen worden vervangen.10.  In het licht van deze risicobeoordeling is het niet uitgesloten dat de in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie ontoereikend is om de MTD uiterlijk in 2008 te verwezenlijken zoals in het programma wordt aangenomen. Zoals hierboven reeds is aangegeven, is de MTD evenwel ambitieuzer dan in het licht van de schuldquote en de gemiddelde potentiële productiegroei op lange termijn noodzakelijk is. De begrotingsstrategie lijkt dan ook te volstaan om vanaf 2008 een structurele begrotingssituatie te bewerkstelligen die in het kader van het pact als passend kan worden aangemerkt. De begrotingsstrategie van het programma lijkt bovendien een veiligheidsmarge te verschaffen die ruim genoeg is om gedurende de gehele programmaperiode te voorkomen dat het tekort bij normale macro-economische fluctuaties de drempel van 3% van het BBP overschrijdt. Het uit het programma blijkende aanpassingstempo richting de MTD dient zodanig te worden opgevoerd dat het strookt met het stabiliteits- en groeipact, dat voorschrijft dat de lidstaten die tot het eurogebied en het WKM II behoren, een jaarlijkse verbetering van het structurele saldo moeten nastreven met 0,5% van het BBP als benchmark, en dat in goede economische tijden een grotere aanpassing moet worden bewerkstelligd, terwijl in slechte economische tijden een minder zware inspanning toelaatbaar is. Indien met de risico's rekening wordt gehouden, is het met name niet uitgesloten dat het aanpassingstempo richting de MTD reeds in 2007 minder bedraagt dan de benchmark en daarna aanzienlijk vertraagt, ook al lijkt België geen slechte tijden door te maken.11.  In het programma wordt voor 2006 melding gemaakt van een schuld van 87,7% van het BBP, maar in dat cijfer is geen rekening gehouden met de overname in 2005 van een deel van de schuld van de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS), waardoor de overheidsschuld volgens Eurostat in dat jaar 1,7% van het BBP hoger is uitgekomen. Om die reden ramen de diensten van de Commissie de bruto overheidsschuld in 2006 op 89,4% van het BBP, hetgeen nog steeds veel hoger is dan de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 60% van het BBP, al moet daaraan worden toegevoegd dat de schuldquote de laatste jaren sterk is gedaald. Volgens het programma zal de schuldquote gedurende de programmaperiode snel teruglopen, namelijk met circa 15 procentpunt. In het licht van de risicobeoordeling, en met name de bovenbeschreven risico's die aan de begrotingsdoelstellingen verbonden zijn, zal de schuldquote zich vermoedelijk iets minder gunstig ontwikkelen dan in het programma wordt voorspeld. Over de gehele programmaperiode bezien lijkt de schuldquote evenwel nog steeds in voldoende mate af te nemen in de richting van de referentiewaarde.12.  Van de vergrijzing gaat in België een groter langetermijneffect op de begroting uit dan gemiddeld in de EU het geval is. Dit komt met name doordat de pensioenuitgaven als percentage van het BBP in de komende decennia een forse stijging te zien zullen geven. De budgettaire uitgangspositie, die wordt gekenmerkt door een groot primair overschot (dat evenwel kleiner is dan in 2005), kan de verwachte budgettaire gevolgen van de vergrijzing op lange termijn deels afzwakken, maar kan de forse uitgavenstijging toch niet volledig opvangen. Bovendien blijft de overheidsschuld, ook al vertoont deze een daling, nog altijd ver boven de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde. Om een gestage reductie van de schuldquote te bewerkstelligen, moeten gedurende lange tijd grote primaire overschotten worden geboekt, die de risico's voor de houdbaarheid van de openbare financiën zouden kunnen verminderen. Al met al lijkt België een middelgroot risico te lopen wat de houdbaarheid van de openbare financiën betreft.13.  Het stabiliteitsprogramma bevat geen kwalitatieve beoordeling van de algemene gevolgen van het uitvoeringsverslag van oktober 2006 van het nationale hervormingsprogramma binnen het kader van de begrotingsstrategie op middellange termijn. Evenmin verschaft het systematisch informatie over de rechtstreekse budgettaire kosten of besparingen van de voornaamste hervormingen waarin het nationale hervormingsprogramma voorziet, maar in de begrotingsprognoses van het programma lijkt wel rekening te worden gehouden met de gevolgen van de in het nationale hervormingsprogramma geschetste maatregelen voor de openbare financiën. De in het stabiliteitsprogramma opgenomen maatregelen op het gebied van de openbare financiën lijken aan te sluiten bij de in het kader van het nationale hervormingsprogramma voorgenomen acties. Met name is het volgens beide programma's de bedoeling dat het "generatiepact" (een veelomvattend plan om de werkgelegenheid te verhogen en de sociale zekerheid te versterken) geleidelijk ten uitvoer wordt gelegd, dat de belastingdruk op arbeid gaandeweg verder wordt verlicht, en dat maatregelen worden genomen om onderzoek en ondernemerschap te stimuleren.14.  De in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie is over het algemeen in overeenstemming met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid die in de geïntegreerde richtsnoeren voor de periode 2005-2008 zijn opgenomen.15.  Wat de in de gedragscode voor stabiliteits- en convergentieprogramma's gespecificeerde gegevensvereisten betreft, vertoont het programma enige lacunes in de verplichte en facultatieve gegevens[7].De algemene conclusie luidt dat de gestage reductie van de nog steeds hoge schuld een goed voorbeeld vormt van een begrotingsbeleid dat strookt met het pact. Hoewel in het programma wordt aangenomen dat vanuit een uitgangspositie van een nominaal begrotingsevenwicht geleidelijk overschotten zullen worden opgebouwd (met name als gevolg van lagere rente-uitgaven), is de verwezenlijking van de begrotingsdoelstellingen evenwel aan risico's onderhevig. Dit neemt echter niet weg dat de middellangetermijndoelstelling naar verwachting in de loop van de programmaperiode zal worden gehaald.In het licht van de bovenstaande evaluatie wordt België verzocht om:(i) de begrotingsdoelstelling voor 2007 te verwezenlijken en daarna het aanpassingstempo richting de MTD op te voeren, onder meer door minder vaak van eenmalige maatregelen gebruik te maken;(ii) gezien de hoge schuld en de verwachte toename van de leeftijdsgebonden uitgaven de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn te verbeteren door ten minste de MTD te realiseren en tevens maatregelen te nemen om de kosten van de vergrijzing verder te beperken.Vergelijking van de belangrijkste macro-economische en budgettaire prognoses2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 |Reëel BBP (Verandering in %) | SP dec 2006 | 1,2 | 2,7 | 2,2 | 2,1 | 2,2 | 2,2 |COM nov 2006 | 1,1 | 2,7 | 2,3 | 2,2 | n.b. | n.b. |SP dec 2005 | 1,4 | 2,2 | 2,1 | 2,3 | 2,2 | n.b. |HICP-inflatie (%) | SP dec 2006 | 2,5 | 2,4 | 1,9 | 1,8 | 1,8 | 1,9 |COM nov 2006 | 2,5 | 2,4 | 1,8 | 1,7 | n.b. | n.b. |SP dec 2005 | 2,9 | 2,8 | 2,0 | 1,9 | 1,7 | n.b. |Output gap (% van het potentiële BBP) | SP dec 20061 | -0,8 | -0,3 | -0,4 | -0,4 | -0,4 | -0,3 |COM nov 20065 | -1,0 | -0,6 | -0,6 | -0,7 | n.b. | n.b. |SP dec 20051 | -0,8 | -0,6 | -0,6 | -0,5 | -0,4 | n.b. |Overheidssaldo (% van het BBP) | SP dec 2006 | 0,1 -2,3* | 0,0 | 0,3 | 0,5 | 0,7 | 0,9 |COM nov 2006 | -2,3 | -0,2 | -0,5 | -0,5 | n.b. | n.b. |SP dec 2005 | 0,0 | 0,0 | 0,3 | 0,5 | 0,7 | n.b. |Primair saldo (% van het BBP) | SP dec 2006 | 4,3 1,9* | 4,1 | 4,2 | 4,1 | 4,1 | 4,2 |COM nov 2006 | 1,9 | 3,9 | 3,4 | 3,2 | n.b. | n.b. |SP dec 2005 | 4,3 | 4,1 | 4,2 | 4,1 | 4.1 | n.b. |Conjunctuurgezuiverd saldo (% van het BBP) | SP dec 20061 | 0,8 -1,6* | 0,2 | 0,5 | 0,7 | 0,9 | 1,1 |COM nov 2006 | -1,7 | 0,1 | -0,1 | -0,1 | n.b. | n.b. |SP dec 20051 | 0,4 | 0,3 | 0,6 | 0,8 | 0.9 | n.b. |Structureel saldo2 (% van het BBP) | SP dec 20063 | n.b. | -0.4 | 0.1 | n.b. | n.b. | n.b. |COM nov 20064 | 0,2 | -0,7 | -0,2 | -0,1 | n.b. | n.b. |SP dec 2005 | 0,0 | -0,3 | 0,4 | 0,7 | 0,9 | n.b. |Bruto overheidsschuld (% van het BBP) | SP dec 2006 | 91,5 93,2* | 87,7 89,4* | 83,9 85,6* | 80,4 82,1* | 76,6 78,3* | 72,6 74,3* |COM nov 2006 | 93,2 | 89,4 | 86,3 | 83,2 | n.b. | n.b. |SP dec 2005 | 94,3 | 90,7 | 87,0 | 83,0 | 79,1 | n.b. |Noten: |1 Berekeningen van de diensten van de Commissie op basis van de in het programma voorkomende informatie. |2 Conjunctuurgezuiverd saldo (zoals in de vorige rijen), ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen. |3 Eenmalige en andere tijdelijke maatregelen uit het programma (0,6% van het BBP in 2006 en 0,4% in 2007, alle met een tekortverminderend effect). In het programma worden geen gegevens verstrekt over eenmalige maatregelen in andere jaren. |4 Eenmalige en andere tijdelijke maatregelen uit de najaarsprognoses 2006 van de diensten van de Commissie (2,0% van het BBP in 2005, met een tekortverhogend effect; 0,8% in 2006 en 0,1% in 2007, beide met een tekortverminderend effect). |5 Op basis van een geraamde potentiële groei van achtereenvolgens 2,2%, 2,3%, 2,3% en 2,2% in de periode 2005-2008. |* De in het programma voorkomende tekort- en schuldcijfers voor 2005 zijn niet in overeenstemming met het ESR 95. Op 23 oktober 2006 heeft Eurostat immers de door België meegedeelde gegevens over het tekort en de schuld gewijzigd in verband met de overname in 2005 door de overheid (Fonds voor spoorweginfrastructuur – FSI) van 7,4 miljard EUR (2,5% van het BBP) van de schuld van de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS) (zie Eurostat News Release nr. 139/2006). Volgens de regels van het ESR 95 is er sprake van een even groot effect op het overheidstekort van 2005. Het effect op de overheidsschuld aan het einde van 2005 bedraagt 5,2 miljard EUR (1,7% van het BBP, aangezien in dat jaar een gedeeltelijke aflossing plaatsvond). De door Eurostat gewijzigde gegevens voor 2005 zijn gemarkeerd met een asterisk. De met een asterisk gemarkeerde gegevens over de overheidsschuld voor de jaren 2006 tot en met 2010 zijn "mechanisch" aangepast door de diensten van de Commissie om deze in overeenstemming te brengen met het ESR 95. Bij deze aanpassing van de schuldcijfers is uitgegaan van de technische aanname dat de omvang van de FSI-schulden ongewijzigd blijft. |Bronnen: |Stabiliteitsprogramma (SP); economische najaarsprognoses 2006 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie. |[1] PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. Verordening gew3[pic]zigd b3[pic] Verordening (EG) nr. 1055/2005 (PB L 174 van 7.7.2005, blz. 1). Alle documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, kunnen worden geraadpleegd op: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.[2] Communication from the Commission to the Spring European Council, "Implementing the renewed lisbon strategy for growth and jobs - A year of delivery", COM(2006) 816 van 12.12.2006.[3] Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement: "Houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn in de EU", COM(2006) 574 van 12.10.2006; directoraat-generaal Economische en financiële zaken van de Commissie (2006): "The long-term sustainability of public finances in the European Union", European Economy nr. 4/2006.[4] Specificaties inzake de uitvoering van het stabiliteits- en groeipact en richtsnoeren inzake de vorm en de inhoud van stabiliteits- en convergentieprogramma's, door de Raad (Ecofin) op 11 oktober 2005 bekrachtigd.[5] PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. Verordening gewĳzigd bĳ Verordening (EG) nr. 1055/2005 (PB L 174 van 7.7.2005, blz. 1). Alle documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, kunnen worden geraadpleegd op: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm .[6] De actualisering is bijna twee weken na de in de gedragscode vastgestelde uiterste datum van 1 december ingediend.[7] In de in het programma opgenomen prognoses voor het overheidstekort en de overheidsschuld wordt, anders dan Eurostat op 23 oktober 2006 heeft beslist, geen rekening gehouden met het effect van de overname in 2005 van een deel van de schuld van de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS). Bovendien bevat het programma geen informatie over eenmalige en andere tijdelijke maatregelen in de periode 2008-2010.


Belangrijke juridische mededeling

|

31999H0519

1999/519/EG: Aanbeveling van de Raad van 12 juli 1999 betreffende de beperking van blootstelling van de bevolking aan elektromagnetische velden van 0 Hz - 300 GHz

Publicatieblad Nr. L 199 van 30/07/1999 blz. 0059 - 0070

AANBEVELING VAN DE RAADvan 12 juli 1999betreffende de beperking van blootstelling van de bevolking aan elektromagnetische velden van 0 Hz - 300 GHz(1999/519/EG)DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 152, lid 4, tweede alinea,Gezien het voorstel van de Commissie,Gezien het advies van het Europees Parlement(1),Overwegende hetgeen volgt:(1) Krachtens artikel 3, onder o), van het Verdrag moet het optreden van de Gemeenschap een bijdrage omvatten tot het verwezenlijken van een hoog niveau van bescherming van de gezondheid; het Verdrag voorziet ook in de bescherming van de gezondheid van werknemers en van de consument;(2) Het Europees Parlement heeft de Commissie in zijn resolutie van 5 mei 1994 betreffende de bestrijding van de schadelijke effecten van niet-ioniserende straling(2) verzocht wettelijke bepalingen voor te stellen die tot doel hebben de blootstelling van de werknemers en de bevolking aan niet-ioniserende elektromagnetische straling te beperken;(3) Ter bescherming van de gezondheid en de veiligheid van werknemers in verband met elektromagnetische velden zijn communautaire minimumvoorschriften voor het werken met beeldschermapparatuur vastgesteld(3), er zijn communautaire maatregelen ingevoerd ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid op het werk van werkneemsters tijdens de zwangerschap, na de bevalling en tijdens de lactatie(4), die de werkgevers er onder andere toe verplichten werkzaamheden te evalueren die een specifiek risico van blootstelling aan niet-ioniserende straling inhouden; er zijn minimumvoorschriften voorgesteld voor de bescherming van de werknemers tegen fysische agentia(5), die maatregelen tegen niet-ioniserende straling inhouden; deze aanbeveling heeft derhalve geen betrekking op de bescherming van de werknemers tegen beroepsmatige blootstelling aan elektromagnetische velden;(4) De bevolking in de Gemeenschap moet worden beschermd tegen bewezen nadelige gevolgen voor de gezondheid van blootstelling aan elektromagnetische veIden;(5) Maatregelen met betrekking tot elektromagnetische velden dienen aIle burgers van de Gemeenschap een hoog beschermingsniveau te bieden; dat de voorschriften van de lidstaten op dit gebied gebaseerd dienen te zijn op een gemeenschappelijk overeengekomen kader teneinde bij te dragen tot een consistente bescherming in de hele Gemeenschap;(6) Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel mag elke nieuwe maatregel op een gebied dat niet onder de uitsluitende bevoegdheid van de Gemeenschap valt, zoals de bescherming van de bevolking tegen niet-ioniserende straling, alleen door de Gemeenschap worden genomen als de voorgestelde doelstellingen, vanwege de omvang of de gevolgen van het voorgestelde optreden, beter door de Gemeenschap dan door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt;(7) De activiteiten betreffende de beperking van de blootstelling van de bevolking aan elektromagnetische velden moeten worden afgewogen tegen de andere voordelen in het opzicht van gezondheid en veiligheid die voorzieningen welke eIektromagnetische velden hebben, voor de kwaliteit van het bestaan bieden, bijvoorbeeld op het gebied van telecommunicatie, energie en openbare veiligheid;(8) Het is noodzakelijk door middel van aanbevelingen aan de lidstaten een communautair kader betreffende blootstelling aan elektromagnetische velden in te stellen, met het oog op de bescherming van de bevolking;(9) Deze aanbeveling heeft tot doel de gezondheid van de bevolking te beschermen en is derhalve met name van toepassing op plaatsen waar personen geruime tijd aanwezig zijn in verhouding tot de effecten die door deze aanbeveling worden bestreken;(10) Het communautair kader, dat door veel reeds bestaande wetenschappelijke publicaties onderbouwd kan worden, dient gebaseerd te zijn op de beste beschikbare wetenschappelijke gegevens op dit gebied en basisrestricties en referentieniveaus voor blootstelling aan elektromagnetische velden dient te omvatten, met de vermelding dat uitsluitend bewezen gevolgen als basis zijn gebruikt voor de aanbevolen beperking van de blootstelling; ter zake is door de Internationale Commissie voor bescherming tegen niet-ioniserende straling (International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection - ICNIRP) een advies uitgebracht, dat de steun heeft gekregen van de wetenschappelijke stuurgroep van de Commissie en dat regelmatig opnieuw moet worden bezien en beoordeeld in het licht van nieuwe kennis en ontwikkelingen op het gebied van de technologie en de toepassingen van bronnen en handelingen die aanleiding geven tot blootstelling aan elektromagnetische velden;(11) Dergelijke basisrestricties en referentieniveaus dienen van toepassing te zijn op aIle straling afkomstig van elektromagnetische velden, met uitzondering van optische straling en ioniserende straling; voor de eerstgenoemde categorie moeten de desbetreffende wetenschappelijke gegevens en adviezen nog nader bestudeerd worden en voor de laatstgenoemde categorie bestaan al communautaire maatregelen;(12) De nationale en Europese normalisatie-instellingen (zoaIs Cenelec, CEN) worden aangemoedigd binnen het kader van communautaire wetgeving normen te ontwikkelen voor het ontwerpen en testen van uitrusting waarmee de inachtneming van de basisrestricties van deze aanbeveling kan worden beoordeeld;(13) Inachtneming van de aanbevolen restricties en referentieniveaus dient een hoog beschermingsniveau ten aanzien van de bewezen gezondheidseffecten van blootstelling aan elektromagnetische straling te bieden, maar storingen van of effecten op het functioneren van medische hulpmiddeIen, zoals metalen prothesen, pacemakers en defibrillators, cochleaimplantaten en andere implantaten, kunnen daardoor niet zonder meer worden vermeden; storingen met pacemakers kunnen optreden bij niveaus onder de aanbevolen referentieniveaus en hiervoor moeten passende voorzorgen worden genomen, die echter buiten het bestek van deze aanbeveling vallen en in de wetgeving inzake elektromagnetische compatibiliteit en medische hulpmiddelen geregeld worden;(14) Overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel geeft deze aanbeveling algemene beginselen en methoden voor de bescherming van de bevolking, waarbij het aan de lidstaten overgelaten wordt gedetailleerde voorschriften vast te stellen voor bronnen en handelingen die aanleiding geven tot blootstelling aan elektromagnetische velden en voor de indeling van de blootstellingomstandigheden van personen als al dan niet beroepsgebonden, in overeenstemming met de communautaire bepalingen betreffende de bescherming van de veiligheid en gezondheid van werknemers;(15) De lidstaten mogen, overeenkomstig het Verdrag, in een hoger beschermingsniveau voorzien dan in deze aanbeveling is aangegeven;(16) Over de door de lidstaten op dit gebied genomen maatregelen, ongeacht of die bindend zijn of niet, en over de wijze waarop daarbij met deze aanbeveling rekening gehouden is, dienen op nationaal en communautair niveau verslagen te worden uitgebracht;(17) De lidstaten dienen de verspreiding van informatie en praktijkvoorschriften inzake de risico's van en beschermingsmaatregelen tegen elektromagnetische velden, met name met betrekking tot het ontwerp, de installatie en het gebruik van apparatuur, te bevorderen teneinde daaraan meer bekendheid te geven en aldus te bereiken dat de blootstellingniveaus de aanbevolen restricties niet overschrijden;(18) Aandacht dient te worden besteed aan het verkrijgen van voldoende inzicht in en passende voorlichting over de risico's die met elektromagnetische velden verband houden, met inachtneming van de percepties van de bevolking ten aanzien van dergelijke risico's;(19) De lidstaten moeten kennis nemen van de vooruitgang in de wetenschappelijke kennis en de technoIogie met betrekking tot de bescherming tegen niet-ioniserende straling, onder meer met het oog op voorzorgsmaatregelen en dienen te zorgen voor regelmatig toezicht en herziening met regelmatige beoordelingen in het licht van de adviezen van de bevoegde internationale organisaties, zoals de International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection,BEVEELT AAN:I. dat de lidstaten voor de toepassing van deze aanbeveling de in bijlage I, deel A, gedefinieerde fysische grootheden hanteren;II. dat de lidstaten, om een hoog niveau van bescherming van de gezondheid tegen blootstelling aan elektromagnetische velden te bieden:a) op basis van bijlage I, deel B, een kader van basisrestricties en referentieniveaus goedkeuren;b) overeenkomstig dit kader maatregelen nemen met betrekking tot bronnen of handelingen waarbij de bevolking geruime tijd aan elektromagnetische velden wordt blootgesteld, met uitzondering van blootstelling om medische redenen, waarbij de gevaren en voordelen van blootstelling boven de basisrestricties terdege moeten worden afgewogen;c) ernaar streven dat de basisrestricties van bijlage II voor de blootstelling van de bevolking worden nageleefd;III. dat de lidstaten, om de naleving van de in bijlage II genoemde basisrestricties te vergemakkelijken en te bevorderen:a) bij de bepaling van blootstellingrisico's rekening houden met de referentieniveaus van bijlage III of, indien deze bestaan en voorzover zij door de lidstaat erkend worden, Europese of nationale normen die gebaseerd zijn op overeengekomen, wetenschappelijk onderbouwde meet- en rekenprocedures die bedoeld zijn om te bepalen of de basisrestricties worden nageleefd;b) situaties waarbij bronnen van meer dan één frequentie betrokken zijn, beoordelen overeenkomstig de in bijlage IV gegeven formules, zowel wat de basisrestricties als wat de referentieniveaus betreft;c) waar nodig rekening mogen houden met criteria zoals de duur van de blootstelling, de blootgestelde lichaamsdelen, de leeftijd en de lichamelijke conditie van de bevolking;IV. dat de lidstaten bij het bepalen van het beleid of de maatregelen inzake de blootstelling van personen aan elektromagnetische velden, zowel de risico's als de voordelen van de diverse mogelijke maatregelen tegen elkaar afwegen wanneer zij besluiten of al dan niet opgetreden moet worden overeenkomstig deze aanbeveling;V. dat de lidstaten, om het inzicht in de gevaren van en de bescherming tegen blootstelling aan elektromagnetische velden te vergroten, aan de bevolking in een geschikte vorm informatie verstrekken over de gezondheidsimpact van elektromagnetische velden en over de maatregelen die getroffen zijn om deze aan te pakken;VI. dat de lidstaten, om de kennis over de gezondheidseffecten van elektromagnetische velden te vergroten, in de context van hun nationale onderzoekprogramma's onderzoek naar elektromagnetische velden en de menselijke gezondheid bevorderen en evalueren, met inachtneming van communautaire en internationale aanbevelingen en inspanningen op onderzoeksgebied uit zoveel mogelijk bronnen;VII. dat de lidstaten, om bij te dragen tot het opzetten van een consistent systeem van bescherming tegen risico's van blootstelling aan elektromagnetische velden, verslag uitbrengen over de opgedane ervaringen met de maatregelen die zij op het door deze aanbeveling bestreken gebied nemen en de Commissie hiervan na een periode van drie jaar voIgend op de goedkeuring van deze aanbeveling op de hoogte stellen, waarbij zij aangeven hoe daarmee in die maatregelen rekening is gehouden.NODIGT DE COMMISSIE UIT:1. zich in te zetten voor de vaststelling van de in punt III, onder a), bedoelde Europese normen, met inbegrip van meet- en rekenmethoden;2. bij de uitvoering van het lopende kaderprogramma voor onderzoek naar de lange- en kortetermijneffecten van blootstelling aan elektromagnetische velden van alle relevante frequenties aan te moedigen;3. te blijven meewerken aan de inspanningen van op dit gebied bevoegde internationale organisaties en de totstandkoming van een internationale consensus over richtsnoeren en adviezen betreffende beschermings- en preventieve maatregelen te bevorderen;4. de betrokken aangelegenheden te blijven volgen zodat deze aanbeveIing kan worden herzien en geactualiseerd, daarbij tevens rekening te houden met mogelijke effecten die momenteel bestudeerd worden, met inbegrip van voorzorgsaspecten, en binnen vijf jaar aan de hand van de verslagen van de lidstaten en in het licht van de recentste wetenschappelijke gegevens en adviezen, een verslag op te stellen met betrekking tot de Gemeenschap in haar geheel.Gedaan te Brussel, 12 juli 1999.Voor de RaadDe voorzitterS. NIINISTÖ(1) PB C 175 van 21.6.1999.(2) PB C 205 van 25.7.1994, blz. 439.(3) PB L 156 van 21.6.1990, blz. 14.(4) PB L 348 van 28.11.1992, blz. 1.(5) PB C 77 van 18.3.1993, blz. 12, enPB C 230 van 19.8.1994, blz. 3.BIJLAGE IDEFINITIESIn deze aanbeveling worden onder de term elektromagnetische velden verstaan: statische velden, extreem laagfrequente velden (ELF) en radiofrequentievelden (RF), microgolven daaronder begrepen, in het frequentiegebied van 0 Hz tot 300 GHz.A. FYSISCHE GROOTHEDENIn de context van de blootstelling aan elektromagnetische velden worden gewoonlijk acht fysische grootheden gebruikt:De contactstroom (IC) tussen een persoon en een voorwerp wordt uitgedrukt in ampère (A). Een geleidend voorwerp in een elektrisch veld kan door dat veld worden opgeladen.De stroomdichtheid (J) is de door een eenheidsdoorsnede loodrecht op zijn richting in een volumegeleider, zoals het menselijk lichaam of een deel daarvan, lopende stroom; zij wordt uitgedrukt in ampère per vierkante meter (A/m²).De elektrische veldsterkte is een vectorgrootheid (E), die overeenkomt met de kracht die op een geladen deeltje, ongeacht de beweging daarvan in de ruimte, wordt uitgeoefend. Zij wordt uitgedrukt in volt per meter (V/m).De magnetische veldsterkte is een vectorgrootheid (H) die, naast de magnetische fluxdichtheid, dient voor de beschrijving van een magnetisch veld op elk punt in de ruimte. Zij wordt uitgedrukt in ampère per meter (A/m).De magnetische fluxdichtheid is een vectorgrootheid (B), die een op bewegende ladingen inwerkende kracht veroorzaakt; zij wordt uitgedrukt in tesla (T). In de lege ruimte en in biologische materialen kunnen de magnetische fluxdichtheid en de magnetische veldsterkte in elkaar worden omgerekend met de equivalentie 1 A m-1 = 4π 10-7 T.De vermogensdichtheid (S) is de passende grootheid voor gebruik bij zeer hoge frequenties, wanneer de doordringdiepte in het lichaam gering is. Zij is de loodrecht op een oppervlak vallende energiestroom, gedeeld door de grootte van het oppervlak; zij wordt uitgedrukt in watt per vierkante meter (W/m²).De specifieke energieabsorptie (SA) is de energie die wordt geabsorbeerd per massaeenheid biologisch weefsel, uitgedrukt in joule per kilogram (J/kg). In deze aanbeveling wordt deze grootheid gebruikt voor het beperken van de niet-thermische effecten van gepulseerde microgolfstraling.Het specifieke energieabsorptietempo (SAT) gemiddeld over het gehele lichaam of over lichaamsdelen, is het tempo waarin de energie per massaeenheid biologisch materiaal wordt geabsorbeerd; het wordt uitgedrukt in watt per kilogram (W/kg). Het lichaams-SAT is een algemeen aanvaarde maatstaf voor het relateren van schadelijke thermische effecten aan de blootstelling aan RF. Naast het gemiddelde lichaams-SAT zijn lokale SAT-waarden noodzakelijk voor het evalueren en beperken van te grote energieconcentraties in kleine delen van het lichaam als gevolg van bijzondere blootstellingomstandigheden. Voorbeelden van dergelijke omstandigheden zijn: geaarde personen die aan RF in het lage MHz-gebied worden blootgesteld en personen die aan het nabije veld van een antenne worden blootgesteld.Van deze grootheden kunnen de magnetische fluxdichtheid, de contactstroom, de elektrische en magnetische veldsterkte en de vermogensdichtheid direct worden gemeten.B. BASISRESTRICTIES EN REFERENTIENIVEAUSVoor de toepassing van restricties die gebaseerd zijn op de mogelijke effecten van elektromagnetische velden op de gezondheid moet onderscheid gemaakt worden tussen basisrestricties en referentieniveaus.OpmerkingDeze basisrestricties en referentieniveaus voor het beperken van de blootstelling zijn opgesteld na grondige bestudering van alle wetenschappelijke publicaties. Bij die bestudering zijn speciale criteria gebruikt om de geloofwaardigheid van de gepubliceerde bevindingen te toetsen; voor de voorgestelde blootstellingrestricties zijn uitsluitend bewezen gevolgen als basis gebruikt. Dat langdurige blootstelling aan elektromagnetische velden kanker veroorzaakt, wordt niet bewezen geacht. Omdat tussen de grenswaarden voor acute effecten en de basisrestricties een veiligheidsfactor van ongeveer 50 ligt, bestrijkt deze aanbeveling impliciet eventuele langetermijneffecten in het gehele frequentiegebied.Basisrestricties. Restricties op de blootstelling aan tijdsafhankelijke elektrische, magnetische en elektromagnetische velden, die direct gebaseerd zijn op bewezen gezondheidseffecten en biologische overwegingen, worden "basisrestricties" genoemd. Afhankelijk van de veldfrequentie worden de volgende fysische grootheden gebruikt om de restricties te specificeren: de magnetische fluxdichtheid (B), de stroomdichtheid (J), het specifieke energieabsorptietempo (SAT) en de vermogensdichtheid (S). De magnetische fluxdichtheid en de stroomdichtheid kunnen gemakkelijk worden gemeten bij blootgestelde personen.Referentieniveaus. Deze niveaus dienen bij de blootstellingevaluaties in de praktijk om vast te stellen of de basisrestricties waarschijnlijk zullen worden overschreden. Sommige referentieniveaus worden met behulp van metingen en/of berekeningen van relevante basisrestricties afgeleid, andere hebben betrekking op de waarneming en schadelijke indirecte gevolgen van blootstelling aan elektromagnetische velden. De afgeleide grootheden zijn de elektrische veldsterkte (E), de magnetische veldsterkte (H), de magnetische fluxdichtheid (B), de vermogensdichtheid (S) en de elektrische stroom in extremiteiten (IL). Grootheden die betrekking hebben op de waarneming en andere indirecte gevolgen zijn de (contact)stroom (IC) en, voor gepulseerde velden, de specifieke energieabsorptie (SA). In elke blootstellingsituatie kan men de gemeten of berekende waarde van elk van deze grootheden vergelijken met het bijbehorende referentieniveau. Als wordt voldaan aan het referentieniveau, wordt voldaan aan de desbetreffende basisrestrictie. Als de gemeten waarde hoger is dan het referentieniveau, behoeft dat nog niet te betekenen dat de basisrestrictie wordt overschreden. In dergelijke omstandigheden moet echter wel worden vastgesteld of voldaan wordt aan de basisrestrictie.In deze aanbeveling zijn geen kwantitatieve restricties opgenomen voor statische elektrische velden. Het verdient echter aanbeveling de storende waarneming van elektrische oppervlakteladingen en vonkoverslag die stress of hinder veroorzaken, te vermijden.Sommige grootheden zoals de magnetische fluxdichtheid (B) en de vermogensdichtheid (S) dienen bij bepaalde frequenties als basisrestrictie en als referentieniveau (zie bijlage II en III).BIJLAGE IIBASISRESTRICTIESAfhankelijk van de frequentie worden de onderstaande fysische grootheden (dosimetrische/exposimetrische grootheden) gebruikt om de basisrestricties voor elektromagnetische velden te specificeren:- tussen 0 en 1 Hz worden basisrestricties gegeven voor de magnetische fluxdichtheid voor statische magnetische velden (0 Hz) en de stroomdichtheid voor tijdsafhankelijke velden tot 1 Hz, teneinde gevolgen voor het cardiovasculaire systeem en het centrale zenuwstelsel te voorkomen;- tussen 1 Hz en 10 MHz worden basisrestricties gegeven voor de stroomdichtheid om gevolgen voor functies van het zenuwstelsel te voorkomen;- tussen 100 kHz en 10 GHz worden basisrestricties gegeven voor het SAT om globale thermische belasting van het lichaam en excessieve plaatselijke verwarming van weefsels te voorkomen. In het gebied van 100 kHz tot 10 MHz worden restricties voor zowel de stroomdichtheid als het SAT gegeven;- tussen 10 GHz en 300 GHz worden basisrestricties voor de vermogensdichtheid gegeven om verwarming van weefsel aan of bij het lichaamsoppervlak te voorkomen.De in tabel 1 gegeven basisrestricties zijn vastgesteld met inachtneming van onzekerheden die verband houden met individuele gevoeligheden en milieuomstandigheden en met het feit dat de leeftijd en de lichamelijke conditie van de bevolking variëren.Tabel 1Basisrestricties voor elektrische, magnetische en elektromagnetische velden (0 Hz-300 GHz)>RUIMTE VOOR DE TABEL>Opmerkingen1. [fnof    ] is de frequentie in Hz.2. De basisrestrictie voor de stroomdichtheid is bedoeld om te beschermen tegen acute blootstellingeffecten op weefsel van het centraal zenuwstelsel in hoofd en romp en bevat een veiligheidsfactor. De basisrestricties voor ELF-velden zijn gebaseerd op vastgestelde schadelijke effecten op het centrale zenuwstelsel. Dergelijke acute effecten treden in wezen onmiddellijk op en er zijn geen wetenschappelijke redenen om de basisrestricties voor blootstellingen van korte duur te wijzigen. Aangezien de basisrestrictie betrekking heeft op schadelijke effecten op het centrale zenuwstelsel, kunnen evenwel hogere stroomdichtheden in ander lichaamsweefsel dan het centrale zenuwstelsel onder dezelfde blootstellingomstandigheden worden toegestaan.3. Vanwege de elektrische inhomogeniteit van het lichaam dienen de waarden van de stroomdichtheid te worden gemiddeld over een doorsnede van 1 cm² loodrecht op de stroomrichting.4. Voor frequenties tot 100 kHz kunnen de piekwaarden voor de stroomdichtheid worden verkregen door de rms-waarde met>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>([sim     ]1,414) te vermenigvuldigen. Voor pulsen met een duur van tp dient de equivalente frequentie die in de basisrestricties moet worden toegepast, te worden berekend als [fnof    ] = 1/(2tp).5. Voor frequenties tot 100 kHz en voor gepulseerde magnetische velden kan de maximale stroomdichtheid als gevolg van de pulsen worden berekend uit de stijg-/valtijden en de maximale veranderingssnelheid van de magnetische fluxdichtheid. De geïnduceerde stroomdichtheid kan dan worden vergeleken met de bijbehorende basisrestrictie.6. Alle SAT-waarden moeten worden gemiddeld over een willekeurige periode van zes minuten.7. De plaatselijke SAT-middelingsmassa is 10 g aangrenzend weefsel; het aldus verkregen maximale SAT dient de waarde te zijn die voor de raming van de blootstelling wordt gebruikt. Met deze 10 g weefsel wordt een massa van 10 g aangrenzend weefsel met vrijwel homogene elektrische eigenschappen bedoeld. Hierbij valt op te merken dat een massa aangrenzend weefsel te gebruiken is in de computerdosimetrie, maar moeilijkheden kan opleveren bij directe fysieke metingen. Er kan een eenvoudige geometrische vorm zoals een kubusvormige weefselmassa worden gebruikt, op voorwaarde dat de dosimetrische hoeveelheden waarden hebben die ten opzichte van de blootstellingrichtsnoeren aan de veilige kant zijn.8. Voor pulsen met een duur van tp dient de equivalente frequentie die in de basisrestricties moet worden toegepast, te worden berekend als [fnof    ] = 1/(2tp). Bovendien wordt voor gepulseerde blootstellingen in het frequentiegebied van 0,3 tot 10 GHz en voor plaatselijke blootstelling van het hoofd, ter vermijding en beperking van effecten op het gehoor die veroorzaakt worden door thermo-elastische uitzetting, een extra basisrestrictie aanbevolen. Deze is dat de SA niet meer dan 2 mJ kg-1 gemiddeld over 10 g weefsel mag bedragen.BIJLAGE IIIREFERENTIENIVEAUSReferentieniveaus voor blootstelling worden gegeven om vergelijkingen met de waarden van gemeten grootheden mogelijk te maken. Worden alle aanbevolen referentieniveaus in acht genomen, dan wordt ook aan de basisrestricties voldaan.Als de gemeten waarden hoger zijn, behoeft dat nog niet te betekenen dat ook de basisrestricties zijn overschreden. In dat geval dient een evaluatie plaats te vinden om uit te maken of de blootstellingniveaus beneden de basisrestricties liggen.De referentieniveaus voor het beperken van de blootstelling worden verkregen uit de basisrestricties voor maximale koppeling van het veld met de blootgestelde persoon, waardoor maximale bescherming wordt bereikt. In de tabellen 2 en 3 wordt een overzicht gegeven van de referentieniveaus. De referentieniveaus zijn meestal ruimtelijk gemiddelde waarden over het hele lichaam van de blootgestelde persoon, echter onder de belangrijke voorwaarde dat de plaatselijke basisrestricties op de blootstelling niet worden overschreden.In bepaalde situaties waarin de blootstelling sterk plaatselijk is, zoals bij draagbare telefoons en het menselijk hoofd, is het gebruik van referentieniveaus niet geschikt. In dergelijke gevallen dient rechtstreeks nagegaan te worden of de plaatselijke basisrestrictie wordt nageleefd.VeldniveausTabel 2Referentieniveaus voor elektrische, magnetische en elektromagnetische velden (0 Hz-300 GHz, ongestoorde middelbare waarden)>RUIMTE VOOR DE TABEL>Opmerkingen:1. [fnof    ] zoals aangegeven in de kolom van het frequentiegebied.2. Voor frequenties tussen 100 kHz en 10 GHz moeten Seq, E², H² en B² over een willekeurige periode van zes minuten worden gemiddeld.3. Voor frequenties boven 10 GHz moeten Seq, E², H² en B² worden gemiddeld over een willekeurige periode van 68/[fnof    ] 1,05-minuten ([fnof    ] in GHz).4. Voor frequenties <  1 Hz, die in feite statische elektrische velden zijn, wordt geen E-veldwaarde gegeven. De meeste mensen ervaren elektrische oppervlakteladingen bij een elektrische veldsterkte van minder dan 25 kV/m niet als hinderlijk. Vonkontladingen die stress of hinder veroorzaken, dienen te worden vermeden.OpmerkingEr worden geen hogere referentieniveaus voor blootstelling aan ELF-velden bepaald wanneer het om blootstellingen van korte duur gaat (zie tabel 1, opmerking 2). Wanneer de gemeten waarden het referentieniveau overschrijden, betekent dat in vele gevallen niet noodzakelijkerwijs dat de basisrestrictie is overschreden. Wanneer schadelijke gevolgen voor de gezondheid van indirecte blootstellingeffecten (zoals microschokken) kunnen worden voorkomen, mogen de referentieniveaus voor de bevolking worden overschreden op voorwaarde dat de basisrestrictie betreffende de stroomdichtheid niet wordt overschreden. In de praktijk zullen externe ELF-velden op de referentieniveaus in vele gevallen van blootstelling stroomdichtheden in het weefsel van het centraal zenuwstelsel induceren die onder de basisrestricties liggen. Voorts induceren een aantal courante apparaten plaatselijke velden die boven de referentieniveaus liggen. Bij dergelijke blootstellingen worden de basisrestricties echter meestal niet overschreden wegens de zwakke koppeling tussen het veld en het lichaam.Voor de piekwaarden gelden voor de E-veldsterkte (V/m), de H-veldsterkte (A/m) en het B-veld (ìT) de volgende referentieniveaus:- voor frequenties tot 100 kHz worden de piekreferentiewaarden verkregen door de overeenkomstige rms-waarden te vermenigvuldigen met>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>([sim     ]1,414). Voor pulsen met een duur van tp dient de toe te passen equivalente frequentie te worden berekend als [fnof    ] = 1/(2tp);- voor frequenties tussen 100 kHz en 10 MHz worden de piekreferentiewaarden verkregen door de desbetreffende rms-waarden te vermenigvuldigen met 10α, waarin>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>; [fnof    ] in Hz- voor frequenties tussen 10 MHz en 300 GHz worden de piekreferentiewaarden verkregen door de desbetreffende rms-waarden te vermenigvuldigen met 32.OpmerkingAlgemeen gezien bestaan er, wat gepulseerde en/of transiënte velden bij lage frequenties betreft, frequentieafhankelijke basisrestricties en referentieniveaus die als basis kunnen dienen voor een gevarenbeoordeling en voor blootstellingrichtsnoeren inzake gepulseerde en/of transiënte bronnen. Een behoedzame aanpak bestaat erin dat een gepulseerd of transiënt EMF-signaal wordt weergegeven als een Fourier-spectrum van de onderdelen ervan in elk frequentiebereik, dat dan wordt vergeleken met de referentieniveaus voor die frequenties. De sommatieformules voor de gelijktijdige blootstelling aan velden van verschillende frequenties kunnen eveneens worden toegepast om na te gaan of de basisrestricties in acht worden genomen.Hoewel slechts weinig gegevens beschikbaar zijn over de relatie tussen biologische effecten en de piekwaarden van gepulseerde velden, wordt voorgesteld voor frequenties van meer dan 10 MHz de Seq als gemiddeld over de pulsbreedte niet meer te laten bedragen dan 1000 maal de referentieniveaus of de veldsterktes niet groter te laten zijn dan 32 maal de referentieniveaus voor de velden. Voor frequenties tussen circa 0,3 GHz en enkele GHz, alsmede voor plaatselijke blootstelling van het hoofd, moet de specifieke absorptie van de pulsen worden beperkt, teneinde gehooreffecten als gevolg van thermo-elastische uitzetting te beperken of te voorkomen. In dit frequentiegebied komt voor 30-μs pulsen de SA-drempelwaarde van 4-16 mJ kg-1 1 voor dit effect overeen met SAT-piekwaarden van 130-520 W kg-1 in de hersenen. Tussen 100 kHz en 10 MHz worden de piekwaarden voor de veldsterktes verkregen door interpolatie van de 1,5-voudige piek bij 100 kHz tot de 32-voudige piek bij 10 MHz.Contactstromen en elektrische stromen in extremiteitenVoor frequenties tot 110 MHz worden aanvullende referentieniveaus aanbevolen om gevaren als gevolg van contactstromen te vermijden. In tabel 3 zijn de referentieniveaus voor contactstroom opgenomen. Bij de vaststelling van de referentieniveaus voor contactstroom is rekening gehouden met het feit dat de drempelcontactstromen die biologische reacties uitlokken bij volwassen vrouwen en kinderen ongeveer tweederde respectievelijk de helft bedragen van die bij volwassen mannen.Tabel 3Referentieniveaus voor de contactstroom van geleidende voorwerpen (f in kHz)>RUIMTE VOOR DE TABEL>Voor het frequentiegebied 10 MHz tot 110 MHz wordt een referentieniveau aanbevolen van 45 mA wat betreft de stroom door één van de extremiteiten. Dit is bedoeld om het plaatselijke SAT over een willekeurige periode van zes minuten te beperken.BIJLAGE IVBLOOTSTELLING UIT BRONNEN MET VERSCHILLENDE FREQUENTIESIn situaties waarin zich een gelijktijdige blootstelling voordoet aan velden van verschillende frequenties, moet de mogelijkheid worden overwogen dat deze blootstellingen wat hun gevolgen betreft additief zijn. Voor elk effect afzonderlijk dienen berekeningen op basis van een dergelijke additiviteit te worden uitgevoerd; aldus moeten afzonderlijke berekeningen worden gemaakt voor thermische en elektrische stimulatie-effecten op het lichaam.BasisrestrictiesIn geval van gelijktijdige blootstelling aan velden van verschillende frequenties dient wat de basisrestricties betreft aan de volgende eisen te worden voldaan.Voor de elektrische stimulering voor frequenties van 1 Hz tot 10 MHz dienen de geïnduceerde stroomdichtheden te worden gesommeerd overeenkomstig:>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>Voor de thermische effecten vanaf 100 kHz dienen de specifieke energieabsorptietempo's en de vermogensdichtheden te worden gesommeerd overeenkomstig:>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>waarinJi de stroomdichtheid bij frequentie i is,JL, i de basisrestrictie voor de stroomdichtheid bij frequentie i is, zoals gegeven in tabel 1;SATi het SAT is, veroorzaakt door blootstelling bij frequentie i;SATL de basisrestrictie is voor het SAT, zoals gegeven in tabel 1;Si de vermogensdichtheid bij frequentie i is;SL de basisrestrictie voor de vermogensdichtheid is, zoals gegeven in tabel 1.ReferentieniveausVoor de toepassing van de basisrestricties dienen onderstaande criteria betreffende de referentieniveaus voor de veldsterktes te worden toegepast.Bij geïnduceerde stroomdichtheden en elektrische stimulatie-effecten tot 10 MHz dienen aan de veldniveaus onderstaande twee eisen te worden gesteld:>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>en>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>waarinEi de elektrische veldsterkte bij frequentie i is;EL, i het referentieniveau voor de elektrische veldsterkte uit tabel 2 is;Hj de magnetische veldsterkte bij frequentie j is;HL, j het referentieniveau voor de magnetische veldsterkte uit tabel 2 is;a 87 V/m is en b 5 A/m (6,25 μT) is.Vergeleken met de richtsnoeren van de ICNIRP(1), die betrekking hebben op de blootstelling zowel in het beroep als van de bevolking, komen de afkappunten in de sommaties overeen met de blootstellingomstandigheden van de individuen.Het gebruik van de constante waarden (a en b) boven 1 MHz voor het elektrisch veld en boven 150 kHz voor het magnetisch veld is een gevolg van het feit dat de sommatie gebaseerd is op geïnduceerde stroomdichtheden en niet mag worden vermengd met thermische effectomstandigheden. Dit laatste vormt de basis voor EL, i en HL, j boven respectievelijk 1 MHz en 150 kHz, zoals vermeld in tabel 2.Bij thermische effectomstandigheden vanaf 100 kHz dienen onderstaande twee eisen te worden gesteld aan de veldniveaus:>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>waarinEi de elektrische veldsterkte bij frequentie i is;EL, i het referentieniveau voor elektrische velden uit tabel 2 is;Hj de magnetische veldsterkte bij frequentie j is;HL, j het referentieniveau voor magnetische velden is, afgeleid uit tabel 2;c 87/f1/2 V/m is en d 0,73/f A/m.Ook hier zijn in vergelijking met de richtsnoeren van de ICNIRP enige afkappunten aangepast in verband met blootstelling van de bevolking alleen.Voor respectievelijk de elektrische stroom in extremiteiten en de contactstroom dient aan onderstaande eisen te worden voldaan:>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>waarinIk de extremiteitenstroomcomponent bij frequentie k is;IL, k het referentieniveau voor de extremiteitenstroom, 45 mA is;In de contactstroomcomponent bij frequentie n is;IC,n het referentieniveau voor contactstroom bij frequentie n is (zie tabel 3).In de bovenstaande sommaties is uitgegaan van het slechtst mogelijke scenario voor de omstandigheden onder de velden van de verschillende bronnen. Dientengevolge kunnen typische blootstellingsituaties in de praktijk resulteren in minder restrictieve blootstellingniveaus dan door de bovenstaande formules voor de referentieniveaus wordt aangegeven.(1) International Commission on Non-Ionising Radiation Protection. Guidelines for Limiting exposure to Time-Varying Electric, Magnetic, and Electromagnetic Fields (up to 300 GHz). Health Physics 74(4): 494-522(1998).Response to Questions and Comments on ICNIRP. Health Physics 75(4): 438-439 (1998).


title: Aanbevelingen aan de nationale rechterlijke instanties over het aanhangig maken van prejudiciële procedures

text:
               1.2.2014

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 30/1

      AANBEVELINGEN

   aan de nationale rechterlijke instanties over het aanhangig maken van prejudiciële procedures
   2014/C 30/01
   De Nederlandse versie van deze aanbevelingen is reeds bekendgemaakt in Publicatieblad C 338 van 6 november 2012.


Avis juridique important

|

31999H0063

1999/63/EG: Aanbeveling van de Commissie van 13 januari 1999 betreffende munten voor verzamelaars, medailles en penningen (kennisgeving geschied onder nummer SEC(1999) 24/2)

Publicatieblad Nr. L 020 van 27/01/1999 blz. 0061 - 0062

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE van 13 januari 1999 betreffende munten voor verzamelaars, medailles en penningen (kennisgeving geschied onder nummer SEC(1999) 24/2) (1999/63/EG) DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 155,(1) Overwegende dat de euro met ingang van 1 januari 1999 de munteenheid van de deelnemende lidstaten wordt; dat de euro tijdens een overgangsperiode van 1 januari 1999 tot 31 december 2001 alleen als giraal geld zal bestaan; dat de bankbiljetten en muntstukken in euro vanaf 1 januari 2002 worden ingevoerd; dat de eurobankbiljetten en -muntstukken na hun invoering in 2002 in de gehele eurozone in omloop zullen zijn;(2) Overwegende dat, om de overgang naar de euro te vergemakkelijken, ieder risico van verwarring voor de burgers moet worden voorkomen; dat de burgers gedurende de overgangsperiode van drie jaar niet met de nieuwe euromuntstukken en -bankbiljetten vertrouwd zullen zijn en dan ook gemakkelijk misleid of bedrogen kunnen worden; dat in alle lidstaten een gelijk niveau van bescherming van de euro moet bestaan;(3) Overwegende dat het, om het risico van verwarring tijdens de overgangsperiode zoveel mogelijk te beperken, wenselijk is alle muntstukken in euro of medailles en penningen waarop de woorden "euro" of "eurocent" voorkomen of die een soortgelijk ontwerp hebben als het ontwerp op de gemeenschappelijke kant van het euromuntstuk, op het grondgebied van de Europese Unie te verbieden;(4) Overwegende dat dit met zich brengt dat de lidstaten tijdens de overgangsperiode geen enkele verzamelaarsmunt in euro uitgeven en dat officiële instellingen waar de munten worden geslagen en particuliere emittenten in de lidstaten geen medailles en penningen uitgeven die aan de bovenstaande beschrijving beantwoorden met het oog op de verkoop daarvan of voor commerciële doeleinden; dat, om te voorkomen dat door derde landen uitgegeven medailles en penningen die aan de bovenstaande beschrijving beantwoorden op het grondgebied van de Gemeenschap in omloop komen, het verbod niet alleen moet gelden voor de emissie maar ook voor de verkoop, productie, opslag, invoer en distributie van verzamelaarsmunten en van deze medailles en penningen met het oog op de verkoop daarvan of voor commerciële doeleinden;(5) Overwegende dat de ECOFIN-Raad van 23 november zich heeft uitgesproken voor het verbod op muntstukken in euro voor verzamelaars tijdens de overgangsperiode; dat in sommige lidstaten regelgeving inzake medailles en penningen bestaat of thans wordt ingevoerd, die in de hier aanbevolen richting gaat;(6) Overwegende dat het wenselijk zou zijn dat derde landen de inspanningen van de Europese Unie om haar burgers tegen verwarring en bedrog te beschermen ondersteunen en met dat doel, met name tijdens de overgangsperiode, ervoor zorgen dat geen verzamelmunten, medailles en penningen van het hierboven beschreven soort worden uitgegeven,BEVEELT AAN:Artikel 1 DefinitiesIn de zin van deze aanbeveling wordt verstaan onder:a) "munten voor verzamelaars": herdenkingsmunten en gouden munten die een wettig betaalmiddel zijn maar die niet zijn bedoeld om in omloop te worden gebracht;b) "medailles en penningen": ronde metalen voorwerpen die eruit zien als een munt maar die geen wettig betaalmiddel zijn of niet op grond van nationale wetsbepalingen of wetsbepalingen van een ander land worden uitgegeven;c) "euro": de wettige munteenheid van de deelnemende lidstaten zoals vastgelegd in artikel 2 van Verordening (EG) nr. 974/98 van de Raad betreffende de invoering van de euro;d) "overgangsperiode": de periode die op 1 januari 1999 ingaat en op 31 december 2001 afloopt.Artikel 2 Aanbevolen praktijkenAanbevolen wordt tijdens de overgangsperiode de volgende praktijken in acht te nemen:1. De lidstaten dienen geen in euro luidende verzamelaarsmunten uit te geven. Deze beperking dient eveneens te worden toegepast op verzamelaarsmunten die tegelijkertijd in euro en in een nationale valuta-eenheid luiden.2. De verkoop en productie, de uitgifte, het in voorraad hebben, de invoer en distributie voor verkoop of commerciële doeleinden van verzamelaarsmunten, medailles en penningen waarop de vermelding "euro" of "eurocent" voorkomt of waarop een afbeelding voorkomt die lijkt op de afbeelding op de gemeenschappelijke zijde van de euromuntstukken of die voor het slaan van deze muntstukken in de toekomst al officieel is vastgelegd mag niet worden toegestaan.Artikel 3 Tenuitvoerlegging door de lidstatenDe lidstaten moeten zo spoedig mogelijk alle maatregelen, met name aanvullende nationale wetgeving, vaststellen die nodig zijn om de volledige tenuitvoerlegging van de aanbevolen praktijken tijdens de overgangsperiode te waarborgen.Artikel 4 AdressatenDeze aanbeveling is gericht aan de lidstaten en aan alle marktpartijen die medailles en penningen kunnen uitgeven, vervaardigen, verdelen, invoeren of verkopen.Gedaan te Brussel, 13 januari 1999.Voor de CommissieYves-Thibault DE SILGUYLid van de Commissie


title: Aanbeveling van de Commissie van 6 mei 2008 inzake de externe kwaliteitsborging voor wettelijke auditors en auditkantoren die jaarrekeningen van organisaties van openbaar belang controleren (Kennisgeving geschied onder nummer C(2008) 1721)

text:
               7.5.2008

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               L 120/20

      AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

   van 6 mei 2008
   inzake de externe kwaliteitsborging voor wettelijke auditors en auditkantoren die jaarrekeningen van organisaties van openbaar belang controleren
   (Kennisgeving geschied onder nummer C(2008) 1721)
   (2008/362/EG)
   DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
   Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 211,
   Overwegende hetgeen volgt:

               (1)

               Externe kwaliteitsborging bij de wettelijke controle van jaarrekeningen is van essentieel belang voor een goede kwaliteit van een dergelijke controle. Zij vergroot de geloofwaardigheid van gepubliceerde financiële informatie en leidt tot een betere bescherming van aandeelhouders, beleggers, crediteuren en andere belanghebbende partijen. Daarom zou een extern kwaliteitsborgingsstelsel objectief en van het auditberoep onafhankelijk moeten zijn.

               (2)

               De artikelen 29 en 43 van Richtlijn 2006/43/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 mei 2006 betreffende de wettelijke controles van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen, tot wijziging van de Richtlijnen 78/660/EEG en 83/349/EEG van de Raad en houdende intrekking van Richtlijn 84/253/EEG van de Raad (1) bevatten strenge criteria voor de kwaliteitsborgingsstelsels voor alle wettelijke auditors en auditkantoren. Zij omvatten een aantal ideeën van Aanbeveling 2001/256/EG van de Commissie van 15 november 2000 inzake waarborging van de kwaliteit van de wettelijke controle in de Europese Unie: minimumvereisten (2).

               (3)

               De delen van die aanbeveling die betrekking hebben op de wettelijke controle van jaarrekeningen van organisaties van openbaar belang, zijn inmiddels echter achterhaald door recente internationale ontwikkelingen en trends om voor dergelijke audits externe kwaliteitsborgingsstelsels in te voeren die onafhankelijk van het auditberoep worden beheerd en waarin de kwaliteitsbeoordeling wordt verricht door andere personen dan praktiserende auditors.

               (4)

               Ondanks de criteria van Richtlijn 2006/43/EG zijn nog steeds grote onderlinge verschillen mogelijk in de huidige opzet van externe kwaliteitsborgingsstelsels voor wettelijke auditors en auditkantoren in de lidstaten. Met name met het oog op artikel 34 van Richtlijn 2006/43/EG zou moeten worden voorkomen dat belanghebbende partijen de indruk krijgen dat de kwaliteit van auditkantoren en van de wettelijke controle van jaarrekeningen van lidstaat tot lidstaat uiteenloopt. Richtlijn 2006/43/EG moedigt de stelsels van publiek toezicht van de lidstaten ook aan om tot een gecoördineerde benadering van de uitvoering van kwaliteitsbeoordelingen te komen.

               (5)

               Voor controles van jaarrekeningen van organisaties van openbaar belang is samenwerking tussen de lidstaten van prioritair belang. Er zouden verdere richtsnoeren moeten komen voor kwaliteitsborgingsstelsels voor wettelijke auditors en auditkantoren die bij dergelijke organisaties de jaarrekening controleren. Daarom is een nieuwe aanbeveling wenselijk die beter aansluit bij de huidige stand van zaken dan Aanbeveling 2001/256/EG en rekening houdt met nieuwe internationale trends en met bepaalde wensen van de lidstaten. Er zijn echter geen nadere richtsnoeren nodig voor kwaliteitsborgingsstelsels voor wettelijke auditors en auditkantoren die jaarrekeningen van andere organisaties dan organisaties van openbaar belang controleren.

               (6)

               Inspecties zouden moeten leiden tot een betere auditkwaliteit bij een geïnspecteerde wettelijke auditor of een auditkantoor en zouden van periodieke en preventieve aard moeten zijn. Zij zouden moeten zorgen voor een groter, structureel vertrouwen in wettelijke controles van jaarrekeningen en daarmee uiteindelijk in de financiële markten. Daarom zou deze aanbeveling niet moeten gelden voor ad-hoconderzoek naar mogelijke overtredingen van wet- en regelgeving.

               (7)

               Om de kwaliteit van audits in de Gemeenschappen te verbeteren, zouden onafhankelijke toezichthoudende autoriteiten een actievere rol moeten spelen bij de inspecties bij auditkantoren. Er zouden richtsnoeren moeten komen voor de onafhankelijkheid van het inspectiestelsel. Wat de verrichting van inspecties betreft, is een verduidelijking wenselijk van de mogelijke rol van publieke toezichthoudende autoriteiten, beroeps- en andere passende organisaties en van de rol van deskundigen. Ook is meer duidelijkheid nodig over de financiering van het kwaliteitsborgingsstelsel.

               (8)

               Overeenkomstig artikel 43 van Richtlijn 2006/43/EG moeten kwaliteitsbeoordelingen voor wettelijke auditors en auditkantoren van organisaties van openbaar belang ten minste om de drie jaar plaatsvinden. Een stelsel van publiek toezicht kan echter problemen ondervinden bij het aantrekken van voldoende inspecteurs om bij elke inspectie beoordelingen ter plaatse te verrichten. Daarom zouden deskundigen die zelf geen inspecteur zijn, onder bepaalde voorwaarden ook moeten kunnen deelnemen aan beoordelingen ter plaatse.

               (9)

               Om ervoor te zorgen dat het eindverslag over een inspectie wordt opgevolgd door de wettelijke auditor of het auditkantoor in kwestie en hun voldoende houvast biedt om gemelde problemen in de toekomst te voorkomen, zou vóór de vaststelling van het eindverslag en in de opvolgingsfase een doeltreffende communicatie tussen de inspecteurs en deze wettelijke auditor of dit auditkantoor moeten plaatsvinden.

               (10)

               Om de controleerbaarheid van het kwaliteitsborgingsstelsel en de onderlinge vergelijkbaarheid in de Gemeenschap te verbeteren, zou het jaarverslag over de inspectieresultaten de belangrijke prestatie-informatie moeten bevatten die een evaluatie van zowel de gebruikte middelen als de efficiëntie en effectiviteit van het kwaliteitsborgingsstelsel mogelijk zou maken.

               (11)

               Gezien de nieuwe internationale ontwikkelingen, met name wat betreft de betrokkenheid van passende organisaties en deskundigen bij het verrichten van inspecties, wil de Commissie de situatie in 2011 aan een evaluatie onderwerpen,

         BEVEELT AAN:
   Onderwerp

               1.

               Deze aanbeveling bevat richtsnoeren voor de invoering van onafhankelijke kwaliteitsborgingsstelsels voor wettelijke auditors en auditkantoren die jaarrekeningen van organisaties van openbaar belang controleren, waarbij de artikelen 29 en 43 van Richtlijn 2006/43/EG in acht worden genomen.

               2.

               Wanneer een lidstaat overeenkomstig artikel 39 van Richtlijn 2006/43/EG heeft besloten om bepaalde organisaties van openbaar belang vrij te stellen, geldt deze vrijstelling ook voor de maatregelen die de lidstaat in het licht van deze aanbeveling treft.

         Definities

               3.

               De definities in artikel 2 van Richtlijn 2006/43/EG zijn ook van toepassing op deze aanbeveling. Voorts wordt in deze aanbeveling verstaan onder:

                           a)

                           „publieke toezichthoudende autoriteit”: een bevoegde autoriteit in de zin van artikel 2, punt 10, van Richtlijn 2006/43/EG die een stelsel van publiek toezicht vertegenwoordigt dat berust op de uitgangspunten van artikel 32 van deze richtlijn;

                           b)

                           „inspecteur”: een beoordelaar die voldoet aan de eisen van artikel 29, lid 1, eerste alinea, onder d), van Richtlijn 2006/43/EG, in dienst is van een publieke toezichthoudende autoriteit of andere passende organisatie waaraan de uitvoering van inspecties is overgedragen;

                           c)

                           „inspecties”: kwaliteitsbeoordelingen van wettelijke auditors en auditkantoren welke onder leiding staan van een inspecteur en waarbij het niet gaat om een onderzoek in de zin van artikel 32, lid 5, van Richtlijn 2006/43/EG;

                           d)

                           „deskundige”: een natuurlijke persoon die over een bepaalde expertise op het gebied van financiële markten, financiële verslaglegging, controle of op andere voor inspecties relevante gebieden beschikt en eventueel zelf een praktiserende wettelijke auditor is.

         Onafhankelijkheid van het kwaliteitsborgingsstelsel

               4.

               Een publieke toezichthoudende autoriteit neemt de eindverantwoordelijkheid op zich voor het externe kwaliteitsborgingsstelsel voor wettelijke auditors en auditkantoren die jaarrekeningen van organisaties van openbaar belang controleren. De lidstaten wijzen een vereniging of andere organisatie die verbonden is met de beroepsgroep van accountants en auditors, niet aan als publieke toezichthoudende autoriteit.

               5.

               Wettelijke auditors en auditkantoren die jaarrekeningen van organisaties van openbaar belang controleren, zijn onderworpen aan inspecties die een publieke toezichthoudende autoriteit alleen dan wel in samenwerking met een andere passende organisatie overeenkomstig punt 6 verricht.

               6.

               Inspectietaken kunnen worden gedelegeerd aan een andere passende organisatie mits de verantwoordingsplicht van deze organisatie jegens de publieke toezichthoudende autoriteit gewaarborgd is en laatstgenoemde ten minste verantwoordelijk blijft voor het volgende:

                           a)

                           goedkeuring en, indien de publieke toezichthoudende autoriteit dit wenselijk acht, wijziging van de inspectiemethodieken, waaronder de inspectie- en opvolgingshandleidingen, rapportagemethodieken en periodieke-inspectieprogramma's;

                           b)

                           goedkeuring en, indien de publieke toezichthoudende autoriteit dit wenselijk acht, wijziging van de inspectie- en opvolgingsverslagen;

                           c)

                           goedkeuring en, indien de publieke toezichthoudende autoriteit dit noodzakelijk acht, aanwijzing van inspecteurs voor elke inspectie;

                           d)

                           uitbrengen van aanbevelingen en geven van instructies in enigerlei vorm aan de organisatie waaraan de taken zijn gedelegeerd.

               7.

               De publieke toezichthoudende autoriteit heeft het recht om deel te nemen aan inspecties en toegang te krijgen tot inspectiedossiers, auditwerkdocumenten en andere relevante stukken.

               8.

               De financieringsregelingen voor het kwaliteitsborgingsstelsel, waaronder die welke betrekking hebben op de omvang van de financiering en de financiële controle, zijn niet onderworpen aan de goedkeuring of het veto van personen of organisaties die vertegenwoordigers zijn van of anderszins verbonden zijn met het accountancy-beroep, het auditberoep of met een auditkantoor. De omvang van de financiering stelt de publieke toezichthoudende autoriteit in staat om de punten 6 en 7 met voldoende personeel ten uitvoer te leggen.

               9.

               Indien wettelijke auditors of auditkantoren die aan inspecties worden onderworpen, financiële middelen ter beschikking stellen voor het kwaliteitsborgingsstelsel, heeft de door hen te betalen vergoeding of andere bijdrage een verplicht karakter en moet deze volledig en op tijd worden betaald.

         Onafhankelijkheid van inspecties

               10.

               Een publieke toezichthoudende autoriteit zorgt ervoor dat gedragslijnen en procedures worden ingevoerd die verband houden met de onafhankelijkheid en objectiviteit van het personeel, onder wie de inspecteurs, en met het beheer van het inspectiestelsel.

               11.

               Een praktiserende wettelijke auditor of een persoon die in dienst is van dan wel anderszins verbonden is met een wettelijke auditor of een auditkantoor, mag niet optreden als inspecteur.

               12.

               Een persoon mag niet optreden als inspecteur bij een inspectie bij de wettelijke auditor of het auditkantoor totdat ten minste twee jaar zijn verstreken sinds deze persoon het partnerschap of dienstverband bij deze auditor of dit auditkantoor heeft beëindigd dan wel anderszins niet meer daarmee verbonden is.

               13.

               Inspecteurs verklaren dat er geen belangenconflicten bestaan tussen hen en de te inspecteren wettelijke auditor of het te inspecteren auditkantoor. Inspecteurs die een onvolledige of valse verklaring afleggen, worden uitgesloten van het verrichten van inspecties en worden onderworpen aan doeltreffende, evenredige en ontradende sancties.

               14.

               Inspecteurs ontvangen voor hun inspecties alleen een vergoeding van de publieke toezichthoudende autoriteit of de organisatie waaraan het verrichten van inspecties is gedelegeerd. Zij ontvangen geen vergoeding van de beoordeelde wettelijke auditors, auditkantoren of hun netwerken.

               15.

               Indien een publieke toezichthoudende autoriteit een bepaalde expertise van essentieel belang acht voor een deugdelijke uitvoering van een inspectie, worden de inspecteurs bijgestaan door deskundigen. Deze deskundigen werken onder rechtstreeks toezicht van een inspecteur en zijn onderworpen aan de vereisten van de punten 10, 12, 13 en 14.

         Methodologische richtsnoeren voor het verrichten van inspecties

               16.

               Wanneer in een lidstaat tijdelijk onvoldoende inspecteurs beschikbaar zijn om ter plaatse inspecties te verrichten, heeft een publieke toezichthoudende autoriteit het recht om te besluiten dat de beoordelingen ter plaatse door deskundigen worden verricht, mits deze deskundigen voldoen aan de vereisten van artikel 29, lid 1, eerste alinea, onder d), van deze richtlijn, zij jegens de publieke toezichthoudende autoriteit volledig verantwoordingsplichtig zijn en de inspecteurs ten minste om de zes jaar zelf ter plaatse beoordelingen verrichten bij deze wettelijke auditor of dit auditkantoor.

               17.

               Deze inspecties houden het volgende in:

                           a)

                           de opzet van het interne kwaliteitbeheersingssysteem van het auditkantoor wordt beoordeeld;

                           b)

                           de procedures worden adequaat getoetst op naleving en controledossiers voor jaarrekeningen van organisaties van openbaar belang worden beoordeeld op de effectiviteit van het interne kwaliteitbeheersingssysteem;

                           c)

                           de inhoud van het meest recente jaarlijkse transparantieverslag dat een wettelijke auditor of een auditkantoor overeenkomstig artikel 40 van Richtlijn 2006/43/EG heeft bekendgemaakt, wordt beoordeeld en daarbij wordt rekening gehouden met de inspectiebevindingen ingevolge a) en b).

               18.

               De door de wettelijke auditor of het auditkantoor gehanteerde gedragslijnen en procedures op het gebied van interne controle worden ten minste beoordeeld op:

                           a)

                           de inachtneming door de wettelijke auditor of het auditkantoor van de toepasselijke controle- en kwaliteitbeheersingsstandaarden en ethische en onafhankelijkheidseisen, waaronder die welke verband houden met hoofdstuk IV en artikel 42 van Richtlijn 2006/43/EG, alsook de relevante wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de betrokken lidstaat;

                           b)

                           de kwantiteit en kwaliteit van de gebruikte middelen, waaronder de naleving van de vereisten op het gebied van permanente scholing als bedoeld in artikel 13 van Richtlijn 2006/43/EG;

                           c)

                           de naleving van artikel 25 van Richtlijn 2006/43/EG inzake de in rekening gebrachte honoraria voor wettelijke controles van jaarrekeningen.

               19.

               Voor de toetsing van de naleving wordt ten minste een aanmerkelijk deel van de controledossiers geselecteerd op basis van een analyse van het risico dat de wettelijke controle van de jaarrekeningen inadequaat is uitgevoerd.

         Inspectieresultaten

               20.

               Bevindingen en conclusies van een inspectie op basis waarvan aanbevelingen worden gedaan, waaronder de bevindingen en conclusies die verband houden met een transparantieverslag, worden vóór de afronding van een inspectieverslag goed gecommuniceerd naar en besproken met de wettelijke auditor of het auditkantoor waarbij de inspectie is verricht. De wettelijke auditor of het auditkantoor waarbij de inspectie is verricht, wordt in de gelegenheid gesteld om binnen ten hoogste twaalf maanden nadat het inspectieverslag is uitgebracht, actie te ondernemen om de aanbevelingen over het interne kwaliteitbeheersingssysteem van het auditkantoor op te volgen. Indien de wettelijke auditor of het auditkantoor waarbij de inspectie is verricht, onvoldoende gevolg heeft gegeven aan de aanbevelingen, maakt de publieke toezichthoudende autoriteit de voornaamste tekortkomingen bekend die bij het interne kwaliteitbeheersingssysteem zijn geconstateerd.

               21.

               Een stelsel van publiek toezicht heeft het recht om overeenkomstig de wettelijk voorziene procedure van de betrokken lidstaat tuchtmaatregelen of sancties te treffen tegen wettelijke auditors en auditkantoren.

               22.

               De publieke toezichthoudende autoriteit stelt het publiek ten minste tijdig op passende wijze in kennis van definitieve tuchtmaatregelen of sancties die in verband met de wettelijke controle van jaarrekeningen zijn getroffen tegen wettelijke auditors en auditkantoren. Zij vermeldt om welke wettelijke auditor of welk auditkantoor het gaat, en geeft een beschrijving van de voornaamste tekortkomingen die tot deze maatregelen of sancties aanleiding hebben gegeven.

               23.

               Wanneer bij een inspectie is vastgesteld dat een transparantieverslag dat een wettelijke auditor of een auditkantoor overeenkomstig artikel 40 van Richtlijn 2006/43/EG heeft gepubliceerd, bepaalde informatie bevat — zoals informatie over de effectiviteit van het interne kwaliteitbeheersingssysteem van het auditkantoor — die een publieke toezichthoudende autoriteit duidelijk misleidend acht, zorgt deze ervoor dat het transparantieverslag onverwijld wordt aangepast.

         Transparantie inzake de werking van het kwaliteitsborgingsstelsel

               24.

               De publieke toezichthoudende autoriteiten brengen jaarlijks verslag uit over de werking van het kwaliteitsborgingsstelsel. Het verslag bevat informatie over de gedane aanbevelingen, over de opvolging in verband met de aanbevelingen en over de getroffen tuchtmaatregelen en sancties. Ook bevat het kwantitatieve informatie en andere belangrijke prestatie-informatie over de financiële middelen en de personele inzet en over de efficiëntie en effectiviteit van het kwaliteitsborgingsstelsel.

         Opvolging

               25.

               De lidstaten wordt verzocht de Commissie uiterlijk 6 mei 2009 in kennis te stellen van de maatregelen die zij in het licht van deze aanbeveling hebben getroffen.

         Adressaten

               26.

               Deze aanbeveling is gericht tot de lidstaten.

      Gedaan te Brussel, 6 mei 2008.

            Voor de Commissie

         Charlie McCREEVY

            Lid van de Commissie

      (1)  PB L 157 van 9.6.2006, blz. 87. Richtlijn gewijzigd bij Richtlijn 2008/30/EG van het Europees Parlement en de Raad (PB L 81 van 20.3.2008, blz. 53).

      (2)  PB L 91 van 31.3.2001, blz. 91.