               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 26.12.2020
            COM(2020) 857 final/2
            COM(2020) 857 final of 25.12.2020 downgraded on 26.12.2020.
            Aanbeveling voor een
            BESLUIT VAN DE RAAD
            tot goedkeuring van de sluiting, door de Europese Commissie, van de Overeenkomst tussen de regering van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie voor samenwerking op het gebied van het veilige en vreedzame gebruik van kernenergie, en tot goedkeuring van de sluiting, door de Europese Commissie, namens de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, van de handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, enerzijds, en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland, anderzijds

               TOELICHTING

               1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

               •Motivering en doel van het voorstel

                  Op 29 maart 2017 stelde het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland (“het Verenigd Koninkrijk”) de Europese Raad in kennis van zijn voornemen om zich op grond van artikel 50 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (“VEU”) uit de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (“Euratom” of “de Gemeenschap”) terug te trekken.

                  Na de instemming van de Raad op 22 mei 2017 heeft de Commissie onderhandeld over een overeenkomst met het Verenigd Koninkrijk waarin de terugtrekking uit de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie wordt geregeld. Op 30 januari 2020 heeft de Raad, na goedkeuring door het Europees Parlement, Besluit (EU) 2020/135
                     1
                   betreffende de sluiting, namens de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, van het Akkoord inzake de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland uit de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (“het Terugtrekkingsakkoord”), vastgesteld. Het Terugtrekkingsakkoord is op 1 februari 2020 in werking getreden en voorziet in een overgangsperiode gedurende welke het recht van de Unie overeenkomstig dat akkoord op en in het Verenigd Koninkrijk van toepassing is. Die periode loopt af op 31 december 2020.

                  De Europese Raad heeft in zijn richtsnoeren van 23 maart 2018 opnieuw verklaard dat de Unie vastbesloten is in de toekomst een zo hecht mogelijk partnerschap met het Verenigd Koninkrijk te hebben. Volgens deze richtsnoeren moet dat partnerschap betrekking hebben op samenwerking op economisch en handelsgebied, alsook op andere gebieden. De Europese Raad heeft die richtsnoeren vastgelegd met het oog op een algeheel begrip van het kader voor de toekomstige betrekkingen, dat diende te worden neergelegd in een tussen de Unie en het Verenigd Koninkrijk overeengekomen politieke verklaring die als bijlage bij het Terugtrekkingsakkoord zou gaan en waarnaar in dat akkoord diende te worden verwezen.

                  De politieke verklaring die als bijlage bij het Terugtrekkingsakkoord gaat, schetst het kader voor de toekomstige betrekkingen tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk
                     2
                   (“de politieke verklaring”). Deze verklaring stelt de parameters vast voor een ambitieus, breed, diep en flexibel partnerschap, dat samenwerking op het gebied van handel en economie in het kader van een alomvattende en evenwichtige vrijhandelsovereenkomst, rechtshandhaving en strafrechtspleging, buitenlands beleid, veiligheid en defensie en ruimere samenwerkingsgebieden bestrijkt. Wat betreft het gebied van civiele kernenergie stelt de politieke verklaring het volgende: “Gezien het belang van nucleaire veiligheid en non-proliferatie dienen de toekomstige betrekkingen een brede nucleaire-samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) en het Verenigd Koninkrijk over het vreedzaam gebruik van kernenergie te omvatten, waarbij de gehechtheid aan hun bestaande strenge normen inzake nucleaire veiligheid als fundament dient.” Voorts wees de politieke verklaring op “de intentie van het Verenigd Koninkrijk om een associatie aan te gaan met de Euratom-programma’s voor onderzoek en opleiding.”

                  In artikel 184 van het Terugtrekkingsakkoord is bepaald dat de Unie en het Verenigd Koninkrijk, te goeder trouw en met volledige eerbiediging van hun respectieve rechtsordes, alles in het werk stellen om de nodige stappen te nemen om via onderhandelingen spoedig tot de in de politieke verklaring van 17 oktober 2019 genoemde akkoorden inzake hun toekomstige betrekkingen te komen en de relevante procedures voor de bekrachtiging of sluiting van die akkoorden te volgen, teneinde te waarborgen dat die akkoorden voor zover mogelijk vanaf het eind van de overgangsperiode van toepassing zijn.

                  Op 25 februari 2020 hechtte de Raad zijn goedkeuring aan Besluit (EU, Euratom) 2020/266
                     3
                   houdende machtiging tot het openen van onderhandelingen met het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland over een nieuwe partnerschapsovereenkomst en aan de richtsnoeren in het addendum bij dat besluit voor de onderhandelingen over een nieuw partnerschap met het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland (“de onderhandelingsrichtsnoeren”). De Commissie werd aangewezen als onderhandelaar van de Unie.

                  Wat betreft civiele kernenergie stellen de onderhandelingsrichtsnoeren onder meer het volgende: “Het doel van de onderhandelingen is een nieuw partnerschap tussen de Unie, en waar van toepassing Euratom, en het Verenigd Koninkrijk tot stand te brengen dat breed van opzet is en de in de politieke verklaring genoemde gebieden van belang bestrijkt [...]”  en “Gezien het belang van nucleaire veiligheid, stralingsbescherming en non-proliferatie moet het beoogde partnerschap bepalingen omvatten inzake brede samenwerking tussen Euratom en het Verenigd Koninkrijk op het gebied van het vreedzaam gebruik van kernenergie”.

                  Een dergelijke overeenkomst zal het Verenigd Koninkrijk en Euratom in staat stellen op nucleair gebied diverse samenwerking op te zetten, met inbegrip van nucleair onderzoek. In de politieke verklaring werd het belang van het Verenigd Koninkrijk onderstreept om te worden geassocieerd met het onderzoeksprogramma van Euratom en de onderhandelingsrichtsnoeren stelden dat het geplande partnerschap algemene beginselen en voorwaarden moest vaststellen voor de deelname en de bijdrage van het Verenigd Koninkrijk aan programma’s van de Unie en Euratom, onder de in de desbetreffende instrumenten vervatte voorwaarden. Gezien het feit dat het Verenigd Koninkrijk beschikt over jarenlange expertise op het gebied van nucleair onderzoek, meer bepaald op het gebied van fusie-energie, en dat Euratom internationaal betrokken is bij de ontwikkeling van dit onderzoeksterrein, zou deze associatie zowel Euratom als het Verenigd Koninkrijk ten goede komen. Meer bepaald zou deze associatie het Verenigd Koninkrijk in staat stellen als geassocieerd derde land deel te nemen aan het onderzoeksprogramma van Euratom en de Europese activiteiten op het gebied van fusie, met inbegrip van ITER-activiteiten, door als derde land lid te zijn van de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie (Fusion for Energy).

                  De Commissie voerde de onderhandelingen in het kader van de onderhandelingsrichtsnoeren van 25 februari 2020, in overleg met Coreper en de Groep Verenigd Koninkrijk van de Raad.

                  Na onderhandelingen bereikten de partijen op het niveau van de onderhandelaars overeenstemming over een Overeenkomst voor samenwerking op het gebied van het veilige en vreedzame gebruik van kernenergie (“de Euratom-overeenkomst”), alsmede over een handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, enerzijds, en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland, anderzijds (“de handels- en samenwerkingsovereenkomst”).

                  De inwerkingtreding van de handels- en samenwerkingsovereenkomst is een bijzonder dringende aangelegenheid. Als voormalige lidstaat heeft het Verenigd Koninkrijk veel banden met de Unie op economisch gebied en op andere gebieden. Indien na 31 december 2020 geen kader van toepassing is ter regulering van de betrekkingen tussen de Unie en het Verenigd Koninkrijk, worden deze betrekkingen ingrijpend verstoord, hetgeen ten koste zou gaan van individuen, ondernemingen en andere belanghebbenden. De onderhandelingen konden slechts in een zeer laat stadium voor het einde van de overgangsperiode worden afgerond. Dit late tijdstip mag niet ten koste gaan van de democratische controle die op grond van de verdragen moet worden uitgeoefend door het Europees Parlement. In het licht van deze uitzonderlijke omstandigheden, en met het oog op consistentie met de afzonderlijke procedure voor de ondertekening en voorlopige toepassing van de handels- en samenwerkingsovereenkomst namens de Unie, beveelt de Commissie aan de overeenkomst op voorlopige basis toe te passen, ook wat betreft aangelegenheden die onder de bevoegdheid van Euratom vallen.

               •Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

                  Zowel de richtsnoeren van de Europese Raad van 23 maart 2018 als de politieke verklaring bepleitten een nauw partnerschap tussen de Unie en het Verenigd Koninkrijk in de toekomst.

               De Euratom-overeenkomst bevestigt de duidelijke verbintenis van beide partijen tot non-proliferatie en een hoog niveau van nucleaire veiligheid voor het garanderen van een veilig en vreedzaam gebruik van kernenergie. Dit is in overeenstemming met het beleid van de Gemeenschap inzake energievoorzieningszekerheid. Met het oog op de voortzetting van de alomvattende betrekkingen voor samenwerking tussen Euratom en het Verenigd Koninkrijk is het belang van de sluiting van deze afzonderlijke Euratom-overeenkomst met name gebaseerd op het wederzijdse interesse om een stabiel juridisch kader op te zetten waarmee een eerlijke en wederzijdse samenwerking op het gebied van een veilig en vreedzaam gebruik van kernenergie wordt bevorderd en de uitwisseling van nucleair materiaal, uitrusting en technologieën wordt gefaciliteerd. Zulks in het licht van het feit dat het Verenigd Koninkrijk een belangrijke rol speelt op het gebied van civiele kernenergie en er een belangrijke wisselwerking bestaat tussen de partijen op dit gebied.

               Voor Euratom ligt het bijzondere belang van de sluiting van deze overeenkomst in het feit dat zij een voortdurende samenwerking garandeert op het gebied van nucleaire veiligheid, nucleaire veiligheidscontrole, nucleair onderzoek en ontwikkeling en een passend niveau mogelijk maakt voor waarborgen, fysieke bescherming en normen inzake uitvoercontrole. De Euratom-overeenkomst faciliteert daarnaast de nucleaire handel tussen de partijen en met andere derde landen waarmee de Gemeenschap vergelijkbare samenwerkingsovereenkomsten heeft gesloten. De Euratom-overeenkomst garandeert tevens dat de beginselen van de gemeenschappelijke markt op het gebied van de kernenergie in het kader van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (“het Euratom-Verdrag”) worden toegepast op de producten die onder de overeenkomst vallen, en vereist dat overdrachten van dergelijke producten en de verstrekking van aanverwante diensten worden uitgevoerd onder billijke handelsvoorwaarden.

               De sluiting van de Euratom-overeenkomst zal voor beide partijen, hun regeringen en hun industriële exploitanten zorgen voor een stabiel kader op de lange termijn waarbinnen dergelijke samenwerking kan plaatsvinden, alsmede de samenwerking aanmoedigen en faciliteren voor onderzoek en ontwikkeling op het gebied van kernenergie, op basis van wederzijds voordeel, gelijkheid en wederkerigheid.

                  De Euratom-overeenkomst is gebaseerd op bestaande precedenten op dit gebied. Momenteel zijn er immers acht bestaande Euratom-overeenkomsten inzake nucleaire samenwerking met derde landen (namelijk met de Verenigde Staten, Canada, Australië, Japan, Kazachstan, Oezbekistan, Oekraïne en Argentinië).

                  Het nieuwe aan deze Euratom-overeenkomst is dat zij bredere en verdergaande bepalingen bevat over samenwerking inzake nucleaire veiligheid overeenkomstig de politieke verklaring en inzake de overdracht van nucleaire technologieën overeenkomstig de onderhandelingsrichtsnoeren.

                  De samenwerking op het gebied van nucleair onderzoek en meer bepaald de associatie van het Verenigd Koninkrijk als een derde land met het onderzoeksprogramma van Euratom en de activiteiten van Fusion for Energy zullen het Verenigd Koninkrijk in de gelegenheid stellen zijn expertise op het gebied van splijtings- en fusieactiviteiten, met inbegrip van ITER-activiteiten, te blijven delen. Deze associatie zal worden verwezenlijkt via de handels- en samenwerkingsovereenkomst en de protocollen daarbij en zal een belangrijke rol spelen bij de ontwikkeling van het Europese nucleaire onderzoek waarvoor het Verenigd Koninkrijk als lidstaat van Euratom een belangrijke actor was.

               •Verenigbaarheid met ander beleid van de Unie en Euratom

                  De Euratom-overeenkomst vormt een aanvulling op de handels- en samenwerkingsovereenkomst en eerbiedigt volledig de Verdragen waarbij ook de integriteit en de autonomie van de Gemeenschap en de rechtsordes van de Europese Unie gevrijwaard blijven. De overeenkomst bevordert de waarden, doelstellingen en belangen van de Gemeenschap en de Europese Unie, en garandeert de samenhang, doeltreffendheid en continuïteit van hun beleid en activiteiten.

               2.RECHTSGRONDSLAG

                  De specifieke rechtsgrondslag voor de onderhandeling en sluiting van de Euratom-overeenkomst, alsmede de handels- en samenwerkingsovereenkomst wat betreft aangelegenheden die onder het Europese Gemeenschap voor Atoomenergie vallen, is artikel 101 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie.

               3.OVERIGE ELEMENTEN

               •Artikelsgewijze toelichting

                  De reikwijdte van de samenwerking waarin de Euratom-overeenkomst voorziet, is breed opgevat en stemt overeen met de onderhandelingsrichtsnoeren van de Raad van 25 februari 2020. Hierin zijn ook in de politieke verklaring genoemde gebieden van belang begrepen.

                  De Euratom-overeenkomst eerbiedigt de autonomie van de besluitvorming en de rechtsordes van Euratom en de Unie, alsook de integriteit van de eengemaakte markt, met inbegrip van de gemeenschappelijke markt op het gebied van de kernenergie. De Euratom-overeenkomst weerspiegelt de status van het Verenigd Koninkrijk als derde land dat niet kan beschikken over dezelfde rechten en voordelen als een lid van de Europese Unie en de Euratom-Gemeenschap. De Euratom-overeenkomst is gebaseerd op een bestuurskader dat typisch is voor de bestaande Euratom-overeenkomsten inzake nucleaire samenwerking.

                  Het ontwerpvoorstel van de Commissie voor de Euratom-overeenkomst bestaat uit 25 artikelen en een bijlage.

                  In artikel 1 wordt het doel van de Euratom-overeenkomst gedefinieerd, namelijk een kader te bieden voor samenwerking tussen Euratom en het Verenigd Koninkrijk voor een vreedzaam gebruik van kernenergie op basis van wederzijds voordeel en wederkerigheid en zonder afbreuk te doen aan de respectieve bevoegdheden van elke partij.

                  Artikel 2 bevat definities. De reikwijdte en modaliteiten van nucleaire samenwerking (artikelen 3 en 4) omvatten voornamelijk de overdrachten van nucleair materiaal, niet-nucleair materiaal, uitrusting en technologie; nucleaire veiligheidscontrole; fysieke bescherming; onderzoek en ontwikkeling op het gebied van kernenergie, veilig beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval, met inbegrip van opslag in geologische formaties; nucleaire veiligheid en stralingsbescherming, met inbegrip van paraatheid bij noodsituaties en toezicht op de radioactiviteitsniveaus in het milieu; gebruik van radio-isotopen en straling in de landbouw, de industrie, de geneeskunde en onderzoek; regelgevingsaspecten van het vreedzame gebruik van kernenergie; uitwisseling van informatie op gebieden van wederzijds belang, zoals nucleaire veiligheidscontrole, nucleaire veiligheid, radioactiviteitsniveaus in het milieu, de voorziening van radio-isotopen, enz.

                  De Euratom-overeenkomst definieert voorts de producten die onder deze overeenkomst vallen (artikel 5). Er wordt op gewezen dat voor nucleair materiaal specifieke voorzorgsmaatregelen gelden (voor de Gemeenschap: de Euratom-waarborgen op grond van het Euratom-Verdrag en de IAEA-waarborgen en de bijbehorende aanvullende protocollen; voor het Verenigd Koninkrijk: het interne waarborgensysteem en de IAEA-waarborgen en de bijbehorende aanvullende protocollen) (artikel 6). De Euratom-overeenkomst omvat een artikel over fysieke bescherming (artikel 7).

                  In artikel 8 van de Euratom-overeenkomst wordt gegarandeerd dat het Verenigd Koninkrijk een passend niveau van nucleaire veiligheid blijft handhaven en dat Euratom en het Verenigd Koninkrijk samenwerken aan de voortdurende verbetering van de internationale normen en verdragen voor nucleaire veiligheid en hun tenuitvoerlegging. Het artikel voorziet tevens in voortdurende samenwerking via de mogelijke deelname van het Verenigd Koninkrijk als derde land aan diverse bestaande systemen en groepen van de Gemeenschap, zoals voor toezicht op en uitwisseling van informatie over radioactiviteitsniveaus in het milieu (de communautaire regelingen voor snelle uitwisseling van informatie in geval van stralingsgevaar (Ecurie), het EU-platform voor de uitwisseling van radiologische gegevens (Eurdep), alsook de groep Europese regelgevers op het gebied van nucleaire veiligheid (Ensreg).

                  Voorts bevat de Euratom-overeenkomst bepalingen over overdrachten en heroverdrachten van nucleaire producten die vallen onder de overeenkomst en over de facilitering van de handel (artikel 9). De overeenkomst voorziet tevens in een overeengekomen kader waarbinnen beide partijen verrijkings- en opwerkingsactiviteiten kunnen uitvoeren (artikelen 10 en 11).

                  De Euratom-overeenkomst omvat ook bepalingen inzake samenwerking op het gebied van onderzoek en ontwikkeling op nucleair vlak, hetgeen onder meer de deelname van het Verenigd Koninkrijk als derde land kan omvatten aan de onderzoeks- en opleidingsprogramma’s en -activiteiten van de Gemeenschap; naast het lidmaatschap van het Verenigd Koninkrijk van de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie (Fusion for Energy) overeenkomstig de voorwaarden die zijn neergelegd in de handels- en samenwerkingsovereenkomst (artikel 12).

                  Daarop volgen specifieke bepalingen over de uitwisseling van informatie en technische expertise (artikel 13), intellectuele eigendom (artikel 14), administratieve regelingen (artikel 15) en de tenuitvoerlegging (artikel 16). Om een vlotte toepassing en tenuitvoerlegging van de Euratom-overeenkomst te garanderen worden specifieke artikelen opgenomen over de toepasselijke wetgeving (artikel 17), bestaande overeenkomsten (artikel 18), het Gemengd Comité (artikel 19), overleg (artikel 20), geschillenbeslechting (artikel 21), stopzetting van de samenwerking bij een ernstige inbreuk (artikel 22), wijzigingen (artikel 23), inwerkingtreding en looptijd (artikel 24) en authentieke teksten (artikel 25).

               De bijlage bevat specifieke bepalingen over opwerking.

                  Door een protocol bij deel vijf van de handels- en samenwerkingsovereenkomst zal het Verenigd Koninkrijk als geassocieerd derde land deelnemen aan het onderzoeksprogramma van Euratom. Het Verenigd Koninkrijk zal ook als geassocieerd derde land lid worden van Fusion for Energy. Deze associatie geschiedt overeenkomstig de beschikking van de Raad van 27 maart 2007 tot oprichting van Fusion for Energy, en de daarbij gevoegde statuten, zoals laatst gewijzigd of in de toekomst te wijzigen, als bijdrage tot de toekomstige wetenschappelijke en technologische samenwerking op het gebied van beheerste kernfusie door de associatie van het Verenigd Koninkrijk met het Euratom-programma.

                  Via de handels- en samenwerkingsovereenkomst kunnen entiteiten van het Verenigd Koninkrijk deelnemen aan eigen acties van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek.

                  De specifieke kenmerken van de deelname van het Verenigd Koninkrijk als geassocieerd derde land aan het onderzoeksprogramma van Euratom en de activiteiten op het gebied van fusie die door Fusion for Energy worden uitgevoerd, met inbegrip van ITER-activiteiten, worden gedetailleerd beschreven in een protocol bij deel vijf van de handels- en samenwerkingsovereenkomst.

               4.CONCLUSIE

                  De Commissie is van oordeel dat zowel de handels- en samenwerkingsovereenkomst als de Euratom-overeenkomst, waarvan de vaststelling wordt voorgesteld:

                  – in overeenstemming zijn met de onderhandelingsrichtsnoeren die door de Raad op 25 februari 2020 waren vastgesteld;

                  – de duidelijke verbintenis van beide partijen bevestigen tot non-proliferatie en een aanhoudend hoog niveau van nucleaire veiligheid voor het garanderen van een veilig en vreedzaam gebruik van kernenergie;

                  – in overeenstemming zijn met het beleid van de Gemeenschap inzake energievoorzieningszekerheid;

                  – de zeer goede betrekkingen tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk op het gebied van samenwerking inzake energiebeleid verder zullen versterken; en

                  – de samenwerking tussen de partijen aan nucleair onderzoek, meer bepaald voor de ontwikkeling van fusie-energie, verder zullen versterken.

                  Bijgevolg beveelt de Commissie de Raad aan op grond van artikel 101, tweede alinea, van het Euratom-Verdrag, goedkeuring te hechten aan de handels- en samenwerkingsovereenkomst en de Overeenkomst tussen de regering van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie voor samenwerking op het gebied van het veilige en vreedzame gebruik van kernenergie, die aan deze aanbeveling is gehecht.

               Aanbeveling voor een

               BESLUIT VAN DE RAAD

               tot goedkeuring van de sluiting, door de Europese Commissie, van de Overeenkomst tussen de regering van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie voor samenwerking op het gebied van het veilige en vreedzame gebruik van kernenergie, en tot goedkeuring van de sluiting, door de Europese Commissie, namens de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, van de handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, enerzijds, en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland, anderzijds

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (“het Euratom-Verdrag”), en met name artikel 101, tweede alinea,

               Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)Op 25 februari 2020 machtigde de Raad de Europese Commissie met het Verenigd Koninkrijk onderhandelingen te openen over een nieuwe partnerschapsovereenkomst. Na onderhandelingen bereikten de partijen op het niveau van de onderhandelaars overeenstemming over een handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, enerzijds, en het Verenigd Koninkrijk, anderzijds (“de handels- en samenwerkingsovereenkomst”), en een Overeenkomst tussen de regering van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie voor samenwerking op het gebied van het veilige en vreedzame gebruik van kernenergie.

               (2)De handels- en samenwerkingsovereenkomst bestrijkt gebieden die onder de bevoegdheid van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (“de Gemeenschap”) vallen, namelijk de associatie met het onderzoeks- en opleidingsprogramma van Euratom en de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER, waarop de bepalingen van deel vijf van de handels- en samenwerkingsovereenkomst van toepassing zijn [deelname aan programma’s van de Unie, gezond financieel beheer en financiële bepalingen]. De handels- en samenwerkingsovereenkomst moet daarom ook namens de Gemeenschap worden gesloten wat betreft aangelegenheden die onder het Euratom-Verdrag vallen. De ondertekening en sluiting van de handels- en samenwerkingsovereenkomst namens de Europese Unie zijn onderworpen aan een afzonderlijke procedure.

               (3) Er zij op gewezen dat bilaterale ontwerpovereenkomsten tussen een lidstaat van de Gemeenschap en het Verenigd Koninkrijk binnen het kader van het Euratom-Verdrag, met inbegrip van overeenkomsten voor de uitwisseling van wetenschappelijke en industriële informatie op nucleair gebied, kunnen worden gesloten mits is voldaan aan de voorwaarden en de procedures als bedoeld in de artikelen 29 en 103 van dat Verdrag.

               (4)De sluiting, door de Commissie, van de Overeenkomst tussen de regering van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie voor samenwerking op het gebied van het veilige en vreedzame gebruik van kernenergie moet worden goedgekeurd.

               (5)De sluiting, door de Commissie, handelend namens de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, van de handels- en samenwerkingsovereenkomst moet worden goedgekeurd.

               (6)De inwerkingtreding van de handels- en samenwerkingsovereenkomst is een bijzonder dringende aangelegenheid. Als voormalige lidstaat heeft het Verenigd Koninkrijk veel banden met de Unie op economisch gebied en op andere gebieden. Indien na de overgangsperiode, die eindigt op 31 december 2020, geen kader van toepassing is ter regulering van de betrekkingen tussen de Unie en het Verenigd Koninkrijk, worden deze betrekkingen ingrijpend verstoord, hetgeen ten koste zou gaan van  individuen, ondernemingen en andere belanghebbenden. Gezien de uitzonderlijke positie van het Verenigd Koninkrijk ten opzichte van de Unie, de urgentie van de situatie waarbij de overgangsperiode eindigt op 31 december 2020, alsmede de noodzaak om het Europees Parlement en het Europees Parlement voldoende tijd te geven om de tekst van de handels-en samenwerkingsovereenkomst naar behoren te controleren, moet die overeenkomst voorlopig worden toegepast, ook wat betreft aangelegenheden die onder het Euratom-Verdrag vallen. De voorlopige toepasselijkheid moet in de tijd worden beperkt, zoals voorgeschreven in artikel FINPROV.11(2) [Inwerkingtreding en voorlopige toepassing] van de handels- en samenwerkingsovereenkomst,

               HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

               Artikel 1

               Hierbij wordt goedkeuring gehecht aan de sluiting door de Commissie, namens de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, van de Overeenkomst tussen de regering van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie voor samenwerking op het gebied van het veilige en vreedzame gebruik van kernenergie.

               Hierbij wordt goedkeuring gehecht aan de sluiting door de Commissie, namens de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, van de handels-en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, enerzijds, en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland, anderzijds, met inbegrip van de bepalingen over de voorlopige toepassing, wat betreft aangelegenheden die onder het Euratom-Verdrag vallen.

               De tekst van de overeenkomsten is aan dit besluit gehecht.

               Artikel 2

               Dit besluit treedt in werking op de datum waarop het wordt vastgesteld.

               Gedaan te Brussel, 26.12.2020

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)

                        Besluit (EU) 2020/135 van de Raad van 30 januari 2020 betreffende de sluiting van het Akkoord inzake de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland uit de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (PB L 29 van 31.1.2020, blz. 1).

                     (2)

                        Politieke verklaring waarin het kader wordt geschetst voor de toekomstige betrekkingen tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk (PB C 34 van 31.1.2020, blz. 1).

                     (3)

                        Besluit (EU, Euratom) 2020/266 van de Raad van 25 februari 2020 houdende machtiging tot het openen van onderhandelingen met het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland over een nieuwe partnerschapsovereenkomst (PB L 58 van 27.2.2020, blz. 53).

    ---documentbreak---

               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 27.12.2020
            COM(2020) 857 final
            COM(2020) 857 final of 25.12.2020 downgraded on 26.12.2020.
            BIJLAGE
            bij
            Voorstel voor een Besluit van de Raad
            tot goedkeuring van de sluiting, door de Europese Commissie, van de Overeenkomst tussen de regering van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie voor samenwerking op het gebied van het veilige en vreedzame gebruik van kernenergie, en tot goedkeuring van de sluiting, door de Europese Commissie, namens de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, van de handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, enerzijds, en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland, anderzijds

               HANDELS- EN SAMENWERKINGSOVEREENKOMST TUSSEN DE EUROPESE UNIE EN DE EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR ATOOMENERGIE, ENERZIJDS, EN HET VERENIGD KONINKRIJK VAN GROOT-BRITTANIË EN NOORD-IERLAND, ANDERZIJDS

               PREAMBULE

               DEEL EEN: ALGEMENE EN INSTITUTIONELE BEPALINGEN

               Titel I: Algemene bepalingen

               Titel II: Uitleggingsbeginselen en definities

               Titel III: Institutioneel kader

               DEEL TWEE: HANDEL, VERVOER, VISSERIJ EN ANDERE REGELINGEN

               RUBRIEK EEN: HANDEL

               Titel I: Handel in goederen

               Titel II: Diensten en investeringen

               Titel III: Digitale handel

               Titel IV: Kapitaalstromen, betalingen, overmakingen en tijdelijke vrijwaringsmaatregelen

               Titel V: Intellectuele eigendom

               Titel VI: Overheidsopdrachten

               Titel VII: Kleine en middelgrote ondernemingen

               Titel VIII: Energie

               Titel IX: Transparantie

               Titel X: Goede regelgevingspraktijken en samenwerking op regelgevingsgebied

               Titel XI: Gelijk speelveld voor open en eerlijke mededinging en duurzame ontwikkeling

               Titel XII: Uitzonderingen

               RUBRIEK TWEE: LUCHTVAART

               Titel I: Luchtvervoer

               Titel II: Veiligheid van de luchtvaart

               RUBRIEK DRIE: WEGVERVOER

               Titel I: Goederenvervoer over de weg

               Titel II: Personenvervoer over de weg

               RUBRIEK VIER: COÖRDINATIE VAN DE SOCIALE ZEKERHEID EN VISA VOOR KORTE BEZOEKEN

               Titel I: Coördinatie van de sociale zekerheid

               Titel II: Visa voor korte bezoeken

               RUBRIEK VIJF: VISSERIJ

               RUBRIEK ZES: OVERIGE BEPALINGEN

               DEEL DRIE: SAMENWERKING INZAKE RECHTSHANDHAVING EN JUSTITIE IN STRAFZAKEN

               Titel I: Algemene bepalingen

               Titel II: Uitwisseling van DNA, vingerafdrukken en gegevens uit kentekenregisters

               Titel III: Doorgifte en verwerking van persoonsgegevens van passagiers

               Titel IV: Samenwerking inzake operationele informatie

               Titel V: Samenwerking met Europol

               Titel VI: Samenwerking met Eurojust

               Titel VII: Overlevering

               Titel VIII: Wederzijdse rechtshulp

               Titel XI: Uitwisseling van informatie uit het strafregister

               Titel X: Bestrijding van witwassen en van terrorismefinanciering

               Titel XI: Bevriezing en confiscatie

               Titel XII: Overige bepalingen

               Titel XII: Geschillenbeslechting

               DEEL VIER: THEMATISCHE SAMENWERKING

               Titel I: Gezondheidsveiligheid

               Titel II: Cyberbeveiliging

               DEEL VIJF: DEELNAME AAN PROGRAMMA'S VAN DE UNIE, GOED FINANCIEEL BEHEER EN FINANCIËLE BEPALINGEN

               DEEL ZES: GESCHILLENBESLECHTING EN HORIZONTALE BEPALINGEN

               Titel I: Geschillenbeslechting

               Titel II: Basis voor samenwerking

               Titel III: Nakoming van verplichtingen en vrijwaringsmaatregelen

               DEEL ZEVEN: SLOTBEPALINGEN

               BIJLAGEN

               BIJLAGE INST: REGLEMENT VAN ORDE VAN DE PARTNERSCHAPSRAAD EN DE COMITÉS

               BIJLAGE ORIG-1:AANTEKENINGEN BIJ DE PRODUCTSPECIFIEKE OORSPRONGSREGELS

               BIJLAGE ORIG-2: PRODUCTSPRECIFIEKE OORSPRONGSREGELS

               BIJLAGE ORIG-2A: OORSPRONGSCONTINGENTEN EN ALTERNATIEVEN VOOR DE PRODUCTSPECIFIEKE OORSPRONGSREGELS IN BIJLAGE ORIG-2 [PRODUCTSPECIFIEKE OORSPRONGSREGELS]

               BIJLAGE ORIG-2B: PRODUCTSPECIFIEKE REGELS VOOR ELEKTRISCHE ACCU’S EN ELEKTRISCHE VOERTUIGEN IN DE OVERGANGSPERIODE

               BIJLAGE ORIG-3:LEVERANCIERSVERKLARING

               BIJLAGE ORIG-4: TEKST VAN HET ATTEST VAN OORSPRONG

               BIJLAGE ORIG-5: GEZAMENLIJKE VERKLARING BETREFFENDE HET VORSTENDOM ANDORRA

               BIJLAGE ORIG-6: GEZAMENLIJKE VERKLARING BETREFFENDE DE REPUBLIEK SAN MARINO

               BIJLAGE SPS-1: CRITERIA BEDOELD IN ARTIKEL SPS.19, punt d)

               BIJLAGE TBT-1: MOTORVOERTUIGEN EN UITRUSTINGSSTUKKEN EN ONDERDELEN DAARVAN

               BIJLAGE TBT-2: Geneesmiddelen

               BIJLAGE TBT-3:CHEMISCHE STOFFEN

               BIJLAGE TBT-4:BIOLOGISCHE PRODUCTEN

               BIJLAGE -TBT-5: HANDEL IN WIJN

               BIJLAGE TBT-XX – REGELING BEDOELD IN ARTIKEL TBT.9, LID 4, VOOR DE REGELMATIGE UITWISSELING VAN INFORMATIE MET BETREKKING TOT DE VEILIGHEID VAN NON-FOODPRODUCTEN EN DAARMEE VERBAND HOUDENDE PREVENTIEVE, RESTRICTIEVE EN CORRECTIEVE MAATREGELEN

               BIJLAGE TBT-ZZ – REGELING BEDOELD IN ARTIKEL TBT.9, LID 5, VOOR DE REGELMATIGE UITWISSELING VAN INFORMATIE BETREFFENDE ANDERE DAN DE DOOR ARTIKEL TBT.9, LID 4, BESTREKEN MAATREGELEN MET BETREKKING TOT NIET-CONFORME NON-FOODPRODUCTEN

               BIJLAGE CUSTMS-1: GEAUTORISEERDE MARKTDEELNEMERS

               BIJLAGE SERVIN-1: BESTAANDE MAATREGELEN

               BIJLAGE SERVIN-2: TOEKOMSTIGE MAATREGELEN

               BIJLAGE SERVIN-3: ZAKELIJKE BEZOEKERS VOOR VESTIGINGSDOELEINDEN, BINNEN EEN ONDERNEMING OVERGEPLAATSTE PERSONEN, INVESTEERDERS EN ZAKELIJKE BEZOEKERS VOOR EEN KORT VERBLIJF

               BIJLAGE SERVIN-4: DIENSTVERLENERS OP CONTRACTBASIS EN BEOEFENAREN VAN EEN VRIJ BEROEP

               BIJLAGE SERVIN-5: VERKEER VAN NATUURLIJKE PERSONEN

               BIJLAGE SERVIN-6: RICHTSNOEREN VOOR REGELINGEN INZAKE DE ERKENNING VAN BEROEPSKWALIFICATIES

               BIJLAGE PPROC-1: OVERHEIDSOPDRACHTEN

               BIJLAGE ENER-1: LIJSTEN VAN ENERGIEGOEDEREN, KOOLWATERSTOFFEN EN GRONDSTOFFEN

               BIJLAGE ENER-2: ENERGIE- EN MILIEUSUBSIDIES

               BIJLAGE ENER-3: NIET-TOEPASSING VAN TOEGANG VAN DERDEN EN ONTVLECHTING VAN EIGENDOM OP NIEUWE INFRASTRUCTUUR

               BIJLAGE ENER-4: TOEWIJZING VAN CAPACITEIT VOOR ELEKTRICITEITSINTERCONNECTOREN VOOR HET TIJDSBESTEK VAN DE DAY-AHEAD-MARKT

               BIJLAGE AVSAF-1: LUCHTWAARDIGHEIDS- EN MILIEUCERTIFICERING

               BIJLAGE ROAD-1: GOEDERENVERVOER OVER DE WEG

               BIJLAGE ROAD-2: Model van een vergunning voor geregeld internationaal vervoer en bijzondere vormen van geregeld internationaal vervoer

               BIJLAGE ROAD-3: MODELAANVRAAG VOOR EEN VERGUNNING VOOR GEREGELD INTERNATIONAAL VERVOER EN BIJZONDERE VORMEN VAN GEREGELD INTERNATIONAAL VERVOER

               BIJLAGE ROAD-4: MODEL VAN HET REISBLAD VAN ONGEREGELDE DIENSTEN

               BIJLAGE FISH.1

               BIJLAGE FISH.2

               BIJLAGE FISH.3

               BIJLAGE FISH.4: PROTOCOL INZAKE TOEGANG TOT WATEREN

               BIJLAGE LAW-1: UITWISSELING VAN DNA, VINGERAFDRUKKEN EN GEGEVENS UIT KENTEKENREGISTERS

               BIJLAGE LAW-2: PERSOONSGEGEVENS VAN PASSAGIERS

               BIJLAGE LAW-3: VORMEN VAN CRIMINALITEIT DIE ONDER DE BEVOEGDHEID VAN EUROPOL VALLEN

               BIJLAGE LAW-4: Vormen van zware criminaliteit die onder de bevoegdheid van Europol vallen

               BIJLAGE LAW-5: AANHOUDINGSBEVEL

               BIJLAGE LAW-6: Uitwisseling van informatie uit het strafregister — technische en procedurele specificaties

               BIJLAGE LAW-7: Definitie van terrorisme

               BIJLAGE LAW-8: Bevriezing en confiscatie

               BIJLAGE UNPRO-1: UITVOERING VAN DE FINANCIËLE VOORWAARDEN

               BIJLAGE INST: PROCEDUREREGELS VOOR GESCHILLENBESLECHTING

               BIJLAGE INST: GEDRAGSCODE VOOR ARBITERS

               PROTOCOL BETREFFENDE DE ADMINISTRATIEVE SAMENWERKING EN DE BESTRIJDING VAN FRAUDE OP HET GEBIED VAN DE BELASTING OVER DE TOEGEVOEGDE WAARDE EN BETREFFENDE DE WEDERZIJDSE BIJSTAND BIJ DE INVORDERING VAN SCHULDVORDERINGEN IN VERBAND MET BELASTINGEN EN RECHTEN

               TITEL I: ALGEMENE BEPALINGEN

               TITEL II: ADMINISTRATIEVE SAMENWERKING EN BESTRIJDING VAN BTW-FRAUDE

               Titel III: BIJSTAND BIJ INVORDERING

               TITEL IV: UITVOERING EN TOEPASSING

               TITEL V: SLOTBEPALINGEN

               BIJLAGE BIJ HET PROTOCOL BETREFFENDE DE ADMINISTRATIEVE SAMENWERKING EN DE BESTRIJDING VAN FRAUDE OP HET GEBIED VAN DE BELASTING OVER DE TOEGEVOEGDE WAARDE EN BETREFFENDE DE WEDERZIJDSE BIJSTAND BIJ DE INVORDERING VAN SCHULDVORDERINGEN IN VERBAND MET BELASTINGEN EN RECHTEN

               PROTOCOL BETREFFENDE WEDERZIJDSE ADMINISTRATIEVE BIJSTAND IN DOUANEZAKEN

               PROTOCOL BETREFFENDE DE COÖRDINATIE VAN DE SOCIALE ZEKERHEID

               TITEL I: ALGEMENE BEPALINGEN

               TITEL II: VASTSTELLING VAN DE TOEPASSELIJKE WETGEVING

               Titel III: BIJZONDERE BEPALINGEN VOOR VERSCHILLENDE CATEGORIEËN UITKERINGEN

               TITEL IV: DIVERSE BEPALINGEN

               TITEL V: SLOTBEPALINGEN

               BIJLAGE SSC-1 BEPAALDE UITKERINGEN WAAROP HET PROTOCOL NIET VAN TOEPASSING IS

               BIJLAGE SSC-2 BEPERKING VAN HET RECHT OP VERSTREKKINGEN VAN GEZINSLEDEN VAN EEN GRENSARBEIDER

               BIJLAGE SSC-3 MEER RECHTEN VOOR PENSIOENGERECHTIGDEN DIE NAAR DE BEVOEGDE STAAT TERUGKEREN

               BIJLAGE SSC-4 GEVALLEN WAARIN WORDT AFGEZIEN VAN BEREKENING PRO RATA OF WAARIN DEZE NIET VAN TOEPASSING IS

               BIJLAGE SSC-5 PRESTATIES EN OVEREENKOMSTEN WAARBIJ ARTIKEL SSC.49 [Samenloop van uitkeringen van dezelfde aard] KAN WORDEN TOEGEPAST

               BIJLAGE SSC-6 BIJZONDERE BEPALINGEN VOOR DE TOEPASSING VAN DE WETGEVING VAN DE LIDSTATEN EN VAN HET VERENIGD KONINKRIJK

               BIJLAGE SSC-7: UITVOERINGSDEEL

               BIJLAGE SSC-8: OVERGANGSBEPALINGEN BETREFFENDE DE TOEPASSING VAN ARTIKEL SSC.11 [GEDETACHEERDE WERKNEMERS]

               HANDELS- EN SAMENWERKINGSOVEREENKOMST TUSSEN DE EUROPESE UNIE EN DE EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR ATOOMENERGIE, ENERZIJDS, EN HET VERENIGD KONINKRIJK VAN GROOT-BRITTANNIË EN NOORD-IERLAND, ANDERZIJDS

               PREAMBULE

               DE EUROPESE UNIE EN DE EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR ATOOMENERGIE

               EN

               HET VERENIGD KONINKRIJK VAN GROOT-BRITTANNIË EN NOORD-IERLAND,

               OPNIEUW BEVESTIGEND dat zij gehecht zijn aan de democratische beginselen, de rechtsstaat, de mensenrechten, de bestrijding van de verspreiding van massavernietigingswapens en de strijd tegen de klimaatverandering, die essentiële onderdelen van deze overeenkomst en aanvullende overeenkomsten vormen,

               HET BELANG ERKENNEND van mondiale samenwerking bij het aanpakken van kwesties van gemeenschappelijk belang,

               ERKENNEND dat transparantie in internationale handel en bij investeringen van belang is voor alle betrokkenen,

               STREVEND naar de vaststelling van duidelijke en over en weer tot voordeel strekkende regels voor handel en investeringen tussen de Partijen,

               OVERWEGEND dat het, om het efficiënte beheer en de correcte uitlegging en toepassing van deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten en de naleving van de verplichtingen uit hoofde van die overeenkomsten te garanderen, van wezenlijk belang is om bepalingen vast te stellen die een algeheel beheer waarborgen, in het bijzonder regels voor geschillenbeslechting en handhaving die geheel in overeenstemming zijn met de respectieve rechtsordes van de Unie en van het Verenigd Koninkrijk, alsook met de status van het Verenigd Koninkrijk van land buiten de Europese Unie,

               VOORTBOUWEND op hun respectieve rechten en verplichtingen uit hoofde van de Overeenkomst van Marrakesh tot oprichting van de Wereldhandelsorganisatie van 15 april 1994, en andere multilaterale en bilaterale samenwerkingsinstrumenten,

               ERKENNEND de respectieve autonomie van de Partijen en hun respectieve rechten om op hun grondgebied regelgeving vast te stellen ter verwezenlijking van legitieme doelstellingen van overheidsbeleid, zoals de bescherming en bevordering van de volksgezondheid, sociale diensten, het openbaar onderwijs, de veiligheid, het milieu met inbegrip van klimaatverandering, de openbare zeden, sociale en consumentenbescherming, dierenwelzijn, eerbiediging van de privacy en gegevensbescherming, en de bevordering en bescherming van de culturele verscheidenheid, waarbij zij ernaar streven hun respectieve hoge beschermingsniveaus te verbeteren,

               OVERTUIGD van de voordelen van een voorspelbaar commercieel klimaat dat handel en investeringen tussen hen bevordert en verstoring van de handel en oneerlijke concurrentievoordelen voorkomt, op een wijze die bevorderlijk is voor de economische, sociale en ecologische aspecten van duurzame ontwikkeling,

               ERKENNEND dat er behoefte is aan een ambitieus, breed en evenwichtig economisch partnerschap dat wordt geschraagd door een gelijk speelveld voor open en eerlijke concurrentie en duurzame ontwikkeling via doeltreffende en robuuste kaders voor subsidies en concurrentie en een verbintenis om hun respectieve hoge beschermingsniveaus op het gebied van arbeid en sociale normen, milieu, de strijd tegen klimaatverandering, en belastingen te handhaven,

               ERKENNEND dat voor bedrijven, met inbegrip van middelgrote ondernemingen, en hun goederen en diensten een open en veilige markt moet worden gewaarborgd door ongerechtvaardigde belemmeringen voor handel en investeringen weg te nemen,

               EROP WIJZEND dat het belangrijk is nieuwe mogelijkheden voor bedrijven en consumenten door digitale handel te bevorderen en ongerechtvaardigde belemmeringen weg te nemen voor gegevensstromen en handel langs elektronische weg, met inachtneming van de voorschriften inzake bescherming van persoonsgegevens van de Partijen,

               GELEID DOOR DE WENS dat deze overeenkomst bijdraagt tot het welzijn van de consument door middel van beleidsmaatregelen die een hoog niveau van consumentenbescherming en economisch welzijn waarborgen en samenwerking tussen de betrokken autoriteiten stimuleren,

               GELET OP het belang van grensoverschrijdende connectiviteit door de lucht, over de weg en over zee, voor passagiers en goederen, en de noodzaak om hoge normen te waarborgen voor het verrichten van vervoersdiensten tussen de Partijen,

               ERKENNEND de voordelen van handel en investeringen in energie en grondstoffen en het belang van ondersteuning van de levering van kostenefficiënte, schone en veilige energievoorraden aan de Unie en het Verenigd Koninkrijk,

               ZICH REKENSCHAP GEVEND van het belang van de Partijen bij de invoering van een kader om de technische samenwerking te vergemakkelijken en nieuwe handelsregelingen te ontwikkelen voor interconnectoren die ongeacht het tijdsbestek robuuste en efficiënte resultaten opleveren,

               VASTSTELLEND dat de samenwerking en handel tussen de Partijen op deze gebieden gebaseerd moeten zijn op eerlijke concurrentie op de energiemarkten en niet-discriminerende toegang tot netwerken,

               ERKENNEND de voordelen van duurzame energie, hernieuwbare energie, met name offshore-opwekking in de Noordzee, en energie-efficiëntie,

               GELEID DOOR DE WENS het vreedzaam gebruik van de aan hun kusten grenzende wateren en het optimale en billijke gebruik van de in die wateren levende mariene rijkdommen te bevorderen, met inbegrip van het voortgezette duurzame beheer van de gedeelde bestanden,

               VASTSTELLEND dat het Verenigd Koninkrijk zich uit de Europese Unie heeft teruggetrokken en dat het Verenigd Koninkrijk met ingang van 1 januari 2021 een onafhankelijke kuststaat is, met alle daarmee samenhangende rechten en verplichtingen uit hoofde van het internationaal recht,

               BEVESTIGEND dat de soevereine rechten die door de Partijen als kuststaten worden uitgeoefend met het oog op de exploratie, de exploitatie, de instandhouding en het beheer van de levende rijkdommen in hun wateren, moeten worden uitgeoefend op grond van en in overeenstemming met de beginselen van het internationaal recht, waaronder het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee van 10 december 1982,

               ERKENNEND het belang van de coördinatie van de socialezekerheidsrechten van personen die zich tussen de Partijen verplaatsen om daar te werken, te verblijven of te wonen, alsmede van de rechten van hun gezinsleden en nabestaanden,

               OVERWEGEND dat samenwerking op gebieden van gemeenschappelijk belang, zoals wetenschap, onderzoek en innovatie, nucleair onderzoek of ruimtevaart, in de vorm van deelname van het Verenigd Koninkrijk aan de desbetreffende programma’s van de Unie onder eerlijke en passende voorwaarden, beide Partijen ten goede zal komen,

               IN AANMERKING NEMEND dat samenwerking tussen het Verenigd Koninkrijk en de Unie op het gebied van de voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van strafbare feiten en de tenuitvoerlegging van straffen, met inbegrip van de bescherming tegen en de voorkoming van bedreigingen van de openbare veiligheid, de veiligheid van het Verenigd Koninkrijk en de Unie zal kunnen versterken,

               GELEID DOOR DE WENS dat tussen het Verenigd Koninkrijk en de Unie een overeenkomst wordt gesloten die een rechtsgrondslag biedt voor een dergelijke samenwerking,

               ERKENNEND dat de Partijen deze overeenkomst kunnen aanvullen met andere overeenkomsten die een integrerend deel uitmaken van hun algemene bilaterale betrekkingen zoals die worden geregeld bij deze overeenkomst en dat de overeenkomst inzake veiligheidsprocedures voor uitwisseling en bescherming van gerubriceerde informatie als een dergelijke aanvullende overeenkomst wordt gesloten en de uitwisseling van gerubriceerde gegevens tussen de Partijen mogelijk maakt in het kader van deze overeenkomst of andere, aanvullende overeenkomsten,

               ZIJN HET VOLGENDE OVEREENGEKOMEN:

               DEEL EEN: ALGEMENE EN INSTITUTIONELE BEPALINGEN

               Titel I: Algemene bepalingen

                  Artikel COMPROV.1: Doel

               Deze overeenkomst legt de grondslag voor uitgebreide betrekkingen tussen de Partijen, binnen een ruimte van welvaart en goed nabuurschap die wordt gekenmerkt door nauwe en vreedzame betrekkingen op basis van samenwerking, met eerbiediging van de autonomie en soevereiniteit van de Partijen.

                  Artikel COMPROV.2: Aanvullende overeenkomsten

               1.
                     Wanneer de Unie en het Verenigd Koninkrijk onderling nog andere bilaterale overeenkomsten sluiten, vormen die overeenkomsten aanvullende overeenkomsten ten opzichte van deze overeenkomst, tenzij in die overeenkomsten anders is bepaald. Dergelijke aanvullende overeenkomsten vormen een integrerend onderdeel van de algemene bilaterale betrekkingen zoals die worden geregeld bij deze overeenkomst en maken deel uit van het algemene kader.

               2.
                     Lid 1 is ook van toepassing op:

               (a)overeenkomsten tussen de Unie en haar lidstaten, enerzijds, en het Verenigd Koninkrijk, anderzijds; en

               (b)overeenkomsten tussen Euratom, enerzijds, en het Verenigd Koninkrijk, anderzijds.

                  Artikel COMPROV.3: Goede trouw

               1.
                     De Partijen bieden elkaar ondersteuning bij de uitvoering van uit deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten voortvloeiende taken, waarbij zij elkaar ten volle respecteren en te goeder trouw handelen.

               2.
                     Zij nemen alle passende algemene en specifieke maatregelen om de naleving van de uit deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten voortvloeiende verplichtingen te garanderen en onthouden zich van maatregelen die de verwezenlijking van de doelstellingen van deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten in gevaar zouden kunnen brengen.

               Titel II: Uitleggingsbeginselen en definities

                  Artikel COMPROV.13: Internationaal publiekrecht

               1.
                     De bepalingen van deze overeenkomst en van elke aanvullende overeenkomst worden te goeder trouw uitgelegd overeenkomstig de gewone betekenis ervan in hun context en in het licht van het voorwerp en het doel van de overeenkomst volgens de gebruikelijke regels voor de uitlegging van het internationaal publiekrecht, met inbegrip van die welke zijn neergelegd in het Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht, gedaan te Wenen op 23 mei 1969.

               2.
                     Voor alle duidelijkheid: noch deze overeenkomst noch enige aanvullende overeenkomst houdt een verplichting in om de bepalingen ervan in overeenstemming met het interne recht van een van beide Partijen uit te leggen.

               3.
                     Voor alle duidelijkheid: een uitlegging van deze overkomst of van een aanvullende overeenkomst door de rechter van een van beide Partijen is niet bindend voor de rechter van de andere Partij.

                  Artikel COMPROV.16: Particuliere rechten

               1.
                     Onverminderd artikel MOBI.SSC.67 [Bescherming van individuele rechten] en, waar het de Unie betreft, met uitzondering van deel drie [samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie], wordt geen enkele bepaling in deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten aldus uitgelegd dat daarbij aan personen rechten worden toegekend of verplichtingen worden opgelegd, anders dan die welke tussen de Partijen krachtens internationaal publiekrecht in het leven zijn geroepen, of aldus uitgelegd dat op deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten een rechtstreeks beroep kan worden gedaan binnen de interne rechtsorden van de Partijen.

               2.
                     De Partijen voorzien in hun recht niet in een recht om tegen de andere Partij op te treden op grond van het feit dat de andere Partij in strijd met deze overeenkomst of enige aanvullende overeenkomst heeft gehandeld.

                  Artikel COMPROV.17: Definities

               1.
                     Voor de toepassing van deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten, en tenzij anders bepaald, wordt verstaan onder:

               (a)“betrokkene”: een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon; een identificeerbare persoon is een persoon die direct of indirect kan worden geïdentificeerd, met name aan de hand van een identificator, zoals een naam, een identificatienummer, locatiegegevens of een online-identificator of van een of meer elementen die kenmerkend zijn voor de fysieke, fysiologische, genetische, psychische, economische, culturele of sociale identiteit van die natuurlijke persoon;

               (b)“dag”: een kalenderdag;

               (c)“lidstaat”: een lidstaat van de Europese Unie;

               (d)“persoonsgegevens”: alle informatie over een betrokkene;

               (e)“staat”: een lidstaat of het Verenigd Koninkrijk, al naargelang de context;

               (f)“grondgebied” van een Partij: het respectieve grondgebied van de onderscheiden Partijen waarop overeenkomstig artikel FINPROV.1 [Territoriale werkingssfeer] deze overeenkomst van toepassing is;

               (g)“de overgangsperiode”: de overgangsperiode waarin artikel 126 van het terugtrekkingsakkoord voorziet; en

               (h)“terugtrekkingsakkoord”: het Akkoord inzake de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland uit de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, met inbegrip van de protocollen daarbij.

               2.
                     Verwijzingen naar “Unie”, “Partij” of “Partijen” in deze overeenkomst of enige aanvullende overeenkomst worden zodanig begrepen dat deze de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie niet omvatten, tenzij anders is bepaald of de context anders vereist.

               Titel III: Institutioneel kader

                  Artikel INST.1: Partnerschapsraad

               1.
                     Er wordt een Partnerschapsraad opgericht. Hij is samengesteld uit vertegenwoordigers van de Unie en van het Verenigd Koninkrijk. De Partnerschapsraad kan bijeenkomen in verschillende samenstellingen, afhankelijk van de te bespreken aangelegenheden.

               2.
                     De Partnerschapsraad wordt gezamenlijk voorgezeten door een lid van de Europese Commissie en een vertegenwoordiger van de regering van het Verenigd Koninkrijk op ministerieel niveau. Het comité komt bijeen op verzoek van de Unie of het Verenigd Koninkrijk en in ieder geval ten minste eenmaal per jaar, en stelt zijn vergaderrooster en agenda in onderlinge overeenstemming vast.

               3.
                     De Partnerschapsraad houdt toezicht op de verwezenlijking van de doelstellingen van deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten. Hij bewaakt en faciliteert de uitvoering en de toepassing van deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten. Elke Partij kan aangelegenheden betreffende de uitvoering, de toepassing en de uitlegging van deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten aan de Partnerschapsraad voorleggen.

               4.
                     De Partnerschapsraad is bevoegd om:

               (a)over alle aangelegenheden besluiten vast te stellen wanneer deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten daarin voorzien;

               (b)aan de Partijen aanbevelingen te doen omtrent de uitvoering en de toepassing van deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten;

               (c)besluiten vast te stellen tot wijziging van deze overeenkomst in de gevallen waarin deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten daarin voorzien;

               (d)behalve in verband met titel III [Institutioneel kader] van deel een[Gemeenschappelijke en institutionele bepalingen] tot het eind van het vierde jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst, besluiten vast te stellen tot wijziging van deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten, mits dergelijke wijzigingen nodig zijn om fouten te corrigeren of omissies of andere tekortkomingen te verhelpen;

               (e)alle aangelegenheden te bespreken in verband met de gebieden die onder deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten vallen;

               (f)sommige van zijn bevoegdheden te delegeren aan het Comité voor het handelspartnerschap of aan een gespecialiseerd comité, met uitzondering van de in artikel INST.1 [Partnerschapsraad], lid 4, punt g), bedoelde bevoegdheden en verantwoordelijkheden;

               (g)besluiten vast te stellen tot oprichting van gespecialiseerde handelscomités en gespecialiseerde comités, met uitzondering van de in artikel INST.2 [Comités], lid 1, bedoelde comités, tot opheffing van eender welk gespecialiseerd handelscomité of gespecialiseerd comité, of tot wijziging van de aan die comités toegewezen taken; en

               (h)aan de Partijen aanbevelingen te doen omtrent de doorgifte van persoonsgegevens op specifieke onder deze overeenkomst of aanvullende overeenkomsten vallende gebieden.

               5.
                     Op de werkzaamheden van de Partnerschapsraad is het in BIJLAGE INST-1 [Reglement van orde van de Partnerschapsraad en de comités] vastgestelde reglement van orde van toepassing. De Partnerschapsraad kan die bijlage wijzigen.

                  Artikel INST.2: Comités

               1.
                     De volgende comités worden hierbij ingesteld:

               (a)het Comité voor het handelspartnerschap, dat aangelegenheden behandelt die vallen onder deel twee, rubriek een [Handel], titels I tot en met VII, titel VIII, hoofdstuk 4 [Energiegoederen en grondstoffen], titels IX tot en met XII, onder deel twee, rubriek zes [Overige bepalingen], en onder bijlage ENER-2 [ENERGIE- EN MILIEUSUBSIDIES];

               (b)het Gespecialiseerd Handelscomité voor goederen, dat aangelegenheden behandelt die vallen onder deel twee, rubriek een, titel I, hoofdstuk 1, en onder deel twee, rubriek een, titel VIII, hoofdstuk 4 [Energiegoederen en grondstoffen];

               (c)het Gespecialiseerd Handelscomité voor douanesamenwerking en oorsprongsregels, dat aangelegenheden behandelt die vallen onder deel twee, rubriek een, titel I, hoofdstukken 2 en 5, onder het Protocol betreffende wederzijdse administratieve bijstand in douanezaken en onder de voorschriften inzake de handhaving door de douane van intellectuele-eigendomsrechten, vergoedingen en heffingen, de douanewaarde en herstelde goederen;

               (d)het Gespecialiseerd Handelscomité voor sanitaire en fytosanitaire maatregelen, dat aangelegenheden behandelt die vallen onder deel twee, rubriek een, titel I, hoofdstuk 3;

               (e)het Gespecialiseerd Handelscomité voor technische handelsbelemmeringen, dat aangelegenheden behandelt die vallen onder deel twee, rubriek een, titel I, hoofdstuk 4, en onder deel twee, rubriek een, titel VIII [Energie], artikel ENER.25 [Energie en grondstoffen];

               (f)het Gespecialiseerd Handelscomité voor diensten, investeringen en digitale handel, dat aangelegenheden behandelt die vallen onder deel twee, rubriek een, titels II tot en met IV, en onder deel twee, rubriek een, titel VIII, hoofdstuk 4 [Energiegoederen en grondstoffen];

               (g)het Gespecialiseerd Handelscomité voor intellectuele eigendom, dat aangelegenheden behandelt die vallen onder deel twee, rubriek een, titel V;

               (h)het Gespecialiseerd Handelscomité voor overheidsopdrachten, dat aangelegenheden behandelt die vallen onder deel twee, rubriek een, titel VI;

               (i)het Gespecialiseerd Handelscomité voor samenwerking op regelgevingsgebied, dat aangelegenheden behandelt die vallen onder deel twee, rubriek een, titel X;

               (j)het Gespecialiseerd Handelscomité voor gelijk speelveld voor open en eerlijke mededinging en duurzame ontwikkeling, dat aangelegenheden behandelt die vallen onder deel twee, rubriek een, titel XI, en onder bijlage ENER-2 [ENERGIE- EN MILIEUSUBSIDIES] ;

               (k)het Gespecialiseerd Handelscomité voor administratieve samenwerking inzake btw en inning van belastingen en rechten, dat aangelegenheden behandelt die vallen onder het Protocol betreffende de administratieve samenwerking en de bestrijding van fraude op het gebied van de belasting over de toegevoegde waarde en betreffende de wederzijdse bijstand bij de invordering van schuldvorderingen in verband met belastingen en rechten;]

               (l)het Gespecialiseerd Comité voor energie,

                  (I)dat aangelegenheden behandelt die vallen onder deel twee, rubriek een, titel VIII, met uitzondering van hoofdstuk 4 [Energiegoederen en grondstoffen], artikel ENER-25 [Samenwerking inzake normen], en bijlage ENER-2 [ENERGIE- EN MILIEUSUBSIDIES], en

                  (II)dat kan overleggen en deskundigheid aanleveren aan het betrokken gespecialiseerde handelscomité over aangelegenheden die vallen onder deel twee, rubriek een, titel VIII, hoofdstuk 4 [Energiegoederen en grondstoffen] en artikel ENER.25 [Samenwerking inzake normen];

               (m)het Gespecialiseerd Comité voor het luchtvervoer, dat aangelegenheden behandelt die vallen onder deel twee, rubriek twee, titel I;

               (n)het Gespecialiseerd Comité voor de veiligheid van de luchtvaart, dat aangelegenheden behandelt die vallen onder deel twee, rubriek twee, titel II;

               (o)het Gespecialiseerd Comité voor het wegvervoer, dat aangelegenheden behandelt die vallen onder deel twee, rubriek drie [Wegvervoer];

               (p)het Gespecialiseerd Comité voor coördinatie van de sociale zekerheid, dat aangelegenheden behandelt die vallen onder deel twee, rubriek vier, en onder het Protocol betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels;

               (q)het Gespecialiseerd Comité voor visserij, dat aangelegenheden behandelt die vallen onder deel twee, rubriek vijf [Visserij];

               (r)het Gespecialiseerd Comité voor rechtshandhaving en justitiële samenwerking, dat aangelegenheden behandelt die vallen onder deel drie [Samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie in strafzaken]; en

               (s)het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma’s van de Unie, dat aangelegenheden behandelt die vallen onder deel vijf [Programma’s van de Unie].

               2.
                     Met betrekking tot aangelegenheden die verband houden met deel twee, rubriek een [Handel], titels I tot en met VII, titel VIII, hoofdstuk 4 [Energiegoederen en grondstoffen], titels IX tot en met XII, deel twee, rubriek zes [Overige bepalingen] en bijlage ENER-2 [ENERGIE- EN MILIEUSUBSIDIES] is het in lid 1 van dit artikel bedoelde Comité voor het handelspartnerschap bevoegd om:

               (a)de Partnerschapsraad bij te staan bij de uitvoering van zijn taken, en in het bijzonder aan de Partnerschapsraad verslag uit te brengen en alle door de Partnerschapsraad opgedragen taken uit te voeren;

               (b)de uitvoering van deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten te bewaken;

               (c)besluiten vast te stellen of aanbevelingen te doen waarin deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten voorzien of waar de bevoegdheid daarvoor door de Partnerschapsraad is gedelegeerd;

               (d)de werkzaamheden van de in lid 1 van dit artikel genoemde gespecialiseerde handelscomités te superviseren;

               (e)te zoeken naar de meest geschikte manier om moeilijkheden in verband met de uitlegging en de toepassing van deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten te voorkomen of op te lossen, onverminderd deel zes, titel I [Geschillenbeslechting];

               (f)de bevoegdheden uit te oefenen die overeenkomstig artikel INST.1, lid 4, punt f), [Partnerschapsraad] door de Partnerschapsraad aan het comité zijn gedelegeerd;

               (g)besluiten vast te stellen tot oprichting van andere gespecialiseerde handelscomités dan de in lid 1 van dit artikel genoemde comités, tot opheffing van gespecialiseerde handelscomités, of tot wijziging van de aan die comités toegewezen taken; en

               (h)werkgroepen op te richten, te superviseren en te coördineren, of het toezicht erop te delegeren aan een gespecialiseerd handelscomité.

               3.
                     Met betrekking tot aangelegenheden die verband houden met hun bevoegdheidsgebied, zijn de gespecialiseerde handelscomités bevoegd om:

               (a)toezicht te houden op de uitvoering en deze uitvoering te evalueren en de goede werking van deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten te verzekeren;

               (b)het Comité voor het handelspartnerschap bij te staan bij de uitvoering van zijn taken, en in het bijzonder aan het Comité voor het handelspartnerschap verslag uit te brengen en alle door het comité opgedragen taken uit te voeren;

               (c)de nodige voorbereidende technische werkzaamheden te verrichten ter ondersteuning van de taken van de Partnerschapsraad en van het Comité voor het handelspartnerschap, onder andere wanneer deze organen besluiten moeten vaststellen of aanbevelingen moeten doen;

               (d)over alle aangelegenheden besluiten vast te stellen wanneer deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten daarin voorzien;

               (e)technische kwesties te bespreken die voortvloeien uit de uitvoering van de overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten, onverminderd deel zes, titel I [Geschillenbeslechting]; en

               (f)de Partijen een forum te verschaffen om informatie uit te wisselen, beste praktijken te bespreken en ervaringen met de uitvoering te delen;

               4.
                     Met betrekking tot aangelegenheden die verband houden met hun bevoegdheidsgebied, zijn de gespecialiseerde comités bevoegd om:

               (a)toezicht te houden op de uitvoering en deze uitvoering te evalueren en de goede werking van deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten te verzekeren;

               (b)de Partnerschapsraad bij te staan bij de uitvoering van zijn taken, en in het bijzonder aan de Partnerschapsraad verslag uit te brengen en alle door de Partnerschapsraad opgedragen taken uit te voeren;

               (c)besluiten vast te stellen en aanbevelingen te doen over alle aangelegenheden waarin deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten voorzien of waarvoor de Partnerschapsraad zijn bevoegdheden overeenkomstig artikel INST.1, lid 4, punt f), [Partnerschapsraad] aan een gespecialiseerd comité heeft gedelegeerd;

               (d)technische kwesties te bespreken die voortvloeien uit de uitvoering van deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten;

               (e)de Partijen een forum te verschaffen om informatie uit te wisselen, beste praktijken te bespreken en ervaringen met de uitvoering te delen;

               (f)werkgroepen op te richten, te superviseren en te coördineren; en

               (g)een forum voor overleg te verschaffen overeenkomstig deel zes, titel I [Geschillenbeslechting], artikel INST.13, lid 7, [Overleg].

               5.
                     De comités zijn samengesteld uit vertegenwoordigers van elke Partij. Elke Partij zorgt ervoor dat haar respectieve vertegenwoordigers in de comités over de juiste deskundigheid beschikken met betrekking tot de vraagstukken die worden besproken.

               6.
                     Het Comité voor het handelspartnerschap wordt gezamenlijk voorgezeten door een vertegenwoordiger van de Unie en een vertegenwoordiger van het Verenigd Koninkrijk met verantwoordelijkheid op het gebied van handel of door hen aangewezen personen. Het comité komt bijeen op verzoek van de Unie of het Verenigd Koninkrijk en in ieder geval ten minste eenmaal per jaar, en stelt zijn vergaderrooster en agenda in onderlinge overeenstemming vast.

               7.
                     De gespecialiseerde handelscomités en de gespecialiseerde comités worden gezamenlijk voorgezeten door een vertegenwoordiger van de Unie en een vertegenwoordiger van het Verenigd Koninkrijk. Tenzij in deze overeenkomst anders is bepaald, of tenzij de medevoorzitters anders besluiten, komen zij ten minste eenmaal per jaar bijeen.

               8.
                     De comités stellen hun vergaderrooster en -agenda in onderlinge overeenstemming vast.

               9.
                     Op de werkzaamheden van de comités is het in BIJLAGE INST-X [Reglement van orde van de Partnerschapsraad en de comités] vastgestelde reglement van orde van toepassing.

               10.
                     In afwijking van lid 9 kan een comité zijn eigen reglement van orde vaststellen en dat nadien wijzigen.

                  Artikel INST.3: Werkgroepen

               1.
                     De volgende comités worden hierbij ingesteld:

               a) de Werkgroep organische producten, onder toezicht van het Gespecialiseerd Handelscomité voor technische handelsbelemmeringen;

               b) de Werkgroep motorvoertuigen en onderdelen, onder toezicht van het Gespecialiseerd Handelscomité voor technische handelsbelemmeringen;

               c) de Werkgroep geneesmiddelen, onder toezicht van het Gespecialiseerd Handelscomité voor technische handelsbelemmeringen;

               d) de Werkgroep coördinatie van de sociale zekerheid, onder toezicht van het Gespecialiseerd Comité voor coördinatie van de sociale zekerheid;

               2.
                     De werkgroepen, die onder toezicht staan van comités, staan de comités bij in de uitvoering van hun taken, en bereiden in het bijzonder de werkzaamheden van de comités voor en voeren alle taken uit die hun door de comités worden opgedragen.

               3.
                     De werkgroepen bestaan uit vertegenwoordigers van de Unie en van het Verenigd Koninkrijk en worden gezamenlijk voorgezeten door een vertegenwoordiger van de Unie en een vertegenwoordiger van het Verenigd Koninkrijk.

               4.
                     De werkgroepen stellen hun reglement van orde en hun vergaderrooster en -agenda in onderlinge overeenstemming vast.

                  Artikel INST.4: Besluiten en aanbevelingen

               1.
                     De besluiten die door de Partnerschapsraad of door een comité worden vastgesteld, zijn bindend voor de Partijen en voor alle bij deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten opgerichte organen, met inbegrip van het scheidsgerecht als bedoeld in deel zes, titel I [Geschillenbeslechting]. Aanbevelingen hebben geen bindende kracht.

               2.
                     De Partnerschapsraad of de comités stellen hun besluiten vast en doen aanbevelingen in onderlinge overeenstemming.

                  Artikel INST.5: Parlementaire samenwerking

               1.
                     Het Europees Parlement en het parlement van het Verenigd Koninkrijk kunnen een Parlementaire Partnerschapsassemblee oprichten die is samengesteld uit leden van het Europees Parlement en van het parlement van het Verenigd Koninkrijk en die als forum dient om standpunten over het partnerschap uit te wisselen.

               2.
                     Bij zijn oprichting doet de Parlementaire Partnerschapsassemblee het volgende:

               (a)hij kan relevante informatie over de uitvoering van deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten opvragen bij de Partnerschapsraad, die de gevraagde informatie aan de assemblee verstrekt;

               (b)hij wordt ingelicht over de besluiten en aanbevelingen van de Partnerschapsraad; en

               (c)hij kan de Partnerschapsraad aanbevelingen doen.

                  Artikel INST.6: Participatie van het maatschappelijk middenveld

               De Partijen raadplegen het maatschappelijk middenveld over de uitvoering van deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten, met name door interactie met de binnenlandse adviesgroepen en het Forum voor het maatschappelijk middenveld als bedoeld in de artikelen INST.7 [Binnenlandse adviesgroepen] en INST.8 [Forum voor het maatschappelijk middenveld].

                  Artikel INST.7: Binnenlandse adviesgroepen

               1.
                     Elke Partij raadpleegt over aangelegenheden die vallen onder deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten haar nieuwe of bestaande binnenlandse adviesgroep of -groepen die een afspiegeling vormen van onafhankelijke maatschappelijke organisaties, zoals niet-gouvernementele organisaties, bedrijfs-, werkgevers- en werknemersverenigingen, die actief zijn op economisch en sociaal gebied en op het gebied van duurzame ontwikkeling, mensenrechten, milieu en andere aangelegenheden. Elke Partij roept haar binnenlandse adviesgroep of -groepen bijeen in verschillende samenstellingen om de uitvoering van bepalingen van deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten te bespreken.

               2.
                     Elke Partij houdt rekening met de standpunten of aanbevelingen van haar binnenlandse adviesgroep of -groepen. Vertegenwoordigers van elke Partij streven ernaar ten minste eenmaal per jaar met hun respectieve binnenlandse adviesgroep of -groepen te overleggen. Bijeenkomsten kunnen virtueel plaatsvinden.

               3.
                     Om het publiek bewust te maken van het bestaan van de binnenlandse adviesgroepen, spant elke Partij zich in om de lijst van organisaties die deelnemen aan haar binnenlandse adviesgroep of -groepen en het contactpunt voor die groep of groepen openbaar te maken.

               4.
                     De Partijen bevorderen de interactie tussen hun respectieve binnenlandse adviesgroepen, onder meer door, zo mogelijk, de contactgegevens van de leden van hun binnenlandse adviesgroepen uit te wisselen.

                  Artikel INST.8: Forum voor het maatschappelijk middenveld

               1.
                     De Partijen faciliteren het opzetten van een Forum voor het maatschappelijk middenveld om een dialoog tot stand te brengen over de uitvoering van deel twee van deze overeenkomst. De Partnerschapsraad stelt operationele richtsnoeren vast voor het functioneren van het forum.

               2.
                     Het Forum voor het maatschappelijk middenveld komt ten minste eenmaal per jaar bijeen, tenzij anders overeengekomen door de Partijen. Bijeenkomsten van het Forum voor het maatschappelijk middenveld kunnen virtueel plaatsvinden.

               3.
                     Het Forum voor het maatschappelijk middenveld staat open voor deelname van onafhankelijke maatschappelijke organisaties die gevestigd zijn op het grondgebied van de Partijen, met inbegrip van leden van de in artikel INST.7 [Binnenlandse adviesgroepen] bedoelde binnenlandse adviesgroepen. Elke Partij zorgt voor een evenwichtige vertegenwoordiging, die niet-gouvernementele organisaties, bedrijfs-, werkgevers- en werknemersverenigingen, die actief zijn op economisch en sociaal gebied en op het gebied van duurzame ontwikkeling, mensenrechten, milieu en andere aangelegenheden omvat.

               DEEL TWEE: HANDEL, VERVOER, VISSERIJ EN ANDERE REGELINGEN

               RUBRIEK EEN: HANDEL

               Titel I: Handel in goederen

               Hoofdstuk 1: Nationale behandeling en markttoegang voor goederen (met inbegrip van handelsmaatregelen)

               Artikel GOODS.1: Doelstelling

               Dit hoofdstuk heeft tot doel de handel in goederen tussen de Partijen te bevorderen en de geliberaliseerde handel in goederen in stand te houden overeenkomstig de bepalingen van deze overeenkomst.

               Artikel GOODS.2: Toepassingsgebied

               Tenzij anders is bepaald, is dit hoofdstuk van toepassing op de handel in goederen van een Partij.

               Artikel GOODS.3: Definities

               Voor de toepassing van dit hoofdstuk wordt verstaan onder:

               (a)“consulaire formaliteiten”: de procedure om van een consul van de Partij van invoer op het grondgebied van de Partij van uitvoer, of op het grondgebied van een derde partij, een consulaire factuur of een consulair visum voor een handelsfactuur, oorsprongscertificaat, manifest, aangifte ten uitvoer door de verlader, of enig ander douanedocument in verband met de invoer van een goed te verkrijgen;

               (b)“Overeenkomst inzake de douanewaarde”: de Overeenkomst inzake de toepassing van artikel VII van de GATT 1994;

               (c)“procedure voor uitvoervergunningen”: administratieve procedure, al dan niet aangeduid met de term “vergunningverlening”, waarvan door een Partij wordt gebruikgemaakt voor de uitvoering van regelingen inzake uitvoervergunningen in het kader waarvan als eerste voorwaarde voor de uitvoer uit die Partij wordt gesteld dat bij de bevoegde administratieve instantie een aanvraag of andere documenten dan die welke in het algemeen voor douaneafhandeling worden benodigd, worden overgelegd;

               (d)“procedure voor invoervergunningen”: administratieve procedure, al dan niet aangeduid met de term “vergunningverlening”, waarvan door een Partij wordt gebruikgemaakt voor de uitvoering van regelingen inzake invoervergunningen in het kader waarvan als eerste voorwaarde voor de invoer in het grondgebied van de Partij van invoer wordt gesteld dat aan de bevoegde administratieve instantie een aanvraag of andere documenten dan die welke in het algemeen voor douaneafhandeling worden benodigd, worden overgelegd;

               (e)“goederen van oorsprong”: tenzij anders bepaald, goederen die aan de oorsprongsregels in hoofdstuk 2 [Oorsprongsregels] van deze titel voldoen;

               (f)“prestatievereiste”: een vereiste dat:

               (I)een bepaalde hoeveelheid of een bepaald percentage goederen dan wel een bepaalde waarde aan goederen wordt uitgevoerd;

               (II)ingevoerde goederen door goederen van de Partij die een invoervergunning verleent, worden vervangen;

               (III)een persoon waaraan een invoervergunning is verleend, andere goederen koopt op het grondgebied van de Partij die de invoervergunning verleent, of de voorkeur geeft aan intern geproduceerde goederen;

               (IV)een persoon waaraan een invoervergunning is verleend, goederen produceert op het grondgebied van de Partij die de invoervergunning verleent, waarbij een bepaalde hoeveelheid of een bepaald percentage goederen dan wel een bepaalde waarde aan goederen interne goederen moet betreffen, of

               (V)in welke vorm dan ook is gekoppeld aan de omvang of de waarde van de invoer, aan de omvang of de waarde van de uitvoer of aan de hoogte van de in- of uitstroom van deviezen;

               (g)“gereviseerd goed”: een goed dat is ingedeeld onder de hoofstukken 32, 40, 84 tot en met 90, 94 of 95 van het GS en dat:

               (I)geheel of gedeeltelijk bestaat uit onderdelen die zijn verkregen uit gebruikte goederen;

               (II)een met deze goederen, indien nieuw, vergelijkbare levensduur heeft en met deze goederen, indien nieuw, vergelijkbare prestaties levert, en

               (III)waarvoor een garantie is afgegeven die equivalent is aan die welke voor deze goederen, indien nieuw, geldt; en

               (h)“reparatie”: elke bewerking ten aanzien van een goed die of ten doel heeft een gebrekkige werking of materiële schade te herstellen zodat de oorspronkelijke functie ervan wordt hersteld of ervoor te zorgen dat het goed aan de technische eisen voor gebruik ervan voldoet. Reparatie van een goed omvat herstel en onderhoud, met een mogelijke waardestijging van het goed als gevolg van het herstellen van de oorspronkelijke functionaliteit van dat goed, maar omvat geen bewerkingen of processen waardoor:

               (I)de wezenlijke kenmerken van een goed teniet worden gedaan, of een nieuw of commercieel verschillend goed ontstaat;

               (II)een onafgewerkt goed in een afgewerkt goed wordt getransformeerd, of

               (III)de technische prestaties van een goed worden verbeterd of vergroot.

               Artikel GOODS.3A: Indeling van goederen

               De indeling van goederen in het handelsverkeer tussen de Partijen in het kader van deze overeenkomst gebeurt volgens de respectieve tariefnomenclatuur van elke Partij, in overeenstemming met het geharmoniseerd systeem.

               Artikel GOODS.4: Nationale behandeling op gebied van interne belastingen en regelgeving

               Elke Partij kent ten aanzien van de goederen van de andere Partij nationale behandeling toe in overeenstemming met artikel III van de GATT 1994 en de aantekeningen en aanvullende bepalingen daarbij. Hiertoe worden artikel III van de GATT 1994 en de aantekeningen en aanvullende bepalingen daarbij mutatis mutandis in de onderhavige overeenkomst opgenomen en maken zij integrerend deel hiervan uit.

               Artikel GOODS.4A: Vrijheid van doorvoer

               Elke Partij verleent vrijheid van doorvoer over haar grondgebied, via de routes die het meest geschikt zijn voor internationale doorvoer, voor transitovervoer naar of van het grondgebied van de andere Partij of van enig ander derde land. Hiertoe worden artikel V van de GATT 1994 en de aantekeningen en aanvullende bepalingen daarbij mutatis mutandis in de onderhavige overeenkomst opgenomen en maken zij integrerend deel hiervan uit. De Partijen zijn het erover eens dat artikel V van de GATT 1994 het verkeer van energiegoederen omvat via onder meer pijpleidingen of elektriciteitsnetten.

               Artikel GOODS.5: Verbod van douanerechten

               Tenzij in deze overeenkomst anders is bepaald, zijn douanerechten op alle goederen van oorsprong uit de andere Partij verboden.

               Artikel GOODS.6: Uitvoerrechten, uitvoerbelastingen of andere uitvoerheffingen

               1.Een Partij mag geen rechten, belastingen of andere heffingen van welke aard ook vaststellen of handhaven die op of in verband met de uitvoer van een goed naar de andere Partij worden opgelegd, en evenmin interne belastingen of andere heffingen op goederen die naar de andere Partij worden uitgevoerd die hoger zijn dan de belasting of heffing die op soortgelijke voor binnenlands verbruik bestemde goederen zou worden geheven.

               2.Voor de toepassing van dit artikel omvat de uitdrukking “andere heffingen van welke aard ook” geen retributies of andere heffingen die zijn toegestaan op grond van artikel GOODS.7 [Retributies en formaliteiten].

               Artikel GOODS.7: Retributies en formaliteiten

               1.Retributies en andere heffingen die door een Partij worden opgelegd ter zake van of in verband met de invoer van een goed van de andere Partij blijven beperkt tot het bedrag bij benadering van de kosten van de verleende diensten, en mogen geen indirecte bescherming van binnenlandse goederen of een belasting op de in- of uitvoer voor fiscale doeleinden beogen. Een Partij mag geen retributies of andere heffingen ter zake van of in verband met de in- of uitvoer op een ad-valorembasis opleggen.

               2.Elke Partij mag alleen heffingen opleggen of kosten terugvorderen wanneer specifieke diensten worden verleend, met name, maar niet beperkt tot:

               (a)de aanwezigheid, op verzoek, van douanepersoneel buiten de officiële kantooruren of op een andere plaats dan op een douanekantoor;

               (b)analyses of deskundigenverslagen van goederen en portokosten voor het retourneren van goederen aan een aanvrager, met name bij beschikkingen betreffende bindende inlichtingen of het verstrekken van inlichtingen over de toepassing van de douanewet- en regelgeving;

               (c)het onderzoek of de monsterneming van goederen voor controledoeleinden, of de vernietiging van goederen, indien andere kosten dan die voor de inzet van douanepersoneel zijn gemaakt; en

               (d)uitzonderlijke controlemaatregelen, indien de aard van de goederen of een potentieel risico zulks vereisen.

               3.Elke Partij maakt onverwijld alle retributies en heffingen die zij in verband met de invoer of de uitvoer aanrekent, bekend via een officiële website, op zodanige wijze dat overheden, handelaren en andere belanghebbenden daarvan kennis kunnen nemen. Die informatie omvat de reden voor de retributie of de heffing ter zake van de verleende dienst, de verantwoordelijke autoriteit, de retributies en heffingen die zullen worden toegepast, en het tijdstip en de wijze waarop de betaling moet worden verricht. Nieuwe of gewijzigde retributies en heffingen worden niet opgelegd totdat informatie overeenkomstig dit lid bekend is gemaakt en gemakkelijk beschikbaar is.

               4.Een Partij schrijft bij of in verband met de invoer van goederen van de andere Partij geen consulaire formaliteiten -retributies en heffingen daaronder begrepen- voor.

               Artikel GOODS.8: Gerepareerde goederen

               1.Een Partij past geen douanerecht toe op goederen die, ongeacht de oorsprong ervan, het grondgebied van de Partij opnieuw binnenkomen nadat die goederen tijdelijk uit haar grondgebied naar het grondgebied van de andere Partij zijn uitgevoerd voor reparatie.

               2.Lid 1 is niet van toepassing op goederen die in een douane-entrepot, in vrijhandelszones of met een soortgelijke status zijn ingevoerd, vervolgens worden uitgevoerd ter reparatie en niet opnieuw worden ingevoerd in een douane-entrepot, in vrijhandelszones of met een soortgelijke status.

               3.Een Partij past geen douanerechten toe op goederen, ongeacht de oorsprong ervan, die ter reparatie tijdelijk uit het gebied van de andere Partij worden ingevoerd.

               Artikel GOODS.9: Gereviseerde goederen

               1.Een Partij kent aan gereviseerde goederen van de andere Partij geen minder gunstige behandeling toe dan die welke zij aan gelijkaardige nieuwe goederen toekent.

               2.Artikel GOODS.10 [In- en uitvoerbeperkingen] is van toepassing op invoer- en uitvoerverboden of invoer- en uitvoerbeperkingen met betrekking tot gereviseerde goederen. Indien een Partij invoer- en uitvoerverboden of invoer- en uitvoerbeperkingen invoert of handhaaft met betrekking tot gebruikte goederen, past zij deze maatregelen niet toe op gereviseerde goederen.

               3.Een Partij kan eisen dat gereviseerde goederen als zodanig worden geïdentificeerd voor distributie of verkoop op haar grondgebied en dat zij voldoen aan alle toepasselijke technische voorschriften die van toepassing zijn op gelijkaardige nieuwe goederen.

               Artikel GOODS.10: In- en uitvoerbeperkingen

               1.Een Partij voert geen verboden of beperkingen in en handhaaft deze evenmin ter zake van de invoer van een goed van de andere Partij of van de uitvoer of verkoop ten uitvoer van een goed dat voor het grondgebied van de andere Partij is bestemd, tenzij dit in overeenstemming is met artikel XI van de GATT 1994 en de aantekeningen en aanvullende bepalingen daarbij. Hiertoe worden artikel XI van de GATT 1994 en de aantekeningen en aanvullende bepalingen daarbij mutatis mutandis in de onderhavige overeenkomst opgenomen en maken zij integrerend deel hiervan uit.

               2.Een Partij mag niet overgaan tot de vaststelling of handhaving van:

               (a)eisen inzake uitvoer- en invoerprijzen, behalve voor zover toegestaan in het kader van de tenuitvoerlegging van beslissingen en verbintenissen inzake compenserende rechten en antidumpingrechten, of

               (b)invoervergunningverlening waaraan de voorwaarde is verbonden dat aan een prestatievereiste wordt voldaan.

               Artikel GOODS.11: Invoer- en uitvoermonopolies

               Een Partij wijst geen invoer- of uitvoermonopolies aan noch handhaaft deze. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder invoer- of uitvoermonopolie verstaan het exclusieve recht of de exclusieve verlening van een machtiging door een Partij aan een entiteit om een goed uit de andere Partij in te voeren of naar de andere Partij uit te voeren.

               Artikel GOODS. 13: Invoervergunningsprocedures

               1.Elke Partij ziet erop toe dat alle invoervergunningsprocedures die van toepassing zijn op de handel in goederen tussen de Partijen, wat de toepassing ervan betreft neutraal zijn en op een eerlijke, billijke, niet-discriminerende en transparante wijze worden beheerd.

               2.Vergunningsprocedures worden door een Partij alleen ingesteld of gehandhaafd als voorwaarde voor invoer in haar grondgebied uit het grondgebied van de andere Partij, als er voor het bereiken van een administratief doel redelijkerwijs geen andere passende procedures beschikbaar zijn.

               3.Een Partij stelt geen niet-automatische invoervergunningsprocedures in en handhaaft deze evenmin, tenzij dat noodzakelijk is voor de tenuitvoerlegging van een maatregel die strookt met deze overeenkomst. Een Partij die een dergelijke niet-automatische invoervergunningsprocedure vaststelt, vermeldt duidelijk de maatregel die met die procedure ten uitvoer wordt gelegd.

               4.Elke Partij voert invoervergunningsprocedures in en beheert deze in overeenstemming met de artikelen 1 tot en met 3 van de WTO-Overeenkomst inzake procedures op het gebied van invoervergunningen (hierna “de Overeenkomst inzake invoervergunningen” genoemd). Hiertoe worden de artikelen 1 tot en met 3 van de Overeenkomst inzake invoervergunningen mutatis mutandis in de onderhavige overeenkomst opgenomen en maken zij integrerend deel hiervan uit.

               5.Elke Partij die een invoervergunningsprocedure invoert of wijzigt, stelt alle relevante informatie online beschikbaar op een officiële website. Die informatie wordt, indien uitvoerbaar, ten minste 21 dagen vóór de datum van toepassing van de nieuwe of gewijzigde vergunningsprocedure beschikbaar gesteld, en in geen geval later dan de datum van de aanvraag. Die informatie omvat de informatie die vereist is op grond van artikel 5 van de Overeenkomst inzake invoervergunningen.

               6.Op verzoek van de andere Partij verstrekt een Partij onverwijld alle desbetreffende informatie over invoervergunningsprocedures die zij voornemens is vast te stellen of die zij handhaaft, met inbegrip van de in de artikelen 1 tot en met 3 van de Overeenkomst inzake invoervergunningen bedoelde informatie.

               7.Voor alle duidelijkheid: niets in dit artikel verplicht een Partij een invoervergunning te verlenen of belet een Partij haar verplichtingen of verbintenissen uit hoofde van resoluties van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties of multilaterale regelingen inzake non-proliferatie- en invoercontrole na te komen.

               Artikel GOODS. 14: Uitvoervergunningsprocedures

               1.Elke Partij maakt nieuwe uitvoervergunningsprocedures of enige wijziging van een bestaande uitvoervergunningsprocedure op zodanige wijze bekend dat overheden, handelaren en andere belanghebbenden daarvan kennis kunnen nemen. Deze bekendmaking vindt, voor zover uitvoerbaar, plaats 45 dagen voordat de procedure of wijziging van kracht wordt, en in elk geval uiterlijk op de datum waarop die procedure of wijziging van kracht wordt en, indien van toepassing, vindt bekendmaking plaats op overheidswebsites ter zake.

               2.De bekendmaking van uitvoervergunningsprocedures omvat de volgende informatie:

               (a)de tekst van haar uitvoervergunningsprocedures of van de wijzigingen die zij in die procedures aanbrengt;

               (b)de goederen waarop elke vergunningsprocedure betrekking heeft;

               (c)voor elke procedure, een beschrijving van de procedure voor het aanvragen van een vergunning en alle criteria waaraan een aanvrager moet voldoen om een vergunning te kunnen aanvragen, zoals het bezitten van een activiteitenvergunning, het opzetten of handhaven van een investering of het actief zijn via een bepaalde vorm van vestiging op het grondgebied van een Partij;

               (d)een contactpunt of contactpunten waar belanghebbenden nadere inlichtingen kunnen verkrijgen over de voorwaarden voor het verkrijgen van een uitvoervergunning;

               (e)het administratieve orgaan of de administratieve organen waarbij een aanvraag of andere relevante documenten moeten worden ingediend;

               (f)een beschrijving van de maatregel of maatregelen die in het kader van de uitvoervergunningsprocedure ten uitvoer worden gelegd;

               (g)de periode waarin elke uitvoervergunningsprocedure van kracht zal zijn, tenzij de procedure van kracht blijft tot de intrekking of herziening ervan in een nieuwe bekendmaking;

               (h)als de Partij voornemens is van een vergunningsprocedure gebruik te maken voor het beheer van een uitvoercontingent, de totale waarde van het contingent alsmede de openings- en sluitingsdata van het contingent, en

               (i)alle vrijstellingen of uitzonderingen die in de plaats komen van het vereiste een uitvoervergunning te verkrijgen, hoe deze vrijstellingen of uitzonderingen kunnen worden aangevraagd of gebruikt, en de criteria voor het verlenen of toekennen ervan.

               3.Binnen 45 dagen na de inwerkingtreding van deze overeenkomst stelt elke Partij de andere Partij in kennis van haar bestaande uitvoervergunningsprocedures. Elke Partij stelt de andere Partij binnen 60 dagen na bekendmaking in kennis van nieuwe uitvoervergunningsprocedures en van wijzigingen in bestaande uitvoervergunningsprocedures. De kennisgeving omvat een verwijzing naar de bronnen waar de ingevolge lid 2 vereiste informatie wordt bekendgemaakt en, indien van toepassing, het adres van de desbetreffende overheidswebsites.

               4.Voor alle duidelijkheid: niets in dit artikel verplicht een Partij een uitvoervergunning af te geven, of belet een Partij haar verbintenissen uit te voeren uit hoofde van resoluties van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, multilaterale regelingen inzake non-proliferatie en uitvoercontrole, waaronder het Wassenaar Arrangement betreffende de op de uitvoer van conventionele wapens en van goederen en technologieën voor tweeërlei gebruik, de Australiëgroep, de Groep van Nucleaire Exportlanden en het controleregime voor de uitvoer van rakettechnologie en -onderdelen (Missile Technology Control Regime – MTCR) uit te voeren, of onafhankelijke sanctieregelingen vast te stellen.

               Artikel GOODS.15: Douanewaarde

               Elke Partij bepaalt de douanewaarde van de goederen van de andere Partij die op haar grondgebied worden ingevoerd overeenkomstig artikel VII van de GATT 1994 en de Overeenkomst inzake de douanewaarde. Hiertoe worden artikel VII van de GATT 1994, met inbegrip van de aantekeningen en aanvullende bepalingen daarbij, en de artikelen 1 tot en met 17 van de Overeenkomst inzake de douanewaarde, met inbegrip van de aantekeningen daarop, mutatis mutandis in de onderhavige overeenkomst opgenomen en maken zij integrerend deel hiervan uit.

               Artikel GOODS.16: Preferentiegebruik

               1.In het kader van het toezicht op de werking van deze overeenkomst en de berekening van het preferentiegebruik wisselen de Partijen jaarlijks invoerstatistieken uit voor een periode van 10 jaar die één jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst aanvangt. Tenzij het Handelspartnerschapscomité anders besluit, wordt deze periode automatisch met vijf jaar verlengd, waarna het Handelspartnerschapscomité kan besluiten de termijn verder te verlengen.

               2.De uitwisseling van invoerstatistieken heeft betrekking op gegevens over het meest recente beschikbare jaar, met inbegrip van de waarde en, indien van toepassing, het volume, op het niveau van de tariefpost, voor de invoer van goederen van de andere Partij waaraan in het kader van deze overeenkomst een preferentiële-rechtenbehandeling wordt toegekend en voor goederen waaraan geen preferentiële behandeling wordt toegekend.

               Artikel GOODS.17: Handelsmaatregelen

               1.De Partijen bevestigen hun rechten en verplichtingen uit hoofde van artikel VI van de GATT 1994, de Antidumpingovereenkomst, de SCM-Overeenkomst, artikel XIX van de GATT 1994, de Overeenkomst inzake vrijwaringsmaatregelen en artikel 5 van de Overeenkomst inzake de landbouw.

               2.Hoofdstuk 2 [Oorsprongsregels] van deze titel is niet van toepassing op antidumping-, antisubsidie- en vrijwaringsonderzoeken en -maatregelen.

               3.Elke Partij past antidumping- en compenserende maatregelen toe in overeenstemming met de vereisten van de Antidumpingovereenkomst en de SCM-overeenkomst, en op grond van een eerlijke en transparante procedure.

               4.Voor zover zulks niet tot onnodige vertraging van het onderzoek leidt, krijgt elke belanghebbende in een antidumping- of antisubsidieonderzoek
                  1
                ten volle gelegenheid zijn belangen te verdedigen.

               5.De onderzoekende autoriteit van elke Partij kan, in overeenstemming met het recht van die Partij, overwegen of de hoogte van het in te stellen antidumpingrecht de volledige dumpingmarge zal betreffen, dan wel een lager bedrag.

               6.De onderzoeksautoriteiten van elke Partij houden rekening, in overeenstemming met het interne recht van de betrokken Partij, met verstrekte informatie op grond waarvan de instelling van een antidumping- of compenserend recht niet in het algemeen belang zou zijn.

               7.Een Partij past noch toe noch handhaaft met betrekking tot hetzelfde goed tegelijkertijd:

               (a)een maatregel als bedoeld in artikel 5 van de Overeenkomst inzake de landbouw, en

               (b)een maatregel als bedoeld in artikel XIX van de GATT 1994 en de Overeenkomst inzake vrijwaringsmaatregelen.

               8.Titel I [Geschillenbeslechting] van deel zes is niet van toepassing op de leden 1 tot en met 6 van dit artikel.

               Artikel GOODS.18: Gebruik van bestaande WTO-tariefcontingenten

               1.Producten van oorsprong uit een Partij komen niet in aanmerking voor invoer in de andere Partij in het kader van bestaande WTO-tariefcontingenten als omschreven in lid 2. Dit omvat de tariefcontingenten die tussen de Partijen worden toebedeeld overeenkomstig GATT-onderhandelingen in het kader van artikel XXVIII van de GATT die door de Europese Unie zijn geïnitieerd in WTO-document G/SECRET/42/Add.2 en door het VK in WTO-document G/SECRET/44 en zoals bepaald in de respectieve interne wetgeving van elke Partij. Voor de toepassing van dit artikel wordt de oorsprongsstatus van de goederen vastgesteld aan de hand van de niet-preferentiële oorsprongsregels die in de Partij van invoer van toepassing zijn.

               2.Voor de toepassing van lid 1 wordt onder “bestaande WTO-tariefcontingenten” verstaan de tariefcontingenten die WTO-concessies van de Europese Unie zijn en die zijn opgenomen in de EU-28-ontwerplijst van concessies en verbintenissen in het kader van de GATT 1994, bij de WTO ingediend in document G/MA/TAR/RS/506, als gewijzigd bij de documenten G/MA/TAR/RS/506/Add.1 en G/MA/TAR/RS/506/Add.2.

               Artikel GOODS.19: Maatregelen in geval van inbreuken op of ontwijken van douanewetgeving

               1.De Partijen werken samen bij het voorkomen, opsporen en bestrijden van inbreuken op of ontwijkingen van de douanewetgeving, overeenkomstig hun verplichtingen uit hoofde van hoofdstuk 2 [Oorsprongsregels] van deze titel en het Protocol betreffende wederzijdse administratieve bijstand in douanezaken. Elke Partij neemt passende en vergelijkbare maatregelen om haar eigen financiële belangen en de financiële belangen van de andere Partij te beschermen met betrekking tot de heffing van rechten op goederen die het douanegebied van het Verenigd Koninkrijk of de Unie binnenkomen.

               2.Behoudens de in lid 7 bedoelde mogelijkheid van vrijstelling voor handelaren die aan de voorschriften voldoen, kan een Partij de desbetreffende preferentiële behandeling van het betrokken product of van de betrokken producten overeenkomstig de procedure van de leden 3 en 4 tijdelijk schorsen indien:

               a) die Partij op basis van objectieve, dwingende en verifieerbare informatie tot de bevinding is gekomen dat er sprake is van systematische en grootschalige inbreuken op of ontwijkingen van de douanewetgeving, en

               b) de andere Partij herhaaldelijk en ongerechtvaardigd weigert de in lid 1 bedoelde verplichtingen of die verplichtingen anderszins niet nakomt.

               3.De Partij die tot een in lid 2 bedoelde bevinding is gekomen, stelt het Handelspartnerschapscomité daarvan in kennis en treedt in het kader van het Handelspartnerschapscomité met de andere Partij in overleg om tot een wederzijds aanvaardbare oplossing te komen.

               4.Indien de Partijen binnen drie maanden na de datum van kennisgeving geen overeenstemming bereiken over een wederzijds aanvaardbare oplossing, kan de Partij die tot de bevinding is gekomen, besluiten de desbetreffende preferentiële behandeling van het betrokken product of de betrokken producten tijdelijk te schorsen. In dit geval stelt de Partij die de bevinding heeft gedaan, het Handelspartnerschapscomité onverwijld in kennis van de tijdelijke schorsing, met inbegrip van de periode waarin zij voornemens is de tijdelijke schorsing toe te passen.

               5.De tijdelijke schorsing geldt slechts voor de periode die nodig is om de inbreuken of ontwijkingen tegen te gaan en de financiële belangen van de betrokken Partij te beschermen, en in geen geval langer dan zes maanden. De betrokken Partij houdt toezicht op de situatie en, wanneer zij besluit dat de tijdelijke schorsing niet langer nodig is, beëindigt zij deze vóór het einde van de periode waarvan het Handelspartnerschapscomité in kennis is gesteld. Indien de omstandigheden die tot de schorsing hebben geleid, blijven bestaan bij het verstrijken van de periode waarvan het Handelspartnerschapscomité in kennis is gesteld, kan de betrokken Partij besluiten de schorsing te verlengen. Elke schorsing is voorwerp van periodiek overleg binnen het Handelspartnerschapscomité.

               6.Elke Partij maakt overeenkomstig haar interne procedures berichten aan importeurs betreffende besluiten met betrekking tot de in de leden 4 en 5 bedoelde tijdelijke schorsingen bekend.

               7.Niettegenstaande lid 4 staat de Partij van invoer, indien een importeur ten genoegen van de invoerende douaneautoriteit kan aantonen dat deze producten volledig in overeenstemming zijn met de douanewetgeving van de Partij van invoer, de eisen van deze overeenkomst en alle andere gepaste voorwaarden in verband met de tijdelijke schorsing die door de Partij van invoer overeenkomstig haar wet- en regelgeving zijn vastgesteld, de importeur toe een preferentiële behandeling aan te vragen en alle rechten terug te vorderen voor zover de betaling daarvan de bij de invoer van de producten de geldende preferentiële tarieven te boven is gegaan.

               Artikel GOODS.20: Handelwijze bij administratieve fouten

               In geval van systematische fouten van de bevoegde autoriteiten of kwesties die betrekking hebben op het juiste beheer van het preferentiële stelsel bij uitvoer, met name bij de toepassing van de bepalingen van hoofdstuk 2 (Oorsprongsregels) van deze titel of het Protocol betreffende wederzijdse administratieve bijstand in douanezaken, en indien die fouten of kwesties gevolgen hebben op het gebied van invoerrechten, kan de Partij die met dergelijke gevolgen wordt geconfronteerd, het Handelspartnerschapscomité verzoeken na te gaan of er in voorkomend geval besluiten kunnen worden genomen om de situatie tot een oplossing te brengen.

               Artikel GOODS.21: Cultuurgoederen

               1.De Partijen werken samen bij het faciliteren van de terugkeer van cultuurgoederen die op onrechtmatige wijze buiten het grondgebied van een Partij zijn gebracht, met inachtneming van de beginselen die zijn neergelegd in de op 17 november 1970 te Parijs ondertekende Unesco-Overeenkomst inzake de middelen om de onrechtmatige invoer, uitvoer en eigendomsoverdracht van culturele goederen te verbieden en te verhinderen.

               2.Voor de toepassing van dit artikel:

               (a)wordt onder “cultuurgoed” verstaan: een goed dat volgens de respectieve regels en procedures van elke Partij is ingedeeld of omschreven als behorend tot het nationaal artistiek, historisch of archeologisch bezit; en

               (b)wordt onder “op onrechtmatige wijze buiten het grondgebied van een Partij gebracht” verstaan:

               i) op of na 1 januari 1993 buiten het grondgebied van een Partij gebracht, in strijd met wetgeving van die Partij betreffende de bescherming van nationaal bezit, of in strijd met haar voorschriften inzake de uitvoer van cultuurgoederen; of

               ii) niet teruggegeven na het verstrijken van een periode van rechtmatige tijdelijke verplaatsing of enige schending van een andere voorwaarde die aan die tijdelijke verplaatsing verbonden was, op of na 1 januari 1993.

               3.De bevoegde autoriteiten van de Partijen werken met name samen door:

               a) kennisgeving aan de andere Partij wanneer een cultuurgoed op hun grondgebied wordt aangetroffen en er redelijke gronden zijn om aan te nemen dat het cultuurgoed op onrechtmatige wijze buiten het grondgebied van de andere Partij is gebracht;

               b) behandeling van verzoeken van de andere Partij om teruggave van cultuurgoederen die op onrechtmatige wijze buiten het grondgebied van die Partij zijn gebracht;

               c) voorkoming, door middel van alle noodzakelijke tussentijdse maatregelen, van handelingen om zich aan de teruggave van dergelijke cultuurgoederen te onttrekken, en

               d) het nemen van alle nodige maatregelen voor het materiële behoud van cultuurgoederen die op onrechtmatige wijze buiten het grondgebied van de andere Partij zijn gebracht.

               4.Elke Partij wijst een contactpunt aan dat verantwoordelijk is voor de communicatie met het contactpunt van de andere Partij over zich in verband met dit artikel voordoende aangelegenheden, onder meer met betrekking tot de in lid 3, punten a) en b), bedoelde kennisgevingen en verzoeken.

               5.Bij de beoogde samenwerking tussen de Partijen worden indien van toepassing en indien noodzakelijk de douaneautoriteiten van de Partijen betrokken die verantwoordelijk zijn voor het beheer van de procedures voor uitvoer van cultuurgoederen.

               6. Titel I [Geschillenbeslechting] van deel zes is niet van toepassing op dit artikel.

               Hoofdstuk 2: Oorsprongsregels

               Afdeling 1: Oorsprongsregels

               Artikel ORIG.1: Doelstelling

               Dit hoofdstuk heeft tot doel de bepalingen vast te stellen tot bepaling van de oorsprong van goederen met het oog op de toepassing van preferentiële tariefbehandeling in het kader van deze overeenkomst, en de daarmee verband houdende oorsprongsprocedures vast te leggen.

               Artikel ORIG.2: Definities

               Voor de toepassing van dit hoofdstuk wordt verstaan onder:

               (a)“indeling”: de indeling van een product of materiaal onder een bepaald hoofdstuk, onder een bepaalde post of postonderverdeling van het geharmoniseerd systeem;

               (b)“zending”: producten die gelijktijdig van één exporteur naar één geadresseerde worden verzonden of die vergezeld gaan van één enkel vervoersdocument voor de verzending van de exporteur naar de geadresseerde, of bij gebreke daarvan, van één enkele factuur;

               (c)“exporteur”: een in een Partij gevestigde persoon die overeenkomstig de voorschriften van de wet- en regelgeving van die Partij het product van oorsprong uitvoert of produceert en een attest van oorsprong opstelt;

               (d)“importeur”: een persoon die het product van oorsprong invoert en daarvoor om preferentiële tariefbehandeling verzoekt;

               (e)“materiaal”: elke stof die wordt gebruikt bij de productie van een product, met inbegrip van alle bestanddelen, ingrediënten, grondstoffen of onderdelen;

               (f)“niet van oorsprong zijnd materiaal”: materiaal dat op grond van dit hoofdstuk niet als van oorsprong wordt aangemerkt, met inbegrip van materiaal waarvan de oorsprongsstatus niet kan worden bepaald;

               (g)“product”: het product dat het voortbrengsel is van de productie, zelfs indien het is bedoeld om als materiaal bij de productie van een ander product te worden gebruikt;

               (h)“productie”: elke soort be- of verwerking, met inbegrip van assemblage.

               Artikel ORIG.3: Algemene vereisten

               1.
                     Voor de toepassing door een Partij van de preferentiële tariefbehandeling op het goed van oorsprong van de andere Partij overeenkomstig deze overeenkomst, worden de volgende producten, op voorwaarde dat zij voldoen aan alle andere toepasselijke vereisten van dit hoofdstuk, beschouwd als van oorsprong uit de andere Partij:

               (a)volledig in die Partij verkregen producten in de zin van artikel ORIG.5 [Volledig verkregen producten];

               (b)in die Partij uitsluitend uit materialen van oorsprong uit die Partij vervaardigde producten, en

               (c)in die Partij vervaardigde producten waarin niet van oorsprong zijnde materialen zijn verwerkt voor zover zij voldoen aan de eisen van BIJLAGE ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels].

               2.
                     Als een product de oorsprongsstatus heeft verkregen, worden de niet van oorsprong zijnde materialen die zijn gebruikt bij de productie van dat product niet als niet van oorsprong beschouwd wanneer dat product als materiaal in een ander product wordt verwerkt.

               3.
                     De verkrijging van de oorsprongsstatus wordt zonder onderbreking afgehandeld in het Verenigd Koninkrijk of de Unie.

               Artikel ORIG.4: Cumulatie van oorsprong

               1.Een product van oorsprong uit een Partij wordt beschouwd als van oorsprong uit de andere Partij wanneer dat product als materiaal bij de productie van een ander product in die andere Partij wordt gebruikt.

               2.Om te bepalen of een product van oorsprong is uit de andere Partij, kan rekening worden gehouden met de productie die in een Partij is uitgevoerd op een niet van oorsprong zijnd materiaal.

               3.De leden 1 en 2 zijn niet van toepassing indien de in de andere Partij uitgevoerde productie niet ingrijpender is dan de in artikel ORIG.7 [Ontoereikende productie] bedoelde behandelingen.

               4.Om het in artikel ORIG.18 [Verzoek om preferentiële tariefbehandeling], lid 2, punt a), bedoelde attest van oorsprong te kunnen invullen voor een in lid 2 van dit artikel bedoeld product, vraagt de exporteur zijn leverancier om een leveranciersverklaring als bedoeld in bijlage ORIG-3 [Leveranciersverklaring] of een gelijkwaardig document met dezelfde informatie, waarin de niet van oorsprong zijnde materialen voldoende duidelijk zijn omschreven om deze te kunnen identificeren.

               Artikel ORIG.5: Volledig verkregen producten

               1.
                     De volgende producten worden beschouwd als volledig in een Partij verkregen:

               (a)uit haar ondergrond of zeebodem gewonnen of ontnomen minerale producten;

               (b)aldaar gekweekte of geoogste planten en producten van het plantenrijk;

               (c)aldaar geboren en opgefokte levende dieren;

               (d)producten afkomstig van aldaar opgefokte levende dieren;

               (e)producten afkomstig van aldaar geboren en opgefokte geslachte dieren;

               (f)producten afkomstig van aldaar bedreven jacht en visserij;

               (g)producten afkomstig van aquacultuur aldaar, indien aquatische organismen, met inbegrip van vis, weekdieren, schaaldieren, andere ongewervelde waterdieren en waterplanten zijn geboren of opgefokt uit uitgangsmateriaal zoals eieren, hom en kuit, visbroed, pootvis, larven, parr, smolts of andere niet-volwassen vis in een postlarvaal stadium, door ingrepen in het kweek- en groeiproces teneinde de productie te vergroten, zoals het uitzetten, voeren, of beschermen tegen predatoren;

               (h)producten van de zeevisserij en andere buiten een territoriale zee door een vaartuig van een Partij uit de zee gewonnen producten;

               (i)producten die, uitsluitend uit de in punt h) bedoelde producten, aan boord van een fabrieksschip van een Partij zijn vervaardigd;

               (j)producten die buiten een territoriale zee uit de zeebodem of ondergrond worden gewonnen, voor zover zij rechten hebben deze zeebodem of ondergrond te exploiteren of te bewerken;

               (k)resten of afval afkomstig van aldaar verrichte productiehandelingen;

               (l)resten of afval van gebruikte producten aldaar verzameld, voor zover die producten alleen nog voor de terugwinning van grondstoffen kunnen worden gebruikt;

               (m)producten die aldaar uitsluitend uit de in de punten a) tot en met l) bedoelde producten zĳn vervaardigd.

               2.
                     Onder “vaartuig van een Partij” respectievelijk “fabrieksschip van een Partij” in lid 1, punten h) en i), wordt verstaan een vaartuig respectievelijk fabrieksschip dat:

               a)
                     in een lidstaat of in het Verenigd Koninkrijk is geregistreerd;

               b)
                     onder de vlag van een lidstaat of van het Verenigd Koninkrijk vaart; en

               c)
                     aan een van de volgende voorwaarden voldoet:

                  i)
                     het is ten minste voor 50 % eigendom van onderdanen van een lidstaat of van het Verenigd Koninkrijk, of

                  ii)
                     het is eigendom van rechtspersonen die elk:

                     (A) hun hoofdkantoor en hun belangrijkste economische activiteit in de Unie of het Verenigd Koninkrijk hebben, en

                     (B) voor ten minste 50 % in handen zijn van publieke entiteiten, onderdanen of rechtspersonen van een lidstaat of het Verenigd Koninkrijk.

                Artikel ORIG.6: Toleranties

               1.Wanneer een product niet aan de vereisten van BIJLAGE ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels] voldoet wegens het gebruik van een niet van oorsprong zijnd materiaal bij de productie ervan, wordt dat product toch als van oorsprong uit een Partij beschouwd op voorwaarde dat:

               a)
                     het totale gewicht van de niet van oorsprong zijnde materialen die zijn gebruikt bij de productie van producten die zijn ingedeeld onder de hoofdstukken 2 en 4 tot en met 24 van het geharmoniseerd systeem, andere dan de verwerkte visserijproducten van hoofdstuk 16, niet hoger is dan 15 % van het gewicht van het product;

                b)
                     de totale waarde van alle niet van oorsprong zijnde materialen voor alle andere producten, met uitzondering van onder de hoofdstukken 50 tot en met 63 van het geharmoniseerd systeem ingedeelde producten, niet meer dan 15 % van de prĳs af fabriek van het product bedraagt; of

               c)
                     voor een product dat is ingedeeld onder de hoofdstukken 50 tot en met 63 van het geharmoniseerd systeem, de toleranties gelden die zijn vastgesteld in de aantekeningen 7 en 8 van BIJLAGE ORIG-1 [Aantekeningen bij de productspecifieke oorsprongsregels].

               2.
                     Lid 1 is niet van toepassing wanneer de waarde of het gewicht van de bij de productie van een product gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen hoger is dan een van de in BIJLAGE ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels] voorgeschreven percentages voor de maximumwaarde of het maximumgewicht van niet van oorsprong zijnde materialen.

               3.
                     Lid 1 van dit artikel is niet van toepassing op volledig in een Partij verkregen producten in de zin van artikel ORIG.5 [Volledig verkregen producten]. Indien op grond van BIJLAGE ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels] is vereist dat de bij de productie van een product gebruikte materialen volledig zijn verkregen, zijn de leden 1 en 2 van dit artikel van toepassing.

               Artikel ORIG.7: Ontoereikende productie

               1.
                     Niettegenstaande het bepaalde in artikel ORIG.3 [Algemene vereisten], lid 1, punt c), wordt een product niet als van oorsprong uit een Partij beschouwd indien de productie van het product in een Partij slechts bestaat in een of meer van de volgende behandelingen ten aanzien van niet van oorsprong zijnde materialen:

               a)
                     conserveerbehandelingen zoals drogen, invriezen, pekelen en andere soortgelijke behandelingen die uitsluitend bedoeld zijn om ervoor te zorgen dat de producten tijdens vervoer en opslag in goede staat blijven
                  2
               ;

               b)
                     het splitsen of samenvoegen van colli;

               c)
                     het wassen of schoonmaken; verwijderen van stof, roest, olie, verf of dergelijke;

               d)
                     het strijken of persen van textielstoffen en textielwaren;

               e)
                     het eenvoudig schilderen en polijsten;

               f)
                     het ontvliezen of doppen en geheel of gedeeltelijk vermalen van rijst; het polijsten en glanzen van granen en rijst; het bleken van rijst;

               g)
                     het kleuren of aromatiseren van suiker of vormen van suikerklonten; het geheel of gedeeltelijk vermalen van suiker in vaste vorm;

               h)
                     het pellen, ontpitten of schillen van vruchten, noten en groenten;

               i)
                     het aanscherpen, eenvoudig vermalen of eenvoudig versnijden;

               j)
                     het zeven, sorteren, classificeren, assorteren (daaronder begrepen het samenstellen van stellen of assortimenten van artikelen);

               k)
                     het eenvoudig plaatsen in flessen, blikken, flacons, zakken, kratten of dozen, het bevestigen op kaarten of platen en alle andere eenvoudige handelingen in verband met de verpakkingen;

               l)
                     het aanbrengen of opdrukken van merken, etiketten, beeldmerken of andere soortgelijke onderscheidingstekens op de producten zelf of op de verpakking;

               m)
                     het eenvoudig mengen van producten, ook van verschillende soorten; het mengen van suiker met enige stof;

               n)
                     het eenvoudig toevoegen van water of het verdunnen met water of een andere stof die de kenmerken van het product niet wezenlijk wijzigt, drogen of denatureren van producten;

               o)
                     het eenvoudig samenvoegen van delen van artikelen tot een volledig artikel en het uit elkaar nemen van producten in onderdelen;

               p)
                     het slachten van dieren.

               2.
                     Voor de toepassing van lid 1 worden behandelingen als eenvoudig beschouwd wanneer voor het uitvoeren daarvan geen bijzondere vaardigheden noch speciaal daarvoor gemaakte of geïnstalleerde machines, toestellen of uitrustingsstukken nodig zijn.

                Artikel ORIG.8: In aanmerking te nemen eenheid

               1.
                     De voor de toepassing van de bepalingen van dit hoofdstuk in aanmerking te nemen eenheid is het product dat bij de indeling van het product in het geharmoniseerd systeem als de basiseenheid wordt beschouwd.

               2. Wanneer een zending bestaat uit een aantal identieke producten die onder dezelfde post van het geharmoniseerd systeem worden ingedeeld, zijn de bepalingen van dit hoofdstuk op elk van deze producten op zich beschouwd van toepassing.

               Artikel ORIG.9: Verpakkingsmateriaal en verpakkingsmiddelen voor verzending

               Bij de bepaling van de oorsprongsstatus van een product wordt geen rekening gehouden met het verpakkingsmateriaal en de verpakkingsmiddelen voor verzending die worden gebruikt ter bescherming van een product tijdens het vervoer.

               Artikel ORIG.10: Verpakkingsmateriaal en verpakkingsmiddelen voor detailhandelsverkoop

               Verpakkingsmateriaal en verpakkingsmiddelen waarin het product is verpakt voor detailhandelsverkoop, indien zij samen met het product zijn ingedeeld, worden bij het bepalen van de oorsprong van het product buiten beschouwing gelaten, behalve wat de berekening van de waarde van niet van oorsprong zijnde materialen betreft indien voor het product een maximumwaarde van niet van oorsprong zijnde materialen als vastgesteld in BIJLAGE ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels] geldt.

               Artikel ORIG.11: Toebehoren, vervangingsonderdelen en gereedschappen

               1.
                     Toebehoren, vervangingsonderdelen, gereedschappen en instructie- of ander informatiemateriaal worden samen met het betrokken materieel, de machine, de apparatuur of het voertuig beschouwd als één product, indien zij:

               (a)bij het product zijn ingedeeld en samen met het product worden geleverd, maar niet afzonderlijk in rekening worden gebracht; en

               (b)van de soorten, hoeveelheden en waarde zijn die gebruikelijk zijn voor dat product.

               2.
                     Toebehoren, vervangingsonderdelen, gereedschappen en instructie- of ander informatiemateriaal als bedoeld in lid 1 worden bij het bepalen van de oorsprong van het product buiten beschouwing gelaten, behalve wat de berekening van de waarde van de niet van oorsprong zijnde materialen betreft indien voor een product een maximumwaarde van niet van oorsprong zijnde materialen als vastgesteld in BIJLAGE ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels] van toepassing is.

               Artikel ORIG.12: Stellen of assortimenten

               Stellen of assortimenten in de zin van Algemene Regel 3 voor de interpretatie van het geharmoniseerd systeem worden als van oorsprong uit een Partij beschouwd wanneer alle samenstellende delen ervan van oorsprong zijn. Indien een stel of assortiment bestaat uit van oorsprong zijnde en niet van oorsprong zijnde samenstellende delen, wordt het stel of assortiment als geheel beschouwd als van oorsprong uit een Partij, indien de waarde van alle niet van oorsprong zĳnde samenstellende delen niet meer dan 15 % van de prĳs af fabriek van het stel of assortiment bedraagt.

               Artikel ORIG.13: Neutrale elementen

               Om te bepalen of een product van oorsprong is uit een Partij, behoeft niet te worden nagegaan wat de oorsprong is van de volgende mogelijk bij de vervaardiging van dat product gebruikte elementen:

               a)
                     brandstof, energie, katalysatoren en oplosmiddelen;

               b)
                     installatie, uitrusting, vervangingsonderdelen en materialen voor het onderhoud van materieel en gebouwen;

               c)
                     machines, werktuigen, matrijzen en gietvormen;

               d)
                     smeermiddelen, vetten, samenstellende materialen en andere materialen die worden gebruikt bij de productie of om materieel en gebouwen te laten functioneren;

               e)
                     handschoenen, brillen, schoeisel, kleding, veiligheidsuitrusting en benodigdheden;

               f)
                     apparatuur, benodigdheden en materieel dat wordt gebruikt voor het testen of inspecteren van het product, en

               g)
                     andere bij de productie gebruikte materialen die niet in het product zijn verwerkt en ook niet bedoeld zijn om in de uiteindelijke samenstelling van het product te worden verwerkt.

               Artikel ORIG.14: Gescheiden boekhouding

               1.
                     Van oorsprong zijnde en niet van oorsprong zijnde fungibele materialen of “fungibele producten” worden tijdens de opslag fysiek gescheiden met het oog op het behoud van hun status van “van oorsprong zijnde” en “niet van oorsprong zijnde”.

               2.
                     Voor de toepassing van lid 1 worden onder “fungibele materialen” of “fungibele producten” verstaan materialen of producten van dezelfde soort en handelskwaliteit, met dezelfde technische en fysische kenmerken, die ten behoeve van het bepalen van de oorsprong niet van elkaar te onderscheiden zijn.

               3.
                     Niettegenstaande het bepaalde in lid 1 mogen van oorsprong zijnde en niet van oorsprong zijnde fungibele materialen bij de productie van een product worden gebruikt zonder tijdens de opslag fysiek te worden gescheiden, indien een methode van gescheiden boekhouding wordt gebruikt.

               4.
                     Niettegenstaande het bepaalde in lid 1 mogen van oorsprong zijnde en niet van oorsprong zijnde fungibele producten ingedeeld onder hoofdstuk 10, 15, 27, 28, 29, post 32.01 tot en met 32.07, of post 39.01 tot en met 39.14 van het geharmoniseerd systeem vóór uitvoer naar de andere Partij in een Partij worden opgeslagen zonder fysiek gescheiden te zijn, mits een gescheiden boekhouding wordt toegepast.

               5.
                     De in de leden 3 en 4 bedoelde methode van gescheiden boekhouding wordt in overeenstemming met een voorraadbeheersysteem toegepast op grond van in de Partij algemeen aanvaarde boekhoudbeginselen.

               6.
                     De methode van gescheiden boekhouding is een methode die ervoor zorgt dat er te allen tijde niet meer materialen of producten de oorsprongsstatus verkrijgen dan het geval zou zijn indien de materialen of producten fysiek gescheiden waren.

               7.
                     Een Partij kan, met inachtneming van de in haar wet- en regelgeving vastgestelde voorwaarden, verlangen dat voor gebruikmaking van een methode van gescheiden boekhouding voorafgaande toestemming van haar douaneautoriteiten nodig is. De douaneautoriteiten van de Partij houden toezicht op het gebruik dat van dergelijke toestemming wordt gemaakt en kunnen deze intrekken wanneer degene aan wie de toestemming is verleend oneigenlijk gebruik maakt van de methode van gescheiden boekhouding of niet aan een van de andere voorwaarden van dit hoofdstuk voldoet.

               Artikel ORIG.15: Geretourneerde producten

               Wanneer een uit een Partij naar een derde land uitgevoerd product van oorsprong uit die Partij naar die Partij wordt geretourneerd, wordt het als een niet van oorsprong zijnd product beschouwd, tenzij ten genoegen van de douaneautoriteit van die Partij kan worden aangetoond dat het geretourneerde product:

               (a)hetzelfde is als het uitgevoerde product, en

               (b)terwijl het zich in dat derde land bevond of bij de uitvoer ervan geen andere behandelingen heeft ondergaan dan die welke noodzakelijk waren om het in goede staat te bewaren.

               Artikel ORIG.16: Niet-wijziging

               1.
                     Een voor binnenlands gebruik in de Partij van invoer aangegeven product van oorsprong mag, nadat het is uitgevoerd en voordat het voor binnenlands gebruik wordt aangegeven, op geen enkele manier zijn gewijzigd of getransformeerd en evenmin andere behandelingen hebben ondergaan dan die welke noodzakelijk waren om het in goede staat te bewaren of die welke bestaan in het toevoegen of aanbrengen van merken, etiketten, verzegelingen of andere documentatie om te waarborgen dat aan de specifieke interne vereisten van de Partij van invoer wordt voldaan.

               2.
                     De opslag of tentoonstelling van een product kan plaatsvinden in een derde land, op voorwaarde dat het product in dat derde land onder douanetoezicht blijft.

               3.
                     Zendingen kunnen in een derde land worden gesplitst wanneer dit door de exporteur of onder diens verantwoordelijkheid geschiedt en op voorwaarde dat de zendingen in dat derde land onder douanetoezicht blijven.

               4.
                     In geval van twijfel over de vraag of aan de voorwaarden van de leden 1 tot en met 3 wordt voldaan, kan de douaneautoriteit van de Partij van invoer de importeur verzoeken te bewijzen dat hij aan die voorwaarden voldoet, welke bewijs met alle middelen kan worden geleverd, onder meer aan de hand van vervoersovereenkomsten zoals cognossementen of feitelijk of concreet bewijsmateriaal zoals de merktekens of nummering van de colli of ander bewijsmateriaal betreffende het product zelf.

               Artikel ORIG.17: Beoordeling van teruggave of vrijstelling van douanerechten

               Op zijn vroegst twee jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst beoordeelt het Gespecialiseerd Handelscomité voor douanesamenwerking en oorsprongsregels op verzoek van een van de Partijen de respectieve regelingen voor teruggave van rechten en actieve veredeling van de Partijen. Op verzoek van een Partij en uiterlijk 60 dagen na dat verzoek verstrekt de andere Partij de verzoekende Partij daartoe beschikbare informatie en gedetailleerde statistieken betreffende de periode vanaf de inwerkingtreding van de overeenkomst, of de voorgaande vijf jaren, indien dat korter is, over de toepassing van haar regeling voor teruggave van rechten en actieve veredeling. In het licht van die beoordeling kan het Gespecialiseerd Handelscomité voor douanesamenwerking en oorsprongsregels de Partnerschapsraad aanbevelingen doen tot wijziging van de bepalingen van dit hoofdstuk en de bijlagen daarbij, teneinde beperkingen of restricties in te voeren ten aanzien van teruggave of vrijstelling van douanerechten.

               Afdeling 2: Oorsprongsprocedures

               Artikel ORIG.18: Verzoek om preferentiële tariefbehandeling

               1.De Partij van invoer kent bij invoer een preferentiële tariefbehandeling toe aan een product van oorsprong uit de andere Partij in de zin van dit hoofdstuk, op grond van een verzoek van de importeur om preferentiële tariefbehandeling. De importeur is verantwoordelijk voor de juistheid van het verzoek om preferentiële tariefbehandeling en voor de naleving van de voorwaarden van dit hoofdstuk.

               2.Een verzoek om preferentiële tariefbehandeling wordt gedaan op basis van:

               (a)een door de exporteur opgesteld attest van oorsprong waaruit blijkt dat het product van oorsprong is, of

               (b)de aan de importeur bekende informatie dat het product van oorsprong is.

               3.De importeur die om een preferentiële tariefbehandeling verzoekt op basis van een attest van oorsprong als bedoeld in lid 2, onder a), bewaart het attest van oorsprong en verstrekt de douaneautoriteit van de Partij van invoer desgevraagd een kopie daarvan.

               Artikel ORIG.18a: Tijdstip van verzoek om preferentiële tariefbehandeling

               1.Een verzoek om preferentiële tariefbehandeling en de basis van dat verzoek als bedoeld in artikel ORIG.18 [Verzoek om preferentiële tariefbehandeling], lid 2, worden opgenomen in de douaneaangifte ten invoer in overeenstemming met de wet- en regelgeving van de Partij van invoer.

               2.In afwijking van lid 1 van dit artikel kent de Partij van invoer, indien de importeur ten tijde van de invoer geen verzoek om preferentiële tariefbehandeling heeft ingediend, een preferentiële tariefbehandeling toe en betaalt zij een teveel aan betaalde douanerechten terug of scheldt zij dit kwijt indien:

               (a)het verzoek om preferentiële tariefbehandeling niet later wordt ingediend dan drie jaar na de datum van invoer, of uiterlijk zoveel later als bepaald in de wet- en regelgeving van de Partij van invoer;

               (b)de importeur de basis verstrekt voor het verzoek als bedoeld in artikel ORIG.18 [Verzoek om preferentiële tariefbehandeling], lid 2, en

               (c)het product als van oorsprong zou zijn beschouwd en aan alle andere toepasselijke vereisten in de zin van afdeling 1 [Oorsprongsregels] van dit hoofdstuk zou hebben voldaan indien de importeur ten tijde van de invoer om preferentiële behandeling had verzocht.

                De overige verplichtingen die overeenkomstig artikel ORIG.18 [Verzoek om preferentiële tariefbehandeling] op de importeur rusten, blijven ongewijzigd.

               Artikel ORIG.19: Attest van oorsprong

               1.Een attest van oorsprong wordt door een exporteur van een product opgesteld op basis van informatie waaruit blijkt dat het product van oorsprong is, met inbegrip van informatie over de oorsprongsstatus van de bij de productie van het product gebruikte materialen. De exporteur is verantwoordelijk voor de juistheid van het attest van oorsprong en van de verstrekte informatie.

               2.Een attest van oorsprong wordt in een van de in BIJLAGE ORIG-4 [Tekst van het attest van oorsprong] opgenomen taalversies verstrekt op een factuur of ander handelsdocument waarin het product van oorsprong voldoende duidelijk is omschreven om dat product te kunnen identificeren. De exporteur moet voldoende gegevens verstrekken om het product van oorsprong te kunnen identificeren. De Partij van invoer verlangt van de importeur geen vertaling van het attest van oorsprong.

               3.Een attest van oorsprong is 12 maanden geldig vanaf de datum waarop het is opgesteld of gedurende een langere periode als bepaald door de Partij van invoer, tot maximaal 24 maanden.

               4.Een attest van oorsprong kan van toepassing zijn op:

               (a)één enkele zending van een of meer in een Partij ingevoerde producten, of

               (b)meerdere zendingen van identieke producten die worden ingevoerd in een Partij binnen de in het attest van oorsprong aangegeven periode van maximaal 12 maanden.

               5.Wanneer, op verzoek van de importeur, niet-gemonteerde of gedemonteerde producten in de zin van algemene regel 2 a) voor de interpretatie van het geharmoniseerd systeem, vallende onder de afdelingen XV tot en met XXI van het geharmoniseerd systeem, in deelzendingen worden ingevoerd, kan voor deze producten één enkel attest van oorsprong worden gebruikt in overeenstemming met de voorschriften van de douaneautoriteit van de Partij van invoer.

               Artikel ORIG.20: Afwijkingen

               De douaneautoriteit van de Partij van invoer mag een verzoek om preferentiële tariefbehandeling niet afwijzen wegens geringe vergissingen of afwijkingen in het attest van oorsprong of om de enkele reden dat een factuur in een derde land werd afgegeven.

                Artikel ORIG.21: Aan importeur bekende informatie

               1.Voor een verzoek om preferentiële tariefbehandeling overeenkomstig artikel ORIG.18 [Verzoek om preferentiële tariefbehandeling], lid 2, punt b), is de aan de importeur bekende informatie dat een product van oorsprong is uit de Partij van uitvoer gebaseerd op informatie waaruit blijkt dat het product van oorsprong is en aan de voorwaarden van dit hoofdstuk voldoet.

               2.Alvorens om preferentiële tariefbehandeling te verzoeken geldt, ingeval een importeur niet in staat is de in lid 1 van dit artikel bedoelde informatie te verkrijgen om reden dat de exporteur die informatie als vertrouwelijk beschouwt of om enige andere reden, dat de exporteur een attest van oorsprong kan verstrekken zodat de importeur om de preferentiële tariefbehandeling kan verzoeken overeenkomstig artikel ORIG.18 [Verzoek om preferentiële tariefbehandeling], lid 2, punt a).

               Artikel ORIG.22: Verplichting tot bewaren van gegevens

               1.Een importeur die verzoekt om preferentiële tariefbehandeling voor een in de Partij van invoer ingevoerd product bewaart gedurende ten minste drie jaar na de datum van invoer van het product:

               (a)als het verzoek op een attest van oorsprong werd gebaseerd, het door de exporteur opgestelde attest van oorsprong, of

               (b)als het verzoek op de aan de importeur bekende informatie werd gebaseerd, alle gegevens waaruit blijkt dat het product voldoet aan de voorwaarden voor het verkrijgen van de oorsprongsstatus.

               2.Een exporteur die een attest van oorsprong heeft opgesteld, bewaart gedurende ten minste vier jaar na de opstelling van dat attest, een kopie van het attest van oorsprong en alle andere gegevens waaruit blijkt dat het product aan de voorwaarden voor het verkrijgen van de oorsprongsstatus voldoet.

               3.De overeenkomstig dit artikel te bewaren gegevens mogen in elektronische vorm worden opgeslagen.

               Artikel ORIG.23: Kleine zendingen

               1.In afwijking van de artikelen ORIG.18 [Verzoek om preferentiële tariefbehandeling] tot en met ORIG.21 [Kennis van de importeur] kent de Partij van invoer, indien is verklaard dat het product aan de voorwaarden van dit hoofdstuk voldoet en de douaneautoriteit van de Partij van invoer geen twijfel heeft over de juistheid van die verklaring, een preferentiële tariefbehandeling toe aan:

               (a)producten die door particulieren in kleine colli naar particulieren worden verzonden;

               (b)producten die deel uitmaken van de persoonlijke bagage van reizigers, en

               (c)voor het Verenigd Koninkrijk, in aanvulling op de punten a) en b), andere zendingen van geringe waarde.

               2.Lid 1 van dit artikel is niet van toepassing op de volgende producten:

               (a)producten waarvan de invoer deel uitmaakt van een reeks invoertransacties waarvan redelijkerwijs kan worden aangenomen dat zij afzonderlijk zijn verricht om de vereisten van artikel ORIG.18 [Verzoek om preferentiële tariefbehandeling] te ontwijken;

               (b)voor de Unie:

               (I)producten die als handelsgoederen worden ingevoerd; de invoer van incidentele aard van producten die uitsluitend bestemd zijn voor persoonlijk gebruik door de ontvanger of de reiziger of de leden van diens gezin wordt niet als invoer als handelsgoederen aangemerkt indien noch de aard, noch de hoeveelheid van de producten op commerciële doeleinden wijst, en

               (II)producten waarvan de totale waarde meer bedraagt dan 500 EUR voor kleine colli of 1 200 EUR voor producten die deel uitmaken van de persoonlijke bagage van reizigers. De in een bepaalde nationale valuta te gebruiken bedragen zijn de tegenwaarde in die valuta van de in euro uitgedrukte bedragen op de eerste werkdag van oktober. De wisselkoersen zijn die welke voor die dag worden bekendgemaakt door de Europese Centrale Bank, tenzij uiterlijk op 15 oktober een andere wisselkoers aan de Europese Commissie wordt meegedeeld, en gelden met ingang van 1 januari van het daaropvolgende jaar. De Europese Commissie stelt het Verenigd Koninkrijk van de desbetreffende bedragen in kennis. De Unie kan andere limieten vaststellen die zij aan het Verenigd Koninkrijk zal meedelen, en

               (c)voor het Verenigd Koninkrijk, producten waarvan de totale waarde de door het interne recht van het Verenigd Koninkrijk gestelde drempelwaarden overschrijdt. Het Verenigd Koninkrijk zal deze drempelwaarden aan de Unie meedelen.

               3.De importeur is verantwoordelijk voor de juistheid van de verklaring en de naleving van de voorwaarden van dit hoofdstuk. De in artikel ORIG.22 [Verplichting tot bewaren van gegevens] neergelegde vereisten inzake het bewaren van gegevens zijn niet van toepassing op de importeur uit hoofde van dit artikel.

               Artikel ORIG.24: Verificatie

               1.De douaneautoriteit van de Partij van invoer kan op basis van risicobeoordelingsmethoden, die een willekeurige steekproef kunnen omvatten, controleren of een product van oorsprong is of dat aan de andere voorwaarden van dit hoofdstuk is voldaan. Deze controles kunnen worden verricht door middel van een verzoek om informatie van de importeur die het in artikel ORIG.18 [Verzoek om preferentiële tariefbehandeling] bedoelde verzoek heeft ingediend, op het tijdstip waarop de aangifte ten invoer wordt ingediend, voordat de producten worden vrijgegeven of nadat de producten zijn vrijgegeven.

               2.De informatie waar op grond van lid 1 om wordt verzocht, omvat ten hoogste de volgende elementen:

               (a)indien het verzoek was gebaseerd op een attest van oorsprong, dat attest van oorsprong; en

               (b)informatie over het voldoen aan de oorsprongscriteria, te weten:

               (I)wanneer het oorsprongscriterium “volledig verkregen” is, de toepasselijke categorie (zoals oogst, ontginning, bevissing) en de plaats van productie;

               (II)wanneer het oorsprongscriterium is gebaseerd op een wijziging in tariefindeling, een lijst van alle niet van oorsprong zijnde materialen, met inbegrip van het tariefindelingsnummer ervan (in 2, 4 of 6 cijfers, afhankelijk van het oorsprongscriterium);

               (III)wanneer het oorsprongscriterium is gebaseerd op een waardemethode, de waarde van het eindproduct en de waarde van alle bij de productie van dat product gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen;

               (IV)wanneer het oorsprongscriterium is gebaseerd op gewicht, het gewicht van het eindproduct alsmede het gewicht van de desbetreffende in het eindproduct gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen;

               (V)wanneer het oorsprongscriterium is gebaseerd op een specifiek productieprocedé, een beschrijving van dat specifieke procedé.

               3.Wanneer de importeur de gevraagde informatie verstrekt, kan hij daaraan alle andere informatie toevoegen die hij met het oog op de verificatie nuttig acht.

               4.Indien het verzoek om preferentiële tariefbehandeling is gebaseerd op een attest van oorsprong, verstrekt de importeur dat attest van oorsprong, maar kan hij de douaneautoriteit van de Partij van invoer antwoorden dat de importeur de in lid 2, punt b), bedoelde informatie niet kan verstrekken.

               5.Als het verzoek om preferentiële tariefbehandeling is gebaseerd op de aan de importeur bekende informatie, kan de douaneautoriteit van de Partij van invoer die de verificatie verricht, na eerst overeenkomstig lid 1 om informatie te hebben verzocht, de importeur verzoeken aanvullende informatie te verstrekken, wanneer zij van oordeel is dat aanvullende informatie nodig is om de oorsprongsstatus van het product te controleren of om na te gaan of aan de overige vereisten van dit hoofdstuk is voldaan. De douaneautoriteit van de Partij van invoer kan indien van toepassing de importeur om specifieke documentatie en informatie verzoeken.

               6.Als de douaneautoriteit van de Partij van invoer besluit de preferentiële tariefbehandeling voor het betrokken product te schorsen zolang de uitslag van de verificatie niet bekend is, stelt zij de importeur voor de producten vrij te geven onder voorbehoud van passende conservatoire maatregelen met inbegrip van waarborgen. Elke schorsing van de preferentiële tariefbehandeling wordt zo spoedig mogelijk beëindigd nadat de douaneautoriteit van de Partij van invoer heeft vastgesteld dat de betrokken producten van oorsprong zijn of dat aan de andere voorwaarden van dit hoofdstuk is voldaan.

               Artikel ORIG.25: Administratieve samenwerking

               1.Met het oog op de goede toepassing van dit hoofdstuk werken de Partijen via hun respectieve douaneautoriteit samen bij het controleren of een product van oorsprong is en aan de overige voorwaarden van dit hoofdstuk voldoet.

               2.Indien het verzoek om preferentiële tariefbehandeling was gebaseerd op een attest van oorsprong, kan de douaneautoriteit van de Partij van invoer die de controle uitvoert in voorkomend geval na eerst om informatie te hebben verzocht overeenkomstig artikel ORIG.24 [Verificatie], lid 1, en op basis van het antwoord van de importeur, ook om informatie verzoeken bij de douaneautoriteit van de Partij van uitvoer, binnen twee jaar na de invoer van de producten, of vanaf het moment waarop het verzoek overeenkomstig artikel ORIG.18 bis [Tijdstip van verzoek om preferentiële tariefbehandeling], lid 2, punt a), wordt ingediend, indien de douaneautoriteit van de Partij van invoer die de controle uitvoert, aanvullende informatie noodzakelijk acht om de oorsprongsstatus van het product te controleren dan wel om te controleren of aan de overige vereisten van dit hoofdstuk is voldaan. Het verzoek om informatie omvat de volgende elementen:

               (a)het attest van oorsprong;

               (b)de identiteit van de douaneautoriteit waarvan het verzoek afkomstig is;

               (c)de naam van de exporteur;

               (d)het onderwerp en de reikwijdte van de controle, en

               (e)alle andere relevante documenten.

               Daarnaast kan de douaneautoriteit van de Partij van invoer in voorkomend geval de douaneautoriteit van de Partij van uitvoer verzoeken specifieke documentatie en informatie te verstrekken.

               3.De douaneautoriteit van de Partij van uitvoer kan in overeenstemming met haar toepasselijke wet- en regelgeving om documenten of een onderzoek verzoeken door bewijsmateriaal op te vragen of een bezoek te brengen aan de bedrijfsruimten van de exporteur met het oog op de controle van gegevens en inspectie van de bij de productie van het product gebruikte infrastructuur.

               4.Onverminderd het bepaalde in lid 5 verstrekt de douaneautoriteit van de Partij van uitvoer die het in lid 2 bedoelde verzoek ontvangt de douaneautoriteit van de Partij van invoer de volgende informatie:

               (a)de gevraagde documentatie, voor zover beschikbaar;

               (b)een opinie inzake de oorsprongsstatus van het product;

               (c)de beschrijving van het product dat het voorwerp van onderzoek is en de voor de toepassing van dit hoofdstuk relevante tariefindeling;

               (d)een beschrijving van en een toelichting bij het productieprocedé die volstaan om de oorsprongsstatus van het product te staven;

               (e)informatie over de wijze waarop het onderzoek van het product is uitgevoerd; en

               (f)in voorkomend geval, bewijsstukken.

               5.De douaneautoriteit van de Partij van uitvoer verstrekt de douaneautoriteit van de Partij van invoer de in lid 4, punten a), d) en f), bedoelde informatie niet als deze informatie door de exporteur als vertrouwelijk wordt aangemerkt.

               6.Elke Partij deelt de andere Partij de contactgegevens van de douaneautoriteiten en, binnen 30 dagen na de datum van enige wijziging van die contactgegevens alle wijzigingen van de contactgegevens mee.

               Artikel ORIG.26: Weigering van preferentiële tariefbehandeling

               1.Onverminderd het bepaalde in lid 3 kan de douaneautoriteit van de Partij van invoer weigeren een preferentiële tariefbehandeling toe te kennen indien:

               (a)binnen drie maanden na de datum van een verzoek om informatie op grond van artikel ORIG.24 [Verificatie], lid 1:

               (I)de importeur geen antwoord heeft verstrekt;

               (II)wanneer het verzoek om preferentiële tariefbehandeling was gebaseerd op een attest van oorsprong, er geen attest van oorsprong is verstrekt; of

               (III)wanneer het verzoek om preferentiële tariefbehandeling op de aan de importeur bekende informatie werd gebaseerd, de door de importeur verstrekte informatie niet volstaat om te bevestigen dat het product van oorsprong is;

               (b)binnen drie maanden na de datum van een verzoek om aanvullende informatie op grond van artikel ORIG.24 [Verificatie], lid 5:

                i) de importeur geen antwoord heeft verstrekt, of

                ii) de door de importeur verstrekte informatie niet volstaat om te bevestigen dat het product van oorsprong is;

                c) binnen tien maanden
                  3
                na de datum van het verzoek om informatie overeenkomstig artikel ORIG.25 [Administratieve samenwerking], lid 2:

                i) de douaneautoriteit van de Partij van uitvoer geen antwoord heeft verstrekt; of

                ii) de door de douaneautoriteit van de Partij van uitvoer verstrekte informatie ontoereikend is om te kunnen bevestigen dat het product van oorsprong is.

               2.De douaneautoriteit van de Partij van invoer kan weigeren een preferentiële tariefbehandeling toe te kennen voor een product waarvoor een importeur om preferentiële tariefbehandeling verzoekt, wanneer de importeur niet aan andere voorwaarden van dit hoofdstuk dan die welke betrekking hebben op de oorsprongsstatus van de producten voldoet.

               3.Als de douaneautoriteit van de Partij van invoer over voldoende gronden beschikt om een preferentiële tariefbehandeling te weigeren krachtens lid 1 van dit artikel, stelt zij, in gevallen waarin de douaneautoriteit van de Partij van uitvoer op grond van artikel ORIG.25 [Administratieve samenwerking], lid 4, punt b), een opinie heeft uitgebracht waarin de oorsprongsstatus van de producten wordt bevestigd, binnen twee maanden na ontvangst van die opinie de douaneautoriteit van de Partij van uitvoer in kennis van haar voornemen om de preferentiële tariefbehandeling te weigeren.

               In geval van een dergelijke kennisgeving vindt binnen drie maanden na de datum van de kennisgeving op verzoek van een van de Partijen overleg plaats. De termijn voor overleg kan in onderlinge overeenstemming tussen de douaneautoriteiten van de Partijen per geval worden verlengd. Het overleg kan plaatsvinden volgens de procedure die is vastgesteld door het Gespecialiseerd Handelscomité voor douanesamenwerking en oorsprongsregels.

               Na het verstrijken van de termijn voor overleg kan de douaneautoriteit van de Partij van invoer, indien zij niet kan bevestigen dat het product van oorsprong is, de preferentiële tariefbehandeling weigeren wanneer zij daartoe over voldoende gronden beschikt en nadat zij de importeur in de gelegenheid heeft gesteld te worden gehoord. Echter, wanneer de douaneautoriteit van de Partij van uitvoer de oorsprongsstatus van de producten bevestigt en deze conclusie onderbouwt, weigert de douaneautoriteit van de Partij van invoer de preferentiële tariefbehandeling van een product niet op de enkele grond dat artikel ORIG.25 [Administratieve samenwerking], lid 5, is toegepast.

               4.Op de regeling van geschillen tussen de importeur en de douaneautoriteit van de Partij van invoer is in alle gevallen het recht van de Partij van invoer van toepassing.

               Artikel ORIG.27: Vertrouwelijkheid

               1.Elke Partij respecteert in overeenstemming met haar wet- en regelgeving de vertrouwelijke aard van alle haar door de andere Partij op grond van dit hoofdstuk verstrekte informatie en beschermt deze informatie tegen openbaarmaking.

               2.Ingeval, onverminderd het bepaalde in artikel ORIG.25, [Administratieve samenwerking], lid 5, vertrouwelijke bedrijfsinformatie door de douaneautoriteiten van de Partij van uitvoer of de Partij van invoer is verkregen van de exporteur door toepassing van de artikelen ORIG.24 [Verificatie] en ORIG.25 [Administratieve samenwerking], wordt die informatie niet openbaar gemaakt.

               3.Elke Partij ziet erop toe dat de vertrouwelijke informatie die krachtens dit hoofdstuk wordt verzameld, niet wordt gebruikt voor andere doeleinden dan het beheer en de handhaving van besluiten en bepalingen met betrekking tot oorsprong en douanezaken, tenzij de persoon of de Partij die de vertrouwelijke informatie heeft verstrekt, daarvoor toestemming heeft gegeven.

               4.Niettegenstaande het bepaalde in lid 3 kan een Partij toestaan dat krachtens dit hoofdstuk verzamelde informatie wordt gebruikt in administratieve, rechterlijke of buitengerechtelijke procedures die zijn ingeleid wegens niet-naleving van douanegerelateerde wet- en regelgeving waarmee aan dit hoofdstuk uitvoering wordt gegeven. Een Partij stelt de persoon of Partij die de informatie heeft verstrekt, vooraf van die gebruikmaking in kennis.

               Artikel ORIG.28: Administratieve maatregelen en sancties

               Elke Partij ziet toe op de effectieve tenuitvoerlegging van dit hoofdstuk. Elke Partij ziet erop toe dat haar bevoegde autoriteiten in overeenstemming met haar wet- en regelgeving administratieve maatregelen en, in voorkomend geval, sancties kunnen opleggen aan elke persoon die een document opstelt of laat opstellen dat onjuiste informatie bevat die is verstrekt om een preferentiële tariefbehandeling voor een product te verkrijgen, aan elke persoon die niet aan de verplichtingen van artikel ORIG.22 [Verplichting tot bewaren van gegevens] voldoet, aan elke persoon die niet het in artikel ORIG.25 [Administratieve samenwerking], lid 3, bedoelde bewijsmateriaal verstrekt, of die niet het in die bepaling bedoelde bezoek toestaat.

                Afdeling 3: Overige bepalingen

                Artikel ORIG.29: Ceuta en Melilla

               1.Voor de toepassing van dit hoofdstuk vallen van de zijde van de Unie Ceuta en Melilla niet onder de term “Partij”.

               2.Producten van oorsprong uit het Verenigd Koninkrijk die in Ceuta of Melilla worden ingevoerd, zijn in elk opzicht krachtens deze overeenkomst voorwerp van dezelfde douanebehandeling als die welke op grond van Protocol nr. 2 bij de Akte van Toetreding van het Koninkrijk Spanje en de Republiek Portugal tot de Europese Unie van toepassing is op producten van oorsprong uit het douanegebied van de Europese Unie. Het Verenigd Koninkrijk kent aan onder deze overeenkomst vallende producten van oorsprong uit Ceuta en Melilla dezelfde douanebehandeling toe als aan producten van oorsprong uit de Unie die uit de Unie worden ingevoerd.

               3.De oorsprongsregels en oorsprongsprocedures in het kader van dit hoofdstuk zijn mutatis mutandis van toepassing op producten die vanuit het Verenigd Koninkrijk naar Ceuta en Melilla worden uitgevoerd en op producten die vanuit Ceuta en Melilla naar het Verenigd Koninkrijk worden uitgevoerd.

               4.Ceuta en Melilla worden als één grondgebied beschouwd.

               5.Artikel ORIG.4 [Cumulatie van oorsprong] is van toepassing op de invoer en de uitvoer van producten tussen de Unie, het Verenigd Koninkrijk en Ceuta en Melilla.

               6.De exporteurs vermelden in veld 3 van de tekst van het attest van oorsprong “het Verenigd Koninkrijk” of “Ceuta en Melilla”, afhankelijk van de oorsprong van het product.

               7.De douaneautoriteit van het Koninkrijk Spanje is verantwoordelijk voor de toepassing en tenuitvoerlegging van dit hoofdstuk in Ceuta en Melilla.

               Artikel ORIG.30: Overgangsbepalingen voor doorvoer of opslag van producten

               De bepalingen van deze overeenkomst kunnen worden toegepast op producten die voldoen aan de bepalingen van dit hoofdstuk en die zich op de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst hetzij in doorvoer tussen de Partij van uitvoer en de Partij van invoer hetzij onder douanetoezicht in de Partij van invoer bevinden zonder dat invoerrechten en belastingen zijn betaald, op voorwaarde dat binnen twaalf maanden na die datum bij de douaneautoriteit van de Partij van invoer een verzoek om preferentiële tariefbehandeling als bedoeld in artikel ORIG.18 [Verzoek om preferentiële tariefbehandeling] wordt ingediend.

               Artikel ORIG.31: Wijziging van dit hoofdstuk en bijlagen daarbij

               De Partnerschapsraad kan dit hoofdstuk en de bijlagen daarbij wijzigen.

               Hoofdstuk 3: Sanitaire en fytosanitaire maatregelen

               Artikel SPS.1: Doelstelling

               Dit hoofdstuk heeft tot doel:

               a) het leven en de gezondheid van mensen, dieren en planten op het respectieve grondgebied van de Partijen te beschermen en tegelijkertijd de handel tussen de Partijen te bevorderen;

               b) de uitvoering van de SPS-Overeenkomst te bevorderen;

               c) erop toe te zien dat de sanitaire en fytosanitaire (“SPS”-)maatregelen van de Partijen geen onnodige handelsbelemmeringen in het leven roepen;

               d) voor meer transparantie bij en een beter begrip van de toepassing van de SPS-maatregelen van elke Partij te zorgen;

               e) de samenwerking tussen de Partijen te versterken op het gebied van de bestrijding van antimicrobiële resistentie, de bevordering van duurzame voedselsystemen, de bescherming van het dierenwelzijn en elektronische certificering;

               f) de samenwerking in de relevante internationale organisaties te versterken om internationale normen, richtsnoeren en aanbevelingen op het gebied van diergezondheid, voedselveiligheid en plantgezondheid te ontwikkelen, en

               g) de toepassing door elke Partij van internationale normen, richtsnoeren en aanbevelingen te bevorderen.

               Artikel SPS.2: Toepassingsgebied

               1.Dit hoofdstuk is van toepassing op alle SPS-maatregelen van een Partij die het handelsverkeer tussen de Partijen al dan niet rechtstreeks kunnen beïnvloeden.

               2.Dit hoofdstuk omvat tevens afzonderlijke bepalingen inzake samenwerking op het gebied van dierenwelzijn, antimicrobiële resistentie en duurzame voedselsystemen.

               Artikel SPS.3: Definities

               1.Voor de toepassing van dit hoofdstuk zijn de volgende definities van toepassing:

               (a)de definities die zijn opgenomen in bijlage A bij de SPS-Overeenkomst;

               (b)de definities die zijn aangenomen onder auspiciën van de Codex Alimentarius Commissie (hierna de “Codex” genoemd);

               (c)de definities die zijn aangenomen onder auspiciën van de Wereldorganisatie voor diergezondheid (hierna het “OIE” genoemd); en

               (d)de definities die zijn aangenomen onder auspiciën van het Internationaal Verdrag voor de bescherming van planten (“International Plant Protection Convention”, hierna “IPPC” genoemd).

               2.Voor de toepassing van dit hoofdstuk wordt verstaan onder:

               (a) “invoervoorwaarden”: alle SPS-maatregelen die moeten worden nageleefd met het oog op de invoer van producten, en

               (b)“beschermd gebied” voor een bepaald gereglementeerde plantenplaagorganisme: een officieel afgebakend geografisch gebied waarin dat plaagorganisme ondanks gunstige omstandigheden en het voorkomen ervan in andere gedeelten van het grondgebied van de Partij niet is vastgesteld, en waarin dat plaagorganisme niet mag worden binnengebracht.

               3.Het Gespecialiseerd Handelscomité voor sanitaire en fytosanitaire maatregelen kan voor de toepassing van dit hoofdstuk andere definities vaststellen, rekening houdend met de glossaria en definities van de internationale organisaties ter zake, zoals de Codex, het OIE en het IPPC.

               4.De definities van de SPS-Overeenkomst hebben voorrang voor zover er sprake is van strijdigheid tussen de door het Gespecialiseerd Handelscomité voor sanitaire en fytosanitaire maatregelen of onder auspiciën van de Codex, het OIE en het IPPC vastgestelde definities en de definities van de SPS-overeenkomst. In geval van strijdigheid tussen de door het Gespecialiseerd Handelscomité voor sanitaire en fytosanitaire maatregelen vastgestelde definities en de definities die zijn vastgesteld in de Codex, het OIE of het IPPC, hebben de in de Codex, het OIE of het IPPC neergelegde definities voorrang.

               Artikel SPS.4: Rechten en verplichtingen

               De Partijen herbevestigen hun rechten en verplichtingen uit hoofde van de SPS-Overeenkomst. Dit omvat het recht om maatregelen vast te stellen overeenkomstig artikel 5, lid 7, van de SPS-overeenkomst.

               Artikel SPS.5: Algemene beginselen

               1.De Partijen passen SPS-maatregelen toe om hun passende beschermingsniveau te bereiken op basis van risicobeoordelingen overeenkomstig de relevante bepalingen, waaronder artikel 5 van de SPS-overeenkomst.

               2.De Partijen zullen SPS-maatregelen niet gebruiken om ongerechtvaardigde handelsbelemmeringen in te voeren.

               3.Met betrekking tot handelsgerelateerde SPS-procedures en goedkeuringen uit hoofde van dit hoofdstuk ziet elke Partij erop toe dat deze procedures en de daarmee verband houdende SPS-maatregelen:

               (a)zonder onnodig tijdverlies worden geïnitieerd en afgerond;

               (b)geen onnodige, wetenschappelijk en technisch ongerechtvaardigde of onnodig belastende verzoeken om informatie omvatten die de toegang tot elkaars markten zouden kunnen vertragen;

               (c)niet worden toegepast op een wijze die een willekeurige of ongerechtvaardigde discriminatie zou vormen van het gehele grondgebied van de andere Partij of delen van het grondgebied van de andere Partij waar identieke of vergelijkbare SPS-omstandigheden bestaan, en

               (d)in verhouding staan tot de vastgestelde risico’s en de handel niet meer beperken dan noodzakelijk is om het passende beschermingsniveau van de Partij van invoer te bereiken.

               4.De Partijen gebruiken de in lid 3 bedoelde procedures of verzoeken om aanvullende informatie niet om de toegang tot hun respectieve markten zonder gegronde wetenschappelijke en technische redenen te vertragen.

               5.Elke Partij ziet erop toe dat elke administratieve procedure die zij met betrekking tot de invoervoorwaarden op het gebied van voedselveiligheid, diergezondheid op plantgezondheid verlangt, niet belastender of handelsbeperkender is dan noodzakelijk is om de Partij van invoer voldoende vertrouwen te geven dat aan deze voorwaarden is voldaan. Elke Partij ziet erop toe dat de negatieve gevolgen van administratieve procedures voor de handel tot een minimum worden beperkt en dat de douane-afhandelingsprocessen eenvoudig en snel blijven waarbij aan de voorwaarden van de Partij van invoer wordt voldaan.

               6.De Partij van invoer voert geen extra administratieve systemen of procedures in die de handel onnodig belemmeren.

               Artikel SPS.6: Officiële certificering

               1.Wanneer de Partij van invoer officiële certificaten verlangt, moeten de modelcertificaten:

               (a)worden vastgesteld overeenkomstig de beginselen die zijn vastgelegd in de internationale normen van de Codex, het IPPC en het OIE, en

               (b)van toepassing zijn op invoer uit alle delen van het grondgebied van de Partij van uitvoer.

               2.Het Gespecialiseerd Handelscomité voor sanitaire en fytosanitaire maatregelen kan met betrekking tot specifieke gevallen overeenkomen dat de in lid 1 bedoelde modelcertificaten slechts voor een deel of delen van het grondgebied van de Partij van uitvoer worden opgesteld. De Partijen bevorderen de implementatie van elektronische certificering en andere technologieën om de handel te bevorderen.

               Artikel SPS.7: Invoervoorwaarden en -procedures

               1.Onverminderd de rechten en verplichtingen van elke Partij uit hoofde van de SPS-Overeenkomst en dit hoofdstuk, zijn de invoervoorwaarden van de Partij van invoer op consistente wijze ten aanzien van het gehele grondgebied van de Partij van uitvoer van toepassing.

               2.De Partij van uitvoer ziet erop toe dat naar de andere Partij uitgevoerde producten, zoals dieren en dierlijke producten, planten en plantaardige producten of andere daarmee verband houdende objecten, voldoen aan de SPS-vereisten van de Partij van invoer.

               3.De Partij van invoer kan verlangen dat voor de invoer van bepaalde producten een vergunning vereist is. Een dergelijke vergunning wordt verleend wanneer de ter zake bevoegde autoriteit van de Partij van uitvoer een verzoek indient waaruit ten genoegen van de Partij van invoer objectief blijkt dat aan de vergunningsvereisten van de Partij van invoer is voldaan. De bevoegde autoriteit van de Partij van uitvoer kan een vergunning aanvragen voor het gehele grondgebied van de Partij van uitvoer. De Partij van invoer willigt dergelijke verzoeken op die basis in indien zij voldoen aan de vergunningsvereisten van de Partij van invoer als in dit lid vermeld.

               4.De Partij van invoer voert geen aanvullende vergunningsvereisten in ten opzichte van de vergunningsvereisten die aan het eind van de overgangsperiode van toepassing zijn, tenzij de toepassing van dergelijke voorschriften op verdere producten gerechtvaardigd is om een significant risico voor de gezondheid van mensen, dieren of planten te verminderen.

               5.De Partij van invoer stelt invoervoorwaarden vast voor alle producten en deelt deze mee aan de andere Partij. De Partij van invoer ziet erop toe dat haar invoervoorwaarden op evenredige en niet-discriminatoire wijze worden toegepast.

               6.Onverminderd voorlopige maatregelen overeenkomstig artikel 5, lid 7, van de SPS-Overeenkomst zijn de invoervoorwaarden voor producten of andere daarmee verband houdende objecten waarvoor een fytosanitair punt van zorg bestaat, beperkt tot maatregelen ter bescherming tegen gereglementeerde plaagorganismen van de Partij van invoer en van toepassing ten aanzien van het gehele grondgebied van de Partij van uitvoer.

               7.Niettegenstaande de leden 1 en 3 gaat de Partij van invoer ingeval van aanvragen voor een invoervergunning voor een specifiek product, wanneer de Partij van uitvoer heeft verzocht om slechts voor een deel of bepaalde delen van haar grondgebied (in het geval van de Unie, afzonderlijke lidstaten) te worden onderzocht, onverwijld over tot onderzoek van die aanvraag. Wanneer de Partij van invoer aanvragen ontvangt met betrekking tot het specifieke product uit meer dan één deel van de Partij van uitvoer, of wanneer verdere aanvragen worden ontvangen met betrekking tot een product waarvoor reeds een vergunning is verleend, bespoedigt de Partij van invoer de afronding van de vergunningsprocedure, rekening houdend met de identieke of soortgelijke SPS-regeling die in de verschillende delen van de Partij van uitvoer van toepassing is.

               8.Elke Partij ziet erop toe dat alle procedures voor sanitaire en fytosanitaire controle, inspectie en goedkeuring onverwijld worden ingeleid en afgerond. De informatievereisten blijven beperkt tot wat noodzakelijk is voor de goedkeuringsprocedure, teneinde rekening te houden met informatie die reeds beschikbaar is in de Partij van invoer, zoals informatie over het wetgevingskader en auditverslagen van de Partij van uitvoer.

               9.Behalve in naar behoren gemotiveerde omstandigheden die verband houden met haar beschermingsniveau, voorziet elke Partij in een overgangsperiode tussen de bekendmaking van wijzigingen in haar goedkeuringsprocedures en de toepassing daarvan, zodat de andere Partij zich vertrouwd kan maken met en zich aan dergelijke wijzigingen kan aanpassen. Elke Partij verlengt de goedkeuringsprocedure voor aanvragen die vóór de bekendmaking van de wijzigingen zijn ingediend, niet onnodig.

               10.Met betrekking tot het in de leden 3 tot en met 8 beschreven procedés worden de volgende maatregelen ondernomen:

               (a)zodra de Partij van invoer haar beoordeling positief heeft afgerond, neemt zij onverwijld alle nodige wettelijke en bestuursrechtelijke maatregelen om de handel zonder onnodige vertraging mogelijk te maken;

               (b)de Partij van uitvoer:

               (I)verstrekt alle relevante informatie waarom door de Partij van invoer wordt verzocht, en

               (II)verleent aan de Partij van invoer redelijke toegang voor audit en andere relevante procedures.

               (c)de Partij van invoer stelt een lijst op van gereglementeerde plaagorganismen voor producten of andere daarmee verband houdende objecten wanneer er sprake is van een fytosanitair punt van zorg. Deze lijst omvat:

               (I)de plaagorganismen waarvan niet bekend is dat zij binnen enig deel van haar eigen grondgebied voorkomen;

               (II)de plaagorganismen waarvan bekend is dat zij binnen haar eigen grondgebied voorkomen en die onder officieel toezicht staan;

               (III)de plaagorganismen waarvan bekend is dat zij binnen delen van haar eigen grondgebied voorkomen en waarvoor plagenvrije of beschermde gebieden zijn ingesteld, en

               (IV)niet-quarantaineorganismen waarvan bekend is dat zij op haar eigen grondgebied en onder officieel toezicht voorkomen voor gespecificeerd plantgoed.

               11.De Partij van invoer aanvaardt zendingen zonder te verlangen dat de Partij van invoer vóór het vertrek ervan uit het grondgebied van de Partij van uitvoer nagaat of deze zendingen aan de voorschriften voldoen.

               12.Een Partij kan retributies vragen voor de kosten van specifieke SPS-grenscontroles, die niet hoger mogen zijn dan de daadwerkelijk gemaakte kosten.

               13.De Partij van invoer heeft het recht om invoercontroles uit te voeren op uit de Partij van uitvoer ingevoerde producten, met het oog op het waarborgen van naleving van haar SPS-invoervereisten.

               14.De invoercontroles op uit de Partij van uitvoer ingevoerde producten worden gebaseerd op het SPS-risico dat deze invoer oplevert. Invoercontroles worden slechts uitgevoerd voor zover dit nodig is om het leven en de gezondheid van mensen, dieren of planten te beschermen, zonder onnodige vertraging en met een zo gering mogelijk effect op de handel tussen de Partijen.

               15.Informatie over het percentage van de producten uit de Partij van uitvoer dat bij invoer wordt gecontroleerd, wordt op verzoek van de Partij van uitvoer beschikbaar gesteld door de Partij van invoer.

               16.Indien uit invoercontroles blijkt dat niet aan de toepasselijke invoervoorwaarden is voldaan, dan moeten de maatregelen van de Partij van invoer worden gebaseerd op een beoordeling van het betrokken risico en de handel niet meer beperken dan nodig is om het adequate niveau van SPS-bescherming van de Partij te verwezenlijken.

               Artikel SPS.8 Lijsten van erkende inrichtingen

               1.Wanneer dit gerechtvaardigd is, kan de Partij van invoer een lijst bijhouden van erkende inrichtingen die aan haar invoervoorschriften voldoen, als voorwaarde om invoer van dierlijke producten uit deze inrichtingen toe te staan.

               2.Tenzij dit gerechtvaardigd is om een aanmerkelijk risico voor de menselijke of diergezondheid te verminderen, zijn lijsten van erkende inrichtingen alleen vereist voor de producten waarvoor dergelijke lijsten aan het eind van de overgangsperiode vereist waren.

               3.De Partij van uitvoer stelt de Partij van invoer in kennis van haar lijst van inrichtingen die aan de voorwaarden van de Partij van invoer voldoen, gebaseerd op door de Partij van uitvoer verstrekte garanties.

               4.Op verzoek van de Partij van uitvoer erkent de Partij van invoer inrichtingen die zich op het grondgebied van de Partij van uitvoer bevinden op basis van door de Partij van uitvoer verstrekte garanties, zonder voorafgaande inspectie van afzonderlijke inrichtingen.

               5.Tenzij de Partij van invoer om aanvullende informatie verzoekt en op voorwaarde dat de Partij van uitvoer garanties verstrekt, neemt de Partij van invoer overeenkomstig haar toepasselijke wettelijke procedures de nodige wettelijke of bestuursrechtelijke maatregelen om de invoer uit die inrichtingen onverwijld toe te staan.

               6.De lijst van erkende inrichtingen wordt door de Partij van invoer openbaar gemaakt.

               7.Wanneer de Partij van invoer besluit het verzoek van de Partij van uitvoer tot toevoeging van een inrichting aan de lijst van erkende inrichtingen af te wijzen, stelt zij de Partij van uitvoer daarvan onverwijld in kennis en verstrekt zij een antwoord met informatie over de tekortkomingen die tot de afwijzing van de erkenning van de inrichting hebben geleid.

               Artikel SPS.9: Transparantie en uitwisseling van informatie

               1.Elke Partij streeft naar transparantie met betrekking tot SPS-maatregelen die op de handel van toepassing zijn en onderneemt daartoe de volgende maatregelen:

               a) de andere Partij onverwijld in kennis stellen van alle wijzigingen van haar SPS-maatregelen en -goedkeuringsprocedures, met inbegrip van wijzigingen die van invloed kunnen zijn op haar vermogen om met betrekking tot bepaalde producten aan de sanitaire en fytosanitaire invoervoorschriften van de andere Partij te voldoen;

               b) het wederzijdse begrip van haar SPS-maatregelen en de toepassing ervan verbeteren;

               c) informatie uitwisselen met de andere Partij over aangelegenheden die verband houden met de ontwikkeling en toepassing van SPS-maatregelen - waaronder het beschikbaar komen van nieuw wetenschappelijk bewijs - die de handel tussen de Partijen beïnvloeden of kunnen beïnvloeden, opdat de negatieve gevolgen voor de handel zoveel mogelijk worden beperkt;

               d) op verzoek van de andere Partij binnen 20 werkdagen de voorwaarden meedelen die gelden voor de invoer van specifieke producten;

               e) op verzoek van de andere Partij binnen 20 werkdagen de stand van zaken meedelen van de procedure voor de toelating van specifieke producten;

               f) aan de andere Partij elke significante wijziging van de structuur of de organisatie van de bevoegde autoriteit van een Partij meedelen;

               g) op verzoek de resultaten van de officiële controle van een Partij en een verslag betreffende de resultaten van de verrichte controle meedelen;

               h) op verzoek de resultaten meedelen van een invoercontrole waarin is voorzien in het geval van een geweigerde of niet-conforme zending, en

               i) op verzoek onverwijld een van een Partij afkomstige risicobeoordeling die of een van een Partij afkomstig wetenschappelijk advies dat relevant is voor dit hoofdstuk, meedelen.

               2.Wanneer een Partij de in lid 1 bedoelde informatie door middel van kennisgeving aan het centrale register van kennisgevingen van de WTO of aan de relevante internationale normalisatie-instelling, in overeenstemming met de desbetreffende regels, beschikbaar heeft gesteld, dan is aan de voor deze informatie geldende vereisten van lid 1 voldaan.

               Artikel SPS.10: Aanpassing aan regionale omstandigheden

               1.De Partijen erkennen het concept van gebiedsindeling met inbegrip van ziekte- of plagenvrije gebieden, beschermde gebieden en gebieden met een lage ziekte- of plagenprevalentie, en passen dit concept toe in de handel tussen de Partijen, overeenkomstig de SPS-Overeenkomst, met inbegrip van de richtsnoeren voor de praktische tenuitvoerlegging van artikel 6 van de SPS-overeenkomst (Besluit G/SPS/48 van het WTO/SPS-Comité) en de desbetreffende aanbevelingen, normen en richtsnoeren van het OIE en het IPPC. Het Gespecialiseerd Handelscomité voor sanitaire en fytosanitaire maatregelen kan nadere bijzonderheden voor deze procedures vaststellen, rekening houdend met eventuele relevante bepalingen van de SPS-overeenkomst, en normen, richtsnoeren of aanbevelingen van het OIE en het IPPC.

               2.De Partijen kunnen ook overeenkomen samen te werken aan het concept van compartimentering als bedoeld in de hoofdstukken 4.4 en 4.5 van de Gezondheidscode voor landdieren van het OIE en de hoofdstukken 4.1 en 4.2 van de Gezondheidscode voor waterdieren van het OIE.

               3.Bij de instelling of instandhouding van de in lid 1 bedoelde gebieden houden de Partijen rekening met factoren als geografische ligging, ecosystemen, epidemiologische surveillance en de doeltreffendheid van SPS-controles.

               4.Met betrekking tot dieren en dierlijke producten geldt dat wanneer de Partij van invoer op verzoek van de Partij van uitvoer invoervoorwaarden vaststelt of handhaaft, zij de door de Partij van uitvoer vastgestelde ziektevrije gebieden als grondslag erkent voor haar beraad over de beslissing of zij de invoer toestaat of handhaaft, onverminderd de leden 8 en 9.

               5.De Partij van uitvoer wijst de delen van haar grondgebied als bedoeld in lid 4 aan en verstrekt desgevraagd een uitgebreide toelichting en ondersteunende gegevens op basis van de OIE-normen of op een andere wijze die door het Gespecialiseerd Handelscomité voor sanitaire en fytosanitaire maatregelen is vastgesteld, op basis van de kennis en ervaring van de bevoegde autoriteiten van de Partij van uitvoer.

               6.Met betrekking tot planten, plantaardige producten en andere daarmee verband houdende objecten geldt dat wanneer de Partij van invoer op verzoek van de Partij van uitvoer fytosanitaire invoervoorwaarden vaststelt of handhaaft, zij de door de Partij van uitvoer vastgestelde plaagorganismevrije gebieden, plaagorganismevrije productieplaatsen, plaagorganismevrije productieterreinen, gebieden met een lage plaagorganismeprevalentie en beschermde gebieden als grondslag erkent voor haar beraad over de beslissing of zij de invoer toestaat of handhaaft, onverminderd de leden 8 en 9.

               7.De Partij van uitvoer wijst haar plaagorganismevrije gebieden, plaagorganismevrije productieplaatsen, plaagorganismevrije productieterreinen, gebieden met een lage plaagorganismeprevalentie of beschermde gebieden aan. De Partij van uitvoer verstrekt de Partij van invoer desgevraagd een uitgebreide toelichting en ondersteunende gegevens op basis van de in het kader van het IPPC ontwikkelde internationale normen voor fytosanitaire maatregelen, of op een andere door het Gespecialiseerd Handelscomité voor sanitaire en fytosanitaire maatregelen vastgestelde wijze, op basis van de kennis en ervaring van de bevoegde fytosanitaire autoriteiten van de Partij van uitvoer.

               8.De Partijen erkennen ziektevrije gebieden en beschermde gebieden zoals deze aan het eind van de overgangsperiode bestaan.

               9.Lid 8 is ook van toepassing op latere aanpassingen van de ziektevrije gebieden en beschermde gebieden (in het geval van de ziektevrije gebieden van het Verenigd Koninkrijk), behalve in geval van significante veranderingen in de ziekte- of plagensituaties.

               10.De Partijen kunnen audits en verificaties uitvoeren overeenkomstig artikel 11 met het oog op de uitvoering van de leden 4 tot en met 9 van dit artikel.

               11.De Partijen werken nauw samen om het vertrouwen in de procedures met betrekking tot de vaststelling van ziekte- of plaagorganismevrije gebieden, plaagorganismevrije productieplaatsen, plaagorganismevrije productieterreinen en gebieden met een lage plaagorganismeprevalentie of ziekten en beschermde gebieden in stand te houden, teneinde verstoring van de handel tot een minimum te beperken.

               12.De Partij van invoer baseert haar eigen vaststelling van de veterinaire of plantgezondheidsstatus van de Partij van uitvoer of gedeelten daarvan op de door de Partij van uitvoer overeenkomstig de bepalingen van de SPS-Overeenkomst en de OIE- en IPPC-normen verstrekte informatie, en houdt rekening met de vaststellingen die de Partij van uitvoer heeft gedaan.

               13.Wanneer de Partij van invoer de in lid 12 van dit artikel bedoelde vaststelling van de Partij van uitvoer niet aanvaardt, motiveert de Partij van invoer objectief de redenen voor die afwijzing, licht zij deze toe aan de Partij van uitvoer en houdt zij desgevraagd overleg, in overeenstemming met artikel SPS.12, lid 2.

               14.Elke Partij ziet erop toe dat de in de leden 4 tot en met 9, alsmede 12 en 13, vastgestelde verplichtingen onverwijld worden uitgevoerd respectievelijk nagekomen. De Partij van invoer zal de erkenning van de ziekte- of plaagstatus bespoedigen wanneer de status na een uitbraak is hersteld.

               15.Wanneer een Partij van oordeel is dat een specifieke regio een bijzondere status heeft ten aanzien van een specifieke ziekte en voldoet aan de criteria van hoofdstuk 1.2 van de Gezondheidscode voor landdieren van het OIE of van hoofdstuk 1.2 van de Gezondheidscode voor waterdieren van het OIE, kan zij verzoeken om erkenning van deze status. De Partij van invoer kan verzoeken om aanvullende garanties met betrekking tot de invoer van levende dieren en dierlijke producten die passend zijn in verband met de status waarover overeenstemming bestaat.

               Artikel SPS.11: Audits en verificaties

               1.De Partij van invoer kan audits en verificaties uitvoeren met betrekking tot:

               (a)het volledige inspectie- en certificeringssysteem van de Partij van uitvoer of een deel daarvan;

               (b)de resultaten van de in het kader van het inspectie- en certificeringssysteem van de Partij van uitvoer verrichte controles.

               2.De Partijen voeren die audits en verificaties uit in overeenstemming met de bepalingen van de SPS-Overeenkomst, daarbij rekening houdend met de toepasselijke internationale normen, richtsnoeren en aanbevelingen van de Codex Alimentarius, het OIE of het IPPC.

               3.Met het oog op het uitvoeren van die audits en verificaties kan de Partij van invoer audits en verificaties uitvoeren door middel van verzoeken om informatie van de Partij van uitvoer of audit- en verificatiebezoeken aan de Partij van uitvoer, die het volgende kunnen omvatten:

               (a)een evaluatie van het door de bevoegde autoriteiten uitgevoerde volledige controleprogramma, of van een deel daarvan, waarbij in voorkomend geval ook de voorgeschreven audit- en inspectieactiviteiten worden gecontroleerd;

               (b)controles ter plaatse, en

               (c)het verzamelen van informatie en gegevens om de oorzaken van terugkerende of zich voordoende problemen in verband met de uitvoer van producten te beoordelen.

               4.De Partij van invoer deelt de resultaten en conclusies van de overeenkomstig lid 1 verrichte audits en verificaties met de Partij van uitvoer. De Partij van invoer kan deze resultaten openbaar maken.

               5.Voorafgaand aan de aanvang van een audit of verificatie bespreken de Partijen de doelstellingen en de reikwijdte van de audit of verificatie, de criteria of vereisten aan de hand waarvan de Partij van uitvoer zal worden beoordeeld, en de stappen en de procedures voor het uitvoeren van de audit of verificatie, die in een audit- of verificatieplan worden vastgelegd. Tenzij de Partijen anders overeenkomen, verstrekt de Partij van invoer de Partij van uitvoer ten minste 30 dagen vóór het begin van de audit of verificatie een audit- of verificatieplan.

               6.De Partij van invoer stelt de Partij van uitvoer in de gelegenheid schriftelijke opmerkingen over het ontwerp-auditverslag of het ontwerpverificatieverslag te maken. De Partij van invoer verstrekt aan de Partij van uitvoer normaliter binnen twee maanden na ontvangst van die opmerkingen een schriftelijk eindverslag.

               7.Elke Partij draagt haar eigen kosten in verband met een dergelijke audit of verificatie.

               Artikel SPS.12: Kennisgeving en overleg

               1.Een Partij geeft aan de andere Partij onverwijld kennis van:

               a) een significante verandering in de status met betrekking tot plaagorganismen of ziekten;

               b) het uitbreken van een nieuwe dierziekte;

               c) een bevinding van epidemiologisch belang met betrekking tot een dierziekte;

               d) een belangrijk voedselveiligheidsprobleem dat door een Partij is vastgesteld;

               e) eventuele aanvullende maatregelen die, naast de normale respectieve SPS-maatregelen, zijn getroffen om een dierziekte te bestrijden of uit te roeien of de menselijke gezondheid te beschermen, en eventuele wijzigingen in het preventiebeleid, waaronder het vaccinatiebeleid;

               f) op verzoek, de resultaten van de officiële controle van een Partij en een verslag betreffende de resultaten van de verrichte controle, en

               g) alle belangrijke wijzigingen met betrekking tot de functies van een systeem of gegevensbank.

               2.Indien een Partij aanzienlijke bedenkingen heeft met betrekking tot voedselveiligheid, de gezondheid van planten of de gezondheid van dieren, of over een SPS-maatregel die de andere Partij heeft voorgesteld of doorgevoerd, kan die Partij verzoeken om technisch overleg met de andere Partij. De aangezochte Partij moet het verzoek onverwijld beantwoorden. Elke Partij streeft ernaar de informatie te verstrekken die noodzakelijk is om verstoringen van het handelsverkeer te voorkomen en, in voorkomend geval, tot een wederzijds aanvaardbare oplossing te komen.

               3.Het in lid 2 bedoelde overleg kan plaatsvinden via een telefoonconferentie, een videoconferentie of een ander door de Partijen onderling overeengekomen communicatiemiddel.

               Artikel SPS.13: Noodmaatregelen

               1.Indien de Partij van invoer van oordeel is dat er een ernstig risico bestaat voor het leven en de gezondheid van mens, dier of plant, kan zij zonder voorafgaande kennisgeving de maatregelen treffen die nodig zijn om het leven en de gezondheid van mens, dier of plant te beschermen. Voor zendingen die in transito zijn tussen de Partijen, zoekt de Partij van invoer de meest geschikte en evenredige oplossing om onnodige verstoringen van het handelsverkeer te voorkomen.

               2.De Partij die de maatregelen neemt, stelt de andere Partij zo spoedig mogelijk na haar besluit om de maatregel ten uitvoer te leggen en uiterlijk 24 uur nadat het besluit is genomen, in kennis van een SPS-noodmaatregel. Indien een Partij verzoekt om technisch overleg om de SPS-noodmaatregel te bespreken, moet dit technisch overleg plaatsvinden binnen tien dagen na de kennisgeving van de SPS-noodmaatregel. De Partijen nemen via het technisch overleg verstrekte informatie in overweging. Doel van het overleg is het voorkomen van onnodige verstoringen van het handelsverkeer. De Partijen kunnen opties overwegen voor de bevordering van de tenuitvoerlegging of de vervanging van de maatregelen.

               3.De Partij van invoer neemt bij haar besluit over zendingen die ten tijde van de vaststelling van de SPS-noodmaatregel tussen de Partijen worden vervoerd, door de Partij van uitvoer verstrekte informatie tijdig in overweging, teneinde onnodige verstoringen van het handelsverkeer te voorkomen.

               4.De Partij van invoer ziet erop toe dat noodmaatregelen die worden genomen om de in lid 1 van dit artikel genoemde redenen, niet worden gehandhaafd zonder wetenschappelijk bewijs, of, in gevallen waarin wetenschappelijk bewijs ontoereikend is, worden genomen in overeenstemming met artikel 5, lid 7, van de SPS-Overeenkomst.

               Artikel SPS.14: Multilaterale internationale fora

               De Partijen komen overeen in multilaterale internationale fora samen te werken bij de ontwikkeling van internationale normen, richtsnoeren en aanbevelingen op de gebieden die onder dit hoofdstuk vallen.

               Artikel SPS.15: Tenuitvoerlegging en bevoegde autoriteiten

               1.Voor de uitvoering van dit hoofdstuk houdt elke Partij rekening met al het volgende:

               (a)de besluiten van het SPS-Comité van de WTO;

               (b)de werkzaamheden van de relevante internationale normalisatie-instellingen;

               (c)alle kennis en ervaring die zij in het verleden op het gebied van handel met de Partij van Uitvoer heeft opgedaan, en

               (d)door de andere Partij verstrekte informatie.

               2.De Partijen verstrekken elkaar onverwijld een beschrijving van de bevoegde autoriteiten van de Partijen voor de tenuitvoerlegging van dit hoofdstuk. De Partijen stellen elkaar in kennis van alle wijzigingen van betekenis met betrekking tot die bevoegde autoriteiten.

               3.Elke Partij ziet erop toe dat haar bevoegde autoriteiten over de nodige middelen beschikken om de bepalingen van dit hoofdstuk effectief toe te passen.

               Artikel SPS.16: Samenwerking op gebied van dierenwelzijn

               1.De Partijen erkennen dat dieren wezens met gevoel zijn. Zij erkennen ook het verband tussen verbetering van het dierenwelzijn en duurzame voedselproductiesystemen.

               2.De Partijen verbinden zich ertoe in internationale fora samen te werken om de ontwikkeling van de best mogelijke praktijken op het gebied van dierenwelzijn en de toepassing daarvan te bevorderen. De Partijen werken met name samen om het toepassingsgebied van de OIE-dierenwelzijnsnormen en de toepassing ervan te versterken en uit te breiden, met bijzondere aandacht voor landbouwhuisdieren.

               3.De Partijen wisselen informatie, deskundigheid en ervaringen uit op het gebied van dierenwelzijn, met name met betrekking tot het fokken, houden, de omgang met, het vervoeren en slachten van voedselproducerende dieren.

               4.De Partijen versterken hun samenwerking op het gebied van onderzoek op het gebied van dierenwelzijn in verband met het fokken van dieren en de behandeling van dieren op landbouwbedrijven, tijdens het vervoer en bij het slachten.

               Artikel SPS.17: Samenwerking inzake antimicrobiële resistentie

               1.De Partijen voorzien in een kader voor dialoog en samenwerking ter versterking van de strijd tegen de ontwikkeling van antimicrobiële resistentie.

               2.De Partijen erkennen dat antimicrobiële resistentie een ernstige bedreiging voor de gezondheid van mens en dier vormt. Verkeerd gebruik van antimicrobiële stoffen bij de dierlijke productie, waaronder niet-therapeutisch gebruik, kan bijdragen tot antimicrobiële resistentie die een risico kan vormen voor het leven van de mens. De Partijen erkennen dat de aard van de bedreiging een transnationale en een “één gezondheid”-benadering vereist.

               3.Met het oog op de bestrijding van antimicrobiële resistentie streven de Partijen ernaar internationaal samen te werken met regionale of multilaterale werkprogramma’s om het onnodige gebruik van antibiotica bij de dierlijke productie te verminderen en internationaal te werken aan het stopzetten van het gebruik van antibiotica als groeibevorderaar, met het oog op de bestrijding van antimicrobiële resistentie, in overeenstemming met de “één gezondheid”-benadering en in overeenstemming met het mondiaal actieplan.

               4.De Partijen werken samen aan de ontwikkeling van internationale richtsnoeren, normen, aanbevelingen en acties in relevante internationale organisaties met het oog op het bevorderen van een verstandig en verantwoord gebruik van antibiotica in de veehouderij en dierenartspraktijken.

               5.De in lid 1 bedoelde dialoog heeft onder meer betrekking op:

               (a)samenwerking met het oog op een follow-up van bestaande en toekomstige richtsnoeren, normen, aanbevelingen en acties die zijn ontwikkeld in relevante internationale organisaties, initiatieven en nationale plannen ter bevordering van het voorzichtige en verantwoorde gebruik van antibiotica en met betrekking tot dierlijke productie en dierenartspraktijken;

               (b)samenwerking bij de uitvoering van de aanbevelingen van het OIE, de Wereldgezondheidsorganisatie en de Codex, met name CAC-RCP61/2005;

               (c)de uitwisseling van informatie over goede landbouwpraktijken;

               (d)de bevordering van onderzoek, innovatie en ontwikkeling;

               (e)de bevordering van multidisciplinaire benaderingen ter bestrijding van antimicrobiële resistentie, met inbegrip van de “één gezondheid”-benadering van de Wereldgezondheidsorganisatie, het OIE en de Codex Alimentarius.

               Artikel SPS.18: Duurzame voedselsystemen

               Elke Partij moedigt haar diensten op het gebied van voedselveiligheid, dier- en plantgezondheid aan samen te werken met hun tegenhangers in de andere Partij, met het oog op de bevordering van duurzame voedselproductiemethoden en voedselsystemen.

               Artikel SPS.19: Gespecialiseerd Handelscomité voor sanitaire en fytosanitaire maatregelen

               Het Gespecialiseerd Handelscomité voor sanitaire en fytosanitaire maatregelen houdt toezicht op de uitvoering en werking van dit hoofdstuk en heeft de volgende taken:

               a) het zo mogelijk onverwijld opheldering verschaffen over en een onderzoek instellen naar alle door een Partij voorgelegde kwesties in verband met het opstellen, vaststellen of toepassen van sanitaire en fytosanitaire vereisten, normen en aanbevelingen in het kader van dit hoofdstuk of de SPS-Overeenkomst;

               b) het bespreken van de lopende processen voor de ontwikkeling van nieuwe voorschriften;

               c) het zo spoedig mogelijk bespreken van bezwaren van een Partij met betrekking tot de door de andere Partij toegepaste SPS-invoervoorwaarden en -procedures;

               d) het regelmatig evalueren van de SPS-maatregelen van de Partijen, met inbegrip van certificeringsvoorschriften en douaneafhandelingsprocedures aan de grens, en de toepassing daarvan, teneinde de handel tussen de Partijen te bevorderen, overeenkomstig de beginselen, doelstellingen en procedures van artikel 5 van de SPS-overeenkomst . Elke Partij stelt vast welke passende maatregelen zij zal nemen, onder meer met betrekking tot de frequentie van de identiteits- en materiële controles, rekening houdend met de resultaten van deze evaluatie en op basis van de criteria van BIJLAGE SPS-1:  Criteria bedoeld in artikel SPS.19, punt d).

               e)
                     het uitwisselen van standpunten, informatie en ervaringen met betrekking tot de samenwerkingsactiviteiten op het gebied van de bescherming van het dierenwelzijn en de bestrijding van antimicrobiële resistentie op grond van SPS.16 en 17;

               f) het nagaan, op verzoek van een Partij, wat een belangrijke verandering in de ziekte- of plaagsituatie vormt als bedoeld in artikel SPS.10, lid 9, vormt;

               g) het nemen van besluiten om:

               (I)definities toe te voegen als bedoeld in artikel SPS.3, lid 3;

               (II)de specifieke gevallen als bedoeld in artikel SPS.6, lid 2, te omschrijven;

               (III)de in artikel SPS.10, lid 1, bedoelde procedures nader te uitwerken;

               (IV)andere manieren vast te stellen om de in artikel SPS.10, leden 5 en 7, bedoelde uitleg te ondersteunen.

               Hoofdstuk 4: Technische handelsbelemmeringen

               Artikel TBT.1: Doelstelling

               Dit hoofdstuk heeft tot doel de handel in goederen tussen de Partijen te bevorderen door onnodige technische handelsbelemmeringen te voorkomen, op te sporen en weg te nemen.

               Artikel TBT.2: Toepassingsgebied

               1.Dit hoofdstuk is van toepassing op het opstellen, het aannemen en het toepassen van alle normen, technische voorschriften en conformiteitsbeoordelingsprocedures die de handel in goederen tussen de Partijen kunnen beïnvloeden.

               2.Dit hoofdstuk is niet van toepassing op:

               (a)aankoopspecificaties die door overheidsorganen zijn opgesteld om te voorzien in de productie- of verbruiksbehoeften van die organen, of

               (b)SPS-maatregelen die worden bestreken door hoofdstuk 3 [Sanitaire en fytosanitaire maatregelen].

               3.In aanvulling op dit hoofdstuk gelden de bijlagen bij dit hoofdstuk voor de producten binnen hun toepassingsgebied. Waar in een bijlage bij dit hoofdstuk wordt bepaald dat een internationale norm, een internationaal orgaan of een internationale organisatie moet worden beschouwd of erkend als relevant, sluit zulks niet uit dat een door een ander orgaan of andere organisatie ontwikkelde norm als een relevante internationale norm wordt beschouwd overeenkomstig artikel TBT.4, leden 4 en 5.

               Artikel TBT.3: Verhouding tot de TBT-Overeenkomst

               1.De artikelen 2 tot en met 9 en de bijlagen 1 en 3 bij de TBT-Overeenkomst worden mutatis mutandis in de onderhavige overeenkomst opgenomen en maken hiervan integrerend deel uit.

               2.De in dit hoofdstuk en de bijlagen daarbij gebruikte termen hebben dezelfde betekenis als in de TBT-Overeenkomst.

               Artikel TBT.4: Technische voorschriften

               1.Elke Partij voert effectbeoordelingen van voorgenomen technische voorschriften uit overeenkomstig haar respectieve regels en procedures. De in dit lid en in lid 8 bedoelde regels en procedures kunnen voorzien in uitzonderingen.

               2.Elke Partij beoordeelt de beschikbare regelgevings- en niet-regelgevingsalternatieven voor het voorgestelde technisch voorschrift waarmee de legitieme doelstellingen van de Partij kunnen worden bereikt, overeenkomstig artikel 2.2 van de TBT-Overeenkomst.

               3.Elke Partij gebruikt internationale normen ter zake als basis voor haar technische voorschriften, tenzij zij kan aantonen dat die internationale normen ondoelmatig of ongeschikt zijn voor de verwezenlijking van de beoogde legitieme doelstellingen.

               4.De door de Internationale Organisatie voor normalisatie (ISO), de Internationale Elektrotechnische Commissie (IEC), de Internationale Telecommunicatie-unie (ITU) en de Codex Alimentarius Commissie (Codex) ontwikkelde internationale normen worden beschouwd als de relevante internationale normen in de zin van de artikelen 2 en 5 van en bijlage 3 bij de TBT-Overeenkomst.

               5.Ook een door andere internationale organisaties ontwikkelde norm zou als een relevante internationale norm in de zin van de artikelen 2 en 5 van en bijlage 3 bij de TBT-Overeenkomst kunnen worden beschouwd, mits:

               a)
                     deze is ontwikkeld door een normalisatie-instelling die consensus nastreeft tussen

               (I)ofwel nationale delegaties van de deelnemende WTO-leden die alle nationale normalisatie-instellingen op hun grondgebied vertegenwoordigen welke voor het voorwerp van de internationale normalisatieactiviteit normen hebben vastgesteld of voornemens zijn vast te stellen,

               (II)ofwel overheidsorganen van deelnemende WTO-leden, en,

               b)
                     deze is ontwikkeld overeenkomstig het Besluit van de WTO-Commissie technische handelsbelemmeringen inzake de beginselen voor de ontwikkeling van internationale normen, richtsnoeren en aanbevelingen met betrekking tot de artikelen 2 en 5 van en bijlage 3 bij de TBT-Overeenkomst
                  4
               .

               6.Wanneer een Partij geen internationale normen als basis voor een technisch voorschrift gebruikt, stelt zij op verzoek van de andere Partij elke substantiële afwijking van de relevante internationale norm vast, zet zij uiteen waarom deze normen ongeschikt of ondoeltreffend werden geacht voor het nagestreefde doel, en verstrekt zij het wetenschappelijke of technische bewijsmateriaal waarop deze beoordeling werd gebaseerd.

               7.Elke Partij evalueert haar technische voorschriften met het oog op een grotere convergentie van die technische voorschriften met relevante internationale normen, waarbij onder meer rekening wordt gehouden met nieuwe ontwikkelingen in de desbetreffende internationale normen of veranderingen in de omstandigheden die tot afwijking van relevante internationale normen heeft geleid.

               8.Overeenkomstig haar respectieve regels en procedures en onverminderd titel X [Goede regelgevingspraktijken en samenwerking op regelgevingsgebied] ziet elke Partij er bij de ontwikkeling van belangrijke technische voorschriften die aanzienlijke gevolgen voor het handelsverkeer kunnen hebben, op toe dat er procedures bestaan die personen in staat stellen hun mening te geven in een openbare raadplegingsprocedure, behalve wanneer zich dringende problemen voordoen of dreigen voor te doen op het gebied van veiligheid, gezondheid, milieu of nationale veiligheid. Elke Partij staat personen van de andere Partij toe aan die raadplegingsprocedure deel te nemen onder voorwaarden die niet minder gunstig zijn dan die welke voor haar eigen onderdanen gelden, en maakt de resultaten van die raadplegingsprocedure openbaar.

               Artikel TBT.5: Normen

               1.Elke Partij moedigt de op haar grondgebied gevestigde normalisatie-instellingen, alsmede de regionale normalisatie-instellingen waarvan een Partij of de op haar grondgebied gevestigde normalisatie-instellingen lid zijn, aan:

               (a)om binnen hun mogelijkheden mee te werken aan de opstelling van internationale normen door de bevoegde internationale normalisatie-instellingen;

               (b)om de toepasselijke internationale normen te gebruiken als grondslag voor de normen die zij ontwikkelen, behalve wanneer dergelijke internationale normen ondoeltreffend of ongeschikt zouden zijn, bijvoorbeeld omdat zij onvoldoende bescherming bieden of wegens fundamentele klimatologische of geografische omstandigheden of fundamentele technologische problemen;

               (c)om doublures of overlappingen met de werkzaamheden van de internationale normalisatie-instellingen te voorkomen;

               (d)om regelmatig niet op de relevante internationale normen gebaseerde nationale en regionale normen te evalueren, teneinde de convergentie ervan met die internationale normen te verbeteren;

               (e)om samen te werken met de desbetreffende normalisatie-instellingen van de andere Partij bij internationale normalisatieactiviteiten, onder meer door samenwerking in de internationale normalisatie-instellingen of op regionaal niveau;

               (f)om de bilaterale samenwerking met de normalisatie-instellingen van de andere Partij te bevorderen, en

               (g) om informatie tussen normalisatie-instellingen uit te wisselen.

               2.
                     De Partijen wisselen informatie uit over:

               (a)hun respectieve gebruik van normen ter ondersteuning van technische voorschriften,  en

               (b)hun respectieve normalisatieprocessen, en in hoeverre zij internationale, regionale of sub-regionale normen als basis voor hun nationale normen hanteren.

               3.
                     Wanneer normen door opname of verwijzing in een ontwerp van een technisch voorschrift of conformiteitsbeoordelingsprocedure verplicht worden gesteld, zijn de transparantieverplichtingen van artikel TBT.7 [Transparantie] en de artikelen 2 of 5 van de TBT-Overeenkomst van toepassing.

               Artikel TBT.6: Conformiteitsbeoordeling

               1.Artikel TBT.4 [Technische voorschriften] betreffende de opstelling, aanneming en toepassing van technische voorschriften is mutatis mutandis op conformiteitsbeoordelingsprocedures van toepassing.

               2.Wanneer een Partij een conformiteitsbeoordeling verlangt als een positieve garantie dat een product aan een technisch voorschrift voldoet:

               (a)selecteert zij conformiteitsbeoordelingsprocedures die in verhouding staan tot de betrokken risico’s, zoals bepaald op basis van een risicobeoordeling;

               (b)beschouwt zij het gebruik, als bewijs van conformiteit met technische voorschriften, van de conformiteitsverklaring van een leverancier, d.w.z. een door de fabrikant onder de uitsluitende verantwoordelijkheid van de fabrikant zonder een verplichte beoordeling door een derde partij afgegeven conformiteitsverklaring, als een van de opties om aan te tonen dat aan de technische voorschriften wordt voldaan;

               (c)verstrekt zij, indien de andere Partij daarom verzoekt, informatie over de criteria die worden gebruikt om de conformiteitbeoordelingsprocedures voor specifieke producten te selecteren.

               3.Wanneer een Partij een conformiteitsbeoordeling door een derde verlangt als positieve garantie dat een product in overeenstemming met een technisch voorschrift is, en zij deze taak niet aan een overheidsinstantie heeft voorbehouden als bedoeld in lid 4, dan:

               (a)gebruikt zij, in voorkomend geval, accreditatie als middel ten bewijze van technische bekwaamheid bij de toelating van conformiteitsbeoordelingsinstanties. Onverminderd haar recht om vereisten voor conformiteitsbeoordelingsinstanties vast te stellen, erkent elke Partij de waardevolle rol die accreditatie met overheidsgezag en op niet-commerciële basis bij de kwalificatie van conformiteitsbeoordelingsinstanties kan spelen;

               (b)maakt zij gebruik van de relevante internationale normen voor accreditatie en conformiteitsbeoordeling;

               (c)moedigt zij de op haar grondgebied gevestigde accreditatie-instanties en conformiteitsbeoordelingsinstanties aan, zich bij alle geldende desbetreffende internationale overeenkomsten of regelingen voor harmonisatie of bevordering van de aanvaarding van conformiteitsbeoordelingsresultaten aan te sluiten;

               (d)ziet zij erop toe, wanneer twee of meer conformiteitsbeoordelingsinstanties door een Partij zijn gemachtigd om de conformiteitsbeoordelingsprocedures uit te voeren die nodig zijn om een product in de handel te brengen, dat marktdeelnemers een keuze hebben tussen de door de autoriteiten voor een bepaald product of voor een bepaalde reeks producten aangewezen conformiteitsbeoordelingsinstanties;

               (e)ziet zij erop toe dat conformiteitsbeoordelingsinstanties onafhankelijk zijn van fabrikanten, importeurs en marktdeelnemers in het algemeen en dat er tussen accreditatie-instanties en conformiteitsbeoordelingsinstanties geen sprake is van belangenconflicten;

               (f)staat zij conformiteitsbeoordelingsinstanties toe gebruik te maken van subcontractanten om tests of controles met betrekking tot de conformiteitsbeoordeling uit te voeren, met inbegrip van subcontractanten die op het grondgebied van de andere Partij zijn gevestigd, en kan zij van subcontractanten verlangen dat zij aan dezelfde eisen voldoen waaraan de conformiteitsbeoordelingsinstantie moet voldoen om zelf dergelijke tests of keuringen uit te voeren, en

               (g)maakt zij op één website een lijst bekend van de instanties die zij heeft aangewezen om dergelijke conformiteitsbeoordelingen uit te voeren alsmede de relevante informatie over de reikwijdte van de aanwijzing van elk van die instanties.

               4.
                     Niets in dit artikel belet een Partij te eisen dat de conformiteitsbeoordeling voor specifieke producten door haar specifieke overheidsinstanties wordt uitgevoerd. Indien een Partij verlangt dat de conformiteitsbeoordeling door haar specifieke overheidsinstanties wordt uitgevoerd, moet die Partij:

               (a)de conformiteitsbeoordelingsvergoedingen beperken tot, bij benadering, de kosten van de verleende diensten en, op verzoek van een aanvrager van een conformiteitsbeoordeling, toelichten hoe eventuele vergoedingen die zij voor een dergelijke conformiteitsbeoordeling aanrekent, beperkt blijven tot, bij benadering, de kosten van de verleende diensten, en

               (b)de vergoedingen voor conformiteitsbeoordeling openbaar maken.

               5.Onverminderd de leden 2 tot en met 4 aanvaardt elke Partij de conformiteitsverklaring van de leverancier als bewijs van naleving van haar technische voorschriften met betrekking tot die productgebieden waarvoor zij dit op de datum van de inwerkingtreding van de onderhavige overeenkomst doet.

               6.Elke Partij maakt ter informatie een lijst van de in lid 5 bedoelde productgebieden bekend, samen met de verwijzingen naar de toepasselijke technische voorschriften, en actualiseert deze.

               7.Niettegenstaande lid 5 kan elk van de Partijen eisen voor verplichte tests door derden of certificering van de in dat lid bedoelde productgebieden invoeren, voor zover die eisen op grond van legitieme doelstellingen gerechtvaardigd zijn en evenredig, met het doel de Partij van invoer voldoende vertrouwen te geven dat de producten in overeenstemming zijn met de toepasselijke technische voorschriften of normen, rekening houdend met de risico’s die de non-conformiteit zou opleveren.

               8.Een Partij die voorstelt de in lid 7 bedoelde conformiteitsbeoordelingsprocedures in te voeren, stelt de andere Partij daarvan in een vroeg stadium in kennis en houdt bij het ontwerpen van een dergelijke conformiteitsbeoordelingsprocedures rekening met de opmerkingen van de andere Partij.

               Artikel TBT.7: Transparantie

               1.Tenzij zich dringende problemen op het gebied van veiligheid, gezondheid, milieubescherming of nationale veiligheid voordoen of dreigen voor te doen, staat elke Partij de andere Partij toe in een periode van ten minste 60 dagen na de datum van toezending van de kennisgeving van technische voorschriften en conformiteitsbeoordelingsprocedures aan het centraal register van kennisgevingen van de WTO, schriftelijke opmerkingen over die voorschriften en procedures in te dienen. Een Partij neemt redelijke verzoeken tot verlenging van die termijn om opmerkingen in te dienen, in welwillende overweging.

               2.Elke Partij verstrekt samen met de kennisgeving de elektronische versie van de volledige tekst waarvan kennisgeving wordt gedaan; Ingeval de tekst waarvan kennisgeving is gedaan, niet in een van de officiële talen van de WTO is gesteld, verstrekt de kennisgevende Partij een gedetailleerde en uitvoerige beschrijving van de inhoud van de maatregel in het kennisgevingsformat van de WTO.

               3.Indien een Partij van de andere Partij schriftelijke opmerkingen over haar voorstel voor een technisch voorschrift of voor een conformiteitsbeoordelingsprocedure ontvangt, dan:

               (a)bespreekt zij, op verzoek van de andere Partij, de schriftelijke opmerkingen met de medewerking van haar bevoegde regelgevende instantie, op een tijdstip waarop daarmee rekening kan worden gehouden, en

               (b)antwoordt zij uiterlijk op de dag van de bekendmaking van het technisch voorschrift of de conformiteitsbeoordelingsprocedure schriftelijk op de opmerkingen.

               4.Elke Partij tracht haar antwoorden op de opmerkingen die zij na de in lid 1 bedoelde kennisgeving ontvangt, uiterlijk op de datum van de bekendmaking van het aangenomen technisch voorschrift of van de aangenomen conformiteitsbeoordelingsprocedure bekend te maken op een website.

               5.Elke Partij verstrekt de andere Partij desgevraagd informatie over de doelstellingen van, de rechtsgrondslag voor en de grondgedachte achter een technisch voorschrift dat of een conformiteitsbeoordelingsprocedure die zij heeft aangenomen of voornemens is aan te nemen.

               6.Elke Partij ziet erop toe dat de door haar aangenomen technische voorschriften en conformiteitsbeoordelingsprocedures kosteloos op een gratis toegankelijke website worden gepubliceerd.

               7.Elke Partij verstrekt informatie over de aanneming en de inwerkingtreding van technische voorschriften en conformiteitsbeoordelingsprocedures en de aangenomen definitieve teksten door middel van een addendum bij de oorspronkelijke kennisgeving aan de WTO.

               8.Elke Partij voorziet in een redelijke termijn tussen de bekendmaking van technische voorschriften en de inwerkingtreding ervan, zodat de marktdeelnemers van de andere Partij tijd hebben om zich aan te passen. Onder “redelijke termijn” wordt verstaan een periode van ten minste zes maanden, tenzij dit ondoeltreffend zou zijn voor het bereiken van de legitieme doelstellingen die worden nagestreefd.

               9.Wanneer een Partij voordat de in lid 1 vermelde termijn voor het indienen van opmerkingen was verstreken, een redelijk verzoek van de andere Partij heeft ontvangen dat strekt tot verlenging van de termijn tussen de aanneming van het technisch voorschrift en de dag waarop het van toepassing wordt, neemt zij dit in welwillende overweging, tenzij de vertraging niet doeltreffend zou zijn om de nagestreefde legitieme doelstellingen te verwezenlijken.

               10.Elke Partij ziet erop toe dat het overeenkomstig artikel 10 van de TBT-Overeenkomst ingestelde informatiepunt informatie verstrekt in een van de officiële talen van de WTO in antwoord op redelijke verzoeken om inlichtingen van de andere Partij of van belanghebbenden uit de andere Partij betreffende aangenomen technische voorschriften en conformiteitsbeoordelingsprocedures.

               Artikel TBT.8: Merktekens en etikettering

               1.De technische voorschriften van een Partij kunnen geheel of ten dele betrekking hebben op bindende markerings- of etiketteringsvoorschriften. In die gevallen zijn de beginselen van artikel 2.2 van de TBT-Overeenkomst op deze technische voorschriften van toepassing.

               2.Wanneer een Partij een verplichte markering of etikettering van producten voorschrijft, zijn alle volgende voorwaarden van toepassing:

               (a)zij verlangt uitsluitend informatie die van belang is voor de consumenten of de gebruikers van het product of informatie die aangeeft dat het product aan de bindende technische vereisten voldoet;

               (b)zij verlangt geen voorafgaande goedkeuring, registratie of certificering van de etiketten of merktekens van producten, en evenmin betaling van een vergoeding, als voorwaarde voor het in de handel brengen van producten die anderszins in overeenstemming zijn met haar bindende technische voorschriften, tenzij zulks met het oog op haar legitieme doelstellingen noodzakelijk is;

               (c)indien de Partij verlangt dat marktdeelnemers een uniek identificatienummer gebruiken, kent zij zo’n nummer onverwijld en op niet-discriminerende grondslag toe aan de marktdeelnemers van de andere Partij;

               (d)voor zover de in de punten i), ii) of iii) vermelde informatie niet misleidend, tegenstrijdig of verwarrend zou zijn met betrekking tot de informatie die de Partij van invoer met betrekking tot de goederen verlangt, staat de Partij van invoer toe dat:

               (I)informatie in meer talen dan alleen de taal die in de Partij van invoer van de goederen is voorgeschreven, wordt verstrekt;

               (II)internationaal aanvaarde nomenclaturen, pictogrammen, symbolen of afbeeldingen worden gebruikt, en

               (III)meer informatie dan die welke in de Partij van invoer van de goederen is voorgeschreven, wordt verstrekt;

               (e)zij aanvaardt dat etikettering, met inbegrip van aanvullende etikettering en/of correcties op de etikettering, plaatsvindt in douane-entrepots of andere aangewezen zones in het land van invoer, als alternatief voor etikettering in het land van herkomst, tenzij die etikettering om redenen van openbare gezondheid of veiligheid moet worden aangebracht door daartoe gemachtigde personen, en

               (f)zij streeft ernaar om, tenzij zij meent dat legitieme doelstellingen in gevaar komen, het gebruik van niet-permanente of verwijderbare etiketten dan wel merktekens of etikettering in de begeleidende documentatie te aanvaarden, in plaats van te eisen dat etiketten of merktekens op of aan het product zelf worden aangebracht.

               Artikel TBT.9: Samenwerking inzake markttoezicht en non-foodproductveiligheid en -conformiteit

               1.De Partijen erkennen het belang van samenwerking op het gebied van markttoezicht, conformiteit en veiligheid van non-foodproducten voor de bevordering van de handel en de bescherming van consumenten en andere gebruikers, en het belang van het opbouwen van wederzijds vertrouwen op basis van gedeelde informatie.

               2.Om de onafhankelijke en onpartijdige werking van het markttoezicht te waarborgen, zien de Partijen erop toe dat:

               (a)markttoezichtfuncties en conformiteitsbeoordelingsfuncties van elkaar zijn gescheiden, en

               (b)er geen sprake is van belangen die de onpartijdigheid van markttoezichtautoriteiten bij het verrichten van hun controle of toezicht op marktdeelnemers in het gedrang zouden brengen.

               3.De Partijen werken samen en wisselen informatie uit op het gebied van de veiligheid en conformiteit van non-foodproducten, hetgeen met name het volgende kan omvatten:

               (a)markttoezicht en handhavingsactiviteiten en -maatregelen;

               (b)methoden voor risicobeoordeling en productbeproeving;

               (c)gecoördineerde terugroepacties voor producten of andere vergelijkbare acties;

               (d)wetenschappelijke, technische en regelgevingsaangelegenheden, om de veiligheid en conformiteit van non-foodproducten te verbeteren;

               (e)nieuwe kwesties die van groot belang zijn op het gebied van gezondheid en veiligheid;

               (f)met normalisatie verband houdende activiteiten;

               (g)uitwisseling van ambtenaren.

               4.De Partnerschapsraad zal naar zijn beste kunnen in bijlage TBT-XX zo spoedig mogelijk en bij voorkeur binnen zes maanden na de inwerkingtreding van deze overeenkomst, een regeling vaststellen voor de regelmatige uitwisseling van informatie tussen het systeem voor snelle waarschuwing voor non-foodproducten (RAPEX), of de opvolger daarvan, en de gegevensbank voor markttoezicht en productveiligheid die is ingesteld bij de “General Product Safety Regulations 2005” (UK algemene regelgeving inzake productveiligheid 2005), of de opvolger daarvan, inzake de veiligheid van non-foodproducten en daarmee verband houdende preventieve, beperkende en corrigerende maatregelen.

               In de regeling worden de modaliteiten vastgesteld waaronder:

               a) de Unie aan het Verenigd Koninkrijk bepaalde informatie moet verstrekken uit haar RAPEX-waarschuwingssysteem, of de opvolger daarvan, zoals bedoeld in Richtlijn 2001/95/EG van het Europees Parlement en de Raad van 3 december 2001 inzake algemene productveiligheid, of de opvolger daarvan;

               b) het Verenigd Koninkrijk aan de Unie bepaalde informatie moet verstrekken uit zijn databank met betrekking tot markttoezicht en productveiligheid die is ingesteld uit hoofde van de General Product Safety Regulations 2005, of de opvolger daarvan; en

               c) de Partijen elkaar in kennis moeten stellen van eventuele vervolgacties en maatregelen die naar aanleiding van de uitgewisselde informatie worden genomen.

               5.De Partnerschapsraad kan in bijlage TBT-ZZ een regeling vaststellen voor de regelmatige uitwisseling, ook langs elektronische weg, van informatie betreffende andere dan de door lid 4 bestreken maatregelen met betrekking tot niet-conforme non-foodproducten.

               6.Elke Partij gebruikt de overeenkomstig de leden 3, 4 en 5 verkregen informatie uitsluitend voor de bescherming van de consument, de gezondheid, de veiligheid of het milieu.

               7.Elke Partij behandelt de overeenkomstig de leden 3, 4 en 5 verkregen informatie als vertrouwelijk.

               8.De in de leden 4 en 5 bedoelde regelingen bepalen nader welke soort informatie wordt uitgewisseld en wat de modaliteiten zijn voor de uitwisseling en de toepassing van voorschriften inzake vertrouwelijkheid en bescherming van persoonsgegevens.  De Partnerschapsraad is bevoegd besluiten vast te stellen tot vaststelling of wijziging van de regelingen in de bijlagen TBT-XX en TBT-ZZ.

               9.Voor de toepassing van dit artikel wordt onder “markttoezicht” verstaan activiteiten en maatregelen van markttoezicht- en handhavingsautoriteiten, met inbegrip van activiteiten die plaatsvinden en maatregelen die worden genomen in samenwerking met marktdeelnemers, op de grondslag van procedures van een Partij, om die Partij in staat te stellen de veiligheid van producten te monitoren of aan te pakken alsmede de conformiteit ervan aan de vereisten van haar wet- en regelgeving.

               10.Elke Partij ziet erop toe dat de maatregelen die door haar markttoezichtautoriteiten of handhavingsautoriteiten worden genomen om een uit het grondgebied van de andere Partij ingevoerd product uit de handel te nemen of terug te roepen van haar markt, of om het aanbieden van een uit het grondgebied van de andere Partij ingevoerd product op haar markt te verbieden of te beperken, om redenen die verband houden met de niet-naleving van de toepasselijke wetgeving, evenredig zijn, de exacte gronden vermelden waarop de maatregelen zijn gebaseerd en onverwijld aan de betrokken marktdeelnemer worden meegedeeld.

               Artikel TBT.10: Technisch overleg

               1.
                     Indien een Partij van oordeel is dat een ontwerp of voorstel voor een technisch voorschrift of een conformiteitsbeoordelingsprocedure van de andere Partij aanzienlijke gevolgen kan hebben voor de handel tussen de Partijen, kan zij om technisch overleg over deze aangelegenheid verzoeken. Het verzoek wordt schriftelijk ingediend bij de andere Partij en vermeldt:

               (a)de maatregel in kwestie;

               (b)de bepalingen van dit hoofdstuk of van een bijlage bij dit hoofdstuk waarop de bezorgdheid betrekking heeft, en

               (c)de redenen voor het verzoek, met inbegrip van een beschrijving van de punten van zorg van de verzoekende Partij ten aanzien van de maatregel.

               2.Een Partij dient haar verzoek in bij het overeenkomstig artikel TBT.12 [Contactpunten] aangewezen contactpunt van de andere Partij.

               3.Op verzoek van een van de Partijen komen de Partijen binnen 60 dagen na de datum van het verzoek bijeen om de in het verzoek aan de orde gestelde bezwaren persoonlijk of via video- of teleconferentie te bespreken en trachten zij de kwestie zo spoedig mogelijk op te lossen. Indien een verzoekende Partij van mening is dat de zaak dringend is, kan zij verzoeken dat een vergadering binnen een kortere termijn plaatsvindt. In dergelijke gevallen neemt de antwoordende Partij een dergelijk verzoek in welwillende overweging.

               Artikel TBT.11: Samenwerking

               1.De Partijen werken samen op het gebied van technische voorschriften, normen en conformiteitsbeoordelingsprocedures, wanneer dit in hun wederzijds belang is en onverminderd de autonomie van hun respectieve besluitvormings- en rechtsordes. Het Gespecialiseerd Handelscomité voor technische handelsbelemmeringen kan standpunten uitwisselen met betrekking tot de samenwerkingsactiviteiten uit hoofde van dit artikel of van de bijlagen bij dit hoofdstuk.

               2.Voor de toepassing van lid 1 streven de Partijen ernaar samenwerkingsactiviteiten van wederzijds belang in kaart te brengen, te ontwikkelen en te bevorderen. Deze activiteiten kunnen met name betrekking hebben op:

               (a)het uitwisselen van informatie, ervaring en gegevens met betrekking tot technische voorschriften, normen en conformiteitsbeoordelingsprocedures;

               (b)het verzekeren van doeltreffende interactie en samenwerking van hun respectieve regelgevende instanties op internationaal, regionaal of nationaal niveau;

               (c)voor zover mogelijk, het uitwisselen van informatie over internationale overeenkomsten en regelingen betreffende technische handelsbelemmeringen waarbij één of beide Partijen partij zijn dan wel zijn aangesloten, en

               (d)het opzetten van of deelnemen aan initiatieven ter bevordering van de handel.

               3.  Voor de toepassing van dit artikel en de bepalingen inzake samenwerking uit hoofde van de bijlagen bij dit hoofdstuk treedt de Europese Commissie op namens de Europese Unie.

               Artikel TBT.12: Contactpunten

               1.
                     Elke Partij wijst bij de inwerkingtreding van deze overeenkomst een contactpunt voor de uitvoering van dit hoofdstuk aan en stelt de andere Partij in kennis van de contactgegevens voor het contactpunt, met inbegrip van informatie met betrekking tot de betrokken ambtenaren. De Partijen stellen elkaar onverwijld in kennis van wijzigingen van die contactgegevens.

               2.
                     Het contactpunt verstrekt alle door het contactpunt van de andere Partij gevraagde informatie of uitleg met betrekking tot de tenuitvoerlegging van dit hoofdstuk binnen een redelijke termijn en, indien mogelijk, binnen 60 dagen na de datum van ontvangst van het verzoek.

               Artikel TBT.13: Gespecialiseerd Handelscomité voor technische handelsbelemmeringen;

               Het Gespecialiseerd Handelscomité voor technische handelsbelemmeringen ziet toe op de tenuitvoerlegging en de werking van dit hoofdstuk en de bijlagen daarbij en verduidelijkt en behandelt, waar mogelijk, alle kwesties die door een Partij aan de orde worden gesteld in verband met de ontwikkeling, aanneming of toepassing van technische voorschriften, normen en conformiteitsbeoordelingsprocedures uit hoofde van dit hoofdstuk of de TBT-Overeenkomst onverwijld.

               Hoofdstuk 5: Douane en handelsbevordering

               Artikel CUSTMS.1: Doelstelling

               Dit hoofdstuk heeft tot doel:

               a) de samenwerking tussen de Partijen op het gebied van douane en handelsbevordering te versterken en in voorkomend geval passende niveaus van compatibiliteit van hun douanewetgeving en -praktijken te ondersteunen of te handhaven, om ervoor te zorgen dat met de desbetreffende wetgeving en procedures, alsmede de administratieve capaciteit van de desbetreffende overheidsdiensten, de doelstellingen van handelsbevordering worden bereikt, waarbij wordt toegezien op doeltreffende douanecontroles en de doeltreffende handhaving van de douanewetgeving en handelsgerelateerde wet- en regelgeving, de passende bescherming van de veiligheid en zekerheid van de burgers, de naleving van verbodsbepalingen alsmede de eerbiediging van beperkingen en van de financiële belangen van de Partijen;

                b) de administratieve samenwerking tussen de Partijen op het gebied van de btw en de wederzijdse bijstand inzake vorderingen in verband met belastingen en rechten te versterken;

               c) erop toe te zien dat de wetgeving van elke Partij niet-discriminerend is en dat de douaneprocedures zijn gebaseerd op het gebruik van moderne methoden en doeltreffende controles om fraude te bestrijden en de legitieme handel te bevorderen, en

               d) erop toe te zien dat legitieme doelstellingen van overheidsbeleid, ook met betrekking tot veiligheid, zekerheid en fraudebestrijding, op generlei wijze in het gedrang komen.

               Artikel CUSTMS.1a: Definities

               Voor de toepassing van dit hoofdstuk, BIJLAGE CUSTMS-1 [Geautoriseerde marktdeelnemers], het Protocol betreffende wederzijdse administratieve bijstand in douanezaken en het Protocol betreffende de administratieve samenwerking en de bestrijding van fraude op het gebied van de belasting over de toegevoegde waarde en betreffende de wederzijdse bijstand bij de invordering van schuldvorderingen in verband met belastingen en rechten zijn de volgende definities van toepassing:

               (a)“Overeenkomst inzake inspectie voor verzending”: de Overeenkomst inzake inspectie voor verzending, die is neergelegd in bijlage 1A bij de WTO-Overeenkomst;

               (b)“ATA- en Istanbul-Overeenkomsten”: de Douaneovereenkomst inzake het carnet ATA voor de tijdelijke invoer van goederen, gedaan te Brussel op 6 december 1961, en de Overeenkomst van Istanbul inzake tijdelijke invoer, gedaan te Istanbul op 26 juni 1990;

               (c)“Overeenkomst gemeenschappelijke regeling douanevervoer”: de Overeenkomst van 20 mei 1987 betreffende een gemeenschappelijke regeling inzake douanevervoer;

               (d)“Customs Data Model van de WDO”: de bibliotheek van gegevenscomponenten en elektronische modellen voor de uitwisseling van bedrijfsgegevens en de opstelling van internationale normen inzake gegevens en informatie die worden gebruikt bij facilitatie door regelgeving en controles in de wereldhandel, zoals van tijd tot tijd door het Data Model Project Team van de WDO gepubliceerd;

               (e)“douanewetgeving” de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen die op het grondgebied van een van de Partijen van toepassing zijn op de binnenkomst of de invoer, de uitgang of de uitvoer, de doorvoer van goederen en de plaatsing van goederen onder enige andere douaneregeling of -procedure, met inbegrip van verbods-, beperkings- en controlemaatregelen;

               (f)“informatie”: alle gegevens, documenten, afbeeldingen, verslagen, mededelingen of gewaarmerkte kopieën, in ongeacht welk formaat, ook in elektronisch formaat, al dan niet verwerkt of geanalyseerd;

               (g)“persoon”: elke persoon als omschreven in artikel OTH.1 [Definities], punt m), van titel XVII [OVERIGE BEPALINGEN]
                  5
               ;

               (h) “SAFE-Framework”: het SAFE Framework of Standards to Secure and Facilitate Global Trade, dat tijdens de zitting van de Werelddouaneorganisatie in juni 2005 in Brussel is aangenomen en van tijd tot tijd is bijgewerkt, en

               (i)“WTO-Overeenkomst inzake handelsfacilitatie”: de Overeenkomst inzake handelsfacilitatie, gehecht aan het Protocol tot wijziging van de WTO-Overeenkomst (besluit van 27 november 2014).

               Artikel CUSTMS.2: Samenwerking op douanegebied

               1.De desbetreffende autoriteiten van de Partijen werken samen op douanegebied om de doelstellingen die zijn neergelegd in artikel CUSTMS.1 [Doelstelling] te ondersteunen, met inachtneming van de middelen van hun respectieve autoriteiten. Met het oog op de toepassing van deze titel [Handel in goederen] is de Overeenkomst inzake de vereenvoudiging van de formaliteiten in het goederenverkeer van 20 mei 1987 van toepassing.

               2.De Partijen ontwikkelen een samenwerking, onder meer op de volgende terreinen:

               (a)uitwisseling van informatie over douanewetgeving, de tenuitvoerlegging van de douanewetgeving en de douaneprocedures, met name op de volgende gebieden:

               i) de vereenvoudiging en modernisering van de douaneprocedures;

               ii) de facilitatie van doorvoer en overlading;

               iii) betrekkingen met het bedrijfsleven, en

               iv) veiligheid van de toeleveringsketen en risicobeheer;

               (b)samenwerking rond de douanegerelateerde aspecten van de beveiliging en facilitatie van de internationale handelstoeleveringsketen overeenkomstig het SAFE-kader;

               (c)de ontwikkeling van gezamenlijke initiatieven overwegen op het gebied van invoer-, uitvoer- en andere douaneprocedures, waaronder technische bijstand, alsmede om het bedrijfsleven een doeltreffende dienstverlening aan te bieden;

               (d)versterking van hun samenwerking op douanegebied in internationale organisaties zoals de WTO en de WDO, en uitwisseling van informatie of het houden van besprekingen met het oog op de vaststelling, waar mogelijk, van gemeenschappelijke standpunten in die internationale organisaties en in UNCTAD, VN/ECE;

               (e)het streven naar harmonisering van hun gegevensvereisten met betrekking tot invoer-, uitvoer- en andere douaneprocedures, door gemeenschappelijke normen en gegevenselementen toe te passen overeenkomstig het Customs Data Model van de WDO;

               (f)versterking van hun samenwerking op het gebied van risicobeheertechnieken, onder meer door het uitwisselen van beste praktijken en, in voorkomend geval, risico-informatie en resultaten van controles. Waar relevant en passend kunnen de Partijen tevens wederzijdse erkenning overwegen van risicobeheertechnieken, risiconormen en controles en douaneveiligheidsmaatregelen; de Partijen kunnen, waar dit relevant en passend is, ook de ontwikkeling overwegen van compatibele risicocriteria en -normen, controlemaatregelen en prioritaire controlegebieden;

               (g)vaststelling van wederzijdse erkenning van programma’s voor geautoriseerde marktdeelnemers om de handel te beveiligen en te bevorderen;

               (h)het bevorderen van samenwerking tussen douanediensten en andere overheidsautoriteiten of -instanties met betrekking tot programma’s voor geautoriseerde marktdeelnemers, hetgeen onder meer kan worden bereikt door overeenstemming te bereiken over de hoogste normen, de toegang tot voordelen te vergemakkelijken en onnodige doublures tot een minimum te beperken;

               (i)de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten door douaneautoriteiten, met inbegrip van de uitwisseling van informatie en beste praktijken bij douaneoperaties, met bijzondere aandacht voor de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten;

               (j)de instandhouding, in voorkomend geval en indien uitvoerbaar, van compatibele douaneprocedures, met inbegrip van de toepassing van één enkel administratief document voor douaneaangifte, en

               (k)de uitwisseling, waar relevant in voorkomend geval en uit hoofde van overeen te komen regelingen, van bepaalde categorieën douanegerelateerde informatie tussen de douaneautoriteiten van de Partijen, door gestructureerde en periodieke communicatie, met het oog op verbetering van het risicobeheer en de doeltreffendheid van de douanecontroles, gericht op risicogoederen wat betreft belastinginning of veiligheid en zekerheid, waarbij de legitieme handel wordt bevorderd; dergelijke uitwisselingen kunnen betrekking hebben op gegevens uit de aangiften ten uitvoer en ten invoer betreffende de handel tussen de Partijen, met de mogelijkheid om, door middel van proefprojecten, de ontwikkeling van interoperabele mechanismen te onderzoeken om overlapping bij de indiening van dergelijke informatie te voorkomen. Uitwisselingen in het kader van dit punt laten de uitwisseling van informatie die tussen de Partijen kan plaatsvinden op grond van het Protocol betreffende wederzijdse administratieve bijstand in douanezaken onverlet.

               3.Onverminderd de andere vormen van samenwerking waarin deze overeenkomst voorziet, verlenen de douaneautoriteiten van de Partijen elkaar wederzijdse administratieve bijstand in de onder dit hoofdstuk vallende aangelegenheden, in overeenstemming met het Protocol betreffende wederzijdse administratieve bijstand in douanezaken.

               4.Op elke uitwisseling van informatie tussen de Partijen uit hoofde van dit hoofdstuk zijn de voorschriften voor de geheimhouding en bescherming van informatie zoals vervat in artikel 12 van het Protocol betreffende wederzijdse administratieve bijstand in douanezaken [Uitwisseling van inlichtingen en vertrouwelijkheid], mutatis mutandis, alsmede de vereisten inzake vertrouwelijkheid en privacy die zijn neergelegd in de wetgeving van de Partijen, van toepassing.

               Artikel CUSTMS.3: Douane- en andere handelsgerelateerde wetgeving en procedures

               1.Elke Partij ziet erop toe dat haar douanebepalingen en -procedures:

               (a)in overeenstemming zijn met de internationale instrumenten en normen die op het gebied van douane en handel van toepassing zijn, waaronder de WTO-Overeenkomst inzake handelsfacilitatie, de materiële elementen van de Herziene Overeenkomst van Kyoto inzake de vereenvoudiging en harmonisatie van douaneprocedures, het Internationaal Verdrag betreffende het geharmoniseerd systeem inzake de omschrijving en codering van goederen, alsmede het SAFE-Framework en het Customs Data Model van de WDO;

               (b)voorzien in bescherming en bevordering van de legitieme handel, rekening houdend met de ontwikkeling van handelspraktijken, door middel van doeltreffende handhaving, ook in geval van inbreuken op haar wet- en regelgeving, belastingontduiking en smokkel, en door ervoor te zorgen dat de wettelijke voorschriften worden nageleefd;

               (c)gebaseerd zijn op wetgeving die evenredig en niet-discriminerend is, geen onnodige last aan marktdeelnemers oplegt, voorziet in verdere facilitatie voor marktdeelnemers met een hoog nalevingsniveau, met inbegrip van een gunstige behandeling met betrekking tot douanecontroles voorafgaand aan de vrijgave van goederen, en die garanties biedt tegen fraude en onrechtmatige of schadelijke activiteiten, en tegelijk een hoog niveau van bescherming van de veiligheid en zekerheid van de burgers, de naleving van verbodsbepalingen alsmede de eerbiediging van beperkingen en van de financiële belangen van de Partijen waarborgt, en

               (d)regels bevatten die waarborgen dat de straffen voor overtredingen van douaneregelgeving of procedurele voorschriften evenredig en niet-discriminerend zijn en dat de oplegging van die straffen niet tot onnodige vertragingen leidt.

               Elke Partij dient haar wetgeving en douaneprocedures periodiek te evalueren. Douaneprocedures moeten ook op voorspelbare, consistente en transparante wijze worden toegepast.

               2.Teneinde de werkmethoden te verbeteren en te zorgen voor een niet-discriminatoire, transparante, efficiënte en integere werkwijze waarvoor verantwoording wordt afgelegd, zal elke Partij:

               (a)waar mogelijk, de eisen en formaliteiten met betrekking tot de snelle vrijgave en douane-afhandeling van goederen vereenvoudigen en evalueren;

               (b)ernaar streven de door de douane en andere diensten gestelde eisen ten aanzien van verlangde gegevens en documentatie verder te vereenvoudigen en te standaardiseren, en

               (c)de coördinatie tussen alle grensinstanties, zowel intern als grensoverschrijdend, bevorderen om het proces van grensoverschrijding te vergemakkelijken en de controle te versterken, waarbij gezamenlijke grenscontroles waar dit haalbaar en passend is, in aanmerking worden genomen.

               Artikel CUSTMS.4: Vrijgave van goederen

               1.Elke Partij stelt douaneprocedures in dan wel handhaaft douaneprocedures die:

               a)
                     voorzien in de onmiddellijke vrijgave van goederen binnen een tijdvak dat niet langer is dan noodzakelijk om te waarborgen dat aan haar wet- en regelgeving wordt voldaan;

               b)
                     voorzien in voorafgaande elektronische indiening en verwerking van documenten en alle andere vereiste informatie vóór de aankomst van de goederen, zodat goederen onmiddellijk na aankomst kunnen worden vrijgegeven indien er geen risico is vastgesteld aan de hand van een risicoanalyse of indien geen steekproefsgewijze of andere controles hoeven te worden uitgevoerd;

               c)
                     voorzien in de mogelijkheid dat in voorkomend geval en indien aan de noodzakelijke voorwaarden is voldaan, de goederen op de eerste plaats van aankomst in het vrije verkeer kunnen worden gebracht, en

               d)
                     die de vrijgave van goederen mogelijk maken vóór de definitieve vaststelling van douanerechten, belastingen, retributies en heffingen, indien deze vaststelling niet vóór of bij aankomst of zo snel mogelijk na aankomst plaatsvindt voor zover aan alle andere wettelijke voorschriften is voldaan.

               2.Als voorwaarde voor een dergelijke vrijgave kan elke Partij een zekerheid eisen voor elk bedrag dat nog niet is vastgesteld in de vorm van een zekerheid, een borgsom of een ander passend instrument waarin haar wet- en regelgeving voorziet. Een dergelijke garantie mag niet uitgaan boven het bedrag dat de Partij verlangt ter verzekering van de betaling van de douanerechten, belastingen, retributies en heffingen die uiteindelijk worden verschuldigd voor de goederen waarvoor garantie is gesteld. De zekerheid wordt vrijgegeven wanneer zij niet langer vereist is.

               3.De Partijen zien erop toe dat de douanediensten en andere autoriteiten die belast zijn met de grenscontroles en de procedures voor invoer, uitvoer en doorvoer van goederen, met elkaar samenwerken en hun activiteiten coördineren teneinde de handel te bevorderen en de vrijgave van goederen te bespoedigen.

               Artikel CUSTMS.5: Vereenvoudigde douaneprocedures

               1.Elke Partij streeft naar vereenvoudiging van haar vereisten en formaliteiten voor douaneprocedures met het oog op een besparing van tijd en kosten voor handelaren of marktdeelnemers, met inbegrip van kleine en middelgrote ondernemingen.

               2.Elke Partij stelt maatregelen vast dan wel handhaaft maatregelen op grond waarvan handelaren of marktdeelnemers die voldoen aan de in haar wet- en regelgeving vermelde criteria, voor verdere vereenvoudiging van douaneprocedures in aanmerking kunnen komen. Deze maatregelen kunnen onder meer betrekking hebben op:

               (a)douaneaangiften die een beperkte reeks gegevens of bewijsstukken bevatten;

               (b)periodieke douaneaangiften voor de bepaling en betaling van douanerechten en belastingen met betrekking tot meerdere invoerhandelingen binnen een bepaald tijdvak, na de vrijgave van die ingevoerde goederen;

               (c)zelfberekening en uitstel van betaling van douanerechten en belastingen tot na de vrijgave van die ingevoerde goederen, en

               (d)gebruikmaking van een zekerheid met een beperkte waarde of een ontheffing van de verplichting tot zekerheidstelling.

               3.Wanneer een Partij ervoor kiest een van deze maatregelen vast te stellen, biedt zij, waar dat door die Partij passend en uitvoerbaar wordt geacht en in overeenstemming met haar wet- en regelgeving, deze vereenvoudigingen aan alle handelaren aan die aan de desbetreffende criteria voldoen.

               Artikel CUSTMS.6: Doorvoer en overlading

               1.Voor de toepassing van artikel GOODS.4bis [Vrijheid van doorvoer], is de Overeenkomst gemeenschappelijke regeling douanevervoer van toepassing.

               2.Elke Partij draagt zorg voor de facilitatie en doeltreffende controle van de overlading en doorvoer over haar respectieve grondgebied.

               3.Elke Partij bevordert regionale regelingen inzake douanevervoer en legt deze ten uitvoer om de handel te bevorderen in overeenstemming met de Overeenkomst gemeenschappelijke regeling douanevervoer.

               4.Elke Partij ziet erop toe dat alle betrokken instanties en diensten op haar respectieve grondgebied samenwerken en coördineren om de doorvoer te vergemakkelijken.

               5.Elke Partij staat toe dat voor invoer bestemde goederen binnen haar grondgebied worden vervoerd onder douanetoezicht van een douanekantoor van binnenkomst naar een ander douanekantoor op haar grondgebied vanwaar de goederen zouden worden vrijgegeven of ingeklaard.

               Artikel CUSTMS.7: Risicobeheer

               1.Elke Partij stelt een systeem voor risicobeheer voor douanecontroles vast of handhaaft dit om de waarschijnlijkheid en de gevolgen van een gebeurtenis te verminderen die de correcte toepassing van de douanewetgeving in de weg zou staan, de financiële belangen van de Partijen in gevaar zou brengen of een bedreiging zou vormen voor de veiligheid en zekerheid van de Partijen en hun ingezetenen, voor de gezondheid van mensen, dieren of planten, voor het milieu of voor consumenten.

               2.Douanecontroles, met uitzondering van steekproefsgewijze controles, worden primair gebaseerd op risicoanalyse met behulp van elektronische gegevensverwerkingstechnieken.

               3.Elke Partij ontwerpt en past het risicobeheer op zodanige wijze toe dat willekeurige of ongerechtvaardigde discriminatie of verkapte beperkingen van de internationale handel worden vermeden.

               4.Elke Partij concentreert de douanecontroles en andere relevante grenscontroles op zendingen met een hoog risico en bespoedigt de vrijgave van zendingen met een laag risico. Elke Partij kan als onderdeel van haar risicobeheer zendingen ook op steekproefbasis voor dergelijke controles selecteren.

               5.Elke Partij baseert haar risicobeheer op een beoordeling van de risico’s aan de hand van passende selectiecriteria.

               Artikel CUSTMS.8: Controle na douaneafhandeling

               1.Ter bespoediging van de vrijgave van de goederen voorziet elke Partij in een controle na douaneafhandeling, of handhaaft deze, teneinde de naleving van de douane- en andere daarmee verband houdende wet- en regelgeving te verzekeren.

               2.Elke Partij selecteert personen of zendingen voor controles na douaneafhandeling op risicogebaseerde wijze, waarbij ook gebruik kan worden gemaakt van passende selectiecriteria. Elke Partij voert de controles na douaneafhandeling op transparante wijze uit. Wanneer een persoon bij het controleproces betrokken is en de controle uitsluitsel heeft gegeven, stelt de Partij de persoon wiens administratie het voorwerp van de controle is, onverwijld in kennis van de resultaten, zijn rechten en plichten alsmede de redenen voor de resultaten.

               3.De informatie die is verkregen bij controles na douaneafhandeling kan worden gebruikt in verdere administratieve of gerechtelijke procedures.

               4.De Partijen maken voor zover uitvoerbaar gebruik van de resultaten van de controle na douaneafhandeling voor risicobeheerdoeleinden.

               Artikel CUSTMS.9: Geautoriseerde marktdeelnemers

               1.Elke Partij houdt een partnerschapsprogramma bij voor marktdeelnemers die voldoen aan de in bijlage CUSTMS-1 [Geautoriseerde marktdeelnemers] gespecificeerde criteria.

               2.De Partijen erkennen hun respectieve programma’s voor geautoriseerde marktdeelnemers in overeenstemming met bijlage CUSTMS-1 [Geautoriseerde marktdeelnemers].

               Artikel CUSTMS.10: Bekendmaking en beschikbaarheid van informatie

               1.Elke Partij ziet erop toe dat haar douanewetgeving en overige handelsgerelateerde wet- en regelgeving alsmede haar algemene administratieve procedures en relevante algemeen toepasselijke informatie die betrekking hebben op de handel worden bekendgemaakt en voor alle belanghebbenden gemakkelijk beschikbaar en toegankelijk zijn, onder meer, indien van toepassing, via het internet.

               2.Elke Partij maakt nieuwe wetgeving en algemene procedures op het gebied van douane- en handelsfacilitatie-aangelegenheden onverwijld en zo vroeg mogelijk vóór de inwerkingtreding van die wetgeving en procedures bekend, en maakt wijzigingen en interpretaties van die wetgeving en procedures onverwijld bekend. Een dergelijke bekendmaking omvat:

               (a)relevante mededelingen van administratieve aard;

               (b)de procedures bij invoer, uitvoer en doorvoer (met inbegrip van de procedures bij binnenkomst via havens, luchthavens en andere punten van binnenkomst), en de daarvoor vereiste formulieren en documenten;

               (c)de toegepaste tarieven wat betreft rechten en belastingen van welke aard ook ter zake van of in verband met de invoer of uitvoer;

               (d)de retributies en heffingen die worden opgelegd door of voor overheidsinstanties ter zake van of in verband met de invoer, uitvoer of doorvoer;

               (e)de voorschriften voor de indeling of waardebepaling van producten voor douanedoeleinden;

               (f)de algemeen toepasselijke wetten, regelingen en administratieve besluiten van algemene toepassing die betrekking hebben op de oorsprongsregels;

               (g)de beperkingen of verboden met betrekking tot invoer, uitvoer of doorvoer;

               (h)de sanctiebepalingen ten aanzien van niet-inachtneming van de invoer-, uitvoer- of doorvoerformaliteiten;

               (i)bezwaar- en beroepsprocedures;

               (j)de overeenkomsten of delen daarvan met welk land of welke landen dan ook in verband met de invoer, uitvoer of doorvoer;

               (k)de procedures voor het beheer van tariefcontingenten;

               (l)de openingstijden en werkwijzen van douanekantoren in havens en bij grensposten, en

               (m)de contactpunten voor verzoeken om informatie.

               3.Elke Partij ziet erop toe dat er een redelijke tijdspanne ligt tussen de bekendmaking en de inwerkingtreding van nieuwe of gewijzigde wetgeving, procedures en retributies of heffingen.

               4.Elke Partij stelt via internet het volgende ter beschikking:

               (a)een beschrijving van de invoer-, uitvoer- en doorvoerprocedures, met inbegrip van bezwaar- en beroepsprocedures, informatie over de praktische stappen die nodig zijn voor in- en uitvoer en voor doorvoer;

               (b)de formulieren en documenten die nodig zijn voor de invoer in, de uitvoer uit of de doorvoer door het grondgebied van die Partij, en

               (c)de contactgegevens van de informatiepunten.

               Elke Partij ziet erop toe dat de in de eerste alinea, punten a), b) en c), bedoelde beschrijvingen, formulieren, documenten en informatie worden bijgewerkt.

               5.Elke Partij richt een of meer informatiepunten op of houdt deze in stand om vragen van overheden, handelaren en andere belanghebbenden over douane- en andere handelsgerelateerde aangelegenheden binnen een redelijke termijn te beantwoorden. De Partijen eisen geen betaling van een retributie voor het beantwoorden van verzoeken om informatie.

               Artikel CUSTMS.11: Voorafgaande besluiten

               1.Elke Partij stelt via haar douaneautoriteiten naar aanleiding van een aanvraag van marktdeelnemers voorafgaande beslissingen vast waarin wordt aangegeven welke behandeling aan de betrokken goederen wordt toegekend. Dergelijke beslissingen worden schriftelijk of in elektronische vorm op een tijdsgebonden wijze gegeven en bevatten alle nodige informatie overeenkomstig de wetgeving van de Partij van afgifte.

               2.Voorafgaande beslissingen zijn geldig voor een periode van ten minste drie jaar vanaf de aanvangsdatum van de geldigheid ervan, tenzij de beslissing niet meer in overeenstemming is met het recht of de feiten, of de omstandigheden die aan de oorspronkelijke beslissing ten grondslag liggen, gewijzigd zijn.

               3.Een Partij kan weigeren een voorafgaande beslissing te geven indien de in de aanvraag opgeworpen vraag voorwerp is van een administratieve of rechterlijke toetsing, of indien de aanvraag geen betrekking heeft op een voorgenomen gebruik van de voorafgaande beslissing of op enig voorgenomen gebruik van een douaneprocedure. Wanneer een Partij weigert een voorafgaande beslissing vast te stellen, stelt zij de aanvrager hiervan onverwijld schriftelijk in kennis, met vermelding van de relevante feiten en de redenen voor haar besluit.

               4.Elke Partij maakt ten minste het volgende bekend:

               (a)de vereisten voor het aanvragen van een voorafgaande beslissing, met inbegrip van de te verstrekken informatie en het formaat;

               (b)de termijn waarbinnen zij een voorafgaande beslissing zal afgeven, en

               (c)de periode gedurende welke de voorafgaande beslissing geldig is.

               5.Wanneer een Partij een voorafgaande beslissing intrekt, wijzigt, ongeldig of nietig verklaart, stelt zij de aanvrager hiervan schriftelijk in kennis, met vermelding van de relevante feiten en de redenen voor haar besluit. Een Partij kan een voorafgaande beslissing alleen met terugwerkende kracht intrekken, wijzigen of ongeldig of nietig verklaren wanneer deze was gebaseerd op onvolledige, onjuiste, bedrieglijke of misleidende informatie.

               6.Een door een Partij vastgestelde voorafgaande beslissing is voor die Partij bindend ten aanzien van de aanvrager die om de voorafgaande beslissing heeft verzocht. De Partij kan bepalen dat de voorafgaande beslissing bindend is voor de aanvrager.

               7. Elke Partij verstrekt, op schriftelijk verzoek van de houder, een herziening van het voorafgaande beslissing of van een besluit tot intrekking, wijziging, intrekking of ongeldigverklaring van een voorafgaande beslissing.

               8. Elke Partij maakt informatie over voorafgaande beslissingen openbaar, rekening houdend met de noodzaak om persoonlijke en commercieel vertrouwelijke informatie te beschermen.

               9. Voorafgaande beslissingen worden afgegeven met betrekking tot:

               a) de tariefindeling van goederen;

               b) de oorsprong van de goederen, en

               c) elke andere aangelegenheid waarover de Partijen overeenstemming kunnen bereiken.

               Artikel CUSTMS.12: Douane-expediteurs

               De douanevoorschriften en -procedures van een Partij schrijven geen verplichte gebruikmaking van douane-expediteurs of andere agenten voor. Elke Partij maakt haar maatregelen inzake de gebruikmaking van douane-expediteurs bekend. Elke Partij past transparante, niet-discriminerende en evenredige voorschriften toe indien en wanneer zij douane-expediteurs een toelating verleent.

               Artikel CUSTMS.13: Inspectie vóór verzending

               Een Partij eist noch verplichte uitvoering van inspecties vóór verzending zoals gedefinieerd in de WTO-overeenkomst inzake inspectie vóór verzending, noch verplichte uitvoering van enige andere inspectieactiviteit door particuliere ondernemingen op de plaats van bestemming vóór douaneafhandeling.

               Artikel CUSTMS.14: Toetsing en beroep

               1.Elke Partij voorziet in doeltreffende, snelle, niet-discriminerende en gemakkelijk toegankelijke procedures die de uitoefening van het recht van beroep tegen administratief handelen, administratieve besluiten en besluiten van de douaneautoriteiten of andere bevoegde instanties betreffende de in-, uit- of doorvoer van goederen waarborgen.

               2.De in lid 1 bedoelde procedures omvatten:

               (a)administratief beroep bij of administratieve toetsing door een hoger bestuursorgaan of een bestuursorgaan dat onafhankelijk is van de functionaris of de dienst die het besluit heeft genomen; en

               (b)beroep in rechte tegen of rechterlijke toetsing van het besluit.

               3.Elke Partij ziet erop toe dat in het geval dat de beslissing over het beroep of de toetsing uit hoofde van lid 2, punt a), niet binnen de in haar wet- en regelgeving vastgestelde termijn of niet zonder onnodige vertraging wordt gegeven, de indiener in overeenstemming met de wet- en regelgeving van die Partij het recht heeft om verder administratief beroep of beroep in rechte in te stellen of te verzoeken om toetsing of enige andere rechtsbedeling bij een rechterlijke instantie.

               4.Elke Partij ziet erop toe dat de indiener in kennis wordt gesteld van de redenen voor het administratieve besluit, zodat die persoon indien nodig gebruik kan maken van de beroeps- of toetsingsprocedures.

               Artikel CUSTMS.15: Relaties met bedrijfsleven

               1.Elke Partij houdt tijdig en regelmatig overleg met vertegenwoordigers van de handel over wetsvoorstellen en algemene procedures met betrekking tot douane- en handelsfacilitatie-aangelegenheden. Elke Partij handhaaft met dit doel voor ogen passend overleg tussen de diensten en het bedrijfsleven.

               2.Elke Partij ziet erop toe dat haar eisen en procedures op douanegebied en aanverwante gebieden blijven aansluiten op de behoeften van de handel, dat hierbij de beste praktijken worden gevolgd en dat de handel hierdoor zo min mogelijk wordt beperkt.

               Artikel CUSTMS.16: Tijdelijke toelating

               1.Voor de toepassing van dit artikel wordt onder “tijdelijke invoer” verstaan de douaneregeling waaronder bepaalde goederen, met inbegrip van vervoermiddelen, in een douanegebied kunnen worden binnengebracht met voorwaardelijke vrijstelling van de betaling van rechten en heffingen bij invoer en zonder de toepassing van invoerverboden of -beperkingen van economische aard, op voorwaarde dat de goederen voor een bepaald doel worden ingevoerd en bestemd zijn om binnen een bepaalde termijn te worden wederuitgevoerd zonder dat zij een wijziging hebben ondergaan, met uitzondering van een normale waardevermindering als gevolg van het gebruik dat van die goederen is gemaakt.

               2.Elke Partij staat tijdelijke toelating toe, met volledige voorwaardelijke vrijstelling van rechten en heffingen bij invoer en zonder toepassing van invoerbeperkingen of -verboden van economische aard, zoals bepaald in haar wet- en regelgeving, voor de volgende soorten goederen:

               (a)goederen die bestemd zijn om op tentoonstellingen, beurzen, bijeenkomsten of soortgelijke evenementen te worden tentoongesteld of gebruikt (goederen bestemd voor uitstalling of demonstratie tijdens een evenement; goederen die bestemd zijn om te worden gebruikt in verband met het tonen van buitenlandse producten tijdens een evenement; apparatuur, met inbegrip van vertolkingsapparatuur, toestellen voor geluids- en beeldopname en films van educatieve, wetenschappelijke of culturele aard, bestemd voor gebruik op internationale bijeenkomsten, conferenties of congressen); producten die tijdens het evenement incidenteel uit tijdelijk ingevoerde goederen zijn verkregen als gevolg van de demonstratie van uitgestalde machines of apparaten;

               (b)beroepsuitrusting (apparatuur voor de pers, voor geluids- of televisie-uitzendingen die nodig is voor vertegenwoordigers van de pers, omroeporganisaties of televisie-omroeporganisaties die het grondgebied van een ander land bezoeken om verslag uit te brengen, teneinde materiaal voor bepaalde programma’s uit te zenden of op te nemen; filmmateriaal dat nodig is voor een persoon die het grondgebied van een ander land bezoekt om een bepaalde film of films te maken; alle andere uitrusting die nodig is voor de uitoefening van de oproep-, handels- of beroepsactiviteit van een persoon die het grondgebied van een ander land bezoekt om een bepaalde taak uit te voeren, voor zover zij niet bestemd is voor de industriële vervaardiging of verpakking van goederen of (behalve in het geval van handgereedschap) voor de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen, voor de bouw, de reparatie of het onderhoud van gebouwen of voor grondverzet en soortgelijke projecten; hulptoestellen voor bovengenoemde apparatuur, en toebehoren daarvoor); onderdelen die worden ingevoerd voor de reparatie van tijdelijk toegelaten beroepsuitrusting;

               (c)goederen die in het kader van een handelsactiviteit worden ingevoerd, maar waarvan de invoer op zich geen handelsverrichting is (verpakkingsmiddelen die gevuld worden ingevoerd voor wederuitvoer leeg of gevuld, of leeg worden ingevoerd voor wederuitvoer gevuld; containers, al dan niet gevuld met goederen, en toebehoren en uitrusting voor tijdelijk toegelaten containers, die hetzij met een container worden ingevoerd om afzonderlijk of met een andere container te worden wederuitgevoerd, hetzij afzonderlijk worden ingevoerd met het oog op wederuitvoer met een container en onderdelen die bestemd zijn voor de reparatie van containers waarvoor tijdelijke invoer is toegestaan; pallets; monsters; reclamefilms; andere goederen die in het kader van een handelsactiviteit worden ingevoerd);

               (d)goederen die in verband met een fabricagehandeling worden ingevoerd (matrijzen, blokken, platen, vormen, tekeningen, schema’s, modellen en dergelijke artikelen; meet-, controle- en verificatie-instrumenten en andere soortgelijke artikelen; speciaal gereedschap en instrumenten, ingevoerd voor gebruik tijdens een fabricageproces); vervangende productiemiddelen (instrumenten, apparaten en machines die door een leverancier of hersteller aan een klant ter beschikking worden gesteld in afwachting van de levering of reparatie van soortgelijke goederen);

               (e)goederen die uitsluitend voor educatieve, wetenschappelijke of culturele doeleinden worden ingevoerd (wetenschappelijk materiaal, pedagogisch materiaal, welzijnsmateriaal voor zeelieden en alle andere goederen die worden ingevoerd in verband met educatieve, wetenschappelijke of culturele activiteiten); vervangingsonderdelen voor wetenschappelijk materiaal en pedagogisch materiaal waarvoor tijdelijke invoer is toegestaan; gereedschap dat speciaal is ontworpen voor het onderhoud, het controleren, het meten of het herstellen van dergelijke uitrusting;

               (f)persoonlijke bezittingen (alle nieuwe of gebruikte artikelen die een reiziger redelijkerwijs tijdens de reis voor persoonlijk gebruik nodig kan hebben, rekening houdend met alle omstandigheden waaronder deze reis plaatsvindt, met uitsluiting van goederen die voor commerciële doeleinden worden ingevoerd); goederen de worden ingevoerd voor sportdoeleinden (sportartikelen die en ander materiaal dat door reizigers tijdens sportwedstrijden of -demonstraties of tijdens trainingen die in het grondgebied van tijdelijke toelating plaatsvinden, worden gebruikt);

               (g)toeristisch reclamemateriaal (goederen ingevoerd met als doel het publiek te bewegen tot het bezoeken van een ander land, met name tot het bijwonen van in dat land te houden bijeenkomsten of manifestaties met een cultureel, godsdienstig, toeristisch, sportief of beroepsmatig karakter);

               (h)goederen die worden ingevoerd voor humanitaire doeleinden (medisch, chirurgisch en laboratoriummaterieel en hulpzendingen, zoals voertuigen en andere vervoermiddelen, dekens, tenten, geprefabriceerde huizen of andere goederen die in eerste instantie noodzakelijk zijn en die als hulp worden doorgegeven aan personen die getroffen zijn door natuurrampen en soortgelijke rampen); en

               (i)dieren die worden ingevoerd voor specifieke doeleinden (dressage, opleiding, fokken, schieten of wegen, diergeneeskundige behandeling, testen (bijvoorbeeld met het oog op aankoop), deelname aan shows, tentoonstellingen, wedstrijden, competities of demonstraties, amusement (circusdieren enz.), rondreizen (inclusief gezelschapsdieren van reizigers), uitoefening van functies (politiehonden of -paarden); detectiehonden, blindengeleidehonden enz.), reddingsoperaties, transhumance of begrazing, uitvoering van werkzaamheden of vervoer, medische doeleinden (levering van slangengif enz.).

               3.Elke Partij aanvaardt, voor de tijdelijke invoer van de in lid 2 bedoelde goederen en ongeacht hun oorsprong, een carnet dat als voorgeschreven voor de toepassing van de ATA- en Istanbul-Overeenkomsten in de andere Partij is afgegeven, daar is bekrachtigd en gegarandeerd door een vereniging die deel uitmaakt van de internationale garantieketen, is gecertificeerd door de bevoegde autoriteiten en geldig is in het douanegebied van de Partij van invoer.

               Artikel CUSTMS 17. Eén loket

               Elke Partij streeft ernaar één-loketsystemen op te zetten of te handhaven, waardoor het de handelaren mogelijk is de voor de invoer, uitvoer of doorvoer van goederen vereiste documenten en/of gegevens via één toegangspunt bij de deelnemende autoriteiten of instanties in te dienen.

               Artikel CUSTMS 18. Facilitatie van roll-on, roll-off-verkeer

               1.
                     De Partijen erkennen het grote aantal overtochten over zee en met name het grote volume aan roll-on, roll-off-verkeer tussen hun respectieve douanegebieden, en komen overeen samen te werken om dergelijk verkeer en andere alternatieve vervoerswijzen te faciliteren.

               2.
                     De Partijen erkennen:

               (a)het recht van elke Partij om handelsfaciliterende douaneformaliteiten en -procedures voor het handelsverkeer tussen de Partijen vast te stellen binnen hun respectieve rechtskaders, en

               (b)het recht van havens, havenautoriteiten en marktdeelnemers om binnen het kader van de rechtsordes van hun respectieve Partijen op te treden in overeenstemming met hun regels en hun exploitatie- en bedrijfsmodellen.

               3.
                     Daartoe zullen de Partijen:

               a)
                     procedures instellen of handhaven die het mogelijk maken invoerdocumenten en andere vereiste informatie, met inbegrip van ladinglijsten, verstrekken, teneinde vóór de aankomst van de goederen te beginnen met de verwerking daarvan om de vrijgave van de goederen bij aankomst te bespoedigen, en

               b)
                     zich ertoe verbinden het gebruik van de procedure voor douanevervoer door de marktdeelnemers te vergemakkelijken, met inbegrip van vereenvoudigingen van de procedure voor douanevervoer zoals voorzien in de Overeenkomst gemeenschappelijke regeling douanevervoer.

               4.
                     De Partijen komen overeen samenwerking tussen hun respectieve douaneautoriteiten op bilaterale zeeroutes aan te moedigen en informatie uit te wisselen over de werking van de havens die het verkeer tussen hen behandelen en over de toepasselijke regels en procedures. Zij publiceren en bevorderen kennis van de exploitanten over de maatregelen die zij hebben genomen en de processen die de havens hebben opgezet om dit verkeer te vergemakkelijken.

               Artikel CUSTMS.19: Administratieve samenwerking op gebied van btw en wederzijdse bijstand voor invordering van belastingen en rechten

               De bevoegde autoriteiten van de Partijen werken samen teneinde naleving te waarborgen van de btw-wetgeving en bij het innen van vorderingen die verband houden met belastingen en rechten overeenkomstig het Protocol betreffende de administratieve samenwerking en de bestrijding van fraude op het gebied van de belasting over de toegevoegde waarde en betreffende de wederzijdse bijstand bij de invordering van schuldvorderingen in verband met belastingen en rechten.

               Artikel CUSTMS. 20: Gespecialiseerd Handelscomité voor douanesamenwerking en oorsprongsregels

               1.
                     Het Gespecialiseerd Handelscomité voor douanesamenwerking en oorsprongsregels:

               a)
                     pleegt regelmatig overleg; en

               b)
                     met betrekking tot de herziening van de bepalingen van bijlage CUSTMS-1 [Geautoriseerde marktdeelnemers]:

               (I)valideert gezamenlijk programmadeelnemers om de sterke en zwakke punten in de uitvoering van bijlage CUSTMS-1 [Geautoriseerde marktdeelnemers] in kaart te brengen; en

               (II)wisselt meningen uit over de te delen gegevens en de behandeling van marktdeelnemers.

               2.Het Gespecialiseerd Handelscomité voor douanesamenwerking en oorsprongsregels kan besluiten nemen of aanbevelingen doen:

               a)
                     met betrekking tot de uitwisseling van douanegerelateerde informatie inzake de wederzijdse erkenning van risicobeheertechnieken, risiconormen en -controles en douaneveiligheidsmaatregelen, inzake voorafgaande besluiten, gemeenschappelijke benaderingen van de douanewaarde en andere kwesties in verband met de uitvoering van dit hoofdstuk;

               b)
                     met betrekking tot de regelingen voor de automatische uitwisseling van inlichtingen als bedoeld in artikel 10 [Automatische uitwisseling van inlichtingen] van het Protocol betreffende wederzijdse administratieve bijstand in douanezaken, en over andere aangelegenheden in verband met de uitvoering van dat protocol;

               c)
                     met betrekking tot alle kwesties in verband met de uitvoering van bijlage CUSTMS-1 [Geautoriseerde marktdeelnemers] inzake geautoriseerde marktdeelnemers; en

               d)
                     met betrekking tot de in artikel ORIG.26 [Weigering van preferentiële tariefbehandeling] vastgestelde raadplegingsprocedures betreffende alle technische of administratieve aangelegenheden in verband met de uitvoering van hoofdstuk 2 [Oorsprongsregels] van deze titel, met inbegrip van interpretatie-aantekeningen die tot doel hebben een uniform beheer van de oorsprongsregels te waarborgen.

               Artikel CUSTMS.21: Wijzigingen

               1.
                     De Partnerschapsraad kan de volgende zaken wijzigen:

               a) bijlage CUSTMS-1 [Geautoriseerde marktdeelnemers], het Protocol betreffende wederzijdse administratieve bijstand in douanezaken en de lijst van goederen als bedoeld in artikel CUSTMS.16 [Tijdelijke invoer], lid 2; en

               b) het Protocol betreffende de administratieve samenwerking en de bestrijding van fraude op het gebied van de belasting over de toegevoegde waarde en betreffende de wederzijdse bijstand bij de invordering van schuldvorderingen in verband met belastingen en rechten.

               2.
                     Het Gespecialiseerd Handelscomité voor administratieve samenwerking op het gebied van btw en inning van belastingen en rechten kan de in artikel 33, lid 4, van het Protocol betreffende de administratieve samenwerking en de bestrijding van fraude op het gebied van de belasting over de toegevoegde waarde en betreffende de wederzijdse bijstand bij de invordering van schuldvorderingen in verband met belastingen en rechten bedoelde waarde wijzigen.

               Titel II: Diensten en investeringen

               Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen

               Artikel SERVIN.1.1: Doelstelling en werkingssfeer

               1.De Partijen bevestigen hun verbintenis om een gunstig klimaat te scheppen voor de ontwikkeling van onderlinge handel en investeringen.

               2.De Partijen herbevestigen het recht om op hun grondgebied regelgeving vast te stellen om legitieme beleidsdoelstellingen te verwezenlijken, zoals: de bescherming van de volksgezondheid; maatschappelijke dienstverlening; openbaar onderwijs; veiligheid; milieu, inclusief klimaatverandering; openbare zeden; sociale bescherming of consumentenbescherming; privacy en gegevensbescherming of de bevordering en bescherming van culturele diversiteit.

               3.Deze titel is noch van toepassing op maatregelen betreffende natuurlijke personen uit een Partij die toegang tot de arbeidsmarkt van de andere Partij zoeken, noch op maatregelen inzake nationaliteit, staatsburgerschap, vestigingsplaats of werk op permanente basis.

               4.Niets in deze titel belet een Partij maatregelen toe te passen ter regulering van de toelating van natuurlijke personen tot of hun tijdelijke verblijf op haar grondgebied, waaronder maatregelen die nodig zijn voor het beschermen van de integriteit van haar grenzen en het verzekeren van het ordelijke verkeer van natuurlijke personen over die grenzen, mits deze maatregelen niet zodanig worden toegepast dat de voordelen die de andere Partij op grond van deze titel toekomen, daardoor teniet worden gedaan of uitgehold. Het feit alleen dat voor natuurlijke personen afkomstig uit bepaalde landen wel en voor die uit andere landen geen visum vereist is, wordt niet geacht voordelen op grond van deze titel teniet te doen of uit te hollen.

               5.Deze titel is niet van toepassing op:

               (a)luchtdiensten of aanverwante diensten ter ondersteuning van luchtdiensten
                  6
               , met uitzondering van:

               (I)reparatie en onderhoud van vliegtuigen;

               (II)geautomatiseerde boekingssystemen;

               (III)grondafhandelingsdiensten;

               (IV)de volgende diensten die met een bemand luchtvaartuig worden verleend, met inachtneming van de respectieve wet- en regelgeving van de Partijen betreffende de toelating van luchtvaartuigen tot, het vertrek uit en de exploitatie op hun grondgebied: brandbestrijding vanuit de lucht; vliegtraining; besproeiing: landmeting; kartering; fotografie, en andere landbouw-, industriële en inspectiediensten in de lucht, alsmede

               (V)verkoop en marketing van luchtvervoersdiensten;

               (b)audiovisuele diensten;

               (c)nationale cabotage in het zeevervoer
                  7
               , alsmede

               (d)binnenvaart.

               6.Deze titel is niet van toepassing op enige maatregel van een Partij met betrekking tot overheidsopdrachten voor goederen of diensten aangekocht voor overheidsdoeleinden en niet met het oog op commerciële wederverkoop of gebruik bij de levering van goederen of diensten voor commerciële verkoop, ongeacht of die opdrachten “onder deze overeenkomst vallende opdrachten” zijn in de zin van artikel PPROC.2 [Opname van een aantal bepalingen van de GPA en onder deze overeenkomst vallende aanbestedingen].

               7.Met uitzondering van artikel SERVIN.2.6 [Prestatievereisten] is deze titel niet van toepassing op door de Partijen verstrekte subsidies, met inbegrip van door de overheid gesteunde leningen, garanties en verzekeringen.

               Artikel SERVIN.1.2: Definities

               Voor de toepassing van deze titel wordt verstaan onder:

               (a)“activiteiten verricht in het kader van de uitoefening van overheidsgezag”: activiteiten die worden verricht, met inbegrip van diensten die noch op commerciële basis, noch in concurrentie met een of meer marktdeelnemers worden verleend
                  8
               ;

               (b)“reparatie en onderhoud van vliegtuigen”: alle werkzaamheden aan een uit de dienst genomen vliegtuig of een onderdeel daarvan, met uitzondering van het zogenaamde lijnonderhoud;

               (c)“geautomatiseerde boekingssystemen (CRS)”: dienstverlening door middel van computersystemen die informatie bevatten over dienstregeling, beschikbaarheid, tarieven en regels daarvoor, met behulp waarvan boekingen kunnen worden gedaan of vervoersbewijzen kunnen worden uitgegeven;

               (d)“onder de overeenkomst vallende onderneming”: een onderneming die zich op het grondgebied van een Partij bevindt en die overeenkomstig punt h) door een investeerder uit de andere Partij in overeenstemming met het toepasselijke recht is opgericht op de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst of daarna is opgericht;

               (e)“grensoverschrijdende handel in diensten”: het verlenen van een dienst:

               (I)vanaf het grondgebied van een Partij naar het grondgebied van de andere Partij; dan wel

               (II)op het grondgebied van een Partij ten behoeve van de gebruiker van de dienst uit de andere Partij;

               (f)“economische activiteit”: elke activiteit van industriële, commerciële of professionele aard en elke activiteit van ambachtslieden, met inbegrip van het verlenen van diensten, met uitzondering van activiteiten verricht in het kader van de uitoefening van overheidsgezag;

               (g)“onderneming” : een rechtspersoon, een bijkantoor of een vertegenwoordiging van een rechtspersoon;

               (h)“vestiging”: het oprichten of verwerven van een rechtspersoon, onder meer door deelneming in het kapitaal, of de oprichting van een filiaal of vertegenwoordiging op het grondgebied van een Partij, teneinde duurzame economische banden tot stand te brengen of te handhaven;

               (i)“grondafhandelingsdiensten”: de verlening op een luchthaven, op basis van een vast tarief of een contract, van de volgende diensten: vertegenwoordiging van, beheer van en toezicht op een luchtvaartmaatschappij; passagiersafhandeling; bagageafhandeling; platformdiensten; catering; luchtvracht- en -postafhandeling; brandstofvoorziening van luchtvaartuigen; onderhoud en schoonmaak van luchtvaartuigen; vervoer op de grond; vluchtuitvoeringen, bemanningsadministratie en vluchtplanning; grondafhandelingsdiensten omvatten niet de volgende diensten: zelfafhandeling; veiligheid; reparatie en onderhoud van vliegtuigen, of beheer of exploitatie van essentiële gecentraliseerde luchthaveninfrastructuur, zoals ijsbestrijdingsinstallaties, brandstofdistributiesystemen, bagageafhandelingssystemen en vaste vervoerssystemen binnen luchthavens;

               (j)“investeerder van een Partij”: een natuurlijke of rechtspersoon uit een Partij die op het grondgebied van de andere Partij een onderneming wil vestigen, vestigt of heeft gevestigd overeenkomstig het bepaalde onder punt h);

               (k)“rechtspersoon uit een Partij”
                  9
               :

               (I)voor de Unie:

               A)
                     een rechtspersoon die naar het recht van de Unie of ten minste één van haar lidstaten is opgericht of georganiseerd en die op het grondgebied van de Unie materiële zakelijke transacties verricht, begrepen door de Unie, in overeenstemming met haar kennisgeving van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap aan de WTO (WT/REG39/1), als gelijkwaardig aan het begrip “daadwerkelijke en voortdurende band” met de economie van een lidstaat zoals neergelegd in artikel 54 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en

               B)
                     buiten de Unie gevestigde scheepvaartmaatschappijen die onder zeggenschap staan van natuurlijke personen van een lidstaat, waarvan de schepen in een lidstaat zijn geregistreerd en de vlag van die lidstaat voeren;

               (II)voor het Verenigd Koninkrijk:

               A)
                     een naar het recht van het Verenigd Koninkrijk opgerichte of georganiseerde rechtspersoon die op het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk materiële zakelijke transacties verricht, alsmede

               B)
                     buiten het Verenigd Koninkrijk gevestigde scheepvaartmaatschappijen die onder zeggenschap staan van natuurlijke personen uit het Verenigd Koninkrijk, wier schepen in het Verenigd Koninkrijk zijn geregistreerd en de vlag van het Verenigd Koninkrijk voeren;

               (l)“exploitatie”: de uitbating, het beheer, het aanhouden, het gebruik, het genot en het verkopen of een andere vorm van beschikken over een onderneming;

               (m)“beroepskwalificaties”: kwalificaties die worden gestaafd door een opleidingstitel, beroepservaring of een ander bekwaamheidsattest;

               (n)“verkoop en marketing van luchtvervoersdiensten”: de mogelijkheid voor de betrokken luchtvaartmaatschappij haar luchtvervoersdiensten vrij te verkopen en op de markt te brengen, met inbegrip van alle marketingaspecten zoals marktonderzoek, reclame en distributie, maar met uitzondering van de tarifering van luchtvervoersdiensten en de toepasselijke voorwaarden;

               (o)“dienst”: elke dienst in enige sector, behalve diensten die worden verleend in het kader van de uitoefening van overheidsgezag;

               (p)“diensten die worden verleend in het kader van de uitoefening van overheidsgezag”: diensten die noch op commerciële basis, noch in concurrentie met een of meer dienstverleners worden verleend;

               (q)“dienstverlener”: een natuurlijke of rechtspersoon die een dienst aanbiedt of verleent;

               (r)“dienstverlener van een Partij”: een natuurlijke of rechtspersoon uit een Partij die een dienst aanbiedt of verleent.

               Artikel SERVIN.1.3: Weigering toekenning voordelen

               1.Een Partij kan de voordelen van deze titel en titel IV [Kapitaalstromen, betalingen, overmakingen en tijdelijke vrijwaringsmaatregelen] van deze rubriek weigeren aan een investeerder of dienstverlener van de andere Partij, of aan een onder de overeenkomst vallende onderneming, indien de ontkennende Partij maatregelen vaststelt of handhaaft in verband met de handhaving van de internationale vrede en veiligheid, met inbegrip van de bescherming van de mensenrechten, die:

               (a)transacties met die investeerder, dienstverlener of onder de overeenkomst vallende onderneming verbieden, of

               (b)zouden worden geschonden of omzeild indien de voordelen van deze titel en titel IV [Kapitaalstromen, betalingen, overmakingen en tijdelijke vrijwaringsmaatregelen] van deze rubriek aan die investeerder, dienstverlener of onder de overeenkomst vallende onderneming zouden worden toegekend, ook wanneer de maatregelen transacties verbieden met een natuurlijke of rechtspersoon die eigenaar is van of zeggenschap heeft over een van deze personen.

               2.Voor alle duidelijkheid: lid 1 is van toepassing op titel IV [Kapitaalstromen, betalingen, overmakingen en tijdelijke vrijwaringsmaatregelen] van deze rubriek voor zover deze betrekking heeft op diensten of investeringen waarvoor een Partij de voordelen van deze titel heeft geweigerd.

               Artikel SERVIN.1.4: Evaluatie

               1.Met het oog op mogelijke verbeteringen van de bepalingen van deze titel en in overeenstemming met hun verbintenissen uit hoofde van internationale overeenkomsten, evalueren de Partijen hun rechtskader met betrekking tot de handel in diensten en investeringen, met inbegrip van deze overeenkomst, overeenkomstig artikel FINPROV.3 [Evaluatie].

               2.De Partijen streven ernaar in voorkomend geval een evaluatie uit te voeren van de niet-conforme maatregelen en voorbehouden zoals vermeld in bijlage SERVIN-1 [Bestaande maatregelen], bijlage SERVIN-2 [Toekomstige maatregelen], bijlage SERVIN-3 [Zakelijke bezoekers voor vestigingsdoeleinden, binnen een onderneming overgeplaatste personen en zakelijke bezoekers voor een kort verblijf] en bijlage SERVIN-4 [Dienstverleners op contractbasis en beoefenaars van een vrij beroep] en de activiteiten voor zakelijke bezoekers voor een kort verblijf zoals vermeld in bijlage SERVIN-3 [Zakelijke bezoekers voor vestigingsdoeleinden, binnen een onderneming overgeplaatste personen en zakelijke bezoekers voor een kort verblijf] met het oog op het overeenkomen van mogelijke verbeteringen in hun wederzijds belang.

               3.
                     Dit artikel is niet van toepassing op financiële diensten.

               Hoofdstuk 2: Liberalisering van investeringen

               Artikel SERVIN.2.1: Toepassingsgebied

               Dit hoofdstuk is van toepassing op maatregelen van een Partij die van invloed zijn op de vestiging van een onderneming om economische activiteiten uit te oefenen en op de exploitatie van een dergelijke onderneming door:

               (a)investeerders uit de andere Partij;

               (b)onder de overeenkomst vallende ondernemingen, alsmede

               (c)voor de toepassing van artikel SERVIN.2.6 [Prestatievereisten], elke onderneming op het grondgebied van de Partij die de maatregel vaststelt of handhaaft.

               Artikel SERVIN.2.2: Markttoegang

               Een Partij mag, met betrekking tot de vestiging van een onderneming door een investeerder uit de andere Partij of een onder de overeenkomst vallende onderneming, noch op basis van haar gehele grondgebied, noch op basis van een territoriale onderafdeling maatregelen vaststellen of handhaven die:

               (a)beperkingen opleggen ten aanzien van:

               i)
                     het aantal ondernemingen die een specifieke economische activiteit mogen verrichten, in de vorm van numerieke quota, monopolies, exclusieve dienstverleners of van de eis van een onderzoek naar de economische behoefte;

               ii)
                     de totale waarde van transacties of activa, in de vorm van numerieke quota of van de eis van een onderzoek naar de economische behoefte;

               iii)
                     het totale aantal transacties of het totale volume van de output, uitgedrukt in bepaalde numerieke eenheden, in de vorm van quota of van de eis van een onderzoek naar de economische behoefte
                  10
               ;
                  11

               iv)
                     de deelneming van buitenlands kapitaal, uitgedrukt als een maximumpercentage voor buitenlands aandeelhouderschap of de totale waarde van individuele of totale buitenlandse investeringen; dan wel

               v)
                     het totale aantal natuurlijke personen dat in een bepaalde sector mag zijn tewerkgesteld of dat een onderneming in dienst mag hebben, en dat nodig is voor en zich rechtstreeks bezighoudt met het uitvoeren van een economische activiteit, in de vorm van numerieke quota of van de eis van een onderzoek naar de economische behoefte; dan wel

               (b)specifieke soorten juridische entiteiten of joint ventures via welke een ondernemer van de andere Partij een economische activiteit kan uitoefenen, vereisen of ten aanzien van die entiteiten of joint ventures beperkingen opleggen.

               Artikel SERVIN.2.3: Nationale behandeling

               1.Elke Partij behandelt ondernemers van de andere Partij en onder deze overeenkomst vallende ondernemingen niet minder gunstig dan haar eigen ondernemers en hun ondernemingen in vergelijkbare situaties, wat exploitatie op haar grondgebied betreft.

               2.Onder de door een Partij krachtens lid 1 toegekende behandeling wordt verstaan:

               (a)met betrekking tot een regionaal of lokaal overheidsniveau van het Verenigd Koninkrijk, een behandeling die niet minder gunstig is dan de gunstigste behandeling die in soortgelijke situaties door dat overheidsniveau aan investeerders uit het Verenigd Koninkrijk en aan hun ondernemingen op zijn grondgebied wordt toegekend, alsmede

               (b)ten aanzien van een overheid van of in een lidstaat, een behandeling die niet minder gunstig is dan de gunstigste behandeling die die overheid in soortgelijke situaties toekent aan investeerders van die lidstaat en hun ondernemingen op zijn grondgebied.

               Artikel SERVIN.2.4: Meestbegunstigingsbehandeling

               1.Elke Partij behandelt ondernemers van de andere Partij en onder deze overeenkomst vallende ondernemingen niet minder gunstig dan ondernemers uit derde landen en hun ondernemingen in vergelijkbare situaties, wat vestiging op haar grondgebied betreft.

               2.Elke Partij behandelt ondernemers van de andere Partij en onder deze overeenkomst vallende ondernemingen niet minder gunstig dan ondernemers uit derde landen en hun ondernemingen in vergelijkbare situaties, wat exploitatie op haar grondgebied betreft.

               3.De leden 1 en 2 worden niet uitgelegd als een verplichting voor een Partij om het voordeel van een behandeling uit te breiden tot ondernemers van de andere Partij en onder deze overeenkomst vallende ondernemingen, indien dit voordeel het resultaat is van:

               (a)een internationale overeenkomst ter vermijding van dubbele belastingheffing of een andere internationale overeenkomst of regeling die geheel of hoofdzakelijk betrekking heeft op belastingheffing, dan wel

               (b)maatregelen die voorzien in de erkenning, met inbegrip van de erkenning van de normen of criteria voor de machtiging, vergunningverlening of certificering van een natuurlijke persoon of onderneming om een economische activiteit uit te oefenen, of in de erkenning van prudentiële maatregelen als bedoeld in punt 3 van de GATS-bijlage betreffende financiële diensten.

               4.Voor alle duidelijkheid: de in de leden 1 en 2 genoemde “behandeling” heeft geen betrekking op beslechtingsprocedures voor geschillen tussen investeerders en staten waarin andere internationale overeenkomsten voorzien.

               5.Voor alle duidelijkheid: het bestaan van materiële bepalingen in andere internationale overeenkomsten die door een Partij met een derde land zijn gesloten, of louter de formele omzetting van die bepalingen in nationaal recht voor zover dat nodig is om ze in de interne rechtsorde op te nemen, vormen op zich niet de in de leden 1 en 2 bedoelde “behandeling”. Maatregelen van een Partij uit hoofde van die bepalingen kunnen een dergelijke behandeling vormen en derhalve aanleiding geven tot een inbreuk op dit artikel.

               Artikel SERVIN.2.5: Hoger management en raden van bestuur

               Een Partij mag een onder de overeenkomst vallende onderneming niet verplichten personen van een bepaalde nationaliteit te benoemen als leidinggevenden, managers of leden van de raad van bestuur.

               Artikel SERVIN.2.6: Prestatievereisten

               1.Een Partij onthoudt zich ervan om in verband met de vestiging of exploitatie van een onderneming op haar grondgebied de volgende eisen te stellen of te handhaven, of verbintenissen of toezeggingen op te leggen:

               (a)dat er een bepaalde hoeveelheid of een bepaald percentage goederen of diensten wordt uitgevoerd;

               (b)dat een bepaalde hoeveelheid of een bepaald percentage goederen of diensten interne goederen of diensten betreft;

               (c)dat op haar grondgebied geproduceerde goederen of verleende diensten worden gekocht of gebruikt of dat die goederen of diensten de voorkeur krijgen, of dat goederen of diensten worden gekocht bij natuurlijke personen of ondernemingen op haar grondgebied;

               (d)dat de omvang of de waarde van de invoer op welke wijze dan ook wordt gekoppeld aan de omvang of de waarde van de uitvoer of aan de hoeveelheid binnengekomen deviezen in verband met die onderneming;

               (e)dat de verkoop van goederen of diensten op haar grondgebied die door deze onderneming worden geproduceerd of geleverd, wordt beperkt door die verkoop op een of andere manier te koppelen aan de omvang of de waarde van de uitvoer of aan de hoeveelheid binnengekomen deviezen;

               (f)dat technologie, een productieproces of andere bedrijfsspecifieke kennis wordt overgedragen aan natuurlijke of rechtspersonen of andere entiteiten op haar grondgebied
                  12
               ;

               (g)dat door de onderneming geproduceerde goederen of verleende diensten vanaf het grondgebied van de Partij bij de overeenkomst exclusief aan een specifieke regionale of mondiale markt worden geleverd;

               (h)dat het hoofdkantoor voor een specifieke regio van de wereld die breder is dan het grondgebied van de Partij of de wereldmarkt op haar grondgebied wordt gevestigd;

               (i)dat een bepaald aantal of percentage natuurlijke personen uit die Partij in dienst wordt genomen;

               (j)dat een bepaald percentage of een bepaalde waarde van onderzoek en ontwikkeling op haar grondgebied wordt verricht;

               (k)dat de uitvoer of verkoop voor uitvoer wordt beperkt, dan wel

               (l)met betrekking tot een licentieovereenkomst die bestaat op het tijdstip waarop de eis wordt gesteld of gehandhaafd of de verbintenis of toezegging wordt opgelegd, of met betrekking tot een toekomstige licentieovereenkomst die vrijelijk is gesloten tussen de onderneming en een natuurlijke of rechtspersoon of een andere entiteit op haar grondgebied, indien de eis wordt gesteld of gehandhaafd of de verbintenis of toezegging wordt opgelegd, op een wijze die een rechtstreekse aantasting van deze licentieovereenkomst vormt door uitoefening van niet-rechtsprekend overheidsgezag van een Partij, dat het volgende wordt vastgesteld:

               i)
                     een percentage of bedrag van royalty’s onder een bepaald niveau, dan wel

               ii)
                     een bepaalde duur van de looptijd van een licentieovereenkomst.

               Dit punt is niet van toepassing wanneer het licentiecontract wordt gesloten tussen de onderneming en de Partij. Voor de toepassing van dit punt wordt onder “licentieovereenkomst” verstaan elk contract betreffende het in licentie geven van technologie, een productieproces of andere bedrijfsspecifieke kennis.

               2.Een Partij stelt het genot of het voortgezette genot van een voordeel in verband met de vestiging of exploitatie van een onderneming op haar grondgebied niet afhankelijk van de voorwaarde dat een van de volgende eisen wordt vervuld:

               (a)dat een bepaalde hoeveelheid of een bepaald percentage goederen of diensten interne goederen of diensten betreft;

               (b)dat op haar grondgebied geproduceerde goederen of verleende diensten worden gekocht of gebruikt of dat die goederen of diensten de voorkeur krijgen, of dat goederen of diensten worden gekocht bij natuurlijke of rechtspersonen of andere entiteiten op haar grondgebied;

               (c)dat de omvang of de waarde van de invoer op welke wijze dan ook wordt gekoppeld aan de omvang of de waarde van de uitvoer of aan de hoeveelheid binnengekomen deviezen in verband met die onderneming;

               (d)dat de verkoop van goederen of diensten op haar grondgebied die door deze onderneming worden geproduceerd of geleverd, wordt beperkt door die verkoop op een of andere manier te koppelen aan de omvang of de waarde van de uitvoer of aan de hoeveelheid binnengekomen deviezen, dan wel

               (e)dat de uitvoer of verkoop voor uitvoer wordt beperkt.

               3.Lid 2 mag niet aldus worden uitgelegd dat het een Partij belet om het genot of het voortgezette genot van voordeel in verband met de vestiging of exploitatie van een onderneming op haar grondgebied afhankelijk te stellen van de voorwaarde dat de productie naar haar grondgebied wordt verplaatst of dat aldaar diensten worden verleend, werknemers worden opgeleid of in dienst worden genomen, bepaalde installaties worden gebouwd of uitgebreid, of onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten worden verricht.

               4.Lid 1, punten f) en l), zijn niet van toepassing indien:

               (a)de eis wordt gesteld of gehandhaafd of de verbintenis of toezegging wordt opgelegd door een rechter of administratief gerecht of door een mededingingsautoriteit overeenkomstig het mededingingsrecht van een Partij om een beperking of vervalsing van de mededinging te voorkomen of te verhelpen, of

               (b)een Partij toestemming verleent voor het gebruik van een intellectuele-eigendomsrecht overeenkomstig artikel 31 of artikel 31 bis van de Trips-Overeenkomst, of maatregelen vaststelt of handhaaft op grond waarvan de openbaarmaking van gegevens of informatie inzake eigendomsrechten wordt verlangd die binnen de werkingssfeer vallen van en in overeenstemming zijn met artikel 39, lid 3, van de Trips-Overeenkomst.

               5.Lid 1, punten a), b) en c), en lid 2, punten a) en b), zijn niet van toepassing op kwalificatievereisten voor goederen of diensten met betrekking tot de deelname aan programma’s voor uitvoerbevordering en buitenlandse hulp.

               6.
                     Voor alle duidelijkheid: dit artikel vormt geen beletsel voor de handhaving door de bevoegde autoriteiten van een Partij van verbintenissen of toezeggingen tussen andere personen dan een Partij die niet direct of indirect door die Partij zijn opgelegd of voorgeschreven.

               7.
                     Voor alle duidelijkheid: het bepaalde in lid 2, punten a) en b), is niet van toepassing op de eisen die worden gesteld door een invoerende Partij met betrekking tot het volume van goederen dat nodig is om in aanmerking te komen voor preferentiële tarieven of preferentiële contingenten.

               8.
                     Lid 1, punt I), is niet van toepassing indien de eis wordt gesteld of gehandhaafd, of de verbintenis of toezegging wordt opgelegd, door een rechtbank als billijke vergoeding uit hoofde van de wetgeving inzake auteursrechten van de Partij.

               9.
                     Een Partij mag geen maatregelen opleggen of handhaven die onverenigbaar zijn met haar verplichtingen uit hoofde van de Overeenkomst inzake de met de handel verband houdende investeringsmaatregelen, zelfs niet wanneer die maatregel door die Partij is opgenomen in bijlage SERVIN-1 [Bestaande maatregelen] of bijlage SERVIN-2 [Toekomstige maatregelen].

               10.
                     Voor alle duidelijkheid: dit artikel mag niet aldus worden uitgelegd dat een Partij verplicht is toe te staan dat een bepaalde dienst grensoverschrijdend wordt verleend, wanneer die Partij beperkingen of verbodsbepalingen vaststelt of handhaaft op de verlening van diensten die in overeenstemming zijn met de voorbehouden, voorwaarden of kwalificaties die zijn gespecificeerd met betrekking tot een sector, subsector of activiteit die is vermeld in bijlage SERVIN-1 [Bestaande maatregelen] of bijlage SERVIN-2 [Toekomstige maatregelen].

               11.
                     Een voorwaarde voor het genot of het voortgezette genot van een voordeel in de zin van lid 2 vormt geen eis of verbintenis of toezegging voor de toepassing van lid 1.

               Artikel SERVIN.2.7: Niet-conforme maatregelen en uitzonderingen

               1.De artikelen SERVIN.2.2 [Markttoegang], SERVIN.2.3 [Nationale behandeling], SERVIN.2.4 [Meestbegunstigingsbehandeling], SERVIN.2.5 [Hoger management en raden van bestuur] en SERVIN.2.6 [Prestatievereisten] zijn niet van toepassing op:

               (a)bestaande niet-conforme maatregelen van een Partij op het niveau van:

               i)
                     voor de Unie:

               A)
                     de Unie, zoals opgenomen in de lijst van de Unie in bijlage SERVIN.1 [Bestaande maatregelen];

               B)
                     de centrale overheid van een lidstaat, zoals opgenomen in de lijst van de Unie in bijlage SERVIN.1 [Bestaande maatregelen];

               C)
                     een regionale overheid van een lidstaat, zoals opgenomen in de lijst van de Unie in bijlage SERVIN.1 [Bestaande maatregelen], dan wel

               D)
                     een lokale overheid, anders dan bedoeld in punt C), alsmede

               ii)
                     voor het Verenigd Koninkrijk:

               A)
                     de centrale overheid, zoals opgenomen in de lijst van het Verenigd Koninkrijk in bijlage SERVIN.1 [Bestaande maatregelen];

               B)
                     een [regionale overheid], zoals opgenomen in de lijst van het Verenigd Koninkrijk in bijlage SERVIN.1 [Bestaande maatregelen],

               dan wel

               C)
                     een lokale overheid;

               (b)de handhaving of onverwijlde verlenging van niet-conforme maatregelen als bedoeld in punt a), dan wel

               (c)een wijziging van een niet-conforme maatregel als bedoeld in de punten a) en b) van dit lid, mits deze geen afbreuk doet aan de conformiteit van de maatregel met artikel SERVIN.2.2 [Markttoegang], artikel SERVIN.2.3 [Nationale behandeling], artikel SERVIN.2.4 [Meestbegunstigingsbehandeling], SERVIN.2.5 [Hoger management en raden van bestuur] of SERVIN.2.6 [Prestatievereisten] zoals die onmiddellijk vóór de wijziging bestond.

               2.De artikelen SERVIN.2.2 [Markttoegang], SERVIN.2.3 [Nationale behandeling], SERVIN.2.4 [Meestbegunstigingsbehandeling], SERVIN.2.5 [Hoger management en raden van bestuur] en SERVIN.2.6 [Prestatievereisten] zijn niet van toepassing op maatregelen van een Partij die in overeenstemming is met de voorbehouden, voorwaarden of kwalificaties die zijn gespecificeerd met betrekking tot een in bijlage SERVIN.2 [Toekomstige maatregelen] vermelde sector, subsector of activiteit.

               3.De artikelen SERVIN.2.3 [Nationale behandeling] en SERVIN.2.4 [Meestbegunstigingsbehandeling] zijn niet van toepassing op maatregelen die een uitzondering op of afwijking van de artikelen 3 of 4 van de Trips-Overeenkomst vormen, zoals specifiek bepaald in de artikelen 3, 4 en 5 van die overeenkomst.

               4.Voor alle duidelijkheid: de artikelen SERVIN.2.3 [Nationale behandeling] en SERVIN.2.4 [Meestbegunstigingsbehandeling] mogen niet zodanig worden uitgelegd dat zij een Partij beletten informatievereisten voor te schrijven, ook voor statistische doeleinden, in verband met de oprichting of exploitatie van investeerders uit de andere Partij of van onder de overeenkomst vallende ondernemingen, mits dit geen middel is om de verplichtingen van die Partij uit hoofde van die artikelen te omzeilen.

               Hoofdstuk 3: Grensoverschrijdende handel in diensten

               Artikel SERVIN.3.1: Toepassingsgebied

               Dit hoofdstuk is van toepassing op maatregelen van een Partij die gevolgen hebben voor de grensoverschrijdende handel in diensten door dienstverleners uit de andere Partij.

               Artikel SERVIN.3.2: Markttoegang

               Een Partij mag noch op basis van haar gehele grondgebied, noch op basis van een territoriale onderverdeling maatregelen vaststellen of handhaven die:

               (a)beperkingen opleggen ten aanzien van:

               i)
                     het aantal dienstverleners, ongeacht of dit geschiedt in de vorm van numerieke quota, monopolies, exclusieve dienstverleners of de eisen van een onderzoek naar de economische behoefte;

               ii)
                     de totale waarde van dienstentransacties of activa, in de vorm van numerieke quota of de eis van een onderzoek naar de economische behoefte, dan wel

               iii)
                     beperkingen van het totale aantal dienstentransacties of de totale hoeveelheid geleverde diensten, in bepaalde numerieke eenheden uitgedrukt in de vorm van quota of de eis van een onderzoek naar economische behoefte
                  13
               , dan wel

               b)
                     specifieke soorten juridische entiteiten of joint ventures via welke dienstverlener een dienst kan verlenen, vereisen of in dit verband beperkingen opleggen.

               Artikel SERVIN.3.3: Lokale aanwezigheid

               Een Partij mag een dienstverlener uit de andere Partij niet verplichten een onderneming op te richten of in stand te houden of op haar grondgebied te verblijven als voorwaarde voor de grensoverschrijdende verlening van een dienst.

               Artikel SERVIN.3.4: Nationale behandeling

               1.Elke Partij behandelt diensten en dienstverleners uit de andere Partij niet minder gunstig dan haar eigen diensten en dienstverleners in soortgelijke situaties.

               2.Een Partij kan aan het bepaalde in lid 1 voldoen door aan diensten en dienstverleners uit de andere Partij een behandeling toe te kennen die naar de vorm identiek is dan wel naar de vorm afwijkt van de behandeling die zij aan haar eigen soortgelijke diensten en dienstverleners toekent.

               3.Een naar de vorm identieke of naar de vorm afwijkende behandeling wordt geacht minder gunstig te zijn indien zij de mededingingsvoorwaarden wijzigt ten gunste van diensten of dienstverleners uit de betrokken Partij, in vergelijking met soortgelijke diensten of dienstverleners uit de andere Partij.

               4.Niets in dit artikel wordt zodanig uitgelegd dat een Partij verplicht is tot compensatie van mededingingsnadelen die inherent zijn aan het buitenlandse karakter van de desbetreffende diensten of dienstverleners.

               Artikel SERVIN.3.5: Meestbegunstigingsbehandeling

               1.Elke Partij behandelt de diensten en dienstverleners van de andere Partij niet minder gunstig dan de diensten en dienstverleners uit een derde land.

               2.Lid 1 mag niet worden uitgelegd als een verplichting voor een Partij om het voordeel van een behandeling uit te breiden tot diensten en dienstverleners van de andere Partij indien dit voordeel het resultaat is van:

               (a)een internationale overeenkomst ter vermijding van dubbele belastingheffing of een andere internationale overeenkomst of regeling die geheel of hoofdzakelijk betrekking heeft op belastingheffing, dan wel

               (b)maatregelen die voorzien in de erkenning, met inbegrip van de normen of criteria voor het toestaan, verlenen of certificeren van een natuurlijke persoon of onderneming om een economische activiteit uit te oefenen, of van prudentiële maatregelen als bedoeld in punt 3 van de GATS-bijlage betreffende financiële diensten.

               3.Voor alle duidelijkheid: het bestaan van materiële bepalingen in andere overeenkomsten die door een Partij met een derde land zijn gesloten, of louter de formele omzetting van die bepalingen in nationaal recht voor zover dat nodig is om ze in de interne rechtsorde op te nemen, vormen op zich niet de in lid 1 bedoelde “behandeling”. Maatregelen van een Partij uit hoofde van die bepalingen kunnen een dergelijke behandeling vormen en derhalve aanleiding geven tot een inbreuk op dit artikel.

               Artikel SERVIN.3.6: Niet-conforme maatregelen

               1.De artikelen SERVIN.3.2 [Markttoegang], SERVIN.3.3 [Lokale aanwezigheid], SERVIN.3.4 [Nationale behandeling] en SERVIN.3.5 [Meestbegunstigingsbehandeling] zijn niet van toepassing op:

               (a)bestaande niet-conforme maatregelen van een Partij op het niveau van:

               i)
                     voor de Unie:

               A)
                     de Unie, zoals opgenomen in de lijst van de Unie in bijlage SERVIN-1 [Bestaande maatregelen];

               B)
                     de centrale overheid van een lidstaat, zoals opgenomen in de lijst van de Unie in bijlage SERVIN-1 [Bestaande maatregelen];

               C)
                     een regionale overheid van een lidstaat, zoals opgenomen in de lijst van de Unie in bijlage SERVIN-1 [Bestaande maatregelen], dan wel

               D)
                     een lokale overheid, anders dan bedoeld in punt C), alsmede

               ii)
                     voor het Verenigd Koninkrijk:

               A)
                     de centrale overheid, zoals opgenomen in de lijst van het Verenigd Koninkrijk in bijlage SERVIN-1 [Bestaande maatregelen];

               B)
                     een regionale overheid, zoals opgenomen in de lijst van het Verenigd Koninkrijk in bijlage SERVIN-1 [Bestaande maatregelen], dan wel

               C)
                     een lokale overheid;

               (b)de handhaving of onverwijlde verlenging van niet-conforme maatregelen als bedoeld in punt a), dan wel

               (c)een wijziging van een niet-conforme maatregel als bedoeld in de punten a) en b) van dit lid, voor zover deze geen afbreuk doet aan de conformiteit van de maatregel met de artikelen SERVIN.3.2 [Markttoegang], SERVIN.3.3 [Lokale aanwezigheid], SERVIN.3.4 [Nationale behandeling] en SERVIN.3.5 [Meestbegunstigingsbehandeling] zoals die onmiddellijk vóór de wijziging bestond.

               2.De artikelen SERVIN.3.2 [Markttoegang], SERVIN.3.3 [Lokale aanwezigheid], SERVIN.3.4 [Nationale behandeling] en SERVIN.3.5 [Meestbegunstigingsbehandeling] zijn niet van toepassing op maatregelen van een Partij die in overeenstemming zijn met de voorbehouden, voorwaarden of kwalificaties die zijn gespecificeerd met betrekking tot een in bijlage SERVIN-2 [Toekomstige maatregelen] vermelde sector, subsector of activiteit.

               Hoofdstuk 4: Binnenkomst en tijdelijk verblijf van natuurlijke personen voor zakelijke doeleinden

               Artikel SERVIN.4.1: Toepassingsgebied en definities

               1.Dit hoofdstuk is van toepassing op maatregelen van een Partij die van invloed zijn op de uitoefening van economische activiteiten door de toegang tot en het tijdelijke verblijf op haar grondgebied van natuurlijke personen uit de andere Partij die zakelijke bezoekers voor vestigingsdoeleinden, dienstverleners op contractbasis, beoefenaars van een vrij beroep, binnen een onderneming overgeplaatste personen en zakelijke bezoekers voor een kort verblijf zijn.

               2.Voor zover in dit hoofdstuk geen verbintenissen zijn aangegaan, blijven alle voorschriften van de wetgeving van een Partij met betrekking tot de toelating en het tijdelijke verblijf van natuurlijke personen van toepassing, met inbegrip van de wet- en regelgeving betreffende de verblijfsduur.

               3.Niettegenstaande de bepalingen van dit hoofdstuk blijven alle voorschriften in de wetgeving van een Partij met betrekking tot arbeid en sociale zekerheid van toepassing, met inbegrip van de wetten en voorschriften inzake minimumlonen en collectieve arbeidsovereenkomsten.

               4.Verbintenissen inzake de binnenkomst en het tijdelijke verblijf van natuurlijke personen voor zakelijke doeleinden zijn niet van toepassing in gevallen waarin het de bedoeling of het gevolg van hun tijdelijke verblijf is in te grijpen in, of op andere wijze invloed uit te oefenen op het resultaat van arbeids- of managementgeschillen of -onderhandelingen, of de indienstneming van natuurlijke personen die bij dat geschil betrokken zijn.

               5.Voor de toepassing van dit hoofdstuk wordt verstaan onder:

               (a)“Zakelijke bezoekers voor vestigingsdoeleinden”: natuurlijke personen die een leidinggevende functie bekleden binnen een rechtspersoon uit een Partij en die:

               i)
                     verantwoordelijk zijn voor de oprichting van een onderneming van een dergelijke rechtspersoon op het grondgebied van de andere Partij;

               ii)
                     geen diensten aanbieden of verrichten, noch een andere economische activiteit uitoefenen dan die welke noodzakelijk is voor de vestiging van die onderneming, en

               iii)
                     geen beloning ontvangen uit een in de andere Partij gevestigde bron;

               (b)“dienstverleners op contractbasis”: natuurlijke personen die in dienst zijn van een rechtspersoon uit een Partij (anders dan via een agentschap voor arbeidsbemiddeling en personeelsvoorziening), die niet op het grondgebied van de andere Partij zijn gevestigd en een bonafide contract van ten hoogste 12 maanden hebben gesloten voor het verlenen van diensten aan een eindverbruiker in de andere Partij waarvoor de tijdelijke aanwezigheid van zijn werknemers vereist is, die:

               i)
                     gedurende een periode van ten minste één jaar onmiddellijk voorafgaand aan de datum van hun aanvraag voor toegang en tijdelijk verblijf dezelfde soort diensten als werknemers van de rechtspersoon hebben aangeboden;

               ii)
                     op die datum ten minste drie jaar beroepservaring bezitten die na het bereiken van de meerderjarigheid is opgedaan in de sector waarop het contract betrekking heeft, een universitaire graad of een kwalificatie waaruit kennis van een gelijkwaardig niveau blijkt, alsmede de beroepskwalificaties die wettelijk vereist zijn om die activiteit in de andere Partij uit te oefenen
                  14
               , alsmede

               iii)
                     geen beloning ontvangen uit een in de andere Partij gevestigde bron;

               (c)“beoefenaars van een vrij beroep”: natuurlijke personen die als zelfstandige op het grondgebied van een Partij een dienst verlenen en die:

               i)
                     geen vestiging op het grondgebied van de andere Partij hebben;

               ii)
                     voor een periode van ten hoogste 12 maanden een bonafide contract (anders dan via een agentschap voor arbeidsbemiddeling en personeelsvoorziening) hebben gesloten voor het verlenen van diensten aan een eindverbruiker in de andere Partij, op grond waarvan hun aanwezigheid op tijdelijke basis vereist is, alsmede

               iii)
                     op de datum van hun aanvraag voor toegang en tijdelijk verblijf beschikken over ten minste zes jaar beroepservaring in de desbetreffende activiteit, een universitaire graad of een kwalificatie waaruit kennis van een gelijkwaardig niveau blijkt en de beroepskwalificaties die wettelijk vereist zijn om die activiteit in de andere Partij uit te oefenen
                  15
               ;

               (d)“binnen een onderneming overgeplaatste personen”: natuurlijke personen die:

               i)
                     gedurende een onmiddellijk aan de datum van de overplaatsing binnen een onderneming voorafgaande periode van ten minste één jaar voor leidinggevenden en specialisten en van ten minste zes maanden voor stagiair-werknemers in dienst zijn geweest bij een rechtspersoon uit een Partij, of daarbij partners zijn geweest;

               ii)
                     op het moment van de aanvraag buiten het grondgebied van de andere Partij verblijven;

               iii)
                     tijdelijk worden overgebracht naar een onderneming van de rechtspersoon op het grondgebied van de andere Partij die lid is van dezelfde groep als de oorspronkelijke rechtspersoon, met inbegrip van zijn vertegenwoordiging, dochteronderneming, filiaal of hoofdvennootschap
                  16
               , alsmede

               iv)
                     tot een van de volgende categorieën behoren:

               A)
                     leidinggevenden
                  17
               ;

               B)
                     specialisten, dan wel

               C)
                     stagiair-werknemers;

               (e)“leidinggevende”: een natuurlijke persoon die deel uitmaakt van het hoger leidinggevend personeel, die in de eerste plaats verantwoordelijk is voor het management van de onderneming, onder het algemene toezicht of de leiding van de raad van bestuur of aandeelhouders of daarmee gelijkgestelde personen, waaronder ten minste personen die:

               i)
                     leiding geven aan een onderneming of een afdeling of onderafdeling daarvan;

               ii)
                     toezicht houden op de werkzaamheden van andere toezichthoudende, gespecialiseerde of leidinggevende werknemers en deze werkzaamheden controleren, alsmede

               iii)
                     bevoegd zijn voor het aanbevelen van de indienstneming of van het ontslag van werknemers dan wel van ander optreden in het kader van het personeelsbeleid;

               (f)“specialist”: een natuurlijke persoon die beschikt over gespecialiseerde kennis die essentieel is voor de activiteiten, technieken of het management van de onderneming, die niet alleen moet worden beoordeeld met betrekking tot de specifieke kennis van de onderneming, maar ook met betrekking tot de vraag of de persoon over een hoog kwalificatieniveau beschikt, met inbegrip van voldoende beroepservaring met een soort werk of activiteit waarvoor specifieke technische kennis vereist is, met inbegrip van het eventuele lidmaatschap van een erkend beroep, en

               (g)“stagiair-werknemer”: een natuurlijke persoon met een universitair diploma die voor loopbaanontwikkeling of voor een opleiding in bedrijfstechnieken of -methoden tijdelijk wordt overgeplaatst en die gedurende de overplaatsing wordt bezoldigd
                  18
               .

               6.Het in lid 5, punten b) en c), bedoelde dienstencontract voldoet aan de eisen van de wetgeving van de Partij waar het contract wordt uitgevoerd.

               Artikel SERVIN.4.2: Binnen een onderneming overgeplaatste personen en zakelijke bezoekers voor vestigingsdoeleinden

               1.Met inachtneming van de relevante voorwaarden en kwalificaties van bijlage SERVIN-3 [Zakelijke bezoekers voor vestigingsdoeleinden, binnen een onderneming overgeplaatste personen en zakelijke bezoekers voor een kort verblijf]:

               (a)Elke Partij staat het volgende toe:

               i)
                     de binnenkomst en het tijdelijke verblijf van binnen een onderneming overgeplaatste personen;

               ii)
                     de binnenkomst en het tijdelijke verblijf van zakelijke bezoekers voor vestigingsdoeleinden zonder dat daarvoor een werkvergunning of een andere procedure van voorafgaande goedkeuring met vergelijkbaar oogmerk vereist is, alsmede

               iii)
                     de tewerkstelling op haar grondgebied van binnen een onderneming overgeplaatste personen uit de andere Partij;

               (b)een Partij handhaaft noch stelt beperkingen vast in de vorm van numerieke quota of onderzoek naar de economische behoefte met betrekking tot het totale aantal natuurlijke personen dat in een specifieke sector als zakelijke bezoekers voor vestigingsdoeleinden mag worden toegelaten of dat een investeerder van de andere Partij in dienst mag nemen als binnen een onderneming overgeplaatste personen, hetzij op basis van een territoriale indeling, hetzij op basis van haar gehele grondgebied, en

               (c)elke Partij behandelt binnen een onderneming overgeplaatste personen en zakelijke bezoekers voor vestigingsdoeleinden van de andere Partij tijdens hun tijdelijke verblijf op haar grondgebied niet minder gunstig dan haar eigen natuurlijke personen in soortgelijke situaties.

               2.De toegestane verblijfsduur bedraagt maximaal drie jaar voor leidinggevenden en specialisten, maximaal één jaar voor stagiair-werknemers en maximaal 90 dagen binnen een periode van zes maanden voor zakelijke bezoekers voor vestigingsdoeleinden.

               Artikel SERVIN.4.3: Zakelijke bezoekers voor een kort verblijf

               1.Met inachtneming van de relevante voorwaarden en kwalificaties van bijlage SERVIN-3 [Zakelijke bezoekers voor vestigingsdoeleinden, binnen een onderneming overgeplaatste personen en zakelijke bezoekers voor een kort verblijf] staat elke Partij de binnenkomst en het tijdelijk verblijf toe van zakelijke bezoekers voor een kort verblijf van de andere Partij voor de uitoefening van de in bijlage SERVIN-3 [Zakelijke bezoekers voor vestigingsdoeleinden, binnen een onderneming overgeplaatste personen en zakelijke bezoekers voor een kort verblijf] vermelde activiteiten, mits aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:

               (a)de zakelijke bezoekers voor een kort verblijf verkopen geen goederen en verlenen geen diensten aan het grote publiek;

               (b)de zakelijke bezoekers voor een kort verblijf ontvangen niet op eigen naam een beloning uit een bron binnen de Partij waar zij tijdelijk verblijven, en

               (c)de zakelijke bezoekers voor een kort verblijf zijn niet betrokken bij de verlening van een dienst in het kader van een contract tussen een rechtspersoon die niet gevestigd is op het grondgebied van de Partij waar zij tijdelijk verblijven, en een consument aldaar, behalve zoals bepaald in bijlage SERVIN-3 [Zakelijke bezoekers voor vestigingsdoeleinden, binnen een onderneming overgeplaatste personen en zakelijke bezoekers voor een kort verblijf].

               2.Tenzij anders bepaald in bijlage SERVIN-3 [Zakelijke bezoekers voor vestigingsdoeleinden, binnen een onderneming overgeplaatste personen en zakelijke bezoekers voor een kort verblijf], staat een Partij toe dat zakelijke bezoekers voor een kort verblijf toegang krijgen zonder dat daarvoor een werkvergunning, een onderzoek naar de economische behoefte of een andere procedure van voorafgaande goedkeuring van soortgelijke opzet vereist is.

               3.Indien zakelijke bezoekers voor een kort verblijf van een Partij betrokken zijn bij de verlening van een dienst aan een consument op het grondgebied van de Partij waar zij tijdelijk verblijven overeenkomstig bijlage SERVIN-3 [Zakelijke bezoekers voor vestigingsdoeleinden, binnen een onderneming overgeplaatste personen en zakelijke bezoekers voor een kort verblijf], behandelt die Partij hen wat de verlening van die dienst betreft niet minder gunstig dan haar eigen dienstverleners in vergelijkbare situaties.

               4.De toegestane verblijfsduur bedraagt maximaal 90 dagen per periode van zes maanden.

               Artikel SERVIN.4.4: DIENSTVERLENERS OP CONTRACTBASIS EN BEOEFENAARS VAN EEN VRIJ BEROEP

               1.In de sectoren, subsectoren en activiteiten die zijn vermeld in bijlage SERVIN-4 [Dienstverleners op contractbasis en beoefenaars van een vrij beroep] en onder voorbehoud van de daarin vermelde relevante voorwaarden en kwalificaties:

               (a)staat een Partij de binnenkomst en het tijdelijke verblijf van dienstverleners op contractbasis en beoefenaars van een vrij beroep op haar grondgebied toe;

               (b)stelt een Partij geen beperkingen vast of handhaaft zij geen beperkingen op het totale aantal dienstverleners op contractbasis en beoefenaars van een vrij beroep uit de andere Partij dat binnenkomst en tijdelijk verblijf wordt toegestaan in de vorm van numerieke quota of een onderzoek naar de economische behoefte, en

               (c)behandelt elke Partij de dienstverleners op contractbasis en beoefenaars van een vrij beroep uit de andere Partij met betrekking tot de verstrekking van hun diensten op haar grondgebied in vergelijkbare situaties niet minder gunstig dan haar eigen dienstverleners.

               2.De krachtens dit artikel verleende toegang betreft uitsluitend de dienst waarop het contract betrekking heeft en geeft geen recht op het voeren van de beroepstitel van de Partij waar de dienst wordt verleend.

               3.Het aantal personen waarop het dienstencontract betrekking heeft, mag niet groter zijn dan nodig is om het contract uit te voeren, zoals mogelijk vereist door de wetgeving van de Partij waar de dienst wordt verleend.

               4.De toegestane duur van het verblijf bedraagt in totaal ten hoogste twaalf maanden, dan wel de duur van het contract indien dit korter is.

               Artikel SERVIN.4.5: Niet-conforme maatregelen

               Voor zover de betrokken maatregel van invloed is op het tijdelijke verblijf van natuurlijke personen voor zakelijke doeleinden, zijn artikel SERVIN.4.2 [Binnen een onderneming overgeplaatste personen en zakelijke bezoekers voor vestigingsdoeleinden], lid 1, punten b) en c), artikel SERVIN.4.3 [Zakelijke bezoekers voor een kort verblijf], lid 3, en artikel SERVIN.4.4 [Dienstverleners op contractbasis en beoefenaars van een vrij beroep], lid 1, punten b) en c), niet van toepassing op:

               (a)bestaande niet-conforme maatregelen van een Partij op het niveau van:

               i)
                     voor de Unie:

               A)
                     de Unie, zoals opgenomen in de lijst van de Unie in bijlage SERVIN-1 [Bestaande maatregelen];

               B)
                     de centrale overheid van een lidstaat, zoals opgenomen in de lijst van de Unie in bijlage SERVIN-1 [Bestaande maatregelen];

               C)
                     een regionale overheid van een lidstaat, zoals opgenomen in de lijst van de Unie in bijlage SERVIN-1 [Bestaande maatregelen], dan wel

               D)
                     een lokale overheid, anders dan bedoeld in punt C), alsmede

               ii)
                     voor het Verenigd Koninkrijk:

               A)
                     de centrale overheid, zoals opgenomen in de lijst van het Verenigd Koninkrijk in bijlage SERVIN-1 [Bestaande maatregelen];

               B)
                     een [regionale onderverdeling], zoals opgenomen in de lijst van het Verenigd Koninkrijk in bijlage SERVIN-1 [Bestaande maatregelen], dan wel

               C)
                     een lokale overheid;

               (b)de handhaving of onverwijlde verlenging van niet-conforme maatregelen als bedoeld in punt a);

               (c)een wijziging van een niet-conforme maatregel als bedoeld in de punten a) en b) van dit artikel, voor zover deze geen afbreuk doet aan de conformiteit van de maatregel met artikel SERVIN.4.2 [Binnen een onderneming overgeplaatste personen en zakelijke bezoekers voor vestigingsdoeleinden], lid 1, punten b) en c), artikel SERVIN.4.3 [Zakelijke bezoekers voor een kort verblijf], lid 3, en artikel SERVIN.4.4 [Dienstverleners op contractbasis en beoefenaars van een vrij beroep], lid 1, punten b) en c), zoals die onmiddellijk vóór de wijziging bestond, dan wel

               (d)maatregelen van een Partij die in overeenstemming zijn met een voorwaarde of kwalificatie als vermeld in bijlage SERVIN-2 [Toekomstige maatregelen].

               Artikel SERVIN.4.6: Transparantie

               1.Elke Partij maakt informatie openbaar over relevante maatregelen met betrekking tot de binnenkomst en het tijdelijke verblijf van natuurlijke personen uit de andere Partij, als bedoeld in artikel SERVIN.4.1 [Toepassingsgebied en definities], lid 1.

               2.De in lid 1 bedoelde informatie omvat, voor zover mogelijk, de volgende informatie met betrekking tot de binnenkomst en het tijdelijke verblijf van natuurlijke personen:

               (a)categorieën van visa, verblijfstitels of soortgelijke vergunningen voor toegang en tijdelijk verblijf;

               (b)vereiste documentatie en de voorwaarden waaraan moet worden voldaan;

               (c)wijze van indiening van een aanvraag en mogelijkheden om deze in te dienen, zoals consulaten of online;

               (d)kosten om een aanvraag in te dienen en indicatief tijdschema voor de behandeling van een aanvraag;

               (e)maximale verblijfsduur in het kader van elke soort vergunning als omschreven in punt a);

               (f)voorwaarden voor eventuele verlenging of vernieuwing;

               (g)voorschriften over begeleidende personen ten laste;

               (h)beschikbare toetsings- of beroepsprocedures, alsmede

               (i)algemeen toepasselijke wetgeving met betrekking tot de binnenkomst en het tijdelijke verblijf van natuurlijke personen voor zakelijke doeleinden.

               3.Wat de in de leden 1 en 2 bedoelde informatie betreft, streeft elke Partij ernaar de andere Partij onmiddellijk in kennis te stellen van de invoering van nieuwe vereisten en procedures, of van wijzigingen van vereisten en procedures, die van invloed zijn op de effectieve toepassing van het verlenen van toegang tot, tijdelijk verblijf in en, indien van toepassing, toestemming om te werken in de eerstgenoemde Partij.

               Hoofdstuk 5: Regelgevingskader

               Afdeling 1: Interne regelgeving

               Artikel SERVIN.5.1: Toepassingsgebied en definities

               1.Deze afdeling is van toepassing op maatregelen van de Partijen met betrekking tot vergunningsvereisten en -procedures, kwalificatievereisten en -procedures, formaliteiten en technische normen die van invloed zijn op:

               (a)grensoverschrijdende handel in diensten;

               (b) vestiging of exploitatie; dan wel

               (c)de verstrekking van een dienst via de aanwezigheid van een natuurlijke persoon uit een Partij op het grondgebied van de andere Partij, zoals bepaald in artikel SERVIN.4.1 [Toepassingsgebied en definities].

               Wat maatregelen met betrekking tot technische normen betreft, is deze afdeling alleen van toepassing op maatregelen die van invloed zijn op de handel in diensten. Voor de toepassing van deze afdeling omvat de term “technische normen” geen technische regulerings- of uitvoeringsnormen voor financiële diensten.

               2.Deze afdeling is niet van toepassing op vergunningsvereisten en -procedures, kwalificatievereisten en -procedures, formaliteiten en technische normen uit hoofde van een maatregel:

               (a)die niet in overeenstemming is met artikel SERVIN.2.2 [Markttoegang] of artikel SERVIN.2.3 [Nationale behandeling] en waarnaar wordt verwezen in artikel SERVIN.2.7 [Niet-conforme maatregelen en uitzonderingen], lid 1, punten a) tot en met c), of met artikel SERVIN.3.2 [Markttoegang], artikel SERVIN.3.3 [Lokale aanwezigheid] of artikel SERVIN.3.4 [Nationale behandeling] en waarnaar wordt verwezen in artikel SERVIN.3.6 [Niet-conforme maatregelen], lid 1, punten a) tot en met c), of met artikel SERVIN.4.2 [Binnen een onderneming overgeplaatste personen en zakelijke bezoekers voor vestigingsdoeleinden], lid 1, punten b) en c), of artikel SERVIN.4.3 [Zakelijke bezoekers voor een kort verblijf], lid 3, of met artikel SERVIN.4.4 [Dienstverleners op contractbasis en beoefenaars van een vrij beroep], lid 1, punten b) en c), en waarnaar wordt verwezen in artikel SERVIN.4.5 [Niet-conforme maatregelen], lid 1, dan wel

               (b)als bedoeld in artikel SERVIN.2.7 [Niet-conforme maatregelen en uitzonderingen], lid 2, of artikel SERVIN.3.6 [Niet-conforme maatregelen], lid 2.

               3.In deze afdeling wordt verstaan onder:

               (a)“vergunning”: de toestemming om een van de in lid 1, punt a) tot en met c), bedoelde activiteiten te verrichten die voortvloeien uit een procedure waaraan een natuurlijke of rechtspersoon moet voldoen om aan te tonen dat hij voldoet aan de vergunningsvereisten, kwalificatievereisten, technische normen of formaliteiten met het oog op het verkrijgen, handhaven of verlengen van die toestemming, en

               (b)“bevoegde autoriteit”: een centrale, regionale of lokale overheid of autoriteit of niet-gouvernementele instantie in de uitoefening van bevoegdheden die zijn gedelegeerd door centrale, regionale of lokale overheden of autoriteiten en die bevoegd is een besluit te nemen over de in punt a) bedoelde vergunning.

               Artikel SERVIN.5.2: Indiening van aanvragen

               Elke Partij vermijdt, voor zover praktisch haalbaar, van een aanvrager te verlangen dat hij zich voor elke vergunningsaanvraag tot meer dan één bevoegde autoriteit wendt. Indien een activiteit waarvoor een vergunning wordt aangevraagd binnen het rechtsgebied van meerdere bevoegde autoriteiten valt, kunnen meerdere vergunningaanvragen worden verlangd.

               Artikel SERVIN.5.3: Toepassingstermijnen

               Indien een Partij een vergunning vereist, ziet zij erop toe dat haar bevoegde autoriteiten, voor zover mogelijk, de indiening van een aanvraag op elk moment van het jaar toestaan. Indien er een specifieke termijn voor het aanvragen van een vergunning bestaat, zorgt de Partij ervoor dat de bevoegde autoriteiten een redelijke termijn voor de indiening van een aanvraag toestaan.

               Artikel SERVIN.5.4: Elektronische aanvragen en aanvaarding van kopieën

               Indien een Partij een vergunning vereist, ziet zij erop toe dat haar bevoegde autoriteiten:

               (a)in de mate van het mogelijke ervoor zorgen dat aanvragen elektronisch kunnen worden ingevuld, ook vanuit het grondgebied van de andere Partij, alsmede

               (b)in plaats van originele documenten kopieën aanvaarden van documenten die overeenkomstig de interne wetgeving van de Partij zijn gewaarmerkt, tenzij de bevoegde autoriteiten originele documenten verlangen om de integriteit van het vergunningsproces te beschermen.

               Artikel SERVIN.5.5: Behandeling van een verzoek

               1.Indien een Partij een vergunning vereist, ziet zij erop toe dat haar bevoegde autoriteiten:

               (a)aanvragen heel het jaar rond verwerken. Indien dit niet mogelijk is, moet deze informatie, voor zover mogelijk, vooraf openbaar worden gemaakt;

               (b)voor zover praktisch uitvoerbaar, een indicatief tijdschema verstrekken voor de behandeling van een aanvraag. Deze termijn is, voor zover praktisch haalbaar, redelijk;

               (c)op verzoek van de aanvrager onverwijld informatie verstrekken over de status van de aanvraag;

               (d)voor zover mogelijk zonder onnodige vertraging nagaan of een aanvraag voor verwerking in het kader van de interne wet- en regelgeving van de Partij volledig is;

               (e)indien zij van mening zijn dat een aanvraag volledig is met het oog op verwerking in het kader van de interne wet- en regelgeving van de Partij
                  19
               , zorgen zij er binnen een redelijke termijn na de indiening van de aanvraag voor dat:

               i)
                     de behandeling van de aanvraag is voltooid, alsmede

               ii)
                     de aanvrager, voor zover mogelijk, schriftelijk in kennis wordt gesteld van de beslissing over de aanvraag
                  20
               ;

               (f)indien zij van oordeel zijn dat een aanvraag met het oog op verwerking in het kader van de interne wet- en regelgeving van de Partij onvolledig is, moeten zij binnen een redelijke termijn, voor zover mogelijk:

               i)
                     de aanvrager ervan in kennis stellen dat de aanvraag onvolledig is;

               ii)
                     op verzoek van de aanvrager aangeven welke aanvullende informatie nodig is om de aanvraag in te vullen of anderszins aangeven waarom de aanvraag als onvolledig wordt beschouwd, alsmede

               iii)
                     de aanvrager de mogelijkheid bieden de aanvullende informatie te verstrekken die nodig is om de aanvraag te vervolledigen
                  21
               ;

               indien echter geen van de bovenstaande elementen haalbaar is en de aanvraag wegens onvolledigheid wordt afgewezen, zorgen de bevoegde autoriteiten ervoor dat zij de aanvrager daarvan binnen een redelijke termijn in kennis stellen, en

               (g)indien een aanvraag wordt afgewezen, hetzij op eigen initiatief, hetzij op verzoek van de aanvrager, moeten zij de aanvrager in kennis stellen van de redenen voor de afwijzing en van de termijn voor een beroep tegen dat besluit en, indien van toepassing, van de procedures voor het opnieuw indienen van een aanvraag; een aanvrager mag niet uitsluitend op grond van een eerder afgewezen aanvraag worden belet om een andere aanvraag in te dienen.

               2.De Partijen zien erop toe dat hun bevoegde autoriteiten, zodra op basis van een passend onderzoek is vastgesteld dat de aanvrager aan de voorwaarden voor het verkrijgen van de vergunning voldoet, een vergunning verlenen.

               3.De Partijen zorgen ervoor dat een vergunning, zodra zij is verleend, zonder onnodige vertraging in werking treedt, met inachtneming van de toepasselijke voorwaarden
                  22
               .

               Artikel SERVIN.5.6: Vergoedingen

               1.Voor alle andere economische activiteiten dan financiële diensten ziet elke Partij erop toe dat de door haar bevoegde autoriteiten aangerekende vergunningsvergoedingen redelijk en transparant zijn en op zichzelf de verlening van de betrokken dienst of de uitoefening van enige andere economische activiteit niet beperken. Gezien de kosten en administratieve lasten wordt elke Partij aangemoedigd om de betaling van vergunningsvergoedingen langs elektronische weg te aanvaarden.

               2.Met betrekking tot financiële diensten ziet elke Partij erop toe dat haar bevoegde autoriteiten, met betrekking tot de vergoedingen die zij in rekening brengen voor vergunningen, aanvragers een lijst van vergoedingen of informatie verstrekken over de wijze waarop de hoogte van de vergoedingen wordt bepaald, en de vergoedingen niet gebruiken als middel om de verbintenissen of verplichtingen van de Partij te omzeilen.

               3.Vergunningsvergoedingen mogen geen vergoedingen voor het gebruik van natuurlijke hulpbronnen omvatten, noch betalingen in verband met veiling, aanbesteding of andere niet-discriminerende middelen om concessies te verlenen, noch verplichte bijdragen voor het verlenen van een universele dienst.

               Artikel SERVIN.5.7: Beoordeling van kwalificaties

               Indien een Partij een examen vereist om de kwalificaties van een aanvrager van een vergunning te beoordelen, ziet zij erop toe dat haar bevoegde autoriteiten een dergelijk onderzoek met redelijk frequente tussenpozen plannen en aanvragers een redelijke termijn bieden om zich aan te melden voor het examen. Voor zover mogelijk aanvaardt elke Partij verzoeken om dergelijke examens af te leggen in elektronische vorm en overweegt zij het gebruik van elektronische middelen voor andere aspecten van examenprocessen.

               Artikel SERVIN.5.8: Bekendmaking en beschikbare informatie

               1.Indien een Partij een vergunning vereist, maakt de Partij onverwijld de informatie bekend die nodig is voor personen die de in artikel SERVIN.5.1 [Toepassingsgebied en definities], lid 1, bedoelde activiteiten, waarvoor de vergunning vereist is, uitvoeren of wensen uit te voeren, om te kunnen voldoen aan de vereisten, formaliteiten, technische normen en procedures voor het verkrijgen, handhaven, wijzigen en verlengen van een dergelijke vergunning. Deze informatie omvat, voor zover zij bestaat:

               (a)de vergunnings- en kwalificatievereisten, -procedures en -formaliteiten;

               (b)contactgegevens van de relevante bevoegde autoriteiten;

               (c)vergunningsvergoedingen;

               (d)geldende technische normen;

               (e)procedures voor het instellen van beroep tegen of het herzien van beslissingen inzake aanvragen;

               (f)procedures voor het toezicht op of de handhaving van de naleving van de voorwaarden van vergunningen of kwalificaties;

               (g)mogelijkheden voor inspraak van het publiek, bijvoorbeeld via hoorzittingen of opmerkingen, alsmede

               (h)indicatieve termijnen voor de behandeling van een aanvraag.

               Voor de toepassing van deze afdeling wordt onder “bekendmaken” verstaan het opnemen in een officiële publicatie, zoals een staatsblad, of op een officiële website. De Partijen consolideren elektronische publicaties in één enkel onlineportaal of zorgen er anderszins voor dat de bevoegde autoriteiten deze gemakkelijk toegankelijk maken via alternatieve elektronische middelen.

               2.Elke Partij verlangt van elk van haar bevoegde autoriteiten dat zij, voor zover mogelijk, een verzoek om informatie of bijstand beantwoordt.

               Artikel SERVIN.5.9: Technische normen

               Elke Partij moedigt haar bevoegde autoriteiten aan om bij de vaststelling van technische normen technische normen vast te stellen die zijn ontwikkeld via open en transparante processen, en stimuleert elk orgaan, met inbegrip van relevante internationale organisaties, dat is aangewezen om technische normen te ontwikkelen om dit te doen door middel van open en transparante processen.

               Artikel SERVIN.5.10: Voorwaarden voor de verlening van een vergunning

               1.Elke Partij ziet erop toe dat maatregelen met betrekking tot vergunningen gebaseerd zijn op criteria die beletten dat de bevoegde autoriteiten hun beoordelingsbevoegdheid op willekeurige wijze uitoefenen, en dat deze criteria onder meer de bevoegdheid en het vermogen om een dienst te verlenen of enige andere economische activiteit te verrichten, kunnen omvatten , met inbegrip van de naleving van wettelijke voorschriften van een Partij, zoals gezondheids- en milieuvoorschriften. Ter voorkoming van twijfel zijn de Partijen het erover eens dat een bevoegde autoriteit bij het nemen van besluiten criteria tegen elkaar kan afwegen.

               2.De in lid 1 bedoelde criteria zijn:

               (a)duidelijk en ondubbelzinnig;

               (b)objectief en transparant;

               (c)vooraf vastgesteld;

               (d)vooraf openbaar gemaakt;

               (e)onpartijdig, alsmede

               (f)gemakkelijk toegankelijk.

               3.Indien een Partij een vergunningsmaatregel vaststelt of handhaaft, ziet zij erop toe dat:

               (a)de betrokken bevoegde autoriteit op objectieve en onpartijdige wijze en op een wijze die onafhankelijk is van de ongepaste invloed van eenieder die de economische activiteit uitoefent waarvoor een vergunning is vereist aanvragen behandelt en haar beslissingen bereikt en uitvoert, alsmede

               (b)de procedures zelf de naleving van de vereisten niet in de weg staan.

               Artikel SERVIN.5.11: Beperkte aantallen vergunningen

               Indien het aantal voor een bepaalde activiteit beschikbare vergunningen beperkt is vanwege de schaarste aan beschikbare natuurlijke hulpbronnen of technische capaciteit, zorgt elke Partij ten aanzien van potentiële kandidaten voor een selectieprocedure die alle waarborgen voor onpartijdigheid en transparantie biedt, met inbegrip van in het bijzonder een passende bekendmaking wat de aanvang, het verloop en de afronding van de procedure betreft. Bij de vaststelling van de regels voor de selectieprocedure kan een Partij rekening houden met legitieme beleidsdoelstellingen, waaronder overwegingen op het gebied van gezondheid, veiligheid, milieubescherming en het behoud van cultureel erfgoed.

               Afdeling 2: Algemeen toepasselijke bepalingen

               Artikel SERVIN.5.12: Toetsingsprocedures voor administratieve besluiten

               Een Partij houdt gerechtelijke, scheidsrechterlijke of administratieve instanties of procedures in stand die, op verzoek van een betrokken investeerder of dienstverlener van de andere Partij, voorzien in de onmiddellijke toetsing van en – indien gerechtvaardigd – in passende rechtsmiddelen voor, administratieve besluiten die van invloed zijn op de vestiging of exploitatie, de grensoverschrijdende handel in diensten of de verlening van een dienst via de aanwezigheid van een natuurlijke persoon uit een Partij op het grondgebied van de andere Partij. Voor de toepassing van deze afdeling wordt onder “administratief besluit” verstaan een besluit met rechtsgevolgen dat of een maatregel met rechtsgevolgen die in een individueel geval op een specifieke persoon, een specifiek goed of een specifieke dienst van toepassing is; hieronder wordt ook verstaan het verzuim om een administratief besluit of een administratieve maatregel vast te stellen wanneer dat uit hoofde van het recht van een Partij vereist is. Indien deze procedures niet onafhankelijk zijn van de bevoegde autoriteit die gelast is het betrokken administratieve besluit te nemen, ziet een Partij erop toe dat de procedures feitelijk in een objectief en onpartijdig onderzoek voorzien.

               Artikel SERVIN.5.13: Beroepskwalificaties

               1.Niets in dit artikel belet een Partij te eisen dat natuurlijke personen de nodige beroepskwalificaties hebben die voor de betrokken sector zijn voorgeschreven op het grondgebied waar de activiteit wordt verricht
                  23
               .

               2.De beroepsorganisaties of autoriteiten die relevant zijn voor de betrokken sector op hun respectieve grondgebied, kunnen gezamenlijke aanbevelingen over de erkenning van beroepskwalificaties opstellen en aan de Partnerschapsraad doen toekomen. Dergelijke gezamenlijke aanbevelingen worden ondersteund door een empirisch onderbouwde beoordeling van:

               (a)de economische waarde van een voorgenomen regeling inzake de erkenning van beroepskwalificaties, alsmede

               (b)de verenigbaarheid van de respectieve regelingen, dat wil zeggen de mate waarin de door elke Partij toegepaste vereisten inzake machtiging, vergunningverlening, exploitatie en certificering verenigbaar zijn.

               3.Na ontvangst van een gezamenlijke aanbeveling toetst de Partnerschapsraad binnen een redelijke termijn de verenigbaarheid ervan met deze titel. Na deze toetsing kan de Partnerschapsraad bij besluit een regeling betreffende de voorwaarden voor de erkenning van beroepskwalificaties opstellen en aannemen als bijlage bij deze overeenkomst, die als een integrerend onderdeel van deze titel wordt beschouwd
                  24
               .

               4.Een in lid 3 bedoelde regeling voorziet in de voorwaarden voor de erkenning van in de Unie verworven beroepskwalificaties en in het Verenigd Koninkrijk verworven beroepskwalificaties met betrekking tot een activiteit die onder deze titel en onder rubriek een, titel III [Digitale handel] valt.

               5.De richtsnoeren voor regelingen inzake de erkenning van beroepskwalificaties in bijlage SERVIN-6 [Richtsnoeren voor regelingen inzake de erkenning van beroepskwalificaties] worden in aanmerking genomen bij de opstelling van de in lid 2 van dit artikel bedoelde gezamenlijke aanbevelingen, en door de Partnerschapsraad bij de beoordeling of een dergelijke regeling moet worden aangenomen, als bedoeld in lid 3 van dit artikel.

               Afdeling 3: Besteldiensten

               Artikel SERVIN.5.14: Toepassingsgebied en definities

               1.Deze afdeling is van toepassing op maatregelen van een Partij die van invloed zijn op de verlening van besteldiensten in aanvulling op de hoofdstukken 1, 2, 3 en 4 van deze titel en op de afdelingen 1 en 2 van dit hoofdstuk.

               2.In deze afdeling wordt verstaan onder:

               (a)“besteldiensten”: postdiensten, koeriersdiensten, expresbesteldiensten of exprespostdiensten die de volgende activiteiten omvatten: het ophalen, sorteren, vervoeren en bestellen van postzendingen;

               (b)“expresbesteldiensten”: het ophalen, sorteren, vervoeren en bestellen van postzendingen tegen verhoogde snelheid en betrouwbaarheid, waarbij elementen met toegevoegde waarde inbegrepen kunnen zijn, zoals ophaling vanaf het punt van herkomst, persoonlijke bezorging aan de geadresseerde, tracering, mogelijkheid om de bestemming en de geadresseerde in doorvoer te veranderen of ontvangstbevestiging;

               (c)“exprespostdiensten”: internationale expresbesteldiensten die worden verleend via het samenwerkingsverband EMS, de vrijwillige vereniging van aangewezen postexploitanten in het kader van de Wereldpostunie (UPU);

               (d)“vergunning”: een machtiging die een regelgevende autoriteit van een Partij van een individuele leverancier kan verlangen om post- of koeriersdiensten aan te mogen bieden;

               (e)“postzending”: een zending tot 31,5 kg, geadresseerd in de definitieve vorm waarin het moet worden vervoerd door ongeacht welk type aanbieder van besteldiensten, zowel publiek- als privaatrechtelijk, met inbegrip van zendingen zoals brieven, pakketten, kranten of catalogi;

               (f)“postmonopolie”: het exclusieve recht om overeenkomstig de wetgeving van een Partij bepaalde besteldiensten te verlenen op het grondgebied van die Partij of een onderverdeling daarvan, en

               (g)“universele dienst”: de permanente levering van een besteldienst van een bepaalde kwaliteit op alle punten op het grondgebied van een Partij of een onderverdeling daarvan tegen voor alle gebruikers betaalbare prijzen.

               Artikel SERVIN.5.15: Universele dienst

               1.Elke Partij heeft het recht te bepalen welk soort universeledienstverplichting zij wenst te handhaven en een besluit te nemen over het toepassingsgebied en de uitvoering ervan. Elke universeledienstverplichting wordt op transparante, niet-discriminerende en neutrale wijze ten aanzien van alle aan de verplichting onderworpen leveranciers beheerd.

               2.Indien een Partij verlangt dat inkomende exprespostdiensten worden verleend in het kader van een universele dienst, verleent zij deze diensten geen voorkeursbehandeling ten opzichte van andere internationale expresbesteldiensten.

               Artikel SERVIN.5.16: Financiering van een universele dienst

               Een Partij mag geen vergoedingen of andere kosten in rekening brengen voor de levering van een bezorgdienst die geen universele dienst is met het oog op de financiering van de levering van een universele dienst. Dit artikel is niet van toepassing op algemeen toepasselijke belastingmaatregelen of administratieve vergoedingen.

               Artikel SERVIN.5.17: Preventie van marktverstorende praktijken

               Elke Partij garandeert dat een verstrekker van besteldiensten die met een universeledienstverplichting belast is of een postmonopolie heeft, geen marktverstorende praktijken opzet, zoals:

               (a)het gebruik van inkomsten uit de levering van de dienst waarvoor een universeledienstverplichting of een postmonopolie geldt voor de kruissubsidiëring van een expresbesteldienst of een andere besteldienst waarvoor geen universeledienstverplichting geldt, of

               (b)een ongerechtvaardigd onderscheid tussen consumenten met betrekking tot tarieven of andere voorwaarden voor de levering van een dienst die onder een universele dienst of een postmonopolie valt.

               Artikel SERVIN.5.18: Vergunningen

               1.Indien een Partij een vergunning voor het verlenen van besteldiensten vereist, maakt zij het volgende openbaar:

               (a)alle vergunningsvereisten en de periode die normaliter nodig is om een beslissing over de aanvraag van een vergunning te nemen, alsmede

               (b)de voorwaarden voor de betrokken vergunningen.

               2.De procedures, verplichtingen en vereisten van een vergunning moeten transparant, niet-discriminerend en op objectieve criteria gebaseerd zijn.

               3.Indien een vergunningsaanvraag door de bevoegde autoriteit wordt afgewezen, stelt zij de aanvrager schriftelijk in kennis van de redenen voor de afwijzing. Elke Partij legt een procedure vast voor het instellen van beroep bij een onafhankelijke instantie die ter beschikking staat voor de aanvragers aan wie een vergunning werd geweigerd. Die instantie kan een rechtbank zijn.

               Artikel SERVIN.5.19: Onafhankelijkheid van de regelgevende instantie

               1.Elke Partij richt een toezichthoudende instantie op of houdt deze in stand, die juridisch gescheiden is van en functioneel onafhankelijk is van alle leveranciers van besteldiensten. Indien een Partij eigenaar is van of zeggenschap heeft over een dienstverlener die elektronische-communicatienetwerken exploiteert of elektronische-communicatiediensten verleent, zorgt deze Partij voor een werkelijke structurele scheiding tussen de regelgevende taken en de met de eigendom of de zeggenschap verband houdende activiteiten.

               2.De toezichthoudende instanties voeren hun taken op transparante en tijdige wijze uit en beschikken over voldoende financiële en personele middelen om de hun toegewezen taken uit te voeren. Hun beslissingen zijn onpartijdig ten aanzien van alle marktdeelnemers.

               Afdeling 4: Telecommunicatiediensten

               Artikel SERVIN.5.20: Toepassingsgebied

               Deze afdeling is van toepassing op maatregelen van een Partij die van invloed zijn op de levering van telecommunicatiediensten in aanvulling op de hoofdstukken 1, 2, 3 en 4 van deze titel en op de afdelingen 1 en 2 van dit hoofdstuk.

               Artikel SERVIN.5.21: Definities

               In deze afdeling wordt verstaan onder:

               (a)“bijbehorende faciliteiten”: bijbehorende diensten, fysieke infrastructuur en andere faciliteiten of elementen in verband met een telecommunicatienetwerk of telecommunicatiedienst die de levering van diensten via dat netwerk of die dienst mogelijk maken of ondersteunen of daartoe het potentieel hebben;

               (b)“eindgebruiker”: een eindgebruiker of abonnee van een openbare telecommunicatiedienst, andere dienstverleners dan leveranciers van openbare telecommunicatiediensten daaronder begrepen;

               (c)“essentiële faciliteiten”: faciliteiten van een openbaar telecommunicatienetwerk of een openbare telecommunicatiedienst die:

               i)
                     uitsluitend of voornamelijk ter beschikking worden gesteld door een enkele of een beperkt aantal leveranciers, alsmede

               ii)
                     bij het verlenen van een dienst niet op haalbare wijze economisch of technisch kunnen worden vervangen;

               (d)“interconnectie”: de koppeling van openbare telecommunicatienetwerken die door dezelfde of verschillende aanbieders van telecommunicatienetwerken of telecommunicatiediensten worden gebruikt om de gebruikers van een leverancier in staat te stellen te communiceren met gebruikers van dezelfde of een andere leverancier of toegang te krijgen tot diensten die door een andere leverancier worden aangeboden, ongeacht of deze diensten worden verleend door de betrokken leveranciers of door een andere leverancier die toegang heeft tot het netwerk;

               (e)“internationale mobiele roamingdienst”: een commerciële mobiele dienst op basis van een commerciële overeenkomst tussen aanbieders van openbare telecommunicatiediensten die een eindgebruiker in staat stelt om zijn eigen mobiele telefoon of een ander toestel voor spraak-, data- of berichtendiensten te gebruiken buiten het grondgebied waar het openbaar telecommunicatienetwerk waarvan de eindgebruiker oorspronkelijk gebruik maakt, is gevestigd;

               (f)“internettoegangsdienst”: een openbare elektronischecommunicatiedienst die toegang tot het internet biedt en derhalve connectiviteit met vrijwel alle eindpunten van het internet, ongeacht de gebruikte netwerktechnologie en eindapparatuur;

               (g)“huurcircuit”: telecommunicatiediensten of -faciliteiten, met inbegrip van virtuele diensten, die capaciteit reserveren voor specifiek gebruik door of beschikbaarheid voor een gebruiker tussen twee of meer aangewezen punten;

               (h)“grote aanbieder”: een aanbieder van telecommunicatienetwerken of telecommunicatiediensten die, gelet op de prijs en het aanbod, de voorwaarden voor deelneming aan een relevante markt voor telecommunicatienetwerken of telecommunicatiediensten wezenlijk kan beïnvloeden als gevolg van zeggenschap over essentiële faciliteiten of het gebruik van zijn positie op die markt;

               (i)“netwerkelement”: een voorziening of uitrusting die wordt gebruikt voor het leveren van een telecommunicatiedienst, met inbegrip van kenmerken, functies en mogelijkheden die door middel van die faciliteit of uitrusting worden geleverd;

               (j)“nummerportabiliteit”: de mogelijkheid voor eindgebruikers van openbare telecommunicatiediensten om op dezelfde locatie dezelfde telefoonnummers te houden zonder dat de kwaliteit, de betrouwbaarheid of het gemak er onder leidt wanneer binnen dezelfde categorie leveranciers van openbare telecommunicatiediensten van leverancier wordt veranderd;

               (k)“openbaar telecommunicatienetwerk”: elk telecommunicatienetwerk dat geheel of hoofdzakelijk wordt gebruikt voor het aanbieden van openbare telecommunicatiediensten en dat de overdracht van informatie tussen netwerkaansluitpunten ondersteunt;

               (l)“openbare telecommunicatiedienst”: elke telecommunicatiedienst die in het algemeen aan het publiek wordt aangeboden;

               (m)“abonnee”: een natuurlijke of rechtspersoon die partij is bij een overeenkomst met een aanbieder van openbare telecommunicatiediensten voor het verlenen van dergelijke diensten;

               (n)“telecommunicatie”: de transmissie en ontvangst van signalen via elektromagnetische middelen;

               (o)“telecommunicatienetwerk”: de transmissiesystemen en in voorkomend geval de schakel- of routeringsapparatuur en andere middelen, met inbegrip van netwerkelementen die niet actief zijn, die het mogelijk maken signalen over te brengen en te ontvangen via draad, radiogolven, optische of andere elektromagnetische middelen;

               (p)“regelgevende autoriteit voor telecommunicatie”: de instantie(s) die door een Partij belast is (zijn) met de regulering van onder deze afdeling vallende telecommunicatienetwerken en telecommunicatiediensten;

               (q)“telecommunicatiedienst”: een dienst die geheel of hoofdzakelijk bestaat in de transmissie en ontvangst van signalen, met inbegrip van omroepsignalen, via telecommunicatienetwerken, met inbegrip van die welke voor omroep worden gebruikt, maar geen dienst waarbij met behulp van telecommunicatienetwerken en telecommunicatiediensten overgebrachte inhoud wordt geleverd of redactioneel wordt gecontroleerd;

               (r)“universele dienst”: het minimale pakket aan diensten van een bepaalde kwaliteit dat op het grondgebied van een Partij of een onderverdeling daarvan tegen een betaalbare prijs beschikbaar moet worden gesteld voor alle gebruikers of voor een deel van de gebruikers, ongeacht hun geografische locatie, alsmede

               (s)“gebruiker”: elke natuurlijke of rechtspersoon die gebruik maakt van een openbare telecommunicatiedienst.

               Artikel SERVIN.5.22: Regelgevende autoriteit voor telecommunicatie

               1.Elke Partij richt een regelgevende autoriteit voor telecommunicatie op of houdt deze in stand die:

               (a)juridisch gescheiden en functioneel onafhankelijk is van elke leverancier van telecommunicatienetwerken, telecommunicatiediensten of telecommunicatieapparatuur;

               (b)gebruik maakt van procedures en beslissingen uitvaardigt die onpartijdig zijn ten aanzien van alle marktdeelnemers;

               (c)onafhankelijk handelt en geen instructies vraagt of aanvaardt van andere instanties met betrekking tot de uitoefening van de taken die haar bij wet zijn opgedragen om de verplichtingen van de artikelen SERVIN.5.24 [Interconnectie], SERVIN.5.25 [Toegang en gebruik], SERVIN.5.26 [Beslechting van telecommunicatiegeschillen], SERVIN.5.28 [Interconnectie met grote aanbieders] en SERVIN.5.29 [Toegang tot essentiële faciliteiten van grote aanbieders] te handhaven;

               (d)over de regelgevende bevoegdheid en over voldoende financiële en personele middelen beschikt om de in punt c) genoemde taken uit te voeren;

               (e)de bevoegdheid heeft ervoor te zorgen dat aanbieders van telecommunicatienetwerken of telecommunicatiediensten haar op verzoek onverwijld alle informatie
                  25
               , met inbegrip van financiële informatie, verstrekken die nodig is om de in punt c) genoemde taken uit te voeren, alsmede

               (f)haar bevoegdheden op transparante en tijdige wijze uitoefent.

               2.Elke Partij ziet erop toe dat de aan de regelgevende autoriteit voor telecommunicatie toegewezen taken in een gemakkelijk toegankelijke en duidelijke vorm openbaar worden gemaakt, met name wanneer die taken aan meer dan één instantie zijn toegewezen.

               3.Een Partij die de eigendom van of de zeggenschap over aanbieders van telecommunicatienetwerken of -diensten behoudt, zorgt voor een daadwerkelijke structurele scheiding tussen de regelgevende taken en de met eigendom of zeggenschap verband houdende activiteiten.

               4.Elke Partij ziet erop toe dat een gebruiker of leverancier van telecommunicatienetwerken of -diensten die gevolgen ondervindt van een besluit van de regelgevende autoriteit voor telecommunicatie, beroep kan instellen bij een beroepsinstantie die onafhankelijk is van de regelgevende autoriteit en andere betrokken partijen. In afwachting van de uitkomst van het beroep blijft de beslissing gehandhaafd, tenzij overeenkomstig het recht van de Partij voorlopige maatregelen worden verleend.

               Artikel SERVIN.5.23: Vergunning voor het aanbieden van telecommunicatienetwerken of -diensten

               1.Elke Partij staat het aanbieden van telecommunicatienetwerken of telecommunicatiediensten zonder voorafgaande formele toestemming toe.

               2.Elke Partij maakt alle criteria, toepasselijke procedures en voorwaarden op grond waarvan leveranciers telecommunicatienetwerken of -diensten mogen aanbieden, openbaar.

               3.Alle toelatingscriteria en toepasselijke procedures moeten zo eenvoudig mogelijk, objectief, transparant, niet-discriminerend en evenredig zijn. Alle verplichtingen en voorwaarden die aan een vergunning worden opgelegd of daaraan verbonden zijn, moeten niet-discriminerend, transparant en evenredig zijn en verband houden met de aangeboden diensten of netwerken.

               4.Elke Partij ziet erop toe dat een aanvrager van een vergunning schriftelijk de redenen ontvangt voor de weigering of intrekking van een vergunning of voor het opleggen van specifieke voorwaarden voor de leverancier. In dergelijke gevallen heeft de aanvrager het recht beroep in te stellen bij een beroepsinstantie.

               5.De aan leveranciers opgelegde administratieve vergoedingen moeten objectief, transparant en niet-discriminerend zijn en in verhouding staan tot de administratieve kosten die redelijkerwijs worden gemaakt bij het beheer, de controle en de handhaving van de in deze afdeling vastgestelde verplichtingen
                  26
               .

               Artikel SERVIN.5.24: Interconnectie

               Elke Partij waarborgt dat een leverancier van openbare telecommunicatienetwerken of openbare telecommunicatiediensten het recht en, op verzoek van een andere leverancier van openbare telecommunicatienetwerken of openbare telecommunicatiediensten, de verplichting heeft om te onderhandelen over interconnectie met het oog op het aanbieden van openbare telecommunicatienetwerken of openbare telecommunicatiediensten.

               Artikel SERVIN.5.25: Toegang en gebruik

               1.Elke Partij ziet erop toe dat alle onder de overeenkomst vallende ondernemingen of dienstverleners uit de andere Partij op redelijke en niet-discriminerende
                  27
                voorwaarden toegang krijgen tot en gebruik kunnen maken van openbare telecommunicatienetwerken of openbare telecommunicatiediensten. Deze verplichting wordt, onder meer, door toepassing van de leden 2 tot en met 5 ten uitvoer gelegd.

               2.Elke Partij ziet erop toe dat onder de overeenkomst vallende ondernemingen of dienstverleners uit de andere Partij toegang hebben tot en gebruik kunnen maken van alle openbare telecommunicatienetwerken of openbare telecommunicatiediensten die binnen of over haar grenzen worden aangeboden, met inbegrip van particuliere huurlijnen, en zorgt er daartoe, onverminderd lid 5, voor dat het dergelijke ondernemingen en leveranciers is toegestaan om:

               (a)eind- of andere apparatuur die met het openbare telecommunicatienetwerk verbonden is en die nodig is om hun diensten te verlenen, te kopen of huren, en aan dat netwerk te koppelen;

               (b)interconnectie tot stand te brengen tussen particuliere geleasede of in eigendom zijnde lijnen en openbare telecommunicatienetwerken of lijnen die worden geleased of eigendom zijn van een andere onder de overeenkomst vallende onderneming of dienstverlener, alsmede

               (c)exploitatieprotocollen van hun keuze te gebruiken, andere dan die welke noodzakelijk zijn om ervoor te zorgen dat de telecommunicatienetwerken en -diensten beschikbaar zijn voor het algemene publiek.

               3.Elke Partij ziet erop toe alle dienstverleners uit de andere Partij openbare telecommunicatienetwerken en -diensten kunnen gebruiken voor het verkeer van informatie op haar grondgebied en over haar grenzen heen, daarbij inbegrepen de interne bedrijfscommunicatie van deze dienstverleners, en voor toegang tot informatie in gegevensbestanden of tot informatie die op andere wijze in machine-leesbare vorm is opgeslagen op het grondgebied van een der Partijen.

               4.Onverminderd lid 3 kan een Partij de nodige maatregelen nemen om de veiligheid en vertrouwelijkheid van de communicatie te waarborgen, mits deze maatregelen niet worden toegepast op een wijze die hetzij een verkapte beperking van de handel in diensten, hetzij een middel tot willekeurige of ongerechtvaardigde discriminatie vormt, hetzij de voordelen van deze titel tenietdoet of uitholt.

               5.Elke Partij ziet erop toe dat voor de toegang tot en het gebruik van openbare telecommunicatienetwerken of -diensten uitsluitend voorwaarden worden gesteld die noodzakelijk zijn:

               (a)ter vrijwaring van de verantwoordelijkheid als openbare instantie van leveranciers van openbare telecommunicatienetwerken of openbare telecommunicatiediensten en met name hun bevoegdheid hun diensten aan het algemene publiek ter beschikking te stellen; dan wel

               (b)ter bescherming van de technische integriteit van openbare telecommunicatienetwerken of -diensten.

               Artikel SERVIN.5.26: Beslechting van telecommunicatiegeschillen

               1.Elke Partij ziet erop toe dat de regelgevende autoriteit voor telecommunicatie, in geval van een geschil tussen aanbieders van telecommunicatienetwerken of telecommunicatiediensten in verband met rechten en verplichtingen die voortvloeien uit deze afdeling, en op verzoek van een van de bij het geschil betrokken partijen, binnen een redelijke termijn een bindend besluit neemt om het geschil op te lossen.

               2.De beslissing van de regelgevende autoriteit voor telecommunicatie wordt openbaar gemaakt, met inachtneming van de vereisten inzake vertrouwelijke bedrijfsgegevens. De betrokken partijen wordt een volledige verklaring verstrekt over de redenen waarop de beslissing is gebaseerd en zij hebben het recht beroep aan te tekenen als bedoeld in artikel SERVIN.5.22 [Regelgevende autoriteit voor telecommunicatie], lid 4.

               3.De procedure van de leden 1 en 2 laat het recht van elk van de betrokken partijen om bij een rechterlijke instantie een procedure in te leiden, onverlet.

               Artikel SERVIN.5.27: Concurrentiewaarborgen ten aanzien van grote aanbieders

               Elke Partij neemt of handhaaft passende maatregelen om te voorkomen dat aanbieders van telecommunicatienetwerken of -diensten, die, alleen of samen met anderen, grote aanbieders zijn, overgaan tot concurrentiebeperkende praktijken of deze voortzetten. In dit verband wordt onder meer onder “concurrentiebeperkende praktijken” verstaan:

               (a)het op concurrentiebeperkende wijze toepassen van kruissubsidiëring;

               (b)het op concurrentiebeperkende wijze gebruiken van informatie van concurrenten, alsmede

               (c)het niet tijdig aan andere dienstverleners beschikbaar stellen van technische informatie over essentiële faciliteiten en van commercieel relevante informatie die deze dienstverleners voor het leveren van hun diensten nodig hebben.

               Artikel SERVIN.5.28: Interconnectie met grote aanbieders

               1.Elke Partij ziet erop toe dat grote aanbieders van openbare telecommunicatienetwerken of openbare telecommunicatiediensten interconnectie aanbieden op elk technisch haalbaar punt in het netwerk. Deze interconnectie moet worden geleverd:

               (a)op niet-discriminatoire voorwaarden (onder meer wat betreft tarieven, technische normen, specificaties, kwaliteit en onderhoud), en met een kwaliteit die niet lager is dan die welke wordt geboden voor de eigen soortgelijke diensten van een dergelijke grote aanbieder, voor soortgelijke diensten van dochterondernemingen of andere gelieerde ondernemingen;

               (b)binnen een redelijke termijn, op voorwaarden (onder meer wat betreft tarieven, technische normen, specificaties, kwaliteit en onderhoud) die transparant, economisch redelijk en voldoende gescheiden zijn, zodat de aanbieder niet hoeft te betalen voor netwerkonderdelen of -faciliteiten die hij voor de levering van zijn diensten niet nodig heeft, alsmede

               (c)op verzoek via extra aansluitpunten, in aanvulling op de aan de meeste gebruikers aangeboden netwerkaansluitpunten, tegen een vergoeding die gebaseerd is op de kosten voor het aanleggen van de noodzakelijke aanvullende faciliteiten.

               2.De procedures voor interconnectie met een grote aanbieder worden algemeen bekendgemaakt.

               3.Grote aanbieders maken hun interconnectieovereenkomsten of hun referentie-aanbiedingen voor interconnectie in voorkomend geval algemeen bekend.

               Artikel SERVIN.5.29: Toegang tot essentiële faciliteiten van grote aanbieders

               Elke Partij ziet erop toe dat grote aanbieders op haar grondgebied hun essentiële faciliteiten tegen redelijke, transparante en niet-discriminerende voorwaarden ter beschikking stellen van aanbieders van telecommunicatienetwerken of telecommunicatiediensten met het oog op het aanbieden van openbare telecommunicatiediensten, tenzij dit niet noodzakelijk is om daadwerkelijke mededinging tot stand te brengen op basis van de verzamelde feiten en de beoordeling van de markt door de regelgevende autoriteit voor telecommunicatie. De essentiële faciliteiten van de grote aanbieder kunnen netwerkelementen, huurlijnen en bijbehorende faciliteiten omvatten.

               Artikel SERVIN.5.30: Schaarse middelen

               1.Elke Partij ziet erop toe dat de toewijzing en verlening van gebruiksrechten voor schaarse middelen, met inbegrip van radiospectrum, nummers en doorgangsrechten, geschiedt op een open, objectieve, tijdige, transparante, niet-discriminerende en evenredige wijze en met inachtneming van doelstellingen van algemeen belang. De procedures en de aan gebruiksrechten verbonden voorwaarden en verplichtingen zijn gebaseerd op objectieve, transparante, niet-discriminerende en evenredige criteria.

               2.Het huidige gebruik van toegewezen frequentiebanden wordt algemeen bekendgemaakt, maar een gedetailleerde vermelding van radiospectra die voor specifiek gebruik door de overheid zijn toegewezen, is niet vereist.

               3.Partijen kunnen gebruikmaken van marktgebaseerde benaderingen, zoals biedprocedures, om spectrum toe te wijzen voor commercieel gebruik.

               4.De Partijen zijn het erover eens dat maatregelen van een Partij voor het toewijzen en verlenen van spectrum- en beheerfrequenties op zich niet in strijd zijn met de artikelen SERVIN.2.2 [Markttoegang] en SERVIN.3.2 [Markttoegang]. Elke Partij behoudt het recht maatregelen voor het vaststellen en toepassen van spectra en frequenties te treffen die tot gevolg kunnen hebben dat het aantal aanbieders van elektronische-communicatiediensten wordt beperkt, op voorwaarde dat dit geschiedt op een manier die overeenstemt met deze overeenkomst. Dit recht omvat de mogelijkheid om frequentiebanden toe te wijzen rekening houdend met bestaande en toekomstige behoeften en spectrumbeschikbaarheid.

               Artikel SERVIN.5.31: Universele dienst

               1.Elke Partij heeft het recht vast te stellen welke universeledienstverplichtingen zij wenst te handhaven en te beslissen over het toepassingsgebied en de uitvoering ervan.

               2.Elke Partij beheert de universeledienstverplichtingen op evenredige, transparante, objectieve en niet-discriminerende wijze, die neutraal is ten aanzien van de mededinging en niet belastender is dan nodig is voor het soort universele dienst dat door de Partij is gedefinieerd.

               3.Elke Partij ziet erop toe dat de procedures voor de aanwijzing van leveranciers van de universele dienst openstaan voor alle aanbieders van openbare telecommunicatienetwerken of openbare telecommunicatiediensten. De aanwijzing geschiedt door middel van een efficiënt, transparant en niet-discriminerend mechanisme.

               4.Indien een Partij besluit de leveranciers van de universele dienst te compenseren, ziet zij erop toe dat deze compensatie niet hoger is dan de nettokosten die door de universeledienstverplichting worden veroorzaakt.

               Artikel SERVIN.5.32: Nummerportabiliteit

               Elke Partij draagt er zorg voor dat aanbieders van openbare elektronische-communicatiediensten nummerportabiliteit aanbieden tegen redelijke voorwaarden.

               Artikel SERVIN.5.33: Open internettoegang

               1.Elke Partij ziet erop toe dat aanbieders van internettoegangsdiensten gebruikers van internettoegangsdiensten in staat stellen om, met inachtneming van haar wet- en regelgeving:

               (a)toegang te krijgen tot informatie en inhoud en deze te verspreiden, toepassingen en diensten van hun keuze te gebruiken en te verstrekken, op niet-discriminerende, redelijke, transparante en evenredige wijze van netwerkbeheer, alsmede

               (b)toestellen van hun keuze te gebruiken, op voorwaarde dat dergelijke apparaten geen afbreuk doen aan de veiligheid van andere apparaten, het netwerk of de diensten die via het netwerk worden geleverd.

               2.Voor alle duidelijkheid: niets in dit artikel belet de Partijen maatregelen te nemen om de openbare veiligheid ten aanzien van gebruikers online te beschermen.

               Artikel SERVIN.5.34: Vertrouwelijkheid van informatie

               1.Elke Partij ziet erop toe dat aanbieders die bij onderhandelingen over regelingen overeenkomstig de artikelen SERVIN.5.24 [Interconnectie], SERVIN.5.25 [Toegang en gebruik], SERVIN.5.28 [Interconnectie met grote aanbieders] en SERVIN.5.29 [Toegang tot essentiële faciliteiten van grote aanbieders] informatie van een andere aanbieder ontvangen, deze informatie uitsluitend gebruiken voor het doel waarvoor deze is verstrekt en de vertrouwelijkheid van de doorgegeven of opgeslagen informatie te allen tijde eerbiedigen.

               2.Elke Partij waarborgt de vertrouwelijkheid van de communicatie en daarmee verband houdende verkeersgegevens die bij het gebruik van openbare telecommunicatienetwerken of openbare telecommunicatiediensten worden doorgegeven, met dien verstande dat de daartoe genomen maatregelen geen middel tot willekeurige of ongerechtvaardigde discriminatie of een verkapte beperking van de handel in diensten vormen.

               Artikel SERVIN.5.35: Buitenlands aandeelhouderschap

               Met betrekking tot het aanbieden van telecommunicatienetwerken of telecommunicatiediensten door vestiging en niettegenstaande artikel SERVIN.2.7 [Niet-conforme maatregelen en uitzonderingen] legt een Partij geen vereisten voor joint ventures op, noch beperkt zij de deelneming van buitenlands kapitaal in de vorm van maximumpercentages voor buitenlands aandeelhouderschap of de totale waarde van individuele of totale buitenlandse investeringen.

               Artikel SERVIN.5.36: Internationale mobiele roaming
                  28

               1.De Partijen streven ernaar samen te werken ter bevordering van transparante en redelijke tarieven voor internationale mobiele roamingdiensten, op zodanige wijze dat de groei van de handel tussen de Partijen kan worden bevorderd en het consumentenwelzijn kan worden vergroot.

               2.De Partijen kunnen kiezen om stappen te ondernemen ter verbetering van de transparantie en de mededinging op het gebied van internationale mobiele roamingkosten en technologische alternatieven voor roamingdiensten, zoals:

               (a)ervoor zorgen dat informatie over retailtarieven gemakkelijk toegankelijk is voor eindgebruikers, alsmede

               (b)de belemmeringen voor het gebruik van technologische alternatieven voor roaming tot een minimum herleiden, waarbij consumenten die het grondgebied van een Partij bezoeken vanaf het grondgebied van de andere Partij, toegang hebben tot telecommunicatiediensten met gebruikmaking van het apparaat van hun keuze.

               3.Elke Partij moedigt aanbieders van openbare telecommunicatiediensten op haar grondgebied aan tot het openbaar maken van informatie over de retailtarieven voor internationale mobiele roamingdiensten voor spraak-, data- en sms-verkeer die worden aangeboden aan hun eindgebruikers wanneer zij het grondgebied van de andere Partij bezoeken.

               4.Niets in dit artikel vereist dat een Partij prijzen of voorwaarden voor internationale mobiele roamingdiensten reguleert.

               Afdeling 5: Financiële diensten

               Artikel SERVIN.5.37: Toepassingsgebied

               1.Deze afdeling is van toepassing op maatregelen van een Partij die van invloed zijn op de verlening van financiële diensten in aanvulling op de hoofdstukken 1, 2, 3 en 4 van deze titel en op de afdelingen 1 en 2 van dit hoofdstuk.

               2.Voor de toepassing van deze afdeling wordt onder “activiteiten verricht in het kader van de uitoefening van overheidsgezag” als bedoeld in artikel SERVIN.1.2 [Definities], punt f), verstaan
                  29
               :

               (a)activiteiten van een centrale bank, monetaire autoriteit of andere overheidsinstantie voor de uitvoering van het monetaire of wisselkoersbeleid;

               (b)activiteiten in het kader van een wettelijk stelsel van sociale zekerheid of een wettelijke pensioenregeling, alsmede

               (c)andere activiteiten die door een overheidsinstantie worden verricht voor rekening of met de garantie of met gebruikmaking van de financiële middelen van de Partij of haar overheidsinstanties.

               3.Voor de toepassing van artikel SERVIN.1.2 [Definities], punt f), op deze afdeling: indien een Partij toestaat dat een van de in lid 2, punt b) of c), van dit artikel bedoelde activiteiten door haar verleners van financiële diensten in concurrentie met een overheidsinstantie of een verlener van financiële diensten wordt uitgevoerd, vallen die activiteiten niet onder “activiteiten verricht in het kader van de uitoefening van overheidsgezag”.

               4.Artikel SERVIN.1.2 [Definities], punt a), is niet van toepassing op diensten die onder deze afdeling vallen.

               Artikel SERVIN.5.38: Definities

               Voor de toepassing van deze titel wordt verstaan onder:

               (a)“financiële dienst”: elke dienst van financiële aard, verleend door een aanbieder van financiële diensten van een Partij; dit omvat de volgende activiteiten:

               i)
                     verzekeringen en daarmee verband houdende diensten:

               A)
                     directe verzekering (met inbegrip van medeverzekering):

               aa)
                     levensverzekering;

               bb)
                     schadeverzekering;

               B)
                     herverzekering en retrocessie;

               C)
                     verzekeringsbemiddeling, zoals makelaardij en agentschap, alsmede

               D)
                     ondersteunende diensten in de verzekeringssector, zoals adviesverstrekking, actuariaat, risicobeoordeling en regeling van schade-eisen;

               ii)
                     bankdiensten en andere financiële diensten (behalve verzekeringen):

               A)
                     aanvaarding van deposito’s en andere terugbetaalbare fondsen van het publiek;

               B)
                     alle soorten leningen, waaronder consumentenkrediet en hypotheken, factoring en financiering van commerciële transacties;

               C)
                     financiële leasing;

               D)
                     alle diensten in verband met het betalingsverkeer en de overmaking van geld, waaronder creditcards, betaalkaarten, debetkaarten, reischeques en bankwissels;

               E)
                     verlenen van garanties en stellen van borgtochten;

               F)
                     transacties voor eigen rekening of voor rekening van cliënten, op de beurs of op de onderhandse markt of anderszins, ten aanzien van:

               (aa)geldmarktinstrumenten (met inbegrip van cheques, effecten en depositocertificaten);

               (bb)deviezen;

               (cc)derivaten, met inbegrip van, maar niet beperkt tot, termijninstrumenten en opties;

               (dd)wisselkoers- en rentetariefinstrumenten, waaronder producten als swaps en rentetermijncontracten;

               (ee)verhandelbare effecten, alsmede

               (ff)andere verhandelbare instrumenten en financiële activa, met inbegrip van edelmetaal;

               G)
                     deelneming in de uitgifte van alle soorten effecten, met inbegrip van garantieverlening en plaatsing in de hoedanigheid van agent (openbaar dan wel particulier) en verlening van diensten in verband met deze uitgiften;

               H)
                     geldmakelaarsdiensten;

               I)
                     beheer van activa, zoals beheer van contanten of portefeuillebeheer, alle vormen van beheer van collectieve investeringen, beheer van pensioenfondsen, diensten aangaande bewaarneming, depositodiensten en fiduciaire diensten;

               J)
                     betalings- en compensatiediensten in verband met financiële activa, met inbegrip van effecten, derivaten en andere verhandelbare instrumenten;

               K)
                     verstrekking en doorgifte van financiële informatie, verwerking van financiële gegevens en bijbehorende software, alsmede

               L)
                     advies- en bemiddelingsdiensten en andere ondersteunende financiële diensten voor alle bij de punten A) tot en met K) vermelde activiteiten, met inbegrip van kredietonderzoek en -analyse, onderzoek en advies aangaande investeringen en beleggingen, advies over overnames, bedrijfsreorganisaties en strategieën;

               (b)“verlener van financiële diensten”: een natuurlijke persoon of een rechtspersoon uit een Partij die financiële diensten aanbiedt of verleent, met uitzondering van overheidsinstanties;

               (c)“nieuwe financiële dienst”: een dienst van financiële aard, met inbegrip van diensten in verband met bestaande of nieuwe producten of de wijze waarop een product wordt geleverd, die niet wordt verleend door verleners van financiële diensten op het grondgebied van de ene Partij, maar die wel wordt verleend op het grondgebied van de andere Partij;

               (d)“overheidsinstantie”:

               i)
                     een overheid, centrale bank of monetaire autoriteit van een Partij, of een instantie die eigendom is van een Partij of onder zeggenschap staat van een Partij en die zich in hoofdzaak bezighoudt met de uitvoering van overheidstaken of activiteiten voor overheidsdoeleinden, met uitzondering van entiteiten die zich in hoofdzaak bezighouden met het verlenen van financiële diensten op commerciële basis, dan wel

               ii)
                     een particuliere instantie, wanneer deze taken vervult die normalerwijze door een centrale bank of monetaire autoriteit worden vervuld;

               (e)“zelfregulerende organisatie”: elk niet-gouvernementeel orgaan, met inbegrip van effecten- of termijnbeurzen of effecten- of termijnmarkten, verrekenkantoren, andere organisaties of verenigingen dat op grond van de wetgeving of een delegatie van de centrale, regionale of lokale overheden of autoriteiten een regulerende of toezichthoudende bevoegdheid uitoefent ten aanzien van verleners van financiële diensten, voor zover van toepassing.

               Artikel SERVIN.5.39: Prudentiële uitzonderingsbepaling

               1.Geen enkele bepaling in deze overeenkomst staat eraan in de weg dat een Partij prudentiële maatregelen vaststelt of handhaaft
                  30
               , zoals:

               (a)de bescherming van investeerders, spaarders, polishouders of personen aan wie een verlener van financiële diensten een fiduciair recht verschuldigd is, dan wel

               (b)het verzekeren van de integriteit en de stabiliteit van het financiële systeem van een Partij.

               2.Indien dergelijke maatregelen strijdig zijn met de bepalingen van deze overeenkomst, mogen zij niet worden gebruikt om de uit de overeenkomst voortvloeiende verbintenissen of verplichtingen van een Partij te ontduiken.

               Artikel SERVIN.5.40: Vertrouwelijke informatie

               Onverminderd deel drie [Samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie in strafzaken] mag niets in deze overeenkomst worden uitgelegd als een verplichting voor een Partij om informatie over zaken en rekeningen van individuele consumenten of vertrouwelijke of gepatenteerde informatie die in het bezit is van overheidsinstanties, openbaar te maken.

               Artikel SERVIN.5.41: Internationale normen

               De Partijen stellen alles in het werk om ervoor te zorgen dat internationaal overeengekomen normen op het gebied van financiële diensten voor regelgeving en toezicht, voor de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering en voor de bestrijding van belastingontduiking en -ontwijking op hun grondgebied worden uitgevoerd en toegepast. Dergelijke internationaal overeengekomen normen zijn onder meer die welke zijn vastgesteld door: de G20; de Raad voor financiële stabiliteit; het Bazels Comité voor bankentoezicht, met name het “Core Principle for Effective Banking Supervision”; de International Association of Insurance Supervisors, met name de “Insurance Core Principles” daarvan; de International Organisation of Securities Commissions, in het bijzonder de “Objectives and Principles of Securities Regulation” daarvan; de Financial Action Task Force, en het Mondiaal Forum inzake transparantie en uitwisseling van inlichtingen voor belastingdoeleinden van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling.

               Artikel SERVIN.5.42: Financiële diensten die nieuw zijn op het grondgebied van een Partij

               1.Elke Partij staat op haar grondgebied gevestigde verleners van financiële diensten uit de andere Partij toe nieuwe financiële diensten te verlenen waarvoor de Partij haar eigen verleners van financiële diensten krachtens haar interne wetgeving onder soortgelijke omstandigheden toestemming zou geven, tenzij de introductie van de nieuwe financiële dienst tot de vaststelling van nieuwe wetgeving of een wetswijziging noodzaakt. Dit geldt niet voor filialen van de andere Partij die op het grondgebied van een Partij gevestigd zijn.

               2.Een Partij kan de institutionele en rechtsvorm vaststellen waarin de dienst kan worden verleend en kan de betrokken dienstverlening aan een vergunningsplicht onderwerpen. Wanneer een vergunning vereist is, wordt hieromtrent binnen een redelijke termijn een besluit genomen en de vergunning kan uitsluitend worden geweigerd om prudentiële redenen.

               Artikel SERVIN.5.43: Zelfregulerende organisaties

               Wanneer een Partij lidmaatschap van, deelname aan of toegang tot een zelfregulerende organisatie vereist opdat verleners van financiële diensten uit de andere Partij financiële diensten op haar grondgebied kunnen verlenen, zorgt de Partij ervoor dat de verplichtingen uit hoofde van de artikelen SERVIN.2.3 [Nationale behandeling], SERVIN.2.4 [Meestbegunstigingsbehandeling], SERVIN.3.4 [Nationale behandeling] en SERVIN.3.5 [Meestbegunstigingsbehandeling] door die zelfregulerende organisatie worden nageleefd.

               Artikel SERVIN.5.44: Verrekenings- en betalingssystemen

               Onder voorwaarden van nationale behandeling verschaft elke Partij aan op haar grondgebied gevestigde verleners van financiële diensten uit de andere Partij toegang tot verrekenings- en betalingssystemen van overheidsinstanties, alsmede tot voor de normale bedrijfsvoering beschikbare officiële financierings- en herfinancieringsfaciliteiten. Dit artikel verleent geen toegang tot de kredietfaciliteiten in laatste instantie van de Partij.

               Afdeling 6: Internationale zeevervoersdiensten

               Artikel SERVIN.5.45: Toepassingsgebied en definities

               1.Deze afdeling is van toepassing op maatregelen van een Partij die van invloed zijn op de verlening van internationale zeevervoersdiensten, in aanvulling op de hoofdstukken 1, 2, 3 en 4 en afdeling 1 van dit hoofdstuk.

               2.Voor de toepassingen van deze afdeling en van de hoofdstukken 1, 2, 3 en 4 van deze titel:

               (a)“internationale zeevervoersdiensten”: het vervoer van passagiers of vracht door zeeschepen tussen een haven van de ene Partij en een haven van de andere Partij of van een derde land, of tussen havens van verschillende lidstaten van de Europese Unie, met inbegrip van het rechtstreeks sluiten van contracten met aanbieders van andere vervoersdiensten, teneinde het vervoer van deur tot deur of multimodaal vervoer onder één vervoersdocument te dekken; dit omvat evenwel niet het recht om dergelijke andere vervoersdiensten te verlenen;

               (b)“vervoer van deur tot deur of multimodaal vervoer”: het vervoer van vracht met behulp van meer dan één wijze van vervoer en dat een internationaal traject over zee omvat, met een enkel vervoersdocument;

               (c)“internationale vracht”: vracht die wordt vervoerd tussen een haven van een Partij en een haven van de andere Partij of van een derde land, of tussen havens van verschillende lidstaten;

               (d)“hulpdiensten voor zeevervoer”: diensten in verband met de behandeling van zeevracht, in- en uitklaring of de opslag van containers, diensten van scheepsagenten, maritieme expediteursdiensten en opslagdiensten;

               (e)“diensten in verband met de behandeling van zeevracht”: activiteiten van stuwadoorsbedrijven, met inbegrip van terminalexploitanten, maar zonder de rechtstreekse activiteiten van dokwerkers, wanneer deze niet door de stuwadoorsbedrijven of terminalexploitanten zijn tewerkgesteld; de hier bedoelde activiteiten omvatten de organisatie van en het toezicht op:

               i)
                     het laden of lossen van schepen;

               ii)
                     het vastsjorren of losmaken van vracht, alsmede

               iii)
                     het in ontvangst nemen of afleveren en bewaken van vracht vóór verzending of na lossing;

               (f)“diensten in verband met in- en uitklaring”: activiteiten die bestaan in de afhandeling van douaneformaliteiten namens een derde met betrekking tot de in-, uit- of doorvoer van vracht, ongeacht of deze dienst de hoofdactiviteit van de dienstverlener is of een gebruikelijke aanvulling op diens hoofdactiviteit;

               (g)“diensten in verband met de opslag van containers”: activiteiten die bestaan in het opslaan, vullen, strippen of repareren van containers en het ter beschikking stellen van containers voor verzending, hetzij in havengebieden, hetzij in het binnenland;

               (h)“diensten van scheepsagenten”: activiteiten waarbij de zakelijke belangen van een of meer scheepvaartlijnen of scheepvaartmaatschappijen binnen een bepaald geografisch gebied door een agent worden behartigd voor de volgende doeleinden:

               i)
                     marketing en verkoop van diensten van zeevervoer en aanverwante diensten, van de prijsopgave tot de facturering, alsmede het afgeven van vrachtbrieven namens de lijnen of maatschappijen, het kopen en weer verkopen van de nodige aanverwante diensten, het opstellen van documenten en het verschaffen van bedrijfsinformatie, alsmede

               ii)
                     het optreden namens de lijnen of ondernemingen, het organiseren van de afroep van aanvragen om scheepsruimte of, indien nodig, het overnemen van vracht;

               (i)“feederdiensten”: onverminderd het toepassingsgebied van activiteiten die krachtens de desbetreffende nationale wetgeving als cabotage kunnen worden beschouwd, het voorafgaande en verder vervoer over zee van internationale vracht, met inbegrip van containervervoer, bulk- en droge of vloeibare bulkgoederen, tussen havens op het grondgebied van een Partij, mits die internationale vracht onderweg is, dat wil zeggen naar een bestemming, of afkomstig is uit een laadhaven buiten het grondgebied van die Partij;

               (j)“maritieme expediteursdiensten”: de activiteit waarbij namens een verzender de verscheping wordt georganiseerd en gevolgd, door vervoersdiensten en aanverwante diensten te regelen, documenten op te stellen en bedrijfsinformatie te verschaffen;

               (k)“havendiensten”: diensten die door de havenbeheerder, zijn onderaannemers of andere dienstverleners ter ondersteuning van het vervoer van vracht of passagiers worden verleend in een zeehavengebied of op de waterwegen daarnaartoe, en

               (l)“opslagdiensten”: opslagdiensten voor diepgevroren of gekoelde goederen, bulkopslag van vloeistoffen of gassen en overige opslagdiensten.

               Artikel SERVIN.5.46: Verplichtingen

               1.Onverminderd niet-conforme maatregelen of andere maatregelen als bedoeld in de artikelen SERVIN.2.7 [Niet-conforme maatregelen en uitzonderingen] en SERVIN.3.6 [Niet-conforme maatregelen], past elke Partij het beginsel van onbeperkte toegang tot de internationale maritieme markten en handel op commerciële en niet-discriminerende basis toe door:

               (a)aan schepen die de vlag van de andere Partij voeren of die worden geëxploiteerd door dienstverleners uit de andere Partij, een behandeling te verlenen die niet minder gunstig is dan die welke aan haar eigen schepen wordt verleend ten aanzien van onder meer:

               i)
                     haventoegang;

               ii)
                     het gebruik van haveninfrastructuur;

               iii)
                     het gebruik van hulpdiensten voor zeevervoer, alsmede

               iv)
                     douanefaciliteiten en de toewijzing van aanlegplaatsen en voorzieningen voor het laden en lossen; met inbegrip van de daarmee verband houdende vergoedingen en heffingen;

               (b)het ter beschikking stellen van de volgende havendiensten aan verleners van internationale zeevervoersdiensten van de andere Partij, op redelijke voorwaarden en onder voorwaarden die niet minder gunstig zijn dan die welke gelden voor haar eigen leveranciers of vaartuigen of voor vaartuigen of leveranciers van een derde land (met inbegrip van vergoedingen en heffingen, specificaties en kwaliteit van de te verlenen dienst): loodsen, hulp van duw- en sleepboten, bevoorrading, brandstof- en waterlevering, ophalen en verwerking van afval, kapiteinsdiensten, navigatiehulp, faciliteiten voor noodreparaties, verankering en aan- en afmeren, en diensten vanaf de wal die essentieel zijn voor het functioneren van een schip, waaronder communicatie, water- en elektriciteitsvoorzieningen;

               (c)het verlenen van toestemming aan verleners van internationale zeevervoersdiensten van de andere Partij, onder voorbehoud van de toestemming van de bevoegde autoriteit, om lege containers in eigendom of geleased, die niet tegen betaling als vracht worden vervoerd, tussen havens van het Verenigd Koninkrijk of tussen havens van een lidstaat te herplaatsen, en

               (d)het verlenen van toestemming aan verleners van internationale zeevervoersdiensten uit de andere Partij om feederdiensten te verlenen tussen havens van het Verenigd Koninkrijk of tussen havens van een lidstaat, onder voorbehoud van de toestemming van de bevoegde autoriteit, indien van toepassing.

               2.Bij het toepassen van de in lid 1 beschreven beginselen geldt het volgende:

               (a)in toekomstige overeenkomsten met derde landen geen vrachtverdelingsregelingen opnemen met betrekking tot internationale zeevervoersdiensten, met inbegrip van het vervoer van droge en vloeibare bulkladingen en het lijnverkeer, en dergelijke vrachtverdelingsregelingen, wanneer zij in eerdere overeenkomsten voorkomen, binnen een redelijke termijn beëindigen;

               (b)geen maatregelen vaststellen of handhaven op grond waarvan een internationale vracht volledig of gedeeltelijk uitsluitend moet worden vervoerd door vaartuigen die in die Partij zijn geregistreerd of die eigendom zijn dan wel onder zeggenschap staan van onderdanen van die Partij;

               (c)alle unilaterale maatregelen of administratieve, technische en andere belemmeringen die een verkapte beperking kunnen vormen of een discriminerend effect kunnen hebben op het vrij verrichten van internationale zeevervoersdiensten, opheffen en niet invoeren, alsmede

               (d)niet beletten dat verleners van internationale zeevervoersdiensten van de andere Partij rechtstreeks contracten sluiten met andere verleners van vervoersdiensten voor vervoer van deur tot deur of multimodaal vervoer.

               Afdeling 7: Rechtskundige diensten

               Artikel SERVIN.5.47: Toepassingsgebied

               1.Deze afdeling is van toepassing op maatregelen van een Partij die van invloed zijn op de verlening van aangewezen juridische diensten in aanvulling op de hoofdstukken 1, 2, 3 en 4 van deze titel en op de afdelingen 1 en 2 van dit hoofdstuk.

               2.Niets in deze afdeling doet afbreuk aan het recht van een Partij om de levering van aangewezen juridische diensten op haar grondgebied op niet-discriminerende wijze te reguleren en erop toe te zien.

               Artikel SERVIN.5.48: Definities

               In deze afdeling wordt verstaan onder:

               a)“aangewezen juridische diensten”: juridische diensten met betrekking tot het recht van de lidstaat van herkomst en het internationaal publiekrecht, met uitzondering van het recht van de Unie;

               b)“rechtsgebied van herkomst”: het rechtsgebied (of een deel van het rechtsgebied) van de lidstaat of van het Verenigd Koninkrijk waar een advocaat zijn oorspronkelijke beroepstitel heeft verkregen of, in het geval van een advocaat die in meer dan één rechtsgebied een beroepstitel in het land van herkomst heeft verkregen, een van die rechtsgebieden;

               c)“recht van het rechtsgebied van herkomst”: het recht van het rechtsgebied van herkomst van de advocaat
                  31
               ;

               d)“beroepstitel van het rechtsgebied van herkomst”:

               i)voor een advocaat van de Unie, een in een lidstaat verkregen beroepstitel die het verlenen van juridische diensten in die lidstaat toestaat, dan wel

               ii)voor een advocaat van het Verenigd Koninkrijk, de titel van advocaat, barrister of solicitor, die toestemming verleent voor het verlenen van juridische diensten in elk deel van het rechtsgebied van het Verenigd Koninkrijk;

               e)“advocaat”:

               i)een natuurlijke persoon van de Unie die in een lidstaat gemachtigd is juridische diensten te verlenen onder een beroepstitel van het rechtsgebied van herkomst, dan wel

               ii)een natuurlijke persoon van het Verenigd Koninkrijk die in elk deel van het rechtsgebied van het Verenigd Koninkrijk gemachtigd is juridische diensten te verlenen onder een beroepstitel van het rechtsgebied van herkomst;

               f)
                     “advocaat van de andere Partij”:

               i)wanneer “de andere Partij” de Unie is: een advocaat als bedoeld in punt e), onder i), of

               ii)wanneer “de andere Partij” het Verenigd Koninkrijk is: een advocaat als bedoeld in punt e), onder ii), en

               g)“juridische diensten”: de volgende diensten:

               i) rechtskundig advies, alsmede

               ii) juridische arbitrage-, bemiddelings- en mediatiediensten (met uitzondering van dergelijke diensten die worden verleend door natuurlijke personen als bedoeld in artikel SERVIN.4.1 [Toepassingsgebied en definities]
                  32
               ).

               “Juridische diensten” omvatten niet juridische vertegenwoordiging voor administratieve instanties, rechtbanken en andere naar behoren opgerichte officiële gerechtshoven van een Partij, rechtskundig advies en juridische machtiging, documentatie en certificering die worden verleend door beoefenaars van juridische beroepen die belast zijn met openbare functies in de rechtsbedeling, zoals notarissen, “huissiers de justice” of andere “officiers publics et ministériels” en diensten verleend door deurwaarders die bij een officieel overheidsbesluit zijn aangesteld.

               Artikel SERVIN.5.49: Verplichtingen

               1. Een Partij staat een advocaat van de andere Partij toe om op haar grondgebied onder de beroepstitel van het rechtsgebied van herkomst van die advocaat aangewezen juridische diensten te verlenen overeenkomstig de artikelen SERVIN.2.2 [Markttoegang], SERVIN.2.3 [Nationale behandeling], SERVIN.3.2 [Markttoegang], SERVIN.3.4 [Nationale behandeling] en SERVIN.4.4 [Dienstverleners op contractbasis en beoefenaars van een vrij beroep].

               2.
                     Wanneer een Partij (het rechtsgebied van het gastland) registratie op haar grondgebied vereist als voorwaarde voor een advocaat van de andere Partij om overeenkomstig lid 1 aangewezen juridische diensten te verlenen, mogen de vereisten en het proces voor die registratie niet:

               (a)minder gunstig zijn dan die welke gelden voor een natuurlijke persoon uit een derde land die juridische diensten verleent in verband met het recht van een derde land of het internationaal publiekrecht uit hoofde van de beroepstitel van die persoon uit een derde land op het grondgebied van het rechtsgebied van het gastland, alsmede

               (b)gelijk of gelijkwaardig zijn aan een vereiste om zich te herkwalificeren in of te worden toegelaten tot het beroep van advocaat in het rechtsgebied van het gastland.

               3.
                     Lid 4 is van toepassing op het verlenen van aangewezen juridische diensten overeenkomstig lid 1 door middel van vestiging.

               4.
                     Een Partij staat een rechtspersoon uit de andere Partij toe op haar grondgebied een filiaal op te richten via hetwelk overeenkomstig lid 1 aangewezen juridische diensten
                  33
                worden verleend, in overeenstemming met en onder de voorwaarden van hoofdstuk 2 [Liberalisering van investeringen] van deze titel. Dit vormt geen belemmering voor vereisten volgens welke een bepaald percentage aandeelhouders, eigenaren, vennoten of bestuurders van een onderneming over bepaalde kwalificaties moet beschikken of een bepaald beroep moet uitoefenen, zoals dat van advocaat of accountant.

               Artikel SERVIN.5.50: Niet-conforme maatregelen

               1.Artikel 5.49 [Verplichtingen] is niet van toepassing op:

               a)elke bestaande niet-conforme maatregel van een Partij op een niveau van:

               i)voor de Unie:

               A) de Unie, zoals opgenomen in de lijst van de Unie in bijlage SERVIN-1 [Bestaande maatregelen];

               B) de centrale overheid van een lidstaat, zoals opgenomen in de lijst van de Unie in bijlage SERVIN-1 [Bestaande maatregelen];

               C) een regionale overheid van een lidstaat, zoals opgenomen in de lijst van de Unie in bijlage SERVIN-1 [Bestaande maatregelen], of

               D) een lokale overheid, anders dan bedoeld in punt C), en

               ii)voor het Verenigd Koninkrijk:

               A) de centrale overheid, zoals opgenomen in de lijst van het Verenigd Koninkrijk in bijlage SERVIN-1 [Bestaande maatregelen];

               B)een regionale overheid, zoals opgenomen in de lijst van het Verenigd Koninkrijk in bijlage SERVIN-1 [Bestaande maatregelen], dan wel

               C)een lokale overheid;

               b)de handhaving of onverwijlde verlenging van niet-conforme maatregelen als bedoeld in punt a), dan wel

               c)een wijziging van een niet-conforme maatregel als bedoeld in de punten a) en b), voor zover deze geen afbreuk doet aan de conformiteit van de maatregel met artikel SERVIN.5.49 [Verplichtingen] zoals die onmiddellijk vóór de wijziging bestond.

               2. Artikel SERVIN.5.49 [Verplichtingen] is niet van toepassing op maatregelen van een Partij die in overeenstemming zijn met de voorbehouden, voorwaarden of kwalificaties die zijn gespecificeerd met betrekking tot een in bijlage SERVIN-2 [Toekomstige maatregelen] vermelde sector, subsector of activiteit.

               3.
                     Deze afdeling is van toepassing onverminderd bijlage SERVIN-4 [Dienstverleners op contractbasis en beoefenaars van een vrij beroep].

               Titel III: Digitale handel

               Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen

               Artikel DIGIT.1 Doel

               Het doel van deze titel is de digitale handel te vergemakkelijken, ongerechtvaardigde handelsbelemmeringen die langs elektronische weg mogelijk worden gemaakt, aan te pakken en te zorgen voor een open, veilige en betrouwbare onlineomgeving voor bedrijven en consumenten.

               Artikel DIGIT.2 Toepassingsgebied

               1.
                     Deze titel is van toepassing op maatregelen van een Partij die de handel langs elektronische weg beïnvloeden.

               2.
                     Deze titel is niet van toepassing op audiovisuele diensten.

               Artikel DIGIT.3 Recht om regelgeving vast te stellen

               De Partijen herbevestigen hun recht op hun respectieve grondgebied regelgeving vast te stellen ter verwezenlijking van legitieme beleidsdoelstellingen, zoals bescherming van de volksgezondheid, de sociale diensten, het openbaar onderwijs, de veiligheid, het milieu, met inbegrip van klimaatverandering, de openbare zeden, sociale of consumentenbescherming, eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer en gegevensbescherming, of de bevordering en bescherming van de culturele verscheidenheid.

               Artikel DIGIT.4: Uitzonderingen

               Voor alle duidelijkheid: niets in deze titel belet de Partijen maatregelen vast te stellen of te handhaven overeenkomstig artikel EXC.1 [Algemene uitzonderingen], artikel EXC.4 [Uitzonderingen op grond van veiligheidsoverwegingen] en artikel SERVIN.5.39 [Prudentiële uitzonderingsbepalingen] om de daarin vermelde redenen van algemeen belang.

               Artikel DIGIT.5 Definities

               1.Op deze titel zijn de definities van deze rubriek, titel II [Diensten en investeringen], artikel SERVIN.1.2 [Definities] van toepassing.

               2.Voor de toepassing van deze titel wordt verstaan onder:

               (a)“consument”: iedere natuurlijke persoon die voor andere dan professionele doeleinden gebruik maakt van een openbare telecommunicatiedienst;

               (b)“directmarketingcommunicatie”: elke vorm van commerciële reclame waarbij een natuurlijke of rechtspersoon via een openbare telecommunicatiedienst marketingboodschappen rechtstreeks aan een gebruiker meedeelt en ten minste elektronische post, tekst en multimediaberichten (SMS en MMS) omvat;

               (c)“elektronische authenticatie”: een elektronisch proces dat de bevestiging mogelijk maakt van:

               (I)de elektronische identificatie van een natuurlijke of rechtspersoon, of

               (II)de herkomst en integriteit van gegevens in elektronische vorm;

               (d)“dienst voor elektronisch aangetekende bezorging”: een dienst die het mogelijk maakt gegevens langs elektronische weg tussen derden te verzenden en die bewijs verschaft ten aanzien van het hanteren van de verzonden gegevens, met inbegrip van bewijs van het verzenden en ontvangen van de gegevens, en die de verzonden gegevens beschermt tegen het risico van verlies, diefstal, beschadiging of onbevoegde wijziging;

               (e)“elektronisch zegel”: door een rechtspersoon gebruikte gegevens in elektronische vorm die gehecht zijn aan of logisch verbonden zijn met andere gegevens in elektronische vorm en die worden gebruikt om de oorsprong en integriteit daarvan te waarborgen;

               (f)“elektronische handtekening”: gegevens in elektronische vorm die gehecht zijn aan of logisch verbonden zijn met andere gegevens in elektronische vorm die:

               (I)door een natuurlijke persoon worden gebruikt om zich akkoord te verklaren met de gegevens in elektronische vorm waarop zij betrekking hebben, alsmede

               (II)op zodanige wijze aan de gegevens in elektronische vorm waarop zij betrekking hebben, zijn gekoppeld dat eventuele latere wijzigingen in de gegevens kunnen worden opgespoord;

               (g)“elektronische tijdstempel”: gegevens in elektronische vorm die andere gegevens in elektronische vorm verbinden aan een bepaald tijdstip en die bewijzen dat die laatstgenoemde gegevens op dat tijdstip bestonden;

               (h)“elektronische vertrouwensdienst”: een elektronische dienst bestaande uit:

               (I)het aanmaken, verifiëren en valideren van elektronische handtekeningen, elektronische zegels, elektronische tijdstempels, diensten voor elektronisch aangetekende bezorging en op deze diensten betrekking hebbende certificaten;

               (II)het aanmaken, verifiëren en valideren van certificaten voor authenticatie van websites, dan wel

               (III)het bewaren van elektronische handtekeningen, zegels of certificaten die op deze diensten betrekking hebben;

               (i)“overheidsgegevens”: gegevens die eigendom zijn van of in het bezit zijn van enig overheidsniveau of van niet-gouvernementele organen in de uitoefening van de hun door enig overheidsniveau verleende bevoegdheden;

               (j)“openbare telecommunicatiedienst”: elke telecommunicatiedienst die in het algemeen aan het publiek wordt aangeboden;

               (k)“gebruiker”: elke natuurlijke of rechtspersoon die gebruik maakt van een openbare telecommunicatiedienst.

               Hoofdstuk 2: Gegevensstromen en bescherming van persoonsgegevens

               Artikel DIGIT.6 Grensoverschrijdende gegevensstromen

               1.De Partijen verbinden zich ertoe grensoverschrijdende gegevensstromen te waarborgen om de handel in de digitale economie te vergemakkelijken. Daartoe mogen grensoverschrijdende gegevensstromen tussen de Partijen niet worden beperkt door een Partij:

               (a)die het gebruik van computerfaciliteiten of netwerkelementen op het grondgebied van de Partij vereist voor verwerking, onder meer door het gebruik van computerfaciliteiten of netwerkelementen op te leggen die op het grondgebied van een Partij zijn gecertificeerd of goedgekeurd;

               (b)die gegevenslokalisatie op het grondgebied van de Partij vereist met het oog op opslag of verwerking;

               (c)die de opslag of verwerking op het grondgebied van de andere Partij verbiedt, dan wel

               (d)die de grensoverschrijdende overdracht van gegevens afhankelijk stelt van het gebruik van computerfaciliteiten of netwerkelementen op het grondgebied van de Partijen of op de lokalisatievereisten op het grondgebied van de Partijen.

               2.De Partijen houden toezicht op de tenuitvoerlegging van deze bepaling en beoordelen de werking ervan binnen drie jaar na de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst. Een Partij kan te allen tijde aan de andere Partij voorstellen de lijst van beperkingen in lid 1 te herzien. Een dergelijk verzoek wordt in welwillende overweging genomen.

               Artikel DIGIT.7 Bescherming van persoonsgegevens en privacy

               1.Elke Partij erkent dat personen recht hebben op de bescherming van persoonsgegevens en privacy en dat strenge normen op dit gebied bijdragen tot het vertrouwen in de digitale economie en de ontwikkeling van de handel.

               2.Niets in deze overeenkomst belet een Partij maatregelen vast te stellen of te handhaven inzake de bescherming van persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer, ook met betrekking tot grensoverschrijdende gegevensdoorgiften, mits de wetgeving van de Partij voorziet in instrumenten die doorgifte mogelijk maken onder algemene voorwaarden
                  34
                voor de bescherming van de doorgegeven gegevens.

               3.Elke Partij stelt de andere Partij in kennis van de in lid 2 bedoelde maatregelen die zij vaststelt of handhaaft.

               Hoofdstuk 3: Specifieke bepalingen

               Artikel DIGIT.8 Douanerechten op elektronische transmissies

               1.Elektronische transmissies worden beschouwd als het verlenen van een dienst in de zin van titel II [Diensten en investeringen] van deze rubriek.

               2.De Partijen heffen geen douanerechten op elektronische transmissies.

               Artikel DIGIT.9 Geen voorafgaande toestemming

               1.Een Partij verlangt niet louter op grond van het feit dat een dienst online wordt verleend voorafgaande toestemming voor het aanbieden ervan langs elektronische weg, en stelt geen andere vereisten met een gelijkwaardig effect vast, noch handhaaft zij deze.

               Een dienst wordt online verleend wanneer deze langs elektronische weg wordt verleend zonder dat de partijen tegelijkertijd aanwezig zijn.

               2.Lid 1 is niet van toepassing op telecommunicatiediensten, omroepdiensten, gokdiensten, juridische vertegenwoordiging of de diensten van notarissen of gelijkwaardige beroepen, voor zover deze een rechtstreeks en specifiek verband houden met de uitoefening van openbaar gezag.

               Artikel DIGIT.10: Sluiten van contracten langs elektronische weg

               1.Elke Partij ziet erop toe dat contracten langs elektronische weg kunnen worden gesloten en dat haar wetgeving het gebruik van elektronische contracten niet belemmert en evenmin tot gevolg heeft dat contracten louter op grond van het feit dat zij langs elektronische weg zijn gesloten hun rechtskracht en geldigheid verliezen.

               2.Lid 1 is niet van toepassing op:

               (a)omroepdiensten;

               (b)kansspelen;

               (c)juridische vertegenwoordiging;

               (d)de diensten van notarissen of gelijkwaardige beroepen die een rechtstreeks en specifiek verband houden met de uitoefening van het openbaar gezag;

               (e)contracten die getuigen in persoon vereisen;

               (f)contracten waarbij rechten op onroerend goed worden gevestigd of overgedragen;

               (g)contracten waarvoor de wet de tussenkomst voorschrijft van de rechtbank, de autoriteit of de beroepsgroep die een publieke taak uitoefent;

               (h)contracten voor persoonlijke en zakelijke zekerheden welke gesteld worden door personen die handelen voor doeleinden buiten hun handels- of beroepsactiviteit, dan wel

               (i)contracten die onder het familierecht of het erfrecht vallen.

               Artikel DIGIT.11 Elektronische authenticatie en elektronische vertrouwensdiensten

               1.Een Partij ontkent niet het rechtsgevolg en de toelaatbaarheid als bewijsmiddel in gerechtelijke procedures van een elektronisch document, een elektronische handtekening, een elektronisch zegel of een elektronisch tijdstempel, of van gegevens die via een dienst voor elektronisch aangetekende bezorging zijn verzonden en ontvangen, louter op grond van het feit dat het om elektronische documenten gaat.

               2.Een Partij mag niet overgaan tot de vaststelling of handhaving van maatregelen die:

               (a)partijen bij een elektronische transactie zouden verbieden om onderling de meest geschikte elektronische authenticatiemethode voor hun transactie te bepalen, dan wel

               (b)verhinderen dat partijen bij een elektronische transactie aan gerechtelijke en administratieve instanties kunnen aantonen dat het gebruik van elektronische authenticatie of een elektronische vertrouwensdienst bij die transactie aan de toepasselijke wettelijke vereisten voldoet.

               3.Niettegenstaande lid 2 kan een Partij eisen dat voor een bepaalde categorie transacties de methode van elektronische authenticatie of vertrouwensdienst wordt gecertificeerd door een overeenkomstig haar wetgeving geaccrediteerde autoriteit of voldoet aan bepaalde, objectieve, transparante en niet-discriminerende prestatienormen die uitsluitend betrekking hebben op de specifieke kenmerken van de betrokken categorie transacties.

               Artikel DIGIT.12: Overdracht van of toegang tot broncode

               1.Een Partij verlangt geen overdracht van of toegang tot de broncode van software die eigendom is van een natuurlijke of rechtspersoon uit de andere Partij.

               2.Voor alle duidelijkheid:

               (a)de in artikel DIGIT.4 [Uitzonderingen] bedoelde algemene uitzonderingen, uitzonderingen op grond van veiligheidsoverwegingen en prudentiële uitzonderingsbepalingen zijn van toepassing op maatregelen van een Partij die in het kader van een certificeringsprocedure zijn vastgesteld of gehandhaafd, en

               (b)lid 1 is niet van toepassing op de vrijwillige overdracht van of het verlenen van toegang tot een broncode op commerciële basis door een natuurlijke of rechtspersoon uit de andere Partij, bijvoorbeeld in het kader van een overheidsopdracht of een contract waarover vrij onderhandeld is.

               3.Niets in dit artikel kan afbreuk doen aan:

               (a)een door een rechter of administratief gerecht opgelegde verplichting, of een eis van een mededingingsautoriteit op grond van het mededingingsrecht van een Partij om een beperking of vervalsing van de mededinging te voorkomen of te verhelpen;

               (b)een eis van een regelgevend orgaan op grond van de wet- of regelgeving van een Partij met betrekking tot de bescherming van de openbare veiligheid met betrekking tot gebruikers online, met inachtneming van waarborgen tegen ongeoorloofde openbaarmaking;

               (c)de bescherming en handhaving van intellectuele-eigendomsrechten, alsmede

               (d)het recht van een Partij om maatregelen te nemen overeenkomstig artikel III van de GPA, zoals opgenomen in titel VI [Overheidsopdrachten], artikel PPROC.2 [Opname van een aantal bepalingen van de GPA en onder deze overeenkomst vallende aanbestedingen] van deze rubriek.

               Artikel DIGIT.13 Online consumentenvertrouwen

               1.Gezien het belang van het versterken van het vertrouwen van de consument in digitale handel, stelt elke Partij maatregelen vast of handhaaft zij deze om te zorgen voor een doeltreffende bescherming van consumenten die betrokken zijn bij transacties in elektronische handel, met inbegrip van, maar niet beperkt tot, maatregelen die:

               (a)frauduleuze en bedrieglijke handelspraktijken verbieden;

               (b)van leveranciers van goederen en diensten verlangen dat zij te goeder trouw handelen en zich houden aan eerlijke handelspraktijken, onder meer door het verbod consumenten ongevraagde goederen en diensten in rekening te brengen;

               (c)van leveranciers van goederen of diensten verlangen dat zij consumenten duidelijke en grondige informatie verstrekken, ook wanneer zij via tussenpersonen optreden, over hun identiteit en contactgegevens, de transactie in kwestie, met inbegrip van de belangrijkste kenmerken van de goederen of diensten en de volledige prijs inclusief alle toepasselijke kosten, en de toepasselijke consumentenrechten (in het geval van dienstverleners die als tussenpersoon optreden, houdt dit onder meer in dat de leverancier van goederen of diensten dergelijke informatie kan verstrekken), alsmede

               (d)consumenten toegang verlenen tot verhaal voor inbreuken op hun rechten, met inbegrip van een recht op verhaal indien goederen of diensten worden betaald en niet worden geleverd of geleverd zoals overeengekomen.

               2.De Partijen erkennen dat het belangrijk is dat hun instanties voor consumentenbescherming of andere relevante organen passende handhavingsbevoegdheden krijgen en dat samenwerking tussen deze instanties belangrijk is om consumenten te beschermen en het vertrouwen van onlineconsumenten te vergroten.

               Artikel DIGIT.14 Ongevraagde directmarketingberichten

               1.
                     Elke Partij ziet erop toe dat gebruikers doeltreffend worden beschermd tegen ongevraagde directmarketingberichten.

               2.
                     Elke Partij ziet erop toe dat directmarketingberichten niet worden verzonden naar gebruikers die natuurlijke personen zijn, tenzij zij overeenkomstig de wetgeving van elke Partij toestemming hebben gegeven om dergelijke mededelingen te ontvangen.

               3.
                     Onverminderd lid 2 staat een Partij natuurlijke personen of rechtspersonen die, in overeenstemming met de in het recht van die Partij vastgestelde voorwaarden, de contactgegevens van een gebruiker in het kader van de levering van goederen of diensten hebben verzameld, toe directmarketingberichten naar die gebruiker te sturen voor hun eigen soortgelijke goederen of diensten.

               4.
                     Elke Partij ziet erop toe dat directmarketingberichten duidelijk als zodanig herkenbaar zijn, duidelijk onthullen namens wie zij worden gedaan en de nodige informatie bevatten om gebruikers in staat te stellen kosteloos en op elk moment om stopzetting te verzoeken.

               5.
                     Elke Partij biedt gebruikers toegang tot rechtsmiddelen tegen aanbieders van directmarketingcommunicatie die niet voldoen aan de krachtens de leden 1 tot en met 4 vastgestelde of gehandhaafde maatregelen.

               Artikel DIGIT.15 Openbare overheidsgegevens

               1.De Partijen erkennen dat het vergemakkelijken van de toegang van het publiek tot en het gebruik van overheidsgegevens bijdraagt tot het stimuleren van economische en sociale ontwikkeling, concurrentievermogen, productiviteit en innovatie.

               2.Voor zover een Partij ervoor kiest overheidsgegevens toegankelijk te maken voor het publiek, tracht zij, voor zover praktisch haalbaar, ervoor te zorgen dat de gegevens:

               (a)worden gepresenteerd in een formaat dat gemakkelijk kan worden doorzocht, opgehaald, gebruikt, hergebruikt en herverdeeld;

               (b)worden gepresenteerd in een machinaal leesbaar en voor ruimtelijke interpretatie geschikt gemaakt formaat;

               (c)beschrijvende metagegevens bevatten die zo gestandaardiseerd mogelijk zijn;

               (d)beschikbaar worden gesteld via betrouwbare, gebruiksvriendelijke en vrij toegankelijke applicatieprogramma-interfaces;

               (e)regelmatig worden bijgewerkt;

               (f)niet onderworpen zijn aan gebruiksvoorwaarden die discriminerend zijn of die hergebruik onnodig beperken, en

               (g)beschikbaar worden gesteld voor hergebruik met volledige inachtneming van de respectieve regels van de Partijen inzake de bescherming van persoonsgegevens.

               3.De Partijen streven ernaar samen te werken om na te gaan hoe elke Partij de toegang tot en het gebruik van overheidsgegevens die zij openbaar heeft gemaakt, kan uitbreiden, teneinde zakelijke kansen te vergroten en te creëren, naast het gebruik ervan door de publieke sector.

               Artikel DIGIT.16 Samenwerking inzake regelgevingskwesties met betrekking tot digitale handel

               1.De Partijen wisselen informatie uit over regelgevingskwesties in de context van digitale handel, die betrekking hebben op:

               (a)de erkenning en facilitering van interoperabele elektronische vertrouwens- en authenticatiediensten;

               (b)de behandeling van directmarketingberichten;

               (c)de bescherming van de consument, alsmede

               (d)alle andere aangelegenheden die van belang zijn voor de ontwikkeling van de digitale handel, met inbegrip van opkomende technologieën.

               2.Lid 1 is niet van toepassing op de regels en waarborgen van een Partij voor de bescherming van persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer, met inbegrip van de grensoverschrijdende doorgifte van persoonsgegevens.

               Artikel DIGIT.17 Overeenstemming over computerdiensten

               1.De Partijen komen overeen dat, met het oog op de liberalisering van de handel in diensten en investeringen overeenkomstig titel II [Diensten en investeringen] van deze rubriek, de volgende diensten als computerdiensten en aanverwante diensten worden beschouwd, ongeacht of zij via een netwerk, met inbegrip van internet, worden geleverd:

               (a)advies, aanpassing, strategie, analyse, planning, specificatie, ontwerp, ontwikkeling, installatie, implementatie, integratie, testen, debuggen, updaten, ondersteuning, technische hulp of beheer van of voor computers of computersystemen;

               (b)computerprogramma’s gedefinieerd als de instructies waardoor computers zelfstandig kunnen werken en met elkaar kunnen communiceren, alsmede advies, strategie, analyse, planning, specificatie, ontwerp, ontwikkeling, installatie, implementatie, integratie, testen, debuggen, updaten, aanpassen, onderhoud, ondersteuning, technische hulp, beheer of gebruik van of voor computerprogramma’s;

               (c)de verwerking, opslag en hosting van gegevens of diensten in verband met databanken;

               (d)onderhoud en reparatie van kantoormachines en toebehoren, met inbegrip van computers, alsmede

               (e)opleidingen voor het personeel van klanten in verband met computerprogramma’s, computers of computersystemen die niet elders zijn ingedeeld.

               Voor alle duidelijkheid: andere dan de in lid 1 vermelde diensten die mogelijk worden door diensten in verband met computers, worden op zich niet beschouwd als diensten in verband met computers.

               Titel IV: Kapitaalstromen, betalingen, overmakingen en tijdelijke vrijwaringsmaatregelen

               Artikel CAP.1: Doelstellingen

               Het doel van deze titel is het mogelijk maken van een vrij kapitaal- en betalingsverkeer in verband met transacties die in het kader van deze overeenkomst zijn geliberaliseerd.

               Artikel CAP.2: Lopende rekening

               Elke Partij staat in vrij converteerbare valuta en in overeenstemming met de Overeenkomst betreffende het Internationaal Monetair Fonds alle betalingen en overmakingen toe in verband met transacties op de lopende rekening van de betalingsbalans die binnen het toepassingsgebied van deze overeenkomst vallen.

               Artikel CAP.3: Kapitaalstromen

               1.
                     Elke Partij staat met betrekking tot verrichtingen op de kapitaalrekening en de financiële rekening van de betalingsbalans het vrije verkeer van kapitaal toe met het oog op de liberalisering van investeringen en andere transacties als bedoeld in titel II [Diensten en investeringen] van deze rubriek.

               2.
                     De Partijen plegen in het Gespecialiseerd Handelscomité voor diensten, investeringen en digitale handel overleg om het onderlinge kapitaalverkeer te vergemakkelijken teneinde handel en investeringen te bevorderen.

               Artikel CAP.4: Maatregelen die van invloed zijn op kapitaalstromen, betalingen of overmakingen

               1.De artikelen CAP.2 [Lopende rekening] en CAP.3 [Kapitaalstromen] mogen niet aldus worden uitgelegd dat zij een Partij beletten toepassing te geven aan haar wet- en regelgeving betreffende:

               (a)faillissement, insolventie of crediteurenbescherming;

               (b)de uitgifte van, de handel in of de verhandeling van effecten, of futures, opties en andere financiële instrumenten;

               (c)financiële verslaglegging of registratie van kapitaalstromen, betalingen of overmakingen waar dat nodig is ter ondersteuning van de rechtshandhavings- of financiële regelgevende autoriteiten;

               (d)overtredingen of misdrijven, misleidende of frauduleuze praktijken;

               (e)waarborgen dat wordt voldaan aan beschikkingen of uitspraken in gerechtelijke of administratieve procedures, of

               (f)socialezekerheidsregelingen, wettelijke pensioenregelingen of verplichte spaarregelingen.

               2.De in lid 1 bedoelde wet- en regelgeving mag niet willekeurig of discriminerend worden toegepast, noch anderszins een verkapte beperking van kapitaalstromen, betalingen of overmakingen vormen.

               Artikel CAP.5: Tijdelijke vrijwaringsmaatregelen

               1.In uitzonderlijke omstandigheden waarin de werking van de economische en monetaire unie van de Unie ernstige moeilijkheden ondervindt of dreigt te ondervinden, kan de Unie voor een periode van ten hoogste zes maanden vrijwaringsmaatregelen met betrekking tot kapitaalstromen, betalingen of overmakingen nemen of handhaven.

               2.De in lid 1 bedoelde maatregelen gaan niet verder dan strikt noodzakelijk is.

               Artikel CAP.6: Beperkingen in geval van moeilijkheden met betrekking tot de betalingsbalans en de buitenlandse financiële positie

               1.Als een Partij ernstige moeilijkheden ondervindt of dreigt te ondervinden met betrekking tot de betalingsbalans of de buitenlandse financiële positie, kan zij beperkende maatregelen nemen of handhaven ten aanzien van kapitaalstromen, betalingen of overmakingen
                  35
               .

               2.De in lid 1 bedoelde maatregelen:

               (a)moeten stroken met de Overeenkomst betreffende het Internationaal Monetair Fonds;

               (b)mogen niet verder gaan dan gezien de in lid 1 beschreven omstandigheden noodzakelijk is;

               (c)moeten tijdelijk zijn en geleidelijk worden opgeheven naarmate de in lid 1 omschreven situatie verbetert;

               (d)mogen geen onnodig nadeel toebrengen aan de commerciële, economische en financiële belangen van de andere Partij, en

               (e)mogen niet-discriminerend zijn ten opzichte van derde landen in vergelijkbare situaties.

               3.Ten aanzien van de handel in goederen kan elke Partij beperkende maatregelen nemen of handhaven ter bescherming van haar buitenlandse financiële positie of haar betalingsbalans. Die maatregelen moeten in overeenstemming zijn met de GATT 1994 en het Memorandum van Overeenstemming betreffende de betalingsbalansbepalingen van de Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel 1994.

               4.Ten aanzien van de handel in diensten kan elke Partij beperkende maatregelen nemen of handhaven ter bescherming van haar buitenlandse financiële positie of haar betalingsbalans. Die maatregelen moeten in overeenstemming zijn met artikel XII van de GATS.

               5.Een Partij die in de leden 1 en 2 bedoelde maatregelen handhaaft of heeft genomen, stelt de andere Partij daarvan onverwijld in kennis.

               6.Indien een Partij krachtens dit artikel beperkingen vaststelt of handhaaft, plegen de Partijen onverwijld overleg in het Gespecialiseerd Handelscomité voor diensten, investeringen en digitale handel, tenzij in andere fora overleg wordt gepleegd. Dat comité beoordeelt de moeilijkheden met betrekking tot de betalingsbalans of de buitenlandse financiële positie die tot de respectieve maatregelen hebben geleid, rekening houdend met factoren als:

               (a)de aard en de omvang van de moeilijkheden;

               (b)de economische positie en de handelssituatie ten opzichte van het buitenland, en

               (c)andere corrigerende maatregelen die kunnen worden genomen.

               7.Het overleg ingevolge lid 6 omvat de verenigbaarheid van de beperkende maatregelen met de leden 1 en 2. Alle eventueel beschikbare relevante bevindingen van statistische of feitelijke aard die van het Internationaal Monetair Fonds afkomstig zijn, worden aanvaard en bij de conclusies wordt rekening gehouden met het oordeel van het Internationaal Monetair Fonds over de betalingsbalans en de buitenlandse financiële positie van de betrokken Partij.

               Titel V: Intellectuele eigendom

               Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen

               Artikel IP.1: Doelstellingen

               De doelstellingen van deze titel zijn:

               a)
                     de productie, levering en commercialisering van innovatieve en creatieve producten en diensten tussen de Partijen te vergemakkelijken door verstoringen van en belemmeringen voor deze handel te verminderen en aldus bij te dragen tot een duurzamere en inclusievere economie, en

               b)
                     het garanderen van een adequaat en doeltreffend beschermings- en handhavingsniveau voor intellectuele-eigendomsrechten.

               Artikel IP.2: Toepassingsgebied

               1.
                     Deze titel vormt een aanvulling op en specificatie van de rechten en verplichtingen van elke Partij uit hoofde van de Trips-Overeenkomst en andere internationale verdragen op het gebied van intellectuele eigendom waarbij zij partij zijn.

               2.
                     Deze titel belet de Partijen niet een uitgebreidere bescherming en handhaving van intellectuele-eigendomsrechten in te voeren dan op grond van deze titel vereist is, mits die bescherming en handhaving niet in strijd zijn met deze titel.

               Artikel IP.3: Definities

               In deze titel wordt verstaan onder:

               a)
                     “Verdrag van Parijs”: het Verdrag van Parijs tot bescherming van de industriële eigendom van 20 maart 1883, laatstelijk herzien te Stockholm op 14 juli 1967;

               b)
                     “Berner Conventie”: de Berner Conventie voor de bescherming van werken van letterkunde en kunst van 9 september 1886, herzien te Parijs op 24 juli 1971 en gewijzigd op 28 september 1979;

               c)
                     “Verdrag van Rome”: het Internationaal Verdrag inzake de bescherming van uitvoerende kunstenaars, producenten van fonogrammen en omroeporganisaties, gedaan te Rome op 26 oktober 1961;

               d)
                     “WIPO”: de Wereldorganisatie voor de Intellectuele Eigendom;

               e)
                     “intellectuele-eigendomsrechten”: alle categorieën intellectuele eigendom die vallen onder de artikelen IP.7 [Auteurs] tot en met IP.37 [Bescherming van kwekersrechten] van deze titel of onder deel II, afdelingen 1 tot en met 7, van de Trips-Overeenkomst. De bescherming van intellectuele eigendom omvat de bescherming tegen oneerlijke mededinging zoals bedoeld in artikel 10 bis van het Verdrag van Parijs;

               f)
                     “onderdaan”: met betrekking tot het desbetreffende intellectuele-eigendomsrecht, een persoon uit een Partij die voldoet aan de beschermingscriteria van de Trips-Overeenkomst en multilaterale overeenkomsten die zijn gesloten en worden beheerd onder auspiciën van de WIPO, waarbij een Partij partij is.

               Artikel IP.4: Internationale overeenkomsten

               1.De Partijen bevestigen hun verbintenis om de verplichtingen na te komen uit hoofde van de internationale overeenkomsten waarbij zij partij zijn:

               a)
                     de Trips-Overeenkomst;

               b)
                     het Verdrag van Rome;

               c)
                     de Berner Conventie;

               d)
                     het WIPO-Verdrag inzake auteursrecht, aangenomen te Genève op 20 december 1996;

               e)
                     het WIPO-Verdrag inzake uitvoeringen en fonogrammen, aangenomen te Genève op 20 december 1996;

               f)
                     het Protocol bij de Schikking van Madrid betreffende de internationale inschrijving van merken, aangenomen te Madrid op 27 juni 1989, zoals laatstelijk gewijzigd op 12 november 2007;

               g)
                     het Verdrag inzake het merkenrecht, aangenomen te Genève op 27 oktober 1994;

               h)
                     het Verdrag van Marrakesh tot bevordering van de toegang tot gepubliceerde werken voor personen die blind zijn, visueel gehandicapt of anderszins een leeshandicap hebben, aangenomen te Marrakesh op 27 juni 2013;

               i)
                     de Akte van Genève bij de Overeenkomst van ’s-Gravenhage betreffende de internationale inschrijving van tekeningen of modellen van nijverheid, aangenomen te Genève op 2 juli 1999.

               2.Elke Partij doet alle redelijke inspanningen om de volgende internationale overeenkomsten te ratificeren of ertoe toe te treden:

               a)
                     het Verdrag van Peking inzake audiovisuele uitvoeringen, aangenomen te Peking op 24 juni 2012;

               b)
                     het Verdrag van Singapore inzake het merkenrecht, aangenomen te Singapore op 27 maart 2006.

               Artikel IP.5: Uitputting

               Deze titel doet geen afbreuk aan de vrijheid van de Partijen om te bepalen of en onder welke voorwaarden de uitputting van intellectuele-eigendomsrechten van toepassing is.

               Artikel IP.6: Nationale behandeling

               1.Voor alle onder deze titel vallende categorieën intellectuele-eigendomsrechten kent elke Partij aan de onderdanen van de andere Partij een behandeling toe die niet minder gunstig is dan die welke zij met betrekking tot de bescherming van intellectuele eigendom aan haar eigen onderdanen toekent, in voorkomend geval met inachtneming van de uitzonderingen waarin reeds is voorzien in het Verdrag van Parijs, de Berner Conventie, het Verdrag van Rome en het Verdrag inzake de intellectuele eigendom met betrekking tot geïntegreerde schakelingen, gedaan te Washington op 26 mei 1989. Ten aanzien van uitvoerende kunstenaars, producenten van fonogrammen en omroeporganisaties geldt deze verplichting alleen voor de rechten waarin deze overeenkomst voorziet.

               2.Voor de toepassing van lid 1 van dit artikel omvat “bescherming” alle aangelegenheden die van invloed zijn op het bestaan, de verwerving, de reikwijdte, de instandhouding en de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten, alsmede de specifiek in deze titel behandelde aangelegenheden die van invloed zijn op de uitoefening van deze rechten, inclusief maatregelen ter voorkoming van het omzeilen van doeltreffende technische voorzieningen als bedoeld in artikel IP.16 [Bescherming van technische voorzieningen] en maatregelen betreffende informatie over het beheer van rechten als bedoeld in artikel IP.17 [Verplichtingen betreffende informatie over het beheer van rechten].

               3.Een Partij kan gebruikmaken van de krachtens lid 1 toegestane uitzonderingen met betrekking tot haar gerechtelijke en administratieve procedures, waaronder de verplichting voor een onderdaan van de andere Partij om op haar grondgebied domicilie te kiezen of daar een gemachtigde aan te wijzen, indien die uitzonderingen:

               a)
                     noodzakelijk zijn om de naleving te waarborgen van wetten of voorschriften van de Partij die niet strijdig zijn met deze titel, of

               b)
                     niet worden toegepast op een wijze die een verkapte beperking van de handel zou vormen.

               4.Lid 1 is niet van toepassing op procedures in multilaterale overeenkomsten die onder auspiciën van de WIPO zijn gesloten met betrekking tot de verwerving of handhaving van intellectuele-eigendomsrechten.

               Hoofdstuk 2: Normen betreffende intellectuele-eigendomsrechten

               Afdeling 1: Auteursrecht en naburige rechten

               Artikel IP.7: Auteurs

               Elke Partij verleent auteurs het exclusieve recht het volgende toe te staan of te verbieden:

               a)
                     de directe of indirecte, tijdelijke of permanente reproductie van hun werken, geheel of gedeeltelijk, met welk middel en in welke vorm dan ook;

               b)
                     elke vorm van distributie onder het publiek van het origineel van hun werken of van kopieën daarvan, door verkoop of anderszins;

               c)
                     de mededeling van hun werken aan het publiek, via de kabel of draadloos, met inbegrip van de beschikbaarstelling van hun werken aan het publiek op zodanige wijze dat deze voor leden van het publiek op een door hen individueel gekozen plaats en tijd toegankelijk zijn;

               d)
                     de commerciële verhuur aan het publiek van originelen of kopieën van hun werken; elke Partij kan bepalen dat dit punt niet van toepassing is op gebouwen of werken van toegepaste kunst.

               Artikel IP.8: Uitvoerende kunstenaars

               Elke Partij verleent uitvoerende kunstenaars het exclusieve recht het volgende toe te staan of te verbieden:

               a)
                     de vastlegging van hun uitvoeringen;

               b)
                     de directe of indirecte, tijdelijke of permanente reproductie van vastleggingen van hun uitvoeringen, geheel of gedeeltelijk, met welk middel en in welke vorm dan ook;

               c)
                     de distributie onder het publiek van vastleggingen van hun uitvoeringen, door verkoop of anderszins;

               d)
                     de beschikbaarstelling van vastleggingen van hun uitvoeringen aan het publiek via de kabel of draadloos, op zodanige wijze dat deze voor leden van het publiek op een door hen individueel gekozen plaats en tijd toegankelijk zijn;

               e)
                     de draadloze uitzending en de mededeling van hun uitvoeringen aan het publiek, behalve wanneer de uitvoering zelf al een uitgezonden uitvoering is of op basis van een vastlegging is gemaakt;

               f)
                     de commerciële verhuur aan het publiek van de vastlegging van hun uitvoeringen.

               Artikel IP.9: Producenten van fonogrammen

               Elke Partij verleent producenten van fonogrammen het exclusieve recht het volgende toe te staan of te verbieden:

               a)
                     de directe of indirecte, tijdelijke of permanente reproductie van hun fonogrammen, geheel of gedeeltelijk, met welk middel en in welke vorm dan ook;

               b)
                     hun fonogrammen, met inbegrip van kopieën daarvan, ter beschikking te stellen van het publiek, door verkoop of anderszins;

               c)
                     de beschikbaarstelling van hun fonogrammen aan het publiek via de kabel of draadloos, op zodanige wijze dat deze voor leden van het publiek op een door hen individueel gekozen plaats en tijd toegankelijk zijn;

               d)
                     de commerciële verhuur van hun fonogrammen aan het publiek.

               Artikel IP.10: Omroeporganisaties

               Elke Partij verleent omroeporganisaties het exclusieve recht het volgende toe te staan of te verbieden:

               a)
                     de vastlegging van hun uitzendingen, ongeacht of deze uitzendingen via de ether plaatsvinden, uitzendingen per kabel of satelliet daaronder begrepen;

               b)
                     de directe of indirecte, tijdelijke of permanente reproductie van vastleggingen van hun uitzendingen, geheel of gedeeltelijk, met welk middel en in welke vorm dan ook, ongeacht of die uitzendingen via de ether plaatsvinden, uitzendingen per kabel of satelliet daaronder begrepen;

               c)
                     het al dan niet draadloos beschikbaar stellen van vastleggingen van hun uitzendingen aan het publiek, ongeacht of die uitzendingen via de ether plaatsvinden, uitzendingen per kabel of satelliet daaronder begrepen, op zodanige wijze dat deze voor leden van het publiek op een door hen individueel gekozen plaats en tijd toegankelijk zijn;

               d)
                     de distributie onder het publiek van vastleggingen van hun uitzendingen, met inbegrip van kopieën daarvan, door verkoop of anderszins, ongeacht of deze uitzendingen via de ether plaatsvinden, uitzendingen per kabel of satelliet daaronder begrepen;

               e)
                     de draadloze heruitzending van hun uitzendingen, alsmede de mededeling aan het publiek van hun uitzendingen indien die mededeling geschiedt op plaatsen die tegen betaling van een entreeprijs voor het publiek toegankelijk zijn.

               Artikel IP.11: Uitzending en mededeling aan het publiek van voor commerciële doeleinden gepubliceerde fonogrammen

               1.Elke Partij voorziet in een recht op grond waarvan door de gebruiker een enkele billijke vergoeding wordt uitgekeerd aan de uitvoerend kunstenaars en producenten van fonogrammen, wanneer een voor commerciële doeleinden uitgegeven fonogram of reproductie daarvan wordt gebruikt voor uitzending of mededeling aan het publiek.

               2.Elke Partij zorgt ervoor dat de enkele billijke vergoeding wordt verdeeld tussen de betrokken uitvoerende kunstenaars en producenten van fonogrammen. Elke Partij kan in haar wetgeving de voorwaarden bepalen volgens welke uitvoerende kunstenaars en producenten van fonogrammen de enkele billijke vergoeding verdelen wanneer hierover tussen de uitvoerend kunstenaar en de producent van een fonogram geen overeenstemming is bereikt.

               3.Elke Partij kan uitvoerende kunstenaars en producenten van fonogrammen uitgebreidere rechten verlenen met betrekking tot de uitzending en mededeling aan het publiek van voor commerciële doeleinden gepubliceerde fonogrammen.

               Artikel IP.12: Duur van de bescherming

               1.De rechten van de auteur van een werk gelden gedurende het leven van de auteur en tot 70 jaar na zijn overlijden, ongeacht de datum waarop het werk op geoorloofde wijze voor het publiek toegankelijk is gemaakt.

               2.Voor de toepassing van lid 1 kan elke Partij specifieke regels vaststellen voor de berekening van de beschermingstermijn voor muziekwerken met tekst, werken van meerdere auteurs en cinematografische of audiovisuele werken. Elke Partij kan specifieke regels vaststellen voor de berekening van de beschermingstermijn voor anonieme of pseudonieme werken.

               3.De rechten van omroeporganisaties vervallen 50 jaar na de eerste uitzending van een programma, ongeacht of deze uitzendingen via de ether plaatsvinden, uitzendingen per kabel of satelliet daaronder begrepen.

               4.De rechten van uitvoerende kunstenaars op hun niet op fonogrammen vastgelegde uitvoeringen vervallen 50 jaar na de datum van de vastlegging van de uitvoering of, indien deze binnen die termijn op geoorloofde wijze gepubliceerd of op geoorloofde wijze aan het publiek meegedeeld is, 50 jaar na die eerste publicatie of, ingeval deze eerder valt, die eerste mededeling aan het publiek.

               5.De rechten van uitvoerende kunstenaars op hun op fonogrammen vastgelegde uitvoeringen vervallen 50 jaar na de datum van de vastlegging van de uitvoering of, indien deze binnen die termijn op geoorloofde wijze gepubliceerd of op geoorloofde wijze aan het publiek meegedeeld is, 70 jaar na de eerste van die handelingen.

               6.De rechten van producenten van fonogrammen vervallen 50 jaar na de vastlegging of, indien deze binnen die termijn op geoorloofde wijze zijn gepubliceerd, 70 jaar na die publicatie. Indien het fonogram niet op geoorloofde wijze is gepubliceerd, maar binnen deze termijn op geoorloofde wijze aan het publiek is meegedeeld, bedraagt de beschermingstermijn 70 jaar vanaf die mededeling. Elke Partij kan doeltreffende maatregelen vaststellen om ervoor te zorgen dat de winst die wordt gegenereerd in de 20 jaar van bescherming na de eerste 50 jaar, eerlijk wordt verdeeld tussen de uitvoerende kunstenaars en de producenten van fonogrammen.

               7.De in dit artikel gestelde termijnen worden gerekend vanaf 1 januari van het jaar dat volgt op het jaar waarin het feit dat de termijn doet ingaan heeft plaatsgevonden.

               8.Elke Partij kan voorzien in langere beschermingstermijnen dan die waarin dit artikel voorziet.

               Artikel IP.13: Volgrecht

               1.Elke Partij stelt ten behoeve van de auteur van een oorspronkelijk werk van grafische of beeldende kunst een volgrecht in, dat wordt omschreven als een onvervreemdbaar recht waarvan geen afstand kan worden gedaan, zelfs niet op voorhand, om telkens wanneer het werk na de eerste overdracht door de auteur wordt doorverkocht, een op de verkoopprijs berekend recht te ontvangen.

               2.Het in lid 1 bedoelde recht is van toepassing op elke doorverkoop waarbij actoren uit de professionele kunsthandel, zoals veilinghuizen, kunstgalerijen of andere kunsthandelaren, betrokken zijn als verkoper, koper, of tussenpersoon.

               3.Elke Partij kan bepalen dat het in lid 1 bedoelde recht niet van toepassing is op een doorverkoop waarbij de verkoper het werk minder dan drie jaar vóór de doorverkoop heeft verkregen van de kunstenaar zelf en de doorverkoopprijs niet meer dan een bepaald minimumbedrag bedraagt.

               4.De procedure voor de inning van de vergoeding en de bedragen ervan wordt bepaald door het recht van elke Partij.

               Artikel IP.14: Collectief beheer van rechten

               1.De Partijen streven ernaar de samenwerking tussen hun organisaties voor collectief beheer te bevorderen teneinde de beschikbaarheid van werken en ander beschermd materiaal op hun respectieve grondgebied en de overdracht van inkomsten uit rechten tussen de respectieve organisaties voor collectief beheer voor het gebruik van dergelijke werken of ander beschermd materiaal te bevorderen.

               2.De Partijen bevorderen de transparantie van organisaties voor collectief beheer, met name wat betreft de door hen geïnde inkomsten uit rechten, de inhoudingen die zij toepassen op de door hen geïnde inkomsten uit rechten, het gebruik van de geïnde inkomsten uit rechten, het distributiebeleid en hun repertoire.

               3.De Partijen streven ernaar tussen hun respectieve organisaties voor collectief beheer regelingen over de niet-discriminerende behandeling van rechthebbenden wier rechten deze organisaties in het kader van vertegenwoordigingsovereenkomsten beheren, te faciliteren.

               4.De Partijen werken samen om de organisaties voor collectief beheer die op hun grondgebied zijn gevestigd en op grond van een vertegenwoordigingsovereenkomst een op het grondgebied van de andere Partij gevestigde andere organisatie voor collectief beheer vertegenwoordigen, te ondersteunen teneinde ervoor te zorgen dat zij tijdig, regelmatig en zorgvuldig de aan de vertegenwoordigde organisaties voor collectief beheer verschuldigde bedragen betalen en de vertegenwoordigde organisatie voor collectief beheer informatie verstrekken over het namens haar geïnde bedrag aan inkomsten uit rechten en over eventuele inhoudingen op die inkomsten.

               Artikel IP.15: Uitzonderingen en beperkingen

               Elke Partij beperkt de beperkingen van en de uitzonderingen op de in de artikelen IP.7 [Auteurs] tot en met artikel IP.11 [Uitzending en mededeling aan het publiek van voor commerciële doeleinden gepubliceerde fonogrammen] bedoelde rechten tot bepaalde bijzondere gevallen die niet in strijd zijn met een normale exploitatie van het werk of ander materiaal en die de rechtmatige belangen van de rechthebbenden niet op onredelijke wijze schaden.

               Artikel IP.16: Bescherming van technische voorzieningen

               1.Elke Partij voorziet in een passende rechtsbescherming tegen het omzeilen van doeltreffende technische voorzieningen door een persoon die weet of redelijkerwijs behoort te weten dat hij of zij aldus handelt. Elke Partij kan voorzien in een specifieke regeling voor de rechtsbescherming van technische voorzieningen ter bescherming van computerprogramma’s.

               2.Elke Partij voorziet in een passende rechtsbescherming tegen de vervaardiging, invoer, distributie, verkoop, verhuur, reclame voor verkoop of verhuur, of het bezit voor commerciële doeleinden van inrichtingen, producten of onderdelen, of het verrichten van diensten die:

               a)
                     gestimuleerd, aangeprezen of in de handel gebracht worden om de bescherming te omzeilen van;

               b)
                     slechts een commercieel beperkt doel of nut hebben, naast de omzeiling van de bescherming van, of

               c)
                     in het bijzonder ontworpen, geproduceerd of aangepast zijn dan wel verricht worden met het doel de omzeiling van doeltreffende technische voorzieningen mogelijk of gemakkelijker te maken.

               3.Voor de toepassing van deze afdeling wordt onder “technische voorzieningen” verstaan: technologie, toestellen of onderdelen die in het kader van hun normale werking dienen voor het voorkomen of beperken van handelingen ten aanzien van werken of ander beschermd materiaal, die niet zijn toegestaan door de houders van een auteursrecht of naburig recht dat onder deze afdeling valt. Technische voorzieningen worden geacht “doeltreffend” te zijn indien het gebruik van een beschermd werk of ander beschermd materiaal wordt gecontroleerd door de houders van het recht door toepassing van een controle op de toegang of een beschermingsprocedé zoals encryptie, versluiering of een andere transformatie van het werk of ander materiaal of een kopieerbeveiliging die de beoogde bescherming biedt.

               4.Niettegenstaande de in lid 1 van dit artikel bedoelde rechtsbescherming kan elke Partij waar nodig passende maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat de passende rechtsbescherming tegen het omzeilen van doeltreffende technische voorzieningen waarin dit artikel voorziet, niet belet dat begunstigden van overeenkomstig artikel IP.15 [Uitzonderingen en beperkingen] vastgestelde uitzonderingen of beperkingen van dergelijke uitzonderingen of beperkingen gebruik kunnen maken.

               Artikel IP.17: Verplichtingen betreffende informatie over het beheer van rechten

               1.Elke Partij voorziet in een passende rechtsbescherming tegen eenieder die opzettelijk op ongeoorloofde wijze een van de volgende handelingen verricht:

               a)
                     de verwijdering of wijziging van elektronische informatie betreffende het beheer van rechten;

               b)
                     de verspreiding, de invoer ter verspreiding, de uitzending, de mededeling aan het publiek of de beschikbaarstelling aan het publiek van werken of ander krachtens deze afdeling beschermd materiaal, waaruit op ongeoorloofde wijze elektronische informatie betreffende het beheer van rechten is verwijderd of waarin op ongeoorloofde wijze dergelijke informatie is gewijzigd,

               en die weet of redelijkerwijs behoort te weten dat hij of zij zodoende aanzet tot een inbreuk op een auteursrecht of naburig recht overeenkomstig de wetgeving van een Partij, dan wel een dergelijke inbreuk mogelijk maakt, vergemakkelijkt of verbergt.

               2.Voor de toepassing van dit artikel wordt onder “informatie over het beheer van rechten” verstaan alle door de houders van een recht verstrekte informatie die dient ter identificatie van het werk of het andere materiaal bedoeld in dit artikel, dan wel van de auteur of een andere rechthebbende, of informatie betreffende de voorwaarden voor het gebruik van het werk of het andere materiaal, alsook de cijfers of codes waarin die informatie vervat ligt.

               3.Lid 2 is van toepassing wanneer bestanddelen van deze informatie zijn verbonden met een kopie, of kenbaar worden bij de mededeling aan het publiek, van een werk of ander materiaal bedoeld in dit artikel.

               Afdeling 2: Merken

               Artikel IP.18: Classificatie van merken

               Elke Partij handhaaft een systeem voor de classificatie van merken dat in overeenstemming is met de Overeenkomst van Nice van 15 juni 1957 betreffende de internationale classificatie van de waren en diensten ten behoeve van de inschrijving van merken, zoals gewijzigd en herzien.

               Artikel IP.19: Tekens die een merk kunnen vormen

               Merken kunnen worden gevormd door alle tekens, in het bijzonder woorden, waaronder namen van personen, of tekeningen, letters, cijfers, kleuren, vormen van waren of verpakkingen van waren, of geluiden, mits deze:

               a)
                     de waren of diensten van een onderneming kunnen onderscheiden van die van andere ondernemingen, en

               b)
                     in het respectieve merkenregister van elke Partij kunnen worden weergegeven op een wijze die de bevoegde autoriteiten en het publiek in staat stelt het voorwerp van de aan de houder ervan verleende bescherming duidelijk en nauwkeurig vast te stellen.

               Artikel IP.20: Aan een merk verbonden rechten

               1.Elke Partij bepaalt dat de inschrijving van een merk de houder ervan een exclusief recht verleent. Dit recht staat de houder toe iedere derde die niet zijn toestemming hiertoe heeft verkregen, het gebruik van een teken in het economisch verkeer te verbieden:

               a)
                     wanneer dat gelijk is aan het ingeschreven merk en gebruikt wordt voor dezelfde waren of diensten als die waarvoor het merk ingeschreven is;

               b)
                     wanneer dat gelijk is aan of overeenstemt met het ingeschreven merk en gebruikt wordt voor dezelfde of soortgelijke waren of diensten, indien daardoor bij het publiek verwarring kan ontstaan, inhoudende het gevaar van associatie met het ingeschreven merk.

               2.De houder van een ingeschreven merk heeft het recht derden te verhinderen in het economisch verkeer waren binnen te brengen in de Partij waar het merk is ingeschreven zonder dat deze daar in de vrije handel worden gebracht, wanneer deze waren, met inbegrip van verpakking, uit andere landen of de andere Partij afkomstig zijn en zonder toestemming een merk dragen dat gelijk is aan het voor deze waren ingeschreven merk of in zijn belangrijkste onderdelen niet van dat merk kan worden onderscheiden.

               3.Het recht van de houder van een merk op grond van lid 2 vervalt indien door de aangever of de houder van de waren tijdens de procedure om te bepalen of inbreuk is gemaakt op het ingeschreven merk het bewijs wordt geleverd dat de houder van het ingeschreven merk niet gerechtigd is om het op de markt brengen van de waren in het land van de eindbestemming te verbieden.

               Artikel IP.21: Inschrijvingsprocedure

               1.Elke Partij voorziet in een systeem voor de inschrijving van merken waarbij elke definitieve negatieve beslissing van het betrokken merkenbureau, met inbegrip van gedeeltelijke weigeringen om in te schrijven, schriftelijk aan de betrokken partij wordt meegedeeld, naar behoren wordt gemotiveerd en vatbaar is voor beroep.

               2.Elke Partij voorziet in de mogelijkheid dat derden oppositie kunnen instellen tegen aanvragen voor of, in voorkomend geval, inschrijvingen van merken. Een dergelijke oppositieprocedure is contradictoir.

               3.Elke Partij voorziet in een openbaar toegankelijke elektronische databank van aanvragen voor en inschrijvingen van merken.

               4.Elke Partij stelt alles in het werk om te voorzien in een systeem voor elektronische aanvragen voor en de elektronische verwerking, inschrijving en instandhouding van merken.

               Artikel IP.22: Algemeen bekende merken

               Om uitvoering te geven aan de bescherming van algemeen bekende merken als bedoeld in artikel 6 bis van het Verdrag van Parijs en artikel 16, leden 2 en 3, van de Trips-Overeenkomst, geeft elke Partij toepassing aan de gezamenlijke aanbeveling betreffende bepalingen inzake de bescherming van bekende handelsmerken van de vergadering van de Unie van Parijs tot bescherming van de industriële eigendom en de algemene vergadering van de WIPO tijdens de 34e reeks bijeenkomsten van de vergaderingen van de WIPO-lidstaten van 20 tot en met 29 september 1999.

               Artikel IP.23: Uitzonderingen op de aan een merk verbonden rechten

               1.Elke Partij voorziet in beperkte uitzonderingen op de aan een merk verbonden rechten, zoals het eerlijk gebruik van beschrijvende termen, inclusief geografische aanduidingen, en kan voorzien in andere beperkte uitzonderingen, mits daarbij rekening wordt gehouden met de legitieme belangen van de houder van het merk en van derden.

               2.Het merk verleent de houder niet het recht een derde te verbieden om in het economisch verkeer gebruik te maken van:

               a)
                     de naam of het adres van die derde, indien het om een natuurlijke persoon gaat;

               b)
                     tekens of aanduidingen inzake soort, kwaliteit, hoeveelheid, bestemming, waarde, plaats van herkomst, tijdstip van vervaardiging van de waren of verrichting van de dienst of andere kenmerken van de waren of diensten, of

               c)
                     het merk met het oog op de identificatie van of de verwijzing naar waren of diensten als die van de houder van dat merk, in het bijzonder indien het gebruik van dat merk noodzakelijk is om de bestemming van een waar of dienst aan te duiden, met name als accessoire of onderdeel,

               mits de derde die gebruikt overeenkomstig de eerlijke gebruiken in nijverheid en handel.

               3.Het merk verleent de houder niet het recht een derde te verbieden om in het economisch verkeer gebruik te maken van een ouder recht van slechts plaatselijke betekenis, indien dat recht erkend is in het recht van de betrokken Partij en wordt gebruikt binnen de grenzen van het grondgebied waarin het erkend wordt.

               Artikel IP.24: Gronden van verval

               1.Elke Partij bepaalt dat een merk kan komen te vervallen wanneer het in een ononderbroken periode van vijf jaar niet door de houder of met diens instemming normaal op het desbetreffende grondgebied van een Partij is gebruikt voor de waren of diensten waarvoor het ingeschreven is en er geen geldige reden is voor het niet gebruiken.

               2.Elke Partij bepaalt ook dat een merk kan komen te vervallen wanneer het in de periode van vijf jaar na de voltooiing van de inschrijvingsprocedure niet door de houder of met diens instemming normaal op het desbetreffende grondgebied is gebruikt voor de waren of diensten waarvoor het ingeschreven is en er geen geldige reden is voor het niet gebruiken.

               3.Vervallenverklaring van een merk kan echter niet worden gevorderd wanneer het merk in de periode tussen het verstrijken van de vijfjarige periode en de instelling van de vordering tot vervallenverklaring voor het eerst of opnieuw normaal is gebruikt. Het begin van gebruik of hernieuwd gebruik binnen drie maanden vóór de instelling van de vordering tot vervallenverklaring, met dien verstande dat de periode van drie maanden ten vroegste na het verstrijken van de ononderbroken periode van vijf jaar van het niet gebruiken is ingegaan, wordt echter niet in aanmerking genomen indien de voorbereiding voor het begin van gebruik of het hernieuwd gebruik pas getroffen wordt nadat de merkhouder er kennis van heeft gekregen dat de vordering tot vervallenverklaring kan worden ingesteld.

               4.Een merk kan eveneens vervallen worden verklaard wanneer het, na de datum waarop het is ingeschreven:

               a)
                     door toedoen of nalaten van de merkhouder de in de handel gebruikelijke benaming is geworden van een waar of dienst waarvoor het is ingeschreven;

               b)
                     als gevolg van het gebruik dat ervan wordt gemaakt door de merkhouder, of met instemming van de houder, voor de waren of diensten waarvoor het is ingeschreven, het publiek kan misleiden, met name wat betreft de aard, de hoedanigheid of de plaats van herkomst van deze waren of diensten.

               Artikel IP.25: Recht om voorbereidende handelingen met betrekking tot het gebruik van verpakkingen of andere middelen te verbieden

               Wanneer het risico bestaat dat de verpakking, labels, etiketten, beveiligings- of echtheidskenmerken of alle andere middelen waarop het merk is aangebracht, kunnen worden gebruikt met betrekking tot waren of diensten en dit gebruik een inbreuk op de rechten van de houder van het merk zou vormen, heeft de houder van dat merk het recht de volgende handelingen te verbieden indien zij in het economisch verkeer worden verricht:

               a)
                     het aanbrengen van een teken dat gelijk is aan of overeenstemt met het merk op een verpakking, labels, etiketten, beveiligings- of echtheidskenmerken of alle andere middelen waarop het merk kan worden aangebracht, of

               b)
                     het aanbieden, in de handel brengen of daartoe in voorraad hebben, of het invoeren of uitvoeren van verpakkingen, labels, etiketten, beveiligings- of echtheidskenmerken of alle andere middelen waarop het merk is aangebracht.

               Artikel IP.26: Aanvragen te kwader trouw

               Een merk kan nietig worden verklaard wanneer de aanvraag om inschrijving van het merk te kwader trouw is ingediend. Elke Partij kan bepalen dat een dergelijk merk niet wordt ingeschreven.

               Afdeling 3: Tekeningen en modellen

               Artikel IP.27: Bescherming van ingeschreven modellen

               1.Elke Partij voorziet in de bescherming van onafhankelijk gecreëerde modellen die nieuw en oorspronkelijk zijn. In deze bescherming wordt voorzien door inschrijving, die de houder van het recht uitsluitende rechten overeenkomstig het bepaalde in deze afdeling verleent.

               Voor de toepassing van dit artikel kan een Partij een model dat een eigen karakter heeft, als oorspronkelijk beschouwen.

               2.De houder van een ingeschreven model heeft het recht derden die geen toestemming van de houder hebben, ten minste te verbieden het voortbrengsel dat het beschermde model draagt en belichaamt, te vervaardigen, te koop aan te bieden, te verkopen, in te voeren, uit te voeren, in voorraad te hebben of te gebruiken, indien deze handelingen voor commerciële doeleinden worden verricht.

               3.Een model dat is toegepast op of verwerkt in een voortbrengsel dat een onderdeel van een samengesteld voortbrengsel vormt, wordt slechts geacht nieuw en oorspronkelijk te zijn:

               a)
                     voor zover het onderdeel, wanneer het in het samengestelde voortbrengsel is verwerkt, bij normaal gebruik van dit laatste zichtbaar blijft, en

               b)
                     voor zover deze zichtbare kenmerken van het onderdeel als zodanig aan de voorwaarden inzake nieuwheid en oorspronkelijkheid voldoen.

               4.Onder “normaal gebruik” in de zin van lid 3, punt a), wordt verstaan het gebruik door de eindgebruiker, met uitzondering van handelingen in verband met onderhoud, service of reparatie.

               Artikel IP.28: Duur van de bescherming

               De duur van de bescherming van ingeschreven modellen, met inbegrip van verlengingen van ingeschreven modellen, bedraagt in totaal 25 jaar vanaf de datum van indiening van de aanvraag
                  36
               .

               Artikel IP.29: Bescherming van niet-ingeschreven modellen

               1.Elke Partij verleent houders van een niet-ingeschreven model slechts het recht om het gebruik van het niet-ingeschreven model door een derde die niet de toestemming van de houder heeft, te verbieden, indien het betwiste gebruik voortvloeit uit het kopiëren van het niet-ingeschreven model op haar respectieve grondgebied
                  37
               . Dergelijk gebruik bestrijkt ten minste het te koop aanbieden, in de handel brengen, invoeren of uitvoeren van het voortbrengsel.

               2.De duur van de bescherming voor niet-ingeschreven modellen bedraagt ten minste drie jaar vanaf de datum waarop het model op het grondgebied van de betrokken Partij voor het eerst voor het publiek beschikbaar werd gesteld.

               Artikel IP.30: Uitzonderingen en uitsluitingen

               1.Elke Partij kan voorzien in beperkte uitzonderingen op de bescherming van modellen, inclusief niet-ingeschreven modellen, mits deze uitzonderingen niet op onredelijke wijze strijdig zijn met de normale exploitatie van modellen en niet op onredelijke wijze de legitieme belangen van de houder van het model schaden, rekening houdend met de legitieme belangen van derden.

               2.De bescherming strekt zich niet uit tot modellen waarvoor uitsluitend technische of functionele overwegingen bepalend zijn. Een model geldt niet voor de uiterlijke kenmerken van een voortbrengsel die noodzakelijkerwijs in precies dezelfde vorm en afmetingen gereproduceerd moeten worden om het voortbrengsel waarin het model verwerkt is of waarop het toegepast is, mechanisch met een ander voortbrengsel te kunnen verbinden of om het in, rond of tegen een ander voortbrengsel te kunnen plaatsen, zodat elk van beide voortbrengselen zijn functie kan vervullen.

               3.In afwijking van lid 2 kan een model dat tot doel heeft binnen een modulair systeem de meervoudige samenvoeging of verbinding van onderling verwisselbare voortbrengselen mogelijk te maken, onder de in artikel IP.27 [Bescherming van ingeschreven modellen], lid 1, gestelde voorwaarden als model worden beschermd.

               Artikel IP.31: Verband met auteursrecht

               Elke Partij zorgt ervoor dat modellen, inclusief niet-ingeschreven modellen, vanaf de datum waarop het model is gecreëerd of in een vorm is vastgelegd, tevens beschermd kunnen worden krachtens de auteursrechtwetgeving van die Partij. De mate waarin en de voorwaarden waaronder een dergelijke bescherming wordt verleend, met inbegrip van het vereiste oorspronkelijkheidsgehalte, worden door elke Partij vastgesteld.

               Afdeling 4: Octrooien

               Artikel IP.32: Octrooien en volksgezondheid

               1.De Partijen erkennen het belang van de verklaring over de Trips-Overeenkomst en de volksgezondheid, die op 14 november 2001 in Doha is aangenomen door de Ministeriële Conferentie van de WTO (de “Verklaring van Doha”). Bij de interpretatie en uitvoering van de rechten en verplichtingen uit hoofde van deze afdeling waarborgen de Partijen de consistentie met de Verklaring van Doha.

               2.Elke Partij geeft uitvoering aan artikel 31 bis van de Trips-Overeenkomst, de bijlage bij de Trips-Overeenkomst en het aanhangsel van de bijlage bij de Trips-Overeenkomst.

               Artikel IP.33: Verlenging van de beschermingstermijn van een octrooi voor geneesmiddelen of gewasbeschermingsmiddelen

               1.De Partijen erkennen dat geneesmiddelen en gewasbeschermingsmiddelen
                  38
                die op hun respectieve grondgebied door een octrooi worden beschermd, aan een administratieve vergunningprocedure kunnen worden onderworpen voordat zij op hun respectieve markt mogen worden gebracht. De Partijen erkennen dat de termijn tussen de indiening van de octrooiaanvraag en de eerste toestemming om het product in de handel te brengen, zoals voor dat doel door de desbetreffende wetgeving omschreven, de termijn van daadwerkelijke bescherming uit hoofde van het octrooi kan bekorten.

               2.Elke Partij voorziet, in overeenstemming met haar wet- en regelgeving, in verdere bescherming van een product dat door een octrooi wordt beschermd en dat onderworpen is geweest aan een administratieve vergunningsprocedure als bedoeld in lid 1, teneinde de octrooihouder te compenseren voor de vermindering van de effectieve octrooibescherming. De voorwaarden voor het verlenen van deze verdere bescherming, met inbegrip van de duur ervan, worden vastgesteld overeenkomstig de wet- en regelgeving van de Partijen.

               3.Voor de toepassing van deze titel wordt onder “geneesmiddel” verstaan:

               a)
                     elke stof of combinatie van stoffen die wordt aangediend als hebbende therapeutische of profylactische eigenschappen met betrekking tot ziekten bij mensen of dieren, of

               b)
                     elke stof of combinatie van stoffen die bij mensen of dieren kan worden gebruikt of aan mensen of dieren kan worden toegediend om hetzij fysiologische functies te herstellen, te verbeteren of te wijzigen door een farmacologisch, immunologisch of metabolisch effect te bewerkstelligen, hetzij om een medische diagnose te stellen.

               Afdeling 5: Bescherming van niet-openbaargemaakte informatie

               Artikel IP.34: Bescherming van bedrijfsgeheimen

               1.Elke Partij voorziet in passende civielrechtelijke procedures en maatregelen zodat de houder van een bedrijfsgeheim het verkrijgen, gebruiken of openbaar maken van een bedrijfsgeheim, wanneer dit geschiedt in strijd met eerlijke handelsgebruiken, kan voorkomen en er schadeloosstelling voor kan krijgen.

               2.In deze afdeling wordt verstaan onder:

               a)
                     “bedrijfsgeheim”: informatie die aan de volgende cumulatieve voorwaarden voldoet:

               i)
                     de informatie is geheim in die zin dat zij, in haar geheel dan wel in de juiste samenstelling en ordening van haar bestanddelen, niet algemeen bekend is bij of gemakkelijk toegankelijk is voor personen binnen de kringen die zich gewoonlijk bezighouden met de desbetreffende soort informatie;

               ii)
                     de informatie bezit handelswaarde omdat zij geheim is, en

               iii)
                     de informatie is door de persoon die rechtmatig daarover beschikt onderworpen aan redelijke maatregelen, gezien de omstandigheden, om deze geheim te houden;

               b)
                     “houder van het bedrijfsgeheim”: iedere natuurlijke of rechtspersoon die rechtmatig over een bedrijfsgeheim beschikt.

               3.Voor de toepassing van deze afdeling worden ten minste de volgende activiteiten beschouwd als in strijd met eerlijke handelsgebruiken:

               a)
                     het verkrijgen van een bedrijfsgeheim zonder de instemming van de houder van een bedrijfsgeheim, wanneer dit geschiedt door ongeoorloofde toegang tot, toe-eigening van, of vermenigvuldiging van documenten, voorwerpen, materialen, stoffen of elektronische bestanden waarover de houder van het bedrijfsgeheim rechtmatig beschikt en die het bedrijfsgeheim bevatten of waaruit het bedrijfsgeheim kan worden afgeleid;

               b)
                     het gebruiken of openbaar maken van een bedrijfsgeheim, wanneer dit geschiedt, zonder de instemming van de houder van het bedrijfsgeheim, door een persoon die blijkt te voldoen aan een van de volgende voorwaarden:

               i)
                     hij heeft het bedrijfsgeheim verworven op een manier als bedoeld in punt a);

               ii)
                     hij maakt inbreuk op een geheimhoudingsovereenkomst of een andere verplichting tot het niet openbaar maken van het bedrijfsgeheim, of

               iii)
                     hij maakt inbreuk op een contractuele of andere verplichting tot beperking van het gebruik van het bedrijfsgeheim;

               c)
                     het verkrijgen, gebruiken of openbaar maken van een bedrijfsgeheim door een persoon die op het tijdstip van het verkrijgen, gebruiken of openbaar maken wist of, gezien de omstandigheden, had moeten weten dat het bedrijfsgeheim direct of indirect werd verkregen van een andere persoon die het bedrijfsgeheim op een onrechtmatige manier gebruikte of openbaar maakte in de zin van punt b).

               4.Geen van de bepalingen van deze afdeling mag op zodanige wijze worden geïnterpreteerd dat zij een Partij ertoe verplicht een van de volgende activiteiten te beschouwen als in strijd met eerlijke handelsgebruiken:

               a)
                     onafhankelijke ontdekking of onafhankelijk ontwerp;

               b)
                     de reverse engineering van een product dat voor het publiek beschikbaar is gesteld of dat rechtmatig in het bezit is van de verkrijger van de informatie, wanneer die verkrijger vrij is van enige rechtsgeldige plicht om de verkrijging van het bedrijfsgeheim te beperken;

               c)
                     het verkrijgen, gebruiken of openbaar maken van een bedrijfsgeheim dat volgens het recht van elke Partij vereist of toegestaan is;

               d)
                     de uitoefening van het recht van werknemers of werknemersvertegenwoordigers op informatie en raadpleging in overeenstemming met de wet- en regelgeving van die Partij.

               5.Geen van de bepalingen van deze afdeling mag worden opgevat als een aantasting van de uitoefening van de vrijheid van meningsuiting en van informatie, met inbegrip van de vrijheid en het pluralisme van de media, zoals beschermd in elke Partij, als een beperking van de mobiliteit van werknemers of als een aantasting van de autonomie van de sociale partners en hun recht om collectieve overeenkomsten te sluiten, in overeenstemming met de wet- en regelgeving van de Partijen.

               Artikel IP.35: Bescherming van gegevens die zijn ingediend ter verkrijging van een vergunning voor het in de handel brengen van een geneesmiddel

               1.Elke Partij beschermt commercieel vertrouwelijke informatie die is ingediend ter verkrijging van een vergunning voor het in de handel brengen van geneesmiddelen (“vergunning voor het in de handel brengen”) tegen openbaarmaking aan derden, tenzij maatregelen worden genomen om ervoor te zorgen dat de gegevens worden beschermd tegen oneerlijk commercieel gebruik of openbaarmaking noodzakelijk is voor een hoger openbaar belang.

               2.Elke Partij zorgt ervoor dat de autoriteit die verantwoordelijk is voor het verlenen van een vergunning voor het in de handel brengen gedurende een beperkte, in haar interne wetgeving vast te stellen periode en in overeenstemming met de in haar interne wetgeving gestelde voorwaarden, geen volgende aanvragen voor een vergunning voor het in de handel brengen aanvaardt die gebaseerd zijn op de resultaten van preklinische of klinische proeven die in de aanvraag voor de eerste vergunning voor het in de handel brengen bij die autoriteit zijn ingediend, zonder uitdrukkelijke toestemming van de houder van de eerste vergunning voor het in de handel brengen, tenzij internationale overeenkomsten waarbij beide Partijen partij zijn anders bepalen.

               3.Elke Partij zorgt er ook voor dat een geneesmiddel dat vervolgens door die autoriteit is toegelaten op basis van de resultaten van de in lid 2 bedoelde resultaten van preklinische of klinische proeven gedurende een beperkte, in haar interne wetgeving vast te stellen periode en in overeenstemming met de in haar interne wetgeving gestelde voorwaarden niet in de handel mag worden gebracht zonder de uitdrukkelijke toestemming van de houder van de eerste vergunning voor het in de handel brengen, tenzij internationale overeenkomsten waarbij beide Partijen partij zijn anders bepalen.

               4.Dit artikel doet geen afbreuk aan aanvullende beschermingstermijnen waarin elke Partij in haar wetgeving kan voorzien.

               Artikel IP.36: Bescherming van gegevens die zijn ingediend ter verkrijging van een vergunning voor het in de handel brengen van gewasbeschermingsmiddelen of biociden

               1.Elke Partij kent een tijdelijk recht toe aan de eigenaar van een test- of studieverslag dat voor het eerst is ingediend ter verkrijging van een vergunning voor het in de handel brengen en dat betrekking heeft op de veiligheid en werkzaamheid van een werkzame stof, gewasbeschermingsmiddel of biocide. Gedurende die tijd wordt het test- of studieverslag niet gebruikt ten behoeve van een andere persoon die een vergunning voor het in de handel brengen van een werkzame stof, gewasbeschermingsmiddel of biocide wil verkrijgen, tenzij is bewezen dat de eerste eigenaar hiermee uitdrukkelijk instemt. Voor de toepassing van dit artikel wordt dat recht “gegevensbescherming” genoemd.

               2.Het voor een vergunning voor het in de handel brengen van een werkzame stof of gewasbeschermingsmiddel ingediende test- of studieverslag moet aan de volgende voorwaarden voldoen:

               a)
                     het is noodzakelijk voor de toelating of een wijziging van de toelating om toepassing op een ander gewas mogelijk te maken, en

               b)
                     het is in overeenstemming verklaard met de beginselen van goede laboratoriumpraktijken of goede experimentele praktijken.

               3.De gegevensbeschermingsperiode bedraagt ten minste 10 jaar vanaf de verlening van de eerste vergunning door een bevoegde autoriteit op het grondgebied van de Partij.

               4.Elke Partij zorgt ervoor dat de overheidsinstanties die verantwoordelijk zijn voor het verlenen van een vergunning voor het in de handel brengen, de in de leden 1 en 2 bedoelde informatie niet gebruiken ten behoeve van een volgende aanvrager van een volgende vergunning voor het in de handel brengen, ongeacht of deze informatie voor het publiek beschikbaar is gesteld.

               5.Elke Partij stelt voorschriften vast om herhaling van proeven op gewervelde dieren te voorkomen.

               Afdeling 6: Kwekersrechten

               Artikel IP.37: Bescherming van kwekersrechten

               Elke Partij beschermt kwekersrechten overeenkomstig het Internationaal Verdrag tot bescherming van kweekproducten (UPOV), zoals laatstelijk herzien in Genève op 19 maart 1991. De Partijen werken samen om deze rechten te bevorderen en te handhaven.

               Hoofdstuk 3: Handhaving van intellectuele-eigendomsrechten

               Afdeling 1: Algemene bepalingen

               Artikel IP.38: Algemene verplichtingen

               1.Elke Partij voorziet in haar respectieve wetgeving in de maatregelen, procedures en rechtsmiddelen die nodig zijn voor de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten.

               Voor de toepassing van de afdelingen 1, 2 en 4 van dit hoofdstuk omvat de term “intellectuele-eigendomsrechten” niet de onder hoofdstuk 2 [Bescherming van niet-openbaargemaakte informatie], afdeling 5, vallende rechten.

               2.De in lid 1 bedoelde maatregelen, procedures en rechtsmiddelen:

               a)
                     zijn eerlijk en billijk;

               b)
                     zijn niet onnodig ingewikkeld of kostbaar en houden geen onredelijke termijnen of nodeloze vertragingen in;

               c)
                     zijn doeltreffend, evenredig en afschrikkend;

               d)
                     worden zodanig toegepast dat geen belemmeringen voor legitiem handelsverkeer worden gecreëerd en wordt voorzien in waarborgen tegen misbruik van deze maatregelen, procedures en rechtsmiddelen.

               Artikel IP.39: Personen bevoegd tot het verzoeken om toepassing van maatregelen, procedures en rechtsmiddelen

               Elke Partij erkent dat de volgende personen gerechtigd zijn te verzoeken om toepassing van de in de afdelingen 2 en 4 van dit hoofdstuk bedoelde maatregelen, procedures en rechtsmiddelen:

               a)
                     de houders van intellectuele-eigendomsrechten in overeenstemming met de wetgeving van een Partij;

               b)
                     alle andere personen die gemachtigd zijn deze rechten te gebruiken, in het bijzonder licentiehouders, voor zover toegestaan door en in overeenstemming met de wetgeving van een Partij, en

               c)
                     federaties en verenigingen
                  39
               , voor zover toegestaan door en in overeenstemming met de wetgeving van een Partij.

               Afdeling 2: Civielrechtelijke en administratieve handhaving

               Artikel IP.40: Maatregelen ter bescherming van bewijsmateriaal

               1.Elke Partij zorgt ervoor dat de bevoegde rechterlijke instanties, al voordat een bodemprocedure is begonnen, op verzoek van een partij die redelijkerwijs beschikbaar bewijsmateriaal heeft overgelegd tot staving van de stelling dat er inbreuk op haar intellectuele-eigendomsrecht is gemaakt of zal worden gemaakt, onmiddellijk afdoende voorlopige maatregelen kunnen gelasten om het relevante bewijsmateriaal in verband met de vermeende inbreuk te beschermen, mits passende waarborgen worden geboden en de bescherming van vertrouwelijke informatie wordt gewaarborgd.

               2.Tot deze maatregelen kunnen behoren de gedetailleerde beschrijving, met of zonder monsterneming, dan wel de fysieke inbeslagneming van de litigieuze goederen en, in voorkomend geval, de bij de productie en/of distributie daarvan gebruikte materialen en werktuigen en de desbetreffende documenten.

               Artikel IP.41: Bewijsmateriaal

               1.Elke Partij doet het nodige om de bevoegde rechterlijke instanties in staat te stellen om op verzoek van een partij die redelijkerwijs beschikbaar bewijsmateriaal heeft overgelegd tot staving van haar beweringen, en bij de onderbouwing van haar stellingen bewijsmateriaal heeft gespecificeerd dat zich in de macht van de tegenpartij bevindt, te gelasten dat de tegenpartij dit bewijs overlegt, mits de bescherming van vertrouwelijke informatie wordt gewaarborgd.

               2.Elke Partij doet tevens het nodige om de bevoegde rechterlijke instanties in staat te stellen om in voorkomend geval, wanneer op commerciële schaal inbreuk wordt gemaakt op een intellectuele-eigendomsrecht, onder dezelfde voorwaarden als in lid 1 de mededeling van bancaire, financiële of commerciële documenten die zich in de macht van de tegenpartij bevinden te gelasten, mits de bescherming van vertrouwelijke informatie wordt gewaarborgd.

               Artikel IP.42: Recht op informatie

               1.Elke Partij zorgt ervoor dat de bevoegde rechterlijke instanties in het kader van civiele procedures wegens inbreuk op een intellectuele-eigendomsrecht naar aanleiding van een met redenen omkleed en proportioneel verzoek van de eiser kunnen gelasten dat de inbreukmaker of iedere andere persoon informatie verstrekt over de oorsprong en het distributienetwerk van de goederen of diensten die een inbreuk op het intellectuele-eigendomsrecht vormen.

               2.Voor de toepassing van lid 1 betekent “iedere andere persoon” een persoon die:

               a)
                     de inbreuk makende goederen op commerciële schaal in zijn bezit bleek te hebben;

               b)
                     de inbreuk makende diensten op commerciële schaal bleek te gebruiken;

               c)
                     op commerciële schaal diensten bleek te verlenen die bij inbreuk makende activiteiten worden gebruikt, of

               d)
                     door een in punt a), b) of c), bedoelde persoon is aangewezen als zijnde betrokken bij de productie, de vervaardiging of de distributie van deze goederen of bij het verlenen van deze diensten.

               3.De in lid 1 bedoelde informatie omvat, naar gelang van het geval:

               a)
                     de naam en het adres van de producenten, fabrikanten, distributeurs, aanbieders en andere eerdere houders van de goederen of diensten, alsmede van de beoogde groot- en detailhandelaren;

               b)
                     informatie over de geproduceerde, vervaardigde, geleverde, ontvangen of bestelde hoeveelheden, alsmede over de voor de desbetreffende goederen of diensten verkregen prijs.

               4.De leden 1 en 2 gelden onverminderd andere wetgeving van een Partij waarbij:

               a)
                     de houder van het recht ruimere rechten op informatie worden toegekend;

               b)
                     het gebruik van de krachtens dit artikel meegedeelde informatie in civiele zaken wordt geregeld;

               c)
                     de aansprakelijkheid wegens misbruik van het recht op informatie wordt geregeld;

               d)
                     de mogelijkheid wordt geboden te weigeren gegevens te verstrekken die de in lid 1 bedoelde persoon zouden dwingen deelname door hemzelf of door naaste verwanten aan een inbreuk op een intellectuele-eigendomsrecht toe te geven;

               e)
                     de bescherming van de vertrouwelijkheid van informatiebronnen of de verwerking van persoonsgegevens wordt geregeld.

               Artikel IP.43: Voorlopige en conservatoire maatregelen

               1.Elke Partij zorgt ervoor dat haar rechterlijke instanties op verzoek van de eiser tegen de vermeende inbreukmaker een voorlopig bevel kunnen uitvaardigen dat bedoeld is om een dreigende inbreuk op een intellectuele-eigendomsrecht te voorkomen of om, indien wenselijk en indien de wetgeving van die Partij hierin voorziet op straffe van een dwangsom, de voortzetting van de vermeende inbreuk op dat intellectuele-eigendomsrecht voorlopig te verbieden, dan wel om aan deze voortzetting de voorwaarde te verbinden dat voor schadeloosstelling van de houder van het recht zekerheid wordt gesteld. Onder dezelfde voorwaarden kan ook een voorlopig bevel worden uitgevaardigd tegen een tussenpersoon wier diensten door een derde worden gebruikt om inbreuk te maken op een intellectuele-eigendomsrecht.

               2.Elke Partij zorgt ervoor dat haar rechterlijke instanties op verzoek van de eiser de inbeslagneming of afgifte kunnen gelasten van goederen waarvan wordt vermoed dat zij inbreuk maken op een intellectuele-eigendomsrecht, om te beletten dat zij in het verkeer worden gebracht of zich daarin bevinden.

               3.Elke Partij zorgt ervoor dat, in geval van vermeende inbreuk op commerciële schaal en indien de eiser omstandigheden aantoont die de schadevergoeding in gevaar dreigen te brengen, de rechterlijke instanties conservatoir beslag kunnen laten leggen op de roerende en onroerende goederen van de vermeende inbreukmaker, met inbegrip van het blokkeren van zijn bankrekeningen en andere tegoeden. Met het oog daarop kunnen de bevoegde autoriteiten overlegging van bancaire, financiële of commerciële documenten of passende inzage van de desbetreffende informatie gelasten.

               4.Elke Partij zorgt ervoor dat haar rechterlijke instanties met betrekking tot de in de leden 1, 2 en 3 bedoelde maatregelen de bevoegdheid hebben om van de eiser te verlangen dat hij redelijkerwijs beschikbaar bewijsmateriaal overlegt opdat zij zich er met een voldoende mate van zekerheid van kunnen vergewissen dat de eiser de houder van het recht is en dat er inbreuk op zijn recht wordt gemaakt of dreigt te worden gemaakt.

               Artikel IP.44: Corrigerende maatregelen

               1.Elke Partij zorgt ervoor dat haar rechterlijke instanties op verzoek van de eiser, onverminderd de aan de houder van het betrokken recht wegens de inbreuk verschuldigde schadevergoeding en zonder schadeloosstelling van welke aard ook, de vernietiging of op zijn minst de definitieve onttrekking aan het handelsverkeer kunnen gelasten van de goederen waarvan zij hebben vastgesteld dat zij inbreuk op een intellectuele-eigendomsrecht maken. Indien van toepassing kunnen de rechterlijke instanties onder dezelfde voorwaarden ook de vernietiging gelasten van materialen en werktuigen die hoofdzakelijk zijn gebruikt voor het ontwerpen of vervaardigen van die goederen.

               2.De rechterlijke instanties van elke Partij kunnen gelasten dat deze maatregelen op kosten van de inbreukmaker worden uitgevoerd, tenzij bijzondere redenen dit beletten.

               Artikel IP.45: Rechterlijke bevelen

               Elke Partij zorgt ervoor dat, wanneer bij rechterlijke uitspraak een inbreuk op een intellectuele-eigendomsrecht is vastgesteld, de rechterlijke instanties tegen de inbreukmaker een bevel tot staking van de inbreuk kunnen uitvaardigen. Elke Partij zorgt er tevens voor dat de rechterlijke instanties een bevel kunnen uitvaardigen tegen tussenpersonen wier diensten door een derde worden gebruikt om inbreuk te maken op een intellectuele-eigendomsrecht.

               Artikel IP.46: Alternatieve maatregelen

               Elke Partij kan bepalen dat de bevoegde rechterlijke instanties, in voorkomend geval en op verzoek van de persoon aan wie de in artikel IP.44 [Corrigerende maatregelen] of artikel IP.45 [Rechterlijke bevelen] vervatte maatregelen kunnen worden opgelegd, kunnen gelasten dat de maatregelen van die twee artikelen niet worden toegepast, maar in plaats daarvan aan de benadeelde partij een geldelijke schadeloosstelling wordt betaald wanneer de betrokkene zonder opzet en zonder nalatigheid heeft gehandeld, uitvoering van de maatregelen hem onevenredige schade zou berokkenen en geldelijke schadeloosstelling van de benadeelde partij redelijkerwijs toereikend lijkt.

               Artikel IP.47: Schadevergoeding

               1.Elke Partij zorgt ervoor dat haar rechterlijke instanties, op verzoek van de benadeelde partij, de inbreukmaker die wist of redelijkerwijs had moeten weten dat hij inbreuk pleegde, gelasten aan de houder van het recht een schadevergoeding te betalen die passend is voor de werkelijke schade die deze wegens de inbreuk heeft geleden.

               2.Elke Partij zorgt ervoor dat wanneer haar rechterlijke instanties een schadevergoeding vaststellen:

               a)
                     zij rekening houden met alle passende aspecten, zoals de negatieve economische gevolgen, waaronder winstderving, die de benadeelde partij heeft ondervonden, de onrechtmatige winst die de inbreukmaker heeft genoten en, in voorkomend geval, andere elementen dan economische factoren, onder meer de morele schade die de houder van het recht door de inbreuk heeft geleden, of

               b)
                     zij als alternatief voor het bepaalde in punt a) in voorkomend geval de schadevergoeding kunnen vaststellen als een vast bedrag, op basis van elementen zoals ten minste het bedrag aan royalty’s of vergoedingen dat verschuldigd was geweest indien de inbreukmaker toestemming had gevraagd om het intellectuele-eigendomsrecht in kwestie te gebruiken.

               3.Elke Partij kan bepalen dat de rechterlijke instanties invordering van winsten of betaling van een vooraf vastgestelde schadevergoeding kunnen gelasten, indien de inbreukmaker niet wist of niet redelijkerwijs had moeten weten dat hij inbreuk pleegde.

               Artikel IP.48: Gerechtskosten

               Elke Partij zorgt ervoor dat, als algemene regel, redelijke en evenredige gerechtskosten en andere kosten die de in het gelijk gestelde partij heeft gemaakt, door de in het ongelijk gestelde partij worden gedragen, tenzij de billijkheid zich daartegen verzet.

               Artikel IP.49: Openbaarmaking van rechterlijke uitspraken

               Elke Partij zorgt ervoor dat de rechterlijke instanties in rechtszaken wegens inbreuk op een intellectuele-eigendomsrecht op verzoek van de eiser kunnen gelasten dat op kosten van de inbreukmaker passende maatregelen tot verspreiding van de informatie over de uitspraak worden getroffen, met inbegrip van het ophangen en volledig of gedeeltelijk publiceren van de uitspraak.

               Artikel IP.50: Vermoeden van auteurschap of houderschap van rechten

               Voor de toepassing van de in hoofdstuk 3 [Handhaving van intellectuele-eigendomsrechten] bedoelde maatregelen, procedures en rechtsmiddelen:

               a)
                     volstaat het voor de auteur van een werk van letterkunde of kunst, om als zodanig te worden beschouwd en derhalve het recht te hebben om een rechtsvordering wegens inbreuk in te stellen, dat de naam van de auteur op de gebruikelijke wijze op het werk is vermeld, totdat bewijs van het tegendeel is geleverd, en

               b)
                     is het bepaalde in punt a) van overeenkomstige toepassing op de houder van een naburig recht met betrekking tot zijn beschermde materiaal.

               Artikel IP.51: Administratieve procedures

               Voor zover een civielrechtelijke corrigerende maatregel ten principale kan worden gelast als resultaat van administratieve procedures, zijn die procedures in overeenstemming met beginselen die in wezen gelijkwaardig zijn aan die welke in deze afdeling zijn neergelegd.

               Afdeling 3: Civielrechtelijke procedures en maatregelen voor bedrijfsgeheimen

               Artikel IP.52: Civielrechtelijke procedures en maatregelen voor bedrijfsgeheimen

               1.Elke Partij zorgt ervoor dat eenieder die deelneemt aan de civielrechtelijke procedures als bedoeld in artikel IP.34 [Reikwijdte van bescherming van bedrijfsgeheimen], lid 1, of die toegang heeft tot documenten die deel uitmaken van deze procedures, een bedrijfsgeheim of vermeend bedrijfsgeheim niet mag gebruiken of openbaar maken, voor zover de bevoegde rechterlijke instanties dit bedrijfsgeheim als reactie op een voldoende verantwoorde aanvraag van een belanghebbende hebben aangemerkt als vertrouwelijk en waarop zij zijn geattendeerd door dergelijke deelname of toegang.

               2.Elke Partij zorgt ervoor dat de in lid 1 bedoelde verplichting na afloop van de civielrechtelijke procedure blijft bestaan voor zover dat nodig is.

               3.Elke Partij zorgt ervoor dat haar rechterlijke instanties in de civielrechtelijke procedures als bedoeld in artikel IP.34 [Reikwijdte van bescherming van bedrijfsgeheimen], lid 1, ten minste de bevoegdheid hebben om:

               a)
                     in overeenstemming met hun respectieve wet- en regelgeving voorlopige maatregelen te gelasten om het gebruik of de openbaarmaking van het bedrijfsgeheim op een wijze die strijdig is met eerlijke handelspraktijken te staken en te verbieden;

               b)
                     in overeenstemming met hun respectieve wet- en regelgeving maatregelen te gelasten om het gebruik of de openbaarmaking van het bedrijfsgeheim op een wijze die strijdig is met eerlijke handelspraktijken te staken of in voorkomend geval te verbieden;

               c)
                     overeenkomstig hun respectieve wet- en regelgeving eenieder die een bedrijfsgeheim heeft verkregen, gebruikt of openbaar gemaakt op een wijze die in strijd is met eerlijke handelspraktijken en die wist of had moeten weten dat hij een bedrijfsgeheim op een met eerlijke handelspraktijken strijdige wijze heeft verkregen, gebruikt of openbaar gemaakt, te gelasten de houder van het bedrijfsgeheim een schadevergoeding te betalen die in verhouding staat tot de schade die deze als gevolg van dat verkrijgen, gebruiken of openbaar maken van het bedrijfsgeheim daadwerkelijk heeft geleden;

               d)
                     specifieke maatregelen te nemen die nodig zijn ter bescherming van de vertrouwelijkheid van enig bedrijfsgeheim of vermeend bedrijfsgeheim dat wordt gebruikt of waarnaar wordt verwezen in procedures als bedoeld in artikel IP.34, [Reikwijdte van bescherming van bedrijfsgeheimen] lid 1. Die specifieke maatregelen kunnen, in overeenstemming met de respectieve wet- en regelgeving van elke Partij, inclusief de rechten van de verdediging, de mogelijkheid omvatten om de toegang tot bepaalde documenten geheel of gedeeltelijk te beperken; de toegang te beperken tot terechtzittingen en de opnamen of transcripties daarvan, en een niet-vertrouwelijke versie ter beschikking te stellen van een rechterlijke uitspraak waarin de passages die bedrijfsgeheimen bevatten zijn verwijderd of aangepast;

               e)
                     sancties op te leggen aan eenieder die deelneemt aan de gerechtelijke procedure en die nalaat of weigert gevolg te geven aan rechterlijke bevelen betreffende de bescherming van het bedrijfsgeheim of het vermeende bedrijfsgeheim.

               4.Elke Partij zorgt ervoor dat een verzoek om de in dit artikel bedoelde maatregel, procedures of rechtsmiddelen wordt afgewezen wanneer de gestelde verkrijging, het gestelde gebruik of de gestelde openbaarmaking van een bedrijfsgeheim in strijd met eerlijke handelspraktijken in overeenstemming met haar respectieve wet- en regelgeving heeft plaatsgevonden:

               a)
                     om een fout, wangedrag of illegale activiteiten aan het licht te brengen teneinde het algemeen belang te beschermen;

               b)
                     bij wijze van bekendmaking door werknemers aan hun vertegenwoordigers als dat een onderdeel is van en noodzakelijk is voor de rechtmatige uitoefening van de taken van die vertegenwoordigers;

               c)
                     om een rechtmatig belang te beschermen dat door de wet- en regelgeving van de Partij in kwestie wordt erkend.

               Afdeling 4: Handhaving aan de grens

               Artikel IP.53: Maatregelen aan de grens

               1.Met betrekking tot goederen onder douanetoezicht introduceren of handhaven de Partijen procedures op grond waarvan een houder van een recht een bevoegde autoriteit
                  40
                kan verzoeken de vrijgave van verdachte goederen op te schorten of verdachte goederen vast te houden. Voor de toepassing van deze afdeling wordt onder “verdachte goederen” verstaan: goederen waarvan wordt vermoed dat zij inbreuk maken op merken, auteursrechten en naburige rechten, geografische aanduidingen, octrooien, gebruiksmodellen, tekeningen of modellen van nijverheid, topografieën van geïntegreerde schakelingen en kwekersrechten.

               2.Elke Partij beschikt over elektronische systemen voor het beheer van de ingewilligde of geregistreerde verzoeken door de douane.

               3.Elke Partij zorgt ervoor dat haar bevoegde autoriteiten geen vergoeding in rekening brengen voor de administratieve kosten die voortvloeien uit de behandeling van een verzoek of een registratie.

               4.Elke Partij zorgt ervoor dat haar bevoegde autoriteiten binnen een redelijke termijn beslissen over de inwilliging of registratie van een verzoek.

               5.Elke Partij bepaalt dat de in lid 1 bedoelde verzoeken van toepassing zijn op meervoudige zendingen.

               6.Met betrekking tot goederen onder douanetoezicht zorgt elke Partij ervoor dat haar douaneautoriteiten op eigen initiatief de vrijgave van verdachte goederen kunnen opschorten of verdachte goederen kunnen vasthouden.

               7.Elke Partij zorgt ervoor dat haar douaneautoriteiten risicoanalyse gebruiken om verdachte goederen te identificeren.

               8.Elke Partij kan haar douaneautoriteiten toestaan om een houder van een recht op verzoek informatie te verstrekken over goederen waarvan de vrijgave is geschorst of die worden vastgehouden, met inbegrip van de beschrijving en de reële of geraamde hoeveelheid daarvan en, indien bekend, de naam en het adres van de verzender, de importeur, de exporteur of de geadresseerde, en het land van oorsprong of herkomst van de goederen.

               9.Elke Partij beschikt over procedures voor de vernietiging van verdachte goederen, zonder dat voorafgaande administratieve of gerechtelijke procedures nodig zijn voor de formele vaststelling van de inbreuken, indien de betrokken personen instemmen met of geen bezwaar maken tegen de vernietiging. Indien de verdachte goederen niet worden vernietigd, zorgt elke Partij ervoor dat die goederen, behoudens in uitzonderlijke omstandigheden, op zodanige wijze aan het verkeer worden onttrokken dat nadeel voor de houder van het recht wordt vermeden.

               10.Elke Partij beschikt over procedures voor de snelle vernietiging van nagemaakte merkartikelen en door piraterij verkregen goederen die in post- of expreskoerierszendingen worden verzonden.

               11.Elke Partij bepaalt dat de houder van het ingewilligde of geregistreerde verzoek op verzoek van de douaneautoriteiten de kosten moet vergoeden die de douaneautoriteiten, of andere partijen die namens de douaneautoriteiten optreden, hebben gemaakt vanaf het tijdstip waarop de goederen zijn vastgehouden of de vrijgave ervan is geschorst, met inbegrip van opslag, behandeling, en alle kosten in verband met de vernietiging of verwijdering van de goederen.

               12.Elke Partij kan besluiten dit artikel niet toe te passen op de invoer van goederen die door of met toestemming van de rechthebbenden in een ander land in de handel zijn gebracht. Een Partij kan goederen van niet-commerciële aard die zich in de persoonlijke bagage van reizigers bevinden, van de toepassing van dit artikel uitsluiten.

               13.Elke Partij staat haar douaneautoriteiten toe een regelmatige dialoog aan te gaan en de samenwerking te bevorderen met de relevante belanghebbenden en met andere autoriteiten die betrokken zijn bij de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten.

               14.De Partijen werken samen met betrekking tot de internationale handel in verdachte goederen. De Partijen wisselen met name voor zover mogelijk relevante informatie uit over de handel in verdachte goederen die gevolgen heeft voor de andere Partij.

               15.Onverminderd andere vormen van samenwerking is het Protocol betreffende wederzijdse administratieve bijstand in douanezaken van toepassing op inbreuken op de wetgeving inzake intellectuele-eigendomsrechten voor wier handhaving de douaneautoriteiten van een Partij overeenkomstig dit artikel bevoegd zijn.

               Artikel IP.54: Overeenstemming met GATT 1994 en Trips-Overeenkomst

               Bij de tenuitvoerlegging van maatregelen aan de grens ter handhaving van intellectuele-eigendomsrechten door de douane, ongeacht of zij onder deze afdeling vallen, zorgen de Partijen voor overeenstemming met hun verplichtingen uit hoofde van de GATT 1994 en de Trips-Overeenkomst, met name met artikel V van de GATT 1994 en artikel 41 en deel III, afdeling 4, van de Trips-Overeenkomst.

               Hoofdstuk 4: Overige bepalingen

               Artikel IP.55: Samenwerking

               1.De Partijen werken samen ter ondersteuning van de tenuitvoerlegging van de verbintenissen en verplichtingen uit hoofde van deze titel.

               2.De samenwerking betreft, maar is niet beperkt tot, de volgende activiteiten:

               a)
                     uitwisseling van informatie over het rechtskader met betrekking tot intellectuele-eigendomsrechten en de regels om deze te beschermen en te handhaven;

               b)
                     uitwisseling van ervaringen met betrekking tot de vooruitgang op wetgevingsgebied, de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten en de handhaving op centraal en subcentraal niveau door de douane, de politie, en administratieve en rechterlijke instanties;

               c)
                     coördinatie ter voorkoming van de uitvoer van nagemaakte goederen, inclusief coördinatie met andere landen;

               d)
                     technische bijstand, capaciteitsopbouw, uitwisseling en opleiding van personeel;

               e)
                     bescherming en verdediging van intellectuele-eigendomsrechten en verspreiding van informatie hierover, onder meer in het bedrijfsleven en het maatschappelijk middenveld;

               f)
                     voorlichting van consumenten en houders van een recht;

               g)
                     uitbreiding van institutionele samenwerking, vooral tussen de bureaus voor intellectuele eigendom van de Partijen;

               h)
                     voorlichting en bewustmaking van het grote publiek over het beleid inzake de bescherming en handhaving van intellectuele-eigendomsrechten;

               i)
                     bevordering van de bescherming en handhaving van intellectuele-eigendomsrechten door publiek-private samenwerking waarbij kleine en middelgrote ondernemingen betrokken zijn;

               j)
                     formulering van doeltreffende strategieën voor de bepaling van de doelgroepen en communicatieprogramma’s ter vergroting van het bewustzijn van de consument en de media over de impact van inbreuken op intellectuele-eigendomsrechten, met inbegrip van het gevaar voor gezondheid en veiligheid en het verband met de georganiseerde misdaad.

               3.De Partijen onderhouden rechtstreeks of via het Gespecialiseerd Handelscomité voor intellectuele eigendom contact over alle aangelegenheden die verband houden met de tenuitvoerlegging en werking van deze titel.

               Artikel IP.56: Vrijwillige initiatieven van belanghebbenden

               Elke Partij streeft ernaar vrijwillige initiatieven van belanghebbenden om inbreuken op intellectuele-eigendomsrechten terug te dringen, ook online en op andere marktplaatsen, te faciliteren, waarbij de nadruk ligt op concrete problemen en praktische oplossingen worden gezocht die realistisch, evenwichtig, proportioneel en billijk zijn voor alle betrokkenen, onder meer als volgt:

               a)
                     elke Partij streeft ernaar belanghebbenden op haar grondgebied consensueel bijeen te roepen om vrijwillige initiatieven te faciliteren om oplossingen te vinden en geschillen op te lossen met betrekking tot de bescherming en handhaving van intellectuele-eigendomsrechten en het terugdringen van inbreuken;

               b)
                     de Partijen streven ernaar onderling informatie uit te wisselen over inspanningen om vrijwillige initiatieven van belanghebbenden op hun respectieve grondgebied te faciliteren, en

               c)
                     de Partijen streven ernaar een open dialoog en samenwerking tussen de belanghebbenden in de Partijen te bevorderen en de belanghebbenden in de Partijen aan te moedigen gezamenlijk oplossingen te vinden en geschillen over de bescherming en handhaving van intellectuele-eigendomsrechten op te lossen en inbreuken terug te dringen.

               Artikel IP.57: Evaluatie met betrekking tot geografische aanduidingen

               Rekening houdend met de desbetreffende bepalingen van eerdere bilaterale overeenkomsten tussen het Verenigd Koninkrijk, enerzijds, en de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, anderzijds, kunnen de Partijen gezamenlijk redelijke inspanningen leveren om regels voor de bescherming en doeltreffende interne handhaving van hun geografische aanduidingen overeen te komen.

               Titel VI: Overheidsopdrachten

               Hoofdstuk 1: Werkingssfeer

               Artikel PPROC.1: Doelstelling

               Het doel van deze titel is om aanbieders van de Partijen toegang te bieden tot meer mogelijkheden om deel te nemen aan openbare aanbestedingsprocedures en om de transparantie van de procedures voor overheidsopdrachten te vergroten.

               Artikel PPROC.2: Opname van een aantal bepalingen van de GPA en onder deze overeenkomst vallende aanbestedingen

               1.
                     De bepalingen van de GPA die zijn vermeld in afdeling A van bijlage PPROC-1, met inbegrip van de bijlagen van de Partijen bij aanhangsel I van de GPA, worden hierbij in deze titel opgenomen.

               2.
                     Voor de toepassing van deze titel wordt onder “onder deze overeenkomst vallende aanbestedingen” verstaan: aanbestedingen waarop artikel II van de GPA van toepassing is, en daarnaast de in afdeling B van bijlage PPROC-1 vermelde aanbestedingen.

               3.
                     Met betrekking tot onder deze overeenkomst vallende aanbestedingen past elke Partij mutatis mutandis de in afdeling A van bijlage PPROC-1 vermelde bepalingen van de GPA toe op aanbieders, goederen of diensten van de andere Partij.

               Hoofdstuk 2: Aanvullende regels voor onder deze overeenkomst vallende aanbestedingen

               Artikel PPROC.3: Gebruik van elektronische middelen bij aanbestedingen

               1.
                     De Partijen zorgen ervoor dat hun aanbestedende entiteiten de onder deze overeenkomst vallende aanbestedingen zoveel mogelijk langs elektronische weg uitvoeren.

               2.
                     Een aanbestedende entiteit wordt geacht onder deze overeenkomst vallende aanbestedingen langs elektronische weg uit te voeren indien de entiteit elektronische informatie- en communicatiemiddelen gebruikt voor:

               a)
                     de bekendmaking van aankondigingen en aanbestedingsstukken in aanbestedingsprocedures; en

               b)
                     de indiening van verzoeken tot deelneming en van inschrijvingen.

               3.
                     Met uitzondering van specifieke situaties zijn dergelijke elektronische informatie- en communicatiemiddelen niet-discriminerend, algemeen beschikbaar en interoperabel met de algemeen gebruikte informatie- en communicatietechnologieproducten en beperken zij de toegang tot de aanbestedingsprocedure niet.

               4.
                     De Partijen zorgen ervoor dat hun aanbestedende entiteiten elektronische facturen overeenkomstig hun wetgeving ontvangen en verwerken.

               Artikel PPROC.4: Elektronische bekendmaking

               Wat de onder deze overeenkomst vallende aanbestedingen betreft, zijn alle aankondigingen in verband met aanbestedingen, met inbegrip van aankondigingen van voorgenomen aanbestedingen, samenvattende aankondigingen, aankondigingen van geplande aanbestedingen en aankondigingen van gegunde opdrachten, kosteloos en rechtstreeks langs elektronische weg via een centraal toegangspunt op het internet toegankelijk.

               Artikel PPROC.5: Bewijsstukken

               De Partijen zorgen ervoor dat aanbestedende entiteiten niet van aanbieders verlangen dat zij bij de indiening van verzoeken tot deelname of bij de indiening van inschrijvingen alle of een deel van de bewijsstukken overleggen waarmee zij aantonen niet in een van de situaties te verkeren waarin een aanbieder kan worden uitgesloten en aan de voorwaarden voor deelneming te voldoen, tenzij dit noodzakelijk is om het goede verloop van de aanbesteding te waarborgen.

               Artikel PPROC.6: Voorwaarden voor deelneming

               Elke Partij zorgt ervoor dat wanneer haar aanbestedende entiteiten als voorwaarde voor deelneming aan een onder deze overeenkomst vallende aanbesteding van een aanbieder verlangen dat deze eerdere ervaring aantoont, zij niet verlangen dat de aanbieder die ervaring op het grondgebied van de desbetreffende Partij heeft opgedaan.

               Artikel PPROC.7: Registratiesystemen en erkenningsprocedures

               Een Partij die een registratiesysteem voor aanbieders onderhoudt, zorgt ervoor dat belangstellende aanbieders te allen tijde om registratie kunnen verzoeken. Elke belangstellende aanbieder die een verzoek heeft ingediend, wordt binnen een redelijke termijn in kennis gesteld van het besluit om dit verzoek in te willigen of af te wijzen.

               Artikel PPROC.8: Aanbesteding met voorafgaande selectie

               De Partijen zorgen ervoor dat een aanbestedende entiteit die gebruikmaakt van een procedure met voorafgaande selectie, uitnodigingen tot inschrijving richt tot het aantal aanbieders dat voldoende is om werkelijke mededinging te waarborgen zonder afbreuk te doen aan de operationele efficiëntie van het aanbestedingssysteem.

               Artikel PPROC.9: Abnormaal lage prijzen

               Overeenkomstig artikel XV, lid 6, van de GPA kan een aanbestedende entiteit, indien zij een inschrijving ontvangt met een prijs die abnormaal lager is dan de prijzen in andere ingediende inschrijvingen, ook bij de aanbieder nagaan of de prijs rekening houdt met de toekenning van subsidies.

               Artikel PPROC.10: Milieu-, sociale en arbeidsoverwegingen

               De Partijen zorgen ervoor dat hun aanbestedende entiteiten tijdens de gehele aanbestedingsprocedure rekening kunnen houden met milieu-, arbeids- en sociale overwegingen, mits deze overwegingen verenigbaar zijn met de in de hoofdstukken 1 en 2 vastgestelde regels en vermeld zijn in het bericht van aanbesteding of een ander bericht dat als bericht van aanbesteding dient of in het aanbestedingsdossier.

               Artikel PPROC.11: Interne toetsingsprocedures

               1.
                     Wanneer door een Partij krachtens artikel XVIII, lid 4, van de GPA een onafhankelijke bestuurlijke autoriteit is aangewezen, zorgt die Partij ervoor dat:

               (a)de leden van de aangewezen autoriteit onafhankelijk en onpartijdig zijn en tijdens hun ambtstermijn vrij zijn van externe invloed;

               (b)de leden van de aangewezen autoriteit tijdens hun ambtstermijn niet tegen hun wil van hun ambt worden ontheven, tenzij de bepalingen betreffende de aangewezen autoriteit die ontheffing vereisen, en

               (c)de voorzitter of ten minste één ander lid van de aangewezen autoriteit juridische en professionele kwalificaties heeft die gelijkwaardig zijn aan die welke vereist zijn voor rechters, advocaten en andere juridische deskundigen die krachtens de wet- en regelgeving van de Partij daartoe gekwalificeerd zijn.

               2.
                     De Partijen stellen procedures in, of handhaven deze, die voorzien in snelle voorlopige maatregelen die de mogelijkheid van de aanbieder om aan de aanbesteding deel te nemen in stand houden. Dergelijke voorlopige maatregelen, bedoeld in artikel XVIII, lid 7, punt a), van de GPA, kunnen aanleiding geven tot schorsing van de aanbestedingsprocedure of, indien de aanbestedende entiteit een overeenkomst heeft gesloten en een Partij hierin voorziet, tot schorsing van de uitvoering van die overeenkomst. Er kan worden bepaald dat bij het nemen van de beslissing over het al dan niet toepassen van dergelijke maatregelen rekening mag worden gehouden met doorslaggevende negatieve gevolgen voor de belangen die op het spel staan, waaronder het algemeen belang. Een beslissing om niet op te treden wordt schriftelijk gemotiveerd.

               3.
                     Indien een belangstellende of deelnemende aanbieder bij de in lid 1 bedoelde aangewezen autoriteit een bezwaar heeft ingediend, zorgen de Partijen er in beginsel voor dat een aanbestedende entiteit de overeenkomst pas sluit nadat die autoriteit overeenkomstig haar regels, voorschriften en procedures aangaande het bezwaar een beslissing of aanbeveling heeft vastgesteld met betrekking tot voorlopige maatregelen, corrigerende maatregelen of compensatie voor het geleden verlies of de geleden schade als bedoeld in de leden 2, 5 en 6. De Partijen kunnen bepalen dat de overeenkomst in onvermijdelijke en naar behoren gemotiveerde omstandigheden toch kan worden gesloten.

               4.
                     De Partijen kunnen voorzien in:

               (a)een status-quoperiode tussen het gunningsbesluit en de sluiting van een overeenkomst, zodat de afgewezen aanbieders voldoende tijd hebben om te beoordelen of het nuttig is een toetsingsprocedure in te leiden, of

               (b)een voldoende lange periode waarin een belangstellende aanbieder een bezwaar kan indienen dat een grond kan zijn voor de schorsing van de uitvoering van een overeenkomst.

               5.
                     Corrigerende maatregelen in de zin van artikel XVIII, lid 7, punt b), van de GPA kunnen een of meer van de volgende maatregelen omvatten:

               (a)het verwijderen van discriminerende technische, economische of financiële specificaties in de uitnodiging tot inschrijving, het bestek dan wel in enig ander stuk dat verband houdt met de inschrijvingsprocedure en de uitvoering van nieuwe aanbestedingsprocedures;

               (b)de herhaling van de aanbestedingsprocedure zonder wijziging van de voorwaarden;

               (c)de nietigverklaring van het gunningsbesluit en de vaststelling van een nieuw gunningsbesluit;

               (d)de opzegging van een overeenkomst of de verklaring dat een overeenkomst onverbindend is, of

               (e)de vaststelling van andere maatregelen om een inbreuk op de hoofdstukken 1 en 2 te beëindigen, bijvoorbeeld een veroordeling tot betaling van een dwangsom tot de inbreuk daadwerkelijk is beëindigd.

               6.
                     Overeenkomstig artikel XVIII, lid 7, punt b), van de GPA kunnen de Partijen voorzien in de toekenning van compensatie voor het geleden verlies of de geleden schade. In dat verband kan een aanbieder, wanneer de beroepsinstantie van de Partij geen rechterlijke instantie is en de aanbieder meent dat er sprake is van een schending van de interne wet- en regelgeving tot uitvoering van de verplichtingen uit hoofde van de hoofdstukken 1 en 2, de zaak overeenkomstig de gerechtelijke procedures van de Partij, mede met het oog op compensatie, aanhangig maken bij een rechterlijke instantie.

               7.
                     De Partijen stellen de nodige procedures vast of handhaven deze om ervoor te zorgen dat de besluiten of aanbevelingen van beroepsinstanties daadwerkelijk worden uitgevoerd, of de uitspraken van rechterlijke beroepsinstanties daadwerkelijk worden gehandhaafd.

               Hoofdstuk 3: Nationale behandeling die verder gaat dan de onder deze overeenkomst vallende aanbestedingen

               Artikel PPROC.12: Definities

               1.
                     Voor de toepassing van dit hoofdstuk wordt onder de door een Partij verleende behandeling verstaan:

               a)
                     met betrekking tot het Verenigd Koninkrijk, een behandeling die niet minder gunstig is dan de gunstigste behandeling die in soortgelijke situaties aan aanbieders van het Verenigd Koninkrijk wordt toegekend, en

               b)
                     met betrekking tot een lidstaat, een behandeling die niet minder gunstig is dan de gunstigste behandeling die in soortgelijke situaties in die lidstaat aan aanbieders van die lidstaat wordt toegekend.

               2.
                     Voor de toepassing van dit hoofdstuk wordt onder een aanbieder van een Partij die een rechtspersoon is, verstaan:

               a)
                     voor de Unie, een rechtspersoon die naar het recht van de Unie of ten minste één van haar lidstaten is opgericht of georganiseerd en die op het grondgebied van de Unie omvangrijke zakelijke transacties verricht, door de Unie in overeenstemming met haar kennisgeving van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap aan de WTO (WT/REG39/1) opgevat als gelijkwaardig aan het begrip “daadwerkelijke en voortdurende band” met de economie van een lidstaat, zoals neergelegd in artikel 54 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en

               b)
                     voor het Verenigd Koninkrijk, een rechtspersoon die naar het recht van het Verenigd Koninkrijk is opgericht of georganiseerd en die op het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk omvangrijke zakelijke transacties verricht.

               Artikel PPROC.13: Nationale behandeling van ter plaatse gevestigde aanbieders

               1.
                     Elke Partij, met inbegrip van haar aanbestedende diensten, kent met betrekking tot haar aanbestedingen aan aanbieders van de andere Partij die door de oprichting, overname of handhaving van een rechtspersoon op haar grondgebied gevestigd zijn, een behandeling toe die niet minder gunstig is dan die welke zij aan haar eigen soortgelijke aanbieders toekent
                  41
               .

               2.
                     De toepassing van de verplichting tot nationale behandeling waarin dit artikel voorziet, blijft onderworpen aan de beveiligings- en algemene uitzonderingen als omschreven in artikel III van de GPA, zelfs indien de aanbesteding niet uit hoofde van deze titel onder de overeenkomst valt.

               Hoofdstuk 4: Overige bepalingen

               Artikel PPROC.14: Wijzigingen en rectificaties van verbintenissen inzake markttoegang

               De Partijen kunnen hun verbintenissen inzake markttoegang wijzigen of rectificeren in hun respectieve onderafdeling in afdeling B van bijlage PPROC-1, overeenkomstig de procedures van de artikelen PPROC.15 [Wijzigingen] tot en met PPROC.18 [Wijziging van afdeling B van bijlage PPROC-1].

               Artikel PPROC.15: Wijzigingen

               1.
                     Een Partij die voornemens is een onderafdeling in afdeling B van bijlage.PPROC-1 te wijzigen:

               (a)stelt de andere Partij daarvan schriftelijk in kennis; en

               (b)doet in die kennisgeving een voorstel voor passende compenserende aanpassingen voor de andere Partij om de verbintenissen inzake markttoegang op een niveau te houden dat vergelijkbaar is met dat vóór de wijziging.

               2.
                     Niettegenstaande lid 1, punt b), is een Partij niet verplicht tot compenserende aanpassingen aan de andere Partij als de voorgestelde wijziging betrekking heeft op een aanbestedende entiteit waarover de Partij haar zeggenschap of invloed met betrekking tot onder deze overeenkomst vallende aanbestedingen daadwerkelijk heeft beëindigd.

               De zeggenschap of invloed van een Partij met betrekking tot de onder deze overeenkomst vallende aanbestedingen van aanbestedende entiteiten wordt geacht daadwerkelijk te zijn beëindigd als de aanbestedende entiteit blootstaat aan mededinging op markten waartoe de toegang niet beperkt is.

               3. De andere Partij kan bezwaar maken tegen de in lid 1, punt a), bedoelde wijziging als zij betwist dat:

               (a)een uit hoofde van lid 1, punt b), voorgestelde compenserende aanpassing volstaat om een vergelijkbaar niveau van onderling overeengekomen verbintenissen inzake markttoegang te handhaven, dan wel

               (b)de wijziging betrekking heeft op een aanbestedende entiteit ten aanzien waarvan de Partij haar zeggenschap of invloed daadwerkelijk heeft beëindigd, zoals bedoeld in lid 2.

               De andere Partij maakt binnen 45 dagen na ontvangst van de in lid 1, punt a), bedoelde kennisgeving schriftelijk bezwaar of wordt geacht de compenserende aanpassing of wijziging te hebben aanvaard, ook voor de toepassing van deel zes [Geschillenbeslechting en horizontale bepalingen], titel I [Geschillenbeslechting].

               Artikel PPROC.16: Rectificaties

               1.
                     Een Partij die voornemens is een onderafdeling in afdeling B van bijlage PPROC-1 te rectificeren, stelt de andere Partij daarvan schriftelijk in kennis.

               De volgende wijzigingen van een onderafdeling in afdeling B van bijlage PPROC-1 worden als een rectificatie beschouwd, mits zij de in deze titel opgenomen onderling overeengekomen verbintenissen inzake markttoegang onverlet laten:

               (a)een wijziging in de naam van een aanbestedende entiteit;

               (b)een fusie van twee of meer in die onderafdeling vermelde aanbestedende entiteiten; en

               (c)de splitsing van een in die onderafdeling vermelde aanbestedende entiteit in twee of meer aanbestedende entiteiten die worden toegevoegd aan de in dezelfde onderafdeling vermelde aanbestedende entiteiten.

               2.
                     Een Partij kan de andere Partij binnen 45 dagen na ontvangst van de kennisgeving in kennis stellen van een bezwaar tegen een voorgestelde rectificatie. Een Partij die een bezwaar indient, vermeldt de redenen waarom de voorgestelde rectificatie niet als een wijziging in de zin van lid 1 moet worden beschouwd en beschrijft het effect van de voorgestelde rectificatie op de in deze titel opgenomen onderling overeengekomen verbintenissen inzake markttoegang. Als een dergelijk bezwaar niet binnen 45 dagen na ontvangst van de kennisgeving is ingediend, wordt de Partij geacht met de voorgestelde rectificatie in te stemmen.

               Artikel PPROC.17: Overleg en geschillenbeslechting

               Als een Partij bezwaar maakt tegen de voorgestelde wijziging of de voorgestelde compenserende aanpassingen als bedoeld in artikel PPROC.15 [Wijzigingen], of tegen de voorgestelde rectificatie als bedoeld in artikel PPROC.16 [Rectificaties], trachten de Partijen de kwestie door overleg op te lossen. Als binnen 60 dagen na ontvangst van het bezwaar geen overeenstemming is bereikt, kan de Partij die haar onderafdeling in afdeling B van bijlage PPROC-1 wenst te wijzigen of te rectificeren, de zaak verwijzen naar geschillenbeslechting overeenkomstig deel zes [Geschillenbeslechting en horizontale bepalingen], titel I [Geschillenbeslechting] om te bepalen of het bezwaar gerechtvaardigd is.

               Artikel PPROC.18: Wijziging van afdeling B van bijlage PPROC-1

               Als een Partij geen bezwaar maakt tegen de wijziging overeenkomstig artikel PPROC.15 [Wijzigingen], lid 3, of tegen een rectificatie overeenkomstig artikel PPROC.16 [Rectificaties], lid 2, of indien de Partijen via het in artikel PPROC.17 [Overleg en geschillenbeslechting] bedoelde overleg overeenstemming bereiken over de wijzigingen of rectificaties, of indien de aangelegenheid definitief is beslecht uit hoofde van deel zes [Geschillenbeslechting en horizontale bepalingen], titel I [Geschillenbeslechting], wijzigt de Partnerschapsraad de betrokken onderafdeling in afdeling B van bijlage PPROC-1 zodanig dat de desbetreffende wijzigingen of rectificaties of de compenserende aanpassingen daarin zijn opgenomen.

               Artikel PPROC.19: Samenwerking

               1.
                     De Partijen erkennen de voordelen die kunnen voortvloeien uit samenwerking bij de internationale bevordering van de wederzijdse liberalisering van markten voor overheidsopdrachten.

               2.
                     Afhankelijk van de technische beschikbaarheid stellen de Partijen elkaar jaarstatistieken over onder deze overeenkomst vallende aanbestedingen ter beschikking.

               Titel VII: Kleine en middelgrote ondernemingen

               Artikel SME.1: Doelstelling

               Het doel van deze titel is kleine en middelgrote ondernemingen beter in staat te stellen gebruik te maken van rubriek een [Handel].

               Artikel SME.2: Delen van informatie

               1.
                     Elke Partij creëert of onderhoudt haar eigen publiek toegankelijke website voor kleine en middelgrote ondernemingen met informatie over rubriek een [Handel], die de volgende elementen omvat:

               a)
                     een samenvatting van rubriek een [Handel];

               b)
                     een beschrijving van de bepalingen in rubriek een [Handel] die elke Partij relevant acht voor kleine en middelgrote ondernemingen van beide Partijen, alsmede

               c)
                     eventuele extra informatie die elke Partij nuttig acht voor kleine en middelgrote ondernemingen die de door rubriek een [Handel] geboden kansen willen benutten.

               2.
                     Elke Partij neemt op de in lid 1 bedoelde website een internetlink op naar:

               a)
                     de tekst van rubriek een [Handel];

               b)
                     de overeenkomstige website van de andere Partij, en

               c)
                     websites van haar eigen autoriteiten die volgens de Partij nuttige informatie zouden verschaffen aan personen die op haar grondgebied handel willen drijven en zaken willen doen.

               3.
                     Elke Partij neemt op de in lid 1 bedoelde website een internetlink op naar websites van haar eigen autoriteiten met informatie over de volgende onderwerpen:

               a)
                     de douanewet- en regelgeving, procedures voor invoer, uitvoer en doorvoer, alsmede relevante formulieren, documenten en andere vereiste informatie;

               b)
                     de wetten, voorschriften en procedures betreffende intellectuele-eigendomsrechten, met inbegrip van geografische aanduidingen;

               c)
                     de technische wet- en regelgeving, met inbegrip van, waar nodig, verplichte conformiteitsbeoordelingsprocedures en links naar lijsten van conformiteitsbeoordelingsinstanties, in gevallen waarin een conformiteitsbeoordeling door derden verplicht is, zoals bepaald in titel I [Handel in goederen], hoofdstuk 4 [Technische handelsbelemmeringen], van deze rubriek;

               d)
                     de wet- en regelgeving inzake sanitaire en fytosanitaire maatregelen met betrekking tot in- en uitvoer als bedoeld in titel I [Handel in goederen], hoofdstuk 3 [Sanitaire en fytosanitaire aangelegenheden], van deze rubriek;

               e)
                     de wet- en regelgeving inzake overheidsopdrachten, het centrale toegangspunt tot aankondigingen van overheidsopdrachten op internet als bedoeld in titel VI [Overheidsopdrachten] van deze rubriek en andere relevante bepalingen van die titel;

               f)
                     procedures voor de registratie van ondernemingen, en

               g)
                     andere informatie die volgens de Partij van nut kan zijn voor kleine en middelgrote ondernemingen.

               4.
                     Elke Partij neemt in de in lid 1 bedoelde website een link op naar een databank die elektronisch doorzoekbaar is op code van de tariefnomenclatuur en die de volgende informatie inzake de toegang tot haar markt bevat:

               a)
                     met betrekking tot tarifaire maatregelen en informatie over tarieven:

               i)
                     douanerechten en contingenten, met inbegrip van meestbegunstigingsrechten, tarieven voor landen die geen begunstigde natie zijn en preferentiële rechten en tariefcontingenten;

               ii)
                     accijnzen;

               iii)
                     belastingen (belasting over de toegevoegde waarde/omzetbelasting);

               iv)
                     douane- of andere vergoedingen, met inbegrip van andere productspecifieke vergoedingen;

               v)
                     oorsprongsregels als bedoeld in titel I [Handel in goederen], hoofdstuk 2 [Oorsprongsregels], van deze rubriek;

               vi)
                     teruggave van rechten, uitstel van betaling of andere vormen van hulp ter verlaging, terugbetaling of vrijstelling van douanerechten;

               vii)
                     de criteria voor het bepalen van de douanewaarde van goederen, en

               viii)
                     andere tariefmaatregelen;

               b)
                     met betrekking tot niet-tarifaire maatregelen in verband met de tariefnomenclatuur:

               i)
                     informatie die nodig is voor invoerprocedures, en

               ii)
                     informatie over niet-tarifaire maatregelen.

               5.
                     Elke Partij herziet regelmatig, of op verzoek van de andere Partij, de in de leden 1 tot en met 4 bedoelde informatie en links op haar website om ervoor te zorgen dat deze informatie en links actueel en nauwkeurig zijn.

               6.
                     Elke Partij ziet erop toe dat de in de leden 1 tot en met 4 bedoelde informatie en links op adequate wijze worden gepresenteerd om door kleine en middelgrote ondernemingen te worden gebruikt.  Elke Partij streeft ernaar de informatie beschikbaar te stellen in het Engels.

               7.
                     Aan personen uit beide Partijen wordt geen vergoeding gevraagd voor de toegang tot de overeenkomstig de leden 1 tot en met 4 verstrekte informatie.

               Artikel SME.3: Contactpunten voor kleine en middelgrote ondernemingen

               1.
                     Bij de inwerkingtreding van deze overeenkomst wijst elke Partij een contactpunt aan om de in dit artikel vermelde taken uit te voeren en stelt zij de andere Partij in kennis van de contactgegevens ervan. De Partijen stellen elkaar onverwijld in kennis van wijzigingen van die contactgegevens.

               2.
                     De contactpunten voor kleine en middelgrote ondernemingen van de Partijen:

               a)
                     streven ernaar dat bij de uitvoering van rubriek een [Handel] rekening wordt gehouden met de behoeften van kleine en middelgrote ondernemingen en dat kleine en middelgrote ondernemingen van beide Partijen van rubriek een [Handel] kunnen profiteren;

               b)
                     zoeken naar mogelijkheden om de samenwerking tussen de Partijen inzake aangelegenheden die van belang zijn voor kleine en middelgrote ondernemingen te versterken teneinde de handels- en investeringsmogelijkheden voor die ondernemingen te verbeteren;

               c)
                     zorgen ervoor dat de in artikel SME.2 [Delen van informatie] bedoelde informatie actueel, nauwkeurig en relevant is voor kleine en middelgrote ondernemingen. Elke Partij kan via het contactpunt voor kleine en middelgrote ondernemingen aanvullende informatie voorstellen die de andere Partij kan opnemen op haar websites die overeenkomstig artikel SME.2 [Delen van informatie] zullen worden onderhouden;

               d)
                     onderzoeken alle aangelegenheden die relevant zijn voor kleine en middelgrote ondernemingen in verband met de uitvoering van rubriek een [Handel], met inbegrip van:

               i)
                     de uitwisseling van informatie om de Partnerschapsraad bij te staan in zijn taak om toezicht te houden op de met kleine en middelgrote ondernemingen verband houdende aspecten van rubriek een [Handel] en deze uit te voeren;

               ii)
                     het bijstaan van gespecialiseerde comités, gemengde werkgroepen en contactpunten die bij deze overeenkomst zijn ingesteld bij het overwegen van aangelegenheden die van belang zijn voor kleine en middelgrote ondernemingen;

               e)
                     brengen op gezette tijden gezamenlijk of individueel, ter overweging door de Partnerschapsraad, aan de Partnerschapsraad verslag uit over hun activiteiten, en

               f)
                     nemen alle andere, door de Partijen overeen te komen aangelegenheden in verband met kleine en middelgrote ondernemingen in het kader van deze overeenkomst in overweging.

               3.
                     De contactpunten voor kleine en middelgrote ondernemingen van de Partijen voeren hun werkzaamheden uit via de door de Partijen vastgestelde communicatiekanalen, waaronder e-mail, videoconferentie of andere middelen. Zij kunnen in voorkomend geval ook bijeenkomen.

               4.
                     De contactpunten voor kleine en middelgrote ondernemingen kunnen bij het verrichten van hun activiteiten de samenwerking aangaan met deskundigen en met externe organisaties, naar gelang van het geval.

               Artikel SME.4: Verhouding tot deel zes

               Deel zes [Geschillenbeslechting en horizontale bepalingen], titel I [Geschillenbeslechting], is niet van toepassing op deze titel.

               Titel VIII: Energie

               Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen

               Artikel ENER.1: Doelstellingen

               De doelstellingen van deze titel zijn de handel en investeringen op het gebied van energie en grondstoffen tussen de Partijen te bevorderen en de voorzieningszekerheid en milieuduurzaamheid te verbeteren, met name door bij te dragen aan de bestrijding van klimaatverandering op deze gebieden.

               Artikel ENER.2: Definities

               1.
                     Voor de toepassing van deze titel wordt verstaan onder:

               (a)“Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators”: het agentschap dat is opgericht bij Verordening (EU) 2019/942 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 tot oprichting van een Agentschap van de Europese Unie voor de samenwerking tussen energieregulators
                  42
               ;

               (b)“vergunning”: de toestemming, licentie, concessie of een soortgelijk administratief of contractueel instrument waarmee de bevoegde autoriteit van een Partij een entiteit het recht toekent om op haar grondgebied een bepaalde economische activiteit uit te oefenen;

               (c)“balancering”:

               (I)bij elektriciteitssystemen: alle acties en processen in alle tijdsbestekken waarmee elektriciteitstransmissiesysteembeheerders op bestendige wijze waarborgen dat de systeemfrequentie binnen een vooraf gedefinieerd stabiliteitsbereik blijft en dat voldoende reserves beschikbaar zijn om de vereiste kwaliteit te garanderen;

               (II)bij gassystemen: acties die worden ondernomen door transmissiesysteembeheerders om de gasstromen naar of uit het transmissienet te wijzigen, met uitzondering van acties in verband met gas dat als onttrokken aan het systeem is geregistreerd en gas dat door de transmissiesysteembeheerder is gebruikt voor de werking van het systeem;

               (d)“distributie”:

               (I)met betrekking tot elektriciteit: het transport van elektriciteit via hoog-, midden- en laagspanningsdistributiesystemen met het oog op de bevoorrading van afnemers, de levering zelf niet inbegrepen;

               (II)met betrekking tot gas: het transport van aardgas via lokale of regionale pijpleidingnetten met het oog op de bevoorrading van afnemers, de levering zelf niet inbegrepen;

               (e)“distributiesysteembeheerder”: een natuurlijke persoon of rechtspersoon die in een bepaald gebied verantwoordelijk is voor de exploitatie, het onderhoud en, indien nodig, de ontwikkeling van het elektriciteits- of gasdistributiesysteem alsook, indien van toepassing, de interconnecties ervan met andere systemen, en die ervoor moet zorgen dat het systeem op lange termijn kan voldoen aan een redelijke vraag naar distributie van elektriciteit dan wel gas;

               (f)“elektriciteitsinterconnector”: een transmissieleiding:

               (I)tussen de Partijen, met uitzondering van alle dergelijke leidingen die zich volledig binnen de eengemaakte elektriciteitsmarkt in Ierland en Noord-Ierland bevinden;

               (II)tussen Groot-Brittannië en de eengemaakte elektriciteitsmarkt in Ierland en Noord-Ierland die niet onder punt i) valt;

               (g)“energiegoederen”: goederen waarmee energie kan worden opgewekt, opgesomd per code van het geharmoniseerd systeem (GS-code) in bijlage ENER-1;

               (h)“entiteit”: elke natuurlijke persoon, rechtspersoon of onderneming of groep daarvan;

               (i)“gasinterconnector”: een transmissieleiding die de grens tussen de Partijen overschrijdt of overspant;

               (j)“opwekking”: productie van elektriciteit;

               (k)“koolwaterstoffen”: de goederen opgesomd per GS-code in bijlage ENER-1;

               (l)“interconnectiepunt”: met betrekking tot gas, een fysiek of virtueel punt dat entry-exitsystemen van de Unie en het Verenigd Koninkrijk met elkaar verbindt of een entry-exitsysteem met een interconnector verbindt, mits voor die punten boekingsprocedures voor netwerkgebruikers gelden;

               (m)“grondstoffen”: de goederen opgesomd per GS-hoofdstuk in bijlage ENER-1;

               (n)“hernieuwbare energie”: energie, met inbegrip van elektrische energie, uit hernieuwbare niet-fossiele bronnen;

               (o)“standaardcapaciteitsproduct”: in verband met gas, een bepaalde hoeveelheid transportcapaciteit gedurende een bepaalde periode, op een specifiek interconnectiepunt;

               (p)“transmissie”:

               (I)met betrekking tot elektriciteit: het transport van elektriciteit via het extra hoogspannings- en hoogspanningssysteem, met het oog op de bevoorrading van afnemers of distributiemaatschappijen, de levering zelf niet inbegrepen;

               (II)met betrekking tot gas: het transport van aardgas door een net dat vooral bestaat uit hogedrukpijpleidingen, anders dan een upstreampijpleidingnet en dan het gedeelte van hogedrukpijpleidingen dat in de eerste plaats voor lokale aardgasdistributie wordt gebruikt, met het oog op de bevoorrading van afnemers, de levering zelf niet inbegrepen;

               (q)“transmissiesysteembeheerder”: een natuurlijke persoon of rechtspersoon die de transmissiefunctie verricht of in een bepaald gebied verantwoordelijk is voor de exploitatie, het onderhoud en, indien nodig, de ontwikkeling van het elektriciteits- of gastransmissiesysteem alsook, indien van toepassing, de interconnecties ervan met andere systemen, en die ervoor moet zorgen dat het systeem op lange termijn kan voldoen aan een redelijke vraag naar transmissie van gas of elektriciteit, al naargelang het geval;

               (r)“upstreampijpleidingnet”: een pijpleiding of netwerk van pijpleidingen die/dat worden/wordt geëxploiteerd of gebouwd als onderdeel van een project voor olie- of gasproductie, of die/dat wordt/worden gebruikt om aardgas van een of meer van dergelijke projecten over te brengen naar een verwerkingsfabriek of terminal of laatste aanlandingsterminal.

               2.
                     Met het oog op de toepassing van deze titel wordt onder verwijzingen naar “niet-discriminerend” en “non-discriminatie” verstaan: de behandeling als meest begunstigde natie als gedefinieerd in de artikelen SERVIN.2.4 [Meestbegunstigingsclausule] en 3.5 [Meestbegunstigingsclausule] en de nationale behandeling als gedefinieerd in de artikelen SERVIN.2.3 [Nationale behandeling] en 3.4 [Nationale behandeling], alsook de behandeling onder voorwaarden die niet minder gunstig zijn dan die welke aan andere soortgelijke entiteiten worden toegekend onder soortgelijke omstandigheden.

               Artikel ENER.3: Verhouding tot andere titels

               1.           Titel II, hoofdstukken 2 [Liberalisering van investeringen] en 3 [Grensoverschrijdende handel in diensten], is van toepassing op energie en grondstoffen. In geval van strijdigheid tussen deze titel en Titel II [Diensten en investeringen] en de bijlagen SERVIN-1 tot en met SERVIN-6, hebben Titel II [Diensten en investeringen] en de bijlagen SERVIN-1 tot en met SERVIN-6 voorrang.

               2.           Voor de toepassing van artikel GOODS.4A [Vrijheid van doorvoer] geldt dat, wanneer een Partij een systeem van virtuele handel in aardgas of elektriciteit handhaaft of implementeert met gebruikmaking van pijpleidingen of elektriciteitsnetten, dat wil zeggen een systeem dat geen fysieke identificatie van het doorgevoerde aardgas of de doorgevoerde elektriciteit vereist maar gebaseerd is op een systeem van verrekening van inputs en outputs, worden de routes die het meest geschikt zijn voor internationale doorvoer als bedoeld in dat artikel geacht een dergelijke virtuele handel te omvatten.

               3.           Bij de toepassing van titel XI [Gelijk speelveld voor open en eerlijke mededinging en duurzame ontwikkeling], hoofdstuk 3 [Toezicht op subsidies], is bijlage ENER-2 eveneens van toepassing. Titel XI [Gelijk speelveld voor open en eerlijke mededinging en duurzame ontwikkeling], hoofdstuk 3 [Toezicht op subsidies], is van toepassing op bijlage ENER-2. Titel XI [Gelijk speelveld voor open en eerlijke mededinging en duurzame ontwikkeling], hoofdstuk 3, artikel 3.13 [Geschillenbeslechting], is van toepassing op geschillen tussen de Partijen betreffende de uitlegging en de toepassing van bijlage ENER-2.

               Artikel ENER.4: Beginselen

               Elke Partij behoudt het recht maatregelen vast te stellen, te handhaven en uit te voeren die noodzakelijk zijn om legitieme doelstellingen van overheidsbeleid na te streven, zoals de veiligstelling van de levering van energiegoederen en grondstoffen, de bescherming van de samenleving, het milieu, met inbegrip van de strijd tegen klimaatverandering, de volksgezondheid en de consumenten, en de bevordering van beveiliging en veiligheid, in samenhang met de bepalingen van deze overeenkomst.

               Hoofdstuk 2: Elektriciteit en gas

               Afdeling 1: Concurrerentie op elektriciteits- en gasmarkten

               Artikel ENER.5: Concurrentie op de markten en non-discriminatie

               1.Teneinde eerlijke concurrentie te waarborgen, zorgt elke Partij ervoor dat haar regelgevingskader voor de productie, opwekking, transmissie, distributie of levering van elektriciteit of aardgas niet-discriminerend is voor wat regels, vergoedingen en behandeling betreft.

               2.Elke Partij waarborgt dat afnemers vrij zijn om voor elektriciteit of aardgas binnen hun respectieve retailmarkten de leverancier van hun keuze te kiezen of daarnaar over te stappen, in overeenstemming met de toepasselijke wet- en regelgeving.

               3.Onverminderd het recht van elke Partij om kwaliteitseisen vast te stellen, zijn de bepalingen van dit hoofdstuk met betrekking tot aardgas ook van toepassing op biogas en gas uit biomassa of andere types gas, mits het technisch mogelijk is dit gas veilig te injecteren in en te vervoeren via het aardgassysteem.

               4.Dit artikel is niet van toepassing op grensoverschrijdende handel en doet geen afbreuk aan het recht van elke Partij om regelgeving vast te stellen teneinde legitieme overheidsbeleidsdoelstellingen te verwezenlijken op basis van objectieve en niet-discriminerende criteria.

               Artikel ENER.6: Bepalingen betreffende groothandelsmarkten voor elektriciteit en gas

               1.Elke Partij waarborgt dat de groothandelsprijzen voor elektriciteit en aardgas het werkelijke aanbod en de werkelijke vraag weerspiegelen. Hiertoe waarborgt elke Partij dat de regels voor de groothandel in elektriciteit en aardgas:

               (a)vrije prijsvorming bevorderen;

               (b)geen technische prijsbeperkingen vaststellen die de handel beperken;

               (c)efficiënte dispatching van inrichtingen voor de opwekking van elektriciteit, energieopslag en vraagrespons, en een efficiënt gebruik van het elektriciteitssysteem mogelijk maken;

               (d)een efficiënt gebruik van het aardgassysteem mogelijk maken, en

               (e)de integratie van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen mogelijk maken en zorgen voor een efficiënte en veilige werking en ontwikkeling van het elektriciteitssysteem.

               2.Elke Partij waarborgt dat balanceringsmarkten zodanig worden georganiseerd dat:

               (a)non-discriminatie tussen deelnemers en niet-discriminerende toegang voor deelnemers worden gewaarborgd;

               (b)diensten transparant worden gedefinieerd;

               (c)diensten transparant en marktgebaseerd worden ingekocht, rekening houdende met de komst van nieuwe technologieën, en

               (d)producenten van hernieuwbare energie redelijke en niet-discriminerende voorwaarden krijgen bij het inkopen van producten en diensten.

               Een Partij mag beslissen punt c) niet toe te passen als er onvoldoende concurrentie is op de markt voor balanceringsdiensten.

               3.Elke Partij waarborgt dat capaciteitsmechanismen binnen de elektriciteitsmarkt duidelijk omschreven, transparant, evenredig en niet-discriminerend zijn. Geen van de Partijen is verplicht toe te staan dat capaciteit die zich op het grondgebied van de andere partij bevindt, mag deelnemen aan een capaciteitsmechanisme op haar elektriciteitsmarkten.

               4.Elke Partij beoordeelt welke maatregelen nodig zijn om de integratie van gas uit hernieuwbare bronnen te vergemakkelijken.

               5.Dit artikel doet geen afbreuk aan het recht van elke Partij om regelgeving vast te stellen teneinde legitieme doelstellingen van overheidsbeleid te verwezenlijken op basis van objectieve en niet-discriminerende criteria.

               Artikel ENER.7: Verbod op marktmisbruik op groothandelsmarkten voor elektriciteit en gas

               1.Elke Partij verbiedt marktmanipulatie en handel met voorkennis op de groothandelsmarkten voor elektriciteit en aardgas, met inbegrip van over-the-counter-markten, elektriciteits- en aardgasbeurzen en markten voor de verhandeling van elektriciteit en aardgas, capaciteits-, balancerings- en ondersteunende diensten in alle tijdsbestekken, waaronder termijn-, day-ahead- en intradaymarkten.

               2.Elke Partij houdt toezicht op de handelsactiviteiten op deze markten, teneinde handel op basis van voorkennis en marktmanipulatie op te sporen en te voorkomen.

               3.De Partijen werken samen, ook overeenkomstig artikel ENER.20 [Samenwerking tussen regelgevingsinstanties], om handel op basis van voorkennis en marktmanipulatie op te sporen en te voorkomen en kunnen, in voorkomend geval, informatie uitwisselen, met inbegrip van informatie over markttoezicht en handhavingsactiviteiten.

               Artikel ENER.8: Toegang van derden tot transmissie- en distributienetwerken

               1.Elke Partij zorgt voor de invoering van een systeem voor toegang van derden tot haar transmissie- en distributienetwerken, gebaseerd op bekendgemaakte tarieven die op objectieve en niet-discriminerende wijze worden toegepast.

               2.Onverminderd artikel ENER.4 [Beginselen] waarborgt elke Partij dat transmissie- en distributiesysteembeheerders op haar grondgebied toegang verlenen tot hun transmissie- of distributiesystemen aan entiteiten op de markt van die Partij, binnen een redelijke termijn vanaf de datum waarop hiertoe een verzoek werd ingediend.

               Elke Partij waarborgt dat transmissiesysteembeheerders producenten van hernieuwbare energie op redelijke en niet-discriminerende gronden behandelen voor wat de aansluiting op en het gebruik van het elektriciteitsnetwerk betreft.

               De transmissie- of distributiesysteembeheerder kan de toegang weigeren wanneer hij niet over de nodige capaciteit beschikt. Een dergelijke weigering wordt naar behoren met redenen omkleed.

               3.Onverminderd legitieme doelstellingen van overheidsbeleid waarborgt elke Partij dat de tarieven die transmissie- en distributiesysteembeheerders op de markt van die Partij aan entiteiten aanrekenen voor de toegang tot, de aansluiting op of het gebruik van netwerken en, indien van toepassing, tarieven voor gerelateerde versterkingen van netten een weerspiegeling zijn van de kosten en transparant zijn. Elke Partij zorgt voor de bekendmaking van de voorwaarden, tarieven en alle andere informatie die nodig kan zijn om het recht op toegang tot en gebruik van de transmissie- en distributiesystemen doeltreffend uit te oefenen.

               4.Elke Partij waarborgt dat de in de leden 1 en 3 bedoelde tarieven en heffingen op niet-discriminerende wijze worden toegepast ten aanzien van entiteiten op haar markt.

               Artikel ENER.9: Systeembeheer en ontvlechting van transmissienetwerkbeheerders

               1.Elke Partij waarborgt dat transmissiesysteembeheerders hun taken op transparante en niet-discriminerende wijze uitvoeren.

               2.Elke Partij past regelingen toe voor transmissiesysteembeheerders die doeltreffend zijn voor het wegnemen van belangenconflicten ten gevolge van het feit dat eenzelfde persoon zeggenschap uitoefent over een transmissiesysteembeheerder en over een producent of leverancier.

               Artikel ENER.10: Doelstellingen van overheidsbeleid voor toegang van derden en ontvlechting van eigendom

               1.Indien noodzakelijk ter verwezenlijking van een legitieme doelstelling van overheidsbeleid, kan een Partij op basis van objectieve criteria besluiten de artikelen ENER.8 [Toegang van derden tot transmissie- en distributienetwerken] en ENER.9 [Systeembeheer en ontvlechting van transmissienetwerkbeheerders] niet toe te passen op:

               (a)opkomende of geïsoleerde markten of systemen;

               (b)infrastructuur die voldoet aan de voorwaarden van bijlage ENER-3.

               2.
                     Indien noodzakelijk ter verwezenlijking van een legitieme doelstelling van overheidsbeleid kan een Partij op basis van objectieve criteria besluiten de artikelen ENER.5 [Concurrentie op de markten en non-discriminatie] en ENER.6 [Bepalingen betreffende groothandelsmarkten voor elektriciteit en gas] niet toe te passen op:

               (a)kleine of geïsoleerde elektriciteitsmarkten of -systemen;

               (b)kleine, opkomende of geïsoleerde aardgasmarkten of -systemen.

               Artikel ENER.11: Bestaande ontheffingen voor interconnectoren

               Elke Partij waarborgt dat ontheffingen die in hun respectieve rechtsgebieden zijn toegekend aan interconnecties tussen de Unie en het Verenigd Koninkrijk krachtens artikel 63 van Verordening (EU) 2019/943 van het Europees Parlement en de Raad
                  43
                en krachtens de wet tot omzetting van artikel 36 van Richtlijn 2009/73/EG van het Europees Parlement en de Raad
                  44
               , waarvan de bepalingen ook geldig blijven na de overgangsperiode, van toepassing blijven in overeenstemming met het recht van hun respectieve rechtsgebieden en de toepasselijke voorwaarden.

               Artikel ENER.12: Onafhankelijke regelgevingsinstantie

               1.Elke Partij zorgt voor de aanwijzing en instandhouding van een of meer operationeel onafhankelijke regelgevingsinstanties voor elektriciteit en gas met de volgende bevoegdheden en taken:

               (a)het vaststellen of goedkeuren van tarieven, heffingen en voorwaarden voor toegang tot de in artikel ENER.8 [Toegang van derden tot transmissie- en distributienetwerken] bedoelde netwerken en de daaraan ten grondslag liggende methodologieën;

               (b)het waarborgen van de naleving van de in de artikelen ENER.9 [Systeembeheer en ontvlechting van transmissienetwerkbeheerders] en ENER.10 [Doelstellingen van overheidsbeleid en toegang van derden en ontvlechting van eigendom] bedoelde regelingen;

               (c)het uitvaardigen van bindende besluiten met betrekking tot minstens de punten a) en b);

               (d)het opleggen van doeltreffende rechtsmiddelen.

               2.Bij het uitvoeren van hun taken en uitoefenen van hun bevoegdheden handelen de onafhankelijke regelgevingsinstanties op onafhankelijke en transparante wijze.

               Afdeling 2: Handel via interconnectoren

               Artikel ENER.13: Efficiënt gebruik van elektriciteitsinterconnectoren

               1.Om te zorgen voor efficiënt gebruik van elektriciteitsinterconnectoren en om belemmeringen voor de handel tussen de Unie en het Verenigd Koninkrijk te beperken, waarborgt elke Partij dat:

               (a)capaciteitstoewijzing en congestiebeheer inzake elektriciteitsinterconnectoren marktgebaseerd, transparant en niet-discriminerend zijn;

               (b)het maximale capaciteitsniveau van elektriciteitsinterconnectoren ter beschikking wordt gesteld, met inachtneming van:

               (I)de noodzaak om te zorgen voor een beveiligde werking van het systeem; en

               (II)een zo efficiënt mogelijk gebruik van de systemen;

               (c)de capaciteit van elektriciteitsinterconnectoren alleen wordt beperkt in noodsituaties en dat dergelijke beperkingen op niet-discriminerende wijze gebeuren;

               (d)informatie over capaciteitsberekening wordt bekendgemaakt, om de doelstellingen van dit artikel te ondersteunen;

               (e)er geen netwerkheffingen worden geheven voor individuele transacties op, en geen reserveringsprijzen zijn voor het gebruik van elektriciteitsinterconnectoren;

               (f)capaciteitstoewijzing en congestiebeheer over elektriciteitsinterconnectoren heen worden gecoördineerd tussen de betrokken transmissiesysteembeheerders van de Unie en het Verenigd Koninkrijk; deze coördinatie heeft ook betrekking op de opstelling van regelingen om robuuste en efficiënte resultaten te bereiken voor alle relevante tijdsbestekken, namelijk termijn-, day-ahead- en intradaymarkten en balancering, en

               (g)regelingen voor capaciteitstoewijzing en congestiebeheer bijdragen tot omstandigheden die bevorderlijk zijn voor de ontwikkeling van en investeringen in economisch efficiënte elektriciteitsinterconnectie.

               2.De in lid 1, punt f), bedoelde coördinatie en regelingen omvatten noch impliceren deelname door transmissiesysteembeheerders van het Verenigd Koninkrijk aan procedures van de Unie inzake capaciteitstoewijzing en congestiebeheer.

               3.Elke Partij neemt de nodige stappen om ervoor te zorgen dat zo snel mogelijk een meerpartijenovereenkomst wordt gesloten in verband met compensatie van kosten voor via het net lopende grensoverschrijdende elektriciteitsstromen tussen:

               (a)transmissiesysteembeheerders die deelnemen aan het vergoedingsmechanisme voor elektriciteitsstromen tussen transmissienetbeerders, dat is ingesteld bij Verordening (EU) nr. 838/2010 van de Commissie
                  45
               ; en

               (b)transmissiesysteembeheerders van het Verenigd Koninkrijk.

               4.De in lid 3 bedoelde meerpartijenovereenkomst heeft tot doel ervoor te zorgen dat:

               (a)transmissiesysteembeheerders van het Verenigd Koninkrijk op gelijke voet worden behandeld met een transmissiesysteembeheerder in een land dat deelneemt aan het vergoedingsmechanisme voor elektriciteitsstromen tussen transmissiesysteembeheerders; en

               (b)de behandeling van transmissiesysteembeheerders van het Verenigd Koninkrijk niet gunstiger is dan die van een transmissiesysteembeheerder die deelneemt aan het vergoedingsmechanisme voor elektriciteitsstromen tussen transmissienetbeheerders.

               5.Zolang de in lid 3 bedoelde meerpartijenovereenkomst niet is gesloten mag, onverminderd lid 1, punt e), een vergoeding voor het gebruik van het transmissiesysteem worden geheven op geplande invoer en uitvoer tussen de Unie en het Verenigd Koninkrijk.

               Artikel 14: Regelingen voor de handel in elektriciteit in alle tijdsbestekken

               1.
                     Met het oog op capaciteitstoewijzing en congestiebeheer in de day-aheadfase neemt het Gespecialiseerd Comité voor energie bij wijze van prioriteit de nodige maatregelen overeenkomstig artikel ENER.19 [Samenwerking tussen transmissiesysteembeheerders] om ervoor te zorgen dat de transmissiesysteembeheerders binnen een specifiek tijdschema regelingen opstellen met technische procedures overeenkomstig bijlage ENER-4.

               2.
                     Indien het Gespecialiseerd Comité voor energie niet aanbeveelt dat de Partijen dergelijke technische procedures toepassen overeenkomstig artikel ENER.19 [Samenwerking tussen transmissiesysteembeheerders], lid 4, neemt het besluiten en doet het aanbevelingen met het oog op de toewijzing van elektriciteitsinterconnectorcapaciteit op de day-aheadmarkt overeenkomstig bijlage ENER-4.

               3.
                     Het Gespecialiseerd Comité voor energie houdt toezicht op de regelingen voor alle tijdsbestekken, en met name voor het balancerings- en intradaytijdsbestek, en kan elke Partij aanbevelen haar transmissiesysteembeheerders te verzoeken technische procedures op te stellen overeenkomstig Artikel ENER.19 [Samenwerking tussen transmissiesysteembeheerders] om de regelingen voor een bepaald tijdsbestek te verbeteren.

               4.
                     Het Gespecialiseerd Comité voor energie gaat regelmatig na of de overeenkomstig lid 1 opgestelde technische procedures nog steeds voldoen aan de eisen van bijlage ENER-4 en neemt onverwijld alle vastgestelde kwesties in behandeling.

               Artikel ENER.15: Efficiënt gebruik van gasinterconnectoren

               1.Om te zorgen voor efficiënt gebruik van gasinterconnectoren en om belemmeringen voor de handel tussen de Unie en het Verenigd Koninkrijk te beperken, waarborgt elke Partij dat:

               (a)het maximale capaciteitsniveau van gasinterconnectoren ter beschikking wordt gesteld, met inachtneming van het beginsel van niet-discriminatie en rekening houdende met:

               (I)de noodzaak om te zorgen voor een beveiligde werking van het systeem; en

               (II)een zo efficiënt mogelijk gebruik van de systemen;

               (b)mechanismen voor capaciteitstoewijzing en procedures voor congestiebeheer voor gasinterconnectoren marktgebaseerd, transparant en niet-discriminerend zijn, en dat de toewijzing van capaciteit op interconnectiepunten in het algemeen geschiedt via veilingen.

               2.Elke Partij neemt de nodige maatregelen om te waarborgen dat:

               (a)transmissiesysteembeheerders inspanningen leveren om gezamenlijk standaardcapaciteitsproducten aan te bieden die bestaan uit overeenkomstige entry- en exitcapaciteit aan beide zijden van een interconnectiepunt;

               (b)transmissiesysteembeheerders de procedures voor het gebruik van gasinterconnectoren tussen de betrokken transmissiesysteembeheerders van de Unie en van het Verenigd Koninkrijk coördineren.

               3.De in lid 2, punt b), bedoelde coördinatie omvat noch impliceert deelname door transmissiesysteembeheerders van het Verenigd Koninkrijk aan procedures van de Unie inzake het gebruik van gasinterconnectoren.

               Afdeling 3: Netwerkontwikkeling en bevoorradingszekerheid

               Artikel ENER.16: Netwerkontwikkeling

               1.De Partijen werken samen om de tijdige ontwikkeling en interoperabiliteit van energie-infrastructuur die hun grondgebieden met elkaar verbindt, te vergemakkelijken.

               2.Elke Partij waarborgt dat netwerkontwikkelingsplannen voor elektriciteits- en gastransmissiesystemen worden opgesteld, dat zij worden gepubliceerd en dat zij regelmatig worden geactualiseerd.

               Artikel ENER.17: Samenwerking inzake bevoorradingszekerheid

               1.De Partijen werken samen op het gebied van de bevoorradingszekerheid van elektriciteit en aardgas.

               2.De Partijen wisselen tijdig informatie uit over overeenkomstig artikel ENER.18 [Risicoparaatheids- en noodplannen] vastgestelde risico’s.

               3.De Partijen delen de in artikel ENER.18 [Risicoparaatheids- en noodplannen] bedoelde plannen. Voor de Unie kunnen die plannen worden opgesteld op het niveau van de lidstaten of op regionaal niveau.

               4.Indien er betrouwbare informatie is dat zich een verstoring of andere crisis in verband met de bevoorrading van elektriciteit of aardgas kan voordoen, stellen de Partijen elkaar hiervan zonder onnodige vertraging in kennis, alsmede van geplande of genomen maatregelen.

               5.In geval van een daadwerkelijke verstoring of andere crisis stellen de Partijen elkaar daarvan onmiddellijk in kennis, met het oog op mogelijke gecoördineerde mitigatie- en herstelmaatregelen.

               6.De Partijen wisselen beste praktijken uit met betrekking tot beoordelingen van kortetermijn- en seizoensgebonden toereikendheid.

               7.De Partijen stellen passende kaders vast voor de samenwerking op het gebied van de bevoorradingszekerheid van elektriciteit en aardgas.

               Artikel ENER.18: Risicoparaatheids- en noodplannen

               1.Elke Partij beoordeelt risico’s voor de bevoorradingszekerheid van elektriciteit of aardgas, met inbegrip van de waarschijnlijkheid en de gevolgen van dergelijke risico’s en met inbegrip van grensoverschrijdende risico’s.

               2.Elke Partij stelt plannen op om vastgestelde risico’s voor de bevoorradingszekerheid van elektriciteit of aardgas aan te pakken, en actualiseert die plannen regelmatig. Die plannen bevatten de maatregelen die nodig zijn om de waarschijnlijkheid en de gevolgen van de overeenkomstig lid 1 vastgestelde risico’s weg te nemen of te verkleinen, alsmede maatregelen die nodig zijn om de gevolgen van een elektriciteits- of aardgascrisis te beperken en zich hierop voor te bereiden.

               3.De maatregelen in de in lid 2 bedoelde plannen:

               (a)zijn duidelijk omschreven, transparant, evenredig, niet-discriminerend en verifieerbaar;

               (b)verstoren de handel tussen de Partijen niet, en

               (c)brengen de bevoorradingszekerheid van de elektriciteits- of aardgasvoorziening van de andere Partij niet in gevaar.

               In geval van een crisis activeren de Partijen uitsluitend als laatste redmiddel niet-marktgebaseerde maatregelen.

               Afdeling 4: Technische samenwerking

               Artikel ENER.19: Samenwerking tussen transmissiesysteembeheerders

               1.Elke Partij waarborgt dat transmissiesysteembeheerders efficiënte en inclusieve werkregelingen ontwikkelen ter ondersteuning van de plannings- en operationele taken in verband met de verwezenlijking van de doelstellingen van deze titel, met inbegrip van - als dat wordt aanbevolen door het Gespecialiseerd Comité voor energie - de opstelling van technische procedures voor een doeltreffende uitvoering van de bepalingen van:

               (a)artikel ENER.13 [Efficiënt gebruik van elektriciteitsinterconnectoren];

               (b)artikel ENER.14 [Regelingen voor de handel in elektriciteit in alle tijdsbestekken];

               (c)artikel ENER.15 [Efficiënt gebruik van gasinterconnectoren];

               (d)artikel ENER.16 [Netwerkontwikkeling], en

               (e)artikel ENER.17 [Samenwerking inzake bevoorradingszekerheid].

               De in de eerste alinea bedoelde werkregelingen omvatten kaders voor samenwerking tussen het Europees netwerk van transmissiesysteembeheerders voor elektriciteit, opgericht overeenkomstig Verordening (EU) 2019/943 (“ENTSB-E”), en het Europees netwerk van transmissiesysteembeheerders voor gas, opgericht overeenkomstig Verordening (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad
                  46
                (“ENTSOG”), enerzijds, en de transmissiesysteembeheerders voor elektriciteit en gas in het Verenigd Koninkrijk, anderzijds. Die kaders hebben minstens betrekking op de volgende gebieden:

               (a)elektriciteits- en gasmarkten;

               (b)netwerktoegang;

               (c)beveiliging van de elektriciteits- en gasvoorziening;

               (d)offshore-energie;

               (e)infrastructuurplanning;

               (f)efficiënt gebruik van elektriciteits- en gasinterconnectoren, en

               (g)het koolstofvrij maken van gas en gaskwaliteit.

               Het Gespecialiseerd Comité voor energie bereikt zo snel als praktisch haalbaar overeenstemming over richtsnoeren voor de werkregelingen en kaders voor samenwerking met het oog op de verspreiding ervan onder transmissiesysteembeheerders.

               De in de tweede alinea bedoelde kaders voor samenwerking omvatten geen lidmaatschap van ENTSB-E of ENTSOG noch impliceren zij een daarmee vergelijkbare status voor transmissiesysteembeheerders van het Verenigd Koninkrijk.

               2.Het Gespecialiseerd Comité voor energie kan elke Partij aanbevelen haar transmissiesysteembeheerders te verzoeken de technische procedures als bedoeld in lid 1, eerste alinea, op te stellen.

               3.Elke Partij waarborgt dat haar respectieve transmissiesysteembeheerders het Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators respectievelijk de overeenkomstig artikel ENER.12 [Onafhankelijke regelgevingsinstantie] aangewezen regelgevingsinstantie in het Verenigd Koninkrijk om advies vragen over de technische procedures, in het geval van onenigheid en in elk geval vóór de voltooiing van die technische procedures. De respectieve transmissiesysteembeheerders van de Partijen leggen die adviezen samen met de ontwerpen van technische procedures voor aan het Gespecialiseerd Comité voor energie.

               4.Het Gespecialiseerd Comité voor energie beoordeelt het ontwerp van de technische procedures en kan de Partijen aanbevelen die procedures toe te passen in hun respectieve interne regelingen, rekening houdend met de adviezen van het Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators en de overeenkomstig artikel ENER.12 [Onafhankelijke regelgevingsinstantie] aangewezen regelgevingsinstantie in het Verenigd Koninkrijk. Het Gespecialiseerd Comité voor energie houdt toezicht op de doeltreffende werking van die technische procedures en kan de actualisering ervan aanbevelen.

               Artikel ENER.20: Samenwerking tussen regelgevingsinstanties

               1.
                     De Partijen waarborgen dat het Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators en de overeenkomstig artikel ENER.12 [Onafhankelijke regelgevingsinstantie] aangewezen regelgevingsinstantie in het Verenigd Koninkrijk zo snel mogelijk contacten leggen en administratieve regelingen treffen om de verwezenlijking van de doelstellingen van deze overeenkomst te vergemakkelijken. Deze contacten en administratieve regelingen hebben minstens betrekking op de volgende domeinen:

               (a)elektriciteits- en gasmarkten;

               (b)netwerktoegang;

               (c)het voorkomen van marktmisbruik op groothandelsmarkten voor elektriciteit en gas;

               (d)beveiliging van de elektriciteits- en gasvoorziening;

               (e)infrastructuurplanning;

               (f)offshore-energie;

               (g)efficiënt gebruik van elektriciteits- en gasinterconnectoren;

               (h)samenwerking tussen transmissiesysteembeheerders, en

               (i)het koolstofvrij maken van gas en gaskwaliteit.

               Het Gespecialiseerd Comité voor energie bereikt zo snel als praktisch haalbaar overeenstemming over richtsnoeren voor de administratieve samenwerkingsregelingen, met het oog op de verspreiding ervan onder regelgevingsinstanties.

               2.
                     De in lid 1 bedoelde administratieve regelingen omvatten geen deelname aan het Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators noch impliceren zij een daarmee vergelijkbare status voor de regelgevingsinstantie in het Verenigd Koninkrijk die is aangewezen overeenkomstig artikel ENER.12 [Onafhankelijke regelgevingsinstantie].

               Hoofdstuk 3: Veilige en duurzame energie

               Artikel ENER.21: Hernieuwbare energie en energie-efficiëntie

               1.Elke Partij bevordert energie-efficiëntie en het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen.

               Elke Partij waarborgt dat haar regels inzake vergunningverlening of gelijkwaardige maatregelen die van toepassing zijn op energie uit hernieuwbare bronnen noodzakelijk en evenredig zijn.

               2.De Unie bekrachtigt het streefcijfer voor het aandeel energie uit hernieuwbare bronnen in het bruto-eindverbruik van energie tegen 2030, zoals neergelegd in Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad
                  47
               .

               De Unie bekrachtigt haar energie-efficiëntiestreefcijfers voor 2030, zoals neergelegd in Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad
                  48
               .

               3.Het Verenigd Koninkrijk herbevestigt:

               (a)zijn ambitie voor het aandeel energie uit hernieuwbare bronnen in het bruto-eindverbruik van energie tegen 2030, zoals uiteengezet in zijn nationaal energie- en klimaatplan;

               (b)zijn ambitie voor het absolute niveau van het primaire energieverbruik en het eindenergieverbruik in 2030, zoals uiteengezet in zijn nationaal energie- en klimaatplan.

               4.De Partijen houden elkaar op de hoogte met betrekking tot de in leden 2 en 3 bedoelde kwesties.

               Artikel ENER.22: Steun voor hernieuwbare energie

               1.Elke Partij waarborgt dat steun voor elektriciteit uit hernieuwbare bronnen de integratie van elektriciteit uit hernieuwbare bronnen in de elektriciteitsmarkt vergemakkelijkt.

               2.Biobrandstoffen, vloeibare biomassa en biomassa worden uitsluitend ondersteund als hernieuwbare energie indien zij voldoen aan robuuste duurzaamheidscriteria en criteria inzake broeikasgasemissiereducties, die onderworpen zijn aan toetsing.

               3.Elke Partij definieert duidelijk aan welke technische specificaties hernieuwbare-energieapparatuur en -systemen moeten voldoen om in aanmerking te komen voor steunregelingen. Bij het opstellen van dergelijke technische specificaties wordt rekening gehouden met samenwerking die tot stand is gebracht in het kader van de artikelen ENER.25 [Samenwerking inzake normen], TBT.4 [Technische regels] en TBT.5 [Normen].

               Artikel ENER.23: Samenwerking bij de ontwikkeling van hernieuwbare offshore-energie

               1.De Partijen werken samen bij de ontwikkeling van hernieuwbare offshore-energie door beste praktijken uit te wisselen en, waar passend, de ontwikkeling van specifieke projecten te vergemakkelijken.

               2.Voortbouwend op de North Seas Energy Cooperation maken de Partijen de oprichting mogelijk van een specifiek forum voor technische besprekingen tussen de Europese Commissie, ministeries en overheidsinstanties van de lidstaten, ministeries en overheidsinstanties van het Verenigd Koninkrijk, transmissiesysteembeheerders, de offshore-energiesector en belanghebbenden in de ruimere zin, met betrekking tot de ontwikkeling van het offshore-netwerk en het grote potentieel aan hernieuwbare energie in de regio van de Noordzee. Die samenwerking heeft minstens betrekking op de volgende gebieden:

               (a)hybride en gezamenlijke projecten;

               (b)maritieme ruimtelijke planning;

               (c)ondersteunend kader en financiering;

               (d)beste praktijken met betrekking tot onshore- en offshore-netwerkplanning;

               (e)het delen van informatie over nieuwe technologieën, en

               (f)de uitwisseling van beste praktijken met betrekking tot de relevante regels, regelgeving en technische normen.

               Artikel ENER.24: Offshorerisico en -veiligheid

               1.De Partijen werken samen en wisselen informatie uit met het oog op het behoud van een hoge mate van veiligheid en milieubescherming voor alle offshore olie- en gasactiviteiten.

               2.De Partijen nemen passende maatregelen om zware ongevallen ten gevolge van offshore olie- en gasactiviteiten te voorkomen en om de gevolgen van dergelijke ongevallen tot een minimum te beperken.

               3.De Partijen bevorderen de uitwisseling van beste praktijken tussen hun autoriteiten die bevoegd zijn voor de veiligheid en milieubescherming voor offshore olie- en gasactiviteiten. De regulering van de veiligheid en milieubescherming voor offshore olie- en gasactiviteiten is onafhankelijk van functies die verband houden met vergunningverlening voor offshore olie- en gasactiviteiten.

               Artikel ENER.25: Samenwerking inzake normen

               Overeenkomstig de artikelen TBT.5[Normen] en TBT.11 [Samenwerking] bevorderen de Partijen de samenwerking tussen de op hun grondgebied gevestigde regelgevende instanties en normalisatie-instellingen om gemakkelijker internationale normen te kunnen opstellen op het gebied van energie-efficiëntie en hernieuwbare energie, teneinde bij te dragen tot een duurzaam energie- en klimaatbeleid.

               Artikel ENER.26: Onderzoek, ontwikkeling en innovatie

               De Partijen bevorderen onderzoek, ontwikkeling en innovatie op het gebied van energie-efficiëntie en hernieuwbare energie.

               Hoofdstuk 4: Energiegoederen en grondstoffen

               Artikel ENER.27: Uitvoerprijzen

               De Partijen stellen door middel van maatregelen zoals licenties of eisen inzake minimumprijzen geen hogere prijs vast voor de uitvoer van energiegoederen of grondstoffen naar de andere Partij dan de prijs die voor die goederen of grondstoffen in rekening wordt gebracht wanneer zij bestemd zijn voor de binnenlandse markt.

               Artikel ENER.28: Gereguleerde prijzen

               Als een Partij beslist om de prijs van de interne levering van elektriciteit of aardgas aan consumenten te reguleren, mag zij dit alleen doen om een doelstelling van overheidsbeleid te bereiken, en alleen door een gereguleerde prijs op te leggen die duidelijk is gedefinieerd en transparant, niet-discriminerend en evenredig is.

               Artikel ENER.29: Vergunning voor exploratie en productie van koolwaterstoffen en elektriciteitsopwekking

               1.Als een Partij een vergunning vereist voor de exploratie of productie van koolwaterstoffen of elektriciteitsopwekking, verleent zij die vergunning op basis van objectieve en niet-discriminerende criteria die worden opgesteld en gepubliceerd vóór het begin van de periode voor de indiening van aanvragen, overeenkomstig de algemene voorwaarden en procedures die zijn uiteengezet in titel II [Diensten en investeringen] , hoofdstuk 5 [Regelgevingskader], afdeling 1 [Interne regulering] .

               2.Onverminderd lid 1 en artikel ENER.3 [Verhouding tot andere titels] mag elke Partij vergunningen voor de exploratie of productie van koolwaterstoffen verlenen zonder te voldoen aan de in artikel SERVIN.5.8 [Bekendmaking en beschikbare informatie] uiteengezette voorwaarden en procedures in verband met bekendmaking, op basis van naar behoren gemotiveerde vrijstellingen die zijn vastgelegd in de toepasselijke wetgeving.

               3.Financiële bijdragen of bijdragen in natura die worden gevraagd aan entiteiten waaraan een vergunning is verleend, mogen het beheer en de besluitvormingsprocessen van die entiteiten niet beïnvloeden.

               4.Elke Partij bepaalt dat de aanvrager van een vergunning het recht heeft om beroep in te stellen tegen of om toetsing te verzoeken van het besluit betreffende vergunningverlening bij een hogere autoriteit of een autoriteit die onafhankelijk is van de autoriteit die het besluit heeft genomen. Elke Partij waarborgt dat de aanvrager in kennis wordt gesteld van de redenen voor het administratieve besluit, zodat de aanvrager indien nodig een beroeps- of toetsingsprocedure kan inleiden. De toepasselijke regels inzake beroep of toetsing worden gepubliceerd.

               Artikel ENER.30: Veiligheid en integriteit van energie-apparatuur en infrastructuur

               Deze titel mag niet worden uitgelegd als een beletsel voor een Partij om tijdelijke maatregelen vast te stellen die nodig zijn ter bescherming van de veiligheid en integriteit van energieapparatuur of -infrastructuur, mits deze maatregelen niet worden toegepast op een wijze die een verkapte beperking vormt van de handel of investeringen tussen de Partijen.

               Hoofdstuk 5: Slotbepalingen

               Artikel ENER.31: Doeltreffende tenuitvoerlegging en wijzigingen

               1.
                     De Partnerschapsraad kan de bijlagen ENER-1 en ENER-3 wijzigen. De Partnerschapsraad kan bijlage ENER-2 waar nodig actualiseren om de werking in de tijd van die bijlage te waarborgen.

               2.
                     Het Gespecialiseerd Comité voor energie kan bijlage ENER-4 wijzigen.

               3.
                     Het Gespecialiseerd Comité voor energie doet de nodige aanbevelingen met het oog op de doeltreffende uitvoering van de hoofdstukken van deze titel waarvoor het bevoegd is.

               Artikel ENER.32: Dialoog

               De Partijen onderhouden een regelmatige dialoog om de verwezenlijking van de doelstellingen van deze titel te vergemakkelijken.

               Artikel ENER.33: Beëindiging van toepassing van deze titel

               1.           Deze titel is niet langer van toepassing met ingang van 30 juni 2026.

               2.           Onverminderd lid 1 kan de Partnerschapsraad tussen 1 juli 2026 en 31 december 2026 besluiten dat deze titel van toepassing zal zijn tot en met 31 maart 2027. Tussen 1 april 2027 en 31 december 2027, alsmede op enig tijdstip in enig daaropvolgend jaar, kan de Partnerschapsraad besluiten dat deze titel van toepassing zal zijn tot en met 31 maart van het daaropvolgende jaar.

               3.           Dit artikel is van toepassing onverminderd de artikelen FISH.17 [Beëindiging], FINPROV.8 [Beëindiging] en OTH.10 [Beëindiging van toepassing van deel twee].

               Titel IX: Transparantie

               Artikel TRNSY.1: Doelstelling

               1.
                     In het besef van de gevolgen die hun respectieve regelgevingskaders voor de onderlinge handel en investeringen kan hebben, streven de Partijen naar een voorspelbaar regelgevingskader en efficiënte procedures voor de marktdeelnemers, in het bijzonder voor de kleine en middelgrote ondernemingen.

               2.
                     De Partijen bevestigen hun verbintenissen op het gebied van transparantie die zij in het kader van de WTO-Overeenkomst zijn aangegaan en bouwen in de bepalingen van deze titel op die verbintenissen voort.

               Artikel TRNSY.2: Definitie

               Voor de toepassing van deze titel wordt onder “administratief besluit” verstaan een besluit met rechtsgevolgen dat of een maatregel met rechtsgevolgen die in een individueel geval op een specifieke persoon, een specifiek goed of een specifieke dienst van toepassing is; hieronder wordt ook verstaan het verzuim om een besluit of een dergelijke maatregel vast te stellen wanneer zulks uit hoofde van het recht van een Partij vereist is.

               Artikel TRNSY.3: Toepassingsgebied

               Deze titel is van toepassing op de titels I tot en met VIII en de titels X tot en met XII alsmede rubriek zes [Overige bepalingen].

               Artikel TRNSY.4: Bekendmaking

               1.
                     Elke Partij zorgt ervoor dat haar wet- en regelgeving, procedures en administratieve beschikkingen van algemene aard onverwijld via een officieel aangewezen medium en waar mogelijk langs elektronische weg worden bekendgemaakt, dan wel anderszins op zodanige wijze beschikbaar worden gesteld dat eenieder daarvan kennis kan nemen.

               2.
                     Voor zover nodig verstrekt elke Partij een toelichting op de doelstelling van en de beweegredenen voor de maatregelen als bedoeld in lid 1.

               3.
                     Elke Partij voorziet in een redelijke periode tussen de bekendmaking en de inwerkingtreding van haar wet- en regelgeving, behalve wanneer dit om redenen van spoedeisendheid niet mogelijk is.

               Artikel TRNSY.5: Verzoeken om inlichtingen

               1.
                     Elke Partij voert passende en evenredige mechanismen in, of handhaaft deze, om vragen van enige persoon over wet- of regelgeving te beantwoorden.

               2.
                     Elke Partij verstrekt onverwijld informatie en beantwoordt onverwijld vragen van de andere Partij met betrekking tot van kracht zijnde of voorgenomen wet- of regelgeving, tenzij een specifiek mechanisme wordt ingevoerd op grond van een andere bepaling van deze overeenkomst.

               Artikel TRNSY.6: Uitvoering van maatregelen van algemene strekking

               1.
                     Elke Partij voert haar wet- en regelgeving, procedures en administratieve beschikkingen van algemene aard objectief, onpartijdig en op redelijke wijze uit.

               2.
                     Wanneer ten aanzien van personen, goederen of diensten van de andere Partij een administratieve procedure met betrekking tot de toepassing van wet- of regelgeving wordt ingeleid, zal elke Partij:

               (a)ernaar streven personen voor wie de administratieve procedure rechtstreeks gevolgen heeft, tijdig en in overeenstemming met haar wet- en regelgeving in kennis te stellen van de inleiding van de procedure, met daarbij een beschrijving van de aard van de procedure, een verklaring over de rechtsgrondslag voor de inleiding van de procedure en een algemene beschrijving van de aangelegenheden waarover het geschil handelt, en

               (b)die personen een redelijke mogelijkheid bieden om feiten en argumenten ter onderbouwing van hun standpunten naar voren te brengen voordat een definitief administratief besluit wordt vastgesteld, voor zover de tijd, de aard van de procedure en het openbaar belang dit toelaten.

               Artikel TRNSY.7: Toetsing en beroep

               1.
                     Elke Partij stelt rechterlijke, scheidsrechterlijke of administratiefrechtelijke instanties en procedures in, of handhaaft deze, met het oog op de onverwijlde toetsing en, indien gerechtvaardigd, correctie van administratieve besluiten. Elke Partij waarborgt dat haar rechterlijke instanties beroeps- of toetsingsprocedures op niet-discriminerende en onpartijdige wijze toepassen. Deze rechterlijke instanties zijn onpartijdig en onafhankelijk van de autoriteit die belast is met de administratieve handhaving.

               2.
                     Elke Partij zorgt ervoor dat de partijen bij de in lid 1 bedoelde procedures een redelijke mogelijkheid krijgen om hun respectieve standpunten te onderbouwen of te verdedigen.

               3.
                     Elke Partij waarborgt in overeenstemming met haar recht dat alle besluiten die in het kader van de in lid 1 bedoelde procedures worden vastgesteld, zijn gebaseerd op bewijsmateriaal en ingediende stukken of, in voorkomend geval, op het door de bevoegde administratieve instantie samengesteld dossier.

               4.
                     Elke Partij zorgt ervoor dat, behoudens beroep of nadere toetsing overeenkomstig haar wetgeving, de in lid 3 bedoelde besluiten worden uitgevoerd door de autoriteit die belast is met de administratieve handhaving.

               Artikel TRNSY.8: Verhouding tot andere titels

               De bepalingen van deze titel vormen een aanvulling op de specifieke transparantievoorschriften van de titels van dit deel met betrekking waartoe deze titel van toepassing is.

               Titel X: Goede regelgevingspraktijken en samenwerking op regelgevingsgebied

               Artikel GRP.1: Algemene beginselen

               1.
                     Het staat elke Partij vrij haar benadering van goede regelgevingspraktijken in het kader van deze overeenkomst te bepalen op een wijze die in overeenstemming is met haar eigen wettelijke kader, wettelijke praktijk en wettelijke procedures alsmede met de fundamentele beginselen
                  49
                die aan haar regelgevingsstelsel ten grondslag liggen.

               2.
                     Geen van de bepalingen van deze titel mag zodanig worden uitgelegd dat een Partij verplicht is:

               (a)af te wijken van haar interne procedures ter voorbereiding en vaststelling van regelgevingsmaatregelen;

               (b)te handelen op een wijze die de tijdige vaststelling van regelgevingsmaatregelen ter verwezenlijking van haar doelstellingen van openbaar beleid zou ondermijnen of belemmeren, of

               (c)een specifiek resultaat inzake regelgeving te bereiken.

               3.
                     De bepalingen van deze titel laten het recht van een Partij onverlet om haar eigen niveaus van bescherming te bepalen of regels daarvoor vast te stellen bij het nastreven of bevorderen van haar doelstellingen van openbaar beleid op gebieden zoals:

               (a)volksgezondheid;

               (b)leven en gezondheid van mens, dier of plant, alsmede dierenwelzijn;

               (c)gezondheid en veiligheid op de werkplek;

               (d)arbeidsomstandigheden;

               (e)milieu, inclusief klimaatverandering;

               (f) consumentenbescherming;

               (g)sociale bescherming en sociale zekerheid;

               (h)gegevensbescherming en cyberveiligheid;

               (i)culturele diversiteit;

               (j)integriteit en stabiliteit van het financiële stelsel alsmede bescherming van investeerders;

               (k)continuïteit van de energievoorziening, en

               (l)bestrijding van witwaspraktijken.

               Voor alle duidelijkheid: voor de toepassing van in het bijzonder de punten c) en d) van de eerste alinea blijven de verschillende modellen van arbeidsverhoudingen, met inbegrip van de rol en de autonomie van de sociale partners zoals bepaald in de wetgeving of de nationale praktijken van een Partij, van toepassing, inclusief de wetten en praktijken op het gebied van collectieve onderhandelingen en het handhaven van collectieve overeenkomsten.

               4.
                     Regelgevingsmaatregelen mogen geen verkapte handelsbelemmering vormen.

               Artikel GRP.2: Definities

               Voor de toepassing van deze titel wordt verstaan onder:

               (a)“regelgevingsinstantie”:

               (I)voor de Unie: de Europese Commissie, en

               (II)voor het Verenigd Koninkrijk: Hare Majesteits Regering van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland, en de decentrale bestuursorganen van het Verenigd Koninkrijk;

               b)
                     “regelgevingsmaatregelen”:

               (I)voor de Unie:

               A)
                     verordeningen en richtlijnen als bedoeld in artikel 288 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en

               B)
                     gedelegeerde handelingen en uitvoeringshandelingen als bedoeld in artikel 290 respectievelijk artikel 291 VWEU, en

               (II)voor het Verenigd Koninkrijk:

               A)
                     primaire wetgeving, en

               B)
                     secundaire wetgeving.

               Artikel GRP.3: Toepassingsgebied

               1.
                     Deze titel is van toepassing op regelgevingsmaatregelen die, naargelang het geval, door de regelgevingsinstantie van elke Partij worden voorgesteld of uitgevaardigd met betrekking tot enige onder de titels I tot en met IX, titel XI en titel XII alsmede rubriek zes [Overige bepalingen] vallende aangelegenheid.

               2.
                     De artikelen GRP.12 [Samenwerkingsactiviteiten op regelgevingsgebied] en GRP.13 [Gespecialiseerd Handelscomité voor samenwerking op regelgevingsgebied] zijn ook van toepassing op andere maatregelen van algemene strekking die door de regelgevingsinstantie van een Partij worden uitgevaardigd of voorgesteld met betrekking tot enige onder de in lid 1 bedoelde titels vallende aangelegenheid en die relevant zijn voor de samenwerkingsactiviteiten op regelgevingsgebied, zoals richtsnoeren, beleidsdocumenten of aanbevelingen.

               3.
                     Deze titel is niet van toepassing op de regelgevingsinstanties en de regelgevingsmaatregelen, ‑praktijken of ‑benaderingen van de lidstaten.

               4.
                     Eventuele specifieke bepalingen in de in lid 1 bedoelde titels hebben voorrang op de bepalingen van deze titel, voor zover nodig voor de toepassing van de specifieke bepalingen.

               Artikel GRP.4: Interne coördinatie

               Elke Partij draagt zorg voor procedures of mechanismen voor de interne coördinatie of evaluatie met betrekking tot de regelgevingsmaatregelen die haar regelgevingsinstantie opstelt. Dergelijke procedures of mechanismen moeten onder meer gericht zijn op:

               (a)het bevorderen van goede regelgevingspraktijken, met inbegrip van de in deze titel beschreven praktijken;

               (b)het onderkennen en voorkomen van onnodige overlappingen en inconsistente voorschriften in de regelgevingsmaatregelen van de Partij;

               (c)het verzekeren van de naleving van de internationale handels- en investeringsverplichtingen van de Partij, en

               (d)het bevorderen dat er rekening wordt gehouden met de gevolgen van de in voorbereiding zijnde regelgevingsmaatregelen, waaronder, in overeenstemming met haar desbetreffende regels en procedures, de gevolgen voor kleine en middelgrote ondernemingen
                  50
               .

               Artikel GRP.5: Beschrijving van procedures en mechanismen

               Elke Partij maakt de beschrijvingen van de procedures of mechanismen van haar regelgevingsinstantie voor het opstellen, evalueren of toetsen van regelgevingsmaatregelen openbaar. Die beschrijvingen verwijzen naar de relevante regels, richtsnoeren of procedures, met inbegrip van die betreffende de mogelijkheid voor het publiek om opmerkingen te maken.

               Artikel GRP.6: Vroegtijdige informatie over voorgenomen regelgevingsmaatregelen

               1.
                     Elke Partij maakt ten minste eenmaal per jaar, in overeenstemming met haar respectieve regels en procedures, een lijst openbaar van voorgenomen belangrijke
                  51
                regelgevingsmaatregelen die haar regelgevingsinstantie redelijkerwijs binnen een jaar verwacht voor te stellen of goed te keuren. Het is aan de regelgevingsinstantie van elke Partij om te bepalen wat een belangrijke regelgevingsmaatregel voor het nakomen van haar verplichtingen uit hoofde van deze titel is.

               2.
                     Elke Partij maakt met betrekking tot elke belangrijke regelgevingsmaatregel die is opgenomen in de in lid 1 bedoelde lijst, eveneens zo spoedig mogelijk openbaar:

               (a)een korte beschrijving van het toepassingsgebied en de doelstellingen ervan, en

               (b)indien beschikbaar, de raming van het tijdsbestek voor de goedkeuring ervan, met inbegrip van eventuele mogelijkheden voor openbare raadpleging.

               Artikel GRP.7: Openbare raadpleging

               1.
                     Bij het opstellen van een belangrijke regelgevingsmaatregel zorgt elke Partij er in overeenstemming met haar respectieve regels en procedures voor dat haar regelgevingsinstantie:

               (a)ofwel de ontwerpregelgevingsmaatregel ofwel de raadplegingsdocumenten bekendmaakt waarin voldoende gegevens over de in voorbereiding zijnde regelgevingsmaatregel worden verstrekt om eenieder in staat te stellen te beoordelen of en, zo ja, op welke wijze zijn belangen aanzienlijk zouden kunnen worden geschaad;

               (b)eenieder op niet-discriminerende basis redelijke mogelijkheden biedt om opmerkingen te maken, en

               (c)de ontvangen opmerkingen in aanmerking neemt.

               2.
                     Elke Partij zorgt ervoor dat haar regelgevingsinstantie gebruikmaakt van elektronische communicatiemiddelen en streeft ernaar gratis openbaar beschikbare onlinediensten in stand te houden ten behoeve van de bekendmaking van de relevante regelgevingsmaatregelen of het soort documenten als bedoeld in lid 1, punt a), en de ontvangst van opmerkingen met betrekking tot openbare raadplegingen.

               3.
                     Elke Partij zorgt ervoor dat haar regelgevingsinstantie, in overeenstemming met haar respectieve regels en procedures, een samenvatting van de resultaten van de in dit artikel bedoelde openbare raadplegingen openbaar maakt.

               Artikel GRP.8: Effectbeoordeling

               1.
                     Elke Partij bevestigt haar voornemen te waarborgen dat haar regelgevingsinstantie, in overeenstemming met haar respectieve regels en procedures, effectbeoordelingen verricht van alle belangrijke regelgevingsmaatregelen die in voorbereiding zijn. Deze regels en procedures kunnen voorzien in uitzonderingen.

               2.
                     Elke Partij zorgt ervoor dat haar regelgevingsinstantie bij het verrichten van een effectbeoordeling de beschikking heeft over procedures en mechanismen om de volgende factoren in aanmerking te nemen:

               (a)de noodzaak van de regelgevingsmaatregel, inclusief de aard en de ernst van het probleem dat de regelgevingsmaatregel beoogt aan te pakken;

               (b)alle haalbare en passende regelgevings- of andere opties om de doelstellingen van openbaar beleid van de Partij te bereiken, inclusief de optie om niet te reguleren;

               (c)voor zover mogelijk en relevant, de eventuele sociale, economische en milieugevolgen van die opties, inclusief de gevolgen voor de internationale handel en investeringen alsmede, in overeenstemming met haar respectieve regels en procedures, de gevolgen voor kleine en middelgrote ondernemingen, en

               (d)in voorkomend geval, de verhouding van de overwogen opties tot de desbetreffende internationale normen, inclusief de redenen voor eventuele afwijkingen daarvan.

               3.
                     Wanneer een regelgevingsinstantie met betrekking tot een regelgevingsmaatregel een effectbeoordeling heeft verricht, zorgt elke Partij ervoor dat haar regelgevingsinstantie een eindverslag opstelt met vermelding van de factoren waarmee deze in het kader van haar beoordeling en haar desbetreffende bevindingen rekening heeft gehouden. Voor zover mogelijk maakt elke Partij dergelijke verslagen uiterlijk bij de openbaarmaking van het voorstel voor een regelgevingsmaatregel als bedoeld in artikel GRP.2 [Definities], punt b), i), A), of punt b), ii), A), of van een regelgevingsmaatregel als bedoeld in artikel GRP.2 [Definities], punt b), i), B), of punt b) ii), B), openbaar.

               Artikel GRP.9: Evaluatie achteraf

               1.
                     Elke Partij zorgt ervoor dat haar regelgevingsinstantie, in voorkomend geval, de beschikking heeft over procedures of mechanismen voor de periodieke evaluatie achteraf van geldende regelgevingsmaatregelen.

               2.
                     Bij een periodieke evaluatie achteraf streeft elke Partij ernaar na te gaan of er mogelijkheden zijn om haar doelstellingen van openbaar beleid op doeltreffendere wijze te bereiken, en streeft zij ernaar onnodige regelgevingslasten, ook voor kleine en middelgrote ondernemingen, te verminderen.

               3.
                     Elke Partij zorgt ervoor dat haar regelgevingsinstantie eventuele bestaande plannen voor en de resultaten van dergelijke evaluaties achteraf openbaar maakt.

               Artikel GRP.10: Regelgevingsregister

               Elke Partij zorgt ervoor dat de geldende regelgevingsmaatregelen worden bekendgemaakt in een daartoe aangewezen register, dat een overzicht van de regelgevingsmaatregelen bevat en dat online gratis openbaar toegankelijk is. Het register moet het mogelijk maken aan de hand van aanhalingen of woorden naar regelgevingsmaatregelen te zoeken. Elke Partij werkt haar register op gezette tijden bij.

               Artikel GRP.11: Uitwisseling van informatie over goede regelgevingspraktijken

               De Partijen streven ernaar informatie over hun goede regelgevingspraktijken als bedoeld in deze titel uit te wisselen, onder meer in het kader van het Gespecialiseerd Handelscomité voor samenwerking op regelgevingsgebied.

               Artikel GRP.12: Samenwerkingsactiviteiten op regelgevingsgebied

               1.
                     De Partijen kunnen op vrijwillige basis samenwerkingsactiviteiten op regelgevingsgebied ontplooien, zonder afbreuk te doen aan hun eigen besluitvormingsautonomie en hun respectieve rechtsordes. Een Partij kan weigeren samenwerkingsactiviteiten op regelgevingsgebied te ontplooien of kan zich daaruit terugtrekken. Een Partij die weigert samenwerkingsactiviteiten op regelgevingsgebied te ontplooien of die zich daaruit terugtrekt, deelt de andere Partij de redenen voor haar besluit mee.

               2.
                     Elke Partij kan aan de andere Partij een samenwerkingsactiviteit op regelgevingsgebied voorstellen. Zij legt dat voorstel voor via het contactpunt dat is aangewezen overeenkomstig artikel GRP.14 [Contactpunten]. De andere Partij beoordeelt dat voorstel binnen een redelijke termijn en deelt de Partij die het voorstel heeft gedaan mee of zij de voorgestelde activiteit geschikt acht voor samenwerking op regelgevingsgebied.

               3.
                     Teneinde vast te stellen welke activiteiten geschikt zijn voor samenwerking op regelgevingsgebied, houdt elke Partij rekening met:

               (a)de lijst bedoeld in artikel GRP.6 [Vroegtijdige informatie over voorgenomen regelgevingsmaatregelen], lid 1, en

               (b)voorstellen voor samenwerkingsactiviteiten op regelgevingsgebied die zijn ingediend door personen van een Partij en die zijn onderbouwd en vergezeld gaan van relevante informatie.

               4.
                     Indien de Partijen besluiten een samenwerkingsactiviteit op regelgevingsgebied te ontplooien, streeft de regelgevingsinstantie van elke Partij er in voorkomend geval naar:

               (a)de regelgevingsinstantie van de andere Partij in kennis te stellen van de voorbereiding van nieuwe of de herziening van bestaande regelgevingsmaatregelen en andere maatregelen van algemene strekking als bedoeld in artikel GRP.3 [Toepassingsgebied], lid 2, die relevant zijn voor de samenwerkingsactiviteit op regelgevingsgebied;

               (b)op verzoek informatie te verstrekken en van gedachten te wisselen over regelgevingsmaatregelen en andere maatregelen van algemene strekking als bedoeld in artikel GRP.3 [Toepassingsgebied], lid 2, die relevant zijn voor de samenwerkingsactiviteit op regelgevingsgebied, alsmede

               (c)bij de voorbereiding van nieuwe of de herziening van bestaande regelgevingsmaatregelen of andere maatregelen van algemene strekking als bedoeld in artikel GRP.3 [Toepassingsgebied], lid 2, voor zover haalbaar, rekening te houden met alle regelgevingsbenaderingen van de andere Partij ten aanzien van dezelfde of een daaraan gerelateerde aangelegenheid.

               Artikel GRP.13: Gespecialiseerd Handelscomité voor samenwerking op regelgevingsgebied

               1.
                     Het Gespecialiseerd Handelscomité voor samenwerking op regelgevingsgebied heeft de volgende taken:

               (a)het verbeteren en bevorderen van goede regelgevingspraktijken en samenwerking op regelgevingsgebied tussen de Partijen;

               (b)het uitwisselen van standpunten met betrekking tot de uit hoofde van artikel GRP.12 [Samenwerkingsactiviteiten op regelgevingsgebied] voorgestelde of uitgevoerde samenwerkingsactiviteiten;

               (c)het stimuleren van samenwerking en coördinatie op regelgevingsgebied in internationale fora, inclusief, in voorkomend geval, periodieke bilaterale uitwisselingen van informatie over relevante lopende of voorgenomen activiteiten.

               2.
                     Het Gespecialiseerd Handelscomité voor samenwerking op regelgevingsgebied kan belanghebbenden uitnodigen om aan zijn vergaderingen deel te nemen.

               Artikel GRP.14: Contactpunten

               Binnen een maand na de inwerkingtreding van deze overeenkomst wijst elke Partij een contactpunt aan om de uitwisseling van informatie tussen de Partijen te vergemakkelijken.

               Artikel GRP.15: Niet-toepassing van geschillenbeslechting

               Deel zes, titel I [Geschillenbeslechting], is niet van toepassing op geschillen inzake de uitlegging en de toepassing van de onderhavige titel.

               Titel XI: Gelijk speelveld voor open en eerlijke mededinging en duurzame ontwikkeling

               Hoofdstuk een: Algemene bepalingen

               Artikel 1.1: Beginselen en doelstellingen

               1.De Partijen erkennen dat de handel en de investeringen tussen de Unie en het Verenigd Koninkrijk overeenkomstig het bepaalde in deze overeenkomst omstandigheden vereisen die een gelijk speelveld voor open en eerlijke mededinging tussen de Partijen waarborgen en die ervoor zorgen dat de handel en de investeringen plaatsvinden op een wijze die bevorderlijk is voor duurzame ontwikkeling.

               2.De Partijen erkennen dat duurzame ontwikkeling economische en sociale ontwikkeling en milieubescherming, die onderling afhankelijk zijn en elkaar wederzijds versterken, omvat, en bevestigen hun verbintenis om de ontwikkeling van de internationale handel en investeringen te bevorderen op een wijze die bijdraagt tot verwezenlijking van de doelstelling van duurzame ontwikkeling.

               3.Elke Partij bevestigt haar ambitie om uiterlijk in 2050 voor de gehele economie klimaatneutraliteit te bereiken.

               4.De Partijen bevestigen dat zij het erover eens zijn dat hun economische betrekkingen alleen op een voor beide Partijen bevredigende wijze tot voordeel kunnen strekken als de verbintenissen in verband met een gelijk speelveld voor open en eerlijke mededinging de tand des tijds doorstaan, door verstoringen van het handelsverkeer of de investeringen te voorkomen en bij te dragen tot duurzame ontwikkeling. De Partijen erkennen echter dat deze titel niet tot doel heeft de normen van de Partijen te harmoniseren. De Partijen zijn vastbesloten hun respectieve strenge normen op de door deze titel bestreken gebieden te handhaven en te verbeteren.

               Artikel 1.2: Recht om regelgeving vast te stellen, voorzorgsbenadering
                  52
                en wetenschappelijke en technische informatie

               1.De Partijen bevestigen het recht van elke Partij om haar beleid en prioriteiten op de door deze titel bestreken gebieden vast te stellen, de beschermingsniveaus te bepalen die zij passend acht en haar wetgeving en beleid vast te stellen of te wijzigen op een wijze die in overeenstemming is met de internationale verbintenissen van elke Partij, ook met haar verbintenissen uit hoofde van deze titel.

               2.De Partijen erkennen dat wanneer er gegronde redenen zijn om te vrezen dat er sprake kan zijn van gevaar voor ernstige of onomkeerbare schade voor het milieu of de menselijke gezondheid, in overeenstemming met de voorzorgsbenadering het ontbreken van volledige wetenschappelijke zekerheid niet mag worden gebruikt als reden om een Partij te beletten passende maatregelen vast te stellen om die schade te voorkomen.

               3.Bij het uitwerken of toepassen van maatregelen ter bescherming van het milieu of de arbeidsomstandigheden die van invloed kunnen zijn op de handel of de investeringen, houdt elke Partij rekening met beschikbare wetenschappelijke en technische informatie ter zake alsmede met internationale normen, richtsnoeren en aanbevelingen.

               Artikel 1.3 Geschillenbeslechting

               Deel zes [Geschillenbeslechting en horizontale bepalingen], titel I [Geschillenbeslechting], is niet van toepassing op de bepalingen van dit hoofdstuk, met uitzondering van artikel 1.2 [Recht om regelgeving vast te stellen, voorzorgsbenadering en wetenschappelijke en technische informatie], lid 2. Artikel 9.1 [Overleg] en artikel 9.2 [Deskundigenpanel] zijn van toepassing op artikel 1.1 [Beginselen en doelstellingen], lid 3.

               Hoofdstuk twee: Mededingingsbeleid

               Artikel 2.1: Beginselen en definities

               1.De Partijen erkennen het belang van een vrije en onvervalste mededinging voor hun handels- en investeringsbetrekkingen. Zij erkennen dat mededingingsverstorende zakelijke praktijken de goede werking van markten kunnen verstoren en de voordelen van de liberalisering van het handelsverkeer kunnen ondergraven.

               2.Voor de toepassing van dit hoofdstuk wordt onder “economische actor” verstaan een entiteit of een groep entiteiten die één enkele economische eenheid vormt, ongeacht de rechtsvorm daarvan, en die een economische activiteit uitoefent door goederen of diensten op een markt aan te bieden.

               Artikel 2.2: Mededingingsrecht

               1.Elke Partij handhaaft, rekening houdend met de beginselen van artikel 2.1 [Beginselen en definities], mededingingsrechtelijke bepalingen waarbij doeltreffend wordt opgetreden tegen de volgende mededingingsverstorende zakelijke praktijken:

               a)overeenkomsten tussen economische actoren, besluiten van verenigingen van economische actoren en onderling afgestemde feitelijke gedragingen die ertoe strekken of die ten gevolge hebben dat de mededinging wordt verhinderd, beperkt of vervalst;

               b)misbruik van een machtspositie door een of meer economische actoren, alsmede

               c)voor het Verenigd Koninkrijk, fusies of overnames en, voor de Unie, concentraties van economische actoren die aanzienlijke mededingingsverstorende effecten kunnen hebben.

               2.De in lid 1 bedoelde mededingingsrechtelijke bepalingen zijn van toepassing op alle economische actoren, ongeacht hun nationaliteit of eigendomsstatus.

               3.Elke Partij kan voorzien in vrijstellingen van haar mededingingsrechtelijke bepalingen om legitieme doelstellingen van openbaar beleid na te streven, op voorwaarde dat die vrijstellingen transparant zijn en evenredig aan die doelstellingen zijn.

               Artikel 2.3: Handhaving

               1.Elke Partij neemt passende maatregelen om haar mededingingsrecht op haar grondgebied te handhaven.

               2.Elke Partij houdt een operationeel onafhankelijke autoriteit of operationeel onafhankelijke autoriteiten in stand die bevoegd is of zijn voor de doeltreffende handhaving van haar mededingingsrecht.

               3.Elke Partij past haar mededingingsrecht op transparante en niet-discriminerende wijze toe, met eerbiediging van de beginselen van een billijke rechtsgang, waaronder het recht van verweer van de betrokken economische actoren, ongeacht hun nationaliteit of eigendomsstatus.

               Artikel 2.4: Samenwerking

               1.Om de doelstellingen van dit hoofdstuk te verwezenlijken en de doeltreffende handhaving van hun respectieve mededingingsrecht te verbeteren, erkennen de Partijen het belang van samenwerking tussen hun respectieve mededingingsautoriteiten met betrekking tot ontwikkelingen op het gebied van het mededingingsbeleid en de handhavingsactiviteiten.

               2.Voor de toepassing van lid 1 streven de Europese Commissie of de mededingingsautoriteiten van de lidstaten, enerzijds, en de mededingingsautoriteit of mededingingsautoriteiten van het Verenigd Koninkrijk, anderzijds, waar dit mogelijk en passend is, naar samenwerking en coördinatie inzake hun handhavingsactiviteiten met betrekking tot dezelfde of verwante gedragingen of verrichtingen.

               3.Om de in de leden 1 en 2 bedoelde samenwerking en coördinatie te vergemakkelijken, kunnen de Europese Commissie en de mededingingsautoriteiten van de lidstaten, enerzijds, en de mededingingsautoriteit of mededingingsautoriteiten van het Verenigd Koninkrijk, anderzijds, informatie uitwisselen voor zover de wetgeving van elke Partij zulks toestaat.

               4.Ter verwezenlijking van de doelstellingen van dit artikel kunnen de Partijen een afzonderlijke overeenkomst inzake samenwerking en coördinatie tussen de Europese Commissie, de mededingingsautoriteiten van de lidstaten en de mededingingsautoriteit of mededingingsautoriteiten van het Verenigd Koninkrijk aangaan, die voorwaarden kan omvatten voor de uitwisseling en het gebruik van vertrouwelijke informatie.

               Artikel 2.5: Geschillenbeslechting

               De bepalingen van dit hoofdstuk komen niet in aanmerking voor geschillenbeslechting uit hoofde van deel zes [Geschillenbeslechting en horizontale bepalingen], titel I [Geschillenbeslechting].

               Hoofdstuk drie: Toezicht op subsidies

               Artikel 3.1: Definities

               1.Voor de toepassing van dit hoofdstuk zijn de volgende definities van toepassing:

               a)“marktdeelnemer”: een entiteit of een groep entiteiten die één enkele economische eenheid vormt, ongeacht de rechtsvorm daarvan, en die een economische activiteit uitoefent door goederen of diensten op een markt aan te bieden;

               b)“subsidie”: financiële bijstand die:

               i) afkomstig is uit de middelen van de Partijen, met inbegrip van:

               a) een rechtstreekse of voorwaardelijke overdracht van fondsen zoals rechtstreekse subsidies, leningen of leninggaranties;

               b) het niet-innen van anderszins verschuldigde inkomsten; of

               c) de verstrekking van goederen of diensten of de aankoop van goederen of diensten;

               ii) een economisch voordeel verleent aan een of meer marktdeelnemers;

               iii) specifiek is voor zover de steun, in feite of in rechte, bepaalde marktdeelnemers ten opzichte van andere bevoordeelt met betrekking tot de productie van bepaalde goederen of diensten; en

               iv) een effect op het handelsverkeer of de investeringen tussen de Partijen heeft of kan hebben.

               2.Voor de toepassing van lid 1, punt b), iii),:

               (a)wordt een belastingmaatregel niet als specifiek beschouwd, tenzij:

               i) bepaalde marktdeelnemers een verlaging krijgen van de verschuldigde belasting die zij anders op grond van het normale belastingstelsel zouden hebben gedragen; en

               ii) deze marktdeelnemers een gunstigere behandeling krijgen ten opzichte van andere marktdeelnemers die zich in een vergelijkbare positie binnen het normale belastingstelsel bevinden. Voor de toepassing van dit punt, wordt een normaal belastingstelsel gedefinieerd op basis van het interne doel, de kenmerken (zoals de belastinggrondslag, de belastingplichtige, het belastbare feit of het belastingtarief), en een autoriteit die institutioneel, procedureel, economisch en financieel autonoom is en bevoegd is om de kenmerken van het belastingstelsel vorm te geven;

               (b)wordt, onverminderd het bepaalde in punt a), een subsidie niet als specifiek beschouwd indien de subsidie gerechtvaardigd is door beginselen die inherent zijn aan de opzet van het algemene stelsel. Voorbeelden van dergelijke inherente beginselen in het geval van belastingmaatregelen zijn het bestrijden van fraude of belastingontduiking, administratieve beheersbaarheid, voorkomen van dubbele belasting, het beginsel van fiscale neutraliteit, de progressieve aard van de inkomstenbelasting en de herverdelende functie ervan, of de noodzaak om de draagkracht van belastingplichtigen te eerbiedigen;

               (c)worden, onverminderd het bepaalde in punt a), heffingen voor speciale doeleinden niet als specifiek beschouwd indien zij moeten worden ontwikkeld op grond van niet-economische beleidsdoelstellingen, zoals de noodzaak om de negatieve gevolgen van bepaalde activiteiten of producten voor het milieu of de menselijke gezondheid te beperken, voor zover de beleidsdoelstellingen niet discriminerend zijn
                  53
               .

               Artikel 3.2: Toepassingsgebied en uitzonderingen

               1.Artikel 3.4 [Beginselen], 3.5 [Verboden subsidies en voorwaardelijke subsidies] en artikel 3.12 [Corrigerende maatregelen] zijn niet van toepassing op subsidies ter compensatie van schade die is veroorzaakt door natuurrampen of andere buitengewone, niet aan de economie gerelateerde gebeurtenissen.

               2.Niets in dit hoofdstuk belet de Partijen subsidies van sociale aard aan eindgebruikers te verlenen.

               3.Subsidies die tijdelijk worden verleend als reactie op een nationale of wereldwijde economische noodsituatie, moeten doelgericht, evenredig en doeltreffend zijn om die noodsituatie te verhelpen. De artikelen 3.5 [Verboden subsidies en voorwaardelijke subsidies] en 3.12 [Corrigerende maatregelen] zijn niet van toepassing op dergelijke subsidies.

               4.Dit hoofdstuk is niet van toepassing op subsidies waarvan het totale bedrag dat over een periode van drie belastingjaren aan één enkele marktdeelnemer wordt toegekend, lager is dan 325 000 bijzondere trekkingsrechten. De Partnerschapsraad kan die drempel wijzigen.

               5.Dit hoofdstuk is niet van toepassing op subsidies waarop de bepalingen van deel IV van of bijlage 2 bij de Overeenkomst inzake de landbouw van toepassing zijn, noch op subsidies betreffende de handel in vis en visserijproducten.

               6.Dit hoofdstuk is niet van toepassing op subsidies met betrekking tot de audiovisuele sector.

               7.Artikel 3.9 [Onafhankelijke autoriteit of instantie en samenwerking] is niet van toepassing op subsidies die op supranationaal niveau met middelen van de Partijen worden gefinancierd.

               8.In het geval van subsidies aan luchtvaartmaatschappijen wordt elke verwijzing in dit hoofdstuk naar “een effect op het handelsverkeer of de investeringen tussen de Partijen” vervangen door “een effect op de mededinging tussen luchtvaartmaatschappijen van de Partijen bij het verlenen van luchtvervoersdiensten”, met inbegrip van luchtvervoersdiensten die niet onder rubriek 2 [Luchtvaart], titel I [Luchtvervoer], vallen.

               Artikel 3.3: Diensten van algemeen economisch belang

               1.Subsidies die aan marktdeelnemers met een bijzondere taak van algemeen belang, met inbegrip van openbaredienstverplichtingen, worden verleend, moeten in overeenstemming zijn met artikel 3.4 [Beginselen], voor zover de toepassing van de beginselen in dat artikel de uitvoering in feite of in rechte van de aan deze marktdeelnemer opgedragen bijzondere taak niet belemmert. De taak wordt van tevoren op transparante wijze toegekend.

               2.De Partijen zorgen ervoor dat het bedrag van de aan een marktdeelnemer met een taak van algemeen belang verleende compensatie niet hoger is dan nodig om alle of een deel van de kosten van de uitvoering van die taak te dekken, rekening houdend met de inkomsten die deze opbrengt en een redelijke winst voor de uitvoering van deze taak. De Partijen zien erop toe dat de toegekende compensatie niet wordt gebruikt voor kruissubsidiëring van activiteiten die buiten het toepassingsgebied van de opgedragen taak vallen. De verplichtingen van artikel 3.7 [Transparantie] zijn niet van toepassing op een compensatie van minder dan 15 miljoen bijzondere trekkingsrechten per taak. De Partnerschapsraad kan die drempel wijzigen.

               3.Dit hoofdstuk is niet van toepassing indien de totale compensatie per marktdeelnemer die taken van algemeen belang uitvoert, over een periode van drie belastingjaren lager is dan 750 000 bijzondere trekkingsrechten. De Partnerschapsraad kan die drempel wijzigen.

               Artikel 3.4: Beginselen

               1.Om te waarborgen dat geen subsidies worden verleend die een substantieel effect op het handelsverkeer of de investeringen tussen de Partijen hebben of kunnen hebben, beschikt elke Partij over een doeltreffend systeem betreffende toezicht op subsidies dat waarborgt dat subsidies in overeenstemming met de volgende beginselen worden verleend:

               a)de subsidies beantwoorden aan een specifieke beleidsdoelstelling om een geconstateerd marktfalen te verhelpen of een billijkheidsbeginsel, zoals sociale moeilijkheden of distributieproblemen, aan te pakken (“de doelstelling”);

               b)de subsidies staan in verhouding tot en blijven beperkt tot wat noodzakelijk is om de doelstelling te verwezenlijken;

               c)de subsidies zijn bedoeld om een wijziging in het economisch gedrag van de begunstigde teweeg te brengen die bevorderlijk is voor het bereiken van de doelstelling en die zonder de subsidies niet zou plaatsvinden;

               d)de subsidies mogen geen gewone compensatie vormen voor kosten die de begunstigde zonder enige subsidie zou hebben gefinancierd;

               e)de subsidies zijn een geschikt beleidsinstrument om een beleidsdoelstelling te verwezenlijken en die doelstelling kan niet met andere, minder verstorende middelen worden bereikt;

               f)de subsidies leveren een positieve bijdrage aan de verwezenlijking van de doelstelling die opweegt tegen eventuele negatieve effecten, met name de negatieve effecten op het handelsverkeer of de investeringen tussen de Partijen.

               2.Onverminderd lid 1 past elke Partij in voorkomend geval de voorwaarden van artikel 3.5 [Verboden subsidies en voorwaardelijke subsidies] toe, indien de betrokken subsidies een substantieel effect op het handelsverkeer of de investeringen tussen de Partijen hebben of kunnen hebben.

               3.Elke Partij bepaalt in haar eigen binnenlandse wetgeving hoe haar systeem betreffende toezicht op subsidies wordt ontworpen om aan de verplichting uit hoofde van de leden 1 en 2 te voldoen, op voorwaarde dat elke Partij ervoor zorgt dat de in de leden 1 en 2 bedoelde verplichtingen zo in haar wetgeving worden omgezet dat de rechtmatigheid van een individuele subsidie wordt bepaald door de beginselen.

               Artikel 3.5 Verboden subsidies en voorwaardelijke subsidies

               1.De in artikel 3.4, lid 2, [Beginselen] bedoelde categorieën subsidies en de daarop toe te passen voorwaarden zijn als volgt. De Partnerschapsraad kan deze bepalingen zo nodig bijwerken om de werking van dit artikel in de loop van de tijd te waarborgen.

               Onbeperkte overheidsgaranties

               2.Subsidies in de vorm van een garantie voor schulden of verplichtingen van een marktdeelnemer zonder enige beperking wat het bedrag van die schulden of verplichtingen of de duur van die garantie betreft, is verboden.

               Redding en herstructurering

               3.Subsidies voor de herstructurering van een noodlijdende of insolvente marktdeelnemer zonder dat de marktdeelnemer een geloofwaardig herstructureringsplan heeft, is verboden. Het herstructureringsplan is gebaseerd op realistische vooronderstellingen en moet er binnen redelijke termijn voor zorgen dat de noodlijdende of insolvente marktdeelnemer op lange termijn weer levensvatbaar wordt. Tijdens de voorbereiding van het herstructureringsplan kan de marktdeelnemer tijdelijke liquiditeitssteun ontvangen in de vorm van leningen of leninggaranties. Marktdeelnemers of de eigenaren, schuldeisers of nieuwe investeerders ervan, met uitzondering van kmo’s, dragen aanzienlijke middelen of activa bij aan de kosten van de herstructurering. Voor de toepassing van dit lid is een noodlijdende of insolvente marktdeelnemer iemand die op korte tot middellange termijn zonder de subsidie vrijwel zeker failliet zal gaan.

               4.Behalve in uitzonderlijke omstandigheden mogen subsidies voor redding en herstructurering van insolvente of noodlijdende economische actoren alleen worden toegestaan indien zij bijdragen aan een doelstelling van algemeen belang door sociale problemen of een ernstig marktfalen te voorkomen, met name met betrekking tot banenverlies of verstoring van een belangrijke dienst die moeilijk te repliceren is. Behalve in geval van onvoorziene omstandigheden die niet door de begunstigde zijn veroorzaakt, mogen deze maximaal eenmaal in de vijf jaar worden verleend.

               5.De leden 3 en 4 zijn niet van toepassing op subsidies aan noodlijdende of insolvente banken, kredietinstellingen en verzekeringsmaatschappijen.

               Banken, kredietinstellingen en verzekeringsmaatschappijen

               6.Onverminderd artikel SERVIN 5.39 [Prudentiële uitzonderingsbepaling] mogen subsidies voor de herstructurering van banken, kredietinstellingen en verzekeringsmaatschappijen alleen worden verleend op basis van een geloofwaardig herstructureringsplan dat ervoor zorgt dat de bank, de kredietinstelling of de verzekeringsmaatschappij op lange termijn weer levensvatbaar wordt. Indien het herstel van de levensvatbaarheid op lange termijn niet op geloofwaardige wijze kan worden aangetoond, wordt de subsidie aan banken, kredietinstellingen en verzekeringsmaatschappijen beperkt tot hetgeen nodig is voor een ordelijke liquidatie en het verlaten van de markt en wordt ervoor gezorgd dat de hoogte van de subsidie en het negatieve effect ervan op het handelsverkeer of de investeringen tussen Partijen minimaal zijn.

               7.Er moet voor worden gezorgd dat de subsidieverlenende autoriteit naar behoren wordt vergoed voor de herstructureringssubsidie en dat de begunstigde, zijn aandeelhouders, schuldeisers of de ondernemingsgroep waarvan de begunstigde deel uitmaakt, uit eigen middelen een aanzienlijke bijdrage aan de herstructurerings- of liquidatiekosten leveren. De subsidies die worden verleend om de liquiditeit te steunen, zijn tijdelijk, worden niet gebruikt om verliezen op te vangen en vormen geen kapitaalsteun. De subsidieverlenende autoriteit wordt passend vergoed voor de ter ondersteuning van de liquiditeit verleende subsidies.

               Uitvoersubsidies

               8.Subsidies die, rechtens of in feite
                  54
               , uitsluitend of als een van verscheidene andere voorwaarden, van uitvoerprestaties met betrekking tot goederen of diensten afhankelijk zijn, worden verboden, behalve met betrekking tot:

               (a)kortlopende kredietverzekering voor onverhandelbare risico’s; of

               (b)exportkredieten en exportkredietgarantie- of exportverzekeringsprogramma’s die zijn toegestaan in overeenstemming met de SCM-Overeenkomst, in samenhang met aanpassingen die nodig zijn voor de context.

               9.Voor de toepassing van lid 8, punt a), wordt onder “verhandelbare risico’s” verstaan handels- en politieke risico’s met een maximale risicoduur van minder dan twee jaar op overheids- en niet-overheidsafnemers die gevestigd zijn in landen met verhandelbare risico’s
                  55
               . Een land kan worden beschouwd als tijdelijk van de lijst van landen met verhandelbare risico’s verwijderd als er gebrek is aan voldoende particuliere marktcapaciteit door:

               (a)een aanzienlijke inkrimping van de particuliere kredietverzekeringscapaciteit;

               (b)een aanzienlijke verslechtering van de ratings voor overheden; of

               (c)een aanzienlijke verslechtering van de prestaties van de bedrijfssector.

               10.Een dergelijke tijdelijke verwijdering van een land met verhandelbare risico’s wordt, wat een Partij betreft, van kracht overeenkomstig een besluit van die Partij op basis van de criteria in lid 9, en alleen als die Partij een dergelijk besluit neemt. De bekendmaking van dat besluit wordt beschouwd als een kennisgeving aan de andere Partij van een dergelijke tijdelijke verwijdering voor zover het die Partij betreft.

               11.Indien een gesubsidieerde verzekeraar exportkredietverzekeringen aanbiedt, worden alle verzekeringen voor verhandelbare risico’s op commerciële basis aangeboden. In dat geval komt de verzekeraar direct noch indirect in aanmerking voor subsidies voor het aanbieden van verzekeringen voor verhandelbare risico’s.

               Subsidies afhankelijk van het gebruik van binnenlandse producten

               12.Onverminderd artikel SERVIN 2.6 [Prestatievereisten] en artikel SERVIN 2.7 [Niet-conforme maatregelen en uitzonderingen], zijn subsidies die, uitsluitend of als een van verscheidene andere voorwaarden, afhankelijk zijn van het gebruik van binnenlandse in plaats van ingevoerde goederen of diensten, verboden.

               Grote grensoverschrijdende of internationale samenwerkingsprojecten

               13.Subsidies kunnen worden verleend in het kader van grote grensoverschrijdende of internationale samenwerkingsprojecten, zoals projecten op het gebied van vervoer, energie, milieu, onderzoek en ontwikkeling, en projecten voor de eerste toepassing om de opkomst en toepassing van nieuwe technologieën te stimuleren (met uitzondering van productie). De voordelen van dergelijke grensoverschrijdende of internationale samenwerkingsprojecten mogen niet beperkt zijn tot de marktdeelnemers of de sector of de deelnemende staten, maar moeten een breder voordeel en bredere relevantie hebben vanwege overloopeffecten die niet uitsluitend aan de subsidieverlenende staat, de betrokken sector en de begunstigde toekomen.

               Energie en milieu

               14.De Partijen erkennen het belang van een veilig, betaalbaar en duurzaam energiestelsel en van milieuduurzaamheid, met name in verband met de strijd tegen klimaatverandering, die een existentiële bedreiging voor de mensheid vormt. Daarom moeten, onverminderd artikel 3.4 [Beginselen], de subsidies met betrekking tot energie en milieu gericht zijn op, en de begunstigde stimuleren voor, het tot stand brengen van een veilig, betaalbaar en duurzaam energiestelsel en een goed functionerende en concurrerende energiemarkt, of op het naar een hoger niveau tillen van milieubescherming ten opzichte van het niveau dat zonder de subsidie zou zijn bereikt. Dergelijke subsidies mogen de begunstigde niet ontslaan van verplichtingen die voortvloeien uit zijn verantwoordelijkheden als vervuiler krachtens de wetgeving van de betrokken Partij.

               Subsidies aan luchtvaartmaatschappijen voor de exploitatie van routes

               15.Aan een luchtvaartmaatschappij worden geen subsidies verleend
                  56
                voor de exploitatie van routes, behalve:

               (a)wanneer er sprake is van een openbaredienstverplichting, overeenkomstig artikel 3.3 [Diensten van algemeen economisch belang];

               (b)in bijzondere gevallen waarin deze financiering de samenleving in haar geheel ten goede komt; of

               (c)als aanloopsubsidie voor het openen van nieuwe routes naar regionale luchthavens, mits de mobiliteit van burgers erdoor wordt vergroot en de regionale ontwikkeling wordt gestimuleerd.

               Artikel 3.6: Gebruik van subsidies

               Elke Partij zorgt ervoor dat marktdeelnemers de subsidies uitsluitend gebruiken voor het specifieke oogmerk waarvoor zij zijn verleend.

               Artikel 3.7: Transparantie

               1.Elke Partij maakt met betrekking tot de op haar grondgebied verleende of gehandhaafde subsidie uiterlijk zes maanden na de verlening van de subsidie de volgende informatie op een officiële website of in een openbare databank openbaar:

               (a)de rechtsgrondslag en de beleidsdoelstelling of het oogmerk van de subsidie;

               (b)de naam van de begunstigde van de subsidie, indien beschikbaar;

               (c)de datum van verlening van de subsidie, de duur van de subsidie en alle andere voor de subsidie geldende termijnen; en

               (d)het bedrag van de subsidie of het bedrag dat voor de subsidie is begroot.

               2.Voor subsidies in de vorm van belastingmaatregelen wordt de informatie binnen één jaar vanaf de datum waarop de belastingaangifte moet zijn ingediend, openbaar gemaakt. De transparantieverplichtingen voor subsidies in de vorm van belastingmaatregelen hebben betrekking op dezelfde informatie als vermeld in lid 1, met uitzondering van de op grond van lid 1, punt d), vereiste informatie, die als orde van grootte kan worden verstrekt.

               3.Naast de in lid 1 bedoelde verplichting stellen de Partijen subsidie-informatie beschikbaar overeenkomstig lid 4 of 5 hieronder.

               4.Voor de Unie betekent naleving van lid 3 dat met betrekking tot de op het grondgebied van een Partij verleende of gehandhaafde subsidie uiterlijk zes maanden na de verlening van de subsidie de informatie op een officiële website of in een openbare databank openbaar wordt gemaakt, zodat belanghebbenden de overeenstemming met de beginselen in artikel 3.4 [Beginselen] kunnen beoordelen.

               5.Voor het Verenigd Koninkrijk betekent naleving van lid 3 dat het Verenigd Koninkrijk ervoor zorgt dat:

               (a)indien een belanghebbende aan de subsidieverlenende autoriteit meedeelt dat hij zou verzoeken om toetsing door een rechterlijke instantie van i) de verlening van een subsidie door een subsidieverlenende autoriteit of ii) een desbetreffend besluit van de subsidieverlenende autoriteit of de onafhankelijke autoriteit of instantie;

               (b)binnen 28 dagen na de indiening van het schriftelijke verzoek de subsidieverlenende autoriteit of de onafhankelijke autoriteit of instantie die belanghebbende de informatie verstrekt aan de hand waarvan hij de toepassing van de beginselen van artikel 3.4 [Beginselen] kan beoordelen, met inachtneming van eventuele evenredige beperkingen die een legitiem doel nastreven, zoals commerciële gevoeligheid, vertrouwelijkheid of wettelijk verschoningsrecht.

               De in de eerste alinea, punt b), bedoelde informatie wordt aan de belanghebbende verstrekt zodat deze met kennis van zaken een besluit kan nemen over het al dan niet indienen van een vordering of de geschilpunten in de voorgestelde vordering kan begrijpen en naar behoren kan identificeren.

               6.Voor de toepassing van dit artikel, artikel 3.10 [Rechterlijke instanties] en artikel 3.11 [Terugvordering] wordt onder “belanghebbende” verstaan elke natuurlijke persoon of rechtspersoon, marktdeelnemer of vereniging van marktdeelnemers waarvan de belangen door de verlening van een subsidie kunnen worden beïnvloed, met name de begunstigde, marktdeelnemers die met de begunstigde concurreren of relevante beroepsverenigingen.

               7.De verplichtingen uit hoofde van dit artikel laten de verplichtingen van de Partijen uit hoofde van hun respectieve wetgeving inzake de vrijheid van informatie of de toegang tot documenten onverlet.

               Artikel 3.8: Overleg over toezicht op subsidies

               1.Indien een Partij van oordeel is dat een subsidie door de andere Partij is verleend of dat er duidelijke aanwijzingen zijn dat de andere Partij voornemens is een subsidie te verlenen en dat de verlening van de subsidie een negatief effect op het handelsverkeer of de investeringen tussen de Partijen heeft of kan hebben, kan zij de andere Partij verzoeken om een toelichting van de wijze waarop de in artikel 3.4 [Beginselen] bedoelde beginselen zijn nageleefd met betrekking tot die subsidie.

               2.Een Partij kan ook verzoeken om de in artikel 3.7, lid 1, [Transparantie] vermelde informatie, voor zover deze niet reeds uit hoofde van artikel 3.7, lid 1, [Transparantie] op een officiële website of in een openbare databank openbaar is gemaakt, of voor zover deze niet op een eenvoudige en gemakkelijk toegankelijke wijze beschikbaar is gesteld.

               3.De andere Partij verstrekt uiterlijk 60 dagen na de datum van ontvangst van het desbetreffende verzoek in schriftelijke vorm de informatie waarom is verzocht. Indien bepaalde informatie waarom is verzocht niet kan worden verstrekt, geeft die Partij in haar schriftelijk antwoord een verklaring voor het ontbreken daarvan.

               4.Indien de verzoekende Partij na ontvangst van de informatie waarom zij heeft verzocht nog steeds van oordeel is dat de door de andere Partij verleende of voorgenomen subsidie een aanzienlijk effect op het handelsverkeer of de investeringen tussen de Partijen heeft of kan hebben, kan de verzoekende Partij om overleg in het Gespecialiseerd Handelscomité voor gelijk speelveld voor open en eerlijke mededinging en duurzame ontwikkeling verzoeken. Het verzoek wordt schriftelijk ingediend en de redenen van de verzoekende Partij om om het overleg te verzoeken worden erin toegelicht.

               5.Het Gespecialiseerd Handelscomité voor gelijk speelveld voor open en eerlijke mededinging en duurzame ontwikkeling stelt alles in het werk om een voor beide Partijen aanvaardbare oplossing voor de aangelegenheid te bereiken. Het comité komt binnen 30 dagen na het verzoek om overleg voor het eerst bijeen.

               6.De termijnen voor het in de leden 3 en 5 bedoelde overleg kunnen in onderling overleg tussen de Partijen worden verlengd.

               Artikel 3.9: Onafhankelijke autoriteit of instantie en samenwerking

               1.Elke Partij richt een operationeel onafhankelijke autoriteit of instantie op, of houdt deze in stand, met een passende rol in haar regeling inzake toezicht op subsidies. Die onafhankelijke autoriteit of instantie beschikt bij de uitoefening van haar operationele taken over de nodige waarborgen voor haar onafhankelijkheid en treedt onpartijdig op.

               2.De Partijen moedigen hun respectieve onafhankelijke autoriteiten of instanties aan onderling samen te werken voor aangelegenheden van gemeenschappelijk belang binnen hun respectieve functies, met inbegrip van de toepassing van de artikelen 3.1 [Definities] tot en met 3.7 [Transparantie], voor zover van toepassing, binnen de in hun respectieve rechtskaders vastgestelde grenzen. De Partijen, of hun respectieve onafhankelijke autoriteiten of instanties, kunnen een afzonderlijk kader overeenkomen voor de samenwerking tussen die onafhankelijke instanties.

               Artikel 3.10: Rechterlijke instanties

               1.Elke Partij waarborgt overeenkomstig haar algemene en constitutionele recht en de desbetreffende procedures dat haar rechterlijke instanties bevoegd zijn om:

               a)
                     subsidiebesluiten van een subsidieverlenende autoriteit of, in voorkomend geval, van de onafhankelijke autoriteit of instantie te toetsen voor wat betreft de naleving van de wetgeving van die Partij waarin artikel 3.4 [Beginselen] is omgezet;

               b)
                     alle andere relevante besluiten van de onafhankelijke autoriteit of instantie te toetsen en elke relevante nalatigheid om op te treden te onderzoeken;

               c)
                     met betrekking tot de punten a) en b) doeltreffende rechtsmiddelen op te leggen, met inbegrip van opschorting, verbod of verplichting tot handelen door de subsidieverlenende autoriteit, de toekenning van een schadevergoeding, en de terugvordering van de subsidie van de begunstigde indien en voor zover deze beschikbaar zijn op grond van de respectieve wetgeving op het tijdstip van inwerkingtreding van deze overeenkomst;

               d)
                     kennis te nemen van de vorderingen van belanghebbenden met betrekking tot subsidies waarop dit hoofdstuk van toepassing is, wanneer een belanghebbende krachtens de wetgeving van die Partij bevoegd is een vordering met betrekking tot een subsidie in te stellen.

               2.Elke Partij heeft, in overeenstemming met de algemene wetten en procedures van de andere Partij, het recht om met de toestemming, indien vereist, van de betrokken rechterlijke instantie tussen te komen in de in lid 1 bedoelde gevallen.

               3.Onverminderd de verplichtingen om de in de leden 1 en 2 van dit artikel en artikel 3.11 [Terugvordering] bedoelde bevoegdheden, rechtsmiddelen en rechten om op te treden te handhaven of, waar nodig, te creëren, verplicht niets in dit artikel een Partij om rechten om op te treden, rechtsmiddelen en procedures te creëren of het toepassingsgebied of de gronden van toetsing van besluiten van hun respectieve overheidsinstanties welke krachtens hun wetgeving bestaan op het moment dat deze overeenkomst in werking treedt, uit te breiden.

               Niets in dit artikel verplicht een Partij ertoe het toepassingsgebied of de gronden voor toetsing door haar rechterlijke instanties van handelingen van het parlement van het Verenigd Koninkrijk, van handelingen van het Europees Parlement en van de Raad van de Europese Unie of van handelingen van de Raad van de Europese Unie, welke krachtens hun wetgeving bestaan op het moment dat deze overeenkomst in werking treedt, uit te breiden
                  57
               .

               Artikel 3.11: Terugvordering

               1.Elke Partij beschikt over een doeltreffend mechanisme voor de terugvordering van subsidies overeenkomstig de volgende bepalingen, onverminderd andere rechtsmiddelen die in de wetgeving van die Partij bestaan
                  58
               .

               2.Elke Partij ziet erop toe dat, indien de belanghebbende als omschreven in artikel 3.7, lid 6 [Transparantie], binnen de in lid 3 van dit artikel vastgestelde termijn een besluit tot subsidieverlening bij een rechterlijke instantie heeft aangevochten, terugvordering kan worden gelast indien een rechterlijke instantie van een Partij een materiële onjuiste rechtsopvatting vaststelt, in die zin dat:

               (a)een maatregel die een subsidie vormt door de subsidieverlener niet als subsidie werd behandeld;

               (b)de subsidieverlener de beginselen van artikel 3.4 [Beginselen], zoals omgezet in de wetgeving van die Partij, niet heeft toegepast, of deze beginselen heeft toegepast op een wijze die niet voldoet aan de in de wetgeving van die Partij geldende toetsingsnorm; of

               (c)de subsidieverlener, door te besluiten die subsidie te verlenen, buiten de grenzen van zijn bevoegdheden heeft gehandeld of misbruik heeft gemaakt van die bevoegdheden ten aanzien van de beginselen van artikel 3.4 [Beginselen], zoals omgezet in de wetgeving van die Partij.

               3.Voor de toepassing van dit artikel wordt de vastgestelde termijn als volgt bepaald:

               (a)voor de Unie vangt de termijn aan op de datum waarop de in artikel 3.7, leden 1, 2 en 4, [Transparantie] bedoelde informatie op de officiële website of in de openbare databank beschikbaar is gesteld, en bedraagt de termijn niet minder dan een maand;

               (b)voor het Verenigd Koninkrijk:

               i) de termijn vangt aan op de datum waarop de in artikel 3.7, leden 1 en 2, [Transparantie] bedoelde informatie beschikbaar is gesteld op de officiële website of in de openbare databank;

               ii) de termijn loopt een maand later af, tenzij de belanghebbende vóór die datum in het kader van de in artikel 3.7, lid 5, bedoelde procedure om informatie heeft verzocht;

               iii) zodra de belanghebbende de in artikel 3.7, lid 5, punt b), genoemde informatie heeft ontvangen die toereikend is voor de in dat lid genoemde doeleinden, loopt een nieuwe periode van een maand aan het einde waarvan de vastgestelde termijn afloopt;

               iv) de datum van ontvangst van de in punt iii) bedoelde informatie is de datum waarop de subsidieverlenende autoriteit verklaart dat zij de in artikel 3.7, lid 5, punt b), [Transparantie] genoemde informatie heeft verstrekt die voor die doeleinden toereikend is, ongeacht verdere of verduidelijkende correspondentie na die datum;

               v) de in de punten i) tot en met iii) genoemde termijnen kunnen bij wet worden verlengd.

               4.Voor de toepassing van lid 3, punt b), met betrekking tot regelingen, gaat de vastgestelde termijn in op het tijdstip waarop de punt b) bedoelde informatie is gepubliceerd, niet op het tijdstip waarop de betalingen worden verricht, indien:

               (a)een subsidie schijnbaar wordt toegekend in overeenstemming met de voorwaarden van een regeling;

               (b)de ontwikkelaar van de regeling de informatie die krachtens artikel 3.7, leden 1 en 2, [Transparantie] met betrekking tot de regeling openbaar moet worden gemaakt, openbaar heeft gemaakt; en

               (c)de informatie over de regeling die op grond van punt b) wordt verstrekt, informatie over de subsidie bevat die een belanghebbende in staat stelt te bepalen of hij door de regeling kan wordt getroffen en die ten minste betrekking heeft op het doel van de subsidie, de categorieën begunstigden, de voorwaarden voor het in aanmerking komen voor de subsidie en de grondslag voor de berekening van de subsidie (met inbegrip van eventuele relevante voorwaarden met betrekking tot de subsidieratio’s of -bedragen).

               5.Voor de toepassing van dit artikel is terugvordering van een subsidie niet vereist wanneer een subsidie is verleend op grond van een besluit van het parlement van het Verenigd Koninkrijk, een besluit van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie of een besluit van de Raad van de Europese Unie.

               6.Niets in dit artikel belet een Partij om, overeenkomstig haar wetgeving en naast de in dit artikel genoemde situaties, te voorzien in aanvullende situaties waarin terugvordering een rechtsmiddel is.

               7.De Partijen erkennen dat terugvordering een belangrijk rechtsmiddel is in elk systeem betreffende toezicht op subsidies. Op verzoek van een Partij onderzoeken de Partijen binnen de Partnerschapsraad aanvullende of alternatieve terugvorderingsmechanismen, en wijzigen zij dit artikel dienovereenkomstig. Binnen de Partnerschapsraad kan elke Partij wijzigingen voorstellen om verschillende regelingen voor hun respectieve terugvorderingsmechanismen mogelijk te maken. Een Partij moet een voorstel van de andere Partij te goeder trouw in overweging nemen en ermee instemmen, als deze Partij van oordeel is dat de voorgestelde regelingen een minstens even doeltreffend terugvorderingsmiddel zijn als de bestaande mechanismen van de andere Partij. De Partnerschapsraad kan dan dit artikel dienovereenkomstig wijzigen
                  59
               .

               Artikel 3.12: Corrigerende maatregelen

               1. Een Partij kan de andere Partij schriftelijk verzoeken om informatie en overleg over een subsidie die volgens haar een aanzienlijk negatief effect op het handelsverkeer of de investeringen tussen de Partijen heeft, of indien er een ernstig risico op een dergelijk effect bestaat. De verzoekende Partij moet in dat verzoek alle relevante informatie verstrekken zodat de Partijen een wederzijds aanvaardbare oplossing kunnen vinden, met inbegrip van een beschrijving van de subsidie en de zorgen van de verzoekende Partij met betrekking tot het effect ervan op het handelsverkeer of de investeringen.

               2.Uiterlijk 30 dagen na de datum van indiening van het verzoek stuurt de aangezochte Partij een schriftelijk antwoord met de gevraagde informatie aan de verzoekende Partij, en treden de Partijen in overleg, dat 60 dagen na de datum van indiening van dat verzoek wordt geacht te zijn afgesloten, tenzij de Partijen anders overeenkomen. Dergelijk overleg, en in het bijzonder alle tijdens het overleg door Partijen verstrekte informatie en ingenomen standpunten, is vertrouwelijk en laat de rechten van de Partijen in latere procedures onverlet.

               3.Ten vroegste 60 dagen na de datum van indiening van het in lid 1 bedoelde verzoek kan de verzoekende Partij eenzijdig passende corrigerende maatregelen nemen indien er bewijs is dat een subsidie van de aangezochte Partij een aanzienlijk negatief effect op het handelsverkeer of de investeringen tussen de Partijen heeft, of indien er een ernstig risico op een dergelijk effect bestaat.

               4.Ten vroegste 45 dagen na de datum van indiening van het in lid 1 bedoelde verzoek stelt de verzoekende Partij de aangezochte Partij in kennis van de corrigerende maatregelen die zij overeenkomstig lid 3 voornemens is te nemen. De verzoekende Partij verstrekt alle relevante informatie met betrekking tot de maatregelen die zij voornemens is te nemen zodat de Partijen tot een wederzijds aanvaardbare oplossing kunnen komen. De verzoekende Partij mag die corrigerende maatregelen ten vroegste 15 dagen na de datum van indiening van de kennisgeving van die maatregelen bij de aangezochte Partij nemen.

               5.De beoordeling van een Partij van het bestaan van een ernstig risico op een aanzienlijk negatief effect moet zijn gebaseerd op feiten en niet louter op beweringen, vermoedens of vage mogelijkheden. De verandering in omstandigheden die zou leiden tot een situatie waarin de subsidie een dergelijk aanzienlijk negatief effect zou veroorzaken, moet duidelijk voorspelbaar zijn.

               6.
                     De beoordeling door een Partij van het bestaan van een subsidie of van een aanzienlijk negatief effect van de subsidie op het handelsverkeer of de investeringen tussen de Partijen wordt gebaseerd op betrouwbaar bewijsmateriaal en niet alleen op gissingen of vergezochte mogelijkheden, en heeft betrekking op identificeerbare goederen, dienstverleners of andere marktdeelnemers, ook, indien relevant, in het geval van subsidieregelingen.

               7.
                     De Partnerschapsraad kan een illustratieve lijst bijhouden van wat als een aanzienlijk negatief effect op het handelsverkeer of de investeringen tussen de Partijen in de zin van de leden 1 en 3 kan worden beschouwd. Dit doet geen afbreuk aan het recht van de Partijen om corrigerende maatregelen vast te stellen.

               8.De overeenkomstig lid 3 genomen corrigerende maatregelen worden beperkt tot wat strikt noodzakelijk en evenredig is om het veroorzaakte aanzienlijk negatief effect te verhelpen of het ernstige risico op een dergelijk effect aan te pakken. Voorrang wordt gegeven aan maatregelen die de werking van deze overeenkomst zo weinig mogelijk verstoren.

               9.Binnen vijf dagen na de datum waarop de in lid 3 bedoelde corrigerende maatregelen van kracht worden en zonder voorafgaand overleg overeenkomstig artikel INST.13 [Overleg], kan de Partij waaraan kennis is gegeven, overeenkomstig artikel INST.14, lid 2, [Arbitrageprocedure] verzoeken om de instelling van een scheidsgerecht door middel van een schriftelijk verzoek aan de verzoekende Partij, zodat het scheidsgerecht kan nagaan of:

               (a)een door de verzoekende Partij genomen corrigerende maatregel verenigbaar is met lid 3 of lid 8;

               (b)de verzoekende Partij aan het overleg heeft deelgenomen nadat de aangezochte Partij de gevraagde informatie heeft verstrekt en heeft ingestemd met het houden van dergelijk overleg; of

               (c)er een nalaten was om binnen de in respectievelijk lid 3 of lid 4 bedoelde termijnen een corrigerende maatregel te nemen of mee te delen.

               Dat verzoek heeft geen opschortende werking voor de corrigerende maatregelen. Voorts beoordeelt het scheidsgerecht de toepassing door de Partijen van de artikelen 3.4 [Beginselen] en 3.5 [Verboden subsidies en voorwaardelijke subsidies] niet.

               10.Het naar aanleiding van het in lid 9 bedoelde verzoek ingestelde scheidsgerecht voert zijn procedures in overeenstemming met artikel INST.34B [Bijzondere procedures voor corrigerende maatregelen en evenwichtsherstel] en doet zijn definitieve uitspraak binnen 30 dagen na zijn instelling.

               11.In geval van een veroordeling van de verwerende Partij stelt de verwerende Partij de klagende Partij uiterlijk 30 dagen na de datum van de uitspraak van het scheidsgerecht in kennis van de maatregelen die zij heeft getroffen om die uitspraak na te leven.

               12. Na een veroordeling van de verwerende Partij in de in lid 10 bedoelde procedure kan de klagende Partij het scheidsgerecht verzoeken om binnen 30 dagen na zijn uitspraak de verplichtingen uit hoofde van deze overeenkomst of een aanvullende overeenkomst op te schorten tot een niveau dat niet hoger is dan het niveau dat overeenkomt met de door de toepassing van de corrigerende maatregelen veroorzaakte tenietdoening of uitholling, indien zij van oordeel is dat de niet-overeenstemming van de corrigerende maatregelen met lid 3 of lid 8 aanzienlijk is. In het verzoek wordt overeenkomstig de beginselen van artikel INST.34C [Opschorting van verplichtingen voor de toepassing van artikel LPFS.3.12, lid 12, [Corrigerende maatregelen], artikel FISH.9, lid 5, en artikel FISH.14, lid 6] een niveau van opschorting van verplichtingen voorgesteld. De klagende Partij kan verplichtingen uit hoofde van deze overeenkomst of een aanvullende overeenkomst opschorten overeenkomstig de door het scheidsgerecht vastgestelde niveau van opschorting van verplichtingen. Een dergelijke opschorting wordt niet eerder dan 15 dagen na een dergelijke uitspraak toegepast.

               13.Partijen beroepen zich niet op de WTO-Overeenkomst, noch op enige andere internationale overeenkomst om de wederpartij te beletten overeenkomstig dit artikel maatregelen te nemen, met inbegrip van maatregelen zoals de opschorting van verplichtingen uit hoofde van dit artikel of een aanvullende overeenkomst.

               14.Om te beoordelen of het opleggen of handhaven van corrigerende maatregelen ten aanzien van de invoer van hetzelfde product beperkt is tot wat strikt noodzakelijk of evenredig is voor de toepassing van dit artikel:

               a)
                     houdt een Partij rekening met de compenserende maatregelen die overeenkomstig titel IV [Handel in goederen], artikel 17, lid 3, [Handelsmaatregelen] worden toegepast of gehandhaafd; en

               b)
                     kan een Partij rekening houden met de antidumpingmaatregelen die overeenkomstig titel IV [Handel in goederen], artikel 17, lid 3, [Handelsmaatregelen] worden toegepast of gehandhaafd.

               15.Een Partij past niet tegelijkertijd een corrigerende maatregel uit hoofde van dit artikel en een evenwichtsherstellende maatregel uit hoofde van artikel 9.4 [Evenwichtsherstel] toe om het effect op het handelsverkeer of de investeringen dat rechtstreeks door dezelfde subsidie wordt veroorzaakt, te verhelpen.

               16.Indien de Partij waartegen corrigerende maatregelen zijn genomen, geen verzoek uit hoofde van lid 9 van dit artikel binnen de in dat lid vastgestelde termijn indient, kan die Partij de in artikel INST.14 [Arbitrageprocedure] bedoelde arbitrageprocedure inleiden om een corrigerende maatregel aan te vechten op de in lid 9 van dit artikel genoemde gronden, zonder voorafgaand overleg overeenkomstig artikel INST.13 [Overleg]. Een scheidsgerecht behandelt de kwestie voor de toepassing van artikel INST.19 [spoedprocedure] als een spoedeisend geval.

               17.Voor de toepassing van de leden 9 en 16 houdt het scheidsgerecht bij de beoordeling of een corrigerende maatregel strikt noodzakelijk of evenredig is, terdege rekening met de beginselen van de leden 5 en 6, alsmede met de leden 13, 14 en 15.

               Artikel 3.13: Geschillenbeslechting

               1.Behoudens de leden 2 en 3 is deel zes [Geschillenbeslechting en horizontale bepalingen], titel I [Geschillenbeslechting], van toepassing op geschillen tussen de Partijen betreffende de interpretatie en toepassing van dit hoofdstuk, met uitzondering van de artikelen 3.9 [Onafhankelijke autoriteit of instantie en samenwerking] en 3.10 [Rechterlijke instanties].

               2.Een scheidsgerecht heeft geen bevoegdheid betreffende:

               (a)een individuele subsidie, met inbegrip van de vraag of een dergelijke subsidie in overeenstemming is met de beginselen van artikel 3.4 [Beginselen], lid 1, behalve met betrekking tot de voorwaarden van artikel 3.5, lid 2, [Onbeperkte overheidsgaranties], leden 3 tot en met 5 [Redding en herstructurering], leden 8 tot en met 11 [Uitvoersubsidies] en lid 12 [Subsidies afhankelijk van het gebruik van binnenlandse producten]; en

               (b)of het in artikel 3.11 [Terugvordering] bedoelde terugvorderingsmechanisme in een individueel geval correct is toegepast.

               3.Deel zes [Geschillenbeslechting en horizontale bepalingen], titel I [Geschillenbeslechting], is van toepassing op artikel 3.12 [Corrigerende maatregelen] overeenkomstig dat artikel en artikel INST.34B [Bijzondere procedures voor corrigerende maatregelen en evenwichtsherstel].

               Hoofdstuk vier: Overheidsondernemingen, ondernemingen waaraan bijzondere rechten of voorrechten zijn toegekend en aangewezen monopolies

               Artikel 4.1: Definities

               1.Voor de toepassing van dit hoofdstuk zijn de volgende definities van toepassing:

               (a)“Regeling”: de Regeling inzake door de overheid gesteunde exportkredieten, die is ontwikkeld in het kader van de OESO, of een opvolger daarvan, ongeacht of die is ontwikkeld in het kader van de OESO, die is aanvaard door ten minste 12 oorspronkelijke leden van de WTO die op 1 januari 1979 deelnamen aan de Regeling;

               (b) “commerciële activiteiten”: activiteiten die resulteren in de productie van goederen of de verlening van diensten die op de relevante markt zullen worden verkocht in hoeveelheden en tegen prijzen die door een onderneming op basis van de omstandigheden van vraag en aanbod worden bepaald, en die met een winstoogmerk worden verricht; activiteiten van een onderneming die actief is op non-profitbasis dan wel op basis van het principe van kostendekking zijn geen activiteiten met een winstoogmerk;

               (c)“commerciële overwegingen”: overwegingen inzake prijs, kwaliteit, beschikbaarheid, verhandelbaarheid, vervoer en andere voorwaarden van aankoop of verkoop, of andere factoren waarmee normaal rekening zou worden gehouden bij de commerciële beslissingen van een particuliere onderneming die in de desbetreffende sector of industrie handelt volgens de beginselen van de markteconomie;

               (d)“onder de overeenkomst vallende entiteit”:

               (I)een aangewezen monopolie;

               (II)een onderneming waaraan bijzondere rechten of voorrechten zijn toegekend, of

               (III)een overheidsonderneming;

               (e)“aangewezen monopolie”: een entiteit, met inbegrip van een consortium of een overheidsorgaan, die op de relevante markt op het grondgebied van een Partij is aangewezen als enige aanbieder of enige koper van een goed of dienst; een entiteit waaraan exclusieve intellectuele-eigendomsrechten zijn verleend, valt echter niet onder dit begrip om de enkele reden dat haar dergelijke rechten zijn verleend; in dit verband wordt onder “aanwijzen” verstaan een monopolie instellen of toestaan, of de werkingssfeer van een monopolie uitbreiden teneinde een nieuw goed of een nieuwe dienst daaronder te laten vallen;

               (f)“onderneming”: onderneming als gedefinieerd in artikel SERVIN.1.2 [Definities], punt g.

               (g)“onderneming waaraan bijzondere rechten of voorrechten zijn toegekend”: een publieke of particuliere onderneming waaraan een Partij in rechte of in feite bijzondere rechten of voorrechten heeft toegekend;

               (h)“dienst die wordt verleend in het kader van de uitoefening van overheidsgezag”: een dienst die wordt verleend in het kader van de uitoefening van overheidsgezag zoals gedefinieerd in de GATS;

               (i)“bijzondere rechten of voorrechten”: rechten of voorrechten waarmee een Partij ondernemingen aanwijst die een goed mogen leveren of een dienst mogen verlenen, of het aantal van dergelijke ondernemingen tot twee of meer beperkt, anders dan op objectieve, evenredige en niet-discriminatoire criteria, en daardoor de mogelijkheid van andere ondernemingen om in hetzelfde geografische gebied of op dezelfde productmarkt onder in wezen gelijkwaardige omstandigheden hetzelfde goed te leveren of dezelfde dienst te verlenen, ernstig beperkt;

               (j)“overheidsonderneming”: een onderneming met betrekking tot welke een Partij:

               (I)rechtstreeks meer dan 50 procent van het aandelenkapitaal in handen heeft;

               (II)rechtstreeks of onrechtstreeks de uitoefening van meer dan 50 procent van de stemrechten controleert;

               (III)bevoegd is om de meerderheid van de leden van de raad van bestuur of een gelijkwaardig bestuursorgaan te benoemen, of

               (IV)bevoegd is om zeggenschap uit te oefenen. Voor de vaststelling van de zeggenschap wordt per geval rekening gehouden met alle relevante juridische en feitelijke elementen.

               Artikel 4.2: Toepassingsgebied

               1.Dit hoofdstuk is van toepassing op onder de overeenkomst vallende entiteiten, op alle overheidsniveaus, die commerciële activiteiten uitoefenen. Indien een onder de overeenkomst vallende entiteit zowel commerciële activiteiten als niet-commerciële activiteiten uitoefent, vallen uitsluitend de commerciële activiteiten onder dit hoofdstuk.

               2.Dit hoofdstuk is niet van toepassing op:

               (a)onder de overeenkomst vallende entiteiten die handelen als aanbestedende entiteiten als gedefinieerd in de bijlagen 1 tot en met 3 van elke Partij bij aanhangsel I van de GPA en in punt 1 van de respectieve onderafdelingen van elke Partij in titel X [Overheidsopdrachten], bijlage PPROC-1 [Overheidsopdrachten], afdeling B2, en die onder deze overeenkomst vallende aanbestedingen als gedefinieerd in titel X [Overheidsopdrachten], artikel PPROC.2 [Opname van een aantal bepalingen van de GPA en onder deze overeenkomst vallende aanbestedingen], lid 2, plaatsen;

               (b)diensten die worden verleend in het kader van de uitoefening van overheidsgezag.

               3.Dit hoofdstuk is niet van toepassing op een onder de overeenkomst vallende entiteit, wanneer in een van de drie voorgaande opeenvolgende belastingjaren de jaarlijkse inkomsten uit de commerciële activiteiten van de betrokken onderneming of het betrokken monopolie minder dan 100 miljoen bijzondere trekkingsrechten bedroegen.

               4.Artikel 4.5 [Niet-discriminerende behandeling en commerciële overwegingen] is niet van toepassing op de verlening van financiële diensten door een onder de overeenkomst vallende entiteit in opdracht van de overheid, indien die verlening van financiële diensten:

               (a)de uitvoer of invoer ondersteunt, mits die diensten:

               I.niet beogen commerciële financiering te vervangen, of

               II.worden aangeboden tegen voorwaarden die niet gunstiger zijn dan die welke voor vergelijkbare financiële diensten kunnen worden verkregen op de commerciële markt, of

               (b)particuliere investeringen buiten het grondgebied van de Partij ondersteunt, mits die diensten:

               I.niet beogen commerciële financiering te vervangen, of

               II.worden aangeboden tegen voorwaarden die niet gunstiger zijn dan die welke voor vergelijkbare financiële diensten kunnen worden verkregen op de commerciële markt, of

               (c)wordt aangeboden tegen voorwaarden die stroken met de Regeling, wanneer de verlening van die financiële diensten valt binnen het toepassingsgebied van de Regeling.

               5.Onverminderd lid 3 van dit artikel, is artikel 4.5 [Niet-discriminerende behandeling en commerciële overwegingen] niet van toepassing op de volgende sectoren: audiovisuele diensten, nationale cabotage in het zeevervoer
                  60
                en binnenvaart als bedoeld in artikel SERVIN 1.1 [Doelstelling en toepassingsgebied], lid 5.

               6.Artikel 4.5 [Niet-discriminerende behandeling en commerciële overwegingen] is niet van toepassing voor zover een onder de overeenkomst vallende entiteit of een Partij goederen of diensten aankoopt of verkoopt op grond van:

               (a)eventuele bestaande niet-conforme maatregelen die de Partij handhaaft, verlengt, hernieuwt of wijzigt overeenkomstig [artikel SERVIN 2.7 [Niet-conforme maatregelen en uitzonderingen], lid 1, of artikel SERVIN.3.6 [Niet-conforme maatregelen], lid 1], zoals opgenomen in haar lijsten in de bijlagen SERVIN-1 en SERVIN-2, naargelang het geval], of

               (b)eventuele niet-conforme maatregelen die de Partij met betrekking tot sectoren, subsectoren of activiteiten vaststelt of handhaaft overeenkomstig [artikel SERVIN 2.7 [Niet-conforme maatregelen en uitzonderingen], lid 2, of artikel SERVIN.3.6 [Niet-conforme maatregelen], lid 2], zoals opgenomen in haar lijsten in de bijlagen SERVIN-1 en SERVIN-2], naargelang het geval.

               Artikel 4.3: Verhouding tot WTO-Overeenkomst

               De Partijen bevestigen hun rechten en verplichtingen op grond van artikel XVII, leden 1 tot en met 3, van de GATT 1994, het Memorandum van Overeenstemming betreffende de interpretatie van artikel XVII van de GATT 1994, en artikel VIII, leden 1, 2 en 5, van de GATS.

               Artikel 4.4: Algemene bepalingen

               1.Onverminderd de rechten en verplichtingen van elke Partij uit hoofde van dit hoofdstuk, beletten de bepalingen van dit hoofdstuk een Partij niet een onder de overeenkomst vallende entiteit op te richten of in stand te houden.

               2.Geen van de Partijen mag een onder de overeenkomst vallende entiteit verplichten of aansporen te handelen op een wijze die niet strookt met dit hoofdstuk.

               Artikel 4.5: Niet-discriminerende behandeling en commerciële overwegingen

               1.Elke Partij zorgt ervoor dat haar onder de overeenkomst vallende entiteiten, wanneer zij commerciële activiteiten verrichten:

               (a)handelen overeenkomstig commerciële overwegingen bij het aankopen of verkopen van goederen of diensten, behalve wanneer zij moeten voldoen aan voorwaarden van hun openbare-dienstopdracht die niet in strijd zijn met het bepaalde in de punten b) of c);

               (b)bij het aankopen van goederen of diensten:

               I.aan goederen of diensten die door een onderneming van de andere Partij worden aangeboden, een niet minder gunstige behandeling toekennen dan aan soortgelijke goederen of diensten die door ondernemingen van de Partij worden aangeboden, en

               II.aan goederen of diensten die door een onder de overeenkomst vallende entiteit op het grondgebied van de Partij worden aangeboden, een niet minder gunstige behandeling toekennen dan aan soortgelijke goederen of diensten die door ondernemingen van de Partij op de desbetreffende markt op het grondgebied van de Partij worden aangeboden, en

               (c)bij het verkopen van goederen of diensten:

               I.aan een onderneming van de andere Partij een niet minder gunstige behandeling toekennen dan aan ondernemingen van de Partij, en

               II.aan een onder de overeenkomst vallende entiteit op het grondgebied van de Partij een niet minder gunstige behandeling toekennen dan aan ondernemingen van de Partij op de desbetreffende markt op het grondgebied van de Partij
                  61
               .

               2.Het bepaalde in lid 1, punten b) en c), sluit niet uit dat een onder de overeenkomst vallende entiteit:

               (a)goederen of diensten aankoopt of aanbiedt op verschillende voorwaarden, ook wat betreft prijs, mits die verschillende voorwaarden berusten op commerciële overwegingen, of

               (b)weigert goederen of diensten aan te kopen of aan te bieden, mits die weigering berust op commerciële overwegingen.

               Artikel 4.6: Regelgevingskader

               1.Elke Partij eerbiedigt de relevante internationale normen, waaronder de richtsnoeren van de OESO betreffende corporate governance in overheidsondernemingen, en maakt daar optimaal gebruik van.

               2.Elke Partij zorgt ervoor dat elk regelgevend orgaan en elk ander orgaan met een regelgevende functie dat zij opricht of in stand houdt:

               (a)onafhankelijk is van en geen verantwoording verschuldigd is aan enige onderneming die door dat orgaan wordt gereglementeerd, en

               (b)in soortgelijke omstandigheden onpartijdig optreedt jegens alle ondernemingen die door dat orgaan worden gereglementeerd, met inbegrip van de onder de overeenkomst vallende entiteiten; de onpartijdige uitoefening door het orgaan van zijn regelgevende werkzaamheden wordt beoordeeld aan de hand van het algemene operationele patroon of de algemene praktijk van dat orgaan.

               Voor de sectoren waarvoor de Partijen in deze overeenkomst specifieke verplichtingen in verband met een dergelijk orgaan zijn overeengekomen, hebben de desbetreffende bepalingen van deze overeenkomst voorrang.

               3.Elke Partij past haar wet- en regelgeving op samenhangende en niet-discriminerende wijze toe op onder de overeenkomst vallende entiteiten.

               Artikel 4.7: Uitwisseling van informatie

               1.Een Partij die redenen heeft om aan te nemen dat haar belangen op grond van dit hoofdstuk worden aangetast door de commerciële activiteiten van een entiteit van de andere Partij, kan de andere Partij schriftelijk verzoeken overeenkomstig lid 2 informatie te verstrekken over de commerciële activiteiten van die entiteit met betrekking tot de uitvoering van de bepalingen van dit hoofdstuk.

               2.Mits in het in lid 1 bedoelde verzoek wordt toegelicht hoe de activiteiten van de entiteit de belangen van de verzoekende Partij op grond van dit hoofdstuk kunnen aantasten en wordt aangegeven welke van de volgende categorieën informatie moet of moeten worden verstrekt, verstrekt de aangezochte Partij de informatie waarom wordt verzocht:

               (a)de eigendomsstructuur en de stemverhoudingen van de entiteit, met vermelding van het cumulatieve percentage aandelen in de entiteit en het percentage stemrechten in de entiteit dat de aangezochte Partij en haar onder de overeenkomst vallende entiteiten cumulatief in handen hebben;

               (b)een beschrijving van de eventuele bijzondere aandelen of bijzondere stemrechten of andere rechten waarover de aangezochte Partij en haar onder de overeenkomst vallende entiteiten beschikken, voor zover die rechten verschillen van de rechten die verbonden zijn aan de algemene gewone aandelen van de entiteit;

               (c)een beschrijving van de organisatiestructuur van de entiteit en de samenstelling van haar raad van bestuur of van een ander gelijkwaardig orgaan;

               (d)een beschrijving van de overheidsdiensten of -instanties die belast zijn met de reglementering van of het toezicht op de entiteit, een beschrijving van de rapportagevereisten die haar door die overheidsdiensten of -instanties worden opgelegd, en de rechten en praktijken van die overheidsdiensten of -instanties met betrekking tot de benoeming, het ontslag of de bezoldiging van het leidinggevend personeel en de leden van de raad van bestuur of een ander gelijkwaardig orgaan;

               (e)de jaarlijkse inkomsten en de totale activa van de entiteit gedurende de meest recente periode van drie jaar waarvoor informatie beschikbaar is;

               (f)eventuele vrijstellingen, immuniteiten en daarmee samenhangende maatregelen waarvoor de entiteit op grond van de wet- en regelgeving van de aangezochte Partij in aanmerking komt;

               (g)alle aanvullende informatie over de entiteit die openbaar beschikbaar is, met inbegrip van de jaarlijkse financiële verslagen en audits door derden.

               3.De leden 1 en 2 verplichten een Partij niet tot het verstrekken van vertrouwelijke informatie waarvan de bekendmaking onverenigbaar zou zijn met haar wet- en regelgeving, de rechtshandhaving zou belemmeren of anderszins in strijd zou zijn met het openbaar belang, of schadelijk zou zijn voor de rechtmatige commerciële belangen van bepaalde ondernemingen.

               4.Wanneer de informatie waarom wordt verzocht niet beschikbaar is, deelt de aangezochte Partij de verzoekende Partij schriftelijk de redenen mee waarom die informatie niet beschikbaar is.

               Hoofdstuk vijf: Belastingen

               Artikel 5.1: Goed bestuur

               De Partijen erkennen de beginselen van goed bestuur op fiscaal gebied, in het bijzonder de mondiale normen inzake fiscale transparantie, uitwisseling van informatie en eerlijke belastingconcurrentie, en verbinden zich tot de toepassing daarvan. De Partijen spreken opnieuw hun steun uit voor het OESO-actieplan inzake grondslaguitholling en winstverschuiving (BEPS), en bevestigen hun verbintenis om de OESO-minimumnormen inzake grondslaguitholling en winstverschuiving toe te passen. De Partijen zullen goed bestuur in belastingzaken bevorderen, de internationale samenwerking op fiscaal gebied versterken en het innen van belastinginkomsten vergemakkelijken.

               Artikel 5.2: Belastingnormen

               1.Een Partij mag het beschermingsniveau waarin haar wetgeving aan het eind van de overgangsperiode voorziet, niet afzwakken of verlagen tot onder het niveau waarin wordt voorzien door de normen en regels die aan het eind van de overgangsperiode in het kader van de OESO zijn overeengekomen, met betrekking tot:

               (a)de uitwisseling van inlichtingen — op verzoek, spontaan of automatisch — met betrekking tot financiële rekeningen, grensoverschrijdende fiscale rulings, landenverslagen tussen belastingdiensten, en mogelijke grensoverschrijdende fiscale planningconstructies;

               (b)regels inzake renteaftrekbeperking, gecontroleerde buitenlandse vennootschappen en het aanpakken van hybridemismatches.

               2.Een Partij mag het beschermingsniveau waarin haar wetgeving aan het eind van de overgangsperiode voorziet met betrekking tot openbare verslaglegging per land door kredietinstellingen en beleggingsondernemingen, anders dan kleine en niet-verweven beleggingsondernemingen, niet afzwakken of verlagen.

               Artikel 5.3: Geschillenbeslechting

               De bepalingen van dit hoofdstuk komen niet in aanmerking voor geschillenbeslechting uit hoofde van deel zes [Geschillenbeslechting en horizontale bepalingen], titel I [Geschillenbeslechting].

               Hoofdstuk zes: Arbeids- en sociale normen

               Artikel 6.1: Definitie

               1.Voor de toepassing van dit hoofdstuk wordt onder “niveaus van arbeids- en sociale bescherming” verstaan de niveaus van bescherming waarin in het algemeen wordt voorzien in de wetgeving en de normen
                  62
                van een Partij op elk van de volgende gebieden:

               (a)fundamentele rechten op het werk;

               (b)normen voor gezondheid en veiligheid op het werk;

               (c)billijke arbeidsvoorwaarden en arbeidsnormen;

               (d)recht op voorlichting en raadpleging op ondernemingsniveau, of

               (e)herstructurering van ondernemingen.

               2.Voor de Unie wordt onder “niveaus van arbeids- en sociale bescherming” verstaan de niveaus van arbeids- en sociale bescherming die van toepassing zijn op en in alle lidstaten en die zij gemeen hebben.

               Artikel 6.2: Non-regressie ten opzichte van niveaus van bescherming

               1.De Partijen bevestigen het recht van elke Partij om haar beleid en prioriteiten op de door dit hoofdstuk bestreken gebieden vast te stellen, de niveaus van arbeids- en sociale bescherming te bepalen die zij passend acht en haar wetgeving en beleid vast te stellen of te wijzigen op een wijze die in overeenstemming is met de internationale verbintenissen van elke Partij, ook met die uit hoofde van dit hoofdstuk.

               2.Een Partij mag haar niveaus van arbeids- en sociale bescherming niet afzwakken of verlagen tot onder de niveaus die aan het eind van de overgangsperiode gelden, op een wijze die van invloed is op de handel of de investeringen tussen de Partijen, onder meer doordat zij haar wetgeving en normen niet doeltreffend handhaaft.

               3.De Partijen erkennen dat elke Partij het recht behoudt om in redelijkheid haar discretionaire bevoegdheid uit te oefenen en te goeder trouw besluiten te nemen met betrekking tot de toewijzing van middelen voor de handhaving van de arbeidswetgeving met betrekking tot andere arbeidswetgeving waarvoor een hogere prioriteit wordt geacht te zijn vastgesteld, op voorwaarde dat de uitoefening van die discretionaire bevoegdheid en die besluiten niet in strijd zijn met haar verplichtingen uit hoofde van dit hoofdstuk.

               4.De Partijen blijven streven naar verhoging van hun respectieve niveaus van arbeids- en sociale bescherming als bedoeld in dit hoofdstuk.

               Artikel 6.3: Handhaving

               Met het oog op de handhaving als bedoeld in [artikel 6.2 [Non-regressie ten opzichte van niveaus van bescherming] zorgt elke Partij voor een systeem, of handhaaft elke Partij een systeem, voor de doeltreffende interne handhaving, en met name een doeltreffend systeem van arbeidsinspecties in overeenstemming met haar internationale verplichtingen op het gebied van arbeidsomstandigheden en de bescherming van werknemers; zorgt elke Partij ervoor dat er voor overheidsinstanties en particulieren met procesbevoegdheid administratieve en gerechtelijke procedures openstaan om tijdig te kunnen opkomen tegen schendingen van de arbeidswetgeving en sociale normen, en voorziet elke Partij in passende en doeltreffende rechtsmiddelen, met inbegrip van een voorlopige voorziening, alsmede in evenredige en afschrikkende sancties. In het kader van de interne toepassing en handhaving van artikel 6.2 [Non-regressie ten opzichte van niveaus van bescherming] eerbiedigt elke Partij in overeenstemming met de toepasselijke wetgeving en praktijk de rol en de autonomie van de sociale partners op nationaal niveau.

               Artikel 6.4: Geschillenbeslechting

               1.De Partijen stellen door middel van dialoog, overleg, uitwisseling van informatie en samenwerking alles in het werk om eventuele onenigheid over de toepassing van dit hoofdstuk op te lossen.

               2.In afwijking van deel zes [Geschillenbeslechting en horizontale bepalingen], titel I [Geschillenbeslechting], maken Partijen in geval van een onderling geschil over de toepassing van dit hoofdstuk uitsluitend gebruik van de in het kader van artikel 9.1 [Overleg], artikel 9.2 [Deskundigenpanel] en artikel 9.3 [Deskundigenpanel voor gebieden van non-regressie] van deze titel ingestelde procedures.

               Hoofdstuk zeven: Milieu en klimaat

               Artikel 7.1: Definities

               1.Voor de toepassing van dit hoofdstuk wordt onder “niveaus van milieubescherming” verstaan de niveaus van bescherming waarin in het algemeen wordt voorzien in de wetgeving van een Partij en die gericht zijn op de bescherming van het milieu, met inbegrip van de preventie van gevaar voor het leven of de gezondheid van de mens uit hoofde van milieueffecten, onder meer op elk van de volgende gebieden:

               (a)industriële emissies;

               (b)emissies in de lucht en luchtkwaliteit;

               (c)behoud van de natuur en de biodiversiteit;

               (d)afvalbeheer;

               (e)bescherming en behoud van het aquatische milieu;

               (f)bescherming en behoud van het mariene milieu;

               (g)preventie, reductie en eliminatie van de risico’s voor de gezondheid van de mens of voor het milieu als gevolg van de productie, het gebruik, het vrijkomen of de verwijdering van chemische stoffen, of

               (h)beheer van de gevolgen voor het milieu van de landbouw- of voedselproductie, met name door het gebruik van antibiotica en decontaminatiemiddelen.

               2.Voor de Unie wordt onder “niveaus van milieubescherming” verstaan de niveaus van milieubescherming die van toepassing zijn op en in alle lidstaten en die zij gemeen hebben.

               3.Voor de toepassing van dit hoofdstuk wordt onder “niveau van klimaatbescherming” verstaan het niveau van bescherming met betrekking tot de emissies en de verwijdering van broeikasgassen en de uitfasering van ozonafbrekende stoffen. Met betrekking tot broeikasgassen wordt hieronder verstaan:

               (a)voor de Unie: het streefcijfer van 40 % voor de economie in haar geheel voor 2030, met inbegrip van het systeem van koolstofbeprijzing van de Unie ;

               (b)voor het Verenigd Koninkrijk: het aandeel van de economie van het Verenigd Koninkrijk in haar geheel in dit streefcijfer voor 2030,
                  met inbegrip van het systeem van koolstofbeprijzing van het Verenigd Koninkrijk.

               Artikel 7.2: Non-regressie ten opzichte van niveaus van bescherming

               1.De Partijen bevestigen het recht van elke Partij om haar beleid en prioriteiten op de door dit hoofdstuk bestreken gebieden vast te stellen, de niveaus van milieubescherming en het niveau van klimaatbescherming te bepalen die zij passend acht en haar wetgeving en beleid vast te stellen of te wijzigen op een wijze die in overeenstemming is met de internationale verbintenissen van elke Partij, ook met die uit hoofde van dit hoofdstuk.

               2.Een Partij mag haar niveaus van milieubescherming of haar niveau van klimaatbescherming niet afzwakken of verlagen tot onder de niveaus die aan het eind van de overgangsperiode gelden, op een wijze die van invloed is op de handel of de investeringen tussen de Partijen, onder meer doordat zij haar milieuwetgeving of niveau van klimaatbescherming niet doeltreffend handhaaft.

               3.De Partijen erkennen dat elke Partij het recht behoudt om in redelijkheid haar discretionaire bevoegdheid uit te oefenen en te goeder trouw besluiten te nemen met betrekking tot de toewijzing van middelen voor de handhaving van de milieuwetgeving met betrekking tot andere milieuwetgeving en ander klimaatbeleid waarvoor hogere prioriteiten worden geacht te zijn vastgesteld, op voorwaarde dat de uitoefening van die discretionaire bevoegdheid en die besluiten niet in strijd zijn met haar verplichtingen uit hoofde van dit hoofdstuk.

               4.Voor de toepassing van dit hoofdstuk geldt dat, voor zover de milieuwetgeving van een Partij voorziet in streefcijfers op de in artikel 7.1 [Definities] vermelde gebieden, deze streefcijfers worden opgenomen in de niveaus van milieubescherming van een Partij aan het einde van de overgangsperiode. Deze streefcijfers omvatten ook die streefcijfers waarvan de verwezenlijking is voorzien voor een na het eind van de overgangsperiode gelegen tijdstip. Dit lid is eveneens van toepassing op ozonafbrekende stoffen.

               5.De Partijen blijven streven naar verhoging van hun respectieve niveaus van milieubescherming of hun respectieve niveau van klimaatbescherming als bedoeld in dit hoofdstuk.

               Artikel 7.3: Koolstofbeprijzing

               1.Elke Partij zorgt met ingang van 1 januari 2021 voor een doeltreffend systeem van koolstofbeprijzing.

               2.Elk systeem bestrijkt de broeikasgasemissies van de elektriciteitsopwekking, de warmteopwekking, de industrie en de luchtvaart.

               3.Door de doeltreffendheid van de respectieve koolstofbeprijzingssystemen van de Partijen wordt het beschermingsniveau waarin artikel 7.2 [Non-regressie ten opzichte van niveaus van bescherming] voorziet, in stand gehouden.

               4.In afwijking van lid 2 wordt de luchtvaart uiterlijk binnen twee jaar in het systeem opgenomen indien dit nog niet is gebeurd. Het toepassingsgebied van het koolstofbeprijzingssysteem van de Unie omvat de vluchten die vanuit de Europese Economische Ruimte naar het Verenigd Koninkrijk vertrekken.

               5.Elke Partij handhaaft haar systeem van koolstofbeprijzing voor zover dit voor elke Partij een doeltreffend instrument in de strijd tegen klimaatverandering is en houdt in elk geval het beschermingsniveau waarin artikel 7.2 [Non-regressie ten opzichte van niveaus van bescherming] voorziet, in stand.

               6.De Partijen werken samen op het gebied van koolstofbeprijzing. Zij nemen serieus in overweging hun respectieve koolstofbeprijzingssystemen op zodanige wijze te koppelen dat de integriteit van deze systemen in stand wordt gehouden en wordt voorzien in de mogelijkheid de doeltreffendheid ervan te vergroten.

               Artikel 7.4: Milieu- en klimaatbeginselen

               1.Rekening houdend met het feit dat de Unie en het Verenigd Koninkrijk, wat grensoverschrijdende verontreiniging betreft, een gemeenschappelijke biosfeer hebben, verbindt elke Partij zich ertoe de internationaal erkende milieubeginselen die zij heeft onderschreven, zoals in de Verklaring van Rio de Janeiro inzake milieu en ontwikkeling, aangenomen te Rio de Janeiro op 14 juni 1992 (“de Verklaring van Rio de Janeiro inzake milieu en ontwikkeling van 1992”) en in multilaterale milieuovereenkomsten, waaronder het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering, gedaan te New York op 9 mei 1992 (“het UNFCCC”) en het Verdrag inzake biologische diversiteit, gedaan te Rio de Janeiro op 5 juni 1992 (“het Verdrag inzake biologische diversiteit”), in acht te nemen, met name:

               (a)het beginsel dat milieubescherming moet worden geïntegreerd in de beleidsvorming, onder meer door middel van effectbeoordelingen;

               (b)het beginsel van preventief handelen ter voorkoming van milieuschade;

               (c)de in artikel 1.2 [Recht om regelgeving vast te stellen, voorzorgsbenadering en wetenschappelijke en technische informatie], lid 2, bedoelde voorzorgsbenadering;

               (d)het beginsel dat milieuaantastingen bij voorrang aan de bron dienen te worden bestreden, en

               (e)het beginsel “de vervuiler betaalt”.

               2.De Partijen bevestigen hun respectieve verbintenissen in verband met procedures voor de evaluatie van de waarschijnlijke effecten van een voorgestelde activiteit op het milieu; wanneer specifieke projecten, plannen en programma’s significante milieueffecten, met inbegrip van gezondheidseffecten, kunnen hebben, omdat dit in voorkomend geval ook een milieueffectbeoordeling of een strategische milieubeoordeling.

               3.Deze procedures omvatten, in voorkomend geval en in overeenstemming met de wettelijke voorschriften van een Partij, de bepaling van de reikwijdte van een milieurapport en de opstelling ervan, openbare inspraak en openbare raadpleging alsmede de inaanmerkingneming van het milieurapport en de resultaten van openbare inspraak in en openbare raadpleging bij het project waarvoor toestemming is verleend of het plan of het programma dat is goedgekeurd.

               Artikel 7.5: Handhaving

               1.Met het oog op de handhaving als bedoeld in artikel 7.2 [Non-regressie ten opzichte van niveaus van bescherming] zorgt elke Partij er in overeenstemming met haar wettelijke voorschriften voor dat:

               (a)de nationale autoriteiten die bevoegd zijn voor de handhaving van de desbetreffende wetgeving inzake milieu en klimaat naar behoren rekening houden met vermeende schendingen van die wetgeving die onder hun aandacht worden gebracht; die autoriteiten beschikken over passende en doeltreffende middelen, met inbegrip van, indien van toepassing, het dwangmiddel tot rechtsherstel alsmede evenredige en afschrikkende sancties, en

               (b)er voor natuurlijke en rechtspersonen met een voldoende belang nationale administratieve of gerechtelijke procedures openstaan om op te komen tegen schendingen van die wetgeving en een daadwerkelijke voorziening in rechte te verkrijgen, waaronder het dwangmiddel tot rechtsherstel, alsmede dat de procedures niet buitensporig kostbaar zijn en op billijke, evenwichtige en transparante wijze worden gevoerd.

               Artikel 7.6: Samenwerking op het gebied van toezicht en handhaving

               De Partijen zorgen ervoor dat de Europese Commissie en de toezichthoudende organen van het Verenigd Koninkrijk regelmatig bijeenkomen en samenwerken bij het doeltreffende toezicht op en de doeltreffende handhaving van de wetgeving inzake milieu en klimaat als bedoeld in artikel 7.2 [Non-regressie ten opzichte van niveaus van bescherming].

               Artikel 7.7: Geschillenbeslechting

               1.De Partijen stellen door middel van dialoog, overleg, uitwisseling van informatie en samenwerking alles in het werk om eventuele onenigheid over de toepassing van dit hoofdstuk op te lossen.

               2.In afwijking van deel zes [Geschillenbeslechting en horizontale bepalingen], titel I, maken Partijen in geval van een onderling geschil over de toepassing van dit hoofdstuk uitsluitend gebruik van de in het kader van artikel 9.1 [Overleg], artikel 9.2 [Deskundigenpanel] en artikel 9.3 [Deskundigenpanel voor gebieden van non-regressie] van deze titel ingestelde procedures.

               Hoofdstuk acht: Andere instrumenten voor handel en duurzame ontwikkeling

               Artikel 8.1: Context en doelstellingen

               1.De Partijen herinneren aan de Agenda 21 en de Verklaring van Rio de Janeiro inzake milieu en ontwikkeling van 1992, het Uitvoeringsplan van Johannesburg van de wereldtop over duurzame ontwikkeling van 2002, de Verklaring van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) over sociale gerechtigheid voor een eerlijke mondialisering, aangenomen tijdens de 97e vergadering van de Internationale Arbeidsconferentie te Genève op 10 juni 2008 (“de Verklaring van de IAO over sociale gerechtigheid voor een eerlijke mondialisering van 2008”), het slotdocument van de VN-Conferentie over duurzame ontwikkeling van 2012 met de titel “The Future We Want”, bekrachtigd in Resolutie 66/288 van de Algemene Vergadering van de VN van 27 juli 2012, en de VN-Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, aangenomen bij Resolutie 70/1 van de Algemene Vergadering van de VN van 25 september 2015 alsmede de daarin geformuleerde doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling.

               2.Gelet op lid 1 heeft dit hoofdstuk tot doel de integratie van de duurzame ontwikkeling, met name van de arbeids- en milieudimensie ervan, in de handels- en investeringsbetrekkingen van de Partijen te bevorderen en in dit opzicht de verbintenissen van de Partijen uit hoofde van hoofdstuk 6 [Arbeids- en sociale normen] en hoofdstuk 7 [Milieu en klimaat] aan te vullen.

               Artikel 8.2: Transparantie

               1.De Partijen benadrukken het belang van transparantie als noodzakelijk element om openbare inspraak te bevorderen alsmede van openbaarmaking van informatie in het kader van dit hoofdstuk. Overeenkomstig haar wet- en regelgeving, de bepalingen van dit hoofdstuk, van hoofdstuk IX [Transparantie] en van hoofdstuk X [Goede regelgevingspraktijken]:

               (a)zorgt elke Partij ervoor dat alle maatregelen van algemene strekking waarmee de doelstellingen van dit hoofdstuk worden nagestreefd, op transparante wijze worden beheerd, onder meer door het publiek redelijke mogelijkheden te bieden en voldoende tijd te geven om opmerkingen in te dienen, en door die maatregelen bekend te maken;

               (b)zorgt elke Partij ervoor dat het grote publiek toegang krijgt tot relevante milieu-informatie die in het bezit is van of bestemd is voor overheidsinstanties, alsmede dat die informatie langs elektronische weg actief wordt verspreid onder het grote publiek;

               (c)moedigt elke Partij het openbaar debat met en tussen niet-overheidsactoren aan met betrekking tot het ontwikkelen en bepalen van beleid dat kan leiden tot de vaststelling door haar overheidsinstanties van voor dit hoofdstuk relevante wetgeving; wat het milieu betreft, valt hieronder ook de openbare inspraak in projecten, plannen en programma’s, en

               (d)bevordert elke Partij het publieke bewustzijn van haar voor dit hoofdstuk relevante wetgeving en normen, alsmede van de handhavings- en nalevingsprocedures, door stappen te ondernemen ter versterking van de kennis en het begrip van het publiek; wat de arbeidswetgeving en -normen betreft, vallen hieronder ook werknemers, werkgevers en hun vertegenwoordigers.

               Artikel 8.3: Multilaterale arbeidsnormen en ‑overeenkomsten

               1.De Partijen bevestigen hun verbintenis om de ontwikkeling van de internationale handel zodanig te bevorderen dat deze leidt tot waardig werk voor iedereen, als verankerd in de Verklaring van de IAO over sociale gerechtigheid voor een eerlijke mondialisering van 2008.

               2.Overeenkomstig het Statuut van de IAO en de Verklaring van de IAO over de fundamentele principes en rechten met betrekking tot werk en de follow-up daarvan, aangenomen tijdens de 86e vergadering van de Internationale Arbeidsconferentie te Genève op 18 juni 1998, verbindt elke Partij zich ertoe de volgende internationaal erkende fundamentele arbeidsnormen, zoals vastgelegd in de fundamentele IAO-Verdragen, in acht te nemen en te bevorderen en daaraan op doeltreffende wijze uitvoering te geven:

               (a)de vrijheid van vereniging en de daadwerkelijke erkenning van het recht op collectieve onderhandelingen;

               (b)de uitbanning van alle vormen van dwangarbeid of verplichte arbeid;

               (c)de daadwerkelijke afschaffing van kinderarbeid, en

               (d)de bestrijding van discriminatie op het gebied van werk en beroep.

               3.De Partijen blijven zich onafgebroken inspannen om de fundamentele IAO-Verdragen te ratificeren, indien zij dat nog niet hebben gedaan.

               4.De Partijen wisselen regelmatig en in voorkomend geval informatie uit over de respectieve stand van zaken en vorderingen van de lidstaten en van het Verenigd Koninkrijk met betrekking tot de ratificatie van de IAO-Verdragen of protocollen die door de IAO als actueel zijn aangemerkt en van andere relevante internationale instrumenten.

               5.Elke Partij verbindt zich ertoe uitvoering te geven aan alle IAO-Verdragen die het Verenigd Koninkrijk respectievelijk de lidstaten van de Unie hebben geratificeerd en aan de verschillende bepalingen van het Europees Sociaal Handvest die de lidstaten van de Unie respectievelijk het Verenigd Koninkrijk, als leden van de Raad van Europa, hebben aanvaard
                  63
               .

               6.Elke Partij blijft door middel van haar wetgeving en praktijk en in overeenstemming met de desbetreffende IAO-Verdragen en andere internationale verbintenissen bijdragen tot de bevordering van de Agenda voor waardig werk van de IAO als vervat in de Verklaring van de IAO over sociale gerechtigheid voor een eerlijke mondialisering van 2008 (“de Agenda voor waardig werk van de IAO“), met name met betrekking tot:

               (a)behoorlijke arbeidsvoorwaarden voor iedereen, onder meer wat loon en inkomen, werktijden, zwangerschapsverlof en overige arbeidsvoorwaarden betreft;

               (b)gezondheid en veiligheid op het werk, met inbegrip van de preventie van beroepsgebonden letsel of ziekte en compensatie in geval van dergelijk letsel of dergelijke ziekte, en

               (c)gelijke behandeling met betrekking tot de arbeidsvoorwaarden, met inbegrip van die voor migrerende werknemers.

               7.Elke Partij beschermt en bevordert de sociale dialoog inzake arbeidskwesties tussen werknemers en werkgevers en hun respectieve organisaties alsmede met de betrokken overheidsinstanties.

               8.De Partijen werken samen op het gebied van handelsgerelateerde aspecten van het beleid en de maatregelen inzake arbeid, in voorkomend geval ook in het kader van multilaterale fora, zoals de IAO. Deze samenwerking kan onder meer betrekking hebben op:

               (a)handelsgerelateerde aspecten van de uitvoering van de fundamentele, prioritaire en andere bijgewerkte IAO-Verdragen;

               (b)handelsgerelateerde aspecten van de Agenda voor waardig werk van de IAO, daaronder begrepen samenwerking op het gebied van het verband tussen handel en volledige en productieve werkgelegenheid, het aanpassingsvermogen van de arbeidsmarkt, de fundamentele arbeidsnormen, waardig werk in de mondiale toeleveringsketens, sociale bescherming en sociale integratie, sociale dialoog en gelijke kansen voor mannen en vrouwen;

               (c)het effect van de arbeidswetgeving en ‑normen op handel en investeringen, of het effect van de handels- en investeringswetgeving op arbeid;

               (d)de dialoog en de informatie-uitwisseling over de arbeidsrechtelijke bepalingen in het kader van hun respectieve handelsovereenkomsten, en de uitvoering daarvan, en

               (e)elke andere vorm van samenwerking die passend wordt geacht.

               9.De Partijen houden bij het vaststellen van de gebieden waarop kan worden samengewerkt en bij het uitvoeren van samenwerkingsactiviteiten rekening met de standpunten van vertegenwoordigers van werknemers, werkgevers en organisaties uit het maatschappelijk middenveld.

               Artikel 8.4: Multilaterale milieuovereenkomsten

               1.De Partijen erkennen het belang van de Milieuvergadering van de VN (UNEA) voor het Milieuprogramma van de VN (UNEP) en van multilaterale governance en overeenkomsten op milieugebied als antwoord van de internationale gemeenschap op mondiale of regionale milieuproblemen, en zij benadrukken de noodzaak de wederzijdse ondersteuning van handels- en milieubeleid, handels- en milieuvoorschriften en handels- en milieumaatregelen te versterken.

               2.Gelet op lid 1 verbindt elke Partij zich ertoe in haar wetgeving en praktijk op doeltreffende wijze uitvoering te geven aan de multilaterale milieuovereenkomsten, de protocollen daarvan en de amendementen daarop die zij heeft geratificeerd.

               3.De Partijen wisselen regelmatig en in voorkomend geval informatie uit over:

               (a)hun respectieve stand van ratificatie en uitvoering van multilaterale milieuovereenkomsten, met inbegrip van de protocollen daarvan en de amendementen daarop;

               (b)de lopende onderhandelingen over nieuwe multilaterale milieuovereenkomsten, en

               (c)de respectieve standpunten van elke Partij over toetreding tot aanvullende multilaterale milieuovereenkomsten.

               4.De Partijen bevestigen het recht van elke Partij om maatregelen vast te stellen of te handhaven ter bevordering van de doelstellingen van de multilaterale milieuovereenkomsten waarbij zij partij is. De Partijen herinneren eraan dat de maatregelen die worden vastgesteld of gehandhaafd met het oog op de uitvoering van dergelijke multilaterale milieuovereenkomsten, gerechtvaardigd kunnen zijn uit hoofde van titel XII [Uitzonderingen], artikel EXC.1 [Algemene uitzonderingen].

               5.De Partijen werken samen op het gebied van handelsgerelateerde aspecten van het beleid en de maatregelen inzake milieu, in voorkomend geval ook in het kader van multilaterale fora, zoals het Politiek Forum op hoog niveau van de VN inzake duurzame ontwikkeling, het Milieuprogramma van de VN, UNEA, multilaterale milieuovereenkomsten, de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) of de WTO. Deze samenwerking kan onder meer betrekking hebben op:

               (a)initiatieven op het gebied van duurzame productie en consumptie, met inbegrip van initiatieven ter bevordering van een circulaire economie, groene groei en milieuvervuilingsbestrĳding;

               (b)initiatieven ter bevordering van milieugoederen en -diensten, onder meer door de daarmee verband houdende tarifaire en niet-tarifaire belemmeringen aan te pakken;

               (c)het effect van de milieuwetgeving en ‑normen op handel en investeringen, of het effect van de handels- en investeringswetgeving op het milieu;

               (d)de uitvoering van bijlage 16 bij het Verdrag inzake de internationale burgerluchtvaart, gedaan te Chicago op 7 december 1944, en andere maatregelen om de milieu-impact van de luchtvaart te verminderen, onder meer op het gebied van het luchtverkeersbeheer, en

               (e)andere handelsgerelateerde aspecten van multilaterale milieuovereenkomsten, met inbegrip van de protocollen daarvan, de amendementen daarop en de uitvoering daarvan.

               6.De samenwerking overeenkomstig lid 5 kan ook technische uitwisseling, de uitwisseling van informatie en optimale werkwijzen, onderzoeksprojecten, studies, verslagen, conferenties en workshops omvatten.

               7.De Partijen zullen bij het vaststellen en uitvoeren van hun samenwerkingsactiviteiten rekening houden met de standpunten of bijdragen van het publiek en van belanghebbenden, en zij kunnen die belanghebbenden in voorkomend geval verder bij die activiteiten betrekken.

               Artikel 8.5: Handel en klimaatverandering

               1.De Partijen erkennen het belang van dringende maatregelen ter bestrijding van de klimaatverandering en de gevolgen daarvan, alsmede de rol die handel en investeringen spelen bij het nastreven van die doelstelling, in overeenstemming met het UNFCCC, het doel en de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs, aangenomen tijdens de 21e vergadering van de Conferentie van de partijen bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering te Parijs op 12 december 2015 (“de Overeenkomst van Parijs”), en andere multilaterale milieuovereenkomsten en multilaterale instrumenten op het gebied van klimaatverandering.

               2.Gelet op lid 1:

               (a)verbindt elke Partij zich ertoe op doeltreffende wijze uitvoering te geven aan het UNFCCC en de in het kader daarvan aangenomen Overeenkomst van Parijs, waarvan één van de belangrijkste doelstellingen erin bestaat de mondiale respons op de klimaatverandering te versterken en de stijging van de gemiddelde temperatuur wereldwijd ruim onder de drempel van 2 °C boven het pre-industriële niveau te houden en te streven naar een beperking van de temperatuurstijging tot 1,5 °C boven het pre-industriële niveau;

               (b)bevordert elke Partij de wederzijdse ondersteuning van handels- en klimaatbeleid en handels- en klimaatmaatregelen, en draagt zij aldus bij tot de overgang naar een hulpbronnenefficiënte economie met lage broeikasgasemissies en tot een klimaatbestendige ontwikkeling;

               (c)vergemakkelijkt elke Partij het wegnemen van handels- en investeringsbelemmeringen met betrekking tot goederen en diensten die van bijzonder belang zijn voor de matiging van en de aanpassing aan de klimaatverandering, zoals hernieuwbare energie en energiezuinige producten en diensten, bijvoorbeeld door tarifaire en niet-tarifaire belemmeringen aan te pakken of door beleidskaders vast te stellen die bevorderlijk zijn voor de toepassing van de beste beschikbare oplossingen.

               3.De Partijen zetten zich gezamenlijk in om hun samenwerking op het gebied van handelsgerelateerde aspecten van het beleid en de maatregelen inzake klimaatverandering bilateraal, regionaal en, in voorkomend geval, in het kader van internationale fora, waaronder het UNFCCC, de WTO, het Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken, gedaan te Montreal op 26 augustus 1987 (“het Protocol van Montreal”), de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) en de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO), te versterken. Deze samenwerking kan onder meer betrekking hebben op:

               (a)de beleidsdialoog en de samenwerking met betrekking tot de uitvoering van de Overeenkomst van Parijs, zoals inzake middelen ter bevordering van klimaatbestendigheid, hernieuwbare energie, koolstofarme technologieën, energie-efficiëntie, duurzaam vervoer, ontwikkeling van duurzame en klimaatbestendige infrastructuur, emissiemonitoring en internationale koolstofmarkten;

               (b)de ondersteuning van het opstellen en goedkeuren door de IMO van ambitieuze en doeltreffende maatregelen ter reductie van broeikasgasemissies die moeten worden uitgevoerd door de internationale commerciële scheepvaart;

               (c)de ondersteuning van het opstellen en goedkeuren door de ICAO van ambitieuze en doeltreffende maatregelen ter reductie van broeikasgasemissies;

               (d)de ondersteuning van een ambitieuze uitfasering van ozonafbrekende stoffen en een uitfasering van fluorkoolwaterstoffen uit hoofde van het Protocol van Montreal, door middel van toezicht op de productie en het gebruik van en de handel in die stoffen; de invoering van milieuvriendelijke alternatieven daarvoor; de actualisering van veiligheids- en andere relevante normen en de bestrijding van de illegale handel in stoffen die worden gereglementeerd door het Protocol van Montreal.

               Artikel 8.6: Handel en biologische diversiteit

               1.De Partijen erkennen het belang van de instandhouding en het duurzame gebruik van de biologische diversiteit, alsmede de rol die handel speelt bij het nastreven van deze doelstellingen, onder meer door duurzame handel te bevorderen of de handel in bedreigde soorten te controleren of te beperken, in overeenstemming met de relevante multilaterale milieuovereenkomsten waarbij zij partij zijn en de op grond daarvan vastgestelde besluiten, en met name het Verdrag inzake biologische diversiteit en de protocollen daarbij, en de Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten, gedaan te Washington D.C. op 3 maart 1973 (“Cites”).

               2.Gelet op lid 1:

               (a)past elke Partij doeltreffende maatregelen toe ter bestrijding van de illegale handel in wilde dieren en planten, in voorkomend geval ook ten aanzien van derde landen;

               (b)bevordert elke Partij de toepassing van de Cites als instrument voor de instandhouding en het duurzame beheer van de biodiversiteit, onder meer door de opneming in de aanhangsels van de Cites van dier- en plantensoorten waarvan de staat van instandhouding bedreigd wordt geacht als gevolg van de internationale handel;

               (c)moedigt elke Partij de handel aan in producten die afkomstig zijn van een duurzaam gebruik van de biologische rijkdommen en die bijdragen tot de instandhouding van de biodiversiteit;

               (d)blijft elke Partij maatregelen nemen om de biologische diversiteit in stand te houden wanneer deze onder druk staat als gevolg van handel en investeringen, met name maatregelen om de verspreiding van invasieve uitheemse soorten te voorkomen.

               3.De Partijen werken samen bij handelsgerelateerde aangelegenheden die voor dit artikel van belang zijn, in voorkomend geval ook in het kader van multilaterale fora, zoals de Cites en het Verdrag inzake biologische diversiteit. Deze samenwerking kan onder meer betrekking hebben op: de handel in in het wild levende dieren en planten en op natuurlijke hulpbronnen gebaseerde producten, de waardering en de beoordeling van ecosystemen en de bijbehorende diensten, en de toegang tot genetische rijkdommen alsmede de eerlijke en billijke verdeling van voordelen die voortvloeien uit het gebruik ervan, in overeenstemming met het Protocol van Nagoya inzake toegang tot genetische rijkdommen en de eerlijke en billijke verdeling van voordelen voortvloeiende uit hun gebruik bij het Verdrag inzake biologische diversiteit, aangenomen te Nagoya op 29 oktober 2010.

               Artikel 8.7: Handel en bossen

               1.De Partijen erkennen het belang van de instandhouding en het duurzame beheer van bossen om te voorzien in ecologische functies en economische en sociale kansen voor de huidige en toekomstige generaties, alsmede de rol die handel speelt bij het nastreven van die doelstelling.

               2.Gelet op lid 1 en op een wijze die in overeenstemming is met haar internationale verplichtingen:

               (a)blijft elke Partij maatregelen toepassen ter bestrijding van de illegale houtkap en de daaraan gerelateerde handel, in voorkomend geval ook ten aanzien van derde landen, en blijft zij de handel in legaal geoogste bosproducten bevorderen;

               (b)bevordert elke Partij de instandhouding en het duurzame beheer van bossen alsmede de handel in en het verbruik van hout en houtproducten die zijn gekapt in overeenstemming met de wetgeving van het land waar het hout is gekapt en die afkomstig zijn uit op duurzame wijze beheerde bossen, en

               (c)wisselt elke Partij met de andere Partij informatie uit over handelsgerelateerde initiatieven op het gebied van duurzaam bosbeheer, governance in de bosbouw en de instandhouding van de bosbedekking, en werkt zij samen teneinde het effect en de wederzijdse ondersteuning van hun respectieve beleid van wederzijds belang te maximaliseren.

               3.De Partijen zetten zich gezamenlijk in om hun samenwerking op het gebied van handelsgerelateerde aspecten van duurzaam bosbeheer, de instandhouding van de bosbedekking en de illegale houtkap, in voorkomend geval ook in het kader van multilaterale fora, te versterken.

               Artikel 8.8: Handel en duurzaam beheer van biologische rijkdommen van de zee en aquacultuur

               1.De Partijen erkennen het belang van de instandhouding en het duurzame beheer van biologische rijkdommen van de zee en mariene ecosystemen, en van het bevorderen van een verantwoorde en duurzame aquacultuur, alsmede de rol die handel speelt bij het nastreven van die doelstellingen.

               2.Gelet op lid 1:

               (a)verbindt elke Partij zich ertoe om, naargelang het geval, te handelen in overeenstemming met en te voldoen aan de desbetreffende VN-overeenkomsten en overeenkomsten van de Voedsel- en Landbouworganisatie (“FAO”), het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee, de Overeenkomst over de toepassing van de bepalingen van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee van 10 december 1982 die betrekking hebben op de instandhouding en het beheer van de grensoverschrijdende en de over grote afstanden trekkende visbestanden, gedaan te New York op 4 augustus 1995, de FAO-Overeenkomst om te bevorderen dat vissersvaartuigen op de volle zee de internationale maatregelen voor instandhouding en beheer van de visbestanden naleven, gedaan te Rome op 24 november 1993, de FAO-Gedragscode voor een verantwoorde visserij alsmede de FAO-Overeenkomst inzake havenstaatmaatregelen om illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij (IOO-visserij) te voorkomen, tegen te gaan en te beëindigen, goedgekeurd tijdens de 36e vergadering van de FAO-conferentie te Rome op 22 november 2009, en om deel te nemen aan het FAO-initiatief inzake het mondiaal register van vissersvaartuigen, koelschepen en hulpschepen;

               (b)bevordert elke Partij duurzame visserij en goede governance op visserijgebied door actief deel te nemen aan de werkzaamheden van de betrokken internationale organisaties of organen waarvan zij lid, waarnemer of samenwerkende niet-verdrag- of overeenkomstsluitende partij is, met inbegrip van de regionale organisaties voor visserijbeheer (ROVB’s), in voorkomend geval door middel van doeltreffende monitoring, controle of handhaving van de resoluties, aanbevelingen of maatregelen van de ROVB’s, en door de toepassing van hun vangstdocumentatie- of certificeringsregelingen en havenstaatmaatregelen;

               (c)stelt elke Partij haar respectieve doeltreffende instrumenten vast, en handhaaft zij die, ter bestrijding van de IOO-visserij, met inbegrip van maatregelen om de producten uit de IOO-visserij van de handelsstromen uit te sluiten, en werkt zij daartoe samen;

               (d)bevordert elke Partij de ontwikkeling van een duurzame en verantwoorde aquacultuur, in voorkomend geval onder meer met betrekking tot de uitvoering van de doelstellingen en beginselen die zijn opgenomen in de FAO-Gedragscode voor een verantwoorde visserij.

               3.De Partijen werken samen op het gebied van de instandhouding en van handelsgerelateerde aspecten van het beleid en de maatregelen inzake visserij en aquacultuur, in voorkomend geval ook in het kader van de WTO, de ROVB’s en andere multilaterale fora, teneinde duurzame visserij en aquacultuur alsmede de handel in visproducten afkomstig van duurzaam beheerde visserij en aquacultuur te bevorderen.

               4.Dit artikel laat de bepalingen van deel twee, rubriek V [Visserij], onverlet

               Artikel 8.9: Handel en investeringen ten behoeve van duurzame ontwikkeling

               1.De Partijen bevestigen hun verbintenis om de bijdrage van handel en investeringen aan de doelstelling van in economisch, sociaal en ecologisch opzicht duurzame ontwikkeling te versterken.

               2.Overeenkomstig lid 1 blijven de Partijen bijdragen tot de bevordering van:

               (a)het handels- en het investeringsbeleid ter ondersteuning van de vier strategische doelstellingen van de Agenda voor waardig werk van de IAO, in overeenstemming met de Verklaring van de IAO over sociale gerechtigheid voor een eerlijke mondialisering van 2008, waaronder het leefbare minimuminkomen, gezondheid en veiligheid op het werk, en andere aspecten in verband met de arbeidsomstandigheden;

               (b)de handel en de investeringen in milieugoederen en diensten, zoals hernieuwbare energie en energiezuinige producten en diensten, onder meer door de aanpak van niet-tarifaire belemmeringen ter zake of door de vaststelling van beleidskaders die bevorderlijk zijn voor de toepassing van de beste beschikbare oplossingen;

               (c)de handel in goederen en diensten die bijdragen tot betere sociale voorwaarden en milieuvriendelijkere werkwijzen, waaronder die welke onder vrijwillige duurzaamheidsregelingen vallen, zoals programma’s voor eerlijke en ethische handel alsmede milieukeurmerken, en

               (d)de samenwerking in multilaterale fora over aangelegenheden als bedoeld in dit artikel.

               3.De Partijen erkennen dat het van belang is specifieke vraagstukken van duurzame ontwikkeling aan te pakken door de evaluatie, de monitoring en de beoordeling van de eventuele economische, sociale en milieueffecten van mogelijk optreden, waarbij rekening wordt gehouden met de standpunten van belanghebbenden.

               Artikel 8.10: Handel en verantwoord beheer van toeleveringsketens

               1.De Partijen erkennen het belang van een verantwoord beheer van de toeleveringsketens door middel van verantwoord ondernemerschap en maatschappelijk verantwoord ondernemen en de rol die handel speelt bij het nastreven van deze doelstelling.

               2.Gelet op lid 1:

               (a)moedigt elke Partij maatschappelijk verantwoord ondernemen en verantwoord ondernemerschap aan, onder meer door te voorzien in ondersteunende beleidskaders die ondernemingen stimuleren de desbetreffende praktijken toe te passen, en

               (b)ondersteunt elke Partij de naleving, de uitvoering, de follow-up en de verspreiding van relevante internationale instrumenten, zoals de OESO-richtsnoeren voor multinationale ondernemingen, de Tripartiete beginselverklaring van de IAO betreffende multinationale ondernemingen en sociaal beleid, het “Global Compact”-initiatief van de VN en de leidende beginselen van de VN inzake bedrijfsleven en mensenrechten.

               3.De Partijen erkennen het nut van internationale sectorspecifieke richtsnoeren op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen en verantwoord ondernemerschap en moedigen gezamenlijke werkzaamheden in dit verband aan. Wat betreft de OESO-richtsnoer inzake de zorgvuldigheidseisen voor verantwoorde bevoorradingsketens van bodemschatten uit door conflicten getroffen gebieden en risicogebieden alsmede de supplementen daarbij, nemen de Partijen tevens maatregelen om de toepassing van die richtsnoer te bevorderen.

               4.De Partijen zetten zich gezamenlijk in om hun samenwerking op het gebied van handelsgerelateerde aspecten van de onder dit artikel vallende aangelegenheden, in voorkomend geval ook in het kader van multilaterale fora, te versterken, onder meer door de uitwisseling van informatie, beste praktijken en voorlichtingsinitiatieven.

               Artikel 8.11: Geschillenbeslechting

               1.De Partijen stellen door middel van dialoog, overleg, uitwisseling van informatie en samenwerking alles in het werk om eventuele onenigheid over de toepassing van dit hoofdstuk op te lossen.

               2.In afwijking van deel zes [Geschillenbeslechting en horizontale bepalingen], titel I [Geschillenbeslechting], maken de Partijen in geval van een onderling geschil over de toepassing van dit hoofdstuk uitsluitend gebruik van de in het kader van artikel 9.1 [Overleg] en artikel 9.2 [Deskundigenpanel] ingestelde procedures.

               Hoofdstuk negen: Horizontale en institutionele bepalingen

               Artikel 9.1: Overleg

               1.Een Partij kan door middel van een desbetreffend schriftelijk verzoek de andere Partij verzoeken om overleg over alle uit hoofdstuk 1 [Algemene bepalingen], artikel 1.1 [Beginselen en doelstellingen], lid 3, alsmede hoofdstuk 6 [Arbeids- en sociale normen], hoofdstuk 7 [Milieu en klimaat] en hoofdstuk 8 [Andere instrumenten voor handel en duurzame ontwikkeling] voortvloeiende aangelegenheden. De klagende partij vermeldt in haar schriftelijk verzoek de redenen en de grondslag voor het verzoek, de maatregelen waarom het gaat alsmede de bepalingen die volgens haar van toepassing zijn. Het overleg moet onverwijld na de indiening van het verzoek om overleg door een Partij beginnen, en in elk geval uiterlijk dertig dagen na de datum van indiening van het verzoek, tenzij de Partijen een langere termijn overeenkomen.

               2.De Partijen treden in overleg teneinde een voor beide Partijen bevredigende oplossing voor de aangelegenheid te bereiken. Tijdens het overleg verstrekt elke Partij de andere Partij voldoende informatie waarover zij beschikt teneinde een volledige beoordeling van de aan de orde gestelde aangelegenheden mogelijk te maken. Elke Partij streeft ernaar de deelname te waarborgen van medewerkers van haar bevoegde autoriteiten die deskundig zijn ter zake van de aangelegenheid waarover het overleg plaatsvindt.

               3.Bij aangelegenheden die verband houden met de multilaterale overeenkomsten of instrumenten als bedoeld in artikel 1.1 [Beginselen en doelstellingen], lid 3, hoofdstuk 6 [Arbeids- en sociale normen], hoofdstuk 7 [Milieu en klimaat] en hoofdstuk 8 [Andere instrumenten voor handel en duurzame ontwikkeling], houden de Partijen rekening met de beschikbare informatie van de IAO of van de bevoegde organen of organisaties die zijn opgericht in het kader van de multilaterale milieuovereenkomsten In voorkomend geval winnen de Partijen gezamenlijk advies in bij deze organisaties of hun organen, of bij elke andere deskundige die of elk ander orgaan dat zij geschikt achten.

               4.In voorkomend geval kan elke Partij de standpunten van de in artikel INST.7 [Interne adviesgroepen] bedoelde interne adviesgroepen verzamelen of ander deskundig advies inwinnen.

               5.Alle door de Partijen bereikte oplossingen worden openbaar gemaakt.

               Artikel 9.2: Deskundigenpanel

               1.Voor alle aangelegenheden die niet op bevredigende wijze zijn opgelost door middel van overleg als bedoeld in artikel 9.1 [Overleg], kan een Partij na negentig dagen te rekenen vanaf de datum van ontvangst van een verzoek om overleg als bedoeld in dat artikel verzoeken een deskundigenpanel bijeen te roepen om de aangelegenheid te onderzoeken, door bij de andere Partij een schriftelijk verzoek hiertoe in te dienen. In het verzoek wordt, op zodanige wijze dat de klacht duidelijk is, vermeld om welke maatregel het gaat en toegelicht waarom die maatregel niet in overeenstemming is met de bepalingen van het desbetreffende hoofdstuk of de desbetreffende hoofdstukken.

               2.Het deskundigenpanel bestaat uit drie leden.

               3.Op zijn eerste vergadering na de inwerkingtreding van deze overeenkomst stelt het Gespecialiseerd Handelscomité voor gelijk speelveld voor open en eerlijke mededinging en duurzame ontwikkeling een lijst op van ten minste 15 personen die bereid en in staat zijn om als panellid te fungeren. Elke Partij wijst ten minste vijf personen aan voor de lijst van personen die als panellid kunnen fungeren. De Partijen wijzen bovendien ten minste vijf personen aan die geen onderdaan van een van de Partijen zijn en die bereid en in staat zijn als voorzitter van het deskundigenpanel te fungeren. Het Gespecialiseerd Handelscomité voor gelijk speelveld voor open en eerlijke mededinging en duurzame ontwikkeling zorgt ervoor dat de lijst wordt bijgewerkt en dat het aantal deskundigen steeds ten minste 15 personen bedraagt.

               4.De als panellid voorgedragen deskundigen moeten beschikken over gespecialiseerde kennis of deskundigheid op het gebied van het arbeids- of het milieurecht, op het gebied van de andere kwesties waarop het desbetreffende hoofdstuk of de desbetreffende hoofdstukken betrekking heeft of hebben dan wel op het gebied van de beslechting van geschillen in het kader van internationale overeenkomsten. Zij moeten op persoonlijke titel optreden en mogen geen instructies van enige organisatie of regering aannemen met betrekking tot aangelegenheden die verband houden met het geschil. Zij mogen niet verbonden zijn met of instructies aannemen van een van de Partijen. Zij mogen geen leden, ambtenaren of andere personeelsleden van de instellingen van de Unie, van de overheid van een lidstaat of van de overheid van het Verenigd Koninkrijk zijn.

               5.Tenzij de Partijen binnen vijf dagen na de datum van instelling van het deskundigenpanel anders overeenkomen, luidt het mandaat ervan als volgt:

               “in het licht van de desbetreffende bepalingen de aangelegenheid onderzoeken die is beschreven in het verzoek om instelling van het deskundigenpanel, en overeenkomstig dit artikel een verslag met bevindingen over de verenigbaarheid van de maatregel met de desbetreffende bepalingen voorleggen.”.

               6.Met betrekking tot aangelegenheden die verband houden met door deze titel bestreken multilaterale normen of overeenkomsten moet het deskundigenpanel informatie inwinnen bij de IAO of de bevoegde organen die in het kader van die overeenkomsten zijn opgericht, met inbegrip van eventuele relevante beschikbare richtsnoeren voor uitlegging, bevindingen of besluiten van de IAO en die organen.

               7.Het deskundigenpanel kan schriftelijke stukken of andere informatie opvragen en ontvangen van personen met informatie of gespecialiseerde kennis ter zake.

               8.Het deskundigenpanel stelt deze informatie ter beschikking van elke Partij, die binnen twintig dagen na ontvangst ervan haar opmerkingen kenbaar kan maken.

               9.Het deskundigenpanel legt aan de Partijen een tussentijds verslag en een eindverslag voor met de resultaten van het feitenonderzoek, zijn vaststellingen over de aangelegenheid, onder meer wat betreft de vraag of de verwerende Partij voldoet aan haar verplichtingen uit hoofde van het desbetreffende hoofdstuk of de desbetreffende hoofdstukken, alsmede de beweeggronden die aan de bevindingen en vaststellingen van het panel ten grondslag liggen. Voor alle duidelijkheid: de Partijen zijn het erover eens dat wanneer het panel in zijn verslag aanbevelingen doet, de verwerende Partij deze aanbevelingen niet hoeft op te volgen om de verenigbaarheid met de overeenkomst te waarborgen.

               10. Het deskundigenpanel legt binnen 100 dagen na de datum waarop het is ingesteld, aan de Partijen het tussentijds verslag voor. Wanneer het deskundigenpanel van oordeel is dat deze termijn niet kan worden gehaald, stelt de voorzitter van het deskundigenpanel de Partijen daarvan schriftelijk in kennis, met opgave van de redenen voor de vertraging en de datum waarop het deskundigenpanel voornemens is zijn tussentijds verslag voor te leggen. Het deskundigenpanel mag zijn tussentijds verslag in geen geval later voorleggen dan 125 dagen na de datum waarop het is ingesteld.

               11. Elke Partij kan binnen 25 dagen na de datum waarop het deskundigenpanel het tussentijds verslag heeft voorgelegd, bij het panel een met redenen omkleed verzoek om herziening van bepaalde aspecten van het tussentijds verslag indienen. Een Partij kan binnen 15 dagen na de datum van indiening van het verzoek van de andere Partij haar opmerkingen over dit verzoek kenbaar maken.

               12. Na die opmerkingen in overweging te hebben genomen, stelt het deskundigenpanel het eindverslag op. Wanneer binnen de in lid 11 bedoelde termijn geen verzoek om herziening van bepaalde aspecten van het tussentijds verslag wordt ingediend, wordt het tussentijds verslag het eindverslag van het deskundigenpanel.

               13. Het deskundigenpanel legt binnen 175 dagen na de datum waarop het is ingesteld, aan de Partijen zijn eindverslag voor. Wanneer het deskundigenpanel van oordeel is dat deze termijn niet kan worden gehaald, stelt de voorzitter ervan de Partijen daarvan schriftelijk in kennis, met opgave van de redenen voor de vertraging en de datum waarop het deskundigenpanel voornemens is zijn eindverslag voor te leggen. Het deskundigenpanel mag zijn eindverslag in geen geval later voorleggen dan 195 dagen na de datum waarop het is ingesteld.

               14. In het eindverslag wordt elk schriftelijk verzoek van de Partijen met betrekking tot het tussentijds verslag besproken en wordt duidelijk ingegaan op de opmerkingen van Partijen.

               15. De Partijen maken het eindverslag openbaar binnen 15 dagen na de datum waarop het door het deskundigenpanel is voorgelegd.

               16.Wanneer in het eindverslag van het deskundigenpanel wordt vastgesteld dat een Partij niet voldoet aan haar verplichtingen uit hoofde van het desbetreffende hoofdstuk of de desbetreffende hoofdstukken, bespreken de Partijen binnen 90 dagen na de datum waarop het eindverslag is voorgelegd, rekening houdend met het verslag van het deskundigenpanel, welke passende maatregelen moeten worden getroffen. De verwerende Partij stelt uiterlijk 105 dagen nadat het verslag aan de Partijen is voorgelegd, haar krachtens artikel INST.7 [Interne adviesgroepen] opgerichte interne adviesgroepen en de klagende Partij in kennis van haar besluit inzake eventuele maatregelen die moeten worden getroffen.

               17. Het Gespecialiseerd Handelscomité voor gelijk speelveld voor open en eerlijke mededinging en duurzame ontwikkeling houdt toezicht op de follow-up van het verslag van het deskundigenpanel. De krachtens artikel INST.7 [Interne adviesgroepen] opgerichte interne adviesgroepen van de Partijen kunnen opmerkingen dienaangaande indienen bij het Gespecialiseerd Handelscomité voor gelijk speelveld voor open en eerlijke mededinging en duurzame ontwikkeling.

               18.Wanneer de Partijen het erover oneens zijn of een maatregel is vastgesteld om de niet-conformiteit te verhelpen dan wel of die maatregel met de desbetreffende bepalingen in overeenstemming is, kan de klagende Partij het oorspronkelijke deskundigenpanel schriftelijk verzoeken hierover een beslissing te nemen. In het verzoek wordt, op zodanige wijze dat de klacht duidelijk is, vermeld om welke maatregel het gaat en toegelicht waarom die maatregel niet in overeenstemming is met de desbetreffende bepalingen. Het deskundigenpanel legt zijn bevindingen binnen 45 dagen na de datum van indiening van het verzoek aan de Partijen voor.

               19.Tenzij in dit artikel anders is bepaald, zijn artikel INST.14 [Arbitrageprocedure], lid 1, artikel INST.29 [Besluiten en uitspraken van het scheidsgerecht], artikel INST.30 [Schorsing en beëindiging van de arbitrageprocedure], artikel INST.31 [Onderling overeengekomen oplossing], artikel INST.32 [Termijnen], artikel INST.34 [Kosten], artikel INST.15 [Instelling van een scheidsgerecht] of artikel INST.28 [Vervanging van arbiters], alsmede bijlage INST [Procedureregels voor geschillenbeslechting] en bijlage INST-X [Gedragscode voor arbiters], van overeenkomstige toepassing.

               Artikel 9.3: Deskundigenpanel voor gebieden van non-regressie

               1.Artikel 9.2 [Deskundigenpanel] is van toepassing op geschillen tussen de Partijen betreffende de uitlegging en de toepassing van hoofdstuk 6 [Arbeids- en sociale normen] en hoofdstuk 7 [Milieu en klimaat].

               2.Voor de doeleinden van beslechting van dergelijke geschillen zijn naast de in artikel 9.2 [Deskundigenpanel], lid 19, vermelde artikelen ook artikel INST.24 [Tijdelijke maatregelen] en artikel INST.25 [Toetsing van nalevingsmaatregelen getroffen na vaststelling van tijdelijke maatregelen] van overeenkomstige toepassing.

               3.De Partijen erkennen dat wanneer de verwerende Partij ervoor kiest geen actie te ondernemen om te voldoen aan het verslag van het deskundigenpanel en aan deze overeenkomst, alle uit hoofde van artikel INST.24 [Tijdelijke maatregelen] toegestane maatregelen voor de klagende Partij beschikbaar blijven.

               Artikel 9.4: Herstel van evenwicht

               1.De Partijen erkennen het recht van elke Partij om haar toekomstige beleid en prioriteiten met betrekking tot de arbeids- en sociale bescherming, milieubescherming of klimaatbescherming dan wel met betrekking tot het toezicht op subsidies vast te stellen, op een wijze die in overeenstemming is met de internationale verbintenissen van elke Partij, ook met die uit hoofde van deze overeenkomst. Tegelijkertijd erkennen de Partijen dat aanzienlijke verschillen op deze gebieden van invloed kunnen zijn op de handel of de investeringen tussen de Partijen, op een wijze die verandering brengt in de aan de sluiting van deze overeenkomst ten grondslag liggende omstandigheden.

               2.Wanneer zich als gevolg van aanzienlijke verschillen tussen de Partijen op de in lid 1 bedoelde gebieden wezenlijke gevolgen voor de handel of de investeringen tussen de Partijen voordoen, kan elk van de Partijen passende evenwichtsherstellende maatregelen nemen om de situatie aan te pakken. Dergelijke maatregelen zijn wat de draagwijdte en de duur ervan betreft, beperkt tot hetgeen strikt noodzakelijk en evenredig is om de situatie te verhelpen. Voorrang wordt gegeven aan maatregelen die de werking van deze overeenkomst zo weinig mogelijk verstoren. Een Partij beoordeelt deze gevolgen op basis van betrouwbaar bewijsmateriaal en niet louter op basis van gissingen of vage mogelijkheden.

               3.De volgende procedures zijn van toepassing op evenwichtsherstellende maatregelen krachtens lid 2:

               (a)De betrokken Partij stelt de andere Partij via de Partnerschapsraad onverwijld in kennis van de evenwichtsherstellende maatregelen die zij voornemens is te treffen, en verstrekt daarbij alle relevante informatie. De Partijen treden onmiddellijk in overleg. Het overleg wordt 14 dagen na de datum van kennisgeving geacht te zijn afgesloten, tenzij het overleg vóór het verstrijken van die termijn gezamenlijk wordt afgesloten.

               (b)Wanneer geen wederzijds aanvaardbare oplossing wordt bereikt, kan de betrokken Partij niet eerder dan vijf dagen na de afsluiting van het overleg evenwichtsherstellende maatregelen nemen, tenzij de Partij waaraan kennisgeving wordt gedaan binnen dezelfde periode van vijf dagen door middel van een schriftelijk verzoek aan de andere Partij overeenkomstig artikel INST.14 [Arbitrageprocedure], lid 2
                  64
               , verzoekt om de instelling van een scheidsgerecht, zodat het scheidsgerecht kan beslissen of de evenwichtsherstellende maatregelen waarvan kennisgeving wordt gedaan, in overeenstemming zijn met lid 2 van dit artikel.

               (c)Het scheidsgerecht doet definitief uitspraak binnen 30 dagen na de datum waarop het ingesteld. Wanneer het scheidsgerecht niet binnen die termijn definitief uitspraak doet, kan de betrokken Partij de evenwichtsherstellende maatregelen niet eerder dan drie dagen na het verstrijken van die periode van 30 dagen treffen. In dat geval kan de andere Partij tot de uitspraak van het scheidsgerecht tegenmaatregelen nemen die in verhouding staan tot de getroffen evenwichtsherstellende maatregelen. Voorrang wordt gegeven aan tegenmaatregelen die de werking van deze overeenkomst zo weinig mogelijk verstoren. Het bepaalde in punt a) is van overeenkomstige toepassing op dergelijke tegenmaatregelen, die niet eerder dan drie dagen na de afsluiting van het overleg kunnen worden genomen.

               (d)Wanneer het scheidsgerecht heeft vastgesteld dat de evenwichtsherstellende maatregelen in overeenstemming zijn met lid 2, kan de betrokken Partij de evenwichtsherstellende maatregelen treffen in de vorm waarvan zij de andere Partij kennisgeving heeft gedaan.

               (e)Wanneer het scheidsgerecht heeft vastgesteld dat de evenwichtsherstellende maatregelen niet in overeenstemming zijn met lid 2, stelt de betrokken Partij binnen drie dagen na de datum van de uitspraak de klagende Partij in kennis van de maatregelen
                  65
                die zij voornemens is te treffen teneinde te voldoen aan de uitspraak van het scheidsgerecht. Artikel INST.23 [Toetsing van de naleving], lid 2, artikel INST.24 [Tijdelijke maatregelen]
                  66
                en artikel INST.25 [Toetsing van nalevingsmaatregelen getroffen na de vaststelling van tijdelijke maatregelen] zijn van overeenkomstige toepassing wanneer de klagende Partij van oordeel is dat de maatregelen waarvan kennisgeving wordt gedaan niet in overeenstemming zijn met de uitspraak van het scheidsgerecht. De procedures als bedoeld in artikel INST.23 [Toetsing van de naleving], lid 2, artikel INST.24 [Tijdelijke maatregelen] en artikel INST.25 [Toetsing van nalevingsmaatregelen getroffen na de vaststelling van tijdelijke maatregelen] hebben geen opschortende werking voor de toepassing van de maatregelen waarvan kennisgeving wordt gedaan overeenkomstig dit lid.

               (f)Wanneer vóór de uitspraak van het scheidsgerecht overeenkomstig punt c) evenwichtsherstellende maatregelen zijn getroffen, worden alle op grond van dat punt genomen tegenmaatregelen onmiddellijk en in geen geval later dan vijf dagen na de uitspraak van het scheidsgerecht ingetrokken.

               (g)Een Partij mag niet de WTO-Overeenkomst of enige andere internationale overeenkomst inroepen om de andere Partij te beletten maatregelen uit hoofde van de leden 2 en 3 te nemen, ook niet wanneer die maatregelen bestaan in de opschorting van verplichtingen uit hoofde van deze overeenkomst.

               (h)Wanneer de Partij waaraan kennisgeving wordt gedaan, geen verzoek overeenkomstig punt b) indient binnen de daarin vastgestelde termijn, kan die Partij zonder voorafgaand overleg overeenkomstig artikel INST.13 [Overleg] de in artikel INST.14 [Arbitrageprocedure] bedoelde arbitrageprocedure inleiden. Een scheidsgerecht behandelt de kwestie als dringend geval in de zin van van artikel INST.19 [Spoedprocedures].

               4.Om een passend evenwicht te waarborgen tussen de verbintenissen die de Partijen in deze overeenkomst op een meer duurzame basis zijn aangegaan, kan elk van de Partijen, ten vroegste vier jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst, verzoeken om een toetsing van de werking van rubriek een [Handel] van deze overeenkomst. De Partijen kunnen overeenkomen dat de toetsing kan worden uitgebreid tot andere rubrieken van deze overeenkomst.

               5.Een dergelijke toetsing begint op verzoek van een Partij, wanneer die Partij van oordeel is dat in de leden 2 of lid 3 bedoelde maatregelen veelvuldig door een van de Partijen of door beide Partijen zijn genomen, of wanneer gedurende een periode van 12 maanden een maatregel is toegepast die wezenlijke gevolgen heeft voor de handel of de investeringen tussen de Partijen. Voor de toepassing van dit lid worden hier de maatregelen bedoeld die niet zijn aangevochten of die door een scheidsgerecht niet strikt onnodig zijn bevonden ingevolge lid 3, punt d) of punt h). Deze toetsing kan eerder dan vier jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst beginnen.

               6.De toetsing waarom op grond van lid 4 of lid 5 wordt verzocht, begint binnen drie maanden na het verzoek en wordt binnen zes maanden afgerond.

               7.Een toetsing op grond van lid 4 of lid 5 kan vervolgens met tussenpozen van ten minste vier jaar na de afronding van de voorafgaande toetsing worden herhaald. Wanneer een Partij op grond van lid 4 of lid 5 om een toetsing heeft verzocht, kan zij gedurende een periode van ten minste vier jaar na de afronding van de voorafgaande toetsing of, indien van toepassing, na de inwerkingtreding van een wijzigingsovereenkomst noch op grond van lid 4 noch op grond van lid 5 om een nieuwe toetsing verzoeken.

               8.Bij de toetsing wordt beoordeeld of de overeenkomst een passend evenwicht tot stand brengt tussen de rechten en verplichtingen van de Partijen over en weer, met name wat betreft de werking van rubriek een [Handel], en of het bijgevolg noodzakelijk is deze overeenkomst te wijzigen.

               9.De Partnerschapsraad kan besluiten dat naar aanleiding van de toetsing geen maatregelen nodig zijn. Wanneer een Partij van oordeel is dat het naar aanleiding van de toetsing noodzakelijk is deze overeenkomst te wijzigen, stellen Partijen alles in het werk om te onderhandelen over en te komen tot de sluiting van een overeenkomst waarbij de noodzakelijke wijzigingen worden aangebracht. Dergelijke onderhandelingen blijven beperkt tot aangelegenheden die bij de toetsing naar voren zijn gekomen.

               10.Wanneer binnen één jaar na de datum waarop de Partijen met de onderhandelingen zijn begonnen, niet een in lid 9 bedoelde wijzigingsovereenkomst wordt gesloten, kan elk van de Partijen de toepassing van rubriek een [Handel] of van een andere rubriek van de overeenkomst die aan de toetsing is toegevoegd beëindigen, of kunnen de Partijen besluiten de onderhandelingen voort te zetten. Wanneer een Partij de toepassing van rubriek een [Handel] beëindigt, wordt de toepassing van rubriek drie [Wegvervoer] op dezelfde datum beëindigd. De beëindiging van de toepassing wordt van kracht drie maanden na de datum van kennisgeving daarvan.

               11.Wanneer de toepassing van rubriek een [Handel] wordt beëindigd overeenkomstig lid 10, wordt de toepassing van rubriek twee [Luchtvaart] op dezelfde datum beëindigd, tenzij de Partijen overeenkomen de desbetreffende onderdelen van titel XI [Gelijk speelveld voor open en eerlijke mededinging en duurzame ontwikkeling] in rubriek twee [Luchtvaart] op te nemen.

               12.Rubriek zes [Geschillenbeslechting en horizontale bepalingen], titel I [Geschillenbeslechting], is niet van toepassing op de leden 4 tot en met 9.

               Titel XII: Uitzonderingen

               Artikel EXC.1: Algemene uitzonderingen

                  a)Geen van de bepalingen van deel twee, rubriek een, titel I, hoofdstuk een [Nationale behandeling en markttoegang voor goederen] en hoofdstuk vijf [Douane en handelsbevordering], deel twee, rubriek een, titel VIII [Energie en grondstoffen], deel twee, rubriek een, titel XI, hoofdstuk vier [Overheidsondernemingen], deel twee, rubriek een, titel III [Digitale handel] en deel twee, rubriek een, titel II, hoofdstuk twee [Liberalisering van investeringen] mag zodanig worden uitgelegd dat zij een Partij belet maatregelen vast te stellen of te handhaven die verenigbaar zijn met artikel XX van de GATT 1994. Artikel III van de GATT 1994 en de aantekeningen en aanvullende bepalingen daarbij worden daartoe mutatis mutandis in deze overeenkomst opgenomen.

                  b)Op voorwaarde dat dergelijke maatregelen niet worden toegepast op een wijze die een willekeurige of ongerechtvaardigde discriminatie tussen landen waar soortgelijke omstandigheden gelden of een verkapte beperking van de liberalisering van investeringen of de handel in diensten zou inhouden, mag geen van de bepalingen van deel twee, rubriek een, titel VIII [Energie en grondstoffen], deel twee, rubriek een, titel XI, hoofdstuk vier [Overheidsondernemingen], deel twee, rubriek een, titel III [Digitale handel], deel twee, hoofdstuk een, titel II [Diensten en investeringen], deel twee, rubriek een, titel IV [Kapitaalstromen, betalingen, overmakingen en tijdelijke vrijwaringsmaatregelen] zodanig worden uitgelegd dat zij een Partij belet maatregelen vast te stellen of te handhaven die:

               (a)noodzakelijk zijn voor de bescherming van de openbare veiligheid of de openbare zeden of de handhaving van de openbare orde
                  67
               ;

               (b)noodzakelijk zijn voor de bescherming van het leven of de gezondheid van mensen, dieren of planten;

               (c)noodzakelijk zijn voor de handhaving van wetten of voorschriften die niet strijdig zijn met de bepalingen van deze overeenkomst, met inbegrip van die welke betrekking hebben op:

               (I)het voorkomen van misleidende en frauduleuze praktijken, of op middelen om de gevolgen van de niet-nakoming van contracten te compenseren;

               (II)het beschermen van de persoonlijke levenssfeer van personen met betrekking tot de verwerking en verspreiding van persoonsgegevens en het beschermen van het vertrouwelijke karakter van individuele dossiers en rekeningen, en

               (III)veiligheid.

                  c)Voor alle duidelijkheid: de Partijen zijn het erover eens dat, voor zover dergelijke maatregelen anderszins onverenigbaar zijn met de bepalingen van bovengenoemde hoofdstukken, afdelingen of titels:

               (a)de in artikel XX, punt b), van GATT 1994 en in lid 2, punt b), van dit artikel bedoelde maatregelen milieumaatregelen omvatten, die noodzakelijk zijn om het leven en de gezondheid van mensen, dieren of planten te beschermen;

               (b)artikel XX, punt g), van de GATT 1994 van toepassing is op maatregelen voor de instandhouding van levende en niet-levende niet-duurzame natuurlijke hulpbronnen, en

               (c)maatregelen ter uitvoering van multilaterale milieuovereenkomsten onder artikel XX, punt b) of g), van de GATT 1994 of onder lid 2, punt b), van dit artikel kunnen vallen.

                  d)Voordat een Partij maatregelen neemt als bedoeld in artikel XX, de punten i) en j), van de GATT 1994, verstrekt zij de andere Partij alle relevante informatie teneinde een voor beide Partijen aanvaardbare oplossing te vinden. Als binnen 30 dagen na het verstrekken van de informatie geen overeenstemming wordt bereikt, kan de Partij de desbetreffende maatregelen toepassen. Wanneer door uitzonderlijke en kritieke omstandigheden die onmiddellijk handelen vereisen, voorafgaande informatieverstrekking of voorafgaand onderzoek niet mogelijk is, kan de Partij die voornemens is de maatregelen te nemen, onmiddellijk voorzorgsmaatregelen nemen die nodig zijn om de situatie aan te pakken. Die Partij stelt de andere Partij daarvan onmiddellijk in kennis.

               Artikel EXC.2: Belastingen

                  1.
                        Geen van de bepalingen van deel twee, rubriek een, de titels I tot en met VII, titel VIII, hoofdstuk vier [Energie en grondstoffen], en de titels IX tot en met XII, of van deel twee, rubriek zes [Overige bepalingen], doet afbreuk aan de rechten en verplichtingen van de Unie of haar lidstaten en het Verenigd Koninkrijk uit hoofde van een belastingverdrag. In geval van strijdigheid tussen deze overeenkomst en een dergelijk belastingverdrag heeft het belastingverdrag voorrang voor zover het de strijdige bepalingen betreft. Wat belastingverdragen tussen de Unie of haar lidstaten en het Verenigd Koninkrijk betreft, stellen de krachtens deze overeenkomst en het desbetreffende belastingverdrag betrokken bevoegde autoriteiten in onderling overleg vast of deze overeenkomst strijdig is met het belastingverdrag
                     68
                  .

                  2.
                        Deel twee, rubriek een, titel II, hoofdstuk twee [Liberalisering van investeringen], artikel SERVIN.2.4, en deel twee, rubriek een, titel II, hoofdstuk drie [Grensoverschrijdende handel in diensten], artikel SERVIN.3.4, zijn niet van toepassing op krachtens een belastingverdrag toegekende voordelen.

               3.
                     Op voorwaarde dat belastingmaatregelen niet worden toegepast op een wijze die een willekeurige of ongerechtvaardigde discriminatie tussen landen waar soortgelijke omstandigheden gelden of een verkapte beperking van het handelsverkeer en de investeringen zou inhouden, mag geen van de bepalingen van deel twee, rubriek een, de titels I tot en met VII, titel VIII, hoofdstuk vier [Energie en grondstoffen], en de titels IX tot en met XII, of van deel twee, rubriek zes [Overige bepalingen], zodanig worden uitgelegd dat zij een Partij belet maatregelen vast te stellen, te handhaven of toe te passen die:

               (a)tot doel hebben te waarborgen dat directe belastingen op billijke of doeltreffende
                  69
                wijze worden geheven en geïnd, of

               (b)een onderscheid maken tussen belastingbetalers die niet in dezelfde situatie verkeren, in het bijzonder met betrekking tot waar zij ingezetene zijn of hun vestigingsplaats hebben of de plaats waar hun kapitaal is geïnvesteerd.

                  4.
                        Voor de toepassing van dit artikel wordt:

               (a)“vestigingsplaats”: de fiscale woonplaats;

               (b)“belastingverdrag”: een verdrag ter voorkoming van dubbele belastingheffing of een andere internationale overeenkomst of regeling die geheel of hoofdzakelijk betrekking heeft op belastingheffing, en

               (c)“directe belastingen”: alle belastingen op inkomen of kapitaal, waaronder belastingen op winsten uit overdracht van eigendom, belastingen op onroerend goed, erfenissen en schenkingen, belastingen op door ondernemingen betaalde lonen of salarissen en belastingen op waardevermeerdering van kapitaal.

               Artikel EXC.3: WTO-ontheffingen

               Als een verplichting in deel twee, rubriek een, titels I tot en met XII, of deel twee, rubriek zes [Overige bepalingen], van deze overeenkomst in wezen gelijkwaardig is aan een verplichting uit hoofde van de WTO-Overeenkomst, wordt elke maatregel die is genomen in overeenstemming met een krachtens artikel IX van de WTO-Overeenkomst vastgestelde ontheffing geacht in overeenstemming te zijn met de in wezen gelijkwaardige bepaling in deze overeenkomst.

               Artikel EXC.4: Uitzonderingen op grond van veiligheidsoverwegingen

               Geen van de bepalingen van deel twee, rubriek een, titels I tot en met XII, of deel twee, rubriek zes [Overige bepalingen], van deze overeenkomst mag zodanig worden uitgelegd dat zij:

               (a)een Partij verplicht gegevens te verstrekken of toegang tot gegevens te bieden wanneer die Partij openbaarmaking van die gegevens in strijd acht met haar wezenlijke veiligheidsbelangen, of

               (b)een Partij belet maatregelen te nemen die die Partij nodig acht ter bescherming van haar wezenlijke veiligheidsbelangen en die

               (I)verband houden met de productie van of de handel in wapens, munitie en oorlogstuig dan wel met dergelijke productie, handel en transacties in andere goederen en materialen, diensten en technologie, en met economische activiteiten die direct of indirect de bevoorrading van een militaire inrichting ten doel hebben;

               (II)betrekking hebben op splijt- of fusiestoffen of op stoffen waaruit deze kunnen worden vervaardigd, of

               (III)in tijden van oorlog of ernstige internationale spanningen worden genomen, of

               (c)een Partij belet maatregelen te nemen tot handhaving van de internationale vrede en veiligheid ingevolge haar verplichtingen krachtens het Handvest van de Verenigde Naties.

               Artikel EXC.5: Vertrouwelijke informatie

               1.
                     Geen van de bepalingen van deel twee, rubriek een, titels I tot en met X, titel XI, met uitzondering van artikel LPFS.2.26 [Belastingnormen] van titel XI, en titel XII, of van deel twee, rubriek zes [Overige bepalingen], van deze overeenkomst mag zodanig worden uitgelegd dat zij een Partij verplicht tot het verstrekken van vertrouwelijke informatie waarvan de openbaarmaking de rechtshandhaving zou belemmeren of anderszins in strijd zou zijn met het algemeen belang, of die de rechtmatige commerciële belangen van bepaalde openbare of particuliere ondernemingen zou schaden, tenzij een scheidsgerecht dergelijke vertrouwelijke informatie in het kader van een geschillenbeslechtingsprocedure overeenkomstig deel zes, titel I [Geschillenbeslechting] verlangt of een deskundigenpanel dergelijke vertrouwelijke informatie in het kader van een procedure overeenkomstig artikel LPFS.9.2 [Deskundigenpanel] of artikel LPFS.9.3 [Deskundigenpanel voor gebieden van non-regressie] verlangt.  In dergelijke gevallen ziet het scheidsgerecht of, naargelang het geval, het deskundigenpanel erop toe dat de vertrouwelijkheid volledig wordt beschermd overeenkomstig BIJLAGE INST-X [Procedureregels].

               2.
                     Wanneer een Partij aan de Partnerschapsraad of aan comités informatie voorlegt die zij ingevolge haar wet- en regelgeving als vertrouwelijk beschouwt, wordt die informatie door de andere Partij vertrouwelijk behandeld, tenzij de Partij die de informatie voorlegt anders beslist.

               RUBRIEK TWEE: LUCHTVAART

               Titel I: Luchtvervoer

               Artikel AIRTRN.1: Definities

               Voor de toepassing van deze titel wordt verstaan onder:

               a)
                     “luchtvaartmaatschappij”: een luchtvervoersonderneming die in het bezit is van een geldige exploitatievergunning of een gelijkwaardig document;

               b)
                     “luchtvaartmaatschappij uit de Unie”: een luchtvaartmaatschappij die voldoet aan de voorwaarden van artikel AIRTRN.6, lid 1, punt b), [Operationele vergunningen en technische machtigingen];

               c)
                     “luchtvaartmaatschappij van het Verenigd Koninkrijk”: een luchtvaartmaatschappij die voldoet aan de voorwaarden van artikel AIRTRN.6, lid 1 of 2, punt a), [Operationele vergunningen en technische machtigingen];

               d)
                     “luchtvaartnavigatiediensten”: luchtverkeersleidingsdiensten, communicatie-, navigatie- en surveillancediensten, meteorologische diensten voor luchtvaartnavigatie en luchtvaartinlichtingendiensten;

               e)
                     “Air Operator Certificate”: een aan een luchtvaartmaatschappij afgegeven document waarin wordt bevestigd dat de betrokken luchtvaartmaatschappij over de beroepsbekwaamheid en organisatie beschikt om de veilige exploitatie van luchtvaartuigen te waarborgen voor de in het certificaat gespecificeerde luchtvaartactiviteiten;

               f)
                     “luchtverkeersbeheer”: de verzameling van functies in de lucht en op de grond (luchtverkeersdiensten, luchtruimbeheer en regeling van luchtverkeersstromen) die nodig zijn om de veiligheid en de doeltreffendheid van de vliegtuigbewegingen in alle fasen te waarborgen;

               g)
                     “luchtvervoer”: het afzonderlijke of gecombineerde vervoer per luchtvaartuig van passagiers, bagage, vracht en post, dat tegen vergoeding of betaling van huur aan het publiek wordt aangeboden;

               h)
                     “vaststelling van het burgerschap”: de vaststelling dat een luchtvaartmaatschappij die voornemens is in het kader van deze titel luchtdiensten te exploiteren, voldoet aan de eisen van artikel AIRTRN.6 [Operationele vergunningen en technische machtigingen] met betrekking tot eigendom, feitelijke zeggenschap en hoofdvestiging;

               i)
                     “bevoegde autoriteiten”: voor het Verenigd Koninkrijk, de autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk die verantwoordelijk zijn voor de regelgevende en administratieve taken die krachtens deze titel op het Verenigd Koninkrijk rusten; en voor de Unie, de instanties van de Unie en van de lidstaten die verantwoordelijk zijn voor de regelgevende en administratieve taken die krachtens deze titel op de Unie rusten;

               j)
                     “het Verdrag”: het Verdrag inzake de internationale burgerluchtvaart, ondertekend te Chicago op 7 december 1944, met inbegrip van:

               i)
                     iedere wijziging die krachtens artikel 94, punt a), van het Verdrag in werking is getreden en die door het Verenigd Koninkrijk en de betrokken lidstaat of lidstaten geratificeerd is, voor zover zij ter zake doet, en

               ii)
                     iedere bijlage of iedere wijziging daarvan die is goedgekeurd krachtens artikel 90 van het Verdrag, voor zover deze bijlage of wijziging op een gegeven tijdstip voor het Verenigd Koninkrijk en voor de betrokken lidstaat of lidstaten van kracht is, en voor zover zij ter zake doet;

               k)
                     “discriminatie”: een onderscheid zonder objectieve rechtvaardiging ten aanzien van de levering van goederen of diensten, met inbegrip van openbare diensten, die worden gebruikt voor luchtvervoersdiensten, of ten aanzien van de behandeling daarvan door overheidsinstanties die relevant zijn voor dergelijke diensten;

               l)
                     “feitelijke zeggenschap": een relatie gebaseerd op rechten, overeenkomsten of andere middelen die, afzonderlijk of tezamen en gelet op de desbetreffende feitelijke of juridische omstandigheden, de mogelijkheid bieden om direct of indirect een beslissende invloed op een onderneming uit te oefenen, meer bepaald via:

               i)
                     het recht om alle of een gedeelte van de activa van een onderneming te gebruiken;

               ii)
                     rechten of overeenkomsten waardoor een beslissende invloed kan worden uitgeoefend op de samenstelling, het stemgedrag of de besluiten van de organen van een onderneming of waardoor anderszins een beslissende invloed kan worden uitgeoefend op de bedrijfsvoering van de onderneming;

               m)
                     “vaststelling van de geschiktheid”: de vaststelling dat een luchtvaartmaatschappij die voorstelt in het kader van deze titel luchtdiensten te exploiteren over voldoende financiële draagkracht en passende leidinggevende deskundigheid beschikt om dergelijke diensten te exploiteren, en bereid is de wetten, regels en eisen voor het exploiteren van dergelijke diensten na te leven;

               n)
                     “volledige kosten”: de kosten van de verleende dienst, die passende bedragen kunnen omvatten voor de kapitaalkosten en de afschrijving van activa, alsmede de kosten van onderhoud, exploitatie, beheer en administratie;

               o)
                     “ICAO”: de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie van de Verenigde Naties;

               p)
                     “hoofdvestiging”: het hoofdkantoor of het geregistreerde kantoor van een luchtvaartmaatschappij waar de belangrijkste financiële functies en de operationele zeggenschap over de luchtvaartmaatschappij, met inbegrip van het beheer van de blijvende luchtwaardigheid, worden uitgeoefend;

               q)
                     “platforminspectie”: een onderzoek door de bevoegde autoriteit van een Partij of haar aangewezen vertegenwoordigers, aan boord en rond een luchtvaartuig van de andere Partij, om zowel de geldigheid van de relevante documenten van het luchtvaartuig als die van haar bemanningsleden en de zichtbare staat van het luchtvaartuig en de uitrusting ervan te controleren;

               r)
                     “zelfafhandeling”: een luchtvaartmaatschappij die voor zichzelf of voor een andere luchtvaartmaatschappij rechtstreeks grondafhandelingsactiviteiten verricht, waarbij:

                i)
                     de ene luchtvaartmaatschappij een meerderheidsbelang heeft in de andere, of

                ii)
                     Een zelfde entiteit in elk van beide een meerderheidsbelang heeft;

               s)
                     “geregelde luchtdiensten”: luchtdiensten die tegen vergoeding volgens een gepubliceerde dienstregeling worden gepland en uitgevoerd, of die zo regelmatig of frequent zijn dat zij een herkenbare systematische reeks vormen, en die rechtstreeks door het publiek kunnen worden geboekt; en extra vluchten die worden ingelegd als gevolg van overloopverkeer van geregelde vluchten.

               t)
                     “tussenlanding voor andere doeleinden dan verkeer”: een om een andere reden dan voor het aan boord nemen of afzetten van passagiers, bagage, lading en of post in het luchtvervoer gemaakte landing;

               u)
                     “tarief”: tarieven of kosten die luchtvaartmaatschappijen, met inbegrip van hun agenten, in rekening brengen voor het vervoer van passagiers, bagage of vracht (met uitzondering van post) in het luchtvervoer (met inbegrip van elke andere vervoerswijze die hiermee verband houdt), alsmede de voorwaarden voor de beschikbaarheid van deze tarieven of kosten;

                v)
                     “Gebruikersheffing”: een heffing die aan luchtvaartmaatschappijen wordt opgelegd voor het gebruik van luchthavens, luchtvaartnavigatie (met inbegrip van overvluchten), luchtvaartbeveiligingsvoorzieningen of -diensten, met inbegrip van aanverwante diensten en faciliteiten, of milieuheffingen, waaronder geluidsheffingen en heffingen om plaatselijke luchtkwaliteitsproblemen op of rond luchthavens aan te pakken.

                Artikel AIRTRN.2: Routeschema

               1.
                     Onverminderd artikel AIRTRN.3 [Verkeersrechten] verleent de Unie het Verenigd Koninkrijk het recht om de luchtvaartmaatschappijen van laatstgenoemde Partij tijdens het verrichten van luchtvervoer vluchten uit te laten voeren op de volgende routes:

               punten op het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk – tussenliggende punten – punten op het grondgebied van de Unie – verder gelegen punten.

               2.
                     Onverminderd artikel AIRTRN.3 [Verkeersrechten] verleent het Verenigd Koninkrijk de Unie het recht om de luchtvaartmaatschappijen van laatstgenoemde Partij tijdens het verrichten van luchtvervoer vluchten uit te laten voeren op de volgende routes:

               punten op het grondgebied van de Unie – tussenliggende punten – punten op het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk – verder gelegen punten.

               Artikel AIRTRN.3: Verkeersrechten

               1.
                     Elke Partij verleent de andere Partij, met het oog op het verrichten van luchtvervoer op de in artikel AIRTRN.2 [Routeschema] vermelde routes, het recht om haar respectieve luchtvaartmaatschappijen:

               a)
                     over haar grondgebied te laten vliegen zonder te landen;

               b)
                     op haar grondgebied te laten landen voor andere dan verkeersdoeleinden.

               2.
                     Het Verenigd Koninkrijk heeft het recht om zijn luchtvaartmaatschappijen op het grondgebied van de Unie te laten landen om geregelde en niet-geregelde luchtvervoersdiensten te verrichten tussen alle punten op het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk en alle punten op het grondgebied van de Unie (verkeersrechten van de derde en vierde vrijheid).

               3.
                     De Unie heeft het recht om haar luchtvaartmaatschappijen op het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk te laten landen om geregelde en niet-geregelde luchtvervoersdiensten te verrichten tussen alle punten op het grondgebied van de Unie en alle punten op het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk (verkeersrechten van de derde en vierde vrijheid).

               4.
                     Onverminderd de leden 1, 2 en 3 en onverminderd lid 9 , kunnen de lidstaten en het Verenigd Koninkrijk, met inachtneming van de respectieve interne regels en procedures van de Partijen, bilaterale regelingen treffen waarbij zij elkaar in het kader van deze overeenkomst de volgende rechten verlenen:

               a)
                     voor het Verenigd Koninkrijk, het recht voor zijn luchtvaartmaatschappijen om op het grondgebied van de betrokken lidstaat tussenlandingen te verrichten om geregelde en niet-geregelde luchtvervoerdiensten te verrichten tussen punten op het grondgebied van die lidstaat en punten in een derde land als onderdeel van een dienst met vertrek of bestemming op het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk (verkeersrechten van de vijfde vrijheid);

               b)
                     voor de betrokken lidstaat, het recht voor luchtvaartmaatschappijen uit de Unie om op het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk een tussenlanding te maken om geregelde en niet-geregelde luchtvervoersdiensten te verrichten tussen punten op het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk en punten in een derde land, als onderdeel van een dienst met vertrek of bestemming op het grondgebied van die lidstaat (verkeersrechten van de vijfde vrijheid).

               5.
                     Op de overeenkomstig lid 4 wederzijds verleende rechten zijn de bepalingen van deze titel van toepassing.

               6.
                     Geen van beide Partijen beperkt eenzijdig het verkeersvolume, de capaciteit, de frequentie, de regelmaat, de routes, de herkomsten of de bestemming van de luchtvervoersdiensten die overeenkomstig de leden 2, 3 en 4 worden geëxploiteerd, of de types luchtvaartuigen die daartoe door de luchtvaartmaatschappijen van de andere Partij worden geëxploiteerd, behalve, op niet-discriminerende wijze, om redenen die verband houden met douane, techniek, exploitatie, veiligheid van het luchtverkeersbeheer, milieu of volksgezondheid of tenzij anders bepaald in deze titel.

               7.
                     Geen van de bepalingen van deze titel verleent het Verenigd Koninkrijk het recht om zijn luchtvaartmaatschappijen op het grondgebied van een lidstaat tegen vergoeding passagiers, bagage, vracht of post aan boord te laten nemen die bestemd zijn voor een ander punt op het grondgebied van die of een andere lidstaat.

               8.
                     Geen van de bepalingen van deze titel verleent de Unie het recht om haar luchtvaartmaatschappijen op het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk tegen vergoeding passagiers, bagage, vracht of post aan boord te laten nemen die bestemd zijn voor een ander punt op het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk.

               9.
                     Met inachtneming van de interne regels en procedures van de Partijen kunnen de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk en de lidstaten niet-geregelde luchtdiensten toestaan die verder gaan dan de in dit artikel vastgestelde rechten, op voorwaarde dat deze geen verkapte geregelde diensten vormen, en bilaterale regelingen vaststellen met betrekking tot de te volgen procedures bij de behandeling van en de besluitvorming over aanvragen van luchtvaartmaatschappijen.

               Artikel AIRTRN.4: Regelingen inzake code-sharing en voorbehouden capaciteit

               1.
                     Luchtvervoersdiensten overeenkomstig artikel AIRTRN.3 [Verkeersrechten] kunnen als volgt worden verleend door middel van regelingen inzake voorbehouden capaciteit of code-sharingafspraken:

               a)
                     een luchtvaartmaatschappij van het Verenigd Koninkrijk kan optreden als verkopende luchtvaartmaatschappij in samenwerking met elke exploiterende luchtvaartmaatschappij die een luchtvaartmaatschappij van de Unie of een luchtvaartmaatschappij van het Verenigd Koninkrijk is, of in samenwerking met elke exploiterende luchtvaartmaatschappij van een derde land dat krachtens het recht van de Unie of, naargelang het geval, het recht van de betrokken lidstaat of lidstaten, de noodzakelijke verkeersrechten geniet, alsook het recht om zijn luchtvaartmaatschappijen door middel van de regeling in kwestie die rechten te laten uitoefenen;

               b)
                     een luchtvaartmaatschappij van de Unie kan optreden als verkopende luchtvaartmaatschappij in samenwerking met elke exploiterende luchtvaartmaatschappij die een luchtvaartmaatschappij van de Unie of een luchtvaartmaatschappij van het Verenigd Koninkrijk is, of in samenwerking met elke exploiterende luchtvaartmaatschappij van een derde land dat krachtens het recht van het Verenigd Koninkrijk de noodzakelijke verkeersrechten geniet, alsook het recht om zijn luchtvaartmaatschappijen door middel van de regeling in kwestie die rechten te laten uitoefenen;

               c)
                     een luchtvaartmaatschappij van het Verenigd Koninkrijk kan optreden als exploiterende luchtvaartmaatschappij in samenwerking met elke verkopende luchtvaartmaatschappij die een luchtvaartmaatschappij van de Unie of een luchtvaartmaatschappij van het Verenigd Koninkrijk is, of in samenwerking met elke verkopende luchtvaartmaatschappij van een derde land die krachtens het recht van de Unie of, naargelang het geval, het recht van de betrokken lidstaat of lidstaten, de noodzakelijke rechten geniet tot deelname aan de regeling in kwestie;

               d)
                     een luchtvaartmaatschappij van de Unie kan optreden als exploiterende luchtvaartmaatschappij in samenwerking met elke verkopende luchtvaartmaatschappij die een luchtvaartmaatschappij van de Unie of een luchtvaartmaatschappij van het Verenigd Koninkrijk is, of in samenwerking met elke verkopende luchtvaartmaatschappij van een derde land die krachtens het recht van het Verenigd Koninkrijk de noodzakelijke rechten geniet tot deelname aan de regeling in kwestie;

               e)
                     in het kader van de in de regelingen waarin de punten a) tot en met d) voorzien mag een luchtvaartmaatschappij van een Partij optreden als de verkopende luchtvaartmaatschappij in het kader van een regeling inzake voorbehouden capaciteit of code-sharing voor diensten tussen twee willekeurige punten waarvan zowel de plaats van herkomst als de bestemming zich op het grondgebied van de andere Partij bevinden, mits aan de volgende voorwaarden is voldaan:

               i)
                     de voorwaarden zoals vastgelegd in punt a) of, in voorkomend geval, punt b) met betrekking tot de exploiterende luchtvaartmaatschappij, en

               ii)
                     de betrokken vervoersdienst is onderdeel van een vervoer door de verkopende luchtvaartmaatschappij tussen een punt op het grondgebied van haar Partij en het desbetreffende bestemmingspunt op het grondgebied van de andere Partij.

               2.
                     Een luchtvaartmaatschappij van een Partij kan in het kader van een regeling inzake voorbehouden capaciteit of code-sharing als verkopende luchtvaartmaatschappij optreden bij diensten tussen elk paar punten waarvan er een zich op het grondgebied van de andere Partij bevindt en het andere in een derde land, mits aan de volgende voorwaarden is voldaan:

               a)
                     de voorwaarden zoals vastgelegd in punt a) of, in voorkomend geval, punt b) van lid 1 met betrekking tot de exploiterende luchtvaartmaatschappij, en

               b)
                     de betrokken vervoersdienst is onderdeel van een vervoer door de verkopende luchtvaartmaatschappij tussen een punt op het grondgebied van haar Partij en het desbetreffende punt in een derde land.

               3.
                     Voor elk vervoersbewijs dat in het kader van de in dit artikel bedoelde regelingen wordt verkocht, wordt de koper bij de boeking op de hoogte gebracht van de luchtvaartmaatschappij die elk deel van de dienst zal exploiteren. Wanneer dit niet mogelijk is, of in geval van wijziging na boeking, wordt de naam van de exploiterende luchtvaartmaatschappij aan de passagier meegedeeld zodra deze is vastgesteld. De naam/namen van de uitvoerende luchtvaartmaatschappij(en) wordt/worden in elk geval bij het inchecken aan de passagier meegedeeld, of vóór het instappen als voor een aansluitende vlucht geen check-in vereist is.

               4.
                     De Partijen kunnen eisen dat de in dit artikel bedoelde regelingen door hun bevoegde autoriteiten worden goedgekeurd om na te gaan of wordt voldaan aan de daarin gestelde voorwaarden en aan andere eisen van deze overeenkomst, met name op het gebied van mededinging, veiligheid en beveiliging.

               5.
                     Het gebruik van regelingen inzake voorbehouden capaciteit of code-sharing mag er geen geval tot gevolg hebben dat de luchtvaartmaatschappijen van de Partijen op grond van deze overeenkomst andere verkeersrechten uitoefenen dan de in artikel AIRTRN.3 [Verkeersrechten] bedoelde rechten.

               Artikel AIRTRN.5: Operationele flexibiliteit

               De wederzijds door de Partijen overeenkomstig artikel AIRTRN.3, leden 2, 3 en 4, [Verkeersrechten], verleende rechten omvatten, binnen de daarin gestelde grenzen, alle volgende prerogatieven:

               a)
                     vluchten in één van beide of beide richtingen exploiteren;

               b)
                     verschillende vluchtnummers combineren bij de exploitatie van één luchtvaartuig;

               c)
                     punten in het routeschema in om het even welke combinatie en volgorde bedienen;

               d)
                     op ieder willekeurig punt verkeer tussen luchtvaartuigen van dezelfde luchtvaartmaatschappij overbrengen (“change of gauge”);

               e)
                     vluchten verrichten met een tussenlanding op willekeurige punten binnen of buiten het grondgebied van elk van beide Partijen;

               f)
                     doorvoervluchten verrichten via het grondgebied van de andere Partij;

               g)
                     verkeer op hetzelfde luchtvaartuig combineren, ongeacht de herkomst van dit verkeer;

               h)
                     meer dan één punt bedienen op dezelfde vlucht (co-terminalisering).

               Artikel AIRTRN.6: Exploitatievergunningen en technische machtigingen

               1.
                     Na ontvangst van een aanvraag voor een exploitatievergunning van een luchtvaartmaatschappij van een Partij, in de vorm en op de wijze die is voorgeschreven, voor de exploitatie van luchtvervoersdiensten in het kader van deze titel, verleent de andere Partij zo spoedig mogelijk de passende vergunningen en technische machtigingen, mits aan alle volgende voorwaarden is voldaan:

               a)
                     in het geval van een luchtvaartmaatschappij van het Verenigd Koninkrijk:

               i)
                     de luchtvaartmaatschappij is rechtstreeks of door een meerderheidsbelang eigendom van en wordt feitelijk gecontroleerd door het Verenigd Koninkrijk, zijn onderdanen, of beide;

               ii)
                     de luchtvaartmaatschappij heeft haar hoofdvestiging op het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk en is houder van een geldige exploitatievergunning overeenkomstig de wetgeving van het Verenigd Koninkrijk, en

               iii)
                     de luchtvaartmaatschappij is houder van een Air Operator Certificate dat is afgegeven door de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk, die duidelijk vermeld is en daadwerkelijk regelgevend toezicht op de luchtvaartmaatschappij uitoefent en handhaaft;

               b)
                     in het geval van een luchtvaartmaatschappij van de Unie:

               i)
                     de luchtvaartmaatschappij is rechtstreeks of door een meerderheidsbelang eigendom van lidstaten, andere lidstaten van de Europese Economische Ruimte, Zwitserland en/of onderdanen van die staten, en deze oefenen daadwerkelijk zeggenschap uit over de luchtvaartmaatschappij.

               ii)
                     de luchtvaartmaatschappij heeft haar hoofdvestiging op het grondgebied van de Unie en is houder van een geldige exploitatievergunning overeenkomstig de wetgeving van de Unie, en

               iii)
                     de luchtvaartmaatschappij houder is van een door de bevoegde autoriteit van de Unie of een lidstaat afgegeven Air Operator Certificate, dat duidelijk moet worden geïdentificeerd, en die autoriteit effectief regelgevend toezicht uitoefent op de luchtvaartmaatschappij;

               c)
                     voldaan is aan artikel AIRTRN.18 [Veiligheid van de luchtvaart] en artikel AIRTRN.19 [Beveiliging van de luchtvaart]; en

               d)
                     de luchtvaartmaatschappij voldoet aan de in wet- en regelgeving voorgeschreven voorwaarden die gewoonlijk worden toegepast op de exploitatie van internationaal luchtvervoer door de Partij die de aanvraag of aanvragen behandelt.

               2.
                     Onverminderd lid 1, punt a), i), worden de toepasselijke exploitatievergunningen en -toelatingen aan luchtvaartmaatschappijen van het Verenigd Koninkrijk verleend, mits aan alle volgende voorwaarden is voldaan:

               a)
                     de voorwaarden van lid 1, punt a ), ii) en iii), punten c) en d), zijn vervuld;

               b)
                     de luchtvaartmaatschappij is rechtstreeks of door een meerderheidsbelang eigendom van lidstaten, andere lidstaten van de Europese Economische Ruimte, Zwitserland en/of onderdanen van die staten, en deze oefenen daadwerkelijk zeggenschap uit over de luchtvaartmaatschappij, hetzij alleen, hetzij samen met het Verenigd Koninkrijk en/of onderdanen van het Verenigd Koninkrijk;

               c)
                     op de dag waarop de overgangsperiode afliep, beschikte de luchtvaartmaatschappij over een geldige exploitatievergunning overeenkomstig het Unierecht.

               3.
                     Voor de toepassing van de leden 1 en 2 omvat bewijs van daadwerkelijk regelgevend toezicht de volgende elementen, zonder daartoe beperkt te zijn:

               a)
                     de betrokken luchtvaartmaatschappij bezit een geldige, door de bevoegde autoriteit afgegeven exploitatievergunning of vergunning die voldoet aan de criteria van de Partij die de exploitatievergunning of vergunning voor de exploitatie van internationale luchtdiensten afgeeft; en

               b)
                     die Partij voor die luchtvaartmaatschappij beschikt over luchtvaartveiligheids- en -beveiligingsprogramma's die aan de ICAO-normen voldoen en die programma's daadwerkelijk ten uitvoer legt.

               4.
                     Bij het verlenen van exploitatievergunningen en technische machtigingen behandelen de Partijen alle luchtvaartmaatschappijen van de andere Partij op niet-discriminerende wijze.

               5.
                     Na ontvangst van een aanvraag voor een exploitatievergunning van een luchtvaartmaatschappij van een Partij erkent de andere Partij elke vaststelling van de geschiktheid of vaststelling van het staatsburgerschap door de eerste Partij met betrekking tot die luchtvaartmaatschappij alsof die vaststelling door haar eigen bevoegde autoriteiten is gedaan, en onderzoekt zij deze aangelegenheden niet verder, behalve in de gevallen als bedoeld in artikel AIRTRN.8, lid 3, [Weigering, intrekking, opschorting of beperking van exploitatievergunningen].

               Artikel AIRTRN.7: Operationele plannen, programma’s en dienstregelingen

               Een Partij mag uitsluitend voor informatiedoeleinden verlangen dat kennisgeving wordt gedaan van operationele plannen, programma’s of dienstregelingen betreffende krachtens deze titel geëxploiteerde diensten. Wanneer een Partij een dergelijke kennisgeving verlangt, beperkt zij de administratieve last van die kennisgevingsvereisten en -procedures voor tussenpersonen en luchtvaartmaatschappijen van de andere Partij tot een minimum.

               Artikel AIRTRN.8: Weigering, intrekking, opschorting of beperking van exploitatievergunningen

               1.
                     De Unie kan overeenkomstig de leden 3, 4 en 5 van dit artikel maatregelen nemen tegen een luchtvaartmaatschappij van het Verenigd Koninkrijk in elk van de volgende gevallen:

               a)
                     in het geval van vergunningen en machtigingen die zijn verleend overeenkomstig artikel AIRTRN.6, lid 1, [Exploitatievergunningen en technische machtigingen], punt a), en een van de daarin gestelde voorwaarden niet is vervuld;

               b)
                     in het geval van vergunningen en machtigingen die zijn verleend overeenkomstig artikel AIRTRN.6, lid 2, [Exploitatievergunningen en technische machtigingen], en een van de daarin gestelde voorwaarden niet is vervuld;

               c)
                     de luchtvaartmaatschappij heeft zich niet gehouden aan de in artikel AIRTRN.10 [Naleving van wetten en regels] bedoelde wet- en regelgeving; of

               d)
                     een dergelijke maatregel is noodzakelijk om ziekten te voorkomen, ertegen te beschermen of de verspreiding ervan te beheersen, of om de volksgezondheid anderszins te beschermen.

               2.
                     Het Verenigd Koninkrijk kan overeenkomstig de leden 3, 4 en 5 van dit artikel maatregelen nemen tegen een luchtvaartmaatschappij van de Unie in elk van de volgende gevallen:

               a)
                     niet alle voorwaarden van artikel AIRTRN.6 [Exploitatievergunningen en technische vergunningen], lid 1, punt b), zijn vervuld;

               b)
                     de luchtvaartmaatschappij heeft zich niet gehouden aan de in artikel AIRTRN.10 [Naleving van wetten en regels] van deze titel vermelde wet- en regelgeving, of

               c)
                     een dergelijke maatregel is noodzakelijk om ziekten te voorkomen, ertegen te beschermen of de verspreiding ervan te beheersen, of om de volksgezondheid anderszins te beschermen.

               3.
                     Wanneer een Partij redelijke gronden heeft om aan te nemen dat een luchtvaartmaatschappij van de andere Partij zich, naargelang het geval, in een van de in lid 1 of 2 bedoelde situaties bevindt en dat in dat verband maatregelen moeten worden genomen, stelt die Partij de andere Partij zo spoedig mogelijk schriftelijk in kennis van de redenen voor de voorgenomen weigering, opschorting of beperking van de exploitatievergunning of technische vergunning en verzoekt zij om overleg.

               4.
                     Dit overleg begint zo spoedig mogelijk en uiterlijk 30 dagen na ontvangst van het verzoek om overleg. Als de Partij die om het overleg heeft verzocht, niet binnen 30 dagen of een overeengekomen termijn na de begindatum van dit overleg tot een bevredigend akkoord komt of nalaat de overeengekomen corrigerende maatregelen te nemen, is dit een reden voor de Partij die om het overleg heeft verzocht om maatregelen te nemen om de exploitatievergunning of technische machtigingen van de betrokken luchtvaartmaatschappij (en) te weigeren, in te trekken, op te schorten, te beperken of te beperken teneinde de naleving van de artikelen AIRTRN.6 [Operationele vergunningen en technische machtigingen] en AIRTRN.10 [Naleving van wetten en regels] te waarborgen . Als er maatregelen zijn genomen om de exploitatievergunning of technische machtiging van een luchtvaartmaatschappij te weigeren, in te trekken, op te schorten of te beperken, kan een Partij, zonder voorafgaand overleg overeenkomstig artikel INST.13 deel [Overleg], een beroep doen op arbitrage overeenkomstig artikel INST.14 [Arbitrageprocedure]. Een scheidsgerecht behandelt de kwestie voor de toepassing van artikel INST.19 [Spoedprocedure] als een spoedeisend geval. Op verzoek van een Partij kan het scheidsgerecht in afwachting van zijn definitieve uitspraak voorlopige verzachtende maatregelen gelasten, met inbegrip van de wijziging of schorsing van maatregelen die door een Partij uit hoofde van dit artikel zijn genomen.

               5.
                     Niettegenstaande de leden 3 en 4 kan een Partij in de in lid 1, punten c) en d), en lid 2, punten b) en c), bedoelde gevallen onmiddellijke of dringende maatregelen nemen indien een noodsituatie dit vereist, of om verdere gevallen van niet-naleving te voorkomen. Er kan slechts sprake zijn van verdere gevallen van niet-naleving als de vermeende niet-naleving voordien reeds tussen de bevoegde autoriteiten van de Partijen aan de orde is gesteld.

               6.
                     Dit artikel doet geen afbreuk aan de bepalingen van titel XI [Gelijk speelveld voor open en eerlijke concurrentie en duurzame ontwikkeling] van rubriek 1, artikel AIRTRN 11, lid 4, [Non-discriminatie], artikel AIRTRN 18, leden 4, 6 en 8, [Veiligheid van de luchtvaart] en artikel AIRTRN 19, lid 12, [Beveiliging van de luchtvaart], noch aan de geschillenbeslechtingsprocedure van deel zes, titel I [Geschillenbeslechting] , noch aan de daaruit voortvloeiende maatregelen.

               Artikel AIRTRN.9: Eigendom van en zeggenschap over luchtvaartmaatschappijen

               De Partijen erkennen de potentiële baten van de blijvende liberalisering van de eigendom van en zeggenschap over hun respectievelijke luchtvaartmaatschappijen. De Partijen komen overeen binnen het Gespecialiseerd Comité voor het luchtvervoer de mogelijkheden te onderzoeken voor de wederzijdse liberalisering van de eigendom van en zeggenschap over hun luchtvaartmaatschappijen binnen [12 maanden] na de ontvangst van een verzoek daartoe van een van de Partijen. Naar aanleiding van dit onderzoek kunnen de Partijen besluiten deze titel te wijzigen.

               Artikel AIRTRN.10: Naleving van wetten en regels

               1.
                     De wetten en regels van een Partij met betrekking tot de toelating tot, de activiteiten binnen en het vertrek uit haar grondgebied van luchtvaartuigen die internationaal luchtvervoer verrichten, worden door de luchtvaartmaatschappijen van de andere Partij nageleefd wanneer zij het grondgebied van die Partij respectievelijk binnenkomen, zij zich daar bevinden of het verlaten.

               2.
                     De wetten en regels van een Partij met betrekking tot de toelating tot, de activiteiten binnen en het vertrek uit haar grondgebied van passagiers, bemanningen, bagage, goederen of post aan boord van het luchtvaartuig (met inbegrip van de formaliteiten verbonden aan binnenkomst, inklaring, immigratie, paspoorten, douane en quarantaine of, in het geval van post, postvoorschriften) worden door of namens dergelijke passagiers, bemanningen, bagage, goederen en post die door de luchtvaartmaatschappijen van de andere Partij worden vervoerd, nageleefd wanneer deze het grondgebied van die Partij respectievelijk binnenkomen, zij zich daar bevinden of het verlaten.

               3.
                     De Partijen staan op hun grondgebied toe dat de luchtvaartmaatschappij van de andere Partij maatregelen neemt om te garanderen dat alleen personen worden vervoerd die beschikken over de vereiste reisdocumenten voor binnenkomst op hun grondgebied of voor doorreis via het grondgebied van de andere Partij.

               AIRTRN.11: Non-discriminatie

               1.
                     Onverminderd titel XI [Gelijk speelveld voor open en eerlijke concurrentie en duurzame ontwikkeling] van rubriek 1, heffen de Partijen binnen hun respectieve rechtsgebieden alle vormen van discriminatie op die nadelige gevolgen zouden hebben voor de eerlijke en gelijke kansen van de luchtvaartmaatschappijen van de andere Partij om te concurreren bij de uitoefening van de rechten waarin deze titel voorziet.

               2.
                     Een Partij (de “initiatiefnemende Partij”) kan in overeenstemming met de leden 3 tot en met 6 handelen wanneer zij van oordeel is dat de eerlijke en gelijke kansen van haar luchtvaartmaatschappijen om te concurreren bij de uitoefening van de in deze titel vastgestelde rechten worden geschaad door bij lid 1 verboden discriminatie.

               3.
                     De initiatiefnemende Partij dient een schriftelijk verzoek om overleg in bij de andere Partij (de “antwoordende partij”). Het overleg begint binnen 30 dagen na ontvangst van het verzoek, tenzij de Partijen anders overeenkomen.

               4.
                     Als de initiatiefnemende Partij en de antwoordende Partij er niet in slagen binnen 60 dagen na ontvangst van het in lid 3 bedoelde verzoek om overleg overeenstemming te bereiken, kan de initiatiefnemende Partij maatregelen nemen tegen alle of een deel van de luchtvaartmaatschappijen die hebben geprofiteerd van een door lid 1 verboden discriminatie, met inbegrip van maatregelen om de exploitatievergunningen of technische machtigingen van de betrokken luchtvaartmaatschappijen te weigeren, in te trekken, op te schorten, aan voorwaarden te onderwerpen of te beperken.

               5.
                     De overeenkomstig lid 4 genomen maatregelen zijn passend, proportioneel en zijn in omvang en looptijd beperkt tot hetgeen strikt noodzakelijk is om de schade voor de luchtvaartmaatschappijen van de initiatiefnemende Partij te beperken en het ongeoorloofde voordeel voor de luchtvaartmaatschappijen waartegen de maatregelen gericht zijn, weg te werken.

               6.
                     Als het overleg niet tot een oplossing van de kwestie heeft geleid of er overeenkomstig lid 4 maatregelen zijn genomen, kan een Partij, zonder voorafgaand overleg overeenkomstig artikel INST.13 deel [Overleg], een beroep doen op arbitrage overeenkomstig artikel INST.14 [Arbitrageprocedure]. Een scheidsgerecht behandelt de kwestie voor de toepassing van artikel INST.19 [Spoedprocedure] als een spoedeisend geval. Op verzoek van een Partij kan het scheidsgerecht in afwachting van zijn definitieve uitspraak voorlopige verzachtende maatregelen gelasten, met inbegrip van de wijziging of schorsing van maatregelen die door een Partij uit hoofde van dit artikel zijn genomen.

               7. Onverminderd lid 2 handelen de Partijen niet uit hoofde van de leden 3 tot en met 6 met betrekking tot gedragingen die onder het toepassingsgebied van titel XI [gelijk speelveld voor open en eerlijke concurrentie en duurzame ontwikkeling] van rubriek 1 vallen.

               Artikel AIRTRN.12: Bedrijfsvoering

               1.
                     De Partijen zijn het erover eens dat de voordelen van deze titel niet kunnen worden verwezenlijkt wanneer luchtvaartmaatschappijen bij hun bedrijfsvoering worden gehinderd. De Partijen komen overeen samen te werken bij het wegnemen van belemmeringen voor de bedrijfsvoering van de luchtvaartmaatschappijen van beide Partijen, als zulke belemmeringen een obstakel kunnen vormen voor commerciële activiteiten, concurrentieverstoringen kunnen veroorzaken of een gelijk speelveld in de weg kunnen staan.

               2.
                     Het Gespecialiseerd Comité voor het luchtvervoer houdt toezicht op de geboekte vooruitgang bij het doeltreffend aanpakken van belemmeringen voor de bedrijfsvoering van luchtvaartmaatschappijen.

               Artikel AIRTRN.13: Commerciële activiteiten

               1.
                     De Partijen verlenen elkaar de in de leden 2 tot en met 7 vastgelegde rechten. Voor de uitoefening van deze rechten zijn de luchtvaartmaatschappijen van elke Partij niet verplicht een plaatselijke partner te hebben.

               2.
                     Wat vertegenwoordigers van luchtvaartmaatschappijen betreft:

               a)
                     is de vestiging van kantoren en faciliteiten door de luchtvaartmaatschappijen van een Partij op het grondgebied van de andere Partij voor zover dat nodig is voor het verlenen van diensten in het kader van deze titel, zonder beperking of discriminatie toegestaan;

               b)
                     kunnen dergelijke kantoren en faciliteiten, wanneer zij zich op een luchthaven bevinden, onverminderd de veiligheids- en beveiligingsvoorschriften worden onderworpen aan beperkingen op grond van de beschikbare ruimte;

               c)
                     verleent een Partij de luchtvaartmaatschappijen van de andere Partij, in overeenstemming met haar wet- en regelgeving met betrekking tot toegang, verblijf en werkgelegenheid, toestemming om het eigen leidinggevend, verkoop-, technisch, operationeel en ander gespecialiseerd personeel dat zij redelijkerwijs nodig acht voor het verlenen van luchtvervoersdiensten in het kader van deze titel, op het grondgebied van de toestemming verlenende Partij binnen te brengen en er te laten verblijven. Wanneer voor het in dit lid bedoelde personeel, met inbegrip van personeel dat bepaalde tijdelijke taken uitvoert, werkvergunningen vereist zijn, zorgen de Partijen voor een snelle afhandeling van de aanvragen voor dergelijke vergunningen, met inachtneming van de wet- en regelgeving.

               3.
                     Wat de grondafhandeling betreft:

               a)
                     staat een Partij de luchtvaartmaatschappijen van de andere Partij toe op haar grondgebied zelfafhandeling te verrichten zonder andere beperkingen dan die welke gebaseerd zijn op veiligheids- of beveiligingsoverwegingen of die anderszins het gevolg zijn van fysieke of operationele beperkingen;

               b)
                     legt een Partij de luchtvaartmaatschappijen van de andere Partij geen keuze op van een of meer van de verleners van grondafhandelingsdiensten die op de markt actief zijn, overeenkomstig de wet- en regelgeving van de Partij waar de diensten worden verleend;

               c)
                     ziet die Partij er, onverminderd het bepaalde in punt a), op toe dat, wanneer de wetten en voorschriften van een Partij de vrije mededinging tussen verleners van grondafhandelingsdiensten op enigerlei wijze begrenzen of beperken, alle noodzakelijke grondafhandelingsdiensten beschikbaar zijn voor de luchtvaartmaatschappijen van de andere Partij en dat deze diensten worden verleend onder voorwaarden die niet minder gunstig zijn dan die waaronder zij aan andere luchtvaartmaatschappijen worden verleend.

               4.
                     Wat de toewijzing van slots op luchthavens betreft, zorgt elke Partij ervoor dat haar regels, richtsnoeren en procedures voor de toewijzing van de slots op de luchthavens op haar grondgebied op transparante, doeltreffende, niet-discriminerende en tijdige wijze worden toegepast.

               5.
                     Wat plaatselijke uitgaven en de overdracht van middelen en inkomsten betreft:

               a)
                     zijn de bepalingen van titel IV [Kapitaalstromen, betalingen, overmakingen en tijdelijke vrijwaringsmaatregelen] van rubriek 1 van toepassing op de aangelegenheden die onder dit hoofdstuk vallen, onverminderd artikel AIRTRN.6 [Exploitatievergunningen en technische vergunningen];

               b)
                     verlenen de Partijen elkaar de in de punten c) tot en met e) vastgelegde rechten;

               c)
                     wordt toegestaan dat de verkoop en aankoop van vervoers- en aanverwante diensten door de luchtvaartmaatschappijen van de Partijen naar goeddunken van de luchtvaartmaatschappij in pond sterling luiden als de verkoop of aankoop plaatsvindt op het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk of, indien de verkoop of aankoop plaatsvindt op het grondgebied van een lidstaat, in de valuta van die lidstaat;

               d)
                     is het de luchtvaartmaatschappijen van elke Partij toegestaan plaatselijke uitgaven naar eigen goeddunken in de plaatselijke valuta betalen;

               e)
                     is het de luchtvaartmaatschappijen van elke Partij toegestaan om, op verzoek, inkomsten die op het grondgebied van de andere Partij zijn verkregen uit de verkoop van luchtvervoersdiensten en aanverwante activiteiten die rechtstreeks verband houden met het luchtvervoer en die de plaatselijk uitgegeven bedragen te boven gaan, te allen tijde naar het land van hun keuze over te maken. Een snelle omwisseling en overmaking moeten zonder beperkingen of belastingen daarop worden toegestaan tegen de officiële wisselkoers die geldt voor lopende transacties en overmakingen op de datum dat de luchtvaartmaatschappij de eerste aanvraag tot overmaking indient, en worden aan geen enkele heffing onderworpen, met uitzondering van de heffingen die de banken normaal in rekening brengen voor dergelijke omwisselingen en overmakingen.

               6.
                     Wat intermodaal vervoer betreft:

               a)
                     geldt met betrekking tot personenvervoer dat de Partijen aanbieders van grondvervoersdiensten niet aan de wet- en regelgeving inzake luchtvervoer onderwerpen enkel omdat dergelijk grondvervoer door een luchtvaartmaatschappij onder haar eigen naam wordt aangeboden;

               b)
                     is het de luchtvaartmaatschappijen van elke Partij, onder voorbehoud van de in titel II [DIENSTEN EN INVESTERINGEN] van Rubriek 1 titel 1 [Vervoer van goederen over de weg] van rubriek 3 en de bijlagen daarbij vastgelegde voorwaarden en kwalificaties, zonder beperkingen toegestaan om in verband met internationaal luchtvervoer gebruik te maken van alle oppervlaktevervoer voor vracht van en naar willekeurige punten op de grondgebieden van de Partijen of in derde landen, met inbegrip van het vervoer naar en van alle luchthavens met douanefaciliteiten, en inclusief, indien van toepassing, het recht op douanevervoer van vracht in het kader van de geldende wet- en regelgeving. Deze vracht heeft, ongeacht of het oppervlaktevervoer dan wel luchtvervoer betreft, toegang tot de douaneprocedures en -faciliteiten op de luchthaven. Luchtvaartmaatschappijen kunnen ervoor kiezen hun grondvervoer zelf te verzorgen of hiervoor regelingen (waaronder code-sharing) te treffen met andere aanbieders van grondvervoer, bijvoorbeeld met andere luchtvaartmaatschappijen die grondvervoer aanbieden of met indirecte aanbieders van luchtvrachtvervoer. Dergelijke intermodale vrachtvervoersdiensten kunnen worden aangeboden als een doorvoerdienst en tegen een prijs waarin zowel het luchtvervoer als het grondvervoer inbegrepen is, mits de expediteurs worden geïnformeerd over de bij het vervoer betrokken dienstverleners.

               7.
                     Wat leasing betreft:

               a)
                     verlenen de Partijen elkaar het recht om hun luchtvaartmaatschappijen op alle volgende wijzen luchtvervoersdiensten te laten verrichten overeenkomstig artikel AIRTRN.3 [Verkeersrechten]:

               i)
                     met een door een verhuurder zonder bemanning geleaset luchtvaartuig;

               ii)
                     in het geval van luchtvaartmaatschappijen van het Verenigd Koninkrijk, met een luchtvaartuig dat met bemanning wordt geleaset van andere luchtvaartmaatschappijen van de Partijen;

               iii)
                     in het geval van luchtvaartmaatschappijen van de Unie, met een luchtvaartuig dat met bemanning wordt geleaset van andere luchtvaartmaatschappijen van de Unie;

               iv)
                     met een luchtvaartuig dat met bemanning wordt geleaset van andere dan de in de punten ii) en iii) bedoelde luchtvaartmaatschappijen, op voorwaarde dat de leasing gerechtvaardigd is op grond van uitzonderlijke behoeften, seizoensgebonden capaciteitsbehoeften of operationele problemen van de huurder en dat de leasing niet langer duurt dan strikt noodzakelijk is om die behoeften te vervullen of die problemen op te lossen;

               b)
                     kunnen de Partijen verlangen dat de leasingovereenkomsten door hun bevoegde autoriteiten worden goedgekeurd teneinde na te gaan of de voorwaarden van dit lid en de toepasselijke veiligheids- en beveiligingseisen worden nageleefd;

               c)
                     zorgt een Partij die een dergelijke goedkeuring verlangt echter voor een vlot verloop van de goedkeuringsprocedures en beperkt zij de administratieve last van die procedures voor de betrokken luchtvaartmaatschappijen tot een minimum.

               d)
                     De bepalingen van dit lid doen geen afbreuk aan de wetten en voorschriften van een Partij inzake de leasing van luchtvaartuigen door luchtvaartmaatschappijen van die Partij.

               Artikel AIRTRN.14: Fiscale bepalingen

               1.
                     Bij aankomst op het grondgebied van een Partij worden luchtvaartuigen die door luchtvaartmaatschappijen van de andere Partij voor internationaal luchtvervoer worden ingezet, hun gebruikelijke uitrusting, brandstof, smeermiddelen, technische verbruiksgoederen, grondapparatuur, reserveonderdelen (inclusief motoren), boordproviand (inclusief, maar niet beperkt tot, voedsel, drank en alcoholhoudende dranken, tabak en andere producten die bestemd zijn om tijdens de vlucht in beperkte hoeveelheden aan passagiers te worden verkocht of door passagiers te worden gebruikt) en andere voorwerpen die bestemd zijn voor of uitsluitend worden gebruikt in verband met de exploitatie, het onderhoud of de bevoorrading van voor internationaal luchtvervoer ingezette luchtvaartuigen, voor zover zij aan boord van het luchtvaartuig blijven, op basis van wederkerigheid vrijgesteld van alle invoerbeperkingen, eigendomstaksen en heffingen op activa, douanerechten, accijnzen, inspectievergoedingen, belasting over de toegevoegde waarde (btw) of andere vergelijkbare indirecte belastingen en soortgelijke vergoedingen en rechten die door de nationale of lokale autoriteiten of de Unie worden opgelegd.

               2.
                     De volgende goederen zijn op basis van wederkerigheid eveneens vrijgesteld van de in lid 1 bedoelde belastingen, heffingen, rechten, vergoedingen en kosten:

               a)
                     boordvoorraden die worden ingevoerd in of geleverd op het grondgebied van een Partij en in redelijke hoeveelheden aan boord worden genomen voor gebruik op voor internationaal luchtvervoer ingezette uitgaande luchtvaartuigen van een luchtvaartmaatschappij van de andere Partij, zelfs als die voorraden worden gebruikt tijdens het deel van de reis dat plaatsvindt boven het genoemde grondgebied;

               b)
                     gronduitrusting en reserveonderdelen (inclusief motoren) die op het grondgebied van een Partij worden ingevoerd voor de bevoorrading, het onderhoud of de reparatie van voor internationaal luchtvervoer ingezette luchtvaartuigen van een luchtvaartmaatschappij van de andere Partij;

               c)
                     smeermiddelen en technische verbruiksgoederen, met uitzondering van brandstof, die worden ingevoerd in of geleverd op het grondgebied van een Partij voor gebruik in een voor internationaal luchtvervoer ingezet luchtvaartuig van een luchtvaartmaatschappij van de andere Partij, zelfs als die goederen worden gebruikt tijdens het deel van de reis dat plaatsvindt boven het genoemde grondgebied, en

               d)
                     gedrukt materiaal, zoals gedefinieerd in de douanewetgeving van elke Partij, dat wordt ingevoerd in of geleverd op het grondgebied van een Partij en aan boord wordt genomen voor gebruik op een voor internationaal luchtvervoer ingezet uitgaand luchtvaartuig van een luchtvaartmaatschappij van de andere Partij, zelfs als dit materiaal wordt gebruikt tijdens het deel van de reis dat plaatsvindt boven het genoemde grondgebied.

               3.
                     De normale boorduitrusting van een luchtvaartuig, alsook de in de lid 1 vermelde benodigdheden, voorraden en reserveonderdelen die normaal worden meegenomen aan boord van een luchtvaartuig dat door een luchtvaartmaatschappij van een Partij wordt gebruikt, mogen alleen met toestemming van de douaneautoriteiten van de andere Partij op het grondgebied van die Partij worden uitgeladen; bovendien kan worden vereist dat zij onder toezicht of controle van de genoemde autoriteiten blijven totdat ze opnieuw worden uitgevoerd of op een andere wijze overeenkomstig de toepasselijke voorschriften worden verwijderd.

               4.
                     De in dit artikel bedoelde vrijstellingen zijn ook van toepassing in situaties waarin de luchtvaartmaatschappij of luchtvaartmaatschappijen van een Partij met een of meer andere luchtvaartmaatschappijen overeenkomsten zijn aangegaan voor het uitlenen of naar het grondgebied van de andere Partij overbrengen van de in de leden 1 en 2 genoemde goederen, mits die andere luchtvaartmaatschappij of luchtvaartmaatschappijen op vergelijkbare wijze een dergelijke vrijstelling van die andere Partij genieten.

               5.
                     Geen van de bepalingen van deze titel belet een Partij om belastingen, heffingen, accijnzen, kosten of lasten in rekening te brengen bij de verkoop van goederen voor andere doeleinden dan voor verbruik aan boord gedurende een deel van een luchtdienst tussen twee zich op haar grondgebied bevindende punten waar in- of uitstappen toegestaan is.

               6.
                     Bagage en vracht in rechtstreekse doorvoer op het grondgebied van een Partij worden vrijgesteld van belastingen, douaneheffingen, vergoedingen en andere vergelijkbare heffingen.

               7.
                     De verplichting mag worden opgelegd om de in de lid 2 vermelde uitrusting en benodigdheden onder toezicht of controle van de bevoegde autoriteiten te bewaren.

               8.
                     Deze titel laat de bepalingen van de respectieve tussen het Verenigd Koninkrijk en lidstaten van kracht zijnde verdragen inzake het vermijden van dubbele belasting op inkomsten en kapitaal onverlet.

               9.
                     De vrijstelling van douanerechten, nationale accijnzen en soortgelijke nationale vergoedingen strekt zich niet uit tot heffingen die gebaseerd zijn op de kosten van diensten die aan de luchtvaartmaatschappij of luchtvaartmaatschappijen van een Partij worden verleend op het grondgebied van de andere Partij.

               Artikel AIRTRN.15: Gebruikersheffingen

               1.
                     Gebruikersheffingen die door een Partij aan de luchtvaartmaatschappijen van de andere Partij worden opgelegd voor het gebruik van luchtvaartnavigatie- en luchtverkeersleidingsdiensten zijn kostengerelateerd en niet-discriminerend. In elk geval worden deze gebruikersheffingen aan de luchtvaartmaatschappijen van de andere Partij opgelegd volgens voorwaarden die niet minder gunstig zijn dan de gunstigste voorwaarden die elke andere luchtvaartmaatschappij in vergelijkbare omstandigheden kan verkrijgen op het tijdstip dat de heffingen worden opgelegd.

               2.
                     Onverminderd artikel AIRTRN.13 [Commerciële activiteiten], lid 5, zorgen de Partijen ervoor dat andere dan de in lid 1 vermelde gebruikersheffingen die aan de luchtvaartmaatschappijen van de andere Partij kunnen worden opgelegd, rechtvaardig, redelijk en niet onterecht discriminerend zijn en billijk over de categorieën gebruikers worden verdeeld. De aan de luchtvaartmaatschappijen van de andere Partij opgelegde gebruikersheffingen mogen de volledige kosten van de verlening van passende luchthaven-, luchthavenomgevings- en luchtvaartbeveiligingsfaciliteiten en -diensten op de luchthaven of binnen het luchthavensysteem weerspiegelen, maar niet te boven gaan. Deze heffingen mogen een redelijk rendement na afschrijving omvatten. De voorzieningen en diensten waarover gebruikersheffingen worden geheven, worden op efficiënte en economische wijze verleend. In elk geval worden deze gebruikersheffingen aan de luchtvaartmaatschappij van de andere Partij opgelegd volgens voorwaarden die niet minder gunstig zijn dan de gunstigste voorwaarden die elke andere luchtvaartmaatschappij in vergelijkbare omstandigheden kan verkrijgen op het tijdstip dat de heffingen worden opgelegd.

               3.
                     Met het oog op de correcte toepassing van de in de leden 1 en 2 vervatte beginselen zorgt elke Partij ervoor dat overleg plaatsvindt tussen de bevoegde heffingsautoriteiten of -organen op haar grondgebied en de luchtvaartmaatschappijen die de betrokken diensten en faciliteiten gebruiken en dat de bevoegde heffingsautoriteiten of -organen en de luchtvaartmaatschappijen de benodigde informatie uitwisselen. Elke Partij zorgt ervoor dat de bevoegde heffingsautoriteiten de gebruikers binnen een redelijke termijn in kennis stellen van elk voorstel tot wijziging van de gebruikersheffingen, teneinde de gebruikers in staat te stellen hun mening kenbaar te maken voordat de wijzigingen worden doorgevoerd.

               Artikel AIRTRN.16: Tarieven

               1.
                     De Partijen staan toe dat de luchtvaartmaatschappijen van de Partijen hun tarieven vrij vaststellen op basis van eerlijke mededinging in overeenstemming met deze titel.

               2.
                     De Partijen onderwerpen de tarieven van elkaars luchtvaartmaatschappijen niet aan goedkeuring.

               Artikel AIRTRN.17: Statistieken

               1.
                     De Partijen werken binnen het Gespecialiseerd Comité voor het luchtvervoer samen om de uitwisseling van statistische informatie betreffende het luchtvervoer op grond van deze titel te faciliteren.

               2.
                     Op verzoek verstrekt elke Partij de andere Partij de beschikbare niet-vertrouwelijke en niet commercieel gevoelige statistieken over het onder deze titel vallende luchtvervoer, zoals vereist uit hoofde van de wet- en regelgeving van de Partijen, op niet-discriminerende basis en voor zover redelijkerwijze kan worden gevraagd.

               Artikel AIRTRN.18: Veiligheid van de luchtvaart

               1.
                     De Partijen bevestigen het belang van nauwe samenwerking op het gebied van de veiligheid van de luchtvaart.

               2.
                     Bewijzen van luchtwaardigheid, bevoegdheidsbewijzen en vergunningen die door een Partij zijn afgegeven of geldig verklaard en die nog steeds van kracht zijn, worden door de andere Partij en haar bevoegde autoriteiten erkend als geldig voor de exploitatie van luchtdiensten in het kader van deze titel, mits die certificaten, bewijzen of vergunningen zijn afgegeven of geldig zijn verklaard op grond van en in overeenstemming met, ten minste, de relevante internationale normen die in het kader van het Verdrag zijn vastgesteld.

               3.
                     Elke Partij kan op elk ogenblik verzoeken om overleg over de door de andere Partij gehandhaafde en toegepaste veiligheidsnormen in verband met luchtvaartfaciliteiten, vliegtuigbemanningen, luchtvaartuigen en de exploitatie van luchtvaartuigen. Dergelijk overleg vindt plaats binnen 30 dagen na het verzoek.

               4.
                     Als een Partij na dit overleg tot de bevinding komt dat de andere Partij op de in lid 2 bedoelde gebieden niet op doeltreffende wijze veiligheidsnormen handhaaft en toepast die ten minste gelijkwaardig zijn aan de minimumnormen die op dat moment krachtens het Verdrag zijn vastgesteld, stelt de eerste Partij de andere Partij in kennis van die bevinding en van de maatregelen die noodzakelijk worden geacht om aan die minimumnormen te voldoen, en neemt de andere Partij passende corrigerende maatregelen. Als de andere Partij nalaat binnen 15 dagen of binnen een eventueel overeengekomen langere termijn passende corrigerende maatregelen te nemen, is dit een reden voor de verzoekende Partij om de exploitatievergunningen of technische vergunningen te weigeren, in te trekken, op te schorten, aan voorwaarden te onderwerpen of te beperken, of anders de activiteiten van de luchtvaartmaatschappijen die onder het veiligheidstoezicht van de andere Partij staan te weigeren, in te trekken, op te schorten, aan voorwaarden te onderwerpen of te beperken.

               5.
                     Luchtvaartuigen die worden geëxploiteerd door, of in het kader van een leasingovereenkomst namens, een of meer luchtvaartmaatschappijen van een Partij mogen, terwijl zij zich op het grondgebied van de andere Partij bevinden, aan platforminspecties worden onderworpen, mits dit niet leidt tot onredelijke vertraging bij de exploitatie van het luchtvaartuig.

               6.
                     Als platforminspecties of reeksen platforminspecties aanleiding geven tot:

               a)
                     ernstige bezorgdheid dat een luchtvaartuig of de exploitatie van een luchtvaartuig niet voldoet aan de op dat moment krachtens het Verdrag vastgestelde minimumnormen, of of

               b)
                     ernstige bezorgdheid dat de op dat moment krachtens het Verdrag vastgestelde veiligheidsnormen niet doeltreffend worden gehandhaafd en toegepast.

               Als de Partij die de platforminspectie of -inspecties heeft uitgevoerd ernstige bezorgheden vaststelt als bedoeld in de punten a) of b), stelt zij de bevoegde autoriteiten van de andere Partij die verantwoordelijk zijn voor het veiligheidstoezicht op de luchtvaartmaatschappij die het luchtvaartuig exploiteert, in kennis van deze bevindingen en deelt hun mee welke stappen nodig worden geacht om aan deze minimumnormen te voldoen. Als niet binnen 15 dagen of binnen een overeengekomen termijn passende corrigerende maatregelen worden genomen, geeft dit de eerste Partij het recht om de exploitatievergunningen of technische vergunningen te weigeren, in te trekken, op te schorten, aan voorwaarden te onderwerpen of te beperken, of de activiteiten van de luchtvaartmaatschappij die het luchtvaartuig exploiteert anderszins te weigeren, in te trekken, op te schorten, aan voorwaarden te onderwerpen of te beperken.

               7.
                     Als de toegang wordt geweigerd om overeenkomstig lid 5 een platforminspectie uit te voeren van een luchtvaartuig dat door de luchtvaartmaatschappij of luchtvaartmaatschappijen van een Partij wordt geëxploiteerd, staat het de andere Partij vrij daaruit af te leiden dat er reden is voor ernstige bezorgdheid zoals bedoeld in lid 6 en overeenkomstig lid 6 te handelen.

               8.
                     Elke Partij behoudt zich het recht voor om de exploitatievergunningen of technische vergunningen in te trekken, op te schorten of te beperken of anders de activiteiten van een of meer luchtvaartmaatschappijen van de andere Partij onmiddellijk op te schorten of te beperken indien de eerste Partij naar aanleiding van een platforminspectie, een reeks platforminspecties, het weigeren van de toegang voor een platforminspectie, overleg of anderszins concludeert dat onmiddellijke maatregelen onontbeerlijk zijn voor de veilige bedrijfsuitoefening van een luchtvaartmaatschappij. De Partij die dergelijke maatregelen neemt, stelt de andere Partij daarvan onverwijld in kennis, met opgave van de redenen voor die maatregelen.

               9.
                     Maatregelen die overeenkomstig de leden 4, 6 of 8 door een Partij zijn genomen, worden stopgezet zodra de redenen voor het nemen van die maatregelen zijn weggevallen.

               10.
                     Als door een Partij maatregelen zijn genomen uit hoofde van de leden 4, 6 of 8, kan een Partij in geval van een geschil een beroep doen op arbitrage overeenkomstig artikkel NST.14 [Arbitrageprocedure] zonder voorafgaand overleg overeenkomstig artikel INST.13 [Overleg]. Een scheidsgerecht behandelt de kwestie voor de toepassing van artikel INST.19 [Spoedprocedure] als een spoedeisend geval. Op verzoek van de klagende Partij kan het scheidsgerecht in afwachting van zijn definitieve uitspraak voorlopige verzachtende maatregelen gelasten, met inbegrip van de wijziging of schorsing van maatregelen die door een Partij uit hoofde van dit artikel zijn genomen.

               Artikel AIRTRN.19: Beveiliging van de luchtvaart

               1.
                     Op verzoek verlenen de Partijen elkaar alle nodige bijstand om iedere bedreiging voor de beveiliging van de burgerluchtvaart het hoofd te bieden, waaronder het voorkomen van wederrechtelijk de macht verwerven over burgerluchtvaartuigen en andere wederrechtelijke daden tegen de veiligheid van dergelijke luchtvaartuigen, hun passagiers en bemanning, luchthavens en luchtvaartnavigatiefaciliteiten, en alle andere dreigingen tegen de beveiliging van de burgerluchtvaart.

               2.
                     De Partijen handelen in hun wederzijdse betrekkingen overeenkomstig de normen voor de beveiliging van de luchtvaart van de ICAO. Zij eisen dat de exploitanten van de luchtvaartuigen die in hun register zijn opgenomen en de exploitanten van luchthavens op hun grondgebied ten minste overeenkomstig deze normen voor de beveiliging van de luchtvaart handelen. Elke Partij stelt de andere Partij op verzoek in kennis van elk verschil tussen haar wetten, voorschriften en praktijken en de in dit lid bedoelde normen voor de beveiliging van de luchtvaart. Elke Partij kan te allen tijde verzoeken om onverwijld overleg met de andere Partij om deze verschillen te bespreken.

               3.
                     Elke Partij ziet erop toe dat op haar grondgebied effectieve maatregelen worden genomen om de burgerluchtvaart te beschermen tegen wederrechtelijke daden, inclusief, maar niet beperkt tot, screening van passagiers en hun handbagage, screening van ruimbagage, screening en beveiligingscontroles van andere personen dan passagiers, daaronder begrepen bemanningsleden, en de voorwerpen die zij bij zich dragen, screening en beveiligingscontroles van goederen, post, boordbenodigdheden en luchthavenbenodigdheden en controles van de toegang tot de luchtzijde en tot om beveiligingsredenen beperkt toegankelijke zones. Elke Partij stemt ermee in dat beveiligingsvoorschriften van de andere Partij inzake de toelating tot, de activiteiten binnen en het vertrek uit haar grondgebied door luchtvaartuigen in acht moeten worden genomen.

               4.
                     De Partijen streven ernaar om zoveel mogelijk samen te werken op het gebied van luchtvaartbeveiliging, om – onder voorbehoud van wederzijdse overeenstemming over passende regelingen voor de veiligheid van de overdracht, het gebruik, de opslag en de verwijdering van gerubriceerde informatie – informatie uit te wisselen over dreigingen, kwetsbaarheden en risico’s, beste praktijken, prestatie- en detectienormen voor beveiligingsapparatuur en beste praktijken en resultaten op het gebied van toezicht op de naleving te bespreken en uit te wisselen, en op elk ander gebied dat de Partijen kunnen vaststellen. De Partijen streven in het bijzonder naar de ontwikkeling en handhaving van samenwerkingsregelingen tussen technisch deskundigen op het gebied van de ontwikkeling en erkenning van normen voor de beveiliging van de luchtvaart, teneinde deze samenwerking te vergemakkelijken, administratieve overlap te beperken en de vroegtijdige kennisgeving en voorafgaande bespreking van nieuwe beveiligingsinitiatieven en -vereisten te bevorderen.

               5.
                     Elke Partij kan de resultaten van audits door de ICAO en de corrigerende maatregelen van de gecontroleerde staat op verzoek ter beschikking stellen van de andere Partij, mits onderling overeenstemming wordt bereikt over passende regelingen voor de veiligheid van de overdracht, het gebruik, de opslag en de verwijdering van dergelijke informatie.

               6.
                     De Partijen komen overeen samen te werken inzake beveiligingsinspecties die zij uitvoeren op hun eigen grondgebied of op dat van de andere Partij, via het opzetten van mechanismen, inclusief administratieve regelingen, voor de wederzijdse uitwisseling van informatie over de resultaten van deze beveiligingsinspecties. De Partijen komen overeen in te gaan op verzoeken om als waarnemer deel te nemen aan beveiligingsinspecties die door de andere Partij worden uitgevoerd.

               7.
                     Onverminderd lid 9, en met volle achting en respect voor de soevereiniteit van de andere Partij, kan een Partij beveiligingsmaatregelen treffen met betrekking tot de binnenkomst op haar grondgebied. Indien mogelijk houdt die Partij rekening met de reeds door de andere Partij toegepaste beveiligingsmaatregelen en eventuele suggesties van de andere Partij. Elke Partij erkent dat geen van de bepalingen van dit artikel een beperking vormt van de bevoegdheid van een Partij om een vlucht of vluchten die zij als een bedreiging voor haar veiligheid beschouwt de toegang tot haar grondgebied te ontzeggen.

               8.
                     Een Partij kan noodmaatregelen nemen om aan een specifieke bedreiging van haar veiligheid het hoofd te bieden. Dergelijke maatregelen worden onmiddellijk aan de andere Partij meegedeeld.  Onverminderd de noodzaak om onmiddellijk maatregelen te nemen ter bescherming van de luchtvaartbeveiliging bevestigen de Partijen dat een Partij, wanneer zij overweegt veiligheidsmaatregelen te nemen, de mogelijke nadelige gevolgen voor het internationale luchtvervoer inschat, en, tenzij de wet hierin beperkingen oplegt, bij het vaststellen van de maatregelen die vanuit genoemde veiligheidsoverwegingen nodig en passend zijn, met die gevolgen rekening houdt.

               9.
                     Met betrekking tot luchtdiensten naar haar grondgebied mag een Partij niet eisen dat op het grondgebied van de andere Partij beveiligingsmaatregelen worden genomen. Wanneer een Partij van oordeel is dat een specifieke bedreiging de dringende uitvoering van tijdelijke maatregelen vereist naast de maatregelen die reeds op het grondgebied van de andere Partij van kracht zijn, stelt zij de andere Partij, met inachtneming van vereiste bescherming van beveiligingsinformatie, in kennis van de bijzonderheden van die bedreiging en van de voorgestelde maatregelen. De andere Partij neemt een dergelijk voorstel welwillend in overweging en kan besluiten aanvullende maatregelen te nemen voor zover zij die noodzakelijk acht.  Dergelijke maatregelen zijn evenredig en tijdelijk.

               10.
                     Wanneer zich een geval van wederrechtelijk in zijn macht brengen van burgerluchtvaartuigen of een andere wederrechtelijke daad tegen de veiligheid van luchtvaartuigen, hun passagiers en bemanning, luchthavens en luchtvaartnavigatiefaciliteiten voordoet of dreigt voor te doen, staan de Partijen elkaar bij door de communicatie te vergemakkelijken en andere passende maatregelen te nemen om snel en veilig een eind te maken aan het incident of de dreiging.

               11.
                     Elke Partij neemt alle maatregelen die zij praktisch haalbaar acht om te garanderen dat een luchtvaartuig dat zich op haar grondgebied op de grond bevindt en waartegen een daad van wederrechtelijk in zijn macht brengen of een andere wederrechtelijke daad is gesteld, aan de grond wordt gehouden, tenzij het vertrek van het luchtvaartuig noodzakelijk is om mensenlevens te beschermen. Indien mogelijk worden dergelijke maatregelen op basis van overleg tussen de Partijen genomen.

               12.
                     Wanneer een Partij aannemelijke redenen heeft om te geloven dat de andere Partij dit artikel niet naleeft, kan zij om onmiddellijk overleg met de andere Partij verzoeken. Dit overleg moet binnen 30 dagen na ontvangst van een dergelijk verzoek van start gaan. Als de Partijen er niet in slagen om binnen 15 dagen of binnen een overeengekomen termijn na de datum van het verzoek overeenstemming te bereiken, heeft de Partij die om overleg heeft verzocht het recht om maatregelen te nemen om de exploitatievergunning en de technische vergunning van een of meerdere luchtvaartmaatschappijen van de andere Partij te weigeren, in te trekken, op te schorten, te beperken of aan voorwaarden te onderwerpen om de naleving van dit artikel te waarborgen. Indien vereist in geval van een noodsituatie, of om verdere niet-naleving van de bepalingen van dit artikel te voorkomen, kan een Partij vóór het verstrijken van bovengenoemde termijn van 15 dagen voorlopige maatregelen nemen.

               13.
                     Maatregelen die overeenkomstig lid 8 zijn genomen, worden stopgezet wanneer de betrokken Partij van oordeel is dat de maatregel niet langer nodig is, of deze is vervangen door andere maatregelen om de dreiging in te dammen.  Maatregelen die overeenkomstig lid 12 zijn genomen, worden stopgezet zodra de andere Partij dit artikel naleeft.  Maatregelen die overeenkomstig lid 8 of 12 zijn genomen, kunnen worden stopgezet wanneer dit door de Partijen onderling is overeengekomen.

               14.
                     Wanneer overeenkomstig de leden 7, 8, 9 of 12 maatregelen of acties zijn ondernomen, kan een Partij een beroep doen op de bepalingen inzake geschillenbeslechting van deel zes, titel I [Geschillenbeslechting]. Een scheidsgerecht behandelt de kwestie voor de toepassing van artikel INST.19 [Spoedprocedure] als een spoedeisend geval.

               Artikel AIRTRN.20: Luchtverkeersbeheer

               1.
                     De Partijen en hun respectieve bevoegde autoriteiten en verleners van luchtvaartnavigatiediensten werken onderling samen om de veilige en efficiënte werking van het luchtverkeer in de Europese regio te verbeteren. De Partijen streven naar interoperabiliteit tussen elkaars dienstverleners.

               2.
                     De Partijen komen overeen samen te werken op het gebied van de prestaties en het in rekening brengen van luchtvaartnavigatiediensten en netwerkfuncties, teneinde de algehele vluchtefficiëntie te optimaliseren, de kosten te verlagen, de milieueffecten tot een minimum te beperken en de veiligheid en capaciteit van de luchtverkeersstromen tussen de bestaande systemen voor luchtverkeersbeheer van de Partijen te verbeteren.

               3.
                     De Partijen komen overeen de samenwerking tussen hun verleners van luchtvaartnavigatiediensten te bevorderen met het oog op de uitwisseling van vluchtgegevens en de coördinatie van verkeersstromen om de vluchtefficiëntie te optimaliseren met het oog op een betere voorspelbaarheid, stiptheid en continuïteit van de dienstverlening voor het luchtverkeer.

               4.
                     De Partijen komen overeen samen te werken bij hun programma’s voor de modernisering van het luchtverkeersbeheer, met inbegrip van activiteiten op het gebied van onderzoek, ontwikkeling en uitrol, en de wederzijdse deelname aan validerings- en demonstratieactiviteiten aan te moedigen met het oog op het waarborgen van wereldwijde interoperabiliteit.

               Artikel AIRTRN.21: Aansprakelijkheid van luchtvaartmaatschappijen

               De Partijen bevestigen hun verplichtingen uit hoofde van het Verdrag tot het brengen van eenheid in enige bepalingen inzake het internationale luchtvervoer, dat op 28 mei 1999 in Montreal is opgesteld (het Verdrag van Montreal).

               Artikel AIRTRN.22: Consumentenbescherming

               1.
                     De Partijen streven naar een hoog niveau van consumentenbescherming en werken daartoe samen.

               2.
                     De Partijen zorgen ervoor dat doeltreffende en niet-discriminerende maatregelen worden genomen om de belangen van de consumenten in het luchtvervoer te beschermen. Die maatregelen omvatten passende toegang tot informatie, bijstand (onder meer voor personen met een handicap en personen met beperkte mobiliteit), terugbetaling en, indien van toepassing, compensatie in geval van instapweigering, annulering of vertraging, en efficiënte procedures voor de afhandeling van klachten.

               3.
                     De Partijen plegen overleg over alle aangelegenheden die verband houden met consumentenbescherming, met inbegrip van de door hen in dat verband geplande maatregelen.

               Artikel AIRTRN.23: Verhouding tot andere overeenkomsten

               1.
                     Eerdere overeenkomsten en regelingen tussen het Verenigd Koninkrijk en de lidstaten met betrekking tot het onderwerp van deze titel, voor zover deze niet door het recht van de Unie zijn vervangen, worden door deze overeenkomst vervangen.

               2.
                     Het Verenigd Koninkrijk en een lidstaat kunnen elkaar geen andere rechten op het gebied van luchtvervoer naar, vanuit of binnen hun respectieve grondgebieden verlenen dan die welke uitdrukkelijk in deze titel zijn vastgelegd, behoudens het bepaalde in artikel AIRTRN.3 [Verkeersrechten], leden 4 en 9.

               3.
                     Indien de Partijen toetreden tot een multilaterale overeenkomst of overgaan tot de bekrachtiging van een besluit van de ICAO, of een andere internationale organisatie, dat betrekking heeft op aangelegenheden die onder deze titel vallen, plegen zij overleg in het Gespecialiseerd Comité voor het luchtvervoer om te bepalen of deze titel naar aanleiding daarvan moet worden herzien.

               4.
                     Geen van de bepalingen van deze titel doet afbreuk aan de geldigheid en de toepassing van bestaande en toekomstige overeenkomsten tussen de lidstaten en het Verenigd Koninkrijk met betrekking tot gebieden die onder hun respectieve soevereiniteit vallen en die niet onder artikel FINPROV.1 [Territoriale werkingssfeer] vallen.

               5.
                     Geen van de bepalingen van deze titel doet afbreuk aan de rechten waarover het Verenigd Koninkrijk en de lidstaten beschikken uit hoofde van de Multilaterale Overeenkomst inzake commerciële rechten voor niet-geregelde luchtdiensten in Europa, ondertekend te Parijs op 30 april 1956, voor zover die rechten verder gaan dan die welke in deze titel zijn vastgelegd.

               Artikel AIRTRN.24:  Opschorting en opzegging

               1.
                     Een volledige of gedeeltelijke opschorting van deze titel overeenkomstig artikel INST.24 [Tijdelijke maatregelen] mag niet eerder worden uitgevoerd dan de eerste dag van het verkeersseizoen van de Internationale Luchtvaartorganisatie (IATA) na het seizoen waarin de opschorting is gemeld.

               2.
                     Na de opzegging van deze overeenkomst overeenkomstig artikel FINPROV.8 [Opzegging] of de opzegging van deze titel overeenkomstig artikel AIRTRN.25 [Opzegging van deze titel] of artikel OTH.10 [Opzegging van deel twee] of artikel FISH.17 [Opzegging], blijven de bepalingen die van toepassing zijn op aangelegenheden die binnen de werkingssfeer van deze titel  vallen na de datum van stopzetting als bedoeld in artikel FINPROV.8 [Opzetting] of artikel AIRTRN.25 [Opzegging van deze titel] of artikel OTH.10 [Opzegging van deel twee] of artikel FISH.17 [Opzegging] van toepasing tot het einde van het op die datum lopende IATA-verkeersseizoen.

               3.
                     De Partij die deze titel geheel of gedeeltelijk opschort of deze overeenkomst of titel opzegt, stelt de ICAO daarvan in kennis.

               Artikel AIRTRN.25: Opzegging van deze titel

               Onverminderd artikel FINPROV.8 [Opzegging], artikel OTH.10 [Opzegging van deel twee] en artikel FISH.17 [Opzegging] , kan elke Partij deze titel te allen tijde opzeggen door middel van een schriftelijke kennisgeving langs diplomatieke weg. In dat geval vervalt deze titel op de eerste dag van de negende maand volgende op de datum van kennisgeving.

               Artikel AIRTRN.26: Registratie van de overeenkomst

               Deze overeenkomst en eventuele wijzigingen daarvan worden, voor zover relevant, bij de ICAO geregistreerd overeenkomstig artikel 83 van het Verdrag.

               Titel II: Veiligheid van de luchtvaart

               Artikel AVSAF.1: Doelstellingen

               Deze titel heeft tot doel:

               (a)de wederzijdse aanvaarding mogelijk te maken, zoals bepaald in de bijlagen bij deze titel, van verklaringen van overeenstemming die zijn vastgesteld en certificaten die zijn afgegeven door de bevoegde autoriteiten of erkende organisaties van elke Partij;

               (b)de samenwerking te bevorderen met het oog op een hoog niveau van veiligheid en milieuverenigbaarheid van de burgerluchtvaart;

               (c)de multinationale dimensie van de burgerluchtvaart te faciliteren;

               (d)het vrije verkeer van burgerluchtvaartproducten en -diensten te faciliteren en te bevorderen.

               Artikel AVSAF.2: Definities

               Voor de toepassing van deze titel wordt verstaan onder:

               (a)“erkende organisatie”: een rechtspersoon die door de bevoegde autoriteit van een van de Partijen is gecertificeerd om bevoegdheden uit te oefenen die verband houden met de werkingssfeer van deze titel;

               (b)“certificaat”: een goedkeuring, vergunning of ander document dat wordt afgegeven bij wijze van erkenning van de overeenstemming van een burgerluchtvaartproduct, organisatie of natuurlijke of rechtspersoon met de toepasselijke eisen die zijn vastgesteld in de wet- en regelgeving van een Partij;

               (c)“burgerluchtvaartproduct”: een burgerluchtvaartuig, een motor of propeller van een burgerluchtvaartuig, of een subsysteem, uitrustingsstuk, onderdeel of component dat daarin is ingebouwd of daartoe bestemd is;

               (d)“bevoegde autoriteit”: een voor de veiligheid van de burgerluchtvaart bevoegd(e) agentschap van de Unie of overheidsagentschap dat of overheidsentiteit die door een Partij is aangewezen om de volgende functies te vervullen met het oog op de toepassing van deze titel:

               (I)het beoordelen of de onder haar toezicht vallende burgerluchtvaartproducten, organisaties, faciliteiten, activiteiten en diensten in overeenstemming zijn met de toepasselijke eisen in de wetten, voorschriften en administratieve bepalingen van die Partij;

               (II)de monitoring van hun blijvende overeenstemming met die eisen, en

               (III)het nemen van handhavingsmaatregelen om hun overeenstemming met die eisen te waarborgen;

               (e)“verklaring van overeenstemming”: een bepaling van overeenstemming met de toepasselijke eisen in de wet- en regelgeving van een Partij, op basis van acties als tests, inspecties, kwalificaties, goedkeuringen en monitoring;

               (f)“monitoring”: regelmatig toezicht door een bevoegde autoriteit van een Partij om te bepalen of de in de wet- en regelgeving van die Partij uiteengezette toepasselijke eisen blijvend worden nageleefd,

               (g)“technisch agent”: voor de Unie, het Agentschap van de Europese Unie voor de veiligheid van de luchtvaart (“EASA”) of de opvolger daarvan, en voor het Verenigd Koninkrijk, de Civil Aviation Authority (“CAA”) of de opvolger daarvan; en

               (h)“het Verdrag”: het Verdrag inzake de internationale burgerluchtvaart, ondertekend te Chicago op 7 december 1944, met inbegrip van:

               (I)iedere wijziging die krachtens artikel 94, punt a), van het Verdrag in werking is getreden en die door het Verenigd Koninkrijk en de betrokken lidstaat of lidstaten geratificeerd is, voor zover zij ter zake doet, en

               (II)iedere bijlage of iedere wijziging daarvan die is goedgekeurd krachtens artikel 90 van het Verdrag, voor zover deze bijlage of wijziging op een gegeven tijdstip voor het Verenigd Koninkrijk en voor de betrokken lidstaat of lidstaten van kracht is, en voor zover zij ter zake doet;

               Artikel AVSAF.3: Werkingssfeer en uitvoering

               1.
                     De Partijen kunnen samenwerken op de volgende gebieden:

               (a)luchtwaardigheidscertificaten en monitoring van burgerluchtvaartproducten;

               (b)milieucertificaten en tests van burgerluchtvaartproducten;

               (c)ontwerp- en productiecertificaten en monitoring van ontwerp- en productieorganisaties;

               (d)certificaten en monitoring van onderhoudsorganisaties;

               (e)personeelsvergunningen en -opleiding;

               (f)evaluatie van vluchtsimulatorkwalificaties;

               (g)exploitatie van luchtvaartuigen;

               (h)luchtverkeersbeheer en luchtvaartnavigatiediensten, en en

               (i)andere onder de bijlagen bij het Verdrag vallende gebieden die verband houden met de veiligheid van de luchtvaart.

               2.
                     De werkingssfeer van deze titel wordt vastgesteld door middel van bijlagen die elk van de in lid 1 genoemde samenwerkingsgebieden bestrijken.

               3.
                     Het Gespecialiseerd Comité voor de veiligheid van de luchtvaart mag alleen bijlagen als bedoeld in lid 2 vaststellen als beide Partijen hebben vastgesteld dat de normen, regels, praktijken, procedures en systemen van de respectieve andere Partij op het gebied van de burgerluchtvaart een veiligheidsniveau waarborgen dat voldoende gelijkwaardig is om verklaringen van overeenstemming en certificaten, afgegeven door haar bevoegde autoriteiten of door organisaties die door die bevoegde autoriteit zijn erkend, te kunnen aanvaarden.

               4.
                     In elke van de in lid 2 bedoelde bijlagen worden de voorwaarden en methoden beschreven voor de wederzijdse aanvaarding van verklaringen van overeenstemming en certificaten en, indien nodig, overgangsregelingen.

               5.
                     De technisch agenten kunnen voor elke afzonderlijke bijlage uitvoeringsprocedures opstellen. Technische verschillen tussen de normen, regels, praktijken, procedures en systemen van de Partijen op het gebied van de burgerluchtvaart worden behandeld in de in lid 2 bedoelde bijlagen en in de uitvoeringsprocedures.

               Artikel AVSAF.4: Algemene verplichtingen

               1.
                     Elke Partij aanvaardt de verklaringen van overeenstemming en certificaten die zijn afgegeven door de bevoegde autoriteiten of erkende organisaties van de andere Partij, overeenkomstig de voorwaarden in de bijlagen als bedoeld in artikel AVSAF.3 [Werkingssfeer en uitvoering], lid 2.

               2.
                     Geen van de bepalingen van deze titel houdt de wederzijdse aanvaarding van de normen of technische voorschriften van de Partijen in.

               3.
                     Elke Partij zorgt ervoor dat haar bevoegde autoriteiten hun verantwoordelijkheden krachtens deze titel nakomen en daartoe in staat blijven.

               Artikel AVSAF.5: Behoud van regelgevingsbevoegdheid

               Geen van de bepalingen van deze titel mag worden uitgelegd als een beperking van de bevoegdheid van een Partij om door middel van haar wetgevende, regelgevende en administratieve maatregelen het beschermingsniveau vast te stellen dat zij passend acht voor de veiligheid en het milieu.

               Artikel AVSAF.6: Vrijwaringsmaatregelen

               1.
                     Elke Partij kan onmiddellijk alle passende maatregelen nemen wanneer zij van oordeel is dat er een redelijk risico bestaat dat een burgerluchtvaartproduct, een dienst of een activiteit die binnen de werkingssfeer van deze titel valt, de veiligheid of het milieu in gevaar brengt, niet aan haar toepasselijke wettelijke of bestuursrechtelijke maatregelen voldoet of anderszins niet voldoet aan een eis die binnen de werkingssfeer van de toepasselijke bijlage bij deze titel valt.

               2.
                     Als een Partij overeenkomstig lid 1 maatregelen neemt, stelt zij de andere Partij daar binnen 15 werkdagen na het nemen van die maatregelen schriftelijk van in kennis, met opgave van de redenen voor de maatregelen.

               Artikel AVSAF.7: Communicatie

               1.
                     De Partijen wijzen een contactpunt aan voor de communicatie in verband met de uitvoering van deze titel en stellen elkaar daarvan in kennis. Alle communicatie vindt plaats in het Engels.

               2.
                     De Partijen verstrekken elkaar een lijst van de bevoegde autoriteiten, en vervolgens van een bijgewerkte lijst telkens wanneer dit noodzakelijk wordt.

               Artikel AVSAF.8: Transparantie, samenwerking op regelgevingsgebied en wederzijdse bijstand

               1.
                     Elke Partij zorgt ervoor dat de andere Partij op de hoogte wordt gehouden van haar wet- en regelgeving met betrekking tot deze titel en van alle belangrijke wijzigingen in die wet- en regelgeving.

               2.
                     De Partijen stellen elkaar in de mate van het mogelijke in kennis van voorgestelde belangrijke herzieningen van hun wetten, voorschriften, normen, eisen en systemen voor de afgifte van certificaten, voor zover deze herzieningen gevolgen kunnen hebben voor deze titel. In de mate van het mogelijke stellen zij elkaar in de gelegenheid opmerkingen te maken over dergelijke herzieningen en houden zij rekening met deze opmerkingen.

               3.
                     Met het oog op het onderzoeken en oplossen van specifieke veiligheidskwesties kunnen de bevoegde autoriteiten van de Partijen elkaar toestaan om als waarnemer deel te nemen aan elkaars toezichtsactiviteiten, zoals gespecificeerd in de desbetreffende bijlage bij deze titel.

               4.
                     Met het oog op monitoring en inspecties verlenen de bevoegde autoriteiten van een Partij indien nodig bijstand aan de bevoegde autoriteiten van de andere Partij teneinde onbelemmerde toegang te verlenen tot de gereglementeerde entiteiten die onder haar toezicht vallen.

               5.
                     Om ervoor te zorgen dat elke Partij vertrouwen houdt in de betrouwbaarheid van de processen voor verklaringen van overeenstemming van de andere Partij, mag elke technisch agent als waarnemer deelnemen aan de toezichtsactiviteiten van de andere Partij, overeenkomstig de procedures die in de bijlagen bij deze titel zijn vastgesteld. Deze deelname mag niet neerkomen op systematische deelname aan toezichtsactiviteiten van de andere Partij.

               Artikel AVSAF.9: Uitwisseling van veiligheidsinformatie

               Onverminderd artikel AVSAF.11 [Vertrouwelijkheid en bescherming van gegevens en informatie], en met inachtneming van hun toepasselijke wetgeving, komen de Partijen overeen:

               (a)elkaar op verzoek en tijdig de informatie te verstrekken waarover hun technisch agenten beschikken met betrekking tot ongevallen, ernstige incidenten of voorvallen waarbij onder de bijlagen bij deze titel vallende burgerluchtvaartproducten, -diensten of -activiteiten betrokken zijn, en

               (b)andere veiligheidsinformatie uit te wisselen voor zover de technisch agenten dat onderling overeenkomen.

               Artikel AVSAF.10: Samenwerking op het gebied van handhavingsactiviteiten

               De Partijen verlenen, met inachtneming van de toepasselijke wet- en regelgeving, alsook de beschikbaarheid van de benodigde middelen, via hun technisch agenten of bevoegde autoriteiten op verzoek wederzijdse samenwerking en bijstand tijdens onderzoeken of handhavingsactiviteiten inzake een vermeende of verdachte schending van de wetten of voorschriften die onder deze titel vallen. Bovendien stelt elke Partij de andere Partij onmiddellijk in kennis van een onderzoek indien daarbij wederzijdse belangen betrokken zijn.

               Artikel AVSAF.11: Vertrouwelijkheid en bescherming van gegevens en informatie

               1.
                     Elke Partij respecteert, overeenkomstig haar wetten en voorschriften, de vertrouwelijkheid van de gegevens en informatie die in het kader van deze titel van de andere Partij zijn ontvangen. De Partij die de gegevens en informatie ontvangt, mag deze alleen gebruiken met het oog op de toepassing van deze titel.

               2.
                     Het is de Partijen met name verboden om, met inachtneming van hun respectieve wetten en voorschriften, gegevens en informatie die in het kader van deze titel van de andere Partij zijn ontvangen en die handelsgeheimen, intellectuele eigendom, vertrouwelijke commerciële of financiële informatie, door eigendomsrechten beschermde gegevens of informatie met betrekking tot een lopend onderzoek vormen, openbaar te maken aan een derde partij, met inbegrip van het publiek, of hun bevoegde autoriteiten toestemming te geven deze aan een derde partij, met inbegrip van het publiek, openbaar te maken. Voor dit doel worden dergelijke gegevens en informatie als vertrouwelijk beschouwd.

               3.
                     Wanneer een Partij of een bevoegde autoriteit van een Partij gegevens of informatie verstrekt aan de andere Partij of een bevoegde autoriteit van de andere Partij, mag zij aangeven welke delen van de gegevens en informatie als vertrouwelijk worden beschouwd en niet openbaar mogen worden gemaakt. In dat geval moet de Partij of haar bevoegde autoriteit die gegevens of informatie duidelijk als vertrouwelijk markeren.

               4.
                     Als een Partij het niet eens is met de overeenkomstig lid 3 door de andere Partij of een bevoegde autoriteit van die Partij aangegeven delen, kan eerstgenoemde Partij om overleg met de andere Partij verzoeken om de kwestie te bespreken.

               5.
                     Elke Partij neemt alle redelijke maatregelen die nodig zijn om gegevens en informatie die in het kader van deze titel zijn ontvangen, te beschermen tegen ongeoorloofde bekendmaking.

               6.
                     De Partij die in het kader van deze titel gegevens en informatie ontvangt van de andere Partij, verwerft door die ontvangst geen eigendomsrechten op die gegevens en informatie.

               Artikel AVSAF.12: Vaststelling en wijziging van bijlagen bij deze titel

               Het Gespecialiseerd Comité voor de veiligheid van de luchtvaart kan bijlage AVSAF-1 [Luchtwaardigheid en milieucertificering] bij deze titel wijzigen, bijlagen vaststellen of wijzigen overeenkomstig artikel AVSAF.3 [Werkingssfeer en uitvoering], lid 2, en bijlagen schrappen.

               Artikel AVSAF.13: Kostendekking

               Elke Partij streeft ernaar dat de vergoedingen of heffingen die door een Partij of haar technisch agent worden opgelegd aan natuurlijke of rechtspersonen waarvan de activiteiten onder deze titel vallen, rechtvaardig en redelijk zijn, in verhouding staan tot de geleverde diensten en geen belemmering vormen voor de handel.

               Artikel AVSAF.14: Andere overeenkomsten en eerdere regelingen

               1.
                     Na de inwerkingtreding van deze overeenkomst heeft deze titel voorrang op alle bilaterale overeenkomsten of regelingen inzake de veiligheid van de luchtvaart tussen het Verenigd Koninkrijk en de lidstaten voor wat de onder deze titel vallende activiteiten betreft waaraan uitvoering is gegeven overeenkomstig de bepalingen van artikel AVSAF.3 [Werkingssfeer en uitvoering].

               2.
                     De technisch agenten nemen de nodige maatregelen om, in voorkomend geval, eerdere tussen hen gesloten regelingen te wijzigen of te beëindigen.

               3.
                     Met inachtneming van de leden 1 en 2 doet niets in deze titel afbreuk aan de rechten en verplichtingen van de Partijen uit hoofde van andere internationale overeenkomsten.

               Artikel AVSAF.15: Opschorting van verplichtingen tot wederzijdse aanvaarding

               1.
                     Een Partij heeft het recht om haar in artikel AVSAF.4 [Algemene verplichtingen], lid 1, gespecificeerde aanvaardingsverplichtingen geheel of gedeeltelijk op te schorten als de andere Partij haar verplichtingen uit hoofde van deze titel op wezenlijke wijze niet nakomt.

               2.
                     Alvorens haar recht tot opschorting van haar aanvaardingsverplichtingen uit te oefenen, vraagt een Partij om overleg teneinde de andere Partij om corrigerende maatregelen te verzoeken. Tijdens het overleg bespreken de Partijen, indien passend, de gevolgen van de opschorting.

               3.
                     De in dit artikel bedoelde rechten worden alleen uitgeoefend wanneer de andere Partij nalaat om binnen een passende termijn na het overleg corrigerende maatregelen te treffen. Als een Partij een recht uit hoofde van dit artikel uitoefent, stelt zij de andere Partij schriftelijk in kennis van haar voornemen tot opschorting van de aanvaardingsverplichtingen en geeft zij nadere toelichting bij de redenen voor de opschorting.

               4.
                     Bedoelde opschorting treedt 30 dagen na de datum van de kennisgeving in werking, tenzij de Partij die het initiatief voor de opschorting heeft genomen de andere Partij er voor het einde van die periode schriftelijk van in kennis stelt dat zij haar kennisgeving intrekt.

               5.
                     De opschorting heeft geen gevolgen voor de geldigheid van verklaringen van overeenstemming en certificaten die vóór de datum waarop de opschorting van kracht werd door de bevoegde autoriteiten of erkende organisaties van de andere Partij zijn afgegeven. Een dergelijke van kracht geworden opschorting kan onmiddellijk worden opgeheven na de uitwisseling van daartoe strekkende diplomatieke nota’s door de Partijen.

               Artikel AVSAF.16: Opzegging van deze titel

               Onverminderd artikel FINPROV.8 [Opzegging], artikel OTH.10 [Opzegging van deel twee] en artikel FISH.17 [Opzegging] , kan elke Partij deze titel te allen tijde opzeggen door middel van een schriftelijke kennisgeving langs diplomatieke weg. In dat geval vervalt deze titel op de eerste dag van de negende maand volgende op de datum van kennisgeving.

               RUBRIEK DRIE: WEGVERVOER

               Titel I: Goederenvervoer over de weg

               Artikel ROAD.1: Doelstelling

               1.Deze titel heeft tot doel om, wat het goederenvervoer over de weg betreft, de blijvende connectiviteit tussen, door en binnen de grondgebieden van de Partijen te waarborgen en de regels vast te stellen die op dit vervoer van toepassing zijn.

               2.De Partijen komen overeen bij de toepassing van deze titel geen discriminerende maatregelen te nemen.

               3.Geen van de bepalingen van deze titel heeft gevolgen voor het vervoer van goederen op het grondgebied van een van de Partijen door een op dat grondgebied gevestigde ondernemer van goederenvervoer over de weg.

               Artikel ROAD.2: Werkingssfeer

               1.Deze titel is van toepassing op het vervoer van goederen over de weg met een commercieel doel tussen, door en binnen de grondgebieden van de Partijen, en laat de toepassing van de door de Europese Conferentie van Ministers van Verkeer vastgestelde regels onverlet.

               2.Goederenvervoer over de weg waarvoor geen directe of indirecte vergoeding wordt ontvangen en dat niet direct of indirect inkomsten genereert voor de bestuurder van het voertuig of voor anderen, en dat geen verband houdt met een beroepsactiviteit, wordt beschouwd als goederenvervoer voor niet-commerciële doeleinden.

               Artikel ROAD.3: Definities

               Voor de toepassing van deze titel en in aanvulling op de definities van deel twee, rubriek een, titel II [Diensten en investeringen], hoofdstuk een, artikel SERVIN 1.2 [Definities], wordt verstaan onder:

               (a)“voertuig”: een op het grondgebied van een Partij geregistreerd motorvoertuig, of een samenstel van voertuigen waarvan het trekkende voertuig op het grondgebied van een Partij is geregistreerd, dat uitsluitend voor het vervoer van goederen wordt gebruikt;

               (b)“ondernemer van goederenvervoer over de weg”: elke natuurlijke of rechtspersoon die met een voertuig voor commerciële doeleinden goederen vervoert;

               (c)“ondernemer van goederenvervoer over de weg van een Partij”: een ondernemer van goederenvervoer over de weg die een op het grondgebied van een Partij gevestigde rechtspersoon of een natuurlijke persoon van een Partij is;

               (d)“Partij van vestiging”: de Partij waar een ondernemer van goederenvervoer over de weg gevestigd is;

               (e)“bestuurder”: iedere persoon die een voertuig bestuurt, zelfs voor een korte periode, of die in het kader van zijn werkzaamheden in een voertuig wordt vervoerd teneinde zo nodig beschikbaar te zijn om een voertuig te besturen;

               (f)“doorvoer”: de verplaatsing van voertuigen over het grondgebied van een Partij zonder dat goederen worden geladen of gelost;

               (g) “regelgevingsmaatregelen”:

               (i)Voor de Unie:

               (A)verordeningen en richtlijnen als bedoeld in artikel 288 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en

               (B)gedelegeerde handelingen en uitvoeringshandelingen als bedoeld in artikel 290 respectievelijk artikel 291 VWEU, en

               ii) voor het Verenigd Koninkrijk:

               (A)primaire wetgeving, en

               (B)secundaire wetgeving.

               Artikel ROAD.4 Vervoer van goederen tussen, door en binnen de grondgebieden van de Partijen

               1.Op voorwaarde dat aan de voorwaarden van lid 2 is voldaan, mogen ondernemers van goederenvervoer over de weg van een Partij de volgende ritten uitvoeren:

               (a)ritten met een voertuig met lading van het grondgebied van de Partij van vestiging naar het grondgebied van de andere Partij, en omgekeerd, met of zonder doorvoer via het grondgebied van een derde land;

               (b)ritten met een voertuig met lading van het grondgebied van de Partij van vestiging naar het grondgebied van de andere Partij, met doorvoer via het grondgebied van de andere Partij;

               (c)ritten met een voertuig met lading van of naar het grondgebied van de Partij van vestiging met doorvoer via het grondgebied van de andere Partij;

               (d)ritten met een voertuig zonder lading in combinatie met de in de punten a) tot en met c) bedoelde ritten.

               2.Ondernemers van goederenvervoer over de weg van een Partij mogen een in lid 1 bedoelde rit alleen uitvoeren als:

               (a)zij houder zijn van een geldige vergunning die is afgegeven overeenkomstig artikel ROAD.5 [Voorschriften voor ondernemers], behalve in de gevallen als bedoeld in artikel ROAD.6 [Vrijstelling van vergunningsvereiste], en

               (b)de rit wordt uitgevoerd door bestuurders die houder zijn van een getuigschrift van vakbekwaamheid overeenkomstig artikel ROAD.7 [Voorschriften voor bestuurders], lid 1.

               3.Onverminderd lid 6 en mits aan de voorwaarden van lid 2 is voldaan, mogen ondernemers van goederenvervoer over de weg van het Verenigd Koninkrijk maximaal twee ritten met lading vanaf een lidstaat naar een andere lidstaat uitvoeren zonder terug te keren naar het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk, mits deze ritten volgen op een rit vanaf het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk die op grond van lid 1, punt a) is toegestaan.

               4.Onverminderd lid 5, onverminderd lid 6 en mits aan de voorwaarden van lid 2 is voldaan, mogen ondernemers van goederenvervoer over de weg van het Verenigd Koninkrijk één rit met lading binnen het grondgebied van een lidstaat uitvoeren op voorwaarde dat die rit:

               (a)volgt op een rit vanaf het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk die op grond van lid 1, punt a), is toegestaan, en

               (b)wordt uitgevoerd binnen zeven dagen na het lossen op het grondgebied van die lidstaat van goederen die tijdens de bij punt a) bedoelde rit werden vervoerd.

               5.Onverminderd lid 6 en mits aan de voorwaarden van lid 2 is voldaan, mogen in Noord-Ierland gevestigde ondernemers van goederenvervoer over de weg van het Verenigd Koninkrijk maximaal twee ritten met lading binnen het grondgebied van Ierland afleggen, op voorwaarde dat die ritten:

               (a)volgen op een rit vanaf het grondgebied van Noord-Ierland die op grond van lid 1, punt a), is toegestaan, en

               (b)worden uitgevoerd binnen zeven dagen na het lossen op het grondgebied van Ierland van goederen die tijdens de bij punt a) bedoelde rit werden vervoerd.

               6.Ondernemers van goederenvervoer over de weg van het Verenigd Koninkrijk zijn beperkt tot maximaal twee ritten binnen het grondgebied van de Unie overeenkomstig de leden 3, 4 en 5 voordat zij naar het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk terugkeren.

               7.Mits aan de voorwaarden van lid 2 is voldaan, mogen in ondernemers van goederenvervoer over de weg van de Unie maximaal twee ritten met lading binnen het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk afleggen, op voorwaarde dat die ritten:

               (a)volgen op een rit vanaf het grondgebied van de Unie die op grond van lid 1, punt a), is toegestaan, en

               (b)worden uitgevoerd binnen zeven dagen na het lossen op het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk van goederen die tijdens de bij punt a) bedoelde rit werden vervoerd.

               Artikel ROAD.5: Voorschriften voor ondernemers

               1.Ondernemers van goederenvervoer over de weg van een Partij die een rit als bedoeld in artikel ROAD.4 [Vervoer van goederen tussen, door en binnen de grondgebieden van de Partijen] uitvoeren, moeten in het bezit zijn van een geldige vergunning die is afgegeven overeenkomstig lid 2 van dit artikel.

               2.Vergunningen worden, overeenkomstig de wetgeving van de Partijen, slechts afgegeven aan ondernemers van goederenvervoer over de weg die voldoen aan de eisen van bijlage ROAD-1, deel A, afdeling 1 betreffende de toegang tot en de uitoefening van het beroep van ondernemer van goederenvervoer over de weg.

               3.Een voor eensluidend gewaarmerkt afschrift van de vergunning wordt aan boord van het voertuig bewaard en op verzoek van de door elke Partij gemachtigde inspecteurs overgelegd. De vergunning en de voor eensluidend gewaarmerkte afschriften stemmen overeen met een van de of met beide modellen in bijlage ROAD-1, deel A, aanhangsel ROAD.A.1.3, waarin ook de voorwaarden voor het gebruik ervan zijn vastgesteld. De vergunning moet ten minste twee van de in bijlage ROAD-1, deel A, aanhangsel ROAD.A.1.4, vermelde beveiligingskenmerken bevatten.

               4.Ondernemers van goederenvervoer over de weg voldoen aan de eisen van bijlage ROAD-1, deel A, afdeling 2, waarin de eisen voor de detachering van bestuurders bij het afleggen van ritten als bedoeld in artikel ROAD.4 [Vervoer van goederen tussen, door en binnen de grondgebiedwen van de Partijen], leden 3 tot en met 7, zijn vastgelegd.

               Artikel ROAD.6: Vrijstelling van vergunningsvereiste

               De soorten goederenvervoer en lege ritten in verband met dergelijk vervoer mogen worden uitgevoerd zonder een geldige vergunning als bedoeld in artikel 5 [Voorschriften voor ondernemers]:

               (a)postvervoer als universele dienst;

               (b)vervoer van beschadigde of defecte voertuigen;

               (c)tot en met 20 februari 2022: goederenvervoer met motorvoertuigen waarvan de maximaal toegestane massa in beladen toestand, die van aanhangwagens inbegrepen, niet meer dan 3,5 ton bedraagt;

               (d)vanaf 21 februari 2022: goederenvervoer met motorvoertuigen waarvan de maximaal toegestane massa in beladen toestand, die van aanhangwagens inbegrepen, niet meer dan 2,5 ton bedraagt;

               (e)vervoer van geneesmiddelen, apparatuur, uitrusting en andere artikelen die nodig zijn voor medische zorg bij spoedhulp, met name bij natuurrampen en in het kader van humanitaire hulp;

               (f)goederenvervoer met voertuigen voor zover aan de volgende voorwaarden is voldaan:

               (I)de vervoerde goederen zijn eigendom van de ondernemer van goederenvervoer over de weg of zijn door de ondernemer verkocht, gekocht, verhuurd of gehuurd, geproduceerd, gewonnen, bewerkt of gerepareerd;

               (II)de rit heeft tot doel de goederen van of naar de bedrijfsruimten van de ondernemer van goederenvervoer over de weg te vervoeren of ze voor zijn eigen behoeften binnen of buiten de onderneming te verplaatsen;

               (III)de voor dit vervoer gebruikte voertuigen worden bestuurd door personeel dat in dienst is van de ondernemer van goederenvervoer over de weg of hem krachtens een contractuele verplichting ter beschikking is gesteld;

               (IV)de voertuigen waarmee de goederen worden vervoerd, zijn eigendom van de ondernemer van goederenvervoer over de weg, door hem op afbetaling gekocht of gehuurd, en

               (V)het desbetreffende vervoer is slechts een secundaire bedrijvigheid in het kader van de algemene werkzaamheden van de ondernemer van goederenvervoer over de weg;

               (g)goederenvervoer met motorvoertuigen met een toegestane maximumsnelheid van ten hoogste 40 km per uur.

               Artikel ROAD.7: Voorschriften voor bestuurders

               1.
                     Bestuurders van voertuigen die ritten als bedoeld in artikel ROAD.4 [Vervoer van goederen tussen, door en binnen de grondgebieden van de Partijen] uitvoeren:

               (a)zijn houder van een overeenkomstig bijlage ROAD-1, deel B, afdeling 1 afgegeven getuigschrift van vakbekwaamheid, en

               (b)houden zich aan de voorschriften inzake rij- en werktijden, rusttijden, pauzes en het gebruik van tachografen overeenkomstig bijlage ROAD-1, deel B, afdelingen 2 tot en met 4.

               2.
                     Op internationaal wegvervoer dat gedeeltelijk buiten het grondgebied van de Partijen plaatsvindt is voor de gehele rit, in plaats van lid 1, punt b), de Europese Overeenkomst nopens de arbeidsvoorwaarden voor de bemanningen van motorrijtuigen in het internationale vervoer over de weg (AETR), gedaan te Genève op 1 juli 1970, van toepassing.

               Artikel ROAD.8: Voorschriften voor voertuigen

               1.Een Partij mag het gebruik op haar grondgebied van een voertuig dat een rit als bedoeld in artikel ROAD.4 [Vervoer van goederen tussen, door en binnen de grondgebieden van de Partijen] uitvoert, niet weigeren of verbieden indien het voertuig voldoet aan de voorschriften van bijlage ROAD-1, deel C, afdeling 1.

               2.Voertuigen die de in artikel ROAD.4 [Vervoer van goederen tussen, door en binnen de grondgebieden van de Partijen] bedoelde ritten uitvoeren, zijn uitgerust met een tachograaf die is gebouwd, geïnstalleerd, gebruikt, getest en gecontroleerd overeenkomstig bijlage ROAD-1, deel C, afdeling 2.

               Artikel ROAD.9: Verkeersregels

               Wanneer bestuurders van voertuigen die goederen vervoeren in de zin van deze titel zich op het grondgebied van de andere Partij bevinden, leven zij de op dat grondgebied geldende nationale wet- en regelgeving inzake het wegverkeer na.

               Artikel ROAD.10: Ontwikkeling van wetgeving en Gespecialiseerd Comité voor het wegvervoer

               1.
                     Wanneer een Partij een nieuwe regelgevingsmaatregel voorstelt op een gebied dat onder bijlage ROAD-1 valt:

               (a)stelt zij de andere Partij zo spoedig mogelijk in kennis van de voorgestelde regelgevingsmaatregel, en

               (b)houdt zij de andere Partij op de hoogte van de voortgang van de regelgevingsmaatregel.

               2.
                     Op verzoek van een van de Partijen vindt binnen het Gespecialiseerd Comité voor het wegvervoer uiterlijk twee maanden na de indiening van het verzoek een gedachtewisseling plaats over de vraag of de voorgestelde nieuwe regelgevingsmaatregel al dan niet van toepassing is op ritten als bedoeld in artikel ROAD.4 [Vervoer van goederen tussen, door en binnen de grondgebieden van de Partijen].

               3.
                     Wanneer een Partij een nieuwe regelgevingsmaatregel als bedoeld in lid 1 vaststelt, stelt zij de andere Partij daarvan in kennis en verstrekt zij de tekst van de nieuwe regelgevingsmaatregel binnen een week na de bekendmaking ervan.

               4.
                     Het Gespecialiseerd Comité voor het wegvervoer komt op verzoek van een van de Partijen binnen twee maanden na de indiening van het verzoek bijeen om een vastgestelde nieuwe regelgevingsmaatregel te bespreken, ongeacht of er al dan niet een kennisgeving overeenkomstig lid 1 of 3 of een bespreking overeenkomstig lid 2 heeft plaatsgevonden.

               5.
                     Het Gespecialiseerd Comité voor het wegvervoer kan:

               (a)bijlage ROAD-1 wijzigen om rekening te houden met ontwikkelingen op het gebied van regelgeving en/of technologie, of om de bevredigende uitvoering van deze titel te waarborgen;

               (b)bevestigen dat de door de nieuwe regelgevingsmaatregel aangebrachte wijzigingen in overeenstemming zijn met bijlage ROAD-1, of

               (c)een besluit nemen over andere maatregelen om de goede werking van deze titel te waarborgen.

               Artikel ROAD.11: Corrigerende maatregelen

               1.
                     Als een Partij van oordeel is dat de andere Partij een nieuwe regelgevingsmaatregel heeft vastgesteld die niet voldoet aan de eisen van bijlage ROAD-1, met name in gevallen waarin het Gespecialiseerd Comité voor het wegvervoer geen besluit heeft genomen op grond van artikel 10, lid 5,[Ontwikkeling van wetgeving en Gespecialiseerd Comité voor het wegvervoer] en de andere Partij de bepalingen van de nieuwe regelgevingsmaatregel niettemin toepast op wegvervoerondernemers, bestuurders of voertuigen van de eerste Partij, kan zij, na de andere Partij daarvan in kennis te hebben gesteld, passende corrigerende maatregelen nemen, waaronder [de opschorting van verplichtingen uit hoofde van deze overeenkomst [of enige aanvullende overeenkomst], op voorwaarde dat die maatregelen:

               (a)niet verder gaan dan het niveau van tenietdoening of uitholling dat wordt veroorzaakt door de vastgestelde nieuwe regelgevingsmaatregel van de andere Partij die niet voldoet aan de vereisten van bijlage ROAD-1, en

               (b)op zijn vroegst zeven dagen nadat de Partij die van plan is de maatregelen te nemen de andere Partij daarvan overeenkomstig dit lid in kennis heeft gesteld, van kracht worden.

               2.
                     De passende corrigerende maatregelen komen te vervallen:

               (a)als de Partij die de maatregelen heeft genomen ervan overtuigd is dat de andere Partij haar verplichtingen uit hoofde van deze titel nakomt, of

               (b)in naleving van een uitspraak van het scheidsgerecht.

               3.De Partijen beroepen zich niet op de WTO-Overeenkomst, noch op enige andere internationale overeenkomst om de andere Partij te beletten verplichtingen uit hoofde van dit artikel op te schorten.

               Artikel ROAD.12: Belastingen

               1.Voertuigen die overeenkomstig deze titel voor goederenvervoer worden gebruikt, zijn vrijgesteld van de belastingen en heffingen die op het grondgebied van de andere Partij op het bezit of het verkeer van voertuigen worden geheven.

               2.De in lid 1 bedoelde vrijstelling geldt niet voor:

               (a)belastingen of heffingen op het brandstofverbruik;

               (b)heffingen voor het gebruik van een weg of een wegennet, of

               (c)heffingen voor het gebruik van bepaalde bruggen, tunnels of veerboten.

               3.De brandstof in de standaardtanks van de voertuigen en in speciale containers waarvan de tijdelijke invoer is toegestaan, en die rechtstreeks wordt gebruikt voor de voortstuwing en, in voorkomend geval, voor de werking, tijdens het vervoer, van koel- en andere systemen, alsmede smeermiddelen die in de motorvoertuigen aanwezig zijn en die nodig zijn voor hun normale werking tijdens de rit, zijn vrij van douanerechten en andere belastingen en heffingen, zoals btw en accijnzen, en zijn niet onderworpen aan invoerbeperkingen.

               4.Reserveonderdelen die op het grondgebied van een Partij worden ingevoerd voor de reparatie van een voertuig dat in de andere Partij is geregistreerd of in het verkeer is gebracht, worden toegelaten onder dekking van een tijdelijke rechtenvrije invoer en zonder invoerverbod of -beperking. De vervangen delen zijn onderworpen aan douanerechten en andere belastingen (btw) en worden wederuitgevoerd of vernietigd onder toezicht van de douaneautoriteiten van de andere Partij.

               Artikel ROAD.13: Verplichtingen in andere titels

               Deel twee, rubriek een, titel II, hoofdstuk drie, artikel SERVIN.3.2 [Markttoegang] en artikel SERVIN.3.4 [Nationale behandeling] worden opgenomen in en maken deel uit van deze titel en zijn van toepassing op de behandeling van ondernemers van goederenvervoer over de weg die ritten overeenkomstig artikel ROAD.4 [Vervoer van goederen tussen, door en binnen de grondgebieden van de Partijen] uitvoeren.

               Artikel ROAD.14: Opzegging van deze titel

               5. Onverminderd artikel FINPROV.8 [Opzegging], artikel OTH.10 [Opzegging van deel twee] en artikel FISH.17 [Opzegging], kan elke Partij deze titel te allen tijde opzeggen door middel van een schriftelijke kennisgeving langs diplomatieke weg. In dat geval vervalt deze titel op de eerste dag van de negende maand volgende op de datum van kennisgeving.

               Titel II: Personenvervoer over de weg

               Artikel X: Werkingssfeer

               1.Het doel van deze titel is om, wat het personenvervoer over de weg betreft, de blijvende connectiviteit tussen de grondgebieden van de Partijen te waarborgen en de regels vast te stellen die op dit vervoer van toepassing zijn. De titel is van toepassing op ongeregeld vervoer, geregeld vervoer en bijzondere vormen van geregeld vervoer van personen met touringcars en autobussen tussen, door en binnen de grondgebieden van de Partijen.

               2.De Partijen komen overeen bij de toepassing van deze titel geen discriminerende maatregelen te nemen.

               3.Geen van de bepalingen van deze titel heeft gevolgen voor het vervoer van passagiers op het grondgebied van een van de Partijen door een op dat grondgebied gevestigde ondernemer van personenvervoer over de weg.

               Artikel X+1: Definities

               Voor de toepassing van deze titel en in aanvulling op de definities van deel twee, rubriek een, titel II [Diensten en investeringen], hoofdstuk een, artikel SERVIN 1.2 [Definities], wordt verstaan onder:

               (a)“touringcars en autobussen”: voertuigen die naar constructie en uitrusting geschikt zijn voor het vervoer van meer dan negen personen, de bestuurder inbegrepen, en daarvoor bestemd zijn;

               (b)“personenvervoer”: vervoer over de weg voor het publiek of voor bepaalde categorieën gebruikers, tegen betaling verricht door de vervoerde persoon of door de organisator van het vervoer, met touringcars en autobussen;

               (c)“ondernemer van personenvervoer over de weg”: iedere natuurlijke persoon of rechtspersoon met eigen rechtspersoonlijkheid of afhankelijk van een autoriteit met rechtspersoonlijkheid, die personenvervoer verricht;

               (d)“ondernemer van personenvervoer over de weg van een Partij”: een ondernemer van personenvervoer over de weg die op het grondgebied van een Partij gevestigd is of een natuurlijke persoon van een Partij is;

               (e)“geregeld vervoer”: personenvervoer dat met een vaste frequentie langs vaste routes wordt verricht, waarbij passagiers op vooraf vastgestelde stopplaatsen kunnen worden opgehaald en afgezet;

               (f)“bijzondere vorm van geregeld vervoer”: vervoer van bepaalde categorieën passagiers met uitsluiting van andere passagiers, ongeacht door wie het wordt georganiseerd, voor zover dat vervoer op de voor geregeld vervoer bepaalde wijze geschiedt. De bijzondere vormen van geregeld vervoer omvatten:

               (I)het vervoer van werknemers tussen huis en werk, en

               (II)vervoer van scholieren en studenten naar en van de onderwijsinstelling.

               Aan het geregelde karakter van de bijzondere vorm van geregeld vervoer wordt geen afbreuk gedaan door het feit dat bij de organisatie van het vervoer rekening wordt gehouden met de wisselende behoeften van de gebruikers;

               (g)“groep”: een van de volgende:

               (I)een of meer verbonden natuurlijke of rechtspersonen en de natuurlijke of rechtsperso(o)n(en) van wie of waarvan zij afhangen,

               (II)een of meer verbonden natuurlijke personen of rechtspersonen die van dezelfde natuurlijke of rechtsperso(o)n(en) afhangen;

               (h)“Interbus-overeenkomst”: de Overeenkomst betreffende het ongeregeld internationaal vervoer van personen met touringcars en met autobussen, zoals later gewijzigd, die op 1 januari 2003 in werking is getreden;

               (i)“doorvoer”: de verplaatsing van touringcars en autobussen over het grondgebied van een Partij zonder dat passagiers worden opgepikt of afgezet;

               (j)“ongeregeld vervoer”: vervoer dat geen vorm van geregeld vervoer of bijzondere vorm van geregeld vervoer is en dat met name wordt gekenmerkt door het feit dat groepen passagiers worden vervoerd die op initiatief van de klant of de ondernemer van personenvervoer over de weg zijn bijeengebracht.

               Artikel X+2: Personenvervoer per touringcar en autobus tussen, door en op de grondgebieden van de Partijen

               1.Ondernemers van personenvervoer over de weg van een Partij mogen, wanneer zij geregeld vervoer en bijzondere vormen van geregeld vervoer verrichten, ritten met passagiers uitvoeren vanaf het grondgebied van een Partij naar het grondgebied van de andere Partij, met of zonder doorreis over het grondgebied van een derde land, en lege ritten die daarmee verband houden.

               2.Ondernemers van personenvervoer over de weg van een Partij mogen, wanneer zij geregeld vervoer en bijzondere vormen van geregeld vervoer verrichten, ritten met passagiers uitvoeren vanaf het grondgebied van de Partij waar de ondernemer van personenvervoer over de weg gevestigd is naar het grondgebied van dezelfde Partij met doorreis over het grondgebied van de andere Partij, en lege ritten die daarmee verband houden.

               3.Een ondernemer van personenvervoer over de weg van een Partij mag geen geregeld vervoer of bijzondere vormen van geregeld vervoer verrichten waarbij zowel de plaats van vertrek als de bestemming op het grondgebied van de andere Partij liggen.

               4.Als het in lid 1 bedoelde personenvervoer deel uitmaakt van een dienst van of naar het grondgebied van de Partij waar de ondernemer van personenvervoer over de weg gevestigd is, mogen onderweg passagiers op het grondgebied van de andere Partij worden opgehaald of afgezet, op voorwaarde dat de stopplaats is toegestaan overeenkomstig de op dat grondgebied geldende regels.

               5.Als het in dit artikel bedoelde personenvervoer deel uitmaakt van een internationale geregelde of bijzondere vorm van geregelde dienst tussen Ierland en het Verenigd Koninkrijk met betrekking tot Noord-Ierland, mogen passagiers in de ene Partij worden opgehaald en afgezet door een in de andere Partij gevestigde ondernemer van personenvervoer over de weg.

               6.Ondernemers van personenvervoer over de weg die op het grondgebied van een Partij gevestigd zijn, mogen op tijdelijke basis ongeregeld vervoer op het eiland Ierland verrichten waarbij passagiers op het grondgebied van de andere Partij worden opgehaald en afgezet.

               7.Ondernemers van personenvervoer over de weg mogen, wanneer zij ongeregeld vervoer verrichten, een rit met passagiers verrichten vanaf het grondgebied van een Partij over het grondgebied van de andere Partij naar het grondgebied van een niet-overeenkomstsluitende partij bij de Interbus-overeenkomst, met inbegrip van een daarmee verband houdende lege rit.

               8.Het in dit artikel bedoelde personenvervoer wordt uitgevoerd met touringcars en autobussen die zijn geregistreerd in de Partij waar de ondernemer van personenvervoer over de weg gevestigd is of verblijft. Deze touringcars en autobussen moeten voldoen aan de technische normen van bijlage 2 bij de Interbus-overeenkomst.

               Artikel X+3: Voorwaarden voor het verrichten van de in artikel X+2 bedoelde diensten

               1.Geregeld vervoer staat open voor alle ondernemers van personenvervoer over de weg van een Partij, in voorkomend geval onder voorbehoud van verplichte reservering .

               2.Geregeld vervoer en bijzondere vormen van geregeld vervoer zijn onderworpen aan een vergunning overeenkomstig artikel X+4 en lid 6.

               3.Een aanpassing van de exploitatievoorwaarden voor het vervoer doet niet af aan het geregelde karakter van het vervoer.

               4.Voor de organisatie van parallel of tijdelijk vervoer met dezelfde clientèle als bij het bestaande geregelde vervoer, het doorrijden op bepaalde haltes of het inlassen van extra haltes in het bestaande geregelde vervoer gelden dezelfde regels als voor het bestaande geregelde vervoer.

               5.De afdelingen V (Sociale bepalingen) en VI (Douane- en fiscale bepalingen) van de Interbus-overeenkomst, alsmede de bijlagen I (Voorwaarden voor ondernemers van personenvervoer over de weg) en bijlage II (Technische normen voor autobussen en touringcars) zijn van toepassing.

               6.Voor bijzondere vormen van geregeld vervoer is gedurende een periode van zes maanden vanaf de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst, geen vergunning vereist wanneer zij vallen onder een overeenkomst tussen de organisator en de ondernemer van personenvervoer over de weg.

               7.Voor ongeregeld vervoer dat overeenkomstig artikel X + (2) onder deze titel valt, is geen vergunning vereist. Voor de organisatie van parallel of tijdelijk vervoer dat vergelijkbaar is met het bestaande geregelde vervoer en op dezelfde clientèle is gericht, is echter wel een vergunning vereist overeenkomstig afdeling VIII van de Interbus-overeenkomst.

               Artikel X+4: Vergunningen

               1.De in artikel X+2 bedoelde vergunningen voor vervoersdiensten worden afgegeven door de bevoegde autoriteit van de Partij op het grondgebied waarvan de ondernemer van personenvervoer over de weg gevestigd is (hierna de “vergunningverlenende autoriteit” genoemd).

               2.Als een ondernemer van personenvervoer over de weg in de Unie gevestigd is, is de vergunningverlenende autoriteit de bevoegde autoriteit van de lidstaat van vertrek of bestemming.

               3.In het geval van een groep ondernemers van personenvervoer over de weg die voornemens zijn een dienst als bedoeld in artikel X+2 uit te voeren, is de vergunningverlenende autoriteit de bevoegde autoriteit waaraan de aanvraag is gericht het tweede deel van artikel X+5, lid 1.

               4.Vergunningen worden afgegeven op naam van de ondernemer van personenvervoer over de weg en zijn niet overdraagbaar. Met de toestemming van de vergunningverlenende autoriteit mag een ondernemer van personenvervoer over de weg van een Partij die een vergunning heeft gekregen de dienst echter uitbesteden aan een onderaannemer, als dit in overeenstemming is met de wetgeving van de Partij. In dat geval worden de naam van de onderaannemer en zijn rol op de vergunning vermeld. De onderaannemer is een ondernemer van personenvervoer over de weg van een Partij en voldoet aan alle bepalingen van deze titel.

               In het geval van een groep ondernemers van personenvervoer over de weg die voornemens zijn diensten als bedoeld in artikel X+2 uit te voeren, wordt de vergunning afgegeven op naam van alle ondernemers van personenvervoer over de weg in de groep en worden de namen van al die ondernemers erop vermeld. De vergunning wordt verstrekt aan de ondernemer van personenvervoer over de weg die daartoe door de andere ondernemers van personenvervoer over de weg is aangewezen en die de vergunning heeft aangevraagd, en de andere ondernemers van personenvervoer over de weg ontvangen voor eensluidend gewaarmerkte afschriften.

               5.Onverminderd artikel X+6, lid 3, bedraagt de geldigheidstermijn van een vergunning maximaal vijf jaar. Er kan een kortere geldigheidsduur worden vastgesteld, hetzij op verzoek van de aanvrager, hetzij in onderlinge overeenstemming met de bevoegde autoriteiten van de Partijen op het grondgebied waarvan passagiers worden opgehaald of afgezet.

               6.In de vergunning wordt het volgende vermeld:

               (a)het type vervoersdienst;

               (b)de reisweg, in het bijzonder de vertrekplaats en de bestemming;

               (c)de geldigheidstermijn van de vergunning, en

               (d)de haltes en de dienstregeling.

               7.De vergunningen stemmen overeen met het model in bijlage ROAD-2.

               8.De ondernemer van personenvervoer over de weg van een Partij die een dienst als bedoeld in artikel X+2 verricht, mag aanvullende voertuigen gebruiken om tijdelijke en uitzonderlijke situaties op te vangen. Dergelijke extra voertuigen mogen alleen worden gebruikt onder dezelfde voorwaarden als die van de in lid 6 bedoelde vergunning.

               In dit geval zorgt de ondernemer van personenvervoer over de weg ervoor dat, naast de in artikel X+10, leden 1 en 2, vermelde documenten, een afschrift van de overeenkomst tussen de ondernemer van personenvervoer over de weg die het geregeld internationaal vervoer of de bijzondere vormen van geregeld internationaal vervoer verricht en de onderneming die de extra voertuigen ter beschikking stelt, of een gelijkwaardig document, in het voertuig aanwezig is en op verzoek van een gemachtigd inspecteur wordt overgelegd.

               Artikel X+5: Indiening van vergunningaanvragen

               1.De vergunningaanvraag wordt door de ondernemer van personenvervoer over de weg van een Partij ingediend bij de in artikel X+4, lid 1, bedoelde vergunningverlenende autoriteit.

               Voor elke dienst wordt slechts één aanvraag ingediend. In de in artikel X+4, lid 3, bedoelde gevallen wordt de aanvraag ingediend door de ondernemer die daartoe door de andere ondernemers is aangewezen. De aanvraag wordt gericht aan de vergunningverlenende autoriteit van de Partij waar de ondernemer van personenvervoer over de weg die de aanvraag indient, gevestigd is.

               2.Vergunningen worden aangevraagd volgens het model in bijlage ROAD-3.

               3.De ondernemer van personenvervoer over de weg die een vergunning aanvraagt, verstrekt alle aanvullende inlichtingen die hij dienstig acht of die door de vergunningverlenende autoriteit worden gevraagd, met name de in bijlage ROAD-3 vermelde documenten.

               Artikel X+6: Procedure tot het verlenen van een vergunning

               1.Vergunningen worden afgegeven met instemming van de bevoegde autoriteiten van de Partijen op het grondgebied waarvan passagiers worden opgehaald of afgezet. De vergunningverlenende autoriteit doet deze bevoegde autoriteiten, alsmede de bevoegde autoriteiten waarvan het grondgebied wordt doorkruist zonder dat passagiers worden opgehaald of afgezet, samen met haar beoordeling, een kopie toekomen van de aanvraag en van alle andere dienstige documenten.

               Voor de Unie zijn de in het eerste deel van dit lid bedoelde bevoegde autoriteiten de autoriteiten van de lidstaten op het grondgebied waarvan passagiers worden opgehaald of afgezet en de lidstaten die worden doorkruist zonder dat passagiers worden opgehaald of afgezet.

               2.De bevoegde autoriteiten waaraan instemming is gevraagd, geven de vergunningverlenende autoriteit binnen vier maanden uitsluitsel over de aanvraag. Deze termijn gaat in op de datum waarop het verzoek om instemming is ontvangen, zoals vermeld op de ontvangstbevestiging. Als de beslissing van de bevoegde autoriteiten waaraan instemming is gevraagd negatief is, wordt deze naar behoren gemotiveerd. Als de vergunningverlenende autoriteit binnen vier maanden geen antwoord ontvangt, worden de geraadpleegde bevoegde autoriteiten geacht hun instemming te hebben gegeven en kan de vergunningverlenende autoriteit de vergunning verlenen.

               De bevoegde autoriteiten waarvan het grondgebied wordt doorkruist zonder dat passagiers worden opgehaald of afgezet, kunnen de vergunningverlenende autoriteit binnen een termijn van vier maanden in kennis stellen van hun opmerkingen.

               3.Voor diensten waarvoor vóór het eind van de overgangsperiode een vergunning is verleend overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1073/2009 van het Europees Parlement en de Raad
                  70
                en waarvoor de vergunning aan het eind van de overgangsperiode vervalt, geldt het volgende:

               (a)als de exploitatievoorwaarden, met inachtneming van de wijzigingen die nodig zijn om te voldoen aan artikel X+2, dezelfde zijn als die welke in de krachtens Verordening (EG) nr. 1073/2009 verleende vergunning zijn vastgesteld, kan de krachtens deze titel bevoegde vergunningverlenende autoriteit de wegvervoerondernemer, op aanvraag of anderszins, een overeenkomstige vergunning verlenen die op grond van deze titel is verleend. Wanneer een dergelijke vergunning wordt afgegeven, wordt de in lid 2 bedoelde instemming van de bevoegde autoriteiten op het grondgebied waarvan passagiers worden opgehaald of afgezet, geacht te zijn verleend. Die bevoegde autoriteiten en de bevoegde autoriteiten waarvan het grondgebied wordt doorkruist zonder dat passagiers worden opgehaald of afgezet, kunnen de vergunningverlenende autoriteit te allen tijde in kennis stellen van hun opmerkingen;

               (b)wanneer punt a) wordt toegepast, mag de geldigheidsduur van de overeenkomstige vergunning die op grond van deze titel wordt verleend, de laatste dag van de geldigheidsduur zoals vermeld op de eerder op grond van Verordening (EG) nr. 1073/2009 verleende vergunning niet overschrijden.

               4.De vergunningverlenende autoriteit neemt binnen zes maanden na de datum van indiening van de aanvraag door de ondernemer van personenvervoer over de weg een besluit over de aanvraag.

               5.De vergunning wordt verleend tenzij:

               (a)de aanvrager niet in staat is de vervoersdienst waarvoor hij een aanvraag heeft ingediend, te verrichten met het materieel waarover de aanvrager rechtstreeks beschikt;

               (b)de aanvrager niet heeft voldaan aan de nationale of internationale wetgeving inzake het wegvervoer, en met name de voorwaarden en vereisten betreffende de vergunningen voor internationaal personenvervoer over de weg, of ernstige inbreuken heeft gepleegd op de wegvervoerswetgeving van een Partij, in het bijzonder met betrekking tot de normen voor voertuigen en de rij- en rusttijden van bestuurders;

               (c)de voorwaarden voor de vergunning niet vervuld zijn in geval van een aanvraag voor verlenging van een vergunning;

               (d)een Partij op grond van een gedetailleerde analyse besluit dat de betrokken dienst, op de betrokken rechtstreekse trajecten, ernstige gevolgen zou hebben voor de levensvatbaarheid van een vergelijkbare dienst waarop een of meer overheidsopdrachten voor diensten van toepassing zijn die in overeenstemming zijn met de wetgeving van de Partij. In dat geval stelt de Partij niet-discriminerende criteria vast aan de hand waarvan kan worden bepaald of de dienst waarvoor een aanvraag is ingediend ernstige gevolgen zou hebben voor de levensvatbaarheid van de bovengenoemde vergelijkbare dienst, en deelt zij die criteria mee aan de in lid 1 bedoelde andere Partij, of

               (e)een Partij op grond van een gedetailleerde analyse besluit dat de dienst niet in de eerste plaats tot doel heeft passagiers te vervoeren tussen haltes op de grondgebieden van de Partijen.

               Wanneer een bestaande vervoersdienst, om uitzonderlijke redenen die op het moment van de verlening van de vergunning niet konden worden voorzien, ernstige gevolgen heeft voor de levensvatbaarheid van een vergelijkbare vervoersdienst op de betrokken rechtstreekse trajecten waarop één of meer overheidsopdrachten voor diensten van toepassing zijn die in overeenstemming zijn met de wetgeving van een Partij, kan een Partij, met instemming van de andere Partij, de vergunning voor het internationaal vervoer met touringcars en autobussen, zes maanden nadat de ondernemer van personenvervoer over de weg daarvan in kennis is gesteld, schorsen of intrekken.

               Het feit dat een ondernemer van personenvervoer over de weg van een Partij lagere prijzen rekent dan andere ondernemers van personenvervoer over de weg, of dat de verbinding in kwestie reeds door andere ondernemers van personenvervoer over de weg wordt geëxploiteerd, is op zich geen rechtvaardiging om de aanvraag af te wijzen.

               6.Nadat de in de leden 1 tot en met 5 vastgestelde procedure is beëindigd, verleent de vergunningverlenende autoriteit de vergunning of weigert zij deze formeel.

               Besluiten waarbij een vergunning wordt geweigerd, worden met redenen omkleed. De Partijen zorgen ervoor dat vervoersondernemingen de mogelijkheid krijgen om tegen een weigering in beroep te gaan.

               De vergunningverlenende autoriteit stelt de bevoegde autoriteiten van de andere Partij in kennis van haar beslissing en stuurt hun een afschrift van elke verleende vergunning.

               Artikel X+7: Verlenging en wijziging van een vergunning

               1.Artikel X+6 is van overeenkomstige toepassing op aanvragen tot verlenging van een vergunning of tot wijziging van de voorwaarden van het aan een vergunning onderworpen vervoer.

               2.In gevallen waarin de bestaande vergunning binnen zes maanden na de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst verloopt, wordt de termijn waarbinnen de in artikel X+6, lid 2, bedoelde bevoegde autoriteiten de vergunningverlenende autoriteit overeenkomstig dat artikel in kennis stellen van hun instemming met de aanvraag of hun opmerkingen daarover, vastgesteld op twee maanden.

               3.In geval van minder belangrijke wijzigingen van de exploitatievoorwaarden, zoals een aanpassing van de frequenties, de tarieven en de dienstregeling, volstaat het dat de vergunningverlenende autoriteit de bevoegde autoriteiten van de andere Partij in kennis stelt van deze wijzigingen. Wijzigingen van de dienstregeling of frequentie die gevolgen hebben voor de planning van controles aan grenzen tussen de Partijen of aan grenzen met een derde land, worden niet als een minder belangrijke wijziging beschouwd.

               Artikel X+8: Verstrijken van een vergunning

               1.Onverminderd artikel X+6, lid 3, verstrijkt een vergunning voor een dienst zoals bedoeld in artikel X+2 na afloop van de geldigheidstermijn ervan, of drie maanden nadat de vergunningverlenende autoriteit van de vergunninghouder een kennisgeving heeft ontvangen dat deze voornemens is de dienst stop te zetten. Een dergelijke kennisgeving wordt met redenen omkleed.

               2.Als er geen vraag naar de dienst meer is, wordt de in lid 1 voorgeschreven termijn vastgesteld op één maand.

               3.De vergunningverlenende autoriteit stelt de bevoegde autoriteiten van de andere Partij in kennis van het verstrijken van de vergunning.

               4.De vergunninghouder informeert de gebruikers van de dienst via passende communicatie-uitingen een maand van tevoren over de stopzetting van de dienst.

               Artikel X+9: Verplichtingen van vervoersondernemers

               1.Behalve in geval van overmacht start de ondernemer van personenvervoer over de weg van een Partij die een dienst als bedoeld in artikel X+2 verricht, onverwijld met de dienst en neemt hij tot het verstrijken van de geldigheidsduur van de vergunning alle maatregelen om een vervoersdienst te garanderen die de normen van continuïteit, regelmaat en capaciteit vervult en voldoet aan de in artikel X+4, lid 6, en bijlage ROAD-2 vastgestelde voorwaarden.

               2.De ondernemer van personenvervoer over de weg van een Partij zorgt ervoor dat de reisweg, de haltes, de dienstregeling, de tarieven en de vervoersvoorwaarden door alle gebruikers gemakkelijk kunnen worden geraadpleegd.

               3.De Partijen kunnen in onderling overleg en in overleg met de vergunninghouder wijzigingen aanbrengen in de exploitatievoorwaarden van een dienst als bedoeld in artikel X+2.

               Artikel X+10: Documenten die op de touringcar of autobus moeten worden bewaard

               1.Onverminderd artikel X+4, lid 8, worden aan boord van de touringcar of autobus de vergunning tot het verrichten van diensten zoals bedoeld in artikel X+2 en de overeenkomstig nationale of EU-wetgeving afgegeven vergunning van de ondernemer van personenvervoer over de weg voor het verrichten van internationaal vervoer van personen over de weg, of voor eensluidend gewaarmerkte afschriften daarvan, bewaard en worden ze op verzoek van een gemachtigd inspecteur overgelegd.

               2.In het geval van bijzondere vormen van geregeld vervoer worden, onverminderd lid 1 en artikel X+4, lid 8, ook de overeenkomst tussen de organisator en de ondernemer van personenvervoer over de weg of een afschrift daarvan, en een document waaruit blijkt dat de passagiers een specifieke categorie vormen met uitsluiting van andere passagiers, beschouwd als controledocumenten die aan boord van het voertuig worden bewaard en op verzoek van een gemachtigd inspecteur worden overgelegd.

               3.Ondernemers van personenvervoer over de weg die ongeregeld vervoer als bedoeld in artikel X+2, leden 6 en 7, verrichten, hebben een ingevuld reisblad bij zich volgens het model in bijlage ROAD-4. Reisbladboekjes worden afgegeven door de bevoegde autoriteit van het grondgebied waar de ondernemer gevestigd is, of door de door haar aangewezen organen.

               Artikel X+11: Verkeersregels

               Wanneer bestuurders van touringcars en autobussen die personen vervoeren in de zin van deze titel zich op het grondgebied van de andere Partij bevinden, leven zij de op dat grondgebied geldende nationale wet- en regelgeving inzake het wegverkeer na.

               Artikel X+12: Toepassing

               De bepalingen van deze titel zijn niet langer van toepassing vanaf de datum waarop het Protocol bij de Interbus-overeenkomst betreffende het geregeld internationaal vervoer en bijzondere vormen van geregeld internationaal vervoer van personen met touringcars en met autobussen voor het Verenigd Koninkrijk in werking treedt, of zes maanden na de inwerkingtreding van dat protocol voor de Unie, indien dat eerder is, behalve voor de activiteiten in het kader van artikel X+2, lid 2; artikel X+2, lid 5; artikel X+2, lid 6, en artikel X+2, lid 7.

               Artikel X+13: Verplichtingen in andere titels

               Deel twee, rubriek een, titel II, hoofdstuk drie, artikel SERVIN.3.2 [Markttoegang] en artikel SERVIN.3.4 [Nationale behandeling] worden opgenomen in en maken deel uit van deze titel en zijn van toepassing op de behandeling van ondernemers van goederenvervoer die ritten overeenkomstig artikel X+2 van deze titel uitvoeren.

               Artikel X+14: Gespecialiseerd comité

               Het Gespecialiseerd Comité voor het wegvervoer kan de bijlagen ROAD-2, ROAD-3 en ROAD-4 wijzigen om rekening te houden met ontwikkelingen in de regelgeving. Het kan maatregelen vaststellen met betrekking tot de uitvoering van deze titel.

               RUBRIEK VIER: COÖRDINATIE VAN DE SOCIALE ZEKERHEID EN VISA VOOR KORTE BEZOEKEN

               Titel I: Coördinatie van de sociale zekerheid

               Ch.SSC.1: Overzicht

               De lidstaten en het Verenigd Koninkrijk coördineren hun socialezekerheidsstelsels overeenkomstig het Protocol betreffende de coördinatie van de sociale zekerheid, teneinde de socialezekerheidsrechten van de personen die eronder vallen, veilig te stellen.

               Ch.SSC.2: Legaal verblijf

               1.
                     Het Protocol betreffende de coördinatie van de sociale zekerheid is van toepassing op personen die legaal in een lidstaat of het Verenigd Koninkrijk verblijven.

               2.
                     Lid 1 van dit artikel laat de rechten op uitkeringen die verband houden met eerdere perioden van legaal verblijf van personen die onder artikel SSC.2 [Personele werkingssfeer] van het Protocol betreffende de coördinatie van de sociale zekerheid vallen, onverlet.

               Ch.SSC.3: Grensoverschrijdende situaties

               1.
                     Het Protocol betreffende de coördinatie van de sociale zekerheid is alleen van toepassing op situaties tussen een of meer lidstaten van de Unie en het Verenigd Koninkrijk.

               2.
                     Het Protocol betreffende de coördinatie van de sociale zekerheid is niet van toepassing op personen van wie de situatie zich in alle opzichten tot het Verenigd Koninkrijk of tot de lidstaten beperkt.

               Ch.SSC.4: Immigratieaanvragen

               Het Protocol betreffende de coördinatie van de sociale zekerheid is van toepassing onverminderd het recht van een lidstaat of het Verenigd Koninkrijk om krachtens nationale wetgeving een gezondheidsbijdrage in rekening te brengen in verband met de aanvraag van een vergunning voor binnenkomst, verblijf, arbeid of vestiging in dat land.

               Titel II: Visa voor korte bezoeken

               Artikel VSTV.1: Visa voor korte bezoeken

               1.
                     De Partijen nemen er nota van dat beide Partijen op de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst voorzien in visumvrij reizen voor korte bezoeken van hun onderdanen, overeenkomstig hun interne wetgeving.   Elke Partij stelt de andere Partij tijdig en, indien mogelijk, ten minste drie maanden voordat een dergelijke verplichting van kracht wordt, in kennis van elk voornemen om een visumplicht voor korte bezoeken van onderdanen van de andere Partij op te leggen.

               2.
                     Onverminderd lid 3 en artikel FINPROV.10 [Toekomstige toetredingen tot de Unie] geldt, indien het Verenigd Koninkrijk besluit de visumplicht voor korte bezoeken aan onderdanen van een lidstaat op te leggen, die verplichting voor de onderdanen van alle lidstaten.

               3.
                     Dit artikel laat regelingen tussen het Verenigd Koninkrijk en Ierland betreffende het gemeenschappelijk reisgebied onverlet.

               RUBRIEK VIJF: VISSERIJ

               Hoofdstuk een: Inleidende bepalingen

               Artikel FISH.1: Soevereine rechten van kuststaten die door de Partijen worden uitgeoefend

               De Partijen bevestigen dat de soevereine rechten van kuststaten die door de Partijen worden uitgeoefend met het oog op de exploratie, de exploitatie, de instandhouding en het beheer van de levende rijkdommen in hun wateren, moeten worden uitgeoefend op grond van en in overeenstemming met de beginselen van het internationaal recht, waaronder het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee van 10 december 1982.

               Artikel FISH.2: Doelstellingen en beginselen

               1.
                     De Partijen werken samen om te waarborgen dat visserijactiviteiten voor gedeelde bestanden in hun wateren uit ecologisch oogpunt duurzaam zijn op lange termijn en bijdragen aan de totstandbrenging van economische en sociale voordelen, waarbij de rechten en verplichtingen van onafhankelijke kuststaten zoals uitgeoefend door de Partijen ten volle worden geëerbiedigd.

               2.
                     De Partijen stellen zich gezamenlijk ten doel gedeelde bestanden te exploiteren op niveaus die gericht zijn op het geleidelijke herstel en behoud van populaties van gevangen soorten boven een biomassaniveau dat de maximale duurzame opbrengst kan opleveren.

                  3.         De Partijen nemen de volgende beginselen in acht:

               (a)zij passen de voorzorgsbenadering toe op het visserijbeheer;

               (b)zij bevorderen (ecologische, sociale en economische) duurzaamheid op de lange termijn en een optimale benutting van gedeelde bestanden;

               (c)zij nemen besluiten inzake instandhouding en visserijbeheer op basis van het beste beschikbare wetenschappelijke advies, hoofdzakelijk dat welk wordt verstrekt door de Internationale Raad voor het Onderzoek van de Zee (ICES);

               (d)zij waarborgen selectiviteit binnen de visserij met het oog op de bescherming van jonge exemplaren en paaiende scholen en de vermijding en beperking van ongewenste bijvangst;

               (e)zij geven zich rekenschap van de schadelijke gevolgen van visserij voor het mariene ecosysteem en beperken deze tot een minimum, en zijn zich terdege bewust van de noodzaak de mariene biologische diversiteit te beschermen;

               (f)zij passen evenredige en niet-discriminerende maatregelen toe met het oog op de instandhouding van de levende rijkdommen van de zee en het beheer van de visbestanden, zonder daarbij afbreuk te doen aan de autonomie van de Partijen op het gebied van regelgeving;

               (g)zij zien toe op het verzamelen en tijdig uitwisselen van volledige en accurate gegevens die relevant zijn voor de instandhouding van gedeelde bestanden en voor het visserijbeheer;

               (h)zij waarborgen de naleving van beheers- en instandhoudingsmaatregelen voor de visserij en bestrijden illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij; en

               (i)zij waarborgen de tijdige tenuitvoerlegging van alle overeengekomen maatregelen binnen hun respectieve regelgevingskaders.

               Artikel FISH.3: Definities

               1.Voor de toepassing van deze rubriek wordt verstaan onder:

               (a)“EEZ” (van een Partij), overeenkomstig het Verdrag van 10 december 1982 van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee:

               (I)in het geval van de Unie, de door haar lidstaten ingestelde exclusieve economische zones die grenzen aan hun Europese grondgebied;

               (II)de door het Verenigd Koninkrijk ingestelde exclusieve economische zone;

               (b)“voorzorgsbenadering van het visserijbeheer”: een benadering in het kader waarvan het ontbreken van adequate wetenschappelijke informatie niet wordt gebruikt als een motief voor het uitstellen of achterwege laten van beheersmaatregelen voor de instandhouding van doelsoorten, geassocieerde of afhankelijke soorten en niet-doelsoorten en hun milieu;

               (c)“gedeelde bestanden”: vis, met inbegrip van zeevruchten van alle soorten die in de wateren van de Partijen worden aangetroffen, waaronder week- en schaaldieren;

               (d)“TAC”: totale toegestane vangst, d.w.z. de maximale hoeveelheid van een bestand (of bestanden) van een bepaalde beschrijving die gedurende een bepaalde periode mag worden gevangen;

               (e)“quotumvrije bestanden”: bestanden die niet worden beheerd aan de hand van TAC’s;

               (f)“territoriale zee” (van een Partij), overeenkomstig het Verdrag van 10 december 1982 van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee:

               (I)in het geval van de Unie, in afwijking van artikel FINPROV.1 [Territoriale werkingssfeer], lid 1, de door haar lidstaten vastgestelde territoriale zee die grenst aan hun Europese grondgebied;

               (II)de door het Verenigd Koninkrijk vastgestelde territoriale zee;

               (g)“wateren” (van een Partij):

               (I)met betrekking tot de Unie, in afwijking van artikel FINPROV.1 [Territoriale werkingssfeer], lid 1, de EEZ’s van de lidstaten en hun territoriale zeeën;

               (II)met betrekking tot het Verenigd Koninkrijk, zijn EEZ en zijn territoriale zee, met uitzondering, voor de toepassing van de artikelen FISH.8 [Toegang tot de wateren], FISH.9 [Compenserende maatregelen in geval van intrekking of beperking van de toegang] en bijlage FISH.4 [Protocol inzake toegang tot wateren], de territoriale zee die grenst aan het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey en Man;

               (h)“vaartuig” (van een Partij):

               (I)in het geval van het Verenigd Koninkrijk, een vissersvaartuig dat de vlag van het Verenigd Koninkrijk voert en in het Verenigd Koninkrijk, het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey of Man is geregistreerd en door een visserijdienst van het VK is gemachtigd;

               (II)in het geval van de Unie, een vissersvaartuig dat de vlag van een lidstaat voert en in de Unie is geregistreerd.

               Hoofdstuk twee: Instandhouding en duurzame exploitatie

               Artikel FISH.4: Visserijbeheer

               1.
                     Elke Partij besluit over maatregelen die op haar wateren van toepassing zijn met het oog op de doelstellingen van artikel FISH.2 [Doelstellingen en beginselen], leden 1 en 2, en overeenkomstig de beginselen van artikel FISH.2 [Doelstellingen en beginselen], lid 3.

               2.
                     Een Partij baseert de in lid 1 bedoelde maatregelen op het beste beschikbare wetenschappelijke advies.

               Een Partij past de in lid 1 bedoelde maatregelen niet toe op de vaartuigen van de andere Partij in haar wateren, tenzij zij dezelfde maatregelen ook toepast op haar eigen vaartuigen.

               De tweede alinea doet geen afbreuk aan de verplichtingen van de Partijen uit hoofde van de Overeenkomst inzake havenstaatmaatregelen, de controle- en handhavingsmaatregelen van de Visserijcommissie voor het noordoostelijk deel van de Atlantische Oceaan, de instandhoudings- en handhavingsmaatregelen van de Visserijorganisatie voor het noordwestelijk deel van de Atlantische Oceaan en Aanbeveling 18-09 van de Internationale Commissie voor de instandhouding van Atlantische tonijnen inzake havenstaatmaatregelen om illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij te voorkomen, tegen te gaan en te beëindigen.

               Het Gespecialiseerd Comité voor de visserij kan de lijst van reeds bestaande internationale verplichtingen, zoals bedoeld in de derde alinea, wijzigen.

               3.
                     Elke Partij stelt de andere Partij in kennis van nieuwe, in lid 1 bedoelde maatregelen die waarschijnlijk gevolgen zullen hebben voor de vaartuigen van de andere Partij alvorens die maatregelen worden toegepast, waarbij de andere Partij voldoende tijd wordt gegund om opmerkingen in te dienen of om opheldering te vragen.

               Artikel FISH.5: Machtigingen, naleving en handhaving

               1.
                     Wanneer vaartuigen op grond van artikel FISH.8 [Toegang tot de wateren] en artikel FISH.10 [Toegang tot de wateren van het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey en Man] toegang hebben tot vis in de wateren van de andere Partij:

               (a)doet elke Partij de andere Partij tijdig een lijst toekomen van de vaartuigen waarvoor zij vismachtigingen of -vergunningen wensen te verkrijgen; en

               (b)verstrekt de andere Partij vismachtigingen of -vergunningen.

               2.
                     Elke Partij neemt alle nodige maatregelen om de naleving te waarborgen van de regels die van toepassing zijn op die vaartuigen in de wateren van de andere Partij, met inbegrip van de machtigings- of vergunningsvoorwaarden.

               Hoofdstuk drie: Regelingen inzake toegang tot de wateren en bestanden

               Artikel FISH.6: Vangstmogelijkheden

               1.Uiterlijk op 31 januari van elk jaar leggen de Partijen samen het tijdschema vast voor overleg met het doel de TAC’s voor de in bijlage FISH.1 vermelde bestanden voor het volgende jaar of de volgende jaren overeen te komen. In dat tijdschema wordt rekening gehouden met ander jaarlijks overleg tussen kuststaten dat gevolgen heeft voor een of beide Partijen.

               2.De Partijen houden jaarlijks overleg om, uiterlijk op 10 december van elk jaar, de TAC’s voor het volgende jaar overeen te komen voor de in bijlage FISH.1 vermelde bestanden. Dit omvat een vroegtijdige gedachtewisseling over prioriteiten zodra advies over het niveau van de TAC’s is ontvangen. De Partijen komen die TAC’s overeen:

               (a)op basis van het beste beschikbare wetenschappelijke advies, alsmede andere relevante factoren, waaronder sociaal-economische aspecten; en

               (b)in overeenstemming met eventueel toepasselijke, door de Partijen overeengekomen meerjarige strategieën voor instandhouding en beheer.

               3.De aandelen van de Partijen in de TAC’s voor de in bijlage FISH.1 vermelde bestanden wordt over de Partijen verdeeld overeenkomstig de in die bijlage vastgestelde quota-aandelen.

               4.Het jaarlijks overleg kan onder meer betrekking hebben op:

               (a)de overdracht van gedeelten van de aandelen in TAC’s van een Partij aan de andere Partij;

               (b)een lijst van bestanden die niet mogen worden bevist;

               (c)de vaststelling van de TAC voor bestanden die niet in bijlage FISH.1 of bijlage FISH.2 zijn opgenomen en de respectieve aandelen van de Partijen van die bestanden;

               (d)maatregelen inzake visserijbeheer en, in voorkomend geval, beperkingen van de visserijinspanning;

               (e)andere dan de in de bijlagen bij deze rubriek vermelde bestanden van wederzijds belang voor de Partijen.

               5.Indien een van beide Partijen hierom verzoekt, kunnen de Partijen overleg plegen met het doel gewijzigde TAC’s overeen te komen.

               6.Een schriftelijk verslag van de regelingen die naar aanleiding van het in dit artikel bedoelde overleg tussen de Partijen zijn getroffen, wordt opgesteld en ondertekend door de delegatiehoofden van de Partijen.

               7.Elke Partij die voornemens is TAC’s voor de in bijlage FISH.3 vermelde bestanden vast te stellen dan wel te wijzigen, stelt de andere Partij daarvan voldoende lang op voorhand in kennis.

               8.De Partijen komen overeen een mechanisme in te stellen voor vrijwillige overdrachten van vangstmogelijkheden tussen de Partijen binnen het jaar, dat elk jaar wordt gebruikt. Het Gespecialiseerd Comité voor de visserij beslist over de details van dit mechanisme. De Partijen overwegen de overdracht van vangstmogelijkheden voor bestanden die onderbevist worden of waarvan wordt verwacht dat zij onderbevist zullen worden, via dit mechanisme tegen marktwaarde beschikbaar te stellen.

               Artikel FISH.7: Voorlopige TAC’s

               1.Indien de Partijen niet uiterlijk op 10 december een TAC voor een in bijlage FISH.1 of bijlage FISH.2A of B vermeld bestand zijn overeengekomen, zetten zij het overleg onmiddellijk voort met het blijvende doel de TAC overeen te komen. De Partijen houden geregeld overleg om alle mogelijke opties te verkennen om zo spoedig mogelijk tot overeenstemming te komen.

               2.Indien voor een in bijlage FISH.1 of bijlage FISH.2A en B vermelde bestand op 20 december nog geen TAC is overeengekomen, stelt elke Partij een voorlopige TAC vast die overeenstemt met het door de ICES aanbevolen niveau en die met ingang van 1 januari van toepassing is.

               3.In afwijking van lid 2 worden de TAC’s voor bijzondere bestanden vastgesteld overeenkomstig de in lid 5 vastgestelde richtsnoeren.

               4.Voor de toepassing van dit artikel wordt onder “bijzondere bestanden” verstaan:

               (a)bestanden waarvoor het ICES-advies een nul-TAC is;

               (b)bestanden die in een gemengde visserij worden gevangen, indien dat bestand of een ander bestand in dezelfde visserij een kwetsbaar bestand is; of

               (c)andere bestanden die volgens de Partijen een bijzondere behandeling behoeven.

               5.Het Gespecialiseerd Comité voor de visserij stelt uiterlijk op 1 juli 2021 richtsnoeren vast voor de vaststelling van voorlopige TAC’s voor bijzondere bestanden.

               6.Elk jaar bespreken de Partijen, wanneer advies van de ICES over de TAC’s wordt ontvangen, bij voorrang de bijzondere bestanden en de toepassing van overeenkomstig lid 5 vastgestelde richtsnoeren op de vaststelling van voorlopige TAC’s door elke Partij.

               7.Elke Partij stelt haar aandeel voor elk van de voorlopige TAC’s vast, dat niet hoger mag zijn dan haar aandeel zoals vastgesteld in de overeenkomstige bijlage.

               8.De in de leden 2, 3 en 7 bedoelde voorlopige TAC’s en aandelen zijn van toepassing totdat uit hoofde van lid 1 overeenstemming is bereikt.

               9.Elke Partij stelt de andere Partij onmiddellijk in kennis van haar voorlopige TAC’s uit hoofde van de leden 2 en 3 en van haar voorlopige aandeel in elk van die TAC’s uit hoofde van lid 7.

               Artikel FISH.8: Toegang tot de wateren

               1.Mits TAC’s zijn overeengekomen, verleent elke Partij de vaartuigen van de andere Partij toegang om in dat jaar in haar wateren te vissen in de betrokken ICES-deelgebieden. De toegang wordt verleend op een niveau dat en onder de voorwaarden die in het kader van dat jaarlijkse overleg worden vastgesteld.

               2.De Partijen kunnen, in het kader van jaarlijks overleg, nadere specifieke toegangsvoorwaarden overeenkomen met betrekking tot:

               (a)de overeengekomen vangstmogelijkheden;

               (b)uit hoofde van artikel FISH.16 [Gespecialiseerd Comité voor de visserij], lid 1, punt c), opgestelde meerjarenstrategieën voor quotumvrije bestanden; en

               (c)door de Partijen overeengekomen technische en instandhoudingsmaatregelen, onverminderd artikel FISH.4 [Visserijbeheer].

               3.De Partijen voeren het jaarlijks overleg, onder meer over het niveau van en de voorwaarden voor de toegang zoals bedoeld in lid 1 van dit artikel, te goeder trouw en met het oog op een wederzijds bevredigend evenwicht tussen de belangen van beide Partijen.

               4.Met name zouden de onderhandelingen er normaal in moeten resulteren dat elke Partij:

               (a)toegang verleent om te vissen op de in bijlage FISH.1 en bijlage FISH.2.A, B en F vermelde bestanden in elkaars EEZ (of, indien toegang is verleend uit hoofde van punt c), in de EEZ’s en in de in dat punt vermelde sectoren) op een niveau dat in een redelijke verhouding staat tot het respectieve aandeel van de Partijen in de TAC’s;

               (b)toegang verleent om op quotumvrije bestanden te vissen in elkaars EEZ (of, indien toegang is verleend uit hoofde van punt c), in de EEZ’s en in de in dat punt vermelde sectoren) op een niveau dat ten minste gelijk is aan de gemiddelde tonnage die door die Partij in de wateren van de andere Partij is gevangen gedurende de periode 2012-2016; en

               (c)toegang verleent tot de wateren van de Partijen tussen zes en twaalf zeemijl vanaf de basislijn in de ICES-sectoren 4c en 7d-g voor in aanmerking komende vaartuigen, voor zover vissersvaartuigen van de Unie en vissersvaartuigen van het Verenigd Koninkrijk op 31 december 2020 toegang tot die wateren hadden.

               Voor de toepassing van punt c) wordt onder “in aanmerking komend vaartuig” een vaartuig van een Partij verstaan dat in de in de vorige zin genoemde zone heeft gevist in vier van de jaren tussen 2012 en 2016, of de directe vervanger daarvan.

               Het in punt c) bedoelde jaarlijks overleg kan passende financiële verbintenissen en overdrachten van quota tussen de Partijen omvatten.

               5.Tijdens de toepassing van een voorlopige TAC verlenen de Partijen, in afwachting van een overeengekomen TAC, als volgt voorlopige toegang om in de betrokken ICES-deelgebieden te vissen:

               (a)voor de in bijlage FISH.1 vermelde bestanden en quotumvrije bestanden, van 1 januari tot en met 31 maart op de in lid 4, punt a) en b), vastgestelde niveaus;

               (b)voor de in bijlage FISH.2 vermelde bestanden, van 1 januari tot en met 14 februari op de in lid 4, punt a), vastgestelde niveaus; en

               (c)wat betreft de toegang om te vissen in de zone van zes tot twaalf zeemijl, toegang overeenkomstig lid 4, punt c), van 1 januari tot en met 31 januari op een niveau dat gelijk is aan de gemiddelde maandelijkse tonnage die in de voorafgaande 3 maanden in die zone is gevangen.

               Die toegang staat, voor elk van de relevante bestanden zoals bedoeld in de punten a) en b), in verhouding tot het gemiddelde percentage van het aandeel van een Partij in de jaarlijkse TAC dat de vaartuigen van die Partij in de wateren van de andere Partij in de betrokken ICES-deelgebieden hebben gevangen in dezelfde periode van de drie voorgaande kalenderjaren; hetzelfde is van overeenkomstige toepassing voor de toegang om op quotumvrije bestanden te vissen.

               Uiterlijk op 15 januari voor wat betreft de in punt c) van dit lid beschreven situatie, uiterlijk op 31 januari voor wat betreft de in bijlage FISH.2 vermelde bestanden, en uiterlijk op 15 maart voor wat betreft alle andere bestanden, stelt elke Partij de andere Partij in kennis van de wijzigingen van het niveau van en de voorwaarden voor de toegang tot de wateren zoals die met ingang van 1 februari voor wat betreft de in punt c) beschreven situatie, 15 februari voor wat betreft de in bijlage FISH.2 vermelde bestanden, en 1 april voor wat betreft alle andere bestanden zullen gelden voor de betrokken ICES-deelgebieden.

               6.Onverminderd artikel FISH.7 [Voorlopige TAC’s], leden 1 en 8, trachten de Partijen, na een termijn van één maand voor wat betreft de in lid 5, punt c), beschreven situatie, anderhalve maand voor wat betreft de in bijlage FISH.2 vermelde bestanden en drie maanden voor wat betreft alle andere bestanden, om verdere voorlopige toegangsregelingen op het geschikte geografische niveau overeen te komen, met als doel de verstoring van visserijactiviteiten tot een minimum te beperken.

               7.Bij het verlenen van toegang uit hoofde van lid 1 kan een Partij rekening houden met de naleving door individuele vaartuigen of groepen vaartuigen van de toepasselijke regels in haar wateren gedurende het voorgaande jaar, en met de maatregelen die de andere Partij in het voorgaande jaar uit hoofde van artikel FISH.5 [Machtigingen, naleving en handhaving], lid 2, heeft genomen.

               8.Dit artikel is van toepassing onverminderd bijlage FISH.4 [Protocol inzake toegang tot wateren].

               Artikel FISH.9: Compenserende maatregelen in geval van intrekking of beperking van de toegang

               1.
                     Na een kennisgeving door een Partij (“ontvangende Partij”) uit hoofde van artikel FISH.8 [Toegang tot de wateren], lid 5, kan de andere Partij (“vissende Partij”) compenserende maatregelen nemen die in verhouding staan tot de economische en maatschappelijke gevolgen van de wijzigingen van het niveau van en de voorwaarden voor de toegang tot de wateren. Deze gevolgen wordt gemeten op basis van betrouwbaar bewijsmateriaal en niet louter op basis van gissingen en vage mogelijkheden. De vissende Partij kan de toegang tot haar wateren en de uit hoofde van artikel GOODS.5 [Verbod van douanerechten] aan visserijproducten toegekende preferentiële tariefbehandeling geheel of gedeeltelijk opschorten, waarbij de voorkeur wordt gegeven aan de compenserende maatregelen die de werking van deze overeenkomst het minst verstoren.

               2. Een compenserende maatregel zoals bedoeld in lid 1 kan op zijn vroegst van kracht worden zeven dagen nadat de vissende Partij de ontvangende Partij in kennis heeft gesteld van de voorgenomen opschorting uit hoofde van lid 1 en in ieder geval niet eerder dan op 1 februari voor wat betreft de in artikel FISH.8 [Toegang tot de wateren], lid 5, punt c), beschreven situatie, 15 februari voor wat betreft bijlage FISH.2 en 1 april voor wat betreft andere bestanden. De Partijen overleggen in het Gespecialiseerd Comité om tot een voor beide Partijen aanvaardbare oplossing te komen. In die kennisgeving wordt het volgende vermeld:

               (a)de datum waarop de vissende Partij voornemens is tot opschorting over te gaan; en

               (b)de op te schorten verplichtingen en het niveau van de voorgenomen opschorting.

               3.           Na de kennisgeving van de compenserende maatregelen overeenkomstig lid 2 kan de ontvangende Partij verzoeken om de instelling van een scheidsgerecht overeenkomstig deel zes, titel I [Geschillenbeslechting], artikel INST.14 [Arbitrageprocedure], zonder een beroep te doen op overleg overeenkomstig artikel INST.13 [Overleg]. Het scheidsgerecht kan alleen nagaan of de compenserende maatregelen in overeenstemming zijn met lid 1. Het scheidsgerecht behandelt de kwestie voor de toepassing van deel zes, titel I [Geschillenbeslechting], artikel INST.19 [Spoedprocedures] met spoed.

               4.  Wanneer niet langer wordt voldaan aan de voorwaarden voor het nemen van compenserende maatregelen zoals bedoeld in lid 1, worden die maatregelen onmiddellijk ingetrokken.

               5.
                     Naar aanleiding van een veroordeling van de vissende Partij in de in lid 3 bedoelde procedure kan de ontvangende Partij het scheidsgerecht, binnen 30 dagen na de uitspraak, verzoeken om een niveau van opschorting van de verplichtingen uit hoofde van deze overeenkomst vast te stellen dat niet verder gaat dan het niveau van tenietdoening of uitholling dat wordt veroorzaakt door de toepassing van de compenserende maatregelen, indien het van oordeel is dat er sprake is van een significante onverenigbaarheid van de compenserende maatregelen met lid 1. In het verzoek wordt een niveau van opschorting voorgesteld overeenkomstig de beginselen van lid 1 en de relevante beginselen van artikel INST.34C [Opschorting van verplichtingen voor de toepassing van artikel LPFS.3.12, lid 12, artikel FISH.9, lid 5, en artikel FISH.14, lid 7]. De ontvangende Partij kan het niveau van de opschorting van verplichtingen uit hoofde van deze overeenkomst niet eerder dan 15 dagen na de uitspraak toepassen, in overeenstemming met het door het scheidsgerecht vastgestelde opschortingsniveau.

               6.           De Partijen beroepen zich niet op de WTO-Overeenkomst, noch op enige andere internationale overeenkomst om de andere Partij te beletten verplichtingen uit hoofde van dit artikel op te schorten.

               Artikel FISH.10: Toegang tot de wateren van het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey en Man

               1.
                     In afwijking van de artikelen FISH.8 [Toegang tot de wateren], leden 1 en 3 tot en met 7, FISH.9 [Compenserende maatregelen in geval van intrekking of beperking van de toegang] en bijlage FISH.4 [Protocol inzake toegang tot wateren] verleent elke Partij vaartuigen van de andere Partij toegang om in haar wateren te vissen, in overeenstemming met de werkelijke omvang en aard van de visserijactiviteiten waarvan kan worden aangetoond dat zij in de periode ingaande op 1 februari 2017 en eindigende op 31 januari 2020 in de wateren zijn verricht door in aanmerking komende vaartuigen van de andere Partij en uit hoofde van bij verdrag vastgelegde regelingen voor zover die op 31 januari 2020 bestonden.

               2.
                     Voor de toepassing van dit artikel, en voor zover de andere artikelen van deze rubriek van toepassing zijn op de uit hoofde van dit artikel vastgestelde regelingen voor toegang, wordt verstaan onder:

               (a)“in aanmerking komend vaartuig”, met betrekking tot visserijactiviteiten verricht in aan het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey, Man of een lidstaat grenzende wateren, een vaartuig dat in de aan dat grondgebied of die lidstaat grenzende territoriale zee gedurende meer dan 10 dagen in een van de drie perioden van 12 maanden eindigend op 31 januari tussen 1 februari 2017 en 31 januari 2020;

               (b)“vaartuig” (van een Partij): met betrekking tot het Verenigd Koninkrijk, een vissersvaartuig dat de vlag van het Verenigd Koninkrijk voert en in het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey of Man is geregistreerd en door een visserijdienst van het Verenigd Koninkrijk is gemachtigd;

               (c)“de wateren” (van een Partij):

               (I)met betrekking tot de Unie, de aan een lidstaat grenzende territoriale zee; en

               (II)met betrekking tot het Verenigd Koninkrijk, de respectievelijk aan het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey en Man grenzende territoriale zee.

               3.
                     Op verzoek van een van de Partijen besluit de Partnerschapsraad binnen 90 dagen na de inwerkingtreding van deze overeenkomst dat dit artikel, artikel FISH.11 [Kennisgevingstermijnen voor de invoer en de rechtstreekse aanlanding van visserijproducten] en andere bepalingen van deze rubriek voor zover deze betrekking hebben op de regelingen waarin die artikelen voorzien, alsmede artikel OTH.9 [Geografische toepassing], leden 3 tot en met 5, ophouden van kracht te zijn met betrekking tot het baljuwschap Guernsey en/of het baljuwschap Jersey en/of Man, met ingang van 30 dagen na dat besluit.

               4.
                     De Partnerschapsraad kan besluiten dit artikel, artikel FISH.11 [Kennisgevingstermijnen voor de invoer en de rechtstreekse aanlanding van visserijproducten] en andere bepalingen van deze rubriek voor zover deze betrekking hebben op de regelingen waarin die artikelen voorzien, te wijzigen.

               Artikel FISH.11: Kennisgevingstermijnen voor de invoer en de rechtstreekse aanlanding van visserijproducten

               1.De Unie past de volgende kennisgevingstermijnen toe op visserijproducten die door vaartuigen die de vlag van het Verenigd Koninkrijk voeren en in het baljuwschap Guernsey of het baljuwschap Jersey zijn geregistreerd, in de aan die grondgebieden grenzende territoriale zee of in de aan een lidstaat grenzende territoriale zee worden gevangen:

               (a)kennisgeving van de aanlanding van verse visserijproducten op het grondgebied van de Unie gebeurt drie tot vijf uur op voorhand;

               (b)kennisgeving van het gevalideerde vangstcertificaat voor de directe verplaatsing van zendingen visserijproducten over zee gebeurt één tot drie uur voor de geschatte tijd van aankomst op de plaats van binnenkomst op het grondgebied van de Unie.

               2.Uitsluitend voor de toepassing van dit artikel worden onder “visserijproducten” alle soorten mariene vissen, weekdieren en schaaldieren verstaan.

               Artikel FISH.12: Onderlinge afstemming van beheersgebieden

               1.
                     De Partijen winnen vóór 1 juli 2021 advies in van de ICES over de onderlinge afstemming van de beheersgebieden en de beoordelingseenheden die door de ICES worden gebruikt voor de in bijlage FISH.1 met een asterisk gemarkeerde bestanden.

               2.
                     Binnen zes maanden na ontvangst van het in lid 1 bedoelde advies herzien de Partijen dat advies gezamenlijk en overwegen zij gezamenlijk aanpassingen aan de beheersgebieden van de desbetreffende bestanden, teneinde de daaruit voortvloeiende wijzigingen in de in bijlage FISH.1 opgenomen lijst van bestanden en aandelen overeen te komen.

               Artikel FISH.13: Aandelen in TAC’s voor bepaalde andere bestanden

               1.De respectieve aandelen van de Partijen in de TAC’s voor bepaalde andere bestanden staan vermeld in bijlage FISH.2.

               2.Elke Partij stelt de betrokken staten en internationale organisaties in kennis van haar aandelen overeenkomstig de in bijlage FISH.2A tot en met D vastgestelde verdelingsregelingen.

               3.Eventuele latere wijzigingen van die aandelen in bijlage FISH.2C en D zijn een zaak voor de desbetreffende multilaterale fora.

               4.Onverminderd de in artikel FISH.16 [Gespecialiseerd Comité voor de visserij], lid 3, omschreven bevoegdheden van de Partnerschapsraad, zijn latere wijzigingen van de aandelen in bijlage FISH.2A en B na 30 juni 2026 een zaak voor de desbetreffende multilaterale fora.

               5.Beide Partijen benaderen het beheer van de in bijlage FISH.2A tot en met D vermelde bestanden volgens de doelstellingen en beginselen van artikel FISH.2 [Doelstellingen en beginselen].

               Hoofdstuk vier: Regelingen inzake governance

               Artikel FISH.14: Corrigerende maatregelen en geschillenbeslechting

               1.In verband met een vermeende niet-naleving door een Partij (“de verwerende Partij”) van deze rubriek (met uitzondering van de vermeende gevallen van niet-naleving die in lid 2 aan de orde worden gesteld), kan de andere Partij (“de klagende Partij”), na de verwerende Partij daarvan in kennis te hebben gesteld:

               (a)de toegang tot haar wateren en de uit hoofde van artikel GOODS.5 [Verbod van douanerechten] aan visserijproducten toegekende preferentiële tariefbehandeling geheel of gedeeltelijk opschorten; en

               (b)indien zij van oordeel is dat de in punt a) bedoelde opschorting niet in verhouding staat tot de economische en maatschappelijke gevolgen van de vermeende niet-naleving, de preferentiële tariefbehandeling van andere goederen uit hoofde van artikel GOODS.5 [Verbod van douanerechten] geheel of gedeeltelijk opschorten; en

               (c)indien zij van oordeel is dat de in de punten a) en b) bedoelde opschorting niet in verhouding staat tot de economische en maatschappelijke gevolgen van de vermeende niet-naleving, de verplichtingen uit hoofde van deel twee [Handel, vervoer, visserij en andere regelingen], rubriek I [Handel], geheel of gedeeltelijk opschorten, met uitzondering van titel XI [Gelijk speelveld voor open en eerlijke mededinging en duurzame ontwikkeling]. Indien rubriek een [Handel] in haar geheel wordt opgeschort, wordt ook rubriek drie [Wegvervoer] opgeschort.

               2.In verband met een vermeende niet-naleving door een Partij (“de verwerende Partij”) van artikel FISH.10 [Toegang tot de wateren van het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey en Man], artikel FISH.11 [Kennisgevingstermijnen voor de invoer en de rechtstreekse aanlanding van visserijproducten] of andere bepalingen van deze rubriek voor zover deze betrekking hebben op de regelingen waarin die artikelen voorzien, kan de andere Partij (“de klagende Partij”), na de verwerende Partij daarvan in kennis te hebben gesteld:

               (a)de toegang tot haar wateren in de zin van artikel FISH.10 [Toegang tot de wateren van het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey en Man] geheel of gedeeltelijk opschorten; en

               (b)indien zij van oordeel is dat de in punt a) bedoelde opschorting niet in verhouding staat tot de economische en maatschappelijke gevolgen van de vermeende niet-naleving, de uit hoofde van artikel GOODS.5 [Verbod van douanerechten] aan visserijproducten toegekende preferentiële tariefbehandeling geheel of gedeeltelijk opschorten; en

               (c)indien zij van oordeel is dat de in de punten a) en b) bedoelde opschorting niet in verhouding staat tot de economische en maatschappelijke gevolgen van de vermeende niet-naleving, de preferentiële tariefbehandeling van andere goederen uit hoofde van artikel GOODS.5 [Verbod van douanerechten] geheel of gedeeltelijk opschorten;

               In afwijking van lid 1 mogen geen corrigerende maatregelen worden genomen die van invloed zijn op de regelingen die zijn vastgesteld uit hoofde van artikel FISH.10 [Toegang tot de wateren van het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey en Man], artikel FISH.11 [Kennisgevingstermijnen voor de invoer en de rechtstreekse aanlanding van visserijproducten] of andere bepalingen van deze rubriek voor zover deze betrekking hebben op de regelingen waarin die artikelen voorzien, naar aanleiding van een vermeende niet-naleving van bepalingen van de rubriek die geen verband houden met die regelingen.

               3.
                     De in de leden 1 en 2 bedoelde maatregelen staan in verhouding tot de vermeende niet-naleving door de verwerende Partij en de economische en maatschappelijke gevolgen daarvan.

               4.
                     Een maatregel zoals bedoeld in de leden 1 en 2 kan op zijn vroegst van kracht worden zeven dagen nadat de klagende Partij de verwerende Partij in kennis heeft gesteld van de voorgestelde opschorting. De Partijen overleggen in het Gespecialiseerd Comité voor de visserij om tot een wederzijds aanvaardbare oplossing te komen. In die kennisgeving wordt het volgende vermeld:

               (a)de wijze waarop de klagende Partij meent dat de verwerende Partij zijn verplichtingen niet is nagekomen;

               (b)de datum waarop de klagende Partij voornemens is tot opschorting over te gaan; en

               (c)het niveau van de voorgenomen opschorting.

               5.       De klagende Partij moet binnen 14 dagen na de in lid 4 bedoelde kennisgeving de vermeende niet-naleving van deze rubriek door de verwerende Partij, zoals bedoeld in de leden 1 en 2, aanvechten door te verzoeken om de instelling van een scheidsgerecht uit hoofde van deel zes, titel I [Geschillenbeslechting], artikel INST.14 [Arbitrageprocedure]. Een beroep op arbitrage uit hoofde van dit artikel wordt gedaan zonder voorafgaand overleg uit hoofde van artikel INST.13 [Overleg]. Een scheidsgerecht behandelt de kwestie voor de toepassing van deel zes, titel I [Geschillenbeslechting], artikel INST.19 [Spoedprocedures] met spoed.

               6.
                     De opschorting houdt op van toepassing te zijn wanneer:

               (a)de klagende Partij ervan overtuigd is dat de verwerende Partij voldoet aan haar desbetreffende verplichtingen uit hoofde van deze rubriek; of

               (b)het scheidsgerecht heeft geconcludeerd dat de verwerende Partij haar desbetreffende verplichtingen uit hoofde van deze rubriek wel is nagekomen.

               7.
                     Naar aanleiding van een veroordeling van de klagende Partij in de in lid 5 bedoelde procedure kan de verwerende Partij het scheidsgerecht, binnen 30 dagen na de uitspraak, verzoeken om een niveau van opschorting van de verplichtingen uit hoofde van deze overeenkomst vast te stellen dat niet verder gaat dan het niveau van tenietdoening of uitholling dat wordt veroorzaakt door de toepassing van de compenserende maatregelen, indien het van oordeel is dat er sprake is van een significante onverenigbaarheid van de compenserende maatregelen met lid 1 of lid 2. In het verzoek wordt een niveau van opschorting voorgesteld overeenkomstig lid 1 of lid 2 en de relevante beginselen van artikel INST.34C [Opschorting van verplichtingen voor de toepassing van artikel LPFS.3.12, lid 12, artikel FISH.9, lid 5, en artikel FISH.14, lid 7]. De verwerende Partij kan het niveau van de opschorting van verplichtingen uit hoofde van deze overeenkomst niet eerder dan 15 dagen na de uitspraak toepassen, in overeenstemming met het door het scheidsgerecht vastgestelde opschortingsniveau.

               8.
                     De Partijen beroepen zich niet op de WTO-Overeenkomst, noch op enige andere internationale overeenkomst om de andere Partij te beletten verplichtingen uit hoofde van dit artikel op te schorten.

               Artikel FISH.15: Delen van gegevens

               De Partijen delen de informatie die nodig is om de uitvoering van deze rubriek te ondersteunen met inachtneming van de wetgeving van elke Partij.

               Artikel FISH.16: Gespecialiseerd Comité voor de visserij

               1.Het Gespecialiseerd Comité voor de visserij kan met name:

               (a)een forum bieden voor discussie en samenwerking op het gebied van duurzaam visserijbeheer;

               (b)overwegen meerjarenstrategieën voor instandhouding en beheer te ontwikkelen die dienen als basis voor de vaststelling van TAC’s en andere beheersmaatregelen;

               (c)meerjarenstrategieën ontwikkelen voor de instandhouding en het beheer van quotumvrije bestanden zoals bedoeld in artikel FISH.8 [Toegang tot de wateren], lid 2, punt b);

               (d)maatregelen inzake visserijbeheer en instandhouding onderzoeken, met inbegrip van noodmaatregelen en maatregelen ter waarborging van de selectiviteit van de vangst;

               (e)methoden onderzoeken voor het verzamelen van gegevens voor wetenschappelijke doeleinden en doeleinden op het gebied van visserijbeheer, voor het uitwisselen van deze gegevens (met inbegrip van informatie die relevant is voor monitoring, controle en handhaving van de naleving), en voor het raadplegen van wetenschappelijke organen over het beste beschikbare wetenschappelijke advies;

               (f)maatregelen ter waarborging van de naleving van de toepasselijke regels onderzoeken, waaronder gezamenlijke programma’s voor controle, monitoring en toezicht en de uitwisseling van gegevens die het monitoren van de benutting van de vangstmogelijkheden gemakkelijker maken, alsmede controle en handhaving;

               (g)richtsnoeren opstellen voor de vaststelling van de TAC’s zoals vermeld in artikel FISH.7 [Voorlopige TAC’s], lid 5;

               (h)voorbereidingen treffen voor het jaarlijks overleg;

               (i)kwesties met betrekking tot de aanwijzing van aanlandingshavens onderzoeken, met inbegrip van het faciliteren van de tijdige kennisgeving door de Partijen van dergelijke aanwijzingen en van alle wijzigingen in die aanwijzingen;

               (j)tijdschema’s vaststellen voor de kennisgeving van de in artikel FISH.4 [Visserijbeheer], lid 3, bedoelde maatregelen, de mededeling van de in artikel FISH.5 [Machtigingen, naleving en handhaving], lid 1, bedoelde lijsten van vaartuigen en de in artikel FISH.6 [Vangstmogelijkheden], lid 7, bedoelde kennisgeving;

               (k)een forum bieden voor overleg uit hoofde van artikel FISH.9 [Compenserende maatregelen], lid 2, en artikel FISH.14 [Corrigerende maatregelen en geschillenbeslechting], lid 4;

               (l)richtsnoeren ontwikkelen ter ondersteuning van de praktische toepassing van artikel FISH.8 [Toegang tot de wateren];

               (m)een mechanisme ontwikkelen voor vrijwillige overdrachten van vangstmogelijkheden tussen de Partijen binnen het jaar, zoals bedoeld in artikel FISH.6 [Vangstmogelijkheden], lid 8,; en

               (n)de toepassing en uitvoering van artikel FISH.10 [Toegang tot de wateren van het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey en Man] en artikel FISH.11 [Kennisgevingstermijnen voor de invoer en de rechtstreekse aanlanding van visserijproducten] in overweging nemen.

               2.
                     Het Gespecialiseerd Comité voor de visserij kan maatregelen, met inbegrip van besluiten en aanbevelingen, vaststellen:

               (a)ter vastlegging van zaken die door de Partijen zijn overeengekomen na overleg uit hoofde van artikel FISH.6 [Vangstmogelijkheden];

               (b)met betrekking tot de in lid 1, punten b), c), d), e), f), g), i), j), l), m) en n), van dit artikel bedoelde aangelegenheden;

               (c)tot wijziging van de lijst van reeds bestaande internationale verplichtingen, zoals bedoeld in artikel FISH.4 [Visserijbeheer], lid 2;

               (d)ten aanzien van enig ander aspect van de samenwerking op het gebied van duurzaam visserijbeheer uit hoofde van deze rubriek; en

               (e)inzake de modaliteiten van een herziening uit hoofde van artikel FISH.18 [Herziening].

               3.
                     De Partnerschapsraad heeft de bevoegdheid om de bijlagen FISH.1, FISH.2 en FISH.3 te wijzigen.

               Artikel FISH.17: Opzegging

               1.Onverminderd artikel FINPROV.8 [Opzegging] of artikel OTH.10 [Opzegging van deel twee] kan elke Partij deze rubriek te allen tijde opzeggen door daarvan langs diplomatieke weg schriftelijk kennisgeving te doen. In dat geval houden rubriek een [Handel], rubriek twee [Luchtvaart], rubriek drie [Wegvervoer] en deze rubriek [Visserij] op van kracht te zijn op de eerste dag van de negende maand volgende op de datum van kennisgeving.

               2.     In geval van opzegging van deze rubriek op grond van lid 1, artikel FINPROV.8 [Opzegging] of artikel OTH.10 [Opzegging van deel twee] blijven de verplichtingen die de Partijen uit hoofde van deze rubriek zijn aangegaan voor het jaar waarin het tijdstip valt waarop de rubriek ophoudt van kracht te zijn, van toepassing tot het einde van het jaar.

               3.
                     Niettegenstaande lid 1 kan rubriek twee [Luchtvaart] van kracht blijven, indien de Partijen overeenkomen de desbetreffende delen van titel XI [Gelijk speelveld voor open en eerlijke mededinging en duurzame ontwikkeling] op te nemen.

               4.
                     In afwijking van de leden 1 tot en met 3 en onverminderd artikel FINPROV.8 [Opzegging] of artikel OTH.10 [Opzegging van deel twee]:

               a) blijven, tenzij anders overeengekomen tussen de Partijen, artikel FISH.10 [Toegang tot de wateren van het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey en Man], artikel FISH.11 [Kennisgevingstermijnen voor de invoer en de rechtstreekse aanlanding van visserijproducten] en andere bepalingen van deze rubriek voor zover deze betrekking hebben op de regelingen waarin die artikelen voorzien, van kracht tot:

               (I)zij door een van de Partijen worden opgezegd door de andere Partij daarvan schriftelijk in kennis te stellen, met inachtneming van een opzegtermijn van drie jaar; of

               (II)indien dat eerder is, de datum waarop artikel OTH.9 [Geografische toepassing], leden 3 tot en met 5, ophouden van kracht te zijn.

               b)
                     kan, voor de toepassing van lid 4, punt a), i), kennisgeving worden gedaan van opzegging met betrekking tot het baljuwschap Guernsey en/of het baljuwschap Jersey en/of Man en blijven artikel FISH.10 [Toegang tot de wateren van het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey en Man], artikel FISH.11 [Kennisgevingstermijnen voor de invoer en de rechtstreekse aanlanding van visserijproducten] en andere bepalingen van deze rubriek voor zover deze betrekking hebben op de regelingen waarin die artikelen voorzien, van kracht voor die grondgebieden waarvoor geen kennisgeving van opzegging is gedaan; en

               (c)blijven, voor de toepassing van lid 4, punt a), ii), indien artikel OTH.9 [Geografische toepassing], leden 3 tot en met 5, van de overeenkomst ophouden van kracht te zijn met betrekking tot het baljuwschap Guernsey en/of het baljuwschap Jersey en/of Man (maar niet met betrekking tot alle drie), artikel FISH.10 [Toegang tot de wateren van het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey en Man], artikel FISH.11 [Kennisgevingstermijnen voor de invoer en de rechtstreekse aanlanding van visserijproducten] en andere bepalingen van deze rubriek voor zover deze van toepassing zijn op de regelingen waarin die artikelen voorzien, van kracht voor die grondgebieden waarvoor artikel OTH.9 [Geografische toepassing], leden 3 tot en met 5, van kracht blijven.

               Artikel FISH.18: Herzieningsclausule

               1.Vier jaar na afloop van de aanpassingsperiode zoals bedoeld in bijlage FISH.4 [Protocol inzake toegang tot wateren], artikel 1, herzien de Partijen in het kader van de Partnerschapsraad gezamenlijk de uitvoering van deze rubriek, met als doel na te gaan of er regelingen zijn, ook met betrekking tot de toegang tot wateren, die verder kunnen worden gecodificeerd en versterkt.

               2.Die herziening kan vervolgens met tussenpozen van vier jaar na afronding van de eerste herziening worden herhaald.

               3.De Partijen beslissen tevoren over de modaliteiten van de herziening, door middel van het Gespecialiseerd Comité voor de visserij.

               4.Met name moet de herziening een evaluatie ten opzichte van de voorgaande jaren mogelijk maken van:

               (a)de bepalingen inzake de toegang tot elkaars wateren uit hoofde van artikel FISH.8 [Toegang tot de wateren];

               (b)de aandelen in TAC’s zoals die in de bijlagen FISH.1, 2 en 3 zijn vastgesteld;

               (c)het aantal en de omvang van overdrachten in het kader van jaarlijks overleg uit hoofde van artikel FISH.6 [Vangstmogelijkheden], lid 4, en eventuele overdrachten uit hoofde van artikel FISH.6 [Vangstmogelijkheden], lid 8;

               (d)de schommelingen in de jaarlijkse TAC’s;

               (e)de naleving door beide Partijen van de bepalingen van deze rubriek en de naleving door vaartuigen van elke Partij van de regels die van toepassing zijn op die vaartuigen wanneer zij zich in de wateren van de andere Partij bevinden;

               (f)de aard en de omvang van de samenwerking uit hoofde van deze rubriek; en

               (g)elk ander element dat de Partijen vooraf via het Gespecialiseerd Comité voor de visserij besluiten op te nemen in de evaluatie.

               Artikel FISH.19: Verhouding tot andere overeenkomsten

               1.Onverminderd lid 2 doet deze rubriek geen afbreuk aan andere bestaande overeenkomsten inzake visserij door vaartuigen van een Partij binnen het onder de jurisdictie van de andere Partij vallende gebied.

               2.Deze rubriek annuleert en vervangt alle bestaande overeenkomsten of regelingen met betrekking tot de visserij door vissersvaartuigen van de Unie in de aan het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey of Man grenzende territoriale zee, en met betrekking tot de visserij door in het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey of Man geregistreerde vissersvaartuigen van het Verenigd Koninkrijk in de aan een lidstaat grenzende territoriale zee. Indien de Partnerschapsraad echter overeenkomstig artikel FISH.10 [Toegang tot de wateren van het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey en Man], lid 3, heeft besloten de overeenkomst niet langer van toepassing te laten zijn ten aanzien van het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey of Man, worden de desbetreffende overeenkomsten of regelingen niet geannuleerd en vervangen ten aanzien van het grondgebied of de grondgebieden waarvoor een dergelijk besluit is genomen.

               RUBRIEK ZES: OVERIGE BEPALINGEN

               Artikel OTH.1: Definities

               Tenzij anders is bepaald, wordt voor de toepassing van deel twee van deze overeenkomst, het Protocol betreffende wederzijdse administratieve bijstand in douanezaken en het Protocol betreffende de administratieve samenwerking en de bestrijding van fraude op het gebied van de belasting over de toegevoegde waarde en betreffende de wederzijdse bijstand bij de invordering van schuldvorderingen in verband met belastingen en rechten, verstaan onder:

               (a)“landbouwproduct”: een in bijlage 1 bij de Overeenkomst inzake de landbouw opgenomen product;

               (b)“douaneautoriteit”:

               (I)wat de Unie betreft, de voor douanezaken bevoegde diensten van de Europese Commissie of, in voorkomend geval, de douanediensten alsmede alle andere autoriteiten in de lidstaten die belast zijn met de toepassing en de handhaving van de douanewetgeving, en

               (II)wat het Verenigd Koninkrijk betreft, Her Majesty’s Revenue and Customs en elke andere autoriteit die verantwoordelijk is voor douanezaken;

               (c)“douanerechten”: alle soorten rechten of heffingen die worden opgelegd ter zake van of in verband met de invoer van goederen, met uitzondering van:

               (I)heffingen van gelijke werking als interne belastingen die worden opgelegd overeenkomstig deel twee, rubriek een, titel I, artikel GOODS.4 [Nationale behandeling op het gebied van interne belastingen en regelgeving];

               (II)antidumping-, bijzondere vrijwarings-, compenserende of vrijwaringsrechten die in voorkomend geval worden toegepast in overeenstemming met de GATT 1994, de Antidumpingovereenkomst, de Overeenkomst inzake de landbouw, de Overeenkomst inzake subsidies en compenserende maatregelen of de Overeenkomst inzake vrijwaringsmaatregelen, of

               (III)vergoedingen of andere heffingen die bij invoer of in verband met invoer worden opgelegd en die beperkt zijn tot, bij benadering, de kosten van de verleende diensten;

               (d)“CPC”: de Provisional Central Product Classification (de voorlopige centrale productenclassificatie) (Statistical Papers Series M No. 77, Department of International Economic and Social Affairs, Statistical Office of the United Nations, New York, 1991);

               (e) “bestaand”: geldend op de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst;

               (f)“goederen van een Partij”: interne producten in de zin van de GATT 1994, waaronder de goederen van oorsprong van die Partij;

               (g)“geharmoniseerd systeem” of “GS”: het geharmoniseerd systeem inzake de omschrijving en de codering van goederen, inclusief alle aantekeningen daarbij en amendementen daarop zoals ontwikkeld door de Werelddouaneorganisatie;

               (h)“post”: de eerste vier cijfers van het tariefindelingsnummer overeenkomstig het geharmoniseerd systeem;

               (i)“rechtspersoon”: een juridische entiteit, naar toepasselijk recht opgericht of anderszins georganiseerd, met winst- of andere oogmerken, en in eigendom van particulieren of van de overheid, met inbegrip van kapitaalvennootschappen, trusts, personenvennootschappen, joint ventures, eenmanszaken of verenigingen;

               (j)“maatregel”: elke maatregel van een Partij, in de vorm van een wet, regeling, voorschrift, procedure, besluit, administratieve handeling, eis, praktijk of in enige andere vorm
                  71
               ;

               (k)“maatregelen van een Partij”: maatregelen die zijn vastgesteld of worden gehandhaafd door:

               (I)centrale, regionale of lokale overheden of autoriteiten, en

               (II)niet-gouvernementele organen bij de uitoefening van door centrale, regionale of lokale overheden of autoriteiten gedelegeerde bevoegdheden;

               onder “maatregelen van een Partij” vallen maatregelen die zijn vastgesteld of gehandhaafd door de onder i) en ii) vermelde entiteiten doordat zij direct of indirect instructies hebben gegeven aan, leiding hebben gegeven aan of zeggenschap hebben uitgeoefend over het gedrag van andere entiteiten met betrekking tot die maatregelen;

               (l)“rechtspersoon uit een Partij”
                  72
               :

               (I)voor de Europese Unie, een onderdaan van een lidstaat overeenkomstig het recht van die lidstaat
                  73
               ; en

               (II)voor het Verenigd Koninkrijk, een Brits staatsburger;

               (m)“persoon”: een natuurlijke persoon of een rechtspersoon;

               (n)“sanitaire of fytosanitaire maatregel”: een maatregel als bedoeld in punt 1 van bijlage A bij de SPS-Overeenkomst;

               (o)“derde land”: een land of grondgebied gelegen buiten de territoriale werkingssfeer van deze overeenkomst;

               (p)“Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht”: het Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht, gedaan te Wenen op 23 mei 1969; en

               (q)“WTO”: de Wereldhandelsorganisatie.

               Artikel OTH.2: WTO-Overeenkomsten

               Voor de toepassing van deze overeenkomst wordt naar de WTO-Overeenkomsten verwezen als volgt:

               (a)“Overeenkomst inzake de landbouw”: de Overeenkomst inzake de landbouw die is neergelegd in bijlage 1A bij de WTO-Overeenkomst;

               (b)“Antidumpingovereenkomst”: de Overeenkomst inzake de toepassing van artikel VI van de Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel 1994;

               (c)“GATS”: de Algemene Overeenkomst betreffende de handel in diensten, die is neergelegd in bijlage 1B bij de WTO-Overeenkomst;

               (d)“GATT 1994”: de Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel 1994, die is neergelegd in bijlage 1A bij de WTO-Overeenkomst;

               (e)“GPA”: de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten in bijlage 4 bij de WTO-Overeenkomst
                  74
               ;

               (f)“Overeenkomst inzake vrijwaringsmaatregelen”: de Overeenkomst inzake vrijwaringsmaatregelen, die is neergelegd in bijlage 1A bij de WTO-Overeenkomst;

               (g)“Overeenkomst inzake subsidies en compenserende maatregelen”: de Overeenkomst inzake subsidies en compenserende maatregelen, die is neergelegd in bijlage 1A bij de WTO-Overeenkomst;

               (h)“SPS-Overeenkomst”: de Overeenkomst inzake sanitaire en fytosanitaire maatregelen, die is neergelegd in bijlage 1A bij de WTO-Overeenkomst;

               (i)“TBT-Overeenkomst”: de Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen, die is neergelegd in bijlage 1A bij de WTO-Overeenkomst;

               (j)“Trips-Overeenkomst”: de Overeenkomst inzake de handelsaspecten van de intellectuele eigendom, die is neergelegd in bijlage 1C bij de WTO-Overeenkomst, en

               (k)“WTO-Overeenkomst”: de Overeenkomst tot oprichting van de Wereldhandelsorganisatie, gedaan te Marrakesh op 15 april 1994.

               Artikel OTH.3: Instelling van een vrijhandelszone

               De Partijen brengen hiermee een vrijhandelszone tot stand, in overeenstemming met artikel XXIV van de GATT 1994 en artikel V van de GATS.

               Artikel OTH.4: Verhouding tot WTO-Overeenkomst

                  De Partijen bevestigen hun wederzijdse rechten en verplichtingen ingevolge de WTO-Overeenkomst en andere overeenkomsten waarbij zij partij zijn.

                  Geen van de bepalingen van deze overeenkomst mag zodanig worden uitgelegd dat een Partij wordt verplicht te handelen op een wijze die in strijd is met haar verplichtingen uit hoofde van de WTO-Overeenkomst.

               Artikel OTH.4a: Rechtspraak van de WTO

               Bij de interpretatie en toepassing van de bepalingen van dit deel wordt rekening gehouden met relevante interpretaties in verslagen van WTO-panels en van de Beroepsinstantie die zijn goedgekeurd door het Orgaan voor Geschillenbeslechting van de WTO, alsook in scheidsrechterlijke uitspraken in het kader van het Memorandum inzake Geschillenbeslechting.

               Artikel OTH.5: Nakoming van verplichtingen

               Elke Partij stelt alle algemene of specifieke maatregelen vast die vereist zijn om aan haar verplichtingen uit hoofde van dit deel te voldoen, met inbegrip van de maatregelen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat deze door centrale, regionale of lokale overheden en autoriteiten, alsook door niet-gouvernementele organen bij de uitoefening van aan hen gedelegeerde bevoegdheden, worden nageleefd.

               Artikel OTH.7: Verwijzingen naar wetten en andere overeenkomsten

                  1.Tenzij anders is bepaald, worden verwijzingen in dit deel naar de wet- en regelgeving van een Partij geacht tevens betrekking te hebben op de wijzigingen daarvan.

                  2.
                        Tenzij anders is bepaald, worden onder de internationale overeenkomsten waarnaar in dit deel wordt verwezen of die daarin geheel of gedeeltelijk worden opgenomen, tevens de wijzigingen daarvan of de vervolgovereenkomsten die voor beide Partijen op of na de datum van ondertekening van deze overeenkomst in werking treden, begrepen. Indien zich naar aanleiding van deze wijzigingen of vervolgovereenkomsten vraagstukken met betrekking tot de uitvoering of de toepassing van de bepalingen van dit deel voordoen, kunnen de Partijen op verzoek van een Partij met elkaar overleg plegen om in voorkomend geval tot een wederzijds aanvaardbare oplossing hiervoor te komen.

               Artikel OTH.8: Taken van de Partnerschapsraad in deel twee

               De Partnerschapsraad kan:

               (a)besluiten vaststellen tot wijziging van:

               (I)deel twee, rubriek een, titel I, hoofdstuk twee [Oorsprongsregels] en de bijlagen daarbij, overeenkomstig artikel ORIG.31 [Wijziging van dit hoofdstuk en bijlagen daarbij];

               (II)de regelingen in de bijlagen TBT-[XX] en TBT-[ZZ], overeenkomstig artikel TBT.9 [Samenwerking inzake markttoezicht en non-foodproductveiligheid en -conformiteit], lid 8;

               (III)de aanhangsels A en B, overeenkomstig bijlage TBT-5 [HANDEL IN WIJN], artikel 2 [Productdefinities, oenologische procedés en behandelingen], lid 3;

               (IV)aanhangsel C, overeenkomstig bijlage TBT-5 [HANDEL IN WIJN], artikel 3 [Certificeringsvereisten inzake invoer op het respectieve grondgebied van de Partijen], lid 3;

               (V)de aanhangsels A, B, C en D, overeenkomstig bijlage TBT-4 [ORGANISCHE PRODUCTEN], artikel 1 [Doelstelling en toepassingsgebied];

               (VI)de aanhangsels 1 tot en met 3, overeenkomstig bijlage TBT-2 [GENEESMIDDELEN], artikel 1 [Definities] en artikel 2 [Toepassingsgebied];

               (VII)de bijlage betreffende geautoriseerde marktdeelnemers, het Protocol betreffende wederzijdse administratieve bijstand in douanezaken, het Protocol betreffende de administratieve samenwerking en de bestrijding van fraude op het gebied van de belasting over de toegevoegde waarde en betreffende de wederzijdse bijstand bij de invordering van schuldvorderingen in verband met belastingen en rechten, en de lijst van goederen in artikel CUSTMS.16 [Tijdelijke toelating], lid 2, overeenkomstig artikel CUSTMS.21 [Wijzigingen];

               (VIII)de desbetreffende onderafdeling onder afdeling B van bijlage PPROC-1, overeenkomstig artikel PPROC.18 [Wijziging van afdeling B van bijlage PPROC-1];

               (IX)bijlage ENER-1 [LIJSTEN VAN ENERGIEGOEDEREN, KOOLWATERSTOFFEN EN GRONDSTOFFEN], bijlage ENER-2 [ENERGIE- EN MILIEUSUBSIDIES] en bijlage ENER-3 [NIET-TOEPASSING VAN TOEGANG VAN DERDEN EN ONTVLECHTING VAN EIGENDOM OP NIEUWE INFRASTRUCTUUR], overeenkomstig artikel ENER.31 [Doeltreffende tenuitvoerlegging en wijzigingen];

               (X)hoofdstuk 3 [Toezicht op subsidies], artikel LPFS.3.2 [Toepassingsgebied en uitzonderingen], lid 4, overeenkomstig dat lid, artikel LPFS.3.3 [Diensten van algemeen economisch belang], lid 2, derde zin, overeenkomstig de vierde zin van dat lid, artikel LPFS.3.3 [Diensten van algemeen economisch belang], lid 3, overeenkomstig dat lid, artikel LPFS.3.5 [Verboden subsidies en voorwaardelijke subsidies], overeenkomstig lid 1 van dat artikel, en artikel LPFS.3.11 [Terugvordering], overeenkomstig lid 7 van dat artikel;

               (XI)artikel FISH.10 [Toegang tot de wateren van het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey en Man], artikel FISH.11 [Kennisgevingstermijnen voor de invoer en de rechtstreekse aanlanding van visserijproducten] en alle andere bepalingen van rubriek vijf [Visserij], overeenkomstig artikel FISH.10 [Toegang tot de wateren van het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey en Man], lid 4;

               (XII)de bijlagen FISH.1, FISH.2 en FISH.3, overeenkomstig artikel FISH.16 [Gespecialiseerd Comité voor de visserij], lid 3;

               (XIII)alle andere bepalingen, protocollen, aanhangsels of bijlagen waarvoor in deel twee van deze overeenkomst uitdrukkelijk in de mogelijkheid van een dergelijk besluit is voorzien;

               (b)besluiten vaststellen om interpretaties van de bepalingen van deel twee van deze overeenkomst te geven.

               Artikel OTH.9: Geografische toepassing

               1.
                     De bepalingen van deze overeenkomst betreffende de tariefbehandeling van goederen, met inbegrip van oorsprongsregels en de tijdelijke opschorting van deze behandeling, zijn, met betrekking tot de Unie, ook van toepassing op die delen van het douanegebied van de Unie, als omschreven in artikel 4 van Verordening (EU) nr. 952/2013 van het Europees Parlement en de Raad
                  75
               , die niet onder deel zeven [Slotbepalingen], artikel FINPROV.1 [Territoriale werkingssfeer], lid 1, punt a), vallen.

               2.
                     Onverminderd artikel FINPROV.1 [Territoriale werkingssfeer], leden 2, 3 en 4, zijn de rechten en verplichtingen van de Partijen uit hoofde van dit deel, tenzij anders is bepaald, ook van toepassing met betrekking tot alle gebieden buiten de territoriale zee van elke Partij, met inbegrip van de zeebodem en van de ondergrond ervan, waarin die Partij op grond van internationaal recht, waaronder het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee, gedaan te Montego Bay op 10 december 1982, en haar met het internationaal recht verenigbare wet- en regelgeving soevereiniteit of jurisdictie uitoefent
                  76
               .

               3.
                     Behoudens de in lid 4 vervatte uitzonderingen zijn titel I [Handel in goederen], hoofdstuk 1 [Nationale behandeling en markttoegang voor goederen (met inbegrip van handelsmaatregelen)], hoofdstuk 2 [Oorsprongsregels] en hoofdstuk 5 [Douane en handelsbevordering], en de protocollen en bijlagen bij die hoofdstukken, wat het Verenigd Koninkrijk betreft, ook van toepassing op de in artikel FINPROV.1 [Territoriale werkingssfeer], lid 2, bedoelde grondgebieden. Voor dat doel worden de in artikel FINPROV.1 [Territoriale werkingssfeer], lid 2, bedoelde grondgebieden geacht deel uit te maken van het douanegebied van het Verenigd Koninkrijk. De douaneautoriteiten van de in artikel FINPROV.1 [Territoriale werkingssfeer], lid 2, bedoelde grondgebieden zijn verantwoordelijk voor de toepassing en uitvoering van deze hoofdstukken, en de protocollen en bijlagen bij deze hoofdstukken, op hun respectieve grondgebied. De verwijzingen naar “douaneautoriteit” in die bepalingen moeten dienovereenkomstig worden gelezen. Verzoeken en mededelingen uit hoofde van deze hoofdstukken, en de protocollen en bijlagen bij deze hoofdstukken, worden evenwel beheerd door de douaneautoriteit van het Verenigd Koninkrijk.

               4.
                     Deel twee, rubriek een, titel I [Handel in goederen], hoofdstuk 5 [Douane en handelsbevordering], artikel CUSTMS.9 [Geautoriseerde marktdeelnemers], bijlage CUSTMS-1 [Geautoriseerde marktdeelnemers] en het Protocol betreffende de administratieve samenwerking en de bestrijding van fraude op het gebied van de belasting over de toegevoegde waarde en betreffende de wederzijdse bijstand bij de invordering van schuldvorderingen in verband met belastingen en rechten zijn niet van toepassing op het baljuwschap Jersey of het baljuwschap Guernsey.

               5.
                     Deel twee, rubriek een, titel I [Handel in goederen], hoofdstuk 3 [Sanitaire en fytosanitaire maatregelen] en hoofdstuk 4 [Technische handelsbelemmeringen], en de bijlagen bij die hoofdstukken zijn, wat het Verenigd Koninkrijk betreft, ook van toepassing op de in artikel FINPROV.1 [Territoriale werkingssfeer], lid 2, bedoelde grondgebieden. De autoriteiten van de in artikel FINPROV.1 [Territoriale werkingssfeer], lid 2, bedoelde grondgebieden zijn verantwoordelijk voor de toepassing en uitvoering van deze hoofdstukken, en de bijlagen bij deze hoofdstukken, op hun respectieve grondgebied, en de desbetreffende verwijzingen moeten dienovereenkomstig worden gelezen. Verzoeken en mededelingen uit hoofde van deze hoofdstukken, en de bijlagen bij deze hoofdstukken, worden evenwel beheerd door de autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk.

               6.
                     Onverminderd artikel FINPROV.8 [Opzegging] en artikel OTH.10 [Opzegging van deel twee] en tenzij anders overeengekomen tussen de Partijen, blijven de leden 3 tot en met 5 van dit artikel van kracht tot en met de vroegste van de volgende datums:

               (a)de datum waarop een periode van drie jaar na de schriftelijke kennisgeving van opzegging aan de andere Partij verstrijkt; of

               (b)de datum waarop artikel FISH.10 [Toegang tot de wateren van het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey en Man], artikel FISH.11 [Kennisgevingstermijnen voor de invoer en de rechtstreekse aanlanding van visserijproducten] en andere bepalingen van rubriek vijf [Visserij] voor zover deze betrekking hebben op de regelingen waarin die artikelen voorzien, ophouden van kracht te zijn.

               7.
                     Voor de toepassing van lid 6, punt a), kan kennisgeving worden gedaan van opzegging met betrekking tot het baljuwschap Guernsey en/of het baljuwschap Jersey en/of Man en blijven de leden 3 tot en met 5 van dit artikel van kracht voor die grondgebieden waarvoor geen kennisgeving van opzegging is gedaan.

               8.
                     Voor de toepassing van lid 6, punt b), blijven, indien artikel FISH.10 [Toegang tot de wateren van het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey en Man], artikel FISH.11 [Kennisgevingstermijnen voor de invoer en de rechtstreekse aanlanding van visserijproducten] en andere bepalingen van rubriek vijf [Visserij] voor zover deze betrekking hebben op de regelingen waarin die artikelen voorzien, ophouden van kracht te zijn met betrekking tot het baljuwschap Guernsey en/of het baljuwschap Jersey en/of Man (maar niet met betrekking tot alle drie), de leden 3 tot en met 5 van dit artikel van kracht voor die grondgebieden waarvoor artikel FISH.10 [Toegang tot de wateren van het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey en Man], artikel FISH.11 [Kennisgevingstermijnen voor de invoer en de rechtstreekse aanlanding van visserijproducten] en andere bepalingen van rubriek vijf [Visserij] voor zover deze betrekking hebben op de regelingen waarin die artikelen voorzien, van kracht blijven.

               Artikel OTH.10: Opzegging van deel twee

                  Onverminderd artikel FINPROV.8 [Opzegging] kan elke Partij dit deel te allen tijde opzeggen door daarvan langs diplomatieke weg schriftelijk kennisgeving te doen. In dat geval houdt dit deel op van kracht te zijn op de eerste dag van de negende maand volgende op de datum van kennisgeving. Rubriek vier [Coördinatie van de sociale zekerheid en visa voor korte bezoeken] en het Protocol betreffende de coördinatie van de sociale zekerheid worden niet opgezegd op grond van dit artikel.

               DEEL DRIE: SAMENWERKING INZAKE RECHTSHANDHAVING EN JUSTITIE IN STRAFZAKEN

               Titel I: Algemene bepalingen

               Artikel LAW.GEN.1: Doelstelling

               1.Dit deel heeft tot doel te zorgen voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie tussen de lidstaten en de instellingen, organen en instanties van de Unie enerzijds en het Verenigd Koninkrijk anderzijds met betrekking tot het voorkomen, onderzoeken, opsporen en vervolgen van strafbare feiten en het voorkomen en bestrijden van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme.

               2.Het is alleen van toepassing op samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie in strafzaken die uitsluitend plaatsvindt tussen het Verenigd Koninkrijk enerzijds en de Unie en de lidstaten anderzijds. Het is niet van toepassing op situaties die zich voordoen tussen de lidstaten of tussen de lidstaten en de instellingen, organen en instanties van de Unie, noch op de werkzaamheden van autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de bescherming van de nationale veiligheid wanneer zij op dat gebied optreden.

               Artikel LAW.GEN.2: Definities

               In dit deel wordt verstaan onder:

               (a)“derde land”: een land dat geen staat is;

               (b)“bijzondere categorieën persoonsgegevens”: persoonsgegevens waaruit ras of etnische afkomst, politieke opvattingen, religieuze of levensbeschouwelijke overtuigingen, of het lidmaatschap van een vakbond blijken, genetische gegevens, biometrische gegevens die zijn verwerkt met het oog op de unieke identificatie van een natuurlijk persoon, gegevens over gezondheid of gegevens met betrekking tot iemands seksueel gedrag of seksuele gerichtheid;

               (c)“genetische gegevens”: alle persoonsgegevens met betrekking tot de aangeboren of verworven genetische kenmerken van een natuurlijk persoon die unieke informatie geven over de fysiologie of de gezondheid van die persoon en die met name voortkomen uit een analyse van een biologisch monster van die persoon;

               (d)“biometrische gegevens”: persoonsgegevens die het resultaat zijn van een specifieke technische verwerking met betrekking tot de fysieke, fysiologische of gedragsgerelateerde kenmerken van een natuurlijke persoon op grond waarvan eenduidige identificatie van die natuurlijke persoon mogelijk is of wordt bevestigd, zoals gezichtsafbeeldingen of vingerafdrukgegevens;

               (e)“verwerking”: een bewerking of een geheel van bewerkingen met betrekking tot persoonsgegevens of een geheel van persoonsgegevens, al dan niet uitgevoerd via geautomatiseerde procedés, zoals het verzamelen, vastleggen, ordenen, structureren, opslaan, bijwerken of wijzigen, opvragen, raadplegen, gebruiken, verstrekken door middel van doorzending, verspreiden of op andere wijze ter beschikking stellen, aligneren of combineren, afschermen, wissen of vernietigen van gegevens;

               (f)“inbreuk in verband met persoonsgegevens”: een inbreuk op de beveiliging die per ongeluk of op onrechtmatige wijze leidt tot de vernietiging, het verlies, de wijziging of de ongeoorloofde verstrekking van of de ongeoorloofde toegang tot doorgezonden, opgeslagen of anderszins verwerkte gegevens;

               (g)“bestand”: elk gestructureerd geheel van persoonsgegevens die volgens bepaalde criteria toegankelijk zijn, ongeacht of dit geheel gecentraliseerd of gedecentraliseerd is dan wel op functionele of geografische gronden is verspreid;

               (h)“Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie”: het comité dat onder die benaming is ingesteld bij artikel INST.2 [Comités].

               Artikel LAW.GEN.3: Bescherming van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden

               1.De samenwerking waarin dit deel voorziet, is gebaseerd op de jarenlange eerbiediging door de Partijen en de lidstaten van de democratie, de rechtsstaat en de bescherming van de fundamentele rechten en vrijheden van personen, zoals onder meer vastgelegd in de Universele Verklaring van de rechten van de mens en in het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, en op het belang de in dat Verdrag neergelegde rechten en vrijheden intern te verwezenlijken.

               2.Niets in dit deel doet afbreuk aan de verplichting tot eerbiediging van de grondrechten en de rechtsbeginselen zoals die met name zijn neergelegd in het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en, in het geval van de Unie en haar lidstaten, in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.

               Artikel LAW.GEN.4: Bescherming van persoonsgegevens

               8.De samenwerking waarin dit deel voorziet, is gebaseerd op de jarenlange inzet van de Partijen om een hoog niveau van bescherming van persoonsgegevens te waarborgen.

               9.Om recht te doen aan dit hoge beschermingsniveau zorgen de Partijen ervoor dat de respectieve gegevensbeschermingsregelingen van de Partijen doeltreffende waarborgen bevatten voor persoonsgegevens die ingevolge dit deel worden verwerkt, welke waarborgen onder meer inhouden dat:

               (a)persoonsgegevens rechtmatig en behoorlijk worden verwerkt met inachtneming van de beginselen van gegevensminimalisatie, doelbinding, nauwkeurigheid en opslagbeperking;

               (b)de verwerking van bijzondere categorieën persoonsgegevens slechts is toegelaten voor zover de verwerking strikt noodzakelijk is en geschiedt met inachtneming van passende waarborgen die aansluiten bij de specifieke risico’s van de verwerking;

               (c)een op het risico van de verwerking afgestemd beveiligingsniveau wordt gewaarborgd door middel van relevante technische en organisatorische maatregelen, met name wat de verwerking van bijzondere categorieën persoonsgegevens betreft;

               (d)aan betrokkenen een afdwingbaar recht op inzage, rectificatie of wissing van gegevens wordt toegekend, behoudens eventuele beperkingen waarin de wet voorziet en die in een democratische samenleving noodzakelijke en evenredige maatregelen vormen om belangrijke doelstellingen van algemeen belang te beschermen;

               (e)indien een inbreuk in verband met gegevens een risico vormt voor de rechten en vrijheden van natuurlijke personen, de bevoegde toezichthoudende autoriteit onverwijld in kennis wordt gesteld van de inbreuk; wanneer de inbreuk waarschijnlijk een hoog risico voor de rechten en vrijheden van natuurlijke personen met zich meebrengt, ook de betrokkenen daarvan in kennis worden gesteld, behoudens eventuele beperkingen waarin de wet voorziet en die in een democratische samenleving noodzakelijke en evenredige maatregelen vormen om belangrijke doelstellingen van algemeen belang te beschermen;

               (f)verdere doorgifte aan een derde land alleen is toegestaan onder voorwaarden en waarborgen die passend zijn voor de doorgifte en ervoor zorgen dat aan het beschermingsniveau geen afbreuk wordt gedaan;

               (g)onafhankelijke autoriteiten zorgen voor het toezicht op de naleving van de waarborgen inzake gegevensbescherming en voor de handhaving van die waarborgen; en

               (h)betrokkenen afdwingbare rechten krijgen op doeltreffend administratief en gerechtelijk beroep in geval van schending van de waarborgen inzake gegevensbescherming.

               10.Het Verenigd Koninkrijk enerzijds en de Unie, ook namens elk van haar lidstaten, anderzijds, stellen het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie in kennis van de toezichthoudende autoriteiten die belast zijn met het toezicht op de uitvoering en het verzekeren van de naleving van de gegevensbeschermingsregels die van toepassing zijn op de samenwerking uit hoofde van dit deel. De toezichthoudende autoriteiten werken samen om ervoor te zorgen dat dit deel wordt nageleefd.

               11.De in dit deel vervatte bepalingen inzake de bescherming van persoonsgegevens zijn van toepassing op de geheel of gedeeltelijk geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens alsmede op de niet-geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens die in een bestand zijn opgenomen of die bestemd zijn om daarin te worden opgenomen.

               12.Dit artikel laat de toepassing van eventuele specifieke bepalingen in dit deel betreffende de verwerking van persoonsgegevens onverlet.

               Artikel LAW.GEN.5: Reikwijdte van de samenwerking wanneer een lidstaat niet langer deelneemt aan maatregelen van gelijke strekking uit hoofde van het Unierecht

               1.Dit artikel is van toepassing indien een lidstaat niet langer deelneemt aan of rechten geniet uit hoofde van met relevante bepalingen van dit deel vergelijkbare bepalingen van het Unierecht op het gebied van samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie in strafzaken.

               2.Het Verenigd Koninkrijk kan de Unie schriftelijk in kennis stellen van zijn voornemen om de desbetreffende bepalingen van dit deel ten aanzien van die lidstaat niet meer toe te passen.

               3.Een kennisgeving uit hoofde van lid 2 wordt van kracht op de daarin vermelde datum, die niet vroeger mag zijn dan de datum waarop de lidstaat ophoudt deel te nemen aan of rechten te genieten uit hoofde van de in lid 1 bedoelde bepalingen van het recht van de Unie.

               4.Indien het Verenigd Koninkrijk uit hoofde van dit artikel kennisgeeft van zijn voornemen de desbetreffende bepalingen van dit deel niet meer toe te passen, komt het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie bijeen om te beslissen welke maatregelen nodig zijn om ervoor te zorgen dat elke samenwerking die op grond van dit deel is geïnitieerd en waarop de beëindiging van invloed is, op passende wijze wordt beëindigd. Met betrekking tot alle persoonsgegevens die zijn verkregen via samenwerking uit hoofde van de desbetreffende bepalingen van dit deel voordat de toepassing ervan werd beëindigd, zorgen de Partijen er in ieder geval voor dat het beschermingsniveau op grond waarvan de persoonsgegevens zijn doorgegeven, gehandhaafd blijft nadat de beëindiging van kracht is geworden.

               5.De Unie stelt het Verenigd Koninkrijk langs diplomatieke weg schriftelijk in kennis van de datum waarop de lidstaat zijn deelname aan of genot van rechten uit hoofde van de betrokken bepalingen van het Unierecht zal hervatten. De desbetreffende bepalingen van dit deel worden op die datum opnieuw van toepassing of, indien later, op de eerste dag van de maand volgende op de dag waarop die kennisgeving is gedaan.

               6.Om de toepassing van dit artikel te vergemakkelijken, stelt de Unie het Verenigd Koninkrijk ervan in kennis wanneer een lidstaat niet langer deelneemt aan of niet langer rechten geniet uit hoofde van bepalingen van het recht van de Unie op het gebied van samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie in strafzaken die vergelijkbaar zijn met de desbetreffende bepalingen van dit deel.

               Titel II: Uitwisseling van DNA, vingerafdrukken en gegevens uit kentekenregisters

               Artikel LAW.PRUM.5: Doelstelling

               Deze titel heeft tot doel wederzijdse samenwerking tot stand te brengen tussen de bevoegde rechtshandhavingsautoriteiten van het Verenigd Koninkrijk enerzijds en van de lidstaten anderzijds, inzake de geautomatiseerde overdracht van DNA-profielen, dactyloscopische gegevens en bepaalde gegevens uit de interne kentekenregisters.

               Artikel LAW.PRUM.6: Definities

               In deze titel wordt verstaan onder:

               (a)“bevoegde rechtshandhavingsautoriteit”: een interne politie-, douane- of andere autoriteit die krachtens het interne recht is gemachtigd om strafbare feiten of criminele activiteiten op te sporen, te voorkomen en te onderzoeken, en om in het kader hiervan gezag uit te oefenen en dwangmaatregelen te nemen; bureaus, organen of andere entiteiten die zich met name bezighouden met nationale veiligheidskwesties zijn voor de toepassing van deze titel geen bevoegde rechtshandhavingsautoriteit;

               (b)“bevraging” en “vergelijking” in de zin van de artikelen LAW.PRUM.8 [Geautomatiseerde bevraging van DNA-profielen], LAW.PRUM.9 [Geautomatiseerde vergelijking van DNA-profielen], LAW.PRUM.12 [Geautomatiseerde bevraging van dactyloscopische gegevens] en LAW.PRUM.17 [Uitvoeringsmaatregelen]: de procedures aan de hand waarvan wordt vastgesteld of DNA-gegevens dan wel dactyloscopische gegevens die door een staat zijn verstrekt, overeenkomen met in de databank van één, meerdere of alle andere staten opgeslagen DNA-gegevens of dactyloscopische gegevens;

               (c)“geautomatiseerde bevraging” in de zin van artikel LAW.PRUM.15 [Geautomatiseerde bevraging van gegevens uit kentekenregisters]: een online toegangsprocedure om de databanken van één, meerdere of alle andere staten te raadplegen;

               (d)“niet-coderende gedeelte van DNA”: chromosoomgebieden die geen genetische uitdrukking bevatten, d.w.z. waarvan niet bekend is dat zij voorzien in functionele eigenschappen van een organisme;

               (e)“DNA-profiel”: een letter- of een numerieke code die een set identificatiekenmerken van het niet-coderend gedeelte van een geanalyseerd menselijk DNA-monster vertegenwoordigt, dat wil zeggen de specifieke moleculaire structuur op de verschillende DNA-gebieden (-loci);

               (f)“DNA-linkgegevens”: DNA-profiel en een kenmerk; DNA-linkgegevens omvatten uitsluitend de op basis van het niet-coderende gedeelte van het DNA vastgestelde DNA-profielen en een kenmerk; DNA-linkgegevens mogen geen gegevens bevatten waarmee de betrokkene rechtstreeks kan worden geïdentificeerd; DNA-linkgegevens die niet op een natuurlijk persoon terug te voeren zijn (niet-geïdentificeerde DNA-profielen), dienen als zodanig herkenbaar te zijn;

               (g)“DNA-persoonsprofiel”: het DNA-profiel van een geïdentificeerd persoon;

               (h)“niet-geïdentificeerd DNA-profiel”: een DNA-profiel dat uit tijdens het opsporingsonderzoek verzamelde sporen is verkregen en toebehoort aan een nog niet geïdentificeerd persoon;

               (i)“noot”: een door een staat in zijn interne databank aangebrachte markering bij een DNA-profiel die aangeeft dat naar aanleiding van een bevraging of vergelijking door een andere staat met betrekking tot dit DNA-profiel al een overeenkomst is geconstateerd;

               (j)“dactyloscopische gegevens”: beelden van vingerafdrukken, van latente vingerafdrukken, van handpalmafdrukken en van latente handpalmafdrukken, alsook de sjablonen (templates) van die beelden (gecodeerde minutiae), welke zijn opgeslagen en behandeld in een geautomatiseerde databank;

               (k)“dactyloscopische linkgegevens”: dactyloscopische gegevens en een kenmerk; dactyloscopische linkgegevens mogen geen gegevens bevatten waarmee de betrokkene rechtstreeks kan worden geïdentificeerd; dactyloscopische linkgegevens die niet op een natuurlijk persoon terug te voeren zijn (niet-geïdentificeerde dactyloscopische gegevens), dienen als zodanig herkenbaar te zijn;

               (l)“gegevens uit kentekenregisters”: het geheel aan gegevens als gespecificeerd in hoofdstuk 3 van BIJLAGE LAW-1;

               (m)“individueel geval”, als bedoeld in artikel LAW.PRUM.8 [Geautomatiseerde bevraging van DNA-profielen], lid 1, tweede zin, artikel LAW.PRUM.12 [Geautomatiseerde bevraging van dactyloscopische gegevens], lid 1, tweede zin, en artikel LAW.PRUM.15 [Geautomatiseerde bevraging van gegevens uit kentekenregisters], lid 1: één enkel onderzoeks- of vervolgingsdossier; indien een dergelijk dossier meerdere DNA-profielen, dactyloscopische gegevens of gegevens uit een kentekenregister bevat, mogen deze gezamenlijk naar aanleiding van één verzoek worden uitgewisseld;

               (n)“laboratoriumactiviteit”: elke maatregel die in een laboratorium wordt genomen bij het lokaliseren en veiligstellen van sporen op voorwerpen, alsmede het ontwikkelen, analyseren en interpreteren van forensisch bewijsmateriaal met betrekking tot DNA-profielen en dactyloscopische gegevens, met het oog op het verstrekken van deskundig advies of het uitwisselen van forensisch bewijsmateriaal;

               (o)“resultaten van laboratoriumactiviteiten”: uitkomsten van analyses en rechtstreeks daarmee samenhangende interpretaties;

               (p)“aanbieder van forensische diensten”: een openbare of particuliere organisatie die laboratoriumactiviteiten verricht op verzoek van de bevoegde rechtshandhavings- of gerechtelijke autoriteiten;

               (q)“interne accreditatie-instantie”: de enige instantie in een staat die door die staat gemachtigd is accreditaties te verlenen.

               Artikel LAW.PRUM.7: Aanleggen van interne DNA-analysebestanden

               1.De staten leggen ter opsporing van strafbare feiten interne DNA-analysebestanden aan en beheren deze.

               2.Voor de toepassing van deze titel zorgen de staten ervoor dat DNA-linkgegevens uit hun interne DNA-analysebestanden als bedoeld in lid 1 beschikbaar zijn.

               3.De staten delen mee op welke interne DNA-analysebestanden de artikelen LAW.PRUM.7 [Aanleggen van interne DNA-analysebestanden] tot en met LAW.PRUM.10 [Afname van celmateriaal en verstrekking van DNA-profielen] en de artikelen LAW.PRUM.13 [Nationale contactpunten], LAW.PRUM.14 [Verstrekking van nadere persoonsgegevens en overige informatie] en LAW.PRUM.17 [Uitvoeringsmaatregelen] van toepassing zijn, alsmede wat de voorwaarden zijn voor geautomatiseerde bevraging als bedoeld in artikel LAW.PRUM.8 [Geautomatiseerde bevraging van DNA-profielen], lid 1.

               Artikel LAW.PRUM.8: Geautomatiseerde bevraging van DNA-profielen

                  1.Ter opsporing van strafbare feiten verlenen de staten aan de nationale contactpunten van de andere staten, bedoeld in artikel LAW.PRUM.13 [Nationale contactpunten], toegang tot de DNA-linkgegevens van hun DNA-analysebestanden, met de bevoegdheid deze geautomatiseerd te bevragen door middel van een vergelijking van de DNA-profielen. De bevoegdheid tot bevraging mag uitsluitend in individuele gevallen en met inachtneming van het interne recht van de verzoekende staat worden uitgeoefend.

               2.Indien bij een geautomatiseerde bevraging wordt vastgesteld dat een verstrekt DNA-profiel overeenkomt met in het bestand van de aangezochte staat opgeslagen DNA-profielen, dan stuurt de aangezochte staat aan het nationale contactpunt van de verzoekende staat langs geautomatiseerde weg de DNA-linkgegevens waarmee een overeenkomst is geconstateerd. Indien geen overeenkomst kan worden geconstateerd, wordt zulks geautomatiseerd meegedeeld.

               Artikel LAW.PRUM.9: Geautomatiseerde vergelijking van DNA-profielen

               1.Ter opsporing van strafbare feiten vergelijken de staten, overeenkomstig wederzijds aanvaarde praktische regelingen tussen de betrokken staten, via hun nationale contactpunten de DNA-profielen van hun niet-geïdentificeerde DNA-profielen met alle DNA-profielen uit linkgegevens van andere interne DNA-analysebestanden. Verstrekking en vergelijking van DNA-profielen geschieden geautomatiseerd. Verstrekking ter vergelijking van niet-geïdentificeerde DNA-profielen geschiedt uitsluitend in die gevallen waarin het interne recht van de verzoekende staat hierin voorziet.

               2.Indien een staat bij de in het eerste lid bedoelde vergelijking vaststelt dat door een andere staat verstrekte DNA-profielen overeenkomen met enig profiel in zijn DNA-analysebestand, verstrekt hij onverwijld aan het nationale contactpunt van die andere staat de DNA-linkgegevens waarmee een overeenkomst is vastgesteld.

               Artikel LAW.PRUM.10: Afname van celmateriaal en verstrekking van DNA-profielen

               Indien in het kader van een lopend onderzoek of lopende strafrechtelijke procedure geen DNA-profiel beschikbaar is van een bepaalde persoon die zich op het grondgebied van een aangezochte staat bevindt, verleent de aangezochte staat rechtshulp door celmateriaal bij die persoon af te nemen en te onderzoeken en door het verkregen DNA-profiel aan de verzoekende staat te verstrekken, indien:

               (a)de verzoekende staat meedeelt voor welk doel zulks vereist is;

               (b)de verzoekende staat een onderzoeksbevel of verklaring van de bevoegde autoriteit overlegt als vereist door het interne recht van die staat, waaruit blijkt dat aan de voorwaarden voor het afnemen en onderzoeken van celmateriaal zou zijn voldaan indien de desbetreffende persoon zich op het grondgebied van de verzoekende staat zou bevinden; en

               (c)naar het recht van de aangezochte staat is voldaan aan de voorwaarden voor het afnemen en onderzoeken van celmateriaal alsmede aan de voorwaarden voor de verstrekking van het verkregen DNA-profiel.

               Artikel LAW.PRUM.11: Dactyloscopische gegevens

               Ter uitvoering van deze titel zorgen de staten ervoor dat dactyloscopische linkgegevens uit het bestand van de ter voorkoming en opsporing van strafbare feiten opgezette interne geautomatiseerde dactyloscopische identificatiesystemen beschikbaar zijn.

               Artikel LAW.PRUM.12: Geautomatiseerde bevraging van dactyloscopische gegevens

               1.Ter voorkoming en opsporing van strafbare feiten verlenen de staten aan de nationale contactpunten van de andere staten, bedoeld in artikel LAW.PRUM.13 [Nationale contactpunten], toegang tot de linkgegevens van de geautomatiseerde dactyloscopische identificatiesystemen die zij daartoe hebben opgezet, zulks met de bevoegdheid deze geautomatiseerd te bevragen door middel van een vergelijking van de dactyloscopische gegevens. De bevoegdheid tot bevraging mag uitsluitend in individuele gevallen en met inachtneming van het interne recht van de verzoekende staat worden uitgeoefend.

               2.De definitieve koppeling van dactyloscopische gegevens aan linkgegevens van de aangezochte staat geschiedt door het nationale contactpunt van de verzoekende staat aan de hand van de geautomatiseerd verstrekte linkgegevens die voor de eenduidige koppeling noodzakelijk zijn.

               Artikel LAW.PRUM.13: Nationale contactpunten

               1.Voor de verstrekking van gegevens als bedoeld in de artikelen LAW.PRUM.8 [Geautomatiseerde bevraging van DNA-profielen], LAW.PRUM.9 [Geautomatiseerde vergelijking van DNA-profielen] en LAW.PRUM.12 [Geautomatiseerde bevraging van dactyloscopische gegevens] wijzen de staten nationale contactpunten aan.

               2.Wat de lidstaten betreft, worden de nationale contactpunten die zijn aangewezen voor een analoge uitwisseling van gegevens binnen de Unie, voor de toepassing van deze titel beschouwd als nationale contactpunten.

               3.De bevoegdheden van de nationale contactpunten worden bepaald door het toepasselijke interne recht.

               Artikel LAW.PRUM.14: Verstrekking van nadere persoonsgegevens en overige informatie

               Indien uit de procedure bedoeld in de artikelen LAW.PRUM.8 [Geautomatiseerde bevraging van DNA-profielen], LAW.PRUM.9 [Geautomatiseerde vergelijking van DNA-profielen] en LAW.PRUM.12 [Geautomatiseerde bevraging van dactyloscopische gegevens] blijkt dat DNA-profielen of dactyloscopische gegevens overeenkomen, is op de verstrekking van verdere beschikbare persoonsgegevens en andere informatie met betrekking tot de linkgegevens het interne recht, met inbegrip van de regels inzake rechtshulp, van de aangezochte staat van toepassing, onverminderd artikel LAW.PRUM.17 [Uitvoeringsmaatregelen], lid 1.

               Artikel LAW.PRUM.15: Geautomatiseerde bevraging van gegevens uit de kentekenregisters

               1.Ter voorkoming en opsporing van strafbare feiten alsmede bij de afhandeling van andere overtredingen die in de verzoekende staat tot de bevoegdheid van de rechter of het openbaar ministerie behoren, en bij de handhaving van de openbare orde en veiligheid, verlenen de staten aan de in lid 2 bedoelde nationale contactpunten van de andere staten toegang tot de volgende gegevens uit de interne kentekenregisters, alsook het recht deze in individuele gevallen geautomatiseerd te bevragen:

               (a)gegevens met betrekking tot de eigenaars of houders; en

               (b)gegevens met betrekking tot voertuigen.

               2.
                     De bevraging uit hoofde van lid 1 mag uitsluitend plaatsvinden op basis van een volledig chassisnummer of een volledig kenteken en met inachtneming van het interne recht van de verzoekende staat.

               3.
                     Voor de uitvoering van de in lid 1 bedoelde gegevensuitwisseling wijzen de staten een nationaal contactpunt voor inkomende verzoeken van andere staten aan. De bevoegdheden van de nationale contactpunten worden bepaald door het toepasselijke interne recht.

               Artikel LAW.PRUM.16: Accreditatie van aanbieders van forensische diensten die laboratoriumactiviteiten verrichten

               1.De staten dragen er zorg voor dat aanbieders van forensische diensten die laboratoriumactiviteiten verrichten, worden geaccrediteerd door een interne accreditatie-instantie indien ze voldoen aan EN ISO/IEC 17025.

               2.Elke staat draagt er zorg voor dat de resultaten van geaccrediteerde aanbieders van forensische diensten die laboratoriumactiviteiten verrichten in andere staten, door zijn autoriteiten die bevoegd zijn voor het voorkomen, opsporen of onderzoeken van strafbare feiten, worden erkend als even betrouwbaar als de resultaten van interne aanbieders van forensische diensten die laboratoriumactiviteiten verrichten en die zijn geaccrediteerd voor EN ISO/IEC 17025.

               3.De bevoegde rechtshandhavingsautoriteiten van het Verenigd Koninkrijk voeren geen bevragingen en geautomatiseerde vergelijking uit overeenkomstig de artikelen LAW.PRUM.8 [Geautomatiseerde bevraging van DNA-profielen], LAW.PRUM.9 [Geautomatiseerde vergelijking van DNA-profielen] en LAW.PRUM.12 [Geautomatiseerde bevraging van dactyloscopische gegevens] voordat het Verenigd Koninkrijk de in lid 1 van dit artikel bedoelde maatregelen heeft uitgevoerd en toegepast.

               4.De leden 1 en 2 doen geen afbreuk aan de interne regels inzake de rechterlijke beoordeling van bewijsmateriaal.

               5.Het Verenigd Koninkrijk deelt het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie de tekst mee van de belangrijkste bepalingen die zijn aangenomen om de bepalingen van dit artikel uit te voeren en toe te passen.

               Artikel LAW.PRUM.17: Uitvoeringsmaatregelen

               1.Voor de doeleinden van deze titel stellen de staten aan de bevoegde rechtshandhavingsautoriteiten van andere staten alle categorieën gegevens ter beschikking voor bevraging en vergelijking onder dezelfde voorwaarden als die waaronder zij beschikbaar zijn voor bevraging en vergelijking door interne bevoegde rechtshandhavingsautoriteiten. Voor de doeleinden van deze titel verstrekken de staten verdere beschikbare persoonsgegevens en andere informatie met betrekking tot de linkgegevens als bedoeld in artikel LAW.PRUM.14 [Verstrekking van verdere persoonsgegevens en andere informatie] aan de bevoegde rechtshandhavingsautoriteiten van andere staten onder dezelfde voorwaarden als die waaronder zij aan interne autoriteiten zouden worden verstrekt.

               2.Met het oog op de uitvoering van de procedures bedoeld in de artikelen LAW.PRUM.8 [Geautomatiseerde bevraging van DNA-profielen], LAW.PRUM.9 [Geautomatiseerde vergelijking van DNA-profielen], LAW.PRUM.12 [Geautomatiseerde bevraging van dactyloscopische gegevens] en LAW.PRUM.15 [Geautomatiseerde bevraging van gegevens uit kentekenregisters] zijn technische en procedurele specificaties opgenomen in BIJLAGE LAW-1.

               3.De verklaringen die de lidstaten uit hoofde van Besluit 2008/615/JBZ
                  77
                van de Raad en Besluit 2008/616/JBZ
                  78
                van de Raad hebben afgelegd, zijn ook van toepassing op hun betrekkingen met het Verenigd Koninkrijk.

               Artikel LAW.PRUM.18: Ex-ante-evaluatie

               1.Om na te gaan of het Verenigd Koninkrijk voldoet aan de voorwaarden van artikel LAW.PRUM.17 [Uitvoeringsmaatregelen] en BIJLAGE LAW-1, vinden een evaluatiebezoek en een proefrun plaats, voor zover voorgeschreven bij BIJLAGE LAW-1, met betrekking tot het Verenigd Koninkrijk en volgens voorwaarden en regelingen die aanvaardbaar zijn voor het Verenigd Koninkrijk. In ieder geval vindt een proefrun plaats met betrekking tot de bevraging van gegevens uit hoofde van artikel LAW.PRUM.15 [Geautomatiseerde bevraging van gegevens uit kentekenregisters].

               2.Aan de hand van een algemeen verslag van het evaluatiebezoek en, in voorkomend geval, de proefrun, als bedoeld in lid 1, besluit de Unie met ingang van welke datum of data de lidstaten persoonsgegevens overeenkomstig deze titel aan het Verenigd Koninkrijk mogen verstrekken.

               3.In afwachting van het resultaat van de in lid 1 bedoelde evaluatie kunnen de lidstaten vanaf de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst het Verenigd Koninkrijk persoonsgegevens verstrekken als bedoeld in de artikelen LAW.PRUM.8 [Geautomatiseerde bevraging van DNA-profielen], LAW.PRUM.9 [Geautomatiseerde vergelijking van DNA-profielen], LAW.PRUM.12 [Geautomatiseerde bevraging van dactyloscopische gegevens] en LAW.PRUM.14 [Verstrekking van verdere persoonsgegevens en andere informatie] tot de door de Unie overeenkomstig lid 2 van dit artikel vastgestelde datum of data, maar niet langer dan negen maanden na de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst. Het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie mag deze periode eenmaal met maximaal negen maanden verlengen.

               Artikel LAW.PRUM.19: Opschorting en niet-toepassing

               1.Indien de Unie het nodig acht deze titel te wijzigen omdat het recht van de Unie met betrekking tot de onder deze titel vallende materie ingrijpend is of wordt gewijzigd, kan zij het Verenigd Koninkrijk daarvan in kennis stellen teneinde overeenstemming te bereiken over een formele wijziging van deze overeenkomst met betrekking tot deze titel. Na een dergelijke kennisgeving treden de Partijen met elkaar in overleg.

               2.Indien de Partijen binnen negen maanden na die kennisgeving geen overeenstemming hebben bereikt over de wijziging van deze titel, kan de Unie besluiten de toepassing van deze titel of van bepalingen van deze titel voor een periode van maximaal negen maanden op te schorten. Voor het einde van die periode kunnen de Partijen overeenkomen de opschorting met ten hoogste negen maanden te verlengen. Indien de Partijen aan het einde van de opschortingstermijn geen overeenstemming over de wijziging van deze titel hebben bereikt, zijn de opgeschorte bepalingen met ingang van de eerste dag van de maand die volgt op het verstrijken van de opschortingsperiode niet langer van toepassing, tenzij de Unie het Verenigd Koninkrijk meedeelt dat zij niet langer een wijziging van deze titel verlangt. In dat geval worden de opgeschorte bepalingen van deze titel opnieuw van kracht.

               3.Indien bepalingen van deze titel ingevolge dit artikel worden opgeschort, komt het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie bijeen om te beslissen welke stappen nodig zijn om ervoor te zorgen dat elke samenwerking die op grond van deze titel is geïnitieerd en waarop de opschorting van invloed is, op passende wijze wordt beëindigd. Met betrekking tot alle persoonsgegevens die zijn verkregen via samenwerking ingevolge deze titel voordat de bepalingen waarop de opschorting betrekking heeft voorlopig niet meer van toepassing zijn, zorgen de Partijen er in ieder geval voor dat het beschermingsniveau op grond waarvan de persoonsgegevens zijn doorgegeven, gehandhaafd blijft nadat de opschorting van kracht is geworden.

               Titel III: Doorgifte en verwerking van persoonsgegevens van passagiers

               Artikel LAW.PNR.18: Toepassingsgebied

               1.Deze titel stelt regels vast op grond waarvan persoonsgegevens van passagiers mogen worden doorgegeven aan en verwerkt en gebruikt door de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk voor vluchten tussen de Unie en het Verenigd Koninkrijk, en stelt specifieke waarborgen in dat verband vast.

               2.Deze titel is van toepassing op luchtvaartmaatschappijen die passagiersvluchten tussen de Unie en het Verenigd Koninkrijk uitvoeren.

               3.Deze titel is ook van toepassing op luchtvaartmaatschappijen die in de Unie zijn geregistreerd of daar gegevens opslaan en die passagiersvluchten naar of vanuit het Verenigd Koninkrijk uitvoeren.

               4.Deze titel voorziet ook in politiële en justitiële samenwerking in strafzaken tussen het Verenigd Koninkrijk en de Unie met betrekking tot PNR-gegevens.

               Artikel LAW.PNR.19: Definities

               In deze titel wordt verstaan onder:

               (a)“luchtvaartmaatschappij": een luchtvervoersonderneming met een geldige exploitatievergunning of een equivalent daarvan voor het luchtvervoer van passagiers tussen het Verenigd Koninkrijk en de Unie;

               (b)“Passenger Name Record” of “PNR”: een bestand met de reisgegevens van iedere passagier, dat informatie bevat die de boekende en de deelnemende luchtvaartmaatschappijen nodig hebben om reserveringen te kunnen verwerken en controleren bij elke reis die door of namens iemand wordt geboekt; dit bestand kan zich bevinden in een reserveringssysteem, een vertrekcontrolesysteem dat wordt gebruikt bij het inchecken van passagiers voor vluchten, of een soortgelijk systeem dat dezelfde functies vervult; PNR-gegevens in de zin van deze titel bestaan met name in de elementen die worden vermeld in BIJLAGE LAW-2;

               (c)“bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk”: de autoriteit van het Verenigd Koninkrijk die verantwoordelijk is voor het ontvangen en verwerken van PNR-gegevens uit hoofde van deze overeenkomst; indien het Verenigd Koninkrijk meer dan een bevoegde autoriteit heeft, biedt het een éénloketsysteem voor passagiersgegevens dat luchtvaartmaatschappijen in staat stelt om PNR-gegevens door te geven aan een centraal datatransmissiepunt en wijst het een centraal contactpunt aan voor de ontvangst en indiening van verzoeken uit hoofde van artikel LAW.PNR.22 [Politiële en justitiële samenwerking];

               (d)“passagiersinformatie-eenheden” (“PIU’s”): de door de lidstaten opgerichte of aangewezen eenheden die verantwoordelijk zijn voor de ontvangst en verwerking van PNR-gegevens;

               (e)“terrorisme”: elk van in BIJLAGE LAW-7 genoemde strafbare feiten;

               (f)“ernstig strafbaar feit”: elk strafbaar feit waarop in het interne recht van het Verenigd Koninkrijk een vrijheidsbenemende straf of een tot detentie strekkende maatregel met een maximumduur van ten minste drie jaar staat.

               Artikel LAW.PNR.20: Gebruiksdoeleinden van PNR-gegevens

               1.Het Verenigd Koninkrijk zorgt ervoor dat PNR-gegevens die krachtens deze titel worden ontvangen, uitsluitend worden verwerkt met het oog op het voorkomen, opsporen, onderzoeken of vervolgen van terrorisme of ernstige criminaliteit en met het oog op het toezicht op de verwerking van PNR-gegevens volgens de voorwaarden van deze overeenkomst.

               2. De bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk mag bij wijze van uitzondering PNR-gegevens verwerken indien dat noodzakelijk is ter bescherming van de vitale belangen van een natuurlijk persoon, zoals:

               (a)in geval van levensgevaar of gevaar van ernstig letsel; of

               (b)in geval van een significant gevaar voor de volksgezondheid, met name zoals vastgesteld op grond van internationaal erkende normen.

               3.De bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk kan PNR-gegevens ook in individuele gevallen verwerken wanneer de vrijgave van relevante PNR-gegevens door een rechter of administratief gerecht van het Verenigd Koninkrijk wordt gelast in een procedure die rechtstreeks verband houdt met een van de in lid 1 bedoelde doelen.

               Artikel LAW.PNR.21: Verzekering dat PNR-gegevens worden verstrekt

               1.De Unie draagt er zorg voor dat luchtvaartmaatschappijen er niet van worden weerhouden PNR-gegevens door te geven aan de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk conform deze titel.

               2.De Unie draagt er zorg voor dat luchtvaartmaatschappijen PNR-gegevens aan de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk conform deze titel kunnen doorgeven via gemachtigde agenten die namens en onder verantwoordelijkheid van een luchtvaartmaatschappij optreden.

               3.Het Verenigd Koninkrijk verlangt van luchtvaartmaatschappijen niet dat zij PNR-gegevenselementen verstrekken die niet reeds zijn verzameld voor of opgenomen in hun boekingssystemen.

               4.Het Verenigd Koninkrijk wist door een luchtvaartmaatschappij overeenkomstig deze titel doorgegeven gegevens na ontvangst onverwijld wanneer het betreffende gegevenselement niet in BIJLAGE LAW-2 wordt vermeld.

               Artikel LAW.PNR.22: Politiële en justitiële samenwerking

               1.De bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk verstrekt Europol of Eurojust, binnen de grenzen van hun respectieve mandaat, of de PIU’s van de lidstaten onverwijld alle relevante en passende analytische informatie met PNR-gegevens wanneer dat in een specifieke zaak noodzakelijk is voor het voorkomen, opsporen, onderzoeken of vervolgen van terrorisme of ernstige criminaliteit.

               2.Op verzoek van Europol of Eurojust, binnen de grenzen van hun respectieve mandaat, of van de PIU van een lidstaat, verstrekt de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk PNR-gegevens, de resultaten van de verwerking van die gegevens of analytische informatie met PNR-gegevens wanneer dat in een specifieke zaak noodzakelijk is voor het voorkomen, opsporen, onderzoeken of vervolgen van terrorisme of ernstige criminaliteit.

               3.De PIU’s van de lidstaten verstrekken de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk onverwijld alle relevante en passende analytische informatie met PNR-gegevens wanneer dat in een specifieke zaak noodzakelijk is voor het voorkomen, opsporen, onderzoeken of vervolgen van terrorisme of ernstige criminaliteit.

               4.Op verzoek van de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk verstrekken de PIU’s van de lidstaten PNR-gegevens, de resultaten van de verwerking van die gegevens of analytische informatie met PNR-gegevens wanneer dat in een specifieke zaak noodzakelijk is voor het voorkomen, opsporen, onderzoeken of vervolgen van terrorisme of ernstige criminaliteit.

               5.De Partijen zien erop toe dat de in de leden 1 tot en met 4 bedoelde informatie wordt gedeeld conform de overeenkomsten en de regelingen inzake rechtshandhaving of informatie-uitwisseling tussen het Verenigd Koninkrijk en Europol, Eurojust of de desbetreffende lidstaat. Met name vindt de uitwisseling van informatie met Europol uit hoofde van dit artikel plaats via het voor de uitwisseling van informatie via Europol gecreëerde beveiligde communicatiekanaal.

               6.De bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk en de PIU’s van de lidstaten zorgen ervoor dat slechts het noodzakelijke minimum aan PNR-gegevens uit hoofde van de leden 1 tot en met 4 wordt verstrekt.

               Artikel LAW.PNR.23: Non-discriminatie

               Het Verenigd Koninkrijk ziet erop toe dat de waarborgen die van toepassing zijn op de verwerking van PNR-gegevens, gelijkelijk gelden voor alle natuurlijke personen, zonder onwettige discriminatie.

               Artikel LAW.PNR.24: Gebruik van bijzondere categorieën persoonsgegevens

               Elke verwerking van bijzondere categorieën persoonsgegevens op grond van deze titel is verboden. Voor zover PNR-gegevens die aan de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk worden doorgegeven, bijzondere categorieën persoonsgegevens bevatten, wist de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk deze gegevens.

               Artikel LAW.PNR.25: Gegevensbeveiliging en -integriteit

               1.Het Verenigd Koninkrijk voert regelgevende, procedurele of technische maatregelen uit om PNR-gegevens te beschermen tegen accidentele, onwettige of ongeoorloofde toegang en verwerking en tegen verlies.

               2.Het Verenigd Koninkrijk waarborgt de controle op de naleving en de bescherming, beveiliging, vertrouwelijkheid en integriteit van de gegevens. In dat verband worden/wordt door het Verenigd Koninkrijk:

               (a)de PNR-gegevens onderworpen aan procedures voor versleuteling, machtiging en documentatie;

               (b)de toegang tot PNR-gegevens beperkt tot daartoe gemachtigde ambtenaren;

               (c)de PNR-gegevens bewaard in een beveiligde fysieke omgeving die met toegangscontroles wordt beschermd; en

               (d)een mechanisme ingesteld om ervoor te zorgen dat de opvraging van PNR-gegevens overeenkomstig artikel LAW.PNR.20 [Gebruiksdoeleinden van PNR-gegevens] wordt verricht.

               3.Bij ongeoorloofde toegang tot of vrijgave van de PNR-gegevens van een natuurlijk persoon neemt het Verenigd Koninkrijk maatregelen om die natuurlijke persoon in te lichten, het risico van schade te verminderen en de situatie te corrigeren.

               4.De bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk stelt het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie onverwijld in kennis van alle significante gevallen van accidentele, onwettige of onbevoegde toegang tot en verwerking van PNR-gegevens en van verlies van PNR-gegevens.

               5.Het Verenigd Koninkrijk ziet erop toe dat inbreuken op de gegevensbeveiliging, met name inbreuken die tot accidentele of onwettige vernietiging, accidenteel verlies of accidentele wijziging, ongeoorloofde vrijgave of toegang leiden, alsmede alle onwettige vormen van verwerking, strafbaar zijn met effectieve en afschrikkende corrigerende maatregelen, waartoe sancties kunnen behoren.

               Artikel LAW.PNR.26: Transparantie en kennisgeving aan passagiers

               1.De bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk maakt op haar website het volgende bekend:

               (a)een lijst van de wetgeving op grond waarvan het verzamelen van PNR-gegevens is toegestaan;

               (b)de doelen van het verzamelen van PNR-gegevens;

               (c)de wijze waarop PNR-gegevens worden beschermd;

               (d)de wijze waarop en de mate waarin PNR-gegevens mogen worden vrijgegeven;

               (e)informatie betreffende het recht op toegang, het recht op correctie en het recht op annotatie en betreffende rechtsmiddelen, en

               (f)contactgegevens voor inlichtingen.

               2.De Partijen werken samen met belanghebbende derde partijen, zoals de luchtvaart- en luchtreissector, om bij boeking transparantie te bevorderen inzake het doel waarvoor PNR-gegevens worden verzameld, verwerkt en gebruikt, en inzake de mogelijkheden om toegang tot en correctie van die gegevens te vragen en beroep in te stellen. Luchtvaartmaatschappijen verstrekken de passagiers duidelijke en zinvolle informatie over de doorgifte van PNR-gegevens op grond van deze titel, waaronder de informatie inzake de ontvangende autoriteit, het doel van de doorgifte en het recht om van de ontvangende autoriteit toegang tot en correctie van de doorgegeven persoonsgegevens van de passagier te verlangen.

               3.Wanneer PNR-gegevens die overeenkomstig artikel LAW.PNR.28 [Bewaring van PNR-gegevens] worden bewaard, zijn gebruikt onder de voorwaarden van artikel LAW.PNR.29 [Voorwaarden voor het gebruik van PNR-gegevens] of zijn vrijgegeven overeenkomstig artikel LAW.PNR.31 [Vrijgave binnen het Verenigd Koninkrijk] of artikel LAW.PNR.32 [Vrijgave buiten het Verenigd Koninkrijk], stelt het Verenigd Koninkrijk de betrokken passagiers schriftelijk, individueel en binnen een redelijke termijn daarvan in kennis wanneer deze kennisgeving het onderzoek door de betrokken overheidsinstanties niet meer in gevaar kan brengen en voor zover de desbetreffende contactgegevens van de passagiers beschikbaar zijn of met redelijke inspanning kunnen worden achterhaald. De kennisgeving bevat informatie over de wijze waarop de natuurlijke persoon administratief beroep of beroep in rechte kan instellen.

               Artikel LAW.PNR.27: Geautomatiseerde verwerking van PNR-gegevens

               1.De bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk zorgt ervoor dat elke geautomatiseerde verwerking van PNR-gegevens is gebaseerd op niet-discriminerende, specifieke en betrouwbare, vooraf vastgestelde modellen en criteria, zodat zij:

               (a)tot resultaten kan komen inzake natuurlijke personen ten aanzien van wie een redelijk vermoeden kan bestaan dat zij betrokken zijn bij of deelnemen aan terrorisme of ernstige criminaliteit; of

               (b)in uitzonderlijke omstandigheden de vitale belangen van een natuurlijk persoon kan beschermen als bedoeld in artikel LAW.PNR.20 [Gebruiksdoeleinden van PNR-gegevens].

               2.De bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk ziet erop toe dat de databanken aan de hand waarvan PNR-gegevens worden vergeleken, betrouwbaar en actueel zijn en beperkt zijn tot de databanken die zij gebruikt met betrekking tot de in artikel LAW.PNR.20 [Gebruiksdoeleinden van PNR-gegevens] genoemde doeleinden.

               3.Beslissingen die voor een natuurlijk persoon significante negatieve gevolgen hebben, worden door het Verenigd Koninkrijk nooit uitsluitend op grond van geautomatiseerde verwerking van PNR-gegevens genomen.

               Artikel LAW.PNR.28: Bewaring van PNR-gegevens

               1.Het Verenigd Koninkrijk bewaart PNR-gegevens niet langer dan vijf jaar nadat het de PNR-gegevens heeft ontvangen.

               2.Niet later dan zes maanden nadat de in lid 1 bedoelde PNR-gegevens zijn doorgegeven, worden alle PNR-gegevens gedepersonaliseerd door afscherming van de volgende gegevenselementen waaruit de identiteit van de passagier op wie de PNR-gegevens betrekking hebben of van enige andere natuurlijke persoon, rechtstreeks zou kunnen worden afgeleid:

               (a)namen, waaronder de namen van andere passagiers in het PNR-bestand en het aantal passagiers in het PNR-bestand dat samen reist;

               (b)adressen, telefoonnummers en elektronische contactgegevens van de passagier, de personen die de vlucht voor de passagier hebben geboekt, personen via wie de luchtreiziger kan worden benaderd en personen die in geval van nood moeten worden geïnformeerd;

               (c)alle beschikbare betalings- en factureringsinformatie, voor zover deze informatie bevat aan de hand waarvan een natuurlijk persoon kan worden geïdentificeerd;

               (d)informatie betreffende reizigers die gebruikmaken van een loyaliteitsprogramma voor frequent reizen;

               (e)Other Supplementary Information (OSI), Special Service Information (SSI) en Special Service Request (SSR)-informatie, voor zover aan de hand daarvan een natuurlijk persoon kan worden geïdentificeerd; en

               (f)eventuele API-gegevens (Advance Passenger Information) die zijn verzameld.

               3.De bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk mag de afscherming van PNR-gegevens slechts ongedaan maken indien dat noodzakelijk is om onderzoek te verrichten voor de in Artikel LAW.PNR.20 [Gebruiksdoeleinden van PNR-gegevens] genoemde doeleinden. Dergelijke gegevens waarvan de afscherming ongedaan is gemaakt, zijn slechts toegankelijk voor een beperkt aantal daartoe speciaal gemachtigde ambtenaren.

               4.Niettegenstaande lid 1 wist het Verenigd Koninkrijk de PNR-gegevens van passagiers na hun vertrek uit het land, tenzij uit een risicobeoordeling blijkt dat het nodig is dergelijke PNR-gegevens te bewaren. Om die noodzaak aan te tonen, stelt het Verenigd Koninkrijk objectieve gegevens vast waaruit kan worden afgeleid dat bepaalde passagiers een risico vormen wat betreft de strijd tegen terrorisme en ernstige criminaliteit.

               5.Voor de toepassing van lid 4 geldt dat, tenzij er informatie beschikbaar is over de exacte vertrekdatum, de laatste dag van de maximale duur van rechtmatig verblijf van de betrokken passagier in het Verenigd Koninkrijk als datum van vertrek moet worden beschouwd.

               6.Voor het gebruik van de krachtens dit artikel bewaarde gegevens gelden de voorwaarden van artikel LAW.PNR.29 [Voorwaarden voor het gebruik van PNR-gegevens].

               7.Een onafhankelijk bestuursorgaan in het Verenigd Koninkrijk beoordeelt jaarlijks de benadering van de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk inzake de noodzaak PNR-gegevens overeenkomstig lid 4 te bewaren.

               8.Niettegenstaande de leden 1, 2 en 4 mag het Verenigd Koninkrijk PNR-gegevens die vereist zijn voor een specifieke handeling, toetsing, onderzoek, rechtshandhavingshandeling, gerechtelijke procedure, vervolging of strafmaatregel, bewaren tot de voltooiing daarvan.

               9.Het Verenigd Koninkrijk wist de PNR-gegevens na afloop van de voor PNR-gegevens geldende bewaringstermijn.

               10.Lid 11 is van toepassing vanwege de bijzondere omstandigheden die verhinderen dat het Verenigd Koninkrijk de technische aanpassingen aanbrengt welke nodig zijn om de systemen voor de verwerking van PNR-gegevens die het Verenigd Koninkrijk heeft gebruikt terwijl het recht van de Unie op het Verenigd Koninkrijk van toepassing was, om te zetten in systemen waarmee PNR-gegevens overeenkomstig lid 4 zouden kunnen worden gewist.

               11.Het Verenigd Koninkrijk kan tijdelijk afwijken van lid 4 gedurende een overgangsperiode waarvan de duur in lid 13 wordt geregeld, in afwachting van de onverwijlde tenuitvoerlegging door het Verenigd Koninkrijk van technische aanpassingen. Tijdens de overgangsperiode voorkomt de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk het gebruik van de PNR-gegevens die overeenkomstig lid 4 moeten worden gewist, door ten aanzien van die PNR-gegevens de volgende aanvullende waarborgen toe te passen:

               (a)de PNR-gegevens zijn slechts toegankelijk voor een beperkt aantal gemachtigde ambtenaren en alleen wanneer dat nodig is om te bepalen of de PNR-gegevens overeenkomstig lid 4 moeten worden gewist;

               (b)het verzoek om de PNR-gegevens te gebruiken wordt geweigerd in gevallen waarin de gegevens overeenkomstig lid 4 moeten worden gewist, en er wordt geen verdere toegang tot die gegevens verleend indien uit de in punt d) van dit lid bedoelde documentatie blijkt dat een eerder verzoek tot gebruik is afgewezen;

               (c)de verwijdering van de PNR-gegevens wordt zo spoedig mogelijk en met alle mogelijke inspanningen gewaarborgd, rekening houdend met de in lid 10 bedoelde bijzondere omstandigheden; en

               (d)het volgende wordt gedocumenteerd overeenkomstig artikel LAW.PNR.30 [Vastlegging en documentering van de verwerking van PNR-gegevens] en deze documentatie wordt ter beschikking gesteld van het in lid 7 van dit artikel bedoelde onafhankelijke bestuursorgaan:

               (I)verzoeken om PNR-gegevens te mogen gebruiken;

               (II)de datum en het tijdstip waarop de PNR-gegevens zijn ingezien om te kunnen beoordelen of deze moesten worden gewist;

               (III)het feit dat het verzoek om de PNR-gegevens te mogen gebruiken is afgewezen omdat de PNR-gegevens overeenkomstig lid 4 hadden moeten worden gewist, met inbegrip van de datum en het tijdstip van de weigering; en

               (IV)de datum en het tijdstip van wissen van de PNR-gegevens overeenkomstig punt c) van dit lid.

               12.Negen maanden na de inwerkingtreding van deze overeenkomst en nogmaals een jaar later indien de overgangsperiode met een jaar wordt verlengd, verstrekt het Verenigd Koninkrijk het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie:

               (a)een verslag van het in lid 7 van dit artikel bedoelde onafhankelijke bestuursorgaan, dat het advies van de in artikel LAW.GEN.4 [Bescherming van persoonsgegevens], lid 3, bedoelde toezichthoudende autoriteit van het Verenigd Koninkrijk bevat over de vraag of de waarborgen waarin lid 11 van dit artikel voorziet, daadwerkelijk zijn toegepast; en

               (b)de beoordeling door het Verenigd Koninkrijk of de in lid 10 van dit artikel bedoelde bijzondere omstandigheden voortduren, samen met een beschrijving van de inspanningen die zijn geleverd om de systemen van het Verenigd Koninkrijk voor de verwerking van PNR-gegevens om te vormen tot systemen waarmee PNR-gegevens overeenkomstig lid 4 van dit artikel zouden kunnen worden gewist.

               13.Het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie komt binnen een jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst bijeen om het verslag en de beoordeling als bedoeld in lid 12 te bespreken. Indien de bijzondere omstandigheden als bedoeld in lid 10 aanhouden, verlengt de Partnerschapsraad de in lid 11 bedoelde overgangsperiode met één jaar. De Partnerschapsraad verlengt de overgangsperiode eenmalig met nog een keer één jaar, onder dezelfde voorwaarden en volgens dezelfde procedure als bij de eerste verlenging, indien bovendien aanzienlijke vooruitgang is geboekt, maar het nog niet mogelijk is geweest de systemen voor de verwerking van PNR-gegevens van het Verenigd Koninkrijk om te zetten in systemen waarmee PNR-gegevens overeenkomstig lid 4 zouden kunnen worden gewist.

               14.Indien het Verenigd Koninkrijk van oordeel is dat een weigering van de Partnerschapsraad om een van deze verlengingen toe te staan niet gerechtvaardigd was, kan het deze titel met een aankondigingstermijn van één maand opschorten.

               15.Drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst zijn de leden 10 tot en met 14 niet langer van toepassing.

               Artikel LAW.PNR.29: Voorwaarden voor het gebruik van PNR-gegevens

               1.De bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk mag overeenkomstig artikel LAW.PNR.28 [Bewaring van PNR-gegevens] bewaarde PNR-gegevens alleen gebruiken voor andere doeleinden dan veiligheidscontroles en grenscontroles, met inbegrip van vrijgave op grond van artikel LAW.PNR.31 [Vrijgave in het Verenigd Koninkrijk] en artikel LAW.PNR.32 [Vrijgave buiten het Verenigd Koninkrijk], wanneer uit nieuwe omstandigheden op objectieve gronden blijkt dat de PNR-gegevens van een of meer passagiers doeltreffend zouden kunnen bijdragen tot de verwezenlijking van de in artikel LAW.PNR.20 [Gebruiksdoeleinden van PNR-gegevens] vermelde doeleinden.

               2.Het gebruik van PNR-gegevens door de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk overeenkomstig lid 1 moet vooraf worden getoetst door een rechter of een onafhankelijk bestuursorgaan in het Verenigd Koninkrijk op basis van een met redenen omkleed verzoek van de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk dat is ingediend binnen het interne rechtskader inzake procedures voor het voorkomen, opsporen of vervolgen van strafbare feiten, tenzij het gebruik plaatsvindt:

               (a)in naar behoren vastgestelde spoedeisende gevallen; of

               (b)met het oog op de verificatie van de betrouwbaarheid en de geldigheid van de vooraf vastgestelde modellen en criteria waarop de geautomatiseerde verwerking van PNR-gegevens is gebaseerd, of met het oog op de vaststelling van nieuwe modellen en criteria voor een dergelijke verwerking.

               Artikel LAW.PNR.30: Vastlegging en documentering van de verwerking van PNR-gegevens

               De bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk legt elke verwerking van PNR-gegevens vast en documenteert deze. Zij gebruikt deze vastlegging of documentatie uitsluitend voor:

               (a)zelfevaluatie en controle van de wettigheid van de gegevensverwerking;

               (b)het waarborgen van de integriteit van de gegevens;

               (c)het waarborgen van de veiligheid van de gegevensverwerking, en

               (d)de uitoefening van toezicht.

               Artikel LAW.PNR.31: Vrijgave binnen het Verenigd Koninkrijk

               1.De bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk geeft geen PNR-gegevens vrij aan andere overheidsinstanties in het Verenigd Koninkrijk, tenzij aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:

               (a)de PNR-gegevens worden vrijgegeven aan overheidsinstanties waarvan de taken rechtstreeks verband houden met de in artikel LAW.PNR.20 [Gebruiksdoeleinden van PNR-gegevens] genoemde doeleinden;

               (b)de PNR-gegevens worden uitsluitend per geval vrijgegeven;

               (c)de vrijgave is, in de bijzondere omstandigheden van het geval, noodzakelijk voor de in artikel LAW.PNR.20 [Gebruiksdoeleinden van PNR-gegevens] genoemde doeleinden;

               (d)slechts het noodzakelijke minimum aan PNR-gegevens wordt vrijgegeven;

               (e)de ontvangende overheidsinstantie biedt waarborgen die gelijkwaardig zijn aan de in deze titel vastgelegde waarborgen, en

               (f)de ontvangende overheidsinstantie geeft de PNR-gegevens niet vrij aan andere entiteiten, tenzij de vrijgave is toegestaan door de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk overeenkomstig de voorwaarden van dit lid.

               2.Bij het doorgeven van analytische informatie die in het kader van deze titel verkregen PNR-gegevens omvat, zijn de in dit artikel vermelde waarborgen van toepassing.

               Artikel LAW.PNR.32: Vrijgave buiten het Verenigd Koninkrijk

               1.Het Verenigd Koninkrijk ziet erop toe dat de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk geen PNR-gegevens vrijgeeft aan overheidsinstanties in derde landen, tenzij aan elk van de volgende voorwaarden wordt voldaan:

               (a)de PNR-gegevens worden vrijgegeven aan overheidsinstanties waarvan de taken rechtstreeks verband houden met de in artikel LAW.PNR.20 [Gebruiksdoeleinden van PNR-gegevens] genoemde doeleinden;

               (b)de PNR-gegevens worden uitsluitend per geval vrijgegeven;

               (c)de PNR-gegevens worden alleen vrijgegeven indien dit noodzakelijk is voor de in artikel LAW.PNR.20 [Gebruiksdoeleinden van PNR-gegevens] genoemde doeleinden;

               (d)slechts het noodzakelijke minimum aan PNR-gegevens wordt vrijgegeven; en

               (e)ofwel heeft het derde land waaraan de PNR-gegevens worden vrijgegeven, met de Unie een overeenkomst gesloten die voorziet in een bescherming van persoonsgegevens die vergelijkbaar is met deze overeenkomst, ofwel is bij een besluit van de Europese Commissie uit hoofde van het Unierecht vastgesteld dat het derde land een passend niveau van gegevensbescherming in de zin van het Unierecht waarborgt.

               2.In afwijking van lid 1, punt e), mag de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk PNR-gegevens doorgeven aan een derde land indien:

               (a)het hoofd van die autoriteit of een hoge ambtenaar die daartoe speciaal door dat hoofd is gemachtigd, de vrijgave noodzakelijk acht voor het voorkomen en onderzoeken van een ernstige en onmiddellijke bedreiging van de openbare veiligheid of ter bescherming van de vitale belangen van een natuurlijk persoon; en

               (b)het derde land op grond van een regeling of overeenkomst of anderszins, schriftelijk garandeert dat de informatie wordt beschermd overeenkomstig de waarborgen die krachtens het recht van het Verenigd Koninkrijk gelden voor de verwerking van PNR-gegevens die van de Unie zijn ontvangen, met inbegrip van de in deze titel beschreven waarborgen.

               3.Een doorgifte overeenkomstig lid 2 van dit artikel wordt gedocumenteerd. Deze documentatie wordt desgevraagd ter beschikking gesteld van de toezichthoudende autoriteit als bedoeld in artikel LAW.GEN.4 [Bescherming van persoonsgegevens], lid 3, met inbegrip van de datum en het tijdstip van doorgifte, informatie over de ontvangende autoriteit, de reden voor de doorgifte en de doorgegeven PNR-gegevens zelf.

               4.Indien de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk overeenkomstig lid 1 of lid 2 PNR-gegevens vrijgeeft die op grond van deze titel zijn verzameld en uit een lidstaat afkomstig zijn, stelt de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk de autoriteiten van die lidstaat zo spoedig mogelijk in kennis van de vrijgave. Het Verenigd Koninkrijk verricht deze kennisgeving conform de overeenkomsten of de regelingen inzake rechtshandhaving of informatie-uitwisseling die het Verenigd Koninkrijk met de desbetreffende lidstaat is aangegaan.

               5.Bij het doorgeven van analytische informatie die in het kader van deze titel verkregen PNR-gegevens omvat, zijn de in dit artikel vermelde waarborgen van toepassing.

               Artikel LAW.PNR.33: Methode van doorgifte

               Luchtvaartmaatschappijen geven PNR-gegevens uitsluitend aan de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk door op basis van de “push-methode”, waarbij luchtvaartmaatschappijen PNR-gegevens aan de databank van de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk doorgeven conform de volgende door de luchtvaartmaatschappijen in acht te nemen procedures:

               (a)de luchtvaartmaatschappijen geven de PNR-gegevens door langs elektronische weg, overeenkomstig de technische vereisten van de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk, of, in geval van technische problemen, met een ander passend middel dat een passend niveau van gegevensbeveiliging waarborgt;

               (b)de luchtvaartmaatschappijen geven de PNR-gegevens door in een door beide zijden aanvaard berichtenformaat; en

               (c)de luchtvaartmaatschappijen geven de PNR-gegevens op een beveiligde manier door met gebruikmaking van gemeenschappelijke protocollen als voorgeschreven door de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk.

               Artikel LAW.PNR.34: Frequentie van de doorgifte

               1.De bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk verlangt van de luchtvaartmaatschappijen dat zij de PNR-gegevens:

               (a)in eerste instantie niet eerder dan 96 uur vóór de geplande vertrektijd van de vlucht doorgeven; en

               (b)maximaal vijf keer doorgeven zoals bepaald door de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk.

               2.De bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk staat de luchtvaartmaatschappijen toe om de in lid 1, punt b), bedoelde doorgifte te beperken tot wijzigingen van de PNR-gegevens die zijn doorgegeven als bedoeld in punt a) van dat lid.

               3.De bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk stelt de luchtvaartmaatschappijen in kennis van de voor de doorgiften vastgestelde tijdstippen.

               4.In specifieke gevallen waarin er aanwijzingen zijn dat aanvullende toegang tot PNR-gegevens noodzakelijk is om te reageren op een specifieke bedreiging in verband met de in artikel LAW.PNR.20 [Gebruiksdoeleinden van PNR-gegevens] genoemde doeleinden, kan de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk verlangen dat een luchtvaartmaatschappij PNR-gegevens verstrekt vóór, tussen of na de geplande doorgiften. Bij de uitoefening van die discretionaire bevoegdheid betracht de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk behoedzaamheid en evenredigheid en gebruikt zij de in artikel LAW.PNR.33 [Methode van doorgifte] beschreven methode van doorgifte.

               Artikel LAW.PNR.35: Samenwerking

               De bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk en de PIU’s van de lidstaten werken samen om de samenhang van hun regelingen voor de verwerking van PNR-gegevens te bevorderen op een wijze die de veiligheid van personen in het Verenigd Koninkrijk, in de Unie en elders verder verbetert.

               Artikel LAW.PNR.36: Niet-afwijking

               Deze titel mag niet worden geïnterpreteerd als afwijking van een in een instrument inzake wederzijdse bijstand opgenomen verplichting tussen het Verenigd Koninkrijk en de lidstaten of derde landen om een verzoek te doen of in te gaan op een verzoek.

               Artikel LAW.PNR.37: Overleg en evaluatie

               1.De Partijen stellen elkaar in kennis van elke door hen vast te stellen maatregel die gevolgen kan hebben voor deze titel.

               2.Bij gezamenlijke evaluaties van deze titel als bedoeld in artikel LAW.OTHER.135 [Beoordeling en evaluatie], lid 1, besteden de Partijen bijzondere aandacht aan de noodzaak en evenredigheid van de verwerking en bewaring van PNR-gegevens voor elk van de in artikel LAW.PNR.20 [Gebruiksdoeleinden van PNR-gegevens] genoemde doeleinden. Bij de gezamenlijke evaluaties wordt ook nagegaan hoe de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk ervoor heeft gezorgd dat de vooraf vastgestelde modellen, criteria en databanken als bedoeld in artikel LAW.PNR.27 [Geautomatiseerde verwerking van PNR-gegevens] betrouwbaar, relevant en actueel zijn, rekening houdend met statistische gegevens.

               Artikel LAW.PNR.38: Opschorting van de samenwerking ingevolge deze titel

               1.Indien een van beide Partijen van oordeel is dat het niet langer passend is om deze titel te blijven toepassen, kan zij de andere Partij in kennis stellen van haar voornemen de toepassing van deze titel op te schorten. Na een dergelijke kennisgeving treden de Partijen met elkaar in overleg.

               2.Indien de Partijen binnen 6 maanden na die kennisgeving geen oplossing hebben bereikt, kan elk van beide Partijen besluiten de toepassing van deze titel voor een periode van maximaal 6 maanden op te schorten. Voor het einde van die periode kunnen de Partijen overeenkomen de opschorting met ten hoogste 6 maanden te verlengen. Indien de Partijen aan het einde van de opschortingstermijn geen oplossing met betrekking tot deze titel hebben bereikt, is deze met ingang van de eerste dag van de maand die volgt op het verstrijken van de opschortingsperiode niet langer van toepassing, tenzij de kennisgevende Partij de andere Partij meedeelt dat zij de kennisgeving wenst in te trekken. In dat laatste geval worden de bepalingen van deze titel opnieuw van kracht.

               3.Indien deze titel ingevolge dit artikel worden opgeschort, komt het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie bijeen om te beslissen welke stappen nodig zijn om ervoor te zorgen dat elke samenwerking die op grond van deze titel is geïnitieerd en waarop de opschorting van invloed is, op passende wijze wordt beëindigd. Met betrekking tot alle persoonsgegevens die zijn verkregen via samenwerking ingevolge deze titel voordat de bepalingen waarop de opschorting betrekking heeft voorlopig niet meer van toepassing zijn, zorgen de Partijen er in ieder geval voor dat het beschermingsniveau op grond waarvan de persoonsgegevens zijn doorgegeven, gehandhaafd blijft nadat de opschorting van kracht is geworden.

               Titel IV: Samenwerking inzake operationele informatie

               Artikel LAW.OPCO.1: Samenwerking inzake operationele informatie

               1.Deze titel heeft tot doel dat de Partijen ervoor zorgen dat de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk en van de lidstaten elkaar, onder de voorwaarden van hun interne recht en binnen het kader van hun bevoegdheden, en voor zover dit niet in andere titels van dit deel is geregeld, kunnen bijstaan door het verstrekken van relevante informatie ten behoeve van:

               (a)het voorkomen, onderzoeken, opsporen of vervolgen van strafbare feiten;

               (b)de tenuitvoerlegging van strafrechtelijke sancties;

               (c)de bescherming tegen en het voorkomen van bedreigingen voor de openbare veiligheid; en

               (d)het voorkomen en bestrijden van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme.

               2.Voor de toepassing van deze titel wordt onder een “bevoegde autoriteit” een interne politie-, douane- of andere autoriteit verstaan die krachtens het interne recht bevoegd is activiteiten te verrichten met het oog op de in lid 1 genoemde doeleinden.

               3.Informatie, waaronder informatie over gezochte en vermiste personen en over voorwerpen, kan door een bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk of van een lidstaat worden opgevraagd of op eigen initiatief aan een bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk of van een lidstaat worden verstrekt. Informatie kan op verzoek of op eigen initiatief worden verstrekt, onder de voorwaarden van het interne recht dat van toepassing is op de verstrekkende bevoegde autoriteit en binnen de grenzen van haar bevoegdheden.

               4.Informatie kan worden opgevraagd en verstrekt voor zover in de voorwaarden van het interne recht dat van toepassing is op de verzoekende of verstrekkende bevoegde autoriteit niet is bepaald dat het verzoek om of de verstrekking van informatie via gerechtelijke instanties moet plaatsvinden of worden geleid.

               5.In dringende gevallen wordt door de verstrekkende bevoegde autoriteit zo spoedig mogelijk op een verzoek gereageerd of op eigen initiatief informatie verstrekt.

               6.Een bevoegde autoriteit van de verzoekende staat kan, overeenkomstig het toepasselijke interne recht, op het tijdstip van indiening van het verzoek of op een later tijdstip, de verstrekkende staat om toestemming verzoeken voor het gebruik van de informatie als bewijsmiddel in procedures voor een rechterlijke instantie. De verstrekkende staat kan, onder de voorwaarden van titel VIII [Wederzijdse rechtshulp] en de voorwaarden van het toepasselijke interne recht, ermee instemmen dat de informatie voor een rechterlijke instantie in de verzoekende staat als bewijsmiddel wordt gebruikt. Evenzo kan de verstrekkende staat, wanneer de informatie op eigen initiatief worden verstrekt, ermee instemmen dat de informatie als bewijsmiddel wordt gebruikt in procedures voor een rechterlijke instantie in de ontvangende staat. Indien geen toestemming uit hoofde van dit lid wordt gegeven, wordt de ontvangen informatie niet als bewijsmiddel gebruikt in procedures voor een rechterlijke instantie.

               7.De verstrekkende bevoegde autoriteit kan overeenkomstig het toepasselijke interne recht voorwaarden verbinden aan het gebruik van de verstrekte informatie.

               8.Een bevoegde autoriteit kan uit hoofde van deze titel alle soorten informatie verstrekken waarover zij beschikt, onder de voorwaarden van het interne recht dat op haar van toepassing is en binnen de grenzen van haar bevoegdheden. Daarbij kan het uitsluitend om informatie uit andere bronnen gaan indien verdere doorgifte van die informatie is toegestaan in het kader waarbinnen die informatie door de verstrekkende bevoegde autoriteit werd verkregen.

               9.Informatie kan uit hoofde van deze titel worden verstrekt via elk geschikt communicatiekanaal, met inbegrip van het beveiligde communicatiekanaal voor uitwisseling van informatie via Europol.

               10.Dit artikel laat de toepassing of sluiting van bilaterale overeenkomsten tussen het Verenigd Koninkrijk en lidstaten onverlet, mits de lidstaten handelen in overeenstemming met het recht van de Unie. Het doet evenmin afbreuk aan andere bevoegdheden waarover de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk of van de lidstaten krachtens het toepasselijke interne of internationale recht beschikken om bijstand te verlenen door middel van het delen van informatie voor de in lid 1 genoemde doeleinden.

               Titel V: Samenwerking met Europol

               Artikel LAW.EUROPOL.46: Doel

               Deze titel heeft tot doel samenwerking tot stand te brengen tussen Europol en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk ter ondersteuning en versterking van het optreden van de lidstaten en van het Verenigd Koninkrijk, alsmede van hun wederzijdse samenwerking bij de voorkoming en bestrijding van ernstige criminaliteit, terrorisme en vormen van criminaliteit die een schending inhouden van een gemeenschappelijk belang dat tot het beleid van de Unie behoort, als bedoeld in artikel LAW.EUROPOL.48 [Vormen van criminaliteit].

               Artikel LAW.EUROPOL.47: Definities

               In deze titel wordt verstaan onder:

               (a)“Europol”: het Agentschap van de Europese Unie voor samenwerking op het gebied van rechtshandhaving, opgericht bij Verordening (EU) 2016/794 (hierna “Europol-verordening” genoemd)
                  79
               ;

               (b)“bevoegde autoriteit”: voor de Unie, Europol, en, voor het Verenigd Koninkrijk, een interne rechtshandhavingsautoriteit die krachtens het interne recht verantwoordelijk is voor het voorkomen en bestrijden van strafbare feiten.

               Artikel LAW.EUROPOL.48: Vormen van criminaliteit

               1.De bij deze titel ingestelde samenwerking heeft betrekking op de vormen van criminaliteit die onder de bevoegdheid van Europol vallen, zoals vermeld in BIJLAGE LAW-3, met inbegrip van hiermee verband houdende strafbare feiten.

               2.Hiermee verband houdende strafbare feiten zijn strafbare feiten die zijn gepleegd om zich de middelen te verschaffen om de in lid 1 genoemde vormen van criminaliteit te plegen, strafbare feiten die zijn gepleegd om die vormen van criminaliteit te vergemakkelijken of uit te voeren, en strafbare feiten die zijn gepleegd om ervoor te zorgen dat die vormen van criminaliteit ongestraft blijven.

               3.Wanneer de lijst van vormen van criminaliteit waarvoor Europol krachtens het Unierecht bevoegd is, wordt gewijzigd, kan het Gespecialiseerd Comité voor rechtshandhaving en justitiële samenwerking, op voorstel van de Unie, BIJLAGE LAW-3 dienovereenkomstig wijzigen vanaf de datum waarop de wijziging van de bevoegdheid van Europol in werking treedt.

               Artikel LAW.EUROPOL.49: Reikwijdte van de samenwerking

               De samenwerking kan, naast de uitwisseling van persoonsgegevens onder de in deze titel vastgestelde voorwaarden en overeenkomstig de taken van Europol die in de Europol-verordening zijn uiteengezet, met name betrekking hebben op:

               (a)de uitwisseling van informatie in de vorm specialistische kennis;

               (b)algemene situatieverslagen;

               (c)resultaten van strategische analyses;

               (d)informatie over procedures voor strafrechtelijke onderzoeken;

               (e)informatie over methoden van misdaadpreventie;

               (f)deelname aan opleidingsactiviteiten; en

               (g)advisering en ondersteuning bij individuele strafrechtelijke onderzoeken en operationele samenwerking.

               Artikel LAW.EUROPOL.50: Nationaal contactpunt en verbindingsofficieren

               1.Het Verenigd Koninkrijk wijst een nationaal contactpunt aan dat fungeert als centraal contactpunt tussen Europol en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk.

               2.De uitwisseling van informatie tussen Europol en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk vindt plaats tussen Europol en het in lid 1 bedoelde nationale contactpunt. Dit vormt echter geen beletsel voor rechtstreekse uitwisseling van informatie tussen Europol en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk, indien dit passend wordt geacht door zowel Europol als de relevante bevoegde autoriteiten.

               3.Het nationale contactpunt is ook het centrale contactpunt voor de toetsing, correctie en verwijdering van persoonsgegevens.

               4.Om de krachtens deze titel ingestelde samenwerking te vergemakkelijken, detacheert het Verenigd Koninkrijk een of meer verbindingsofficieren bij Europol. Europol kan een of meer verbindingsofficieren detacheren naar het Verenigd Koninkrijk.

               5.Het Verenigd Koninkrijk zorgt ervoor dat zijn verbindingsofficieren snelle en, indien technisch mogelijk, rechtstreekse toegang hebben tot de relevante interne databanken van het Verenigd Koninkrijk die zij nodig hebben om hun taken te vervullen.

               6.Het aantal verbindingsofficieren, de bijzonderheden van hun taken, hun rechten en plichten en de daarmee gepaard gaande kosten worden geregeld in werkafspraken tussen Europol en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk als bedoeld in artikel LAW.EUROPOL.59 [Werkafspraken en administratieve afspraken].

               7.De verbindingsofficieren van het Verenigd Koninkrijk en de vertegenwoordigers van de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk kunnen voor operationele vergaderingen worden uitgenodigd. De verbindingsofficieren van de lidstaten en de verbindingsofficieren van derde landen, de vertegenwoordigers van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten en derde landen, Europolfunctionarissen en andere belanghebbenden mogen vergaderingen bijwonen die door de verbindingsofficieren of de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk worden georganiseerd.

               Artikel LAW.EUROPOL.51: Informatie-uitwisseling

               1.De informatie-uitwisseling tussen de bevoegde autoriteiten moet in overeenstemming zijn met het doel en de bepalingen van deze titel. Persoonsgegevens worden uitsluitend voor de in lid 2 bedoelde specifieke doeleinden verwerkt.

               2.De bevoegde autoriteiten geven uiterlijk op het moment van de doorgifte van persoonsgegevens duidelijk aan voor welk specifiek doel of welke specifieke doeleinden de persoonsgegevens worden doorgegeven. Voor doorgiften aan Europol worden het doel of de doeleinden van een dergelijke doorgifte gespecificeerd overeenkomstig de specifieke verwerkingsdoeleinden die zijn vastgesteld in de Europol-verordening. Indien de doorgevende bevoegde autoriteit dit niet heeft gedaan, verwerkt de ontvangende bevoegde autoriteit, in overleg met de doorgevende autoriteit, de persoonsgegevens om de relevantie ervan en het doel of de doeleinden waarvoor zij verder moeten worden verwerkt, te bepalen. De bevoegde autoriteiten mogen persoonsgegevens alleen verwerken voor een ander doel dan het doel waarvoor zij zijn verstrekt, indien de doorgevende bevoegde autoriteit daartoe toestemming heeft verleend.

               3.De bevoegde autoriteiten die de persoonsgegevens ontvangen, verbinden zich ertoe deze gegevens uitsluitend te verwerken voor het doel waarvoor zij zijn doorgegeven. De persoonsgegevens worden verwijderd zodra zij niet langer noodzakelijk zijn voor het doel waarvoor zij zijn doorgegeven.

               4.Europol en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk stellen onverwijld, en in elk geval uiterlijk zes maanden na de ontvangst van de persoonsgegevens, vast of en in welke mate die persoonsgegevens noodzakelijk zijn voor het doel waarvoor zij zijn doorgegeven, en stellen de doorgevende autoriteit daarvan in kennis.

               Artikel LAW.EUROPOL.52: Beperkingen van de toegang tot en het verdere gebruik van doorgegeven persoonsgegevens

               1.De doorgevende bevoegde autoriteit kan op het moment van de doorgifte van persoonsgegevens elke algemene of specifieke beperking van de toegang daartoe of het gebruik daarvan aangeven, ook wat betreft de verdere doorgifte, wissing of vernietiging ervan na een bepaalde periode, of de verdere verwerking ervan. Indien de noodzaak tot dergelijke beperkingen na de doorgifte van de persoonsgegevens duidelijk wordt, stelt de doorgevende bevoegde autoriteit de ontvangende bevoegde autoriteit daarvan in kennis.

               2.De ontvangende bevoegde autoriteit houdt zich aan alle beperkingen van de toegang tot of het verdere gebruik van de persoonsgegevens die door de doorgevende bevoegde autoriteit zijn aangegeven zoals beschreven in lid 1.

               3.Elke Partij zorgt ervoor dat de informatie die krachtens deze titel wordt doorgegeven, in overeenstemming met haar eigen rechtskader is verzameld, opgeslagen en doorgegeven. Elke Partij zorgt er, voor zover mogelijk, voor dat dergelijke informatie niet in strijd met de mensenrechten is verkregen. Dergelijke informatie mag ook niet worden doorgegeven wanneer, voor zover redelijkerwijs is te voorzien, zij kan worden gebruikt om de doodstraf of enige vorm van wrede of onmenselijke behandeling te vorderen, uit te spreken of uit te voeren.

               Artikel LAW.EUROPOL.53: Verschillende categorieën betrokkenen

               1.De doorgifte van persoonsgegevens in verband met slachtoffers van een strafbaar feit, getuigen of andere personen die informatie kunnen verstrekken over strafbare feiten, of in verband met personen jonger dan achttien, is verboden, tenzij de doorgifte in individuele gevallen strikt noodzakelijk en evenredig is om een strafbaar feit te voorkomen of te bestrijden.

               2.Het Verenigd Koninkrijk en Europol zorgen er elk wat hen betreft voor dat voor de verwerking van persoonsgegevens uit hoofde van lid 1 aanvullende waarborgen gelden, waaronder toegangsbeperkingen, aanvullende beveiligingsmaatregelen en beperkingen met betrekking tot verdere doorgifte.

               Artikel LAW.EUROPOL.54: Facilitering van het verkeer van persoonsgegevens tussen het Verenigd Koninkrijk en Europol

               Met het oog op wederzijdse operationele voordelen streven de Partijen ernaar in de toekomst samen te werken om ervoor te zorgen dat de uitwisseling van gegevens tussen Europol en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk zo spoedig mogelijk kan plaatsvinden, en te overwegen nieuwe processen en technische ontwikkelingen op te nemen die daartoe kunnen bijdragen, rekening houdend met het feit dat het Verenigd Koninkrijk geen lidstaat is.

               Artikel LAW.EUROPOL.55: Beoordeling van de betrouwbaarheid van de bron en van de nauwkeurigheid van de informatie

               1.De bevoegde autoriteiten geven uiterlijk op het moment van de doorgifte van de informatie, voor zover mogelijk, de betrouwbaarheid van de bron van de informatie aan op basis van de volgende criteria:

               (a)er bestaat geen twijfel omtrent de authenticiteit, de betrouwbaarheid en de bevoegdheid van de informatiebron, of de bron is in het verleden in alle gevallen betrouwbaar gebleken;

               (b)de informatiebron is in het verleden in de meeste gevallen betrouwbaar gebleken;

               (c)de informatiebron is in het verleden in de meeste gevallen onbetrouwbaar gebleken;

                  (d)de betrouwbaarheid van de bron kan niet worden beoordeeld.

               2.De bevoegde autoriteiten geven uiterlijk op het moment van de doorgifte van de informatie, voor zover mogelijk, de nauwkeurigheid van de informatie aan op basis van de volgende criteria:

               (a)informatie die zonder enige twijfel nauwkeurig is;

               (b)informatie die de bron uit de eerste hand heeft, maar de informerende ambtenaar niet;

               (c)informatie die de bron niet uit de eerste hand heeft, maar die wordt gestaafd door andere reeds opgeslagen informatie;

               (d)informatie die de bron niet uit de eerste hand heeft en die niet kan worden gestaafd.

               3.Wanneer de ontvangende bevoegde autoriteit aan de hand van de informatie waarover zij reeds beschikt, tot de conclusie komt dat de beoordeling van de informatie of van de bron ervan die de doorgevende bevoegde autoriteit overeenkomstig de leden 1 en 2 heeft verricht, moet worden gecorrigeerd, stelt zij die bevoegde autoriteit daarvan in kennis en tracht zij overeenstemming te bereiken over een wijziging van de beoordeling. Zonder die overeenstemming wijzigt de ontvangende bevoegde autoriteit de beoordeling van de ontvangen informatie of van de bron ervan niet.

               4.Wanneer een bevoegde autoriteit informatie ontvangt zonder beoordeling, tracht zij indien mogelijk in overleg met de doorgevende bevoegde autoriteit, de betrouwbaarheid van de bron of de nauwkeurigheid van de informatie zoveel mogelijk te beoordelen aan de hand van de informatie waarover zij reeds beschikt.

               5.Kan er geen betrouwbare beoordeling worden gemaakt, dan wordt de informatie beoordeeld zoals bepaald in lid 1, punt d), en lid 2, punt d).

               Artikel LAW.EUROPOL.56: Beveiliging van de informatie-uitwisseling

               1.De technische en organisatorische maatregelen die worden genomen om de beveiliging van de informatie-uitwisseling krachtens deze titel te waarborgen, worden vastgelegd in administratieve afspraken tussen Europol en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk als bedoeld in artikel LAW.EUROPOL.59 [Werkafspraken en administratieve afspraken].

               2.De Partijen bereiken overeenstemming over het opzetten, ten uitvoer leggen en operationeel maken van een beveiligd communicatiekanaal voor de uitwisseling van informatie tussen Europol en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk.

               3.De gebruiksvoorwaarden van het beveiligde communicatiekanaal worden vastgelegd in administratieve afspraken tussen Europol en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk als bedoeld in artikel LAW.EUROPOL.58 [Uitwisseling van gerubriceerde en gevoelige niet-gerubriceerde informatie].

               Artikel LAW.EUROPOL.57: Aansprakelijkheid voor onrechtmatige of onjuiste verwerking van persoonsgegevens

               1.De bevoegde autoriteiten zijn, overeenkomstig hun respectieve rechtskaders, aansprakelijk voor alle schade die een persoon lijdt ten gevolge van juridische of feitelijke onjuistheden in uitgewisselde informatie. Ter voorkoming van aansprakelijkheid uit hoofde van hun respectieve rechtskaders ten aanzien van een benadeelde partij, kunnen Europol noch de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk aanvoeren dat de andere bevoegde autoriteit onjuiste informatie heeft doorgegeven.

               2.Als Europol of de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk schade moeten vergoeden omdat zij informatie hebben gebruikt die zij elkaar foutief hebben verstrekt of die werd verstrekt als gevolg van het niet nakomen van hun respectieve verplichtingen, wordt de krachtens lid 1 door Europol of de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk betaalde schadevergoeding terugbetaald door respectievelijk de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk en Europol, tenzij de informatie in strijd met deze titel werd gebruikt.

               3.Europol en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk kunnen van elkaar geen terugbetaling van punitieve of niet-compenserende schadevergoeding eisen uit hoofde van de leden 1 en 2.

               Artikel LAW.EUROPOL.58: Uitwisseling van gerubriceerde en gevoelige niet-gerubriceerde informatie

               De uitwisseling en bescherming van gerubriceerde en gevoelige niet-gerubriceerde informatie wordt, indien nodig in het kader van deze titel, geregeld in werkafspraken en administratieve afspraken als bedoeld in artikel LAW.EUROPOL.59 [Werkafspraken en administratieve afspraken] tussen Europol en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk.

               Artikel LAW.EUROPOL.59: Werkafspraken en administratieve afspraken

               1.De bijzonderheden van de samenwerking tussen het Verenigd Koninkrijk en Europol die nodig zijn om de bepalingen van deze titel aan te vullen en uit te voeren, worden geregeld in werkafspraken overeenkomstig artikel 23, lid 4, van de Europol-verordening en administratieve afspraken overeenkomstig artikel 25, lid 1, van de Europol-verordening tussen Europol en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk.

               2.Onverminderd de bepalingen van deze titel en rekening houdend met de status van het Verenigd Koninkrijk als niet-lidstaat, nemen Europol en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk, na een besluit van de raad van bestuur van Europol, in werkafspraken of administratieve afspraken, naargelang van het geval, bepalingen op ter aanvulling of uitvoering van deze titel, op grond waarvan met name:

               (a)overleg kan plaatsvinden tussen Europol en een of meer vertegenwoordigers van het nationale contactpunt van het Verenigd Koninkrijk over beleidskwesties en aangelegenheden van gemeenschappelijk belang voor de verwezenlijking van hun doelstellingen en de coördinatie van hun respectieve activiteiten, en voor het bevorderen van de samenwerking tussen Europol en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk;

               (b)een of meer vertegenwoordigers van het Verenigd Koninkrijk als waarnemer kunnen deelnemen aan specifieke vergaderingen van de hoofden van de Europol-eenheden, overeenkomstig het reglement van orde van die vergaderingen;

               (c)een of meer vertegenwoordigers van het Verenigd Koninkrijk betrokken kunnen worden bij operationele analyseprojecten, overeenkomstig de regels die zijn vastgesteld door de bevoegde bestuursorganen van Europol;

                  (d)de taken van de verbindingsofficieren, hun rechten en plichten en de daarmee gepaard gaande kosten kunnen worden gespecificeerd; of

               (e)samenwerking mogelijk wordt tussen de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk en Europol in het geval van inbreuken inzake privacy of beveiliging.

               3.De inhoud van de werkafspraken en de administratieve afspraken kan in één document worden opgenomen.

               Artikel LAW.EUROPOL.60: Kennisgeving van tenuitvoerlegging

               1.Het Verenigd Koninkrijk en Europol maken elk een document openbaar waarin de voorschriften betreffende de verwerking van persoonsgegevens die krachtens deze titel worden doorgegeven, inclusief de beschikbare middelen voor de uitoefening van de rechten van de betrokkenen, op begrijpelijke wijze worden beschreven, en zorgen ervoor dat zij elkaar een kopie van dat document verstrekken.

               2.Indien dit nog niet het geval is, stellen het Verenigd Koninkrijk en Europol regels vast om te bepalen hoe de naleving van de bepalingen inzake de verwerking van persoonsgegevens in de praktijk zal worden gehandhaafd. Het Verenigd Koninkrijk en Europol zenden elkaar en de respectieve toezichthoudende autoriteiten een kopie van deze regels toe.

               Artikel LAW.EUROPOL.61: Bevoegdheden van Europol

               Geen van de bepalingen van deze titel mag worden opgevat als een verplichting voor Europol om met de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk samen te werken buiten de grenzen van de in het desbetreffende Unierecht vastgestelde bevoegdheden van Europol.

               Titel VI: Samenwerking met Eurojust

               Artikel LAW.EUROJUST.61: Doel

               Deze titel heeft tot doel samenwerking tot stand te brengen tussen Eurojust en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk bij de bestrijding van ernstige criminaliteit als bedoeld in artikel LAW.EUROJUST.63 [Vormen van criminaliteit].

               Artikel LAW.EUROJUST.62: Definities

               In deze titel wordt verstaan onder:

               (a)“Eurojust”: het Agentschap van de Europese Unie voor justitiële samenwerking in strafzaken, opgericht bij Verordening (EU) 2018/1727
                  80
                (hierna “Eurojust-verordening” genoemd);

               (b)“bevoegde autoriteit”: voor de Unie, Eurojust, vertegenwoordigd door het college of een nationaal lid, en, voor het Verenigd Koninkrijk, een interne autoriteit die krachtens het interne recht verantwoordelijkheden heeft met betrekking tot het onderzoek en de vervolging van strafbare feiten;

               (c)“college”: het college van Eurojust als bedoeld in de Eurojust-verordening;

               (d)“nationaal lid”: het door elke lidstaat bij Eurojust gedetacheerde nationale lid, als bedoeld in de Eurojust-verordening;

               (e)“medewerker”: een persoon die een nationaal lid en de adjunct van het nationale lid, of de verbindingsofficier van justitie kan bijstaan, als bedoeld in respectievelijk de Eurojust-verordening en artikel LAW.EUROJUST.66 [Verbindingsofficier van justitie], lid 3;

               (f)“verbindingsofficier van justitie”: een openbaar aanklager die door het Verenigd Koninkrijk bij Eurojust is gedetacheerd en die wat de status van openbaar aanklager betreft, onderworpen is aan het interne recht van het Verenigd Koninkrijk;

               (g)“verbindingsmagistraat”: een magistraat die door Eurojust overeenkomstig artikel LAW.EUROJUST.67 [Verbindingsmagistraat] naar het Verenigd Koninkrijk is gedetacheerd;

               (h)“intern correspondent voor terrorismebestrijding”: het contactpunt dat door het Verenigd Koninkrijk is aangewezen overeenkomstig artikel LAW.EUROJUST.65 [Contactpunten voor Eurojust] en dat belast is met de behandeling van correspondentie in verband met terrorisme.

               Artikel LAW.EUROJUST.63: Vormen van criminaliteit

               1.De bij deze titel ingestelde samenwerking heeft betrekking op de vormen van ernstige criminaliteit die onder de bevoegdheid van Eurojust vallen, zoals vermeld in BIJLAGE LAW-4, met inbegrip van hiermee verband houdende strafbare feiten.

               2.Hiermee verband houdende strafbare feiten zijn de strafbare feiten die zijn gepleegd om zich de middelen te verschaffen om de in lid 1 genoemde vormen van ernstige criminaliteit te plegen, strafbare feiten die zijn gepleegd om zulke ernstige vormen van criminaliteit te vergemakkelijken of te kunnen plegen, en strafbare feiten die zijn gepleegd om ervoor te zorgen dat zulke ernstige vormen van criminaliteit ongestraft blijven.

               3.Wanneer de lijst van vormen van ernstige criminaliteit waarvoor Eurojust krachtens het Unierecht bevoegd is, wordt gewijzigd, kan het Gespecialiseerd Comité voor rechtshandhaving en justitiële samenwerking, op voorstel van de Unie, BIJLAGE LAW-4 dienovereenkomstig wijzigen vanaf de datum waarop de wijziging van de bevoegdheid van Eurojust in werking treedt.

               Artikel LAW.EUROJUST.64: Reikwijdte van de samenwerking

               De Partijen zorgen ervoor dat Eurojust en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk samenwerken op de in de artikelen 2 en 54 van de Eurojust-verordening en in deze titel omschreven werkterreinen.

               Artikel LAW.EUROJUST.65: Contactpunten voor Eurojust

               1.Het Verenigd Koninkrijk zet ten minste één contactpunt voor Eurojust op of wijst dat aan binnen de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk.

               2.Het Verenigd Koninkrijk wijst een van zijn contactpunten aan als intern correspondent voor terrorismebestrijding van het Verenigd Koninkrijk.

               Artikel LAW.EUROJUST.66: Verbindingsofficier van justitie

               1.Om de krachtens deze titel ingestelde samenwerking te vergemakkelijken, detacheert het Verenigd Koninkrijk een verbindingsofficier van justitie bij Eurojust.

               2.Het mandaat en de duur van de detachering worden bepaald door het Verenigd Koninkrijk.

               3.De verbindingsofficier van justitie kan worden bijgestaan door maximaal vijf medewerkers, afhankelijk van de omvang van de samenwerking. Indien nodig kunnen de medewerkers de verbindingsofficier van justitie vervangen of namens deze optreden.

               4.Het Verenigd Koninkrijk stelt Eurojust in kennis van de aard en de omvang van de rechterlijke bevoegdheden waarover de verbindingsofficier van justitie en de medewerkers van de verbindingsofficier van justitie in het Verenigd Koninkrijk beschikken om hun taken overeenkomstig deze titel te vervullen. Het Verenigd Koninkrijk stelt de bevoegdheid van zijn verbindingsofficier van justitie en de medewerkers van de verbindingsofficier van justitie vast om op te treden ten aanzien van buitenlandse rechterlijke autoriteiten.

               5.De verbindingsofficier van justitie en de medewerkers van de verbindingsofficier van justitie dienen zoals een openbaar aanklager of persoon met gelijkwaardige bevoegdheden overeenkomstig het interne recht toegang te hebben tot de informatie in het interne strafregister of in enig ander register van het Verenigd Koninkrijk.

               6.De verbindingsofficier van justitie en de medewerkers van de verbindingsofficier van justitie hebben de bevoegdheid rechtstreeks contact op te nemen met de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk.

               7.Het aantal in lid 3 van dit artikel bedoelde medewerkers, de bijzonderheden van de taken van de verbindingsofficier van justitie en de medewerkers van de verbindingsofficier van justitie, hun rechten en plichten en de daarmee gepaard gaande kosten worden geregeld in een werkafspraak tussen Eurojust en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk als bedoeld in artikel LAW.EUROJUST.75 [Werkafspraak].

               8.De werkdocumenten van de verbindingsofficier van justitie en de medewerkers van de verbindingsofficier van justitie worden door Eurojust onschendbaar gehouden.

               Artikel LAW.EUROJUST.67: Verbindingsmagistraat

               1.Ter vergemakkelijking van de justitiële samenwerking met het Verenigd Koninkrijk in gevallen waarin Eurojust bijstand verleent, kan Eurojust overeenkomstig artikel 53 van de Eurojust-verordening een verbindingsmagistraat naar het Verenigd Koninkrijk detacheren.

               2.De bijzonderheden van de taken van de in lid 1 van dit artikel bedoelde verbindingsmagistraat, de rechten en plichten van de verbindingsmagistraat en de daarmee gepaard gaande kosten worden geregeld in een werkafspraak tussen Eurojust en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk als bedoeld in artikel LAW.EUROJUST.75 [Werkafspraak].

               Artikel LAW.EUROJUST.68: Operationele en strategische vergaderingen

               1.De verbindingsofficier van justitie, de medewerkers van de verbindingsofficier van justitie, en vertegenwoordigers van andere bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk, met inbegrip van het contactpunt voor Eurojust, kunnen op uitnodiging van de voorzitter van Eurojust deelnemen aan vergaderingen als die betrekking hebben op strategische aangelegenheden, en met toestemming van de betrokken nationale leden deelnemen aan vergaderingen als die betrekking hebben op operationele aangelegenheden.

               2.Nationale leden, hun adjuncten en medewerkers, de administratief directeur van Eurojust en Eurojust-functionarissen kunnen vergaderingen bijwonen die worden georganiseerd door de verbindingsofficier van justitie, de medewerkers van de verbindingsofficier van justitie, of andere bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk, met inbegrip van het contactpunt voor Eurojust.

               Artikel LAW.EUROJUST.69: Uitwisseling van niet-persoonsgebonden gegevens

               Eurojust en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk kunnen niet-persoonsgebonden gegevens uitwisselen voor zover die gegevens relevant zijn voor de samenwerking krachtens deze titel en met inachtneming van eventuele beperkingen uit hoofde van artikel LAW.EUROJUST.74 [Uitwisseling van gerubriceerde en gevoelige niet-gerubriceerde informatie].

               Artikel LAW.EUROJUST.70: Uitwisseling van persoonsgegevens

               1.Persoonsgegevens die krachtens deze titel door de bevoegde autoriteiten worden opgevraagd en ontvangen, worden door hen uitsluitend verwerkt met het in artikel LAW.EUROJUST.61 [Doel] genoemde doel, voor de in lid 2 van dit artikel genoemde specifieke doeleinden en met inachtneming van de in lid 3 van dit artikel bedoelde beperkingen inzake toegang of verder gebruik.

               2.De doorgevende bevoegde autoriteit geeft uiterlijk op het moment van de doorgifte van persoonsgegevens duidelijk aan voor welk specifiek doel of welke specifieke doeleinden de gegevens worden doorgegeven.

               3.De doorgevende bevoegde autoriteit kan op het moment van de doorgifte van persoonsgegevens elke algemene of specifieke beperking van de toegang daartoe of het gebruik daarvan aangeven, ook wat betreft de verdere doorgifte, wissing of vernietiging ervan na een bepaalde periode, of de verdere verwerking ervan. Indien de noodzaak tot dergelijke beperkingen na de verstrekking van de persoonsgegevens duidelijk wordt, stelt de doorgevende autoriteit de ontvangende autoriteit daarvan in kennis.

               4.De ontvangende bevoegde autoriteit houdt zich aan alle beperkingen van de toegang tot of het verdere gebruik van de persoonsgegevens die door de doorgevende bevoegde autoriteit zijn aangegeven zoals bepaald in lid 3.

               Artikel LAW.EUROJUST.71: Transmissiekanalen

               1.Er wordt informatie uitgewisseld:

               (a)tussen de verbindingsofficier van justitie of de medewerkers van de verbindingsofficier van justitie of, indien er geen is aangewezen of anderszins beschikbaar is, het contactpunt van het Verenigd Koninkrijk voor Eurojust en de betrokken nationale leden of het college;

               (b)indien Eurojust een verbindingsmagistraat naar het Verenigd Koninkrijk heeft gedetacheerd, tussen de verbindingsmagistraat en een bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk; in dat geval wordt de verbindingsofficier van justitie in kennis gesteld van dergelijke informatie-uitwisselingen; of

               (c)rechtstreeks tussen een bevoegde autoriteit in het Verenigd Koninkrijk en de betrokken nationale leden of het college; in dat geval worden de verbindingsofficier van justitie en, indien van toepassing, de verbindingsmagistraat in kennis gesteld van dergelijke informatie-uitwisselingen.

               2.Eurojust en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk kunnen overeenkomen in bepaalde gevallen gebruik te maken van andere kanalen om informatie uit te wisselen.

               3.Zowel Eurojust als de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk zorgen ervoor dat hun respectieve vertegenwoordigers gemachtigd zijn om op het passende niveau informatie uit te wisselen overeenkomstig respectievelijk het recht van het Verenigd Koninkrijk en de Eurojust-verordening, en dat zij naar behoren worden gescreend.

               Artikel LAW.EUROJUST.72: Verdere doorgiften

               De bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk en Eurojust delen geen aan elkaar verstrekte informatie mee aan derde landen of internationale organisaties zonder de toestemming van de verstrekkende bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk of Eurojust, naargelang van het geval, en zonder passende waarborgen met betrekking tot de bescherming van persoonsgegevens.

               Artikel LAW.EUROJUST.73: Aansprakelijkheid voor onrechtmatige of onjuiste verwerking van persoonsgegevens

               1.De bevoegde autoriteiten zijn, overeenkomstig hun respectieve rechtskaders, aansprakelijk voor alle schade die een persoon lijdt ten gevolge van juridische of feitelijke onjuistheden in uitgewisselde informatie. Ter voorkoming van aansprakelijkheid uit hoofde van hun respectieve rechtskaders ten aanzien van een benadeelde partij, kunnen Eurojust noch de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk aanvoeren dat de andere bevoegde autoriteit onjuiste informatie heeft doorgegeven.

               2.Als een bevoegde autoriteit schade moet vergoeden omdat zij informatie heeft gebruikt die door de andere bevoegde autoriteit foutief werd verstrekt of werd verstrekt als gevolg van het niet nakomen door de andere bevoegde autoriteit van haar verplichtingen, wordt de krachtens lid 1 door de bevoegde autoriteit betaalde schadevergoeding door de andere bevoegde autoriteit terugbetaald, tenzij de informatie in strijd met deze titel werd gebruikt.

               3.Eurojust en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk kunnen van elkaar geen terugbetaling van punitieve of niet-compenserende schadevergoeding eisen uit hoofde van de leden 1 en 2.

               Artikel LAW.EUROJUST.74: Uitwisseling van gerubriceerde en gevoelige niet-gerubriceerde informatie

               De uitwisseling en bescherming van gerubriceerde en gevoelige niet-gerubriceerde informatie wordt, indien nodig krachtens deze titel, geregeld in een werkafspraak als bedoeld in artikel LAW.EUROJUST.75 [Werkafspraak] tussen Eurojust en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk.

               Artikel LAW.EUROJUST.75: Werkafspraak

               De wijze van samenwerking tussen de Partijen wordt voor zover nodig voor de uitvoering van deze titel geregeld in een werkafspraak tussen Eurojust en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk overeenkomstig artikel 47, lid 3, en artikel 56, lid 3, van de Eurojust-verordening.

               Artikel LAW.EUROJUST.76: Bevoegdheden van Eurojust

               Geen van de bepalingen van deze titel mag worden opgevat als een verplichting voor Eurojust om met de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk samen te werken buiten de grenzen van de in het desbetreffende Unierecht vastgestelde bevoegdheden van Eurojust.

               Titel VII: Overlevering

               Artikel LAW.SURR.76: Doel

               Deze titel heeft tot doel ervoor te zorgen dat het uitleveringssysteem tussen de lidstaten enerzijds en het Verenigd Koninkrijk anderzijds gebaseerd is op een mechanisme van overlevering op basis van een aanhoudingsbevel in de zin van deze titel.

               Artikel LAW.SURR.77: Evenredigheidsbeginsel

               De samenwerking in het kader van het aanhoudingsbevel moet noodzakelijk en evenredig zijn, rekening houdend met de rechten van de gezochte persoon en de belangen van de slachtoffers, en gelet op de ernst van de gepleegde handeling, met de straf die waarschijnlijk zou worden opgelegd, en met de mogelijkheid dat een staat minder dwingende maatregelen neemt dan de overlevering van de gezochte persoon, met name om onnodig lange perioden van voorlopige hechtenis te voorkomen.

               Artikel LAW.SURR.78: Definities

               In deze titel wordt verstaan onder:

               (a)“aanhoudingsbevel”: een beslissing van een rechterlijke autoriteit die door een staat wordt uitgevaardigd met het oog op de aanhouding en de overlevering door een andere staat van een persoon die gezocht wordt met het oog op strafvervolging of tenuitvoerlegging van een vrijheidsstraf of tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel;

               (b)“rechterlijke autoriteit”: een autoriteit die naar intern recht een rechter, rechtbank of openbaar aanklager is. Een openbaar aanklager wordt slechts als rechterlijke autoriteit beschouwd voor zover het interne recht dat bepaalt;

               (c)“uitvoerende rechterlijke autoriteit”: de rechterlijke autoriteit van de uitvoerende staat die krachtens het interne recht van die staat bevoegd is om het aanhoudingsbevel ten uitvoer te leggen;

               (d)“uitvaardigende rechterlijke autoriteit”: de rechterlijke autoriteit van de uitvaardigende staat die krachtens het interne recht van die staat bevoegd is om een aanhoudingsbevel uit te vaardigen.

               Artikel LAW.SURR.79: Toepassingsgebied

               1.Een aanhoudingsbevel kan worden uitgevaardigd wegens feiten die door het recht van de uitvaardigende staat strafbaar zijn gesteld met een vrijheidsstraf of tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel met een maximum van ten minste twaalf maanden of, wanneer al een straf of een maatregel is opgelegd, wegens opgelegde straffen of maatregelen met een duur van ten minste vier maanden.

               2.Onverminderd de leden 3 en 4 wordt overlevering afhankelijk gesteld van de voorwaarde dat de aan het aanhoudingsbevel ten grondslag liggende feiten ook naar het recht van de uitvoerende staat een strafbaar feit vormen, ongeacht de bestanddelen of de delictsomschrijving.

               3.Behoudens artikel LAW.SURR.80 [Gronden tot verplichte weigering van de tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel], artikel LAW.SURR.81 [Andere gronden tot weigering van de tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel], lid 1, punten b) tot en met h), artikel LAW.SURR.82 [Uitzondering in verband met politieke delicten], artikel LAW.SURR.83 [Uitzondering in verband met nationaliteit] en artikel LAW.SURR.84 [Garanties van de uitvaardigende staat in bijzondere gevallen], kan een staat de tenuitvoerlegging van een aanhoudingsbevel niet weigeren indien het betrekking heeft op het volgende gedrag wanneer dat gedrag strafbaar is gesteld met een vrijheidsstraf of tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel met een maximum van ten minste twaalf maanden:

               (a)het gedrag van een persoon die deelneemt aan het door een groep van personen met een gemeenschappelijk oogmerk plegen van een of meer strafbare feiten op het terrein van terrorisme, als bedoeld in de artikelen 1 en 2 van het Europees Verdrag tot bestrijding van terrorisme, ondertekend te Straatsburg op 27 januari 1977, de illegale handel in verdovende middelen en psychotrope stoffen, moord en doodslag, zware mishandeling, ontvoering, wederrechtelijke vrijheidsberoving, gijzeling of verkrachting, ook indien de persoon niet deelneemt aan de feitelijke uitvoering; de deelname dient opzettelijk te zijn en de betrokkene dient er kennis van te hebben dat zijn deelname bijdraagt tot de criminele activiteiten van de groep; of

               (b)terrorisme zoals gedefinieerd in BIJLAGE LAW-7.

               4.Het Verenigd Koninkrijk en de Unie, namens elk van haar lidstaten, kunnen elk het Gespecialiseerd Comité voor rechtshandhaving en justitiële samenwerking ervan in kennis stellen dat, op basis van wederkerigheid, de in lid 2 bedoelde voorwaarde van dubbele strafbaarheid niet zal gelden, op voorwaarde dat het strafbaar feit dat aan het bevel ten grondslag ligt:

               (a)een van de in lid 5 genoemde strafbare feiten is, zoals omschreven in het recht van de uitvaardigende staat; en

               (b)in de uitvaardigende staat strafbaar is gesteld met een vrijheidsstraf of tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel met een maximumduur van ten minste drie jaar.

               5.De in lid 4 bedoelde strafbare feiten zijn:

               -deelneming aan een criminele organisatie;

               -terrorisme zoals gedefinieerd in BIJLAGE LAW-7;

               -mensenhandel;

               -seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie;

               -illegale handel in verdovende middelen en psychotrope stoffen;

               -illegale handel in wapens, munitie en explosieven;

               -corruptie, met inbegrip van omkoping;

               -fraude, met inbegrip van fraude waardoor de financiële belangen van het Verenigd Koninkrijk, een lidstaat of de Unie worden geschaad;

               -witwassen van opbrengsten van misdrijven;

               -valsemunterij;

               -informaticacriminaliteit;

               -milieucriminaliteit, met inbegrip van de illegale handel in bedreigde diersoorten en de illegale handel in bedreigde planten- en boomsoorten;

               -hulp bij illegale binnenkomst en illegaal verblijf;

               -moord en doodslag;

               -zware mishandeling;

               -illegale handel in menselijke organen en weefsels;

               -ontvoering, wederrechtelijke vrijheidsberoving en gijzeling;

               -racisme en vreemdelingenhaat;

               -georganiseerde of gewapende diefstal;

               -illegale handel in cultuurgoederen, waaronder antiquiteiten en kunstvoorwerpen;

               -oplichting;

               -racketeering en afpersing;

               -namaak van producten en productpiraterij;

               -vervalsing van administratieve documenten en handel in valse documenten;

               -vervalsing van betaalmiddelen;

               -illegale handel in hormonale stoffen en andere groeibevorderaars;

               -illegale handel in nucleaire en radioactieve stoffen;

               -handel in gestolen voertuigen;

               -verkrachting;

               -opzettelijke brandstichting;

               -misdrijven die onder de rechtsmacht van het Internationaal Strafhof vallen;

               -kaping van vliegtuigen, schepen of ruimtevaartuigen; en

               -sabotage.

               Artikel LAW.SURR.80: Gronden tot verplichte weigering van de tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel

               De tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel wordt geweigerd:

               (a)indien het strafbaar feit dat aan het aanhoudingsbevel ten grondslag ligt, in de uitvoerende staat onder een amnestie valt en deze staat krachtens zijn eigen strafrecht bevoegd was om dat strafbaar feit te vervolgen;

               (b)indien uit de gegevens waarover de uitvoerende rechterlijke autoriteit beschikt, blijkt dat de gezochte persoon door een staat onherroepelijk is berecht voor dezelfde feiten, op voorwaarde dat ingeval een straf is opgelegd, deze reeds is ondergaan of ten uitvoer wordt gelegd, dan wel op grond van het recht van de veroordelende staat niet meer ten uitvoer kan worden gelegd; of

               (c)indien de persoon tegen wie het aanhoudingsbevel is uitgevaardigd, krachtens het recht van de uitvoerende staat op grond van zijn leeftijd niet strafrechtelijk verantwoordelijk kan worden gesteld voor de feiten die aan het bevel ten grondslag liggen.

               Artikel LAW.SURR.81: Andere gronden tot weigering van de tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel

               1.De tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel kan worden geweigerd:

               (a)indien in een van de in artikel LAW.SURR.79 [Toepassingsgebied], lid 2, bedoelde gevallen, het feit dat aan het aanhoudingsbevel ten grondslag ligt, naar het recht van de uitvoerende staat niet strafbaar is; ter zake van retributies of belastingen, douane en deviezen mag de tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel echter niet worden geweigerd op grond van het feit dat de uitvoerende staat niet dezelfde soort retributies of belastingen heft, of niet dezelfde soort regelgeving inzake retributies of belastingen, douane en deviezen kent als de uitvaardigende staat;

               (b)indien de persoon tegen wie het aanhoudingsbevel is uitgevaardigd, in de uitvoerende staat wordt vervolgd wegens het feit dat aan het aanhoudingsbevel ten grondslag ligt;

               (c)indien de rechterlijke autoriteiten van de uitvoerende staat hebben besloten geen vervolging in te stellen wegens het strafbaar feit dat aan het aanhoudingsbevel ten grondslag ligt, dan wel een ingestelde vervolging te staken, of indien tegen de gezochte persoon in een staat wegens dezelfde feiten een onherroepelijke beslissing is gegeven die verdere vervolging onmogelijk maakt;

               (d)indien de strafvervolging of de straf van de gezochte persoon volgens het recht van de uitvoerende staat is verjaard en de feiten naar het strafrecht van deze staat onder zijn rechtsmacht vallen;

               (e)indien uit de gegevens waarover de uitvoerende rechterlijke autoriteit beschikt, blijkt dat de gezochte persoon door een staat onherroepelijk is berecht voor dezelfde feiten, op voorwaarde dat ingeval een straf is opgelegd, deze reeds is ondergaan of ten uitvoer wordt gelegd, dan wel op grond van het recht van het veroordelende land niet meer ten uitvoer kan worden gelegd;

               (f)indien het aanhoudingsbevel is uitgevaardigd met het oog op de tenuitvoerlegging van een vrijheidsstraf of tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel, en de gezochte persoon verblijft in of onderdaan of ingezetene is van de uitvoerende staat en deze staat zich ertoe verbindt die straf of tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel overeenkomstig zijn nationale recht zelf ten uitvoer te leggen; wanneer de instemming van de gezochte persoon vereist is voor de overdracht van de straf of tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel aan de uitvoerende staat, kan de uitvoerende staat de tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel alleen weigeren nadat de gezochte persoon heeft ingestemd met de overdracht van de straf of tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel;

               (g)indien het aanhoudingsbevel strafbare feiten betreft die:

               (I)naar het recht van de uitvoerende staat geacht worden geheel of ten dele te zijn gepleegd op het grondgebied van die staat of op een daarmee gelijk te stellen plaats, dan wel

               (II)buiten het grondgebied van de uitvaardigende staat zijn gepleegd en dezelfde feiten volgens het recht van de uitvoerende staat niet vervolgd kunnen worden wanneer deze buiten zijn grondgebied zijn gepleegd;

               (h)indien er objectieve redenen bestaan om aan te nemen dat het aanhoudingsbevel is uitgevaardigd met het oog op vervolging of bestraffing van de betrokkene op grond van diens geslacht, ras, godsdienst, etnische afstamming, nationaliteit, taal, politieke overtuiging of seksuele geaardheid of dat de positie van die persoon kan worden aangetast om een van deze redenen;

               (i)indien het aanhoudingsbevel is uitgevaardigd met het oog op de tenuitvoerlegging van een vrijheidsstraf of tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel, en de gezochte persoon niet in persoon is verschenen op het proces dat tot de beslissing heeft geleid, tenzij in het aanhoudingsbevel is vermeld dat, overeenkomstig nadere in het nationale recht van de uitvaardigende staat bepaalde procedurevoorschriften:

               (III)de betrokkene tijdig:

               (A)persoonlijk is gedagvaard en daarbij op de hoogte is gebracht van het tijdstip en de plaats van het proces dat tot de beslissing heeft geleid of anderszins daadwerkelijk officieel in kennis is gesteld van het tijdstip en de plaats van dat proces, zodat op ondubbelzinnige wijze vaststaat dat de persoon op de hoogte was van het tijdstip en de plaats van het voorgenomen proces;

               en

               (B)ervan in kennis is gesteld dat een beslissing kon worden gegeven wanneer de betrokkene niet op het proces verscheen;

               of

               (IV)de betrokkene op de hoogte was van het tijdstip en de plaats van het voorgenomen proces, een zelf gekozen of van overheidswege toegewezen advocaat heeft gemachtigd zijn verdediging op het proces te voeren, en op het proces ook werkelijk door die advocaat is verdedigd;

               of

               (V)de betrokkene, nadat de beslissing aan hem was betekend en hij uitdrukkelijk was geïnformeerd over zijn recht op een verzetprocedure of een procedure in hoger beroep, waarbij hij het recht heeft aanwezig te zijn, waarbij de zaak opnieuw ten gronde wordt behandeld en nieuw bewijsmateriaal wordt toegelaten, en die kan leiden tot herziening van de oorspronkelijke beslissing:

               (A)uitdrukkelijk te kennen heeft gegeven dat de betrokkene de beslissing niet heeft betwist;

               of

               (B)niet binnen de voorgeschreven termijn verzet of hoger beroep heeft aangetekend;

               of

               (VI)de beslissing niet persoonlijk aan de betrokkene is betekend, maar:

               (A)hem na overlevering onverwijld persoonlijk zal worden betekend en hij uitdrukkelijk zal worden geïnformeerd over het recht op een verzetprocedure of een procedure in hoger beroep, waarop hij het recht heeft aanwezig te zijn, waarop de zaak opnieuw ten gronde wordt behandeld en nieuw bewijsmateriaal wordt toegelaten, en die kan leiden tot herziening van de oorspronkelijke beslissing;

               en

               (B)hij wordt geïnformeerd over de termijn waarover hij beschikt om verzet of hoger beroep aan te tekenen, zoals vermeld in het desbetreffende aanhoudingsbevel.

               2.
                     Wanneer het aanhoudingsbevel wordt uitgevaardigd met het oog op de tenuitvoerlegging van een vrijheidsstraf of tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel onder de voorwaarden van lid 1, punt i), onder iv), en de betrokkene nog niet officieel van de tegen hem bestaande strafprocedure in kennis is gesteld, kan hij wanneer hij van de inhoud van het aanhoudingsbevel in kennis wordt gesteld, verzoeken een afschrift van het vonnis te ontvangen alvorens te worden overgeleverd. Onmiddellijk na van het verzoek in kennis te zijn gesteld, overhandigt de uitvaardigende autoriteit het afschrift via de uitvoerende autoriteit aan de betrokkene. Het verzoek van de betrokkene mag noch de overleveringsprocedure noch de beslissing tot tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel vertraging doen oplopen. De overhandiging van het vonnis aan de betrokkene geschiedt louter ter kennisgeving, is niet te beschouwen als officiële betekening van het vonnis en doet geen termijnen voor het aantekenen van verzet of hoger beroep ingaan.

               3.
                     Ingeval de betrokkene wordt overgeleverd onder de voorwaarden van lid 1, punt i), onder iv), en verzet of hoger beroep heeft aangetekend, wordt, zolang de procedure niet is voltooid, diens vrijheidsbeneming in afwachting van de procedure van verzet of hoger beroep, herzien overeenkomstig het interne recht van de uitvaardigende staat, hetzij op regelmatige basis, hetzij op verzoek van de betrokkene. Bij die herziening wordt in het bijzonder de mogelijkheid tot schorsing of onderbreking van de vrijheidsbeneming overwogen. Het verzet of hoger beroep wordt na de overlevering tijdig ingeleid.

               Artikel LAW.SURR.82: Uitzondering in verband met politieke delicten

               1.De tenuitvoerlegging van een aanhoudingsbevel mag niet worden geweigerd op grond van het feit dat het strafbaar feit door de uitvoerende staat kan worden beschouwd als een politiek delict, een met een politiek delict samenhangend feit of een feit ingegeven door politieke motieven.

               2.Het Verenigd Koninkrijk en de Unie, namens elk van haar lidstaten, kunnen echter elk het Gespecialiseerd Comité voor rechtshandhaving en justitiële samenwerking ervan in kennis stellen dat lid 1 slechts zal worden toegepast met betrekking tot:

               (a)de strafbare feiten bedoeld in de artikelen 1 en 2 van het Europees Verdrag tot bestrijding van terrorisme;

               (b)de strafbare feiten samenspanning of medeplichtigheid om een of meer strafbare feiten te plegen als bedoeld in de artikelen 1 en 2 van het Europees Verdrag tot bestrijding van terrorisme, wanneer die strafbare feiten overeenkomen met de beschrijving van het gedrag bedoeld in artikel LAW.SURR.79 [Toepassingsgebied], lid 3, van deze overeenkomst; en

               (c)terrorisme zoals gedefinieerd in BIJLAGE LAW-7 bij deze overeenkomst.

               3.Wanneer een aanhoudingsbevel is uitgevaardigd door een staat die een kennisgeving als bedoeld in lid 2 heeft gedaan of door een staat namens welke een dergelijke kennisgeving is gedaan, kan de staat die het aanhoudingsbevel ten uitvoer legt, het beginsel van wederkerigheid toepassen.

               Artikel LAW.SURR.83: Uitzondering in verband met nationaliteit

               1.De tenuitvoerlegging van een aanhoudingsbevel mag niet worden geweigerd op grond van het feit dat de gezochte persoon onderdaan is van de uitvoerende staat.

               2.Het Verenigd Koninkrijk en de Unie, namens elk van haar lidstaten, kunnen elk het Gespecialiseerd Comité voor rechtshandhaving en justitiële samenwerking ervan in kennis stellen dat de betrokken staat overlevering van eigen onderdanen niet, of slechts onder bepaalde door hem aan te geven voorwaarden, zal toestaan. De kennisgeving moet gebaseerd zijn op redenen die verband houden met de fundamentele beginselen of praktijken van de interne rechtsorde van het Verenigd Koninkrijk of van de staat namens welke een kennisgeving is gedaan. In dat geval kan de Unie, namens elk van haar lidstaten, of het Verenigd Koninkrijk het Gespecialiseerd Comité voor rechtshandhaving en justitiële samenwerking binnen een redelijke termijn na ontvangst van de kennisgeving van de andere Partij ervan in kennis stellen dat de uitvoerende rechterlijke autoriteiten van de lidstaat of van het Verenigd Koninkrijk, naargelang van het geval, de overlevering van eigen onderdanen aan die staat kunnen weigeren, of slechts onder bepaalde aan te geven voorwaarden zullen toestaan.

               3.
                     Wanneer een staat heeft geweigerd een aanhoudingsbevel ten uitvoer te leggen op grond van het feit dat, in het geval van het Verenigd Koninkrijk, deze staat een kennisgeving heeft verricht, of, in het geval van een lidstaat, de Unie namens hem een kennisgeving heeft verricht als bedoeld in lid 2, overweegt die staat, rekening houdend met de standpunten van de uitvaardigende staat, tegen zijn eigen onderdaan een procedure in te stellen die vergelijkbaar is met het voorwerp van het aanhoudingsbevel. Wanneer een rechterlijke autoriteit beslist geen dergelijke procedure in te leiden, moet het slachtoffer van het strafbaar feit dat aan het aanhoudingsbevel ten grondslag ligt, overeenkomstig het toepasselijke interne recht informatie over de beslissing kunnen ontvangen.

                  4.Wanneer de bevoegde autoriteiten van een staat overeenkomstig lid 3 een procedure instellen tegen de eigen onderdaan, zorgt die staat ervoor dat zijn bevoegde autoriteiten passende maatregelen kunnen nemen om de slachtoffers en getuigen bij te staan in omstandigheden waarin deze ingezetenen van een andere staat zijn, met name wat betreft de wijze waarop de procedure wordt gevoerd.

               Artikel LAW.SURR.84: Garanties van de uitvaardigende staat in bijzondere gevallen

               De tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel door de uitvoerende rechterlijke autoriteit kan afhankelijk worden gesteld van een van de volgende garanties:

               (a)indien het strafbaar feit dat aan het aanhoudingsbevel ten grondslag ligt, in de uitvaardigende staat strafbaar is gesteld met een levenslange vrijheidsstraf of een maatregel welke levenslange vrijheidsbeneming meebrengt, kan de uitvoerende staat de tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel afhankelijk maken van de voorwaarde dat de uitvaardigende staat een door de uitvoerende staat voldoende geachte garantie geeft dat hij de opgelegde straf of maatregel op verzoek of uiterlijk na 20 jaar zal herzien, dan wel zal aandringen op de toepassing van gratiemaatregelen waarvoor de betrokkene krachtens het recht of de praktijk van de uitvaardigende staat in aanmerking kan komen, strekkende tot niet-uitvoering van die straf of maatregel;

               (b)indien degene tegen wie een aanhoudingsbevel ter fine van een strafvervolging is uitgevaardigd, onderdaan of ingezetene van de uitvoerende staat is, kan overlevering van de betrokkene afhankelijk worden gesteld van de voorwaarde dat hij, na te zijn berecht, wordt teruggezonden naar de uitvoerende staat om er de vrijheidsstraf of tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel te ondergaan die hem in de uitvaardigende staat wordt opgelegd; wanneer de instemming van de gezochte persoon vereist is voor de overdracht van de straf of tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel aan de uitvoerende staat, is de garantie dat de betrokkene wordt teruggezonden naar de uitvoerende staat om er zijn straf te ondergaan, afhankelijk van de voorwaarde dat de gezochte persoon, na te zijn gehoord, ermee instemt dat hij naar de uitvoerende staat wordt teruggezonden.

               (c)indien er gegronde redenen zijn om aan te nemen dat er een reëel risico bestaat voor de bescherming van de grondrechten van de gezochte persoon, kan de uitvoerende rechterlijke autoriteit, alvorens te beslissen of zij het aanhoudingsbevel ten uitvoer legt, indien nodig, om aanvullende garanties verzoeken met betrekking tot de behandeling van de gezochte persoon na zijn overlevering.

               Artikel LAW.SURR.85: Inschakeling van de centrale autoriteit

               1.Het Verenigd Koninkrijk en de Unie, namens elk van haar lidstaten, kunnen elk het Gespecialiseerd Comité voor rechtshandhaving en justitiële samenwerking in kennis stellen van, in het geval van het Verenigd Koninkrijk, zijn centrale autoriteit, en, in het geval van de Unie, de centrale autoriteit van elke staat die een dergelijke autoriteit heeft aangewezen, of, indien het justitiële stelsel van de betrokken staat aldus bepaalt, van meer dan één centrale autoriteit die zijn aangewezen om de bevoegde rechterlijke autoriteiten bij te staan.

               2.Bij de in lid 1 bedoelde kennisgeving aan het Gespecialiseerd Comité voor rechtshandhaving en justitiële samenwerking kunnen het Verenigd Koninkrijk en de Unie, namens elk van haar lidstaten, indien de interne rechterlijke organisatie van de betrokken staten zulks vereist, elk aangeven welke centrale instantie of instanties belast zijn met het administratief toezenden en in ontvangst nemen van aanhoudingsbevelen en van elke andere ambtelijke correspondentie over het administratief toezenden en in ontvangst nemen van aanhoudingsbevelen. Die aangegeven informatie verbindt alle autoriteiten van de uitvaardigende staat.

               Artikel LAW.SURR.86: Inhoud en vorm van het aanhoudingsbevel

               1.In het aanhoudingsbevel worden overeenkomstig het in BIJLAGE LAW-5 opgenomen model de navolgende gegevens vermeld:

               (a)de identiteit en de nationaliteit van de gezochte persoon;

               (b)de naam, het adres, het telefoon- en het faxnummer en het e-mailadres van de uitvaardigende rechterlijke autoriteit;

               (c)de vermelding dat een voor tenuitvoerlegging vatbaar vonnis, een aanhoudingsbevel of een andere voor tenuitvoerlegging vatbare gelijkwaardige rechterlijke beslissing bestaat, die onder het toepassingsgebied van artikel LAW.SURR.79 [Toepassingsgebied] valt;

               (d)de aard en de wettelijke kwalificatie van het strafbaar feit, met name rekening houdend met artikel LAW.SURR.79 [Toepassingsgebied];

               (e)een beschrijving van de omstandigheden waaronder het strafbaar feit is gepleegd, met vermelding van onder meer het tijdstip, de plaats en de mate van betrokkenheid van de gezochte persoon bij het strafbaar feit;

               (f)de opgelegde straf, indien een onherroepelijk vonnis bestaat, of de in het recht van de uitvaardigende staat voor het betrokken feit geldende strafmaat; en

               (g)indien mogelijk, andere gevolgen van het strafbaar feit.

               2.Het aanhoudingsbevel wordt vertaald in de officiële taal of in een van de officiële talen van de uitvoerende staat. Het Verenigd Koninkrijk en de Unie, namens elk van haar lidstaten, kunnen elk het Gespecialiseerd Comité voor rechtshandhaving en justitiële samenwerking ervan in kennis stellen dat een vertaling in een of meer andere officiële talen van een staat zal worden aanvaard.

               Artikel LAW.SURR.87: Toezending van een aanhoudingsbevel

               Indien de plaats waar de betrokkene zich bevindt, bekend is, kan de uitvaardigende rechterlijke autoriteit het aanhoudingsbevel rechtstreeks toezenden aan de uitvoerende rechterlijke autoriteit.

               Artikel LAW.SURR.88: Wijze van toezending van een aanhoudingsbevel

               1.Indien de uitvaardigende rechterlijke autoriteit niet weet welke de bevoegde uitvoerende rechterlijke autoriteit is, verricht zij de nodige naspeuringen om die informatie te verkrijgen van de uitvoerende staat.

               2.De uitvaardigende rechterlijke autoriteit kan de Internationale Criminele Politieorganisatie (Interpol) om de toezending van een aanhoudingsbevel verzoeken.

               3.De uitvaardigende rechterlijke autoriteit kan het aanhoudingsbevel toezenden op een wijze die veilig is en een schriftelijke melding oplevert ten aanzien waarvan de uitvoerende staat zich van de echtheid van het aanhoudingsbevel kan vergewissen.

               4.Wanneer moeilijkheden rijzen in verband met de toezending of de echtheid van een voor de tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel noodzakelijk document, worden deze moeilijkheden opgelost door middel van rechtstreeks contact tussen de betrokken rechterlijke autoriteiten of in voorkomend geval door tussenkomst van de centrale autoriteiten van de betrokken staten.

               5.Indien de autoriteit die een aanhoudingsbevel ontvangt, niet bevoegd is om er gevolg aan te geven, zendt zij het aanhoudingsbevel ambtshalve door aan de bevoegde autoriteit van haar staat en stelt zij de uitvaardigende rechterlijke autoriteit daarvan in kennis.

               Artikel LAW.SURR.89: Rechten van de gezochte persoon

               1.Indien een gezochte persoon ter fine van tenuitvoerlegging van een aanhoudingsbevel wordt aangehouden, stelt de uitvoerende rechterlijke autoriteit hem, overeenkomstig het nationale recht in kennis van het bestaan en de inhoud van het aanhoudingsbevel en van de mogelijkheid om met de overlevering aan de uitvaardigende staat in te stemmen.

               2.Een gezochte persoon die ter fine van tenuitvoerlegging van een aanhoudingsbevel wordt aangehouden en die de taal van de procedure ter uitvoering van het aanhoudingsbevel niet spreekt of verstaat, heeft het recht te worden bijgestaan door een tolk en een schriftelijke vertaling te ontvangen in de moedertaal van de gezochte persoon of in een andere taal die hij spreekt of verstaat, overeenkomstig het interne recht van de uitvoerende staat.

               3.Een gezochte persoon heeft het recht zich bij aanhouding te laten bijstaan door een advocaat overeenkomstig het interne recht van de uitvoerende staat.

               4.De gezochte persoon wordt in kennis gesteld van zijn recht om in de uitvaardigende staat een advocaat aan te wijzen die de advocaat in de uitvoerende staat bijstaat in de procedure ter uitvoering van het aanhoudingsbevel. Dit lid laat de termijnen van artikel LAW.SURR.101 [Termijn voor overlevering van de persoon] onverlet.

               5.Een gezochte persoon die wordt aangehouden, heeft het recht de consulaire autoriteiten van de staat waarvan hij onderdaan is, of, indien die persoon staatloos is, de consulaire autoriteiten van de staat waar hij gewoonlijk verblijft, onverwijld in kennis te stellen van de aanhouding en desgewenst met die autoriteiten te communiceren.

               Artikel LAW.SURR.90: Voortgezette hechtenis van de persoon

               Wanneer een persoon wordt aangehouden op grond van een aanhoudingsbevel, beslist de uitvoerende rechterlijke autoriteit of de betrokkene in hechtenis blijft overeenkomstig het recht van de uitvoerende staat. Deze persoon kan op elk tijdstip overeenkomstig het interne recht van de uitvoerende staat in voorlopige vrijheid worden gesteld, mits de bevoegde autoriteit van die staat alle maatregelen neemt die hij noodzakelijk acht om te voorkomen dat de betrokkene onderduikt.

               Artikel LAW.SURR.91: Instemming met overlevering

               1.Indien de aangehouden persoon te kennen geeft dat hij instemt met zijn overlevering, wordt die instemming en, indien van toepassing, de uitdrukkelijke afstand van de bescherming van het in artikel LAW.SURR.105 [Eventuele vervolging wegens andere strafbare feiten], lid 2, omschreven specialiteitsbeginsel gegeven ten overstaan van de uitvoerende rechterlijke autoriteit overeenkomstig het interne recht van de uitvoerende staat.

               2.Iedere staat neemt de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de instemming en, in voorkomend geval, de afstand bedoeld in lid 1, worden verkregen onder omstandigheden waaruit blijkt dat de betrokkene uit vrije wil handelt en zich ten volle bewust is van de gevolgen. De betrokkene heeft het recht zich te dien einde door een advocaat te doen bijstaan.

               3.De instemming en, in voorkomend geval, de afstand bedoeld in lid 1, worden opgetekend in een proces-verbaal overeenkomstig de procedure die is vastgesteld in het interne recht van de uitvoerende staat.

               4.De instemming kan in beginsel niet worden herroepen. Elke staat kan bepalen dat de instemming en, indien van toepassing, de afstand bedoeld in lid 1 van dit artikel, overeenkomstig de toepasselijke regels van zijn intern recht kunnen worden herroepen. In dat geval wordt het tijdvak tussen de datum van instemming en de datum van herroeping niet in aanmerking genomen voor het bepalen van de in  artikel LAW.SURR.101 [Termijn voor overlevering van de persoon] gestelde termijnen. Het Verenigd Koninkrijk en de Unie, namens elk van haar lidstaten, kunnen elk het Gespecialiseerd Comité voor rechtshandhaving en justitiële samenwerking ervan in kennis stellen dat zij van deze mogelijkheid gebruik wensen te maken, met vermelding van de procedures volgens welke herroeping van de instemming mogelijk is, alsook iedere wijziging van die procedures.

               Artikel LAW.SURR.92: Horen van de gezochte persoon

               Wanneer de aangehouden persoon niet met overlevering instemt als bedoeld in artikel LAW.SURR.91 [Instemming met overlevering], heeft hij het recht overeenkomstig het recht van de uitvoerende staat door de uitvoerende rechterlijke autoriteit te worden gehoord.

               Artikel LAW.SURR.93: Beslissing over de overlevering

               1.De uitvoerende rechterlijke autoriteit beslist, binnen de termijnen en onder de voorwaarden die in deze titel zijn gesteld, en met name het in artikel LAW.SURR.77 [Evenredigheidsbeginsel] neergelegde evenredigheidsbeginsel, of de betrokkene moet worden overgeleverd.

               2.Indien de uitvoerende rechterlijke autoriteit van oordeel is dat de door de uitvaardigende staat meegedeelde informatie ontoereikend is om een beslissing over overlevering te kunnen nemen, verzoekt zij erom dat de nodige aanvullende informatie, met name met betrekking tot artikel LAW.SURR.77 [Evenredigheidsbeginsel], de artikelen LAW.SURR.80 [Gronden tot verplichte weigering van de tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel] tot en met LAW.SURR.82 [Uitzondering in verband met politieke delicten], artikel LAW.SURR.84 [Garanties van de uitvaardigende staat in bijzondere gevallen] en artikel LAW.SURR.86 [Inhoud en vorm van het aanhoudingsbevel], met spoed wordt verstrekt en kan zij een termijn voor de inontvangstneming daarvan vaststellen, met inachtneming van de verplichting om de termijnen van artikel LAW.SURR.95 [Termijnen en modaliteiten van de beslissing] na te leven.

               3.De uitvaardigende rechterlijke autoriteit kan te allen tijde alle verdere dienstige inlichtingen aan de uitvoerende rechterlijke autoriteit toezenden.

               Artikel LAW.SURR.94: Beslissing in geval van samenloop van verzoeken

               1.Indien twee of meer staten tegen dezelfde persoon een Europees aanhoudingsbevel of een aanhoudingsbevel hebben uitgevaardigd, houdt de uitvoerende rechterlijke autoriteit bij het nemen van de beslissing over welk van deze aanhoudingsbevelen ten uitvoer zal worden gelegd, rekening met alle omstandigheden, met name de relatieve ernst van de strafbare feiten en de plaats waar zij zijn gepleegd, de respectieve data van de aanhoudingsbevelen of Europese aanhoudingsbevelen, alsmede de vraag of deze zijn uitgevaardigd ter fine van een strafvervolging of voor de tenuitvoerlegging van een vrijheidsstraf of een tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel en van de wettelijke verplichtingen van de lidstaten die voortvloeien uit het Unierecht met name inzake de beginselen van vrij verkeer en non-discriminatie op grond van nationaliteit.

               2.De uitvoerende rechterlijke autoriteit van een lidstaat kan met het oog op een beslissing als bedoeld in lid 1 het advies van Eurojust inwinnen.

               3.In geval van samenloop van een aanhoudingsbevel en een uitleveringsverzoek van een derde land, houdt de bevoegde autoriteit van de uitvoerende staat bij het nemen van haar beslissing of aan het aanhoudingsbevel dan wel aan het verzoek om uitlevering voorrang wordt gegeven, rekening met alle omstandigheden, met name die bedoeld in lid 1 alsmede die bedoeld in het toepasselijke verdrag.

               4.Dit artikel laat de verplichtingen van de staten krachtens het Statuut van het Internationaal Strafhof onverlet.

               Artikel LAW.SURR.95: Termijnen en modaliteiten van de beslissing

               1.Het aanhoudingsbevel wordt met spoed behandeld en ten uitvoer gelegd.

               2.In het geval waarin de betrokkene met overlevering instemt, dient de definitieve beslissing over de tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel binnen tien dagen na de instemming te worden genomen.

               3.In het andere geval dient de definitieve beslissing over de tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel binnen 60 dagen na de aanhouding te worden genomen.

               4.Indien het aanhoudingsbevel in een bepaald geval niet binnen de in de leden 2 en 3 bepaalde termijnen ten uitvoer kan worden gelegd, stelt de uitvoerende rechterlijke autoriteit de uitvaardigende rechterlijke autoriteit daarvan onmiddellijk en met opgave van redenen in kennis. In dat geval kunnen de termijnen met 30 dagen worden verlengd.

               5.Zolang de uitvoerende rechterlijke autoriteit geen definitieve beslissing over de tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel heeft gegeven, verzekert zij zich ervan dat de materiële voorwaarden voor daadwerkelijke overlevering gehandhaafd blijven.

               6.Elke weigering om een aanhoudingsbevel ten uitvoer te leggen wordt met redenen omkleed.

               Artikel LAW.SURR.96: Situatie in afwachting van de beslissing

               1.Wanneer een aanhoudingsbevel ter fine van strafvervolging is uitgevaardigd, moet de uitvoerende rechterlijke autoriteit ermee instemmen dat de gezochte persoon:

               (a)wordt gehoord overeenkomstig artikel LAW.SURR.97 [Horen van de persoon in afwachting van de beslissing]; of

               (b)tijdelijk wordt overgebracht.

               2.De voorwaarden en de duur van de tijdelijke overbrenging worden in onderlinge overeenstemming tussen de uitvaardigende en de uitvoerende rechterlijke autoriteit vastgesteld.

               3.In geval van tijdelijke overbrenging moet de persoon naar de uitvoerende staat kunnen terugkeren om er aanwezig te zijn bij de zittingen inzake zijn overlevering.

               Artikel LAW.SURR.97: Horen van de persoon in afwachting van de beslissing

               1.De gezochte persoon wordt door een rechterlijke autoriteit gehoord. Daartoe wordt de gezochte persoon bijgestaan door een advocaat die is aangewezen overeenkomstig het recht van de uitvaardigende staat.

               2.De gezochte persoon wordt gehoord overeenkomstig het recht van de uitvoerende staat en onder de voorwaarden welke in onderlinge overeenstemming tussen de uitvaardigende en de uitvoerende rechterlijke autoriteit worden vastgesteld.

               3.De bevoegde uitvoerende rechterlijke autoriteit kan een andere rechterlijke autoriteit van de staat waartoe zij behoort, opdragen medewerking te verlenen aan het horen van de gezochte persoon , met het oog op de juiste toepassing van dit artikel.

               Artikel LAW.SURR.98: Voorrechten en immuniteiten

               1.Wanneer de gezochte persoon in de uitvoerende staat een voorrecht of immuniteit ter zake van tenuitvoerlegging of rechtsmacht geniet, beginnen de in artikel LAW.SURR.95 [Termijnen en modaliteiten van de beslissing] bedoelde termijnen slechts te lopen wanneer, of indien, de uitvoerende rechterlijke autoriteit ervan in kennis is gesteld dat dit voorrecht of deze immuniteit is opgeheven.

               2.Indien de persoon niet langer een dergelijk voorrecht of een dergelijke immuniteit geniet, vergewist de uitvoerende staat zich ervan dat de materiële voorwaarden voor een daadwerkelijke overlevering zijn vervuld.

               3.Indien een autoriteit van de uitvoerende staat bevoegd is voor de opheffing van het voorrecht of de immuniteit, verzoekt de uitvoerende rechterlijke autoriteit die autoriteit onverwijld hierom. Indien een autoriteit van een andere staat, van een derde land of van een internationale organisatie bevoegd is voor de opheffing van het voorrecht of de immuniteit, verzoekt de uitvaardigende rechterlijke autoriteit die autoriteit hierom.

               Artikel LAW.SURR.99: Samenloop van internationale verplichtingen

               1.Deze overeenkomst doet geen afbreuk aan de verplichtingen van de uitvoerende staat in het geval dat de betrokkene aan die staat is uitgeleverd door een derde land en de betrokkene wordt beschermd door bepalingen van de regeling op grond waarvan hij is uitgeleverd betreffende het specialiteitsbeginsel. De uitvoerende staat neemt alle nodige maatregelen om onverwijld om de toestemming te verzoeken van het derde land dat de gezochte persoon heeft uitgeleverd, met het oog op diens overlevering aan de staat die het aanhoudingsbevel heeft uitgevaardigd. De in  artikel LAW.SURR.95 [Termijnen en modaliteiten van de beslissing] bedoelde termijnen gaan pas in op de dag waarop het specialiteitsbeginsel niet meer van toepassing is.

               2.In afwachting van de beslissing van het derde land dat de gezochte persoon heeft uitgeleverd, vergewist de uitvoerende staat zich ervan dat de materiële voorwaarden voor een daadwerkelijke overlevering, vervuld blijven.

               Artikel LAW.SURR.100: Kennisgeving van de beslissing

               De uitvoerende rechterlijke autoriteit stelt de uitvaardigende rechterlijke autoriteit onmiddellijk in kennis van de beslissing inzake het aan het aanhoudingsbevel gegeven gevolg.

               Artikel LAW.SURR.101: Termijn voor overlevering van de persoon

               1.De gezochte persoon wordt zo spoedig mogelijk overgeleverd, op een datum die de betrokken autoriteiten in onderlinge overeenstemming vaststellen.

               2.De gezochte persoon wordt niet later dan tien dagen na de definitieve beslissing betreffende de tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel overgeleverd.

               3.Indien de overlevering van de gezochte persoon door omstandigheden buiten de macht van enige staat niet binnen de in lid 2 gestelde termijn kan plaatsvinden, nemen de uitvoerende en de uitvaardigende rechterlijke autoriteit onmiddellijk contact met elkaar op en wordt in onderlinge overeenstemming een nieuwe datum voor de overlevering vastgesteld. In dat geval vindt de overlevering plaats binnen tien dagen te rekenen vanaf de aldus vastgestelde nieuwe datum.

               4.De overlevering kan bij wijze van uitzondering tijdelijk worden opgeschort om ernstige humanitaire redenen, bijvoorbeeld indien er gegronde redenen bestaan om aan te nemen dat die overlevering het leven of de gezondheid van de betrokkene ernstig in gevaar zou brengen. Het aanhoudingsbevel wordt ten uitvoer gelegd zodra deze redenen niet langer bestaan. De uitvoerende rechterlijke autoriteit stelt de uitvaardigende rechterlijke autoriteit daarvan onmiddellijk in kennis en in onderlinge overeenstemming wordt een nieuwe datum voor overlevering vastgesteld. In dat geval vindt de overlevering plaats binnen tien dagen te rekenen vanaf de vastgestelde nieuwe datum.

               5.Indien de gezochte persoon na het verstrijken van de in de leden 2 tot en met 4 bedoelde termijnen nog steeds in hechtenis verkeert, wordt hij in vrijheid gesteld. De uitvoerende en uitvaardigende rechterlijke autoriteit nemen contact op met elkaar zodra blijkt dat een persoon op grond van dit lid in vrijheid moet worden gesteld, en stellen in onderlinge overeenstemming de regelingen vast voor de overlevering van die persoon.

               Artikel LAW.SURR.102: Uitgestelde of voorwaardelijke overlevering

               1.De uitvoerende rechterlijke autoriteit kan, nadat zij tot tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel heeft besloten, de overlevering van de gezochte persoon uitstellen opdat de gezochte persoon in de uitvoerende staat kan worden vervolgd of, indien hij reeds is veroordeeld, op het grondgebied van de uitvoerende staat een straf kan ondergaan wegens een ander dan het in het aanhoudingsbevel bedoelde feit.

               2.In plaats van de overlevering uit te stellen kan de uitvoerende rechterlijke autoriteit de gezochte persoon tijdelijk aan de uitvaardigende staat overleveren onder de door de uitvoerende en de uitvaardigende rechterlijke autoriteit in onderlinge overeenstemming vastgestelde voorwaarden. De overeenstemming wordt schriftelijk vastgelegd en de voorwaarden zijn bindend voor alle autoriteiten van de uitvaardigende staat.

               Artikel LAW.SURR.103: Doortocht

               1.Iedere staat geeft toestemming voor de doortocht over zijn grondgebied van een persoon die wordt overgeleverd, mits aan deze staat informatie is verstrekt over:

               (a)de identiteit en de nationaliteit van de persoon tegen wie het aanhoudingsbevel is uitgevaardigd,

               (b)het bestaan van een aanhoudingsbevel,

               (c)de aard en de wettelijke omschrijving van het strafbaar feit, en

               (d)de omstandigheden waaronder het strafbaar feit is gepleegd, met inbegrip van tijd en plaats.

               2.De staat namens welke overeenkomstig artikel LAW.SURR.83 [Uitzondering in verband met nationaliteit], lid 2, de kennisgeving is gedaan dat hij overlevering van zijn eigen onderdanen niet of slechts onder bepaalde door hem aan te geven voorwaarden zal toestaan, kan op dezelfde wijze de doortocht van zijn eigen onderdanen over zijn grondgebied weigeren of afhankelijk stellen van dezelfde voorwaarden.

               3.De staten wijzen een autoriteit aan die verantwoordelijk is voor de ontvangst van verzoeken tot doortocht, van de nodige stukken en van alle andere ambtelijke briefwisseling in verband met die verzoeken.

               4.Het verzoek om doortocht, alsmede de in lid 1 bedoelde gegevens, kunnen aan de overeenkomstig lid 3 aangewezen autoriteit worden toegezonden op elke wijze die een schriftelijke melding oplevert. De staat van doortocht geeft op dezelfde wijze kennis van zijn beslissing.

               5.Dit artikel is niet van toepassing in het geval dat het vervoer door de lucht plaatsvindt en er geen tussenlanding is voorzien. In het geval van een onvoorziene tussenlanding evenwel verstrekt de uitvaardigende staat de in lid 1 bedoelde gegevens aan de overeenkomstig lid 3 aangewezen autoriteit.

               6.Dit artikel is van overeenkomstige toepassing op de doortocht van een persoon die door een derde land aan een staat wordt uitgeleverd. Met name worden verwijzingen naar een “aanhoudingsbevel” beschouwd als verwijzingen naar een “uitleveringsverzoek”.

               Artikel LAW.SURR.104: Verrekening van de periode van vrijheidsbeneming in de uitvoerende staat

               1.De uitvaardigende staat brengt elke periode van vrijheidsbeneming wegens tenuitvoerlegging van een aanhoudingsbevel in mindering op de totale duur van de vrijheidsbeneming die in de uitvaardigende staat als gevolg van de veroordeling tot een vrijheidsstraf of een tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel zou moeten worden ondergaan.

               2.Door de uitvoerende rechterlijke autoriteit of de krachtens artikel LAW.SURR.85 [Inschakeling van de centrale autoriteit] aangewezen centrale autoriteit worden op het tijdstip van de overlevering aan de uitvaardigende rechterlijke instantie alle gegevens verstrekt over de duur van de vrijheidsbeneming op grond van het aanhoudingsbevel.

               Artikel LAW.SURR.105: Eventuele vervolging wegens andere strafbare feiten

               1.Het Verenigd Koninkrijk en de Unie, namens elk van haar lidstaten, kunnen het Gespecialiseerd Comité voor rechtshandhaving en justitiële samenwerking ervan in kennis stellen dat, in betrekkingen met andere staten waarvoor dezelfde kennisgeving geldt, wordt geacht te zijn toegestemd in de vervolging, berechting of detentie van een persoon met het oog op de tenuitvoerlegging van een vrijheidsstraf of een tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel, wegens een vóór de overlevering begaan feit dat niet de reden tot de overlevering van de betrokkene is geweest, tenzij de uitvoerende rechterlijke autoriteit in een bepaalde zaak in haar beslissing tot overlevering anders heeft beschikt.

               2.Behoudens in de in lid 1 en lid 3 bedoelde gevallen wordt een overgeleverd persoon niet vervolgd, berecht of anderszins van zijn vrijheid beroofd wegens enig ander vóór de overlevering van de betrokkene begaan feit dan dat welk de reden tot de overlevering is geweest.

               3.Lid 2 van dit artikel is niet van toepassing in gevallen waarin:

               (a)de betrokkene, hoewel hij daartoe de mogelijkheid had, niet binnen 45 dagen na zijn definitieve invrijheidstelling het grondgebied van de staat waaraan hij was overgeleverd heeft verlaten, of, na dit gebied te hebben verlaten daarheen is teruggekeerd;

               (b)de feiten niet strafbaar zijn gesteld met een vrijheidsstraf of een tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel;

               (c)de strafvervolging niet leidt tot de toepassing van een maatregel die zijn persoonlijke vrijheid beperkt;

               (d)de gezochte persoon zal worden onderworpen aan de tenuitvoerlegging van een straf of maatregel die geen vrijheidsbeneming meebrengt, met inbegrip van een geldboete, of een daarvoor in de plaats komende maatregel, zelfs indien deze kan leiden tot beperking van de persoonlijke vrijheid van de betrokkene;

               (e)de gezochte persoon heeft ingestemd met overlevering, in voorkomend geval op hetzelfde tijdstip waarop hij afstand heeft gedaan van de bescherming van het specialiteitsbeginsel, overeenkomstig artikel LAW.SURR.91 [Instemming met overlevering];

               (f)de betrokkene na zijn overlevering uitdrukkelijk afstand heeft gedaan van bescherming van het specialiteitsbeginsel voor bepaalde, vóór de overlevering gepleegde feiten; de afstand wordt gedaan ten overstaan van de bevoegde rechterlijke autoriteit van de uitvaardigende staat en wordt opgetekend in een proces-verbaal dat wordt opgemaakt overeenkomstig het interne recht van die staat; de afstand wordt verkregen onder omstandigheden waaruit blijkt dat de betrokkene uit vrije wil handelt en zich volledig bewust is van de gevolgen; de betrokkene heeft het recht zich te dien einde door een advocaat te doen bijstaan; en

               (g)de uitvoerende rechterlijke autoriteit die de betrokkene heeft overgeleverd, overeenkomstig lid 4 van dit artikel daartoe toestemming geeft.

               4.Een verzoek om toestemming wordt bij de uitvoerende rechterlijke autoriteit ingediend, vergezeld van de in artikel LAW.SURR.86 [Inhoud en vorm van het aanhoudingsbevel], lid 1, bedoelde informatie en een vertaling als bedoeld in artikel LAW.SURR.86 [Inhoud en vorm van het aanhoudingsbevel], lid 2. De toestemming wordt gegeven indien het strafbaar feit waarop het verzoek betrekking heeft, op zichzelf de verplichting tot overlevering overeenkomstig de bepalingen van deze titel meebrengt; De toestemming wordt geweigerd op de gronden bedoeld in artikel LAW.SURR.80 [Gronden tot verplichte weigering van de tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel] en kan anders alleen worden geweigerd op de gronden bedoeld in artikel LAW.SURR.81 [Andere gronden tot weigering van de tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel], artikel LAW.SURR.82 [Uitzondering in verband met politieke delicten], lid 2, of artikel LAW.SURR.83 [Uitzondering in verband met nationaliteit], lid 2. De beslissing wordt uiterlijk 30 dagen na ontvangst van het verzoek genomen. In de in artikel LAW.SURR.84 [Garanties van de uitvaardigende staat in bijzondere gevallen]  bedoelde situaties verstrekt de uitvaardigende staat de daarin vastgestelde garanties.

               Artikel LAW.SURR.106: Verdere overlevering of uitlevering

               1.Het Verenigd Koninkrijk en de Unie, namens elk van haar lidstaten, kunnen het Gespecialiseerd Comité voor rechtshandhaving en justitiële samenwerking ervan in kennis stellen dat, in de betrekkingen met andere staten waarvoor dezelfde kennisgeving geldt, de toestemming in overlevering aan een andere staat dan de uitvoerende staat, op grond van een aanhoudingsbevel dat is uitgevaardigd wegens een vóór de overlevering van de betrokkene begaan feit, wordt geacht te zijn gegeven, tenzij de uitvoerende rechterlijke autoriteit in haar beslissing tot overlevering anders beschikt.

               2.Degene die op grond van een aanhoudingsbevel of een Europees aanhoudingsbevel aan de uitvaardigende staat is overgeleverd, kan hoe dan ook, zonder toestemming van de uitvoerende staat, in de volgende gevallen aan een andere staat dan de uitvoerende staat worden overgeleverd op grond van een aanhoudingsbevel of Europees aanhoudingsbevel dat is uitgevaardigd wegens een vóór de overlevering gepleegd feit:

               (a)de gezochte persoon, hoewel hij daartoe de mogelijkheid had, heeft niet binnen 45 dagen na zijn definitieve invrijheidstelling het grondgebied van de staat waaraan hij was overgeleverd verlaten, of, is na dit gebied te hebben verlaten daarheen teruggekeerd;

               (b)de gezochte persoon stemt in met overlevering aan een andere staat dan de uitvoerende staat krachtens een aanhoudingsbevel of Europees aanhoudingsbevel; de instemming moet door de betrokkene worden gegeven ten overstaan van de bevoegde rechterlijke autoriteiten van de uitvaardigende staat en worden opgetekend in een proces-verbaal overeenkomstig het interne recht van die staat; de toestemming moet worden verkregen onder omstandigheden waaruit blijkt dat de betrokkene uit vrije wil handelt en zich volledig bewust is van de gevolgen; de gezochte persoon heeft het recht zich te dien einde door een advocaat te doen bijstaan; en

               (c)de gezochte persoon geniet niet de bescherming van het specialiteitsbeginsel overeenkomstig artikel LAW.SURR.105 [Eventuele vervolging wegens andere strafbare feiten], lid 3, punten a), e), f) of g).

               3.De uitvoerende rechterlijke autoriteit stemt overeenkomstig de volgende regels toe in de overlevering aan een andere staat:

               (a)het verzoek om toestemming wordt ingediend overeenkomstig artikel LAW.SURR.87 [Toezending van een aanhoudingsbevel], en gaat vergezeld van de informatie bedoeld in artikel LAW.SURR.86 [Inhoud en vorm van het aanhoudingsbevel], lid 1, en een vertaling als bedoeld in artikel LAW.SURR.86 [Inhoud en vorm van het aanhoudingsbevel], lid 2;

               (b)de toestemming wordt gegeven indien het strafbaar feit waarop het verzoek betrekking heeft, op zichzelf de verplichting tot overlevering overeenkomstig de bepalingen van deze overeenkomst meebrengt;

               (c)de beslissing wordt uiterlijk 30 dagen na ontvangst van het verzoek genomen; en

               (d)de toestemming wordt geweigerd op de gronden bedoeld in artikel LAW.SURR.80 [Gronden tot verplichte weigering van de tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel] en kan anders alleen worden geweigerd op de gronden bedoeld in artikel LAW.SURR.81 [Andere gronden tot weigering van de tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel], artikel LAW.SURR.82 [Uitzondering in verband met politieke delicten], lid 2, en artikel LAW.SURR.83 [Uitzondering in verband met nationaliteit], lid 2.

               4.In de in [artikel LAW.SURR.84 [Garanties van de uitvaardigende staat in bijzondere gevallen]  bedoelde situaties moet de uitvaardigende staat de daarin vastgestelde garanties verstrekken.

               5.Onverminderd lid 1 wordt een persoon die op grond van een aanhoudingsbevel is overgeleverd, niet aan een derde staat uitgeleverd zonder toestemming van de bevoegde autoriteit van de staat die de betrokkene heeft overgeleverd. Die toestemming wordt gegeven overeenkomstig de verdragen waardoor de staat die de betrokkene heeft overgeleverd, is gebonden, en overeenkomstig zijn interne recht.

               Artikel LAW.SURR.107: Overdracht van goederen

               1.De uitvoerende rechterlijke autoriteit neemt, overeenkomstig haar intern recht, op verzoek van de uitvaardigende rechterlijke autoriteit of op eigen initiatief de goederen in beslag die:

               (a)als bewijsstuk kunnen dienen; of

               (b)van het strafbaar feit afkomstig zijn en zich in het bezit van de gezochte persoon bevinden, en draagt deze over.

               2.Overdracht van de in lid 1 bedoelde goederen vindt ook plaats wanneer het aanhoudingsbevel wegens overlijden of ontsnapping van de gezochte persoon niet ten uitvoer kan worden gelegd.

               3.Indien de in lid 1 bedoelde goederen op het grondgebied van de uitvoerende staat vatbaar zijn voor inbeslagneming of confiscatie, kan deze staat, als het in verband met een lopende strafvervolging noodzakelijk is over die goederen te beschikken, deze tijdelijk behouden of onder voorwaarde van teruggave aan de uitvaardigende staat overdragen.

               4.Eventueel door de uitvoerende staat of door derden op de in lid 1 bedoelde goederen verkregen rechten blijven onverlet. Indien dergelijke rechten bestaan, geeft de uitvaardigende staat de goederen zo spoedig mogelijk na beëindiging van de strafvervolging kosteloos aan de uitvoerende staat terug.

               Artikel LAW.SURR.108: Kosten

               1.De uitvoerende staat draagt de kosten die op zijn grondgebied voor de tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel worden gemaakt.

               2.Alle overige kosten worden door de uitvaardigende staat gedragen.

               Artikel LAW.SURR.109: Verhouding tot andere rechtsinstrumenten

               1.Onverminderd de toepassing daarvan in de betrekkingen tussen de staten en derde landen, treden de bepalingen van deze titel vanaf de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst in de plaats van de overeenkomstige bepalingen van de ter zake van uitlevering toepasselijke verdragen in de betrekkingen tussen het Verenigd Koninkrijk enerzijds, en de lidstaten, anderzijds:

               (a)het Europees Verdrag betreffende uitlevering, ondertekend te Parijs op 13 december 1957, en de aanvullende protocollen daarbij; en

               (b)voor zover het op uitlevering betrekking heeft, het Europees Verdrag tot bestrijding van terrorisme.

               2.Voor zover de in lid 1 vermelde verdragen van toepassing zijn op buiten deze titel vallende gebiedsdelen van een staat of gebieden waarvan de buitenlandse betrekkingen worden behartigd door een staat, blijven zij de betrekkingen tussen deze gebieden en gebiedsdelen en de overige staten beheersen.

               Artikel LAW.SURR.110: Evaluatie van kennisgevingen

               Bij de uitvoering van de gezamenlijke evaluatie van deze titel als bedoeld in artikel LAW.OTHER.135 [Beoordeling en evaluatie], lid 1, gaan de Partijen na of het nodig is de kennisgevingen die zijn gedaan op grond van artikel LAW.SURR.79 [Toepassingsgebied], lid 4, artikel LAW.SURR.82 [[Uitzondering in verband met politieke delicten], lid 2, en artikel LAW.SURR.83 [Uitzondering in verband met nationaliteit], lid 2, te handhaven. Wanneer de in artikel LAW.SURR.83 [Uitzondering in verband met nationaliteit], lid 2, bedoelde kennisgevingen niet worden verlengd, vervallen zij vijf jaar na de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst. Kennisgevingen als bedoeld in artikel LAW.SURR.83 [Uitzondering in verband met nationaliteit], lid 2, mogen alleen worden verlengd of opnieuw worden gedaan in de drie maanden voorafgaand aan de vijfde verjaardag van de inwerkingtreding van deze overeenkomst en vervolgens om de vijf jaar, mits op dat moment aan de voorwaarden van artikel LAW.SURR.83 [Uitzondering in verband met nationaliteit], lid 2, is voldaan.

               Artikel LAW.SURR.111: Lopende aanhoudingsbevelen in geval van niet-toepassing

               Niettegenstaande artikel LAW.GEN.5 [Toepassingsgebied van samenwerking indien een lidstaat niet langer deelneemt aan soortgelijke maatregelen krachtens het recht van de Unie]; artikel.LAW.OTHER.136 [Opzegging] en artikel LAW.OTHER.137 [Opschorting], zijn de bepalingen van deze titel van toepassing op aanhoudingsbevelen wanneer de gezochte persoon vóór de buitentoepassingstelling van deze titel is aangehouden met het oog op de tenuitvoerlegging van een aanhoudingsbevel, ongeacht of de uitvoerende rechterlijke autoriteit beslist dat de gezochte persoon in hechtenis moet blijven dan wel voorlopig in vrijheid moet worden gesteld.

               Artikel LAW.SURR.112: Toepassing op bestaande Europese aanhoudingsbevelen

               Deze titel is van toepassing op Europese aanhoudingsbevelen die overeenkomstig Kaderbesluit 2002/584/JBZ van de Raad
                  81
                vóór het eind van de overgangsperiode door een staat zijn uitgevaardigd, indien de gezochte persoon niet voor het eind van de overgangsperiode met het oog op de tenuitvoerlegging ervan is aangehouden.

               Titel VIII: Wederzijdse rechtshulp

               Artikel LAW.MUTAS.113: Doel

               1.Deze titel  heeft tot doel de bepalingen van de volgende instrumenten aan te vullen en de toepassing ervan tussen de lidstaten enerzijds en het Verenigd Koninkrijk anderzijds te vergemakkelijken:

               (a)het Europees Verdrag aangaande de wederzijdse rechtshulp in strafzaken, ondertekend te Straatsburg op 20 april 1959 (hierna “Europees Rechtshulpverdrag” genoemd);

               (b)het Aanvullend Protocol bij het Europees Rechtshulpverdrag, ondertekend te Straatsburg op 17 maart 1978; en

               (c)het Tweede Aanvullend Protocol bij het Europees Rechtshulpverdrag, ondertekend te Straatsburg op 8 november 2001.

               2.Deze titel doet geen afbreuk aan de bepalingen van titel IX [Uitwisseling van gegevens uit het strafregister], die voorrang heeft boven deze titel.

               Artikel LAW.MUTAS.114: Definitie van bevoegde autoriteit

               Voor de toepassing van deze titel wordt verstaan onder “bevoegde autoriteit”: elke autoriteit die bevoegd is om verzoeken om wederzijdse rechtshulp te verzenden of in ontvangst te nemen overeenkomstig de bepalingen van het Europees Rechtshulpverdrag en de bijbehorende protocollen, en zoals door staten bepaald in hun respectieve verklaringen aan de secretaris-generaal van de Raad van Europa. Onder “bevoegde autoriteit” wordt ook verstaan: de organen van de Unie waarvan kennis is gegeven overeenkomstig artikel LAW.OTHER.134 [Kennisgevingen], lid 7, punt c); ten aanzien van dergelijke organen van de Unie zijn de bepalingen van deze titel van overeenkomstige toepassing.

               Artikel LAW.MUTAS.115: Formulier voor een verzoek om wederzijdse rechtshulp

               1.Het Gespecialiseerd Comité voor rechtshandhaving en justitiële samenwerking staat in voor het vaststellen van een standaardformulier voor verzoeken om wederzijdse rechtshulp, door een bijlage bij deze overeenkomst aan te nemen.

               2.Wanneer het Gespecialiseerd Comité voor rechtshandhaving en justitiële samenwerking overeenkomstig lid 1 een besluit heeft genomen, worden verzoeken om wederzijdse rechtshulp ingediend met gebruikmaking van het standaardformulier.

               3.Het Gespecialiseerd Comité voor rechtshandhaving en justitiële samenwerking kan het standaardformulier voor verzoeken om wederzijdse rechtshulp wijzigen wanneer dat nodig is.

               Artikel LAW.MUTAS.116 Voorwaarden voor een verzoek om wederzijdse rechtshulp

               1.De bevoegde autoriteit van de verzoekende staat mag alleen een verzoek om wederzijdse rechtshulp indienen als zij zich ervan heeft vergewist dat aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:

               (a)het verzoek is noodzakelijk voor en staat in verhouding tot het doel van de procedure, rekening houdend met de rechten van de verdachte of beschuldigde persoon; en

               (b)de in het verzoek vermelde onderzoeksmaatregel(en) had(den) onder dezelfde voorwaarden in een vergelijkbare interne zaak bevolen kunnen worden.

               2.De aangezochte staat kan de verzoekende staat raadplegen indien de bevoegde autoriteit van de aangezochte staat van oordeel is dat niet aan de voorwaarden van lid 1 wordt voldaan.Na de raadpleging kan de bevoegde autoriteit van de verzoekende staat beslissen om het verzoek om wederzijdse rechtshulp in te trekken.

               Artikel LAW.MUTAS.117: Toepassing van een ander soort onderzoeksmaatregel

               1.De bevoegde autoriteit van de aangezochte staat overweegt waar mogelijk de toepassing van een ander soort onderzoeksmaatregel dan de in het verzoek om wederzijdse rechtshulp vermelde maatregel, indien:

               (a)de in het verzoek vermelde onderzoeksmaatregel niet bestaat in het recht van de aangezochte staat; of

               (b)de in het verzoek vermelde onderzoeksmaatregel in een vergelijkbare interne zaak niet beschikbaar zou zijn.

               2.Onverminderd de weigeringsgronden waarop een beroep kan worden gedaan krachtens het Europees Rechtshulpverdrag en de protocollen daarbij, alsook krachtens artikel LAW.MUTAS.119 [Ne bis in idem-beginsel], is lid 1 van dit artikel niet van toepassing op de volgende onderzoeksmaatregelen, waarop altijd een beroep kan worden gedaan krachtens het recht van de aangezochte staat:

               (a)het verkrijgen van informatie die is opgeslagen in gegevensbanken van politiële of rechterlijke instanties en waartoe de bevoegde autoriteit van de aangezochte staat in het kader van een strafprocedure rechtstreeks toegang heeft;

               (b)het horen van een getuige, deskundige, slachtoffer, verdachte of beschuldigde persoon of derde op het grondgebied van de aangezochte staat;

               (c)een niet-dwingende onderzoeksmaatregel zoals gedefinieerd in het recht van de aangezochte staat; en

               (d)de identificatie van personen die zijn aangesloten op een bepaald telefoonnummer of IP-adres.

               3.De bevoegde autoriteit van de aangezochte staat mag ook een andere onderzoeksmaatregel toepassen dan de maatregel die is vermeld in het verzoek om wederzijdse rechtshulp, indien de door de bevoegde autoriteit van de aangezochte staat gekozen onderzoeksmaatregel tot hetzelfde resultaat zou leiden met minder indringende middelen dan de in het verzoek vermelde onderzoeksmaatregel.

               4.Indien de bevoegde autoriteit van de aangezochte staat besluit een andere maatregel toe te passen dan de maatregel vermeld in het in lid 1 of 3 bedoelde verzoek om wederzijdse rechtshulp, stelt zij eerst de bevoegde autoriteit van de verzoekende staat daarvan in kennis, die kan beslissen om het verzoek in te trekken of aan te vullen.

               5.Indien de in het verzoek vermelde onderzoeksmaatregel in het nationale recht van de aangezochte staat niet bestaat of in een vergelijkbare interne zaak niet beschikbaar zou zijn, en er geen andere onderzoeksmaatregel is die tot hetzelfde resultaat zou leiden als de gevraagde onderzoeksmaatregel, deelt de bevoegde autoriteit van de aangezochte staat de bevoegde autoriteit van de verzoekende staat mee dat de gevraagde rechtshulp niet kan worden verleend.

               Artikel LAW.MUTAS.118: Informatieplicht

               De bevoegde autoriteit van de aangezochte staat stelt de bevoegde autoriteit van de verzoekende staat er onverwijld op enigerlei wijze van in kennis:

               (a)indien het onmogelijk is het verzoek om wederzijdse rechtshulp uit te voeren omdat het verzoek onvolledig of kennelijk onjuist is; of

               (b)indien de bevoegde autoriteit van de aangezochte staat, in de loop van de uitvoering van het verzoek om wederzijdse rechtshulp, het zonder verdere navraag passend acht om onderzoeksmaatregelen uit te voeren waarin oorspronkelijk niet was voorzien, of die niet konden worden gespecificeerd toen het verzoek om wederzijdse rechtshulp werd ingediend, zodat de bevoegde autoriteit van de verzoekende staat in dat specifieke geval nadere maatregelen kan nemen.

               Artikel LAW.MUTAS.119: Ne bis in idem-beginsel

               Wederzijdse rechtshulp kan, behalve op de weigeringsgronden waarin is voorzien bij het Europees Rechtshulpverdrag en de protocollen daarbij, ook worden geweigerd omdat de persoon in verband met wie om rechtshulp wordt verzocht en die in de verzoekende staat het voorwerp is van een strafrechtelijk onderzoek, strafvervolging of een andere procedure, zoals een gerechtelijke procedure, door een andere staat onherroepelijk is berecht voor dezelfde feiten, op voorwaarde dat, als een straf is opgelegd, deze ten uitvoer is gelegd, ten uitvoer wordt gelegd, of volgens het recht van de staat van veroordeling niet meer ten uitvoer kan worden gelegd.

               Artikel LAW.MUTAS.120: Uiterste termijnen

               1.De aangezochte staat beslist of hij het verzoek om wederzijdse rechtshulp uitvoert, zodra dit mogelijk is en in ieder geval uiterlijk 45 dagen na ontvangst van het verzoek, en stelt de verzoekende staat van zijn beslissing in kennis.

               2.Een verzoek om wederzijdse rechtshulp wordt zo snel mogelijk en in ieder geval uiterlijk 90 dagen na de in lid 1 van dit artikel bedoelde beslissing of de in artikel LAW.MUTAS.116 [Voorwaarden voor een verzoek om wederzijdse rechtshulp], lid 2, bedoelde raadpleging uitgevoerd.

               3.Indien in het verzoek om wederzijdse rechtshulp wordt vermeld dat, wegens proceduretermijnen, de ernst van het strafbaar feit of andere bijzonder dringende omstandigheden, een kortere termijn nodig is dan die welke in lid 1 of 2 is vastgesteld, of indien in het verzoek wordt vermeld dat een maatregel inzake wederzijdse rechtshulp op een bepaalde datum ten uitvoer dient te worden gelegd, houdt de aangezochte staat daarmee zo veel mogelijk rekening.

               4.Indien een verzoek om wederzijdse rechtshulp wordt ingediend met het oog op het nemen van voorlopige maatregelen overeenkomstig artikel 24 van het tweede aanvullend protocol bij het Europees Rechtshulpverdrag, gaat de bevoegde autoriteit van de aangezochte staat er na ontvangst van het verzoek zo snel mogelijk toe over een beslissing inzake de voorlopige maatregel te nemen en de bevoegde autoriteit van de verzoekende staat daarvan kennis te geven. Voordat de bevoegde autoriteit van de aangezochte staat een op grond van dit artikel genomen voorlopige maatregel intrekt, stelt zij de bevoegde autoriteit van de verzoekende staat waar mogelijk in de gelegenheid om zijn redenen voor voortzetting van de maatregel uiteen te zetten.

               5.Indien in een specifiek geval de termijn waarin bij lid 1 of 2 is voorzien of de in lid 3 bedoelde specifieke termijn of specifieke datum niet kan worden gehaald, of de beslissing over het nemen van voorlopige maatregelen overeenkomstig lid 4 wordt vertraagd, stelt de bevoegde autoriteit van de aangezochte staat de bevoegde autoriteit van de verzoekende staat daarvan onverwijld op enigerlei wijze in kennis, met opgave van de redenen voor de vertraging, en overlegt zij met de bevoegde autoriteit van de verzoekende staat over een passend tijdschema voor de uitvoering van het verzoek om wederzijdse rechtshulp.

               6.De in dit artikel bedoelde uiterste termijnen zijn niet van toepassing als het verzoek om wederzijdse rechtsbijstand wordt ingediend in verband met een van de navolgende strafbare feiten en wetsovertredingen, die onder het toepassingsgebied van het Europees Rechtshulpverdrag en de protocollen daarbij vallen, als omschreven in het recht van de verzoekende staat:

               (a)snelheidsovertredingen, indien daarbij geen andere persoon is verwond of is omgekomen, en de snelheidsovertreding niet significant was;

               (b)het niet dragen van een veiligheidsgordel;

               (c)het niet stoppen voor een rood verkeerslicht of een ander verplicht stopteken;

               (d)het niet dragen van een veiligheidshelm; of

               (e)het gebruiken van een verboden rijstrook (zoals het verboden gebruik van een vluchtstrook, een busbaan of een wegens wegwerkzaamheden afgesloten rijstrook).

               7.Het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie houdt toezicht op de toepassing van lid 6. Het verplicht zich ertoe om uiterlijk drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uiterste termijnen vast te stellen voor de verzoeken waarop lid 6 van toepassing is, en daarbij de omvang van de verzoeken in aanmerking te nemen. Het kan ook beslissen dat lid 6 niet langer van toepassing is.

               Artikel LAW.MUTAS.121: Toezending van verzoeken om wederzijdse rechtshulp

               1.Verzoeken om wederzijdse rechtshulp kunnen niet alleen worden verzonden via de communicatiekanalen waarin het Europees Rechtshulpverdrag en de protocollen daarbij voorzien, maar ook, indien de respectieve bepalingen daarvan in rechtstreekse toezending voorzien, rechtstreeks door het openbaar ministerie in het Verenigd Koninkrijk worden toegezonden aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaten.

               2.Behalve via de communicatiekanalen waarin het Europees Rechtshulpverdrag en de protocollen daarbij voorzien, kan de toezending van verzoeken om wederzijdse rechtshulp en van op eigen initiatief verstrekte informatie in spoedgevallen ook verlopen via Europol of Eurojust, overeenkomstig de bepalingen in de respectieve titels van deze overeenkomst.

               Artikel LAW.MUTAS.122: Gemeenschappelijke onderzoeksteams

               Indien de bevoegde autoriteiten van de staten een gemeenschappelijk onderzoeksteam opzetten, worden de betrekkingen tussen de lidstaten binnen het gemeenschappelijk onderzoeksteam beheerst door het recht van de Unie, onverminderd de rechtsgrondslag waarnaar wordt verwezen in de overeenkomst ter instelling van het gemeenschappelijk onderzoeksteam.

               Titel XI: Uitwisseling van informatie uit het strafregister

               Artikel LAW.EXINF.120: Doel

               1.Deze titel heeft tot doel de uitwisseling van informatie uit het strafregister mogelijk te maken tussen de lidstaten enerzijds en het Verenigd Koninkrijk anderzijds.

               2.In de betrekkingen tussen het Verenigd Koninkrijk en de lidstaten strekken de bepalingen van deze titel ertoe:

               (a)artikel 13 en artikel 22, lid 2, van het Europees Verdrag aangaande de wederzijdse rechtshulp in strafzaken en de aanvullende protocollen daarbij van 17 maart 1978 en 8 november 2001 aan te vullen; en

               (b)artikel 22, lid 1, van het Europees Verdrag aangaande de wederzijdse rechtshulp in strafzaken, zoals aangevuld door artikel 4 van het aanvullende protocol daarbij van 17 maart 1978, te vervangen.

               3.In de onderlinge betrekkingen tussen een lidstaat enerzijds en het Verenigd Koninkrijk anderzijds wordt van beide zijden afgezien van het recht om een beroep te doen op de respectieve punten van voorbehoud ten aanzien van artikel 13 van het Europees Verdrag aangaande de wederzijdse rechtshulp in strafzaken en artikel 4 van het aanvullend protocol daarbij van 17 maart 1978.

               Artikel LAW.EXINF.121: Definities

               In deze titel wordt verstaan onder:

               (a)“veroordeling”: iedere definitieve beslissing die door een strafrechtbank jegens een natuurlijk persoon met betrekking tot een strafbaar feit wordt uitgesproken en die in de staat van veroordeling in het strafregister wordt vermeld;

               (b)“strafrechtelijke procedure”: de fase die aan het strafproces voorafgaat, het strafproces zelf en de uitvoering van een veroordeling;

               (c)“strafregister”: het interne register of de interne registers waarin de veroordelingen overeenkomstig het intern recht worden geregistreerd.

               Artikel LAW.EXINF.122: Centrale autoriteiten

               Elke staat wijst een of meer centrale autoriteiten aan die bevoegd zijn voor de uitwisseling van informatie uit het strafregister krachtens deze titel en voor de uitwisseling bedoeld in artikel 22, lid 2, van het Europees Verdrag aangaande de wederzijdse rechtshulp in strafzaken.

               Artikel LAW.EXINF.123: Kennisgevingen

               1.Elke staat neemt de nodige maatregelen opdat iedere vermelding in zijn strafregister van een op zijn grondgebied uitgesproken veroordeling jegens een onderdaan van een andere staat vergezeld gaat van informatie over diens nationaliteit of nationaliteiten.

               2.De centrale autoriteit van elke staat stelt de centrale autoriteit van elke andere staat in kennis van alle op het eigen grondgebied uitgesproken strafrechtelijke veroordelingen jegens onderdanen van die andere staat zoals vermeld in het strafregister, alsook van alle latere wijzigingen of schrappingen van die informatie. De centrale autoriteiten van de staten delen elkaar dergelijke informatie ten minste eenmaal per maand mee.

               3.Indien de centrale autoriteit van een staat kennis krijgt van het feit dat een veroordeelde persoon onderdaan van twee of meer andere staten is, stuurt zij de relevante informatie toe aan elk van deze staten, ook als de veroordeelde persoon onderdaan is van de staat op het grondgebied waarvan hij is veroordeeld.

               Artikel LAW.EXINF.124: Opslag van informatie over veroordelingen

               1.De centrale autoriteit van elke staat slaat alle informatie op waarvan kennis is gegeven krachtens artikel LAW.EXINF.123 [Kennisgevingen].

               2.De centrale autoriteit van elke staat zorgt ervoor dat als van een latere wijziging of schrapping kennis wordt gegeven krachtens artikel LAW.EXINF.123 [Kennisgevingen], lid 2, een identieke wijziging of schrapping wordt aangebracht in de overeenkomstig lid 1 van dit artikel opgeslagen informatie.

               3.De centrale autoriteit van elke staat zorgt ervoor dat naar aanleiding van verzoeken overeenkomstig artikel LAW.EXINF.125 [Verzoeken om informatie] enkel overeenkomstig lid 2 van dit artikel bijgewerkte informatie wordt verstrekt.

               Artikel LAW.EXINF.125: Verzoeken om informatie

               1.Indien op intern niveau voor een strafrechtelijke procedure tegen een persoon of voor een ander doel informatie uit het strafregister van een staat is vereist, kan de centrale autoriteit van die staat zich overeenkomstig zijn interne recht tot de centrale autoriteit van een andere staat richten met een verzoek om informatie en daarmee verband houdende gegevens uit het strafregister.

               2.Indien een persoon tot de centrale autoriteit van een andere staat dan die waarvan hij de nationaliteit heeft, een verzoek richt ter verkrijging van hemzelf betreffende informatie uit het strafregister, dient die centrale autoriteit bij de centrale autoriteit van de staat waarvan de betrokkene de nationaliteit heeft, een verzoek in om informatie en daarmee verband houdende gegevens uit het strafregister, teneinde deze in het aan de betrokkene te verstrekken uittreksel te kunnen opnemen.

               Artikel LAW.EXINF.126: Antwoorden op verzoeken

               1.De antwoorden op de verzoeken om informatie worden door de centrale autoriteit van de aangezochte staat toegezonden aan de centrale autoriteit van de verzoekende staat, en wel zo spoedig mogelijk en in ieder geval uiterlijk twintig dagen na de datum waarop het verzoek werd ontvangen.

               2.De centrale autoriteit van elke staat beantwoordt voor andere doeleinden dan een strafrechtelijke procedure ingediende verzoeken overeenkomstig zijn interne recht.

               3.Niettegenstaande lid 2 nemen de lidstaten, bij het beantwoorden van verzoeken die worden ingediend met het oog op werving voor beroepsactiviteiten of georganiseerde vrijwilligersactiviteiten die rechtstreeks en geregeld contact met kinderen behelzen, informatie op over bestaande veroordelingen wegens strafbare feiten in verband met seksueel misbruik of seksuele uitbuiting van kinderen, kinderpornografie en het benaderen van kinderen voor seksuele doeleinden, met inbegrip van uitlokking van, medeplichtigheid aan of poging tot het plegen van dergelijke misdrijven, evenals informatie over eventuele verboden tot het uitoefenen van activiteiten die rechtstreeks en geregeld contact met kinderen behelzen, als gevolg van dergelijke strafrechtelijke veroordelingen.

               Artikel LAW.EXINF.127: Communicatiekanaal

               De uitwisseling van informatie uit het strafregister tussen staten verloopt elektronisch, overeenkomstig de technische en procedurele specificaties van BIJLAGE LAW-6.

               Artikel LAW.EXINF.128: Voorwaarden voor het gebruik van persoonsgegevens

               1.Elke staat mag de persoonsgegevens die hij in antwoord op zijn verzoek krachtens artikel LAW.EXINF.126 [Antwoorden op verzoeken] heeft ontvangen, enkel gebruiken voor de doeleinden waarvoor zij werden gevraagd.

               2.Indien om de informatie werd verzocht voor andere doeleinden dan een strafrechtelijke procedure, mogen de krachtens artikel LAW.EXINF.126 [Antwoorden op verzoeken] ontvangen persoonsgegevens door de verzoekende staat alleen overeenkomstig zijn interne recht worden gebruikt binnen de grenzen die de aangezochte staat heeft vermeld in het formulier dat is opgenomen in hoofdstuk 2 van BIJLAGE LAW-6.

               3.Niettegenstaande de leden 1 en 2 van dit artikel, mogen door een staat in antwoord op een verzoek krachtens artikel LAW.EXINF.126 [Antwoorden op verzoeken] verstrekte persoonsgegevens door de verzoekende staat worden gebruikt om een onmiddellijke en ernstige bedreiging van de openbare veiligheid te voorkomen.

               4.Elke staat zorgt ervoor dat zijn centrale autoriteiten persoonsgegevens waarvan krachtens artikel LAW.EXINF.123 [Kennisgevingen] kennis is gegeven, niet bekendmaken aan autoriteiten in derde landen, tenzij wordt voldaan aan de volgende voorwaarden:

               (a)de persoonsgegevens worden uitsluitend per geval bekendgemaakt;

               (b)de persoonsgegevens worden bekendgemaakt aan autoriteiten waarvan de taken rechtstreeks verband houden met de doeleinden waarvoor de persoonsgegevens krachtens punt c) van dit lid worden meegedeeld;

               (c)de persoonsgegevens worden alleen bekendgemaakt indien nodig:

               (VII)voor een strafrechtelijke procedure:

               (VIII)voor andere doeleinden dan een strafrechtelijke procedure; of

               (IX)om een onmiddellijke en ernstige bedreiging van de openbare veiligheid te voorkomen;

               (d)de persoonsgegevens mogen door het verzoekende derde land alleen worden gebruikt voor de doeleinden waarvoor om de informatie is verzocht en binnen de grenzen die zijn vastgesteld door de staat die krachtens artikel LAW.EXINF.123 [Kennisgevingen] kennis heeft gegeven van de persoonsgegevens; en

               (e)de persoonsgegevens worden alleen bekendgemaakt indien de centrale autoriteit, na alle omstandigheden in verband met de doorgifte van persoonsgegevens aan het derde land te hebben beoordeeld, concludeert dat er passende waarborgen zijn ter bescherming van de persoonsgegevens.

               5.Dit artikel is niet van toepassing op persoonsgegevens die ingevolge deze titel door een staat zijn verkregen en uit diezelfde staat afkomstig zijn.

               Titel X: Bestrijding van witwassen en van terrorismefinanciering

               Artikel LAW.AML.127: Doel

               Deze titel heeft tot doel het optreden van de Unie en van het Verenigd Koninkrijk ter voorkoming en bestrijding van witwassen en van terrorismefinanciering te ondersteunen en te versterken.

               Artikel LAW.AML.128: Maatregelen ter bestrijding en voorkoming van witwassen en terrorismefinanciering

               1.De Partijen komen overeen internationale inspanningen ter voorkoming en bestrijding van witwassen en van terrorismefinanciering te ondersteunen. De Partijen erkennen dat zij moeten samenwerken bij het voorkomen dat hun financiële stelsels worden gebruikt voor het witwassen van de opbrengsten van eender welke criminele activiteit, waaronder drugshandel en corruptie, en dat zij terrorismefinanciering moeten bestrijden.

               2.De Partijen wisselen in voorkomend geval relevante informatie uit voor zover dat strookt met hun respectieve rechtskader.

               3.De Partijen houden elk een alomvattende regeling in stand ter bestrijding van witwassen en van terrorismefinanciering en beoordelen regelmatig of die regeling moet worden versterkt, rekening houdend met de beginselen en doelstellingen van de aanbevelingen van de Financial Action Task Force.

               Artikel LAW.AML.129 Transparantie met betrekking tot de uiteindelijk begunstigde van vennootschappen en andere juridische entiteiten

               1.Voor de toepassing van dit artikel wordt verstaan onder:

               (a)“uiteindelijk begunstigde”: een persoon die met betrekking tot een vennootschapsrechtelijke entiteit overeenkomstig de wet- en regelgeving van de Partij:

               (X)de uiteindelijke zeggenschap over het beheer van de entiteit uitoefent of daartoe het recht heeft;

               (XI)direct of indirect de uiteindelijke eigenaar is van of zeggenschap heeft over meer dan 25 % van de stemrechten of aandelen of andere eigendomsbelangen in de entiteit, onverminderd het recht van elke Partij om een lager percentage vast te stellen; of

               (XII)anderszins zeggenschap over de entiteit uitoefent of daartoe het recht heeft;

               Met betrekking tot juridische entiteiten zoals stichtingen, Anstalt-instellingen en samenwerkingsverbanden met beperkte aansprakelijkheid heeft elke Partij het recht om soortgelijke criteria vast te stellen voor het identificeren van de uiteindelijk begunstigde, of, indien zij dat verkiezen, de definitie van artikel AML.130 [Transparantie met betrekking tot de uiteindelijk begunstigde van juridische constructies], lid 1, punt a), toe te passen, gelet op de vorm en structuur van dergelijke entiteiten.

               Met betrekking tot andere, hierboven niet vermelde juridische entiteiten houdt elke Partij rekening met de verschillende vormen en structuren van dergelijke entiteiten en met de mate waarin dergelijke entiteiten risico’s van witwassen en terrorismefinanciering meebrengen, teneinde het passende niveau van transparantie inzake de uiteindelijk begunstigde vast te stellen.

               (b)“basisinformatie over een uiteindelijk begunstigde”: de naam, de geboortemaand en het geboortejaar, de woonstaat en de nationaliteit, alsmede de aard en omvang van het belang dat de uiteindelijk begunstigde houdt in de entiteit dan wel de zeggenschap die hij uitoefent over de entiteit;

               (c)“bevoegde autoriteiten“:

               (XIII)publieke autoriteiten, waaronder financiële inlichtingeneenheden, waaraan taken zijn toegewezen op het gebied van de bestrijding van witwassen en van terrorismefinanciering;

               (XIV)publieke autoriteiten die de opdracht hebben witwassen, daarmee verband houdende basisdelicten en terrorismefinanciering te onderzoeken of te vervolgen, dan wel criminele activa op te sporen, in beslag te nemen of te bevriezen en te confisqueren;

               (XV)publieke autoriteiten die belast zijn met verantwoordelijkheden op het gebied van toezicht en monitoring bedoeld om de naleving van vereisten inzake de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering te waarborgen.

               Deze definitie doet geen afbreuk aan het recht van elke Partij om aanvullende bevoegde autoriteiten aan te wijzen die toegang hebben tot informatie over uiteindelijk begunstigden.

                  2.Elke Partij zorgt ervoor dat juridische entiteiten op haar grondgebied toereikende, accurate en actuele informatie over de uiteindelijk begunstigden bijhouden. Elke Partij stelt mechanismen in om ervoor te zorgen dat haar bevoegde autoriteiten tijdig toegang hebben tot dergelijke informatie.

                  3.Elke Partij creëert of handhaaft een centraal register met toereikende, accurate en actuele informatie over de uiteindelijk begunstigden. In het geval van de Unie worden de centrale registers opgezet op het niveau van de lidstaten. Deze verplichting geldt niet voor beursgenoteerde juridische entiteiten die zijn onderworpen aan openbaarmakingsvereisten inzake een toereikend niveau van transparantie. Wanneer er geen uiteindelijk begunstigde wordt geïdentificeerd in verband met een entiteit, bevat het register alternatieve informatie, zoals een verklaring dat er geen uiteindelijk begunstigde is geïdentificeerd, of gegevens over de natuurlijke perso(o)n(en) die een hoge leidinggevende positie bekleedt/bekleden binnen de juridische entiteit.

               4.Elke Partij zorgt ervoor dat de informatie in haar centrale register(s) zonder beperking en tijdig ter beschikking wordt gesteld van haar bevoegde autoriteiten.

               5.Elke Partij zorgt ervoor dat basisinformatie over uiteindelijk begunstigden ter beschikking wordt besteld van elk lid van het publiek. Op de publieke beschikbaarheid van informatie uit hoofde van dit lid kunnen beperkte uitzonderingen worden gemaakt ingeval publieke toegang de uiteindelijk begunstigde zou blootstellen aan onevenredige risico’s, zoals het risico van fraude, ontvoering, chantage, afpersing, pesterijen, geweld of intimidatie, of de uiteindelijk begunstigde minderjarig dan wel anderszins handelingsonbekwaam is.

               6.Elke Partij zorgt ervoor dat er doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties kunnen worden opgelegd aan rechtspersonen of natuurlijke personen die niet voldoen aan de verplichtingen die hen in verband met de in dit artikel bedoelde zaken zijn opgelegd.

               7.Elke Partij zorgt ervoor dat haar bevoegde autoriteiten in staat zijn om de in de leden 2 en 3 bedoelde informatie tijdig, doeltreffend en kosteloos aan de bevoegde autoriteiten van de andere Partij te verstrekken. Daartoe onderzoeken de Partijen hoe zij voor een veilige informatie-uitwisseling kunnen zorgen.

               Artikel LAW.AML.130 Transparantie met betrekking tot de uiteindelijk begunstigde van juridische constructies

               1.Voor de toepassing van dit artikel wordt verstaan onder:

               (a)“uiteindelijk begunstigde”: de insteller, de eventuele protector, de trustees, de begunstigde of klasse van begunstigden, elke persoon die een vergelijkbare positie bekleedt in het kader van een juridische constructie waarvan de structuur of functie gelijkwaardig is aan die van een express trust, en elke andere natuurlijke persoon die de uiteindelijke feitelijke zeggenschap uitoefent over een trust of een vergelijkbare juridische constructie;

               (b)“bevoegde autoriteiten“:

               (XVI)publieke autoriteiten, waaronder financiële inlichtingeneenheden, waaraan taken zijn toegewezen op het gebied van de bestrijding van witwassen en van terrorismefinanciering;

               (XVII)publieke autoriteiten die de opdracht hebben witwassen, daarmee verband houdende basisdelicten en terrorismefinanciering te onderzoeken of te vervolgen, dan wel criminele activa op te sporen, in beslag te nemen of te bevriezen en te confisqueren;

               (XVIII)publieke autoriteiten die belast zijn met verantwoordelijkheden op het gebied van toezicht en monitoring bedoeld om de naleving van vereisten inzake de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering te waarborgen.

               Deze definitie doet geen afbreuk aan het recht van elke Partij om aanvullende bevoegde autoriteiten aan te wijzen die toegang hebben tot informatie over uiteindelijk begunstigden.

               2.Elke Partij zorgt ervoor dat trustees van express trusts toereikende, accurate en actuele informatie over de uiteindelijk begunstigden bijhouden. Deze maatregelen gelden ook voor andere juridische constructies die volgens elke Partij een soortgelijke structuur of functie als een trust hebben.

               3.Elke Partij stelt mechanismen in die waarborgen dat haar bevoegde autoriteiten tijdig toegang hebben tot toereikende, accurate en actuele informatie over de uiteindelijk begunstigden van express trusts en andere juridische constructies waarvan de structuur of functie gelijkwaardig is aan die van een trust op haar grondgebied.

               4.Indien de informatie over de uiteindelijk begunstigde van een trust of soortgelijke juridische constructies wordt bijgehouden in een centraal register, zorgt de betrokken staat ervoor dat de informatie toereikend, actueel en accuraat is, en dat bevoegde autoriteiten tijdig en onbeperkt toegang hebben tot dergelijke informatie. De Partijen spannen zich in om na te gaan hoe informatie over de uiteindelijk begunstigde van trusts en soortgelijke juridische constructies toegankelijk kan worden gemaakt voor personen of organisaties die kunnen aantonen dat zij een rechtmatig belang hebben bij het kennisnemen van dergelijke informatie.

               5.Elke Partij zorgt ervoor dat er doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties kunnen worden opgelegd aan rechtspersonen of natuurlijke personen die niet voldoen aan de verplichtingen die hen in verband met de in dit artikel bedoelde zaken zijn opgelegd.

               6.Elke Partij zorgt ervoor dat haar bevoegde autoriteiten in staat zijn om de in lid 3 bedoelde informatie tijdig, doeltreffend en kosteloos aan de bevoegde autoriteiten van de andere Partij te verstrekken. Daartoe onderzoeken de Partijen hoe zij voor een veilige informatie-uitwisseling kunnen zorgen.

               Titel XI: Bevriezing en confiscatie

               Artikel LAW.CONFISC.1: Doel en beginselen van samenwerking

               1. Deze titel heeft tot doel te voorzien in een zo breed mogelijke samenwerking tussen het Verenigd Koninkrijk, enerzijds, en de lidstaten, anderzijds, met het oog op onderzoeken en procedures gericht op het bevriezen van goederen ten behoeve van latere confiscatie daarvan en op onderzoeken en procedures gericht op de confiscatie van goederen in het kader van strafprocedures. Dit sluit andere samenwerking op grond van artikel LAW.CONFISC 10 [Confiscatieverplichting], leden 5 en 6, niet uit. Deze titel voorziet ook in samenwerking met voor de toepassing van dit hoofdstuk door de Unie aangewezen organen van de Unie.

               2.Elke staat geeft, onder de in deze titel bepaalde voorwaarden, gehoor aan het verzoek van een andere staat:

               a)
                     om de confiscatie van specifieke goederen, alsook om de confiscatie van opbrengsten in de vorm van de verplichting een bedrag te betalen dat overeenkomt met de waarde van de opbrengsten;

               b)
                     om bijstand bij onderzoeken en om voorlopige maatregelen met het oog op een van beide vormen van confiscatie bedoeld in punt a).

               3.De op grond van lid 2, punt b), verlangde bijstand bij onderzoeken en voorlopige maatregelen worden uitgevoerd zoals toegestaan door en overeenkomstig het intern recht van de aangezochte staat. Wanneer in het verzoek betreffende een van deze maatregelen formaliteiten of procedures worden vermeld die nodig zijn uit hoofde van het intern recht van de verzoekende staat, geeft de aangezochte staat, ook als deze hiermee onbekend is, gehoor aan dergelijke verzoeken, mits het gevraagde optreden niet strijdig is met de grondbeginselen van zijn intern recht.

               4.De aangezochte staat zorgt ervoor dat de verzoeken van een andere staat om het identificeren, opsporen en bevriezen of in beslag nemen van opbrengsten en hulpmiddelen dezelfde prioriteit krijgen als verzoeken in het kader van interne procedures.

               5.Bij een verzoek om confiscatie, bijstand bij onderzoeken en voorlopige maatregelen met het oog op confiscatie zorgt de verzoekende staat ervoor dat de beginselen van noodzakelijkheid en evenredigheid in acht worden genomen.

               6.De bepalingen van deze titel zijn van toepassing in plaats van de hoofdstukken over “internationale samenwerking” van het op 16 mei 2005 in Warschau gesloten Verdrag van de Raad van Europa inzake het witwassen, de opsporing, de inbeslagneming en de confiscatie van opbrengsten van misdrijven en de financiering van terrorisme (“het verdrag van 2005”) en het op 8 november 1990 in Straatsburg gesloten Verdrag inzake het witwassen, de opsporing, de inbeslagneming en de confiscatie van opbrengsten van misdrijven (“het verdrag van 1990”). Artikel LAW.CONFISC.2 [Definities] van deze overeenkomst vervangt de overeenkomstige definities in artikel 1 van het verdrag van 2005 en artikel 1 van het verdrag van 1990. De bepalingen van deze titel hebben geen gevolgen voor de verplichtingen van de Staten krachtens de andere bepalingen van het verdrag van 2005 en het verdrag van 1990.

               Artikel LAW.CONFISC.2: Definities

               In deze titel wordt verstaan onder:

               (a)“confiscatie”: een straf of maatregel opgelegd door een rechter na een procedure in verband met een of meer strafbare feiten, welke straf of maatregel leidt tot het blijvend ontnemen van de beschikkingsmacht over goederen;

               (b)“bevriezing” of “inbeslagneming”: het tijdelijk verbieden van de overdracht, vernietiging, omzetting, vervreemding of verplaatsing van goederen of het tijdelijk aanvaarden van het beheer van of zeggenschap over goederen op basis van een door de rechter of andere bevoegde autoriteit afgegeven bevel;

               (c)“hulpmiddelen”: alle goederen die op enigerlei wijze, geheel of gedeeltelijk, zijn gebruikt of zijn bestemd om te worden gebruikt om een of meer strafbare feiten te begaan;

               (d)“rechterlijke instantie”: een instantie die naar intern recht een rechter, rechtbank of openbaar aanklager is; een openbaar aanklager wordt slechts beschouwd als een rechterlijke instantie voor zover het intern recht dat bepaalt;

               (e)“opbrengsten”: elk economisch voordeel middellijk of onmiddellijk voortvloeiend uit of verworven door middel van strafbare feiten of een geldsom die gelijkwaardig is aan dat economisch voordeel; het kan bestaan uit om het even welk goed als gedefinieerd in dit artikel;

               (f)“goederen”: goederen van enigerlei aard, lichamelijk of onlichamelijk, roerend of onroerend, alsmede rechtsbescheiden waaruit de eigendom of andere rechten ten aanzien van die goederen blijken, welke door de verzoekende staat worden beschouwd als:

               (XIX)de opbrengsten van een strafbaar feit dan wel het equivalent daarvan, hetzij de volledige waarde van die opbrengsten, hetzij slechts een deel van de waarde van die opbrengsten;

               (XX)de hulpmiddelen voor een strafbaar feit dan wel de waarde van die hulpmiddelen;

               (XXI)onderworpen aan confiscatie op grond van andere rechtsvoorschriften betreffende confiscatiebevoegdheden van de verzoekende staat, na een procedure in verband met een strafbaar feit, inclusief confiscatie bij een derde, ruimere confiscatie en confiscatie zonder definitieve veroordeling.

               Artikel LAW.CONFISC.3: Verplichting tot het verlenen van rechtshulp

               Staten verlenen elkaar op verzoek alle mogelijke rechtshulp bij de identificatie en opsporing van hulpmiddelen, opbrengsten en andere goederen die vatbaar zijn voor confiscatie. Deze rechtshulp omvat onder meer elke maatregel betreffende het verschaffen en veiligstellen van bewijs met betrekking tot het bestaan, de locatie of verplaatsing, de aard, de juridische status of de waarde van die hulpmiddelen, opbrengsten of andere goederen.

               Artikel LAW.CONFISC.4: Verzoeken om informatie over bankrekeningen en kluizen

               1.De aangezochte staat neemt, onder de in dit artikel bepaalde voorwaarden, de nodige maatregelen om, in antwoord op een door een andere staat verzonden verzoek, vast te stellen of een natuurlijke of rechtspersoon tegen wie een strafrechtelijk onderzoek loopt, één of meer rekeningen van om het even welke aard, bezit of controleert bij enige bank op zijn grondgebied en in voorkomend geval de gegevens over de gevonden rekeningen te verstrekken. Deze gegevens omvatten in het bijzonder de naam van de houder van de cliëntenrekening en het IBAN-nummer, en in geval van kluizen de naam van de huurder of een uniek identificatienummer.

               2.De in lid 1 neergelegde verplichting is uitsluitend van toepassing voor zover de informatie in het bezit is van de bank die de rekening beheert.

               3.In aanvulling op de vereisten van artikel LAW.CONFISC.25 [Inhoud van het verzoek], dient de verzoekende staat in het verzoek ook:

               (a)te vermelden waarom hij van mening is dat de gevraagde informatie waarschijnlijk van wezenlijk belang is voor het strafrechtelijk onderzoek naar het strafbare feit;

               (b)te vermelden op welke gronden hij aanneemt dat banken in de aangezochte staat de rekening beheren en daarbij zo uitvoerig mogelijk aan te geven welke banken en rekeningen daar mogelijk bij betrokken zijn; en

               (c)alle beschikbare aanvullende informatie op te nemen die de uitvoering van het verzoek zou kunnen vergemakkelijken.

               4.
                     Het Verenigd Koninkrijk en de Unie, de laatste namens elk van haar lidstaten, kunnen elk het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie ervan in kennis stellen dat dit artikel zal worden uitgebreid tot rekeningen die bij niet-bancaire financiële instellingen worden aangehouden. Op dergelijke kennisgevingen kan het wederkerigheidsbeginsel van toepassing worden verklaard.

               Artikel LAW.CONFISC.5: Verzoeken om informatie over banktransacties

               1.Op verzoek van een andere staat verstrekt de aangezochte staat de gegevens van nader vermelde bankrekeningen en van banktransacties die in een bepaald tijdvak zijn uitgevoerd via een of meer in het verzoek vermelde rekeningen, met inbegrip van de gegevens van de rekeningen van herkomst of bestemming.

               2.De in lid 1 neergelegde verplichting is uitsluitend van toepassing voor zover de informatie in het bezit is van de bank die de rekening beheert.

               3.In aanvulling op de vereisten van artikel LAW.CONFISC.25 [Inhoud van het verzoek] geeft de verzoekende staat in zijn verzoek aan waarom hij de gevraagde informatie van belang acht voor het strafrechtelijk onderzoek naar het strafbare feit.

               4.De aangezochte staat kan aan de uitvoering van een dergelijk verzoek dezelfde voorwaarden verbinden als welke gelden bij verzoeken om huiszoeking en inbeslagneming.

               5.Het Verenigd Koninkrijk en de Unie, de laatste namens elk van haar lidstaten, kunnen elk het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie ervan in kennis stellen dat dit artikel zal worden uitgebreid tot rekeningen die bij niet-bancaire financiële instellingen worden aangehouden. Op dergelijke kennisgevingen kan het wederkerigheidsbeginsel van toepassing worden verklaard.

               Artikel LAW.CONFISC.6: Verzoeken om toezicht op banktransacties

               1.De aangezochte staat zorgt ervoor dat hij in staat is om, op verzoek van een andere staat,  de banktransacties die worden uitgevoerd door middel van een of meer in het verzoek genoemde rekeningen, gedurende een bepaalde periode onder toezicht te plaatsen en de resultaten van het toezicht door te geven aan de verzoekende staat.

               2.In aanvulling op de vereisten van artikel LAW.CONFISC.25 [Inhoud van het verzoek] geeft de verzoekende staat in zijn verzoek aan waarom hij de gevraagde informatie van belang acht voor het strafrechtelijk onderzoek naar het strafbare feit.

               3.De beslissing omtrent toezicht wordt in elk afzonderlijk geval genomen door de bevoegde autoriteiten van de aangezochte staat, overeenkomstig zijn interne recht.

               4.De bevoegde autoriteiten van de verzoekende en aangezochte staat stellen in onderling overleg de praktische aspecten van het toezicht vast.

               5.Het Verenigd Koninkrijk en de Unie, de laatste namens elk van haar lidstaten, kunnen elk het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie ervan in kennis stellen dat dit artikel zal worden uitgebreid tot rekeningen die bij niet-bancaire financiële instellingen worden aangehouden. Op dergelijke kennisgevingen kan het wederkerigheidsbeginsel van toepassing worden verklaard.

               Artikel LAW.CONFISC.7: Informatieverstrekking op eigen initiatief

               Onverminderd zijn eigen onderzoeken of procedures, kan een staat zonder voorafgaand verzoek informatie over hulpmiddelen, opbrengsten en overige goederen die vatbaar zijn voor confiscatie, toezenden aan een andere staat, indien hij van oordeel is dat de bekendmaking van dergelijke informatie de ontvangende staat zou kunnen helpen bij het inleiden of uitvoeren van onderzoeken of procedures dan wel ertoe kan leiden dat die staat een verzoek ingevolge deze titel indient.

               Artikel LAW.CONFISC.8: Verplichting tot het nemen van voorlopige maatregelen

               1.De aangezochte staat neemt, op verzoek van een andere staat die een strafrechtelijk onderzoek of strafvervolging heeft ingesteld, dan wel een onderzoek of procedure met het oog op confiscatie, de noodzakelijke voorlopige maatregelen, zoals bevriezing of inbeslagneming, ter voorkoming van de verhandeling, overdracht of vervreemding van goederen, die op een later tijdstip het voorwerp zouden kunnen vormen van een verzoek om confiscatie, of waarmee aan dat verzoek zou kunnen worden voldaan.

               2.Een staat die een verzoek om confiscatie heeft ontvangen overeenkomstig LAW.CONFISC.10 [Verplichting tot confiscatie] neemt, indien daarom wordt verzocht, de in lid 1 van dit artikel genoemde maatregelen met betrekking tot goederen die het voorwerp vormen van het verzoek of waarmee aan dat verzoek zou kunnen worden voldaan.

               3.Indien een verzoek uit hoofde van dit artikel wordt ontvangen, neemt de aangezochte staat alle voor de onverwijlde uitvoering van het verzoek noodzakelijke maatregelen, met dezelfde snelheid en prioriteit als bij een vergelijkbaar intern geval, en stuurt hij de verzoekende staat daarvan onverwijld een bevestiging op een wijze waarvan een schriftelijke weergave kan worden overgelegd.

               4.Wanneer de verzoekende staat verklaart dat onmiddellijke bevriezing noodzakelijk is omdat er gegronde redenen zijn om aan te nemen dat het betrokken goed onmiddellijk zal worden verwijderd of vernietigd, neemt de aangezochte staat binnen 96 uur na ontvangst van het verzoek alle nodige maatregelen om gehoor te geven aan het verzoek en stuurt hij de verzoekende staat daarvan onverwijld een bevestiging op een wijze waarvan een schriftelijke weergave kan worden overgelegd.

               5.Indien de aangezochte staat niet in staat is de uiterste termijnen van lid 4 in acht te nemen, informeert de aangezochte staat de verzoekende staat onmiddellijk en overlegt hij met de verzoekende staat over de passende vervolgstappen.

               6.Het verstrijken van de in lid 4 bedoelde uiterste termijnen doet de vereisten waaraan de aangezochte staat uit hoofde van dit artikel moet voldoen, niet vervallen.

               Artikel LAW.CONFISC.9: Uitvoering van voorlopige maatregelen

               1.Na de uitvoering van de voorlopige maatregelen waarom is verzocht overeenkomstig artikel LAW.CONFISC.8 [Verplichting tot het nemen van voorlopige maatregelen], lid 1, verstrekt de verzoekende staat de aangezochte staat op eigen initiatief en zo spoedig mogelijk alle informatie die aanleiding kan vormen tot twijfel over de maatregelen of tot aanpassing van de omvang ervan. De verzoekende staat verstrekt op verzoek van de aangezochte staat onverwijld tevens alle aanvullende informatie die nodig is voor de uitvoering en de opvolging van de voorlopige maatregelen.

               2.Alvorens een uit hoofde van artikel LAW.CONFISC.8 [Verplichting tot het nemen van voorlopige maatregelen] genomen voorlopige maatregel op te heffen, stelt de aangezochte staat, indien mogelijk, de verzoekende staat in de gelegenheid redenen op te geven om de maatregel te handhaven.

               Artikel LAW.CONFISC.10: Verplichting tot confiscatie

               1.De staat die een verzoek om confiscatie heeft ontvangen van een goed dat zich op zijn grondgebied bevindt, dient:

               (a)een door een rechter van de verzoekende staat gegeven bevel tot confiscatie ten uitvoer te leggen met betrekking tot dat goed; of

               (b)het verzoek voor te leggen aan zijn bevoegde autoriteiten teneinde een bevel tot confiscatie te verkrijgen, en het bevel ten uitvoer te leggen, indien het wordt gegeven.

               2.Voor de toepassing van lid 1, punt b), zijn de staten, indien noodzakelijk, bevoegd een procedure tot confiscatie in te stellen krachtens hun eigen interne recht.

               3.Lid 1 is ook van toepassing op confiscatie bestaande in de verplichting een geldbedrag te betalen dat overeenkomt met de waarde van de opbrengsten, indien zich op het grondgebied van de aangezochte staat goederen bevinden ten aanzien waarvan de confiscatie ten uitvoer kan worden gelegd. In dergelijke gevallen doet de aangezochte staat, indien er geen betaling wordt verkregen, bij de tenuitvoerlegging van een confiscatie overeenkomstig lid 1 de vordering gelden op daartoe beschikbare goederen.

               4.Indien een verzoek tot confiscatie betrekking heeft op een specifiek goed, kunnen de verzoekende staat en de aangezochte staat overeenkomen dat de aangezochte staat de confiscatie ten uitvoer mag leggen door betaling te eisen van een geldsom die overeenkomt met de waarde van het goed.

               5.Een staat verleent in de mate waarin dat door zijn interne recht wordt toegestaan, alle medewerking aan een verzoek van een staat om uitvoering van aan confiscatie van goederen gelijkwaardige maatregelen, wanneer dat verzoek niet is gedaan in het kader van een strafprocedure, voor zover dergelijke maatregelen worden bevolen door een rechterlijke instantie van de verzoekende staat met betrekking tot een strafbaar feit, mits is vastgesteld dat het goed bestaat in opbrengsten of:

               (a)een ander goed waarin de opbrengsten zijn omgezet of tot welke zij zijn verwerkt;

               (b)uit legale bronnen verworven goederen, indien opbrengsten volledig of gedeeltelijk zijn vermengd met dergelijke goederen, ten bedrage van de geschatte waarde van de vermengde opbrengsten; of

               (c)inkomsten of andere voordelen ontleend aan de opbrengsten, aan goederen waarin de opbrengsten van criminaliteit zijn omgezet of tot welke zij zijn verwerkt of aan goederen waarmee opbrengsten van criminaliteit zijn vermengd, ten bedrage van de geschatte waarde van de vermengde opbrengsten, op dezelfde manier en in dezelfde mate als bij opbrengsten.

               6.Tot de in lid 5 bedoelde maatregelen behoren maatregelen die inbeslagneming, detentie en verbeurdverklaring van goederen en vermogensbestanddelen door middel van verzoeken aan de civiele rechter mogelijk maken.

               7.De aangezochte staat neemt onverwijld en, onverminderd lid 8 van dit artikel, uiterlijk 45 dagen na de ontvangst van het verzoek een beslissing over de uitvoering van het confiscatiebevel. De aangezochte staat stuurt de verzoekende staat daarvan onverwijld een bevestiging op een wijze waarvan een schriftelijke weergave kan worden overgelegd. Tenzij er overeenkomstig artikel LAW.CONFISC.17 [Uitstel] gronden tot uitstel bestaan, neemt de aangezochte autoriteit de voor de uitvoering van het confiscatiebevel vereiste concrete maatregelen onverwijld en ten minste met dezelfde snelheid en prioriteit als in een vergelijkbaar intern geval.

               8.Indien de aangezochte staat niet in staat is de uiterste termijnen van lid 7 in acht te nemen, informeert de aangezochte staat de verzoekende staat onmiddellijk en overlegt hij met de verzoekende staat over de passende vervolgstappen.

               9.Het verstrijken van de in lid 7 bedoelde uiterste termijnen doet de vereisten waaraan de aangezochte staat uit hoofde van dit artikel moet voldoen, niet vervallen.

               Artikel LAW.CONFISC.11: Uitvoering van confiscatie

               1.De procedures voor het verkrijgen en uitvoeren van de confiscatie krachtens artikel LAW.CONFISC.10 [Verplichting tot confiscatie] worden beheerst door het intern recht van de aangezochte staat.

               2.De aangezochte staat is gebonden aan de bevindingen inzake de feiten voor zover deze zijn vermeld in een veroordeling of rechterlijke beslissing van een rechter van de verzoekende staat of voor zover een dergelijke veroordeling of rechterlijke beslissing daarop impliciet is gebaseerd.

               3.Indien de confiscatie bestaat in de verplichting een geldsom te betalen, zet de bevoegde autoriteit van de aangezochte staat het betrokken bedrag om in de valuta van die staat tegen de wisselkoers die geldt op het moment dat de beslissing tot uitvoering van de confiscatie wordt genomen.

               Artikel LAW.CONFISC.12: Geconfisqueerde goederen

               1.Onder voorbehoud van de leden 2 en 3 van dit artikel beschikt de aangezochte staat over de krachtens de artikelen LAW.CONFISC.10 [Verplichting tot confiscatie] en LAW.CONFISC.11 [Uitvoering van confiscatie] geconfisqueerde goederen overeenkomstig zijn interne recht en administratieve procedures.

               2.Wanneer de aangezochte staat handelt naar aanleiding van een krachtens artikel LAW.CONFISC.10 [Verplichting tot confiscatie] ingediend verzoek van een andere staat, schenkt de aangezochte staat, desgevraagd en voor zover zulks is toegestaan op grond van zijn interne recht, bij voorrang aandacht aan de teruggave van de geconfisqueerde goederen aan de verzoekende staat, zodat deze de slachtoffers van het strafbare feit schadeloos kan stellen of die goederen aan hun rechtmatige eigenaars kan teruggeven.

               3.Wanneer de aangezochte staat gevolg geeft aan een verzoek van een andere staat krachtens artikel LAW.CONFISC.10 [Verplichting tot confiscatie], beschikt hij, na rekening te hebben gehouden met het recht van een slachtoffer op teruggave of vergoeding van goederen krachtens lid 2 van dit artikel, als volgt over het geld dat door de uitvoering van een confiscatiebevel is verkregen:

               (a)indien het bedrag 10 000 EUR of minder beloopt, valt het bedrag toe aan de aangezochte staat; of

               (b)indien het bedrag hoger is dan 10 000 EUR, draagt de aangezochte staat 50 % van het teruggevorderde bedrag over aan de verzoekende staat.

               4.Niettegenstaande lid 3 kunnen de verzoekende staat en de aangezochte staat per geval specifiek overwegen om meer van dit soort overeenkomsten of regelingen betreffende de beschikking over goederen te sluiten, indien zij zulks passend achten.

               Artikel LAW.CONFISC.13: Recht van uitvoering en maximumbedrag van confiscatie

               1.Een verzoek tot confiscatie op grond van artikel LAW.CONFISC.10 [Verplichting tot confiscatie] doet geen afbreuk aan het recht van de verzoekende staat om het confiscatiebevel zelf uit te voeren.

               2.Geen enkele bepaling in deze titel wordt aldus uitgelegd dat de totale waarde van de confiscatie hoger mag zijn dan het in het confiscatiebevel vermelde bedrag. Indien een staat van oordeel is dat dit het geval zou kunnen zijn, plegen de betrokken staten overleg om een dergelijk gevolg te voorkomen.

               Artikel LAW.CONFISC.14: Hechtenis bij niet-betaling

               Zonder toestemming van de verzoekende staat legt de aangezochte staat naar aanleiding van een verzoek krachtens artikel LAW.CONFISC.10 [Verplichting tot confiscatie] geen hechtenis bij niet-betaling op, noch een andere maatregel die de persoonlijke vrijheid beperkt.

               Artikel LAW.CONFISC.15: Weigeringsgronden

               1.Samenwerking ingevolge deze titel mag worden geweigerd indien:

               (a)de aangezochte staat van oordeel is dat de uitvoering van het verzoek in strijd zou zijn met het “ne bis in idem”-beginsel; of

               (b)het strafbare feit waarop het verzoek betrekking heeft, volgens het intern recht van de aangezochte staat niet strafbaar is als het binnen zijn jurisdictie wordt gepleegd. Deze weigeringsgrond geldt echter uitsluitend voor samenwerking op grond van de artikelen LAW.CONFISC.3 [Verplichting tot het verlenen van rechtshulp] tot en met LAW.CONFISC.7 [Informatieverstrekking op eigen initiatief] voor zover de gevraagde rechtshulp dwangmaatregelen omvat.

               2.Het Verenigd Koninkrijk en de Unie, de laatste namens elk van haar lidstaten, kunnen elk het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie ervan in kennis stellen dat, op basis van wederkerigheid, de voorwaarde van dubbele strafbaarheid als bedoeld in lid 1, punt b), van dit artikel niet wordt toegepast, mits het aan het verzoek ten grondslag liggende strafbare feit:

               (a)een van de in artikel LAW.SURR.79 [Toepassingsgebied], lid 4, genoemde strafbare feiten, als omschreven in het recht van de verzoekende staat, is; en

               (b)in de verzoekende staat strafbaar is gesteld met een vrijheidsstraf of een tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel met een maximumduur van ten minste drie jaar.

               3.Samenwerking op grond van de artikelen LAW.CONFISC.3 [Verplichting tot het verlenen van rechtshulp] tot en met LAW.CONFISC.7 [Informatieverstrekking op eigen initiatief], voor zover de gevraagde rechtshulp dwangmaatregelen omvat, en op grond van de artikelen LAW.CONFISC.8 [Verplichting tot het nemen van voorlopige maatregelen] en LAW.CONFISC.9 [Uitvoering van voorlopige maatregelen], kan ook worden geweigerd, indien de gevraagde maatregelen in een soortgelijk intern geval krachtens het intern recht van de aangezochte staat niet zouden kunnen worden genomen met het oog op onderzoeken of procedures.

               4.Indien zulks verplicht is volgens het intern recht van de aangezochte staat, mag samenwerking op grond van de artikelen LAW.CONFISC.3 [Verplichting tot het verlenen van rechtshulp] tot en met LAW.CONFISC.7 [Informatieverstrekking op eigen initiatief], voor zover de gevraagde rechtshulp dwangmaatregelen omvat, en op grond van de artikelen LAW.CONFISC.8 [Verplichting tot het nemen van voorlopige maatregelen] en LAW.CONFISC.9 [Uitvoering van voorlopige maatregelen], ook worden geweigerd indien de gevraagde maatregelen of enige andere maatregelen met soortgelijke effecten niet zouden zijn toegestaan volgens het intern recht van de verzoekende staat, of, wat betreft de bevoegde autoriteiten van de verzoekende staat, indien voor het verzoek geen toestemming is verleend door een rechterlijke instantie die optreedt in verband met strafbare feiten.

               5.Samenwerking op grond van de artikelen LAW.CONFISC.10 [Verplichting tot confiscatie] tot en met LAW.CONFISC.14 [Hechtenis bij niet-betaling] mag ook worden geweigerd indien:

               (a)het intern recht van de aangezochte staat niet in confiscatie voorziet in verband met het soort strafbaar feit waarop het verzoek betrekking heeft;

               (b)het onverminderd de verplichting krachtens artikel LAW.CONFISC.10 [Verplichting tot confiscatie], lid 3, niet zou stroken met de beginselen van het intern recht van de aangezochte staat inzake de reikwijdte van confiscatie in verband met de relatie tussen het strafbare feit en:

               (XXII)een economisch voordeel dat kan worden aangemerkt als de opbrengst daarvan; of

               (XXIII)goederen die kunnen worden aangemerkt als de hulpmiddelen dienaangaande;

               (c)confiscatie krachtens het intern recht van de aangezochte staat wegens verjaring niet meer kan worden opgelegd of ten uitvoer gelegd;

               (d)onverminderd artikel LAW.CONFISC.10 [Verplichting tot confiscatie], leden 5 en 6, het verzoek geen betrekking heeft op een eerdere veroordeling of een beslissing die de kenmerken vertoont van een rechterlijke uitspraak dan wel een verklaring in een dergelijke beslissing dat een strafbaar feit of meerdere strafbare feiten zijn gepleegd, op basis waarvan de confiscatie wordt bevolen of gevraagd;

               (e)de confiscatie ofwel niet uitvoerbaar is in de verzoekende staat, ofwel nog vatbaar is voor gewone rechtsmiddelen; of

               (f)het verzoek betrekking heeft op een confiscatiebevel dat voortvloeit uit een beslissing die is gegeven bij verstek van de persoon ten aanzien van wie het bevel is uitgevaardigd, en naar het oordeel van de aangezochte staat, de door de verzoekende staat uitgevoerde procedure die tot een dergelijke beslissing heeft geleid, niet in overeenstemming was met de minimumrechten van de verdediging die een ieder toekomen tegen wie strafvervolging is ingesteld.

               6.Voor de toepassing van lid 5, punt f), wordt een beslissing niet geacht bij verstek te zijn gegeven indien:

               (a)de beslissing is bevestigd of uitgesproken nadat betrokkene bezwaar heeft aangetekend; of

               (b)de beslissing in beroep is gegeven, mits het beroep door betrokkene werd ingesteld.

               7.Wanneer de aangezochte rechtstaat voor de toepassing van lid 5, punt f), nagaat of de minimumrechten van de verdediging zijn geëerbiedigd, houdt de aangezochte staat rekening met de omstandigheid dat de betrokkene bewust heeft getracht zich aan justitie te onttrekken of heeft verkozen geen rechtsmiddel tegen de beslissing bij verstek in te stellen, na daartoe de gelegenheid te hebben gehad. Hetzelfde geldt wanneer de betrokkene naar behoren is gedagvaard, maar heeft verkozen niet te verschijnen en evenmin om uitstel heeft verzocht.

               8.De staten beroepen zich niet op het bankgeheim als grond voor het weigeren van samenwerking ingevolge deze titel. Indien zulks verplicht is volgens het intern recht, mag een aangezochte staat verlangen dat voor een verzoek om samenwerking die opheffing van het bankgeheim zou meebrengen, machtiging wordt verleend door een in verband met strafbare feiten optredende rechterlijke instantie.

               9.De aangezochte staat mag niet:

               (a)het feit dat de persoon tegen wie een onderzoek loopt of een confiscatiebevel is uitgevaardigd door de autoriteiten van de verzoekende staat een rechtspersoon is, aanvoeren als een belemmering voor het verlenen van enige vorm van medewerking ingevolge deze titel;

               (b)het feit dat de natuurlijke persoon ten aanzien van wie een bevel tot confiscatie van opbrengsten is uitgevaardigd, is overleden of het feit dat een rechtspersoon ten aanzien waarvan een bevel tot confiscatie van opbrengsten is uitgevaardigd, nadien is ontbonden, aanvoeren als belemmering voor het verlenen van rechtshulp overeenkomstig artikel LAW.CONFISC.10 [Verplichting tot confiscatie], lid 1, punt a); of

               (c)het feit dat de persoon tegen wie een onderzoek loopt of een confiscatiebevel is uitgevaardigd door de autoriteiten van de verzoekende staat, in het verzoek wordt genoemd als degene die zowel het onderliggende strafbare feit als het strafbare feit van witwassen heeft gepleegd, aanvoeren als belemmering voor het verlenen van enige vorm van medewerking ingevolge deze titel.

               Artikel LAW.CONFISC.16: Raadpleging en informatieverstrekking

               Wanneer er gegronde redenen zijn om aan te nemen dat de uitvoering van het bevriezings- of confiscatiebevel een reëel risico voor de bescherming van grondrechten inhoudt, raadpleegt de aangezochte staat, alvorens een beslissing over de uitvoering van het bevriezings- of confiscatiebevel te nemen, de verzoekende staat en kan hij verlangen dat de nodige informatie wordt verstrekt.

               Artikel LAW.CONFISC.17: Uitstel

               De aangezochte staat mag de maatregelen naar aanleiding van een verzoek uitstellen indien deze maatregelen onderzoeken of procedures van zijn autoriteiten zouden schaden.

               Artikel LAW.CONFISC.18: Gedeeltelijke of voorwaardelijke inwilliging van een verzoek

               Alvorens medewerking ingevolge deze titel te weigeren of uit te stellen, overweegt de aangezochte staat, zo nodig na overleg met de verzoekende staat, of het verzoek gedeeltelijk of onder de door hem noodzakelijk geachte voorwaarden kan worden ingewilligd.

               Artikel LAW.CONFISC.19: Kennisgeving van documenten

               1.De staten verlenen elkaar alle mogelijke wederzijdse rechtshulp bij de betekening en kennisgeving van gerechtelijke stukken aan personen tegen wie voorlopige en confiscatiemaatregelen zijn uitgevaardigd.

               2.Niets in dit artikel mag zo worden uitgelegd dat het een belemmering vormt voor:

               (a)de mogelijkheid om gerechtelijke stukken rechtstreeks per post aan personen in het buitenland toe te zenden; en

               (b)de mogelijkheid voor deurwaarders, ambtenaren of andere bevoegde autoriteiten van de staat van herkomst om de betekening of kennisgeving van gerechtelijke stukken rechtstreeks te doen verrichten door de consulaire autoriteiten van die staat of door de rechterlijke instanties, waaronder deurwaarders en ambtenaren, of andere bevoegde autoriteiten van de staat van bestemming.

               3.Bij de betekening of kennisgeving van gerechtelijke stukken aan personen in het buitenland tegen wie in de staat van verzending voorlopige of confiscatiemaatregelen zijn uitgevaardigd, vermeldt die staat welke rechtsmiddelen er uit hoofde van zijn interne recht voor dergelijke personen beschikbaar zijn.

               Artikel LAW.CONFISC.20: Erkenning van buitenlandse beslissingen

               1.Bij de behandeling van een verzoek om samenwerking uit hoofde van de artikelen LAW.CONFISC.8 [Verplichting tot het nemen van voorlopige maatregelen] tot en met LAW.CONFISC.14 [Hechtenis bij niet-betaling] erkent de aangezochte staat elke beslissing die in de verzoekende staat door een rechterlijke instantie is uitgevaardigd in verband met rechten waarop derden aanspraak maken.

               2.Erkenning kan worden geweigerd als:

               (a)derden geen passende gelegenheid hadden om hun rechten te doen gelden;

               (b)de beslissing onverenigbaar is met een reeds in de aangezochte staat genomen beslissing over dezelfde aangelegenheid;

               (c)erkenning onverenigbaar is met de openbare orde van de aangezochte staat; of

               (d)de beslissing is genomen in strijd met bepalingen betreffende exclusieve bevoegdheid die zijn opgenomen in het intern recht van de aangezochte staat.

               Artikel LAW.CONFISC.21: Autoriteiten

               1.Elke staat wijst een centrale autoriteit aan die verantwoordelijk is voor de toezending en beantwoording van verzoeken ingevolge deze titel, de uitvoering van dergelijke verzoeken of de doorzending ervan aan de autoriteiten die bevoegd zijn voor de uitvoering ervan.

               2.De Unie kan een orgaan van de Unie aanwijzen dat naast de bevoegde autoriteiten van de lidstaten verzoeken ingevolge deze titel mag indienen en, indien van toepassing, uitvoeren. Voor de toepassing van deze titel moet een dergelijk verzoek worden behandeld als een verzoek van een lidstaat. De Unie mag dat orgaan van de Unie ook aanwijzen als centrale autoriteit die verantwoordelijk is voor het verzenden en beantwoorden van krachtens deze titel door of bij dat orgaan ingediende verzoeken .

               Artikel LAW.CONFISC.22: Rechtstreekse communicatie

               1.De centrale autoriteiten communiceren rechtstreeks met elkaar.

               2.In spoedgevallen kunnen verzoeken of mededelingen ingevolge deze titel door de rechterlijke instanties van de verzoekende staat rechtstreeks worden toegezonden aan de rechterlijke instanties van de aangezochte staat. In dergelijke gevallen wordt tegelijkertijd een kopie aan de centrale autoriteit van de aangezochte staat toegezonden via de centrale autoriteit van de verzoekende staat.

               3.Indien een verzoek wordt ingediend krachtens lid 2 en de autoriteit niet bevoegd is om het verzoek te behandelen, stuurt zij het verzoek door naar de bevoegde nationale autoriteit en stelt zij de verzoekende staat daarvan rechtstreeks in kennis.

               4.Verzoeken of mededelingen uit hoofde van de artikelen LAW.CONFISC.3 [Verplichting tot het verlenen van rechtshulp] tot en met LAW.CONFISC.7 [Informatieverstrekking op eigen initiatief], die geen dwangmaatregelen omvatten, kunnen door de bevoegde autoriteiten van de verzoekende staat rechtstreeks worden toegezonden aan de bevoegde autoriteiten van de aangezochte staat.

               5.Ontwerpverzoeken of -mededelingen ingevolge deze titel mogen, voorafgaand aan een formeel verzoek, rechtstreeks door de rechterlijke instanties van de verzoekende staat aan de rechterlijke instanties van de aangezochte staat worden toegezonden om ervoor te zorgen dat dit formele verzoek bij ontvangst doeltreffend kan worden behandeld en dat het voldoende informatie en bewijsstukken bevat om te voldoen aan de vereisten van het recht van de aangezochte staat.

               Artikel LAW.CONFISC.23: Vorm van verzoeken en talen

               1.Alle verzoeken ingevolge deze titel worden schriftelijk ingediend. De verzoeken kunnen elektronisch of via andere telecommunicatiemiddelen worden toegezonden, mits de verzoekende staat te allen tijde bereid is op verzoek een schriftelijke vastlegging van het bericht en het origineel over te leggen.

               2.Verzoeken uit hoofde van lid 1 worden ingediend in een van de officiële talen van de aangezochte staat of in een andere taal waarvan overeenkomstig lid 3 door of namens de aangezochte staat kennis is gegeven.

               3.Het Verenigd Koninkrijk en de Unie, de laatste namens elk van haar lidstaten, kunnen elk het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie in kennis stellen van de taal of talen waarvan, naast de officiële taal of talen van de staat, mag worden gebruikgemaakt voor het indienen van verzoeken ingevolge deze titel.

               4.Verzoeken uit hoofde van artikel LAW.CONFISC.8 [Verplichting tot het nemen van voorlopige maatregelen] om voorlopige maatregelen worden ingediend door middel van het verplichte formulier van BIJLAGE LAW-8.

               5.Verzoeken uit hoofde van artikel LAW.CONFISC.10 [Verplichting tot confiscatie] om confiscatie worden ingediend door middel van het verplichte formulier van BIJLAGE LAW-8.

               6.Het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie kan de in de leden 4 en 5 bedoelde formulieren zo nodig aanpassen.

               7.Het Verenigd Koninkrijk en de Unie, de laatste namens elk van haar lidstaten, kunnen elk het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie ervan in kennis stellen dat zij een vertaling van bewijsstukken verlangen in een van de officiële talen van de aangezochte staat of een andere overeenkomstig lid 3 van dit artikel meegedeelde taal. In geval van verzoeken op grond van artikel LAW.CONFISC.8 [Verplichting tot het nemen van voorlopige maatregelen], lid 4, kan een dergelijke vertaling van bewijstukken aan de aangezochte staat worden verstrekt binnen 48 na toezending van het verzoek, onverminderd de uiterste termijnen die zijn vastgesteld in artikel LAW.CONFISC.8 [Verplichting tot het nemen van voorlopige maatregelen], lid 4.

               Artikel LAW.CONFISC.24: Legalisering

               Stukken die in het kader van de toepassing van deze titel worden verzonden, worden vrijgesteld van alle legaliseringsverplichtingen.

               Artikel LAW.CONFISC.25: Inhoud van het verzoek

               1.In verzoeken om samenwerking ingevolge deze titel wordt het volgende vermeld:

               (a)de autoriteit die het verzoek doet en de autoriteit die het onderzoek of de procedure uitvoert;

               (b)het voorwerp en de reden van het verzoek;

               (c)de aangelegenheden, met inbegrip van de relevante feiten (zoals datum, plaats en omstandigheden van het strafbare feit) waarop het onderzoek of de procedure betrekking heeft, behalve in het geval van een verzoek om kennisgeving;

               (d)voor zover de samenwerking gepaard gaat met dwangmaatregelen:

               (XXIV)de tekst van de wettelijke bepalingen of, indien dat niet mogelijk is, een vermelding van het relevante toepasselijke recht; en

               (XXV)een vermelding dat de gevraagde maatregel of eventuele andere maatregelen met soortgelijke effecten op het grondgebied van de verzoekende staat zouden kunnen worden genomen krachtens zijn eigen interne recht;

               (e)zo nodig en voor zover mogelijk:

               (XXVI)gegevens over de betrokken persoon of personen, zoals naam, geboortedatum en -plaats, nationaliteit en verblijfplaats, en, ingeval van een rechtspersoon, zijn zetel; en

               (XXVII)het goed ten aanzien waarvan om samenwerking wordt verzocht, de locatie ervan, het verband ervan met de betrokkene(n), het eventuele verband met het strafbare feit, alsook alle beschikbare informatie over andere personen en belangen met betrekking tot het goed; en

               (f)elke bijzondere procedure die de verzoekende staat wil volgen.

               2.In een verzoek om voorlopige maatregelen op grond van artikel LAW.CONFISC.8 [Verplichting tot het nemen van voorlopige maatregelen] met betrekking tot de inbeslagneming van goederen via welke een bevel ten uitvoer kan worden gelegd tot confiscatie waarbij een geldsom moet worden betaald, moet ook een maximumbedrag worden vermeld waarvoor op die goederen verhaal wordt gezocht.

               3.Naast de in lid 1 van dit artikel bedoelde informatie bevat elk verzoek op grond van artikel LAW.CONFISC.10 [Verplichting tot confiscatie]:

               (a)in het geval van artikel LAW.CONFISC.10 [Verplichting tot confiscatie], lid 1, punt a):

               (XXVIII)een voor eensluidend gewaarmerkt afschrift van het confiscatiebevel van de rechter in de verzoekende staat en een verklaring van de gronden waarop het bevel is uitgevaardigd, indien deze niet in het bevel zelf zijn vermeld;

               (XXIX)een verklaring van de bevoegde autoriteit van de verzoekende staat dat het confiscatiebevel uitvoerbaar is en niet vatbaar is voor gewone rechtsmiddelen;

               (XXX)informatie over de reikwijdte van het verzoek om uitvoering van het bevel; en

               (XXXI)informatie over de noodzaak van het nemen van voorlopige maatregelen;

               (b)in het geval van artikel LAW.CONFISC.10 [Verplichting tot confiscatie], lid 1, punt b), een beschrijving van de feiten waarop de verzoekende staat zich baseert en op grond waarvan de aangezochte staat krachtens zijn interne recht om het bevel kan verzoeken;

               (c)indien derden de gelegenheid hebben gehad om zich op rechten te beroepen, stukken waaruit blijkt dat dit het geval is.

               Artikel LAW.CONFISC.26: Gebrekkige verzoeken

               1.Indien een verzoek niet in overeenstemming is met de bepalingen van deze titel of de verstrekte informatie niet toereikend is om de aangezochte staat in staat te stellen het verzoek te behandelen, mag die staat de verzoekende staat vragen om het verzoek te wijzigen of te vervolledigen met aanvullende informatie.

               2.De aangezochte staat mag een uiterste termijn vaststellen voor de ontvangst van dergelijke wijzigingen of informatie.

               3.In afwachting van de ontvangst van de verzochte wijzigingen of informatie in verband met een verzoek krachtens artikel LAW.CONFISC.10 [Verplichting tot confiscatie], kan de aangezochte staat elk van de maatregelen bedoeld in de artikelen LAW.CONFISC.3 [Verplichting tot het verlenen van rechtshulp] tot en met LAW.CONFISC.9 [Uitvoering van voorlopige maatregelen] nemen.

               Artikel LAW.CONFISC.27: Meerdere verzoeken

               1.Indien de aangezochte staat meer dan één verzoek ontvangt uit hoofde van artikel LAW.CONFISC.8 [Verplichting tot het nemen van voorlopige maatregelen] of artikel LAW.CONFISC.10 [Verplichting tot confiscatie] in verband met dezelfde persoon of goederen, belet het feit dat er sprake is van meerdere verzoeken die staat niet de verzoeken te behandelen die het nemen van voorlopige maatregelen behelzen.

               2.Indien er meerdere verzoeken uit hoofde van artikel LAW.CONFISC.10 [Verplichting tot confiscatie] voorliggen, overweegt de aangezochte staat de verzoekende staten te raadplegen.

               Artikel LAW.CONFISC.28: Motiveringsplicht

               De aangezochte staat motiveert elke beslissing om samenwerking ingevolge deze titel te weigeren, uit te stellen of aan voorwaarden te binden.

               Artikel LAW.CONFISC.29: Informatieverstrekking

               1.de aangezochte staat stelt de verzoekende staat onverwijld in kennis van:

               (a)de actie die is geïnitieerd op grond van een verzoek ingevolge deze titel;

               (b)het eindresultaat van de actie die is ondernomen op grond van een verzoek ingevolge deze titel;

               (c)een beslissing om samenwerking ingevolge deze titel geheel of gedeeltelijk te weigeren, uit te stellen of aan voorwaarden te binden;

               (d)omstandigheden die de uitvoering van de gevraagde actie onmogelijk maken of waarschijnlijk aanzienlijk zullen vertragen; en

               (e)de bepalingen van zijn interne recht die automatisch zouden leiden tot opheffing van de voorlopige maatregel, ingeval van voorlopige maatregelen naar aanleiding van een verzoek op grond van artikel LAW.CONFISC.3 [Verplichting tot het verlenen van rechtshulp] tot en met artikel LAW.CONFISC.8 [Verplichting tot het nemen van voorlopige maatregelen].

               2.De verzoekende staat stelt de aangezochte staat onverwijld in kennis van:

               (a)enig beroep of enige beslissing of andere omstandigheid waardoor het confiscatiebevel niet of niet volledig uitvoerbaar meer is; en

               (b)een feitelijke of juridische ontwikkeling die ertoe leidt dat acties ingevolge deze titel niet langer gerechtvaardigd zijn.

               3.Indien een staat op basis van hetzelfde confiscatiebevel om confiscatie verzoekt in meer dan één staat, stelt hij alle staten waarvoor de uitvoering van het bevel gevolgen heeft, van het verzoek in kennis.

               Artikel LAW.CONFISC.30: Beperking van het gebruik

               1.De aangezochte staat kan aan de uitvoering van een verzoek de voorwaarde verbinden dat de verkregen informatie of bewijsstukken niet zonder zijn voorafgaande toestemming door de autoriteiten van de verzoekende staat mogen worden gebruikt of doorgegeven voor andere onderzoeken of procedures dan die welke in het verzoek zijn vermeld.

               2.Zonder de voorafgaande toestemming van de aangezochte staat worden de door hem ingevolge deze titel verstrekte informatie of bewijsstukken niet door de autoriteiten van de verzoekende staat gebruikt of doorgegeven in het kader van andere onderzoeken of procedures dan die welke in het verzoek zijn vermeld.

               3.Op grond van deze titel meegedeelde persoonsgegevens mogen door de staat waaraan deze zijn doorgegeven, worden gebruikt:

               (a)ten behoeve van de procedures waarop deze titel van toepassing is;

               (b)voor andere gerechtelijke en administratieve procedures die rechtstreeks verband houden met in punt a) bedoelde procedures;

               (c)om een onmiddellijke en ernstige bedreiging van de openbare veiligheid te voorkomen; of

               (d)voor enig ander doel, uitsluitend met voorafgaande toestemming van de staat die de gegevens heeft meegedeeld, tenzij de desbetreffende staat toestemming van de betrokkene heeft verkregen.

               4.Dit artikel is ook van toepassing op persoonsgegevens die niet zijn meegedeeld maar op andere wijze uit hoofde van deze titel zijn verkregen.

               5.Dit artikel is niet van toepassing op persoonsgegevens die ingevolge deze titel door het Verenigd Koninkrijk of een lidstaat zijn verkregen en uit diezelfde staat afkomstig zijn.

               Artikel LAW.CONFISC.31: Vertrouwelijkheid

               1.De verzoekende staat mag de aangezochte staat vragen de feiten en de inhoud van het verzoek vertrouwelijk te behandelen, voor zover bekendmaking niet vereist is voor het uitvoeren van het verzoek. Indien de aangezochte staat niet kan voldoen aan de eis van vertrouwelijkheid, stelt hij de verzoekende staat daarvan onmiddellijk in kennis.

               2.Indien zulks niet strijdig is met de grondbeginselen van zijn interne recht, behandelt de verzoekende staat desgevraagd alle door de aangezochte staat verstrekte bewijsstukken en informatie vertrouwelijk, voor zover bekendmaking daarvan niet vereist is voor de in het verzoek omschreven onderzoeken of procedures.

               3.Onverminderd de bepalingen van zijn interne recht, voldoet een staat die op eigen initiatief verstrekte informatie heeft ontvangen uit hoofde van artikel LAW.CONFISC.7 [Informatieverstrekking op eigen initiatief] aan elke eis van vertrouwelijkheid die wordt gesteld door de staat die de informatie verstrekt. Indien de ontvangende staat aan een dergelijke eis niet kan voldoen, stelt hij de toezendende staat daarvan onmiddellijk in kennis.

               Artikel LAW.CONFISC.32: Kosten

               De gebruikelijke kosten voor het uitvoeren van een verzoek zullen worden gedragen door de aangezochte staat. Indien voor de uitvoering van een verzoek aanzienlijke of buitengewone kosten noodzakelijk zijn, plegen de verzoekende en aangezochte staten overleg teneinde tot overeenstemming te komen over de voorwaarden voor de uitvoering van het verzoek en de verdeling van de kosten.

               Artikel LAW.CONFISC.33: Schadevergoedingen

               1.Indien een persoon een rechtsvordering heeft ingesteld voor vergoeding van schade als gevolg van een handelen of nalaten in verband met samenwerking ingevolge deze titel, overwegen de betrokken staten in voorkomend geval met elkaar te overleggen om te bepalen hoe de verschuldigde schadevergoeding wordt omgeslagen.

               2.Een staat die betrokken is bij een geschil waarbij een schadevergoeding wordt gevorderd, spant zich in om de andere staat in kennis te stellen van dat geschil, indien die staat een belang bij de zaak zou kunnen hebben.

               Artikel LAW.CONFISC.34: Rechtsmiddelen

               1.Elke staat ervoor dat personen tegen wie maatregelen genomen zijn op grond van de artikelen LAW.CONFISC.8 [Verplichting tot het nemen van voorlopige maatregelen] tot en met LAW.CONFISC.11 [Uitvoering van confiscatie], over doeltreffende rechtsmiddelen beschikken om hun rechten te beschermen.

                  2.De materiële redenen voor de op grond van de artikelen LAW.CONFISC.8 [Verplichting tot het nemen van voorlopige maatregelen] tot en met LAW.CONFISC.11 [Uitvoering van confiscatie] gevraagde maatregelen, worden niet aangevochten bij een rechter in de aangezochte staat.

               Titel XII: Overige bepalingen

               Artikel LAW.OTHER.134: Kennisgevingen

               1.Uiterlijk op de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst gaan de Unie en het Verenigd Koninkrijk over tot de kennisgevingen als bedoeld in artikel LAW.SURR.82 [Uitzondering in verband met politieke delicten], lid 2, artikel LAW.SURR.83 [Uitzondering in verband met nationaliteit], lid 2, en artikel LAW.SURR.91 [Instemming met overlevering], lid 4, en delen zij mee, voor zover mogelijk, of een dergelijke kennisgeving niet zal worden gedaan.

               Ingeval een dergelijke kennisgeving of mededeling op het in de eerste alinea bedoelde tijdstip niet is gedaan ten aanzien van een staat, kunnen kennisgevingen ten aanzien van die staat zo snel mogelijk en uiterlijk twee maanden na de inwerkingtreding van deze overeenkomst worden gedaan.

               Gedurende die overgangsperiode kan elke staat ten aanzien waarvan geen kennisgeving als bedoeld in artikel LAW.SURR.82 [Uitzondering in verband met politieke delicten], lid 2, artikel LAW.SURR.83 [Uitzondering in verband met nationaliteit], lid 2, en artikel LAW.SURR.91 [Instemming met overlevering], lid 4, is gedaan en met betrekking waartoe niet is meegedeeld dat een dergelijke kennisgeving niet zal worden gedaan, gebruikmaken van de mogelijkheden van dat artikel alsof een dergelijke kennisgeving ten aanzien van die staat was gedaan. In het geval van artikel LAW.SURR.83 [Uitzondering in verband met nationaliteit], lid 2, kan een staat uitsluitend van de mogelijkheden van dat artikel gebruikmaken voor zover zulks verenigbaar is met de criteria voor het doen van een kennisgeving.

               2.De kennisgevingen bedoeld in artikel LAW.SURR.79 [Toepassingsgebied], lid 4, artikel LAW.SURR.85 [Inschakeling van de centrale autoriteit], lid 1, artikel LAW.SURR.86 [Inhoud en vorm van het aanhoudingsbevel], lid 2, artikel LAW.SURR.105 [Eventuele vervolging wegens andere strafbare feiten], lid 1, artikel LAW.SURR.106 [Verdere overlevering of uitlevering], lid 1, artikel LAW.CONFISC.4 [Verzoeken om informatie over bankrekeningen en kluizen], lid 4, artikel LAW.CONFISC.5 [Verzoeken om informatie over banktransacties], lid 5, artikel LAW.CONFISC.6 [Verzoeken om toezicht op banktransacties], lid 5, artikel LAW.CONFISC.15 [Weigeringsgronden], lid 2, en artikel LAW.CONFISC.23 [Vorm van verzoeken en talen], leden 3 en 7, kunnen te allen tijde worden gedaan.

               3.De kennisgevingen bedoeld in artikel LAW.SURR.85 [Inschakeling van de centrale autoriteit], lid 1, artikel LAW.SURR.86 [Inhoud en vorm van het aanhoudingsbevel], lid 2, en artikel LAW.CONFISC.23 [Vorm van verzoeken en talen], leden 3 en 7, kunnen te allen tijde worden gewijzigd.

               4.De kennisgevingen bedoeld in artikel LAW.SURR.82 [Uitzondering in verband met politieke delicten], lid 2, artikel LAW.SURR.83 [Uitzondering in verband met nationaliteit], lid 2, artikel LAW.SURR.85 [Inschakeling van de centrale autoriteit], lid 1, artikel LAW.SURR.91 [Instemming met overlevering], lid 4, artikel LAW.CONFISC.4 [Verzoeken om informatie over bankrekeningen en kluizen], lid 4, artikel LAW.CONFISC.5 [Verzoeken om informatie over banktransacties], lid 5, en artikel LAW.CONFISC.6 [Verzoeken om toezicht op banktransacties], lid 5, kunnen te allen tijde worden ingetrokken.

               5.De Unie maakt informatie over kennisgevingen van het Verenigd Koninkrijk als bedoeld in artikel LAW.SURR.85 [Inschakeling van de centrale autoriteit], lid 1, bekend in het Publicatieblad van de Europese Unie.

               6.Uiterlijk op de datum van de inwerkingtreding van deze overeenkomst, stelt het Verenigd Koninkrijk de Unie in kennis van de identiteit van de volgende autoriteiten:

               (a)de autoriteit die verantwoordelijk is voor de ontvangst en verwerking van PNR-gegevens ingevolge titel III [Doorgifte en verwerking van persoonsgegevens van passagiers (PNR-gegevens)];

               (b)de autoriteit die wordt beschouwd als de bevoegde rechtshandhavingsautoriteit voor de toepassing van titel V [Samenwerking met Europol], met daarbij een korte beschrijving van haar bevoegdheden;

               (c)het overeenkomstig artikel LAW.EUROPOL.50 [Nationaal contactpunt en verbindingsofficieren], lid 1, aangewezen nationale contactpunt;

               (d)de autoriteit die wordt beschouwd als de bevoegde autoriteit voor de toepassing van titel VI [Samenwerking met Eurojust], met daarbij een korte beschrijving van haar bevoegdheden;

               (e)het overeenkomstig artikel LAW.EUROJUST.65 [Contactpunten voor Eurojust], lid 1, aangewezen contactpunt;

               (f)de overeenkomstig artikel LAW.EUROJUST.65 [Contactpunten voor Eurojust], lid 2, aangewezen interne terrorismecorrespondent van het Verenigd Koninkrijk;

               (g)de autoriteit die krachtens het intern recht van het Verenigd Koninkrijk bevoegd is een aanhoudingsbevel ten uitvoer te leggen, als bedoeld in artikel LAW.SURR.78 [Definities], punt c), en de autoriteit die krachtens het intern recht van het Verenigd Koninkrijk bevoegd is een aanhoudingsbevel uit te vaardigen, als bedoeld in artikel LAW.SURR.78 [Definities], punt d);

               (h)de overeenkomstig artikel LAW.SURR.103 [Doorvoer], lid 3, door het Verenigd Koninkrijk aangewezen autoriteit;

               (i)de overeenkomstig artikel LAW.EXINF.122 [Centrale autoriteiten] door het Verenigd Koninkrijk aangewezen centrale autoriteit;

               (j)de overeenkomstig artikel LAW.CONFISC.21 [Autoriteiten], lid 1, door het Verenigd Koninkrijk aangewezen centrale autoriteit.

               De Unie maakt informatie over de in de eerste alinea bedoelde autoriteiten bekend in het Publicatieblad van de Europese Unie.

               7.Uiterlijk op de datum van de inwerkingtreding van deze overeenkomst, stelt de Unie, op eigen titel of namens haar lidstaten, naargelang het geval, het Verenigd Koninkrijk in kennis van de identiteit van de volgende autoriteiten:

               (a)de passagiersinformatie-eenheid die elke lidstaat heeft opgericht of aangewezen voor de ontvangst en verwerking van PNR-gegevens ingevolge titel III [Doorgifte en verwerking van persoonsgegevens van passagiers (PNR-gegevens)];

               (b)de autoriteit die krachtens het intern recht van elke lidstaat bevoegd is een aanhoudingsbevel ten uitvoer te leggen, als bedoeld in artikel LAW.SURR.78 [Definities], punt c), en de autoriteit die krachtens het intern recht van elke lidstaat bevoegd is een aanhoudingsbevel uit te vaardigen, als bedoeld in artikel LAW.SURR.78 [Definities], punt d);

               (c)de overeenkomstig artikel LAW.SURR.103 [Doorvoer], lid 3, voor elke lidstaat aangewezen autoriteit;

               (d)het in artikel LAW.MUTAS.114 [Definitie van bevoegde autoriteit] bedoelde orgaan van de Unie;

               (e)de overeenkomstig artikel LAW.EXINF.122 [Centrale autoriteiten] door elke lidstaat aangewezen centrale autoriteit;

               (f)de overeenkomstig artikel LAW.CONFISC.21 [Centrale autoriteiten], lid 1, door elke lidstaat aangewezen centrale autoriteit;

               (g)het overeenkomstig artikel LAW.CONFISC.21 [Autoriteiten], lid 2, eerste zin, aangewezen orgaan van de Unie, alsmede van het feit of dit orgaan tevens is aangewezen als een centrale autoriteit overeenkomstig de laatste zin van dat lid.

               8.De kennisgevingen op grond van lid 6 of 7 kunnen te allen tijde worden gewijzigd. Dergelijke wijzigingen worden ter kennis gebracht van het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie.

               9.Het Verenigd Koninkrijk en de Unie kunnen kennisgeven van meer dan één autoriteit met betrekking tot lid 6, punten a), b), d), e), g), h), i) en j), respectievelijk lid 7 en zij mogen dergelijke kennisgevingen uitsluitend voor bijzondere doeleinden beperken.

               10.Wanneer de Unie de in dit artikel bedoelde kennisgevingen doet, vermeldt zij op welke van haar lidstaten de kennisgeving van toepassing is dan wel of zij de kennisgeving namens zichzelf doet.

               [Artikel LAW.OTHER.135: Beoordeling en evaluatie

               1.Dit deel wordt gezamenlijk geëvalueerd overeenkomstig artikel FINPROV.3 [Evaluatie] of op verzoek van een der Partijen, wanneer zij daartoe gezamenlijk besluiten.

               2.De Partijen komen vooraf overeen hoe de evaluatie moet worden aangepakt en delen elkaar de samenstelling van hun respectieve evaluatieteam mee. De evaluatieteams bestaan uit personen die over de juiste deskundigheid beschikken met betrekking tot de aangelegenheden die worden geëvalueerd. Overeenkomstig de toepasselijke wetgeving moet van alle deelnemers aan een evaluatie worden verlangd dat zij het vertrouwelijke karakter van de besprekingen eerbiedigen en over een passende veiligheidsmachtiging beschikken. Voor dergelijke evaluaties maken het Verenigd Koninkrijk en de Unie afspraken voor passende toegang tot relevante documentatie, systemen en personeel.

               3.Onverminderd lid 2 heeft de evaluatie in het bijzonder betrekking op de praktische tenuitvoerlegging, uitlegging en ontwikkeling van dit deel.

               Artikel LAW.OTHER.136: Opzegging

               1.Onverminderd artikel FINPROV.8 [Opzegging] kan elke Partij dit deel te allen tijde opzeggen door daarvan langs diplomatieke weg schriftelijk kennisgeving te doen. In dat geval houdt dit deel op van kracht te zijn op de eerste dag van de negende maand volgende op de datum van kennisgeving.

               2.Als dit deel echter wordt opgezegd omdat het Verenigd Koninkrijk of een lidstaat het Europees Verdrag voor de rechten van de mens of de protocollen 1, 6 of 13 daarbij heeft opgezegd, houdt dit deel op van toepassing te zijn op de datum waarop die opzegging van kracht wordt of, indien er na die datum kennis van de opzegging wordt gegeven, op de vijftiende dag na die kennisgeving.

               3.Indien een van beide Partijen kennisgeving doet van opzegging overeenkomstig dit artikel, komt het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie bijeen om te besluiten welke maatregelen moeten worden genomen om ervoor te zorgen dat uit hoofde van dit deel geïnitieerde samenwerking op passende wijze wordt afgerond. De Partijen zorgen er met betrekking tot alle persoonsgegevens die zijn verkregen via samenwerking uit hoofde van dit deel voordat dit ophoudt van toepassing te zijn, tenminste voor dat het niveau van bescherming dat bij de doorgifte van de persoonsgegevens werd gewaarborgd, na de inwerkingtreding van de opzegging wordt gehandhaafd.

               Artikel LAW.OTHER.137: Opschorting

               1.In geval binnen één Partij sprake is van ernstige en systemische tekortkomingen wat de bescherming van de grondrechten of het beginsel van de rechtsstaat betreft, kan de andere Partij dit deel of titels daarvan opschorten door daarvan langs diplomatieke weg schriftelijk kennisgeving te doen. In een dergelijke kennisgeving worden de ernstige en systemische tekortkomingen vermeld waarop de opschorting is gebaseerd.

               2.In geval binnen één Partij sprake is van ernstige en systemische tekortkomingen wat de bescherming van persoonsgegevens betreft, kan de andere Partij, ook als die tekortkomingen ertoe hebben geleid dat een relevant adequaatheidsbesluit niet langer van toepassing is, dit deel of titels daarvan opschorten door daarvan langs diplomatieke weg schriftelijk kennisgeving te doen. In een dergelijke kennisgeving worden de ernstige en systemische tekortkomingen vermeld waarop de opschorting is gebaseerd.

               3.Voor de toepassing van lid 2 wordt onder “relevant adequaatheidsbesluit” het volgende verstaan:

               (a)in verband met het Verenigd Koninkrijk, een door de Europese Commissie overeenkomstig artikel 36 van Richtlijn (EU) 2016/680
                  82
                of soortgelijke latere wetgeving vastgesteld besluit ten bewijze dat het beschermingsniveau passend is;

               (b)in verband met de Unie, een door het Verenigd Koninkrijk vastgesteld besluit ten bewijze van het passende beschermingsniveau voor doorgiften die vallen onder het toepassingsgebied van deel 3 van de Data Protection Act 2018
                  83
                of soortgelijke latere wetgeving.

               4.In verband met de opschorting van titel III [Doorgifte en verwerking van persoonsgegevens van passagiers (PNR-gegevens)] of titel X [Bestrijding van witwassen en van terrorismefinanciering], wordt onder verwijzingen naar een “relevant adequaatheidsbesluit” ook het volgende verstaan:

               (a)in verband met het Verenigd Koninkrijk, een overeenkomstig artikel 45 van Richtlijn (EU) 2016/679
                  84
                (algemene verordening gegevensbescherming) of soortgelijke latere wetgeving door de Europese Commissie vastgesteld besluit ten bewijze dat het beschermingsniveau passend is;

               (b)in verband met de Unie, een door het Verenigd Koninkrijk vastgesteld besluit dat het beschermingsniveau passend is voor doorgiften die vallen onder het toepassingsgebied van deel 2 van de Data Protection Act 2018 of soortgelijke latere wetgeving.

               5.De titels waarop de opschorting betrekking heeft, houden voorlopig op van toepassing te zijn op de eerste dag van de derde maand na de datum van de in lid 1 of 2 bedoelde kennisgeving, tenzij, uiterlijk twee weken voordat die periode, in voorkomend geval verlengd overeenkomstig lid 7, punt d), verstrijkt, de Partij die kennis heeft gegeven van de opschorting langs diplomatieke weg schriftelijk kennisgeving doet aan de andere Partij van haar intrekking van de eerste kennisgeving of van een beperking van het toepassingsgebied van de opschorting. In het laatste geval houden enkel de in de tweede kennisgeving vermelde titels voorlopig op van toepassing te zijn.

               6.Indien één Partij krachtens lid 1 of 2 kennisgeving doet van de opschorting van één of meer titels van dit deel, mag de andere Partij alle overige titels opschorten door daarvan langs diplomatieke weg schriftelijk kennisgeving te doen, met een aankondigingstermijn van drie maanden.

               7.Bij kennisgeving van een opschorting krachtens lid 1 of 2 wordt zulks onmiddellijk aan de Partnerschapsraad voorgelegd. De Partnerschapsraad onderzoekt mogelijkheden om de Partij die kennis heeft gegeven van de opschorting, in staat te stellen de inwerkingtreding ervan uit te stellen, de reikwijdte ervan te beperken of over te gaan tot intrekking ervan. Daartoe kan de Partnerschapsraad op aanbeveling van het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie:

               (a)besluiten tot een gemeenschappelijke uitlegging van bepalingen van dit deel;

               (b)de Partijen aanbevelingen doen voor een passend optreden;

               (c)passende aanpassingen van dit deel vaststellen die nodig zijn om de redenen voor de opschorting aan te pakken, met een maximale geldigheidsduur van 12 maanden; en

               (d)de in lid 5 bedoelde periode met ten hoogste drie maanden verlengen.

               8.Indien een van de Partijen kennisgeving doet van opschorting overeenkomstig dit artikel, komt het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie bijeen om te besluiten welke maatregelen moeten worden genomen om ervoor te zorgen dat uit hoofde van dit deel geïnitieerde samenwerking waarvoor deze kennisgeving gevolgen heeft, op passende wijze wordt afgerond. De Partijen zorgen er met betrekking tot alle persoonsgegevens die via samenwerking uit hoofde van dit deel zijn verkregen voordat de titels waarop de opschorting betrekking heeft, voorlopig ophouden van toepassing te zijn, tenminste voor dat het bij de doorgifte van de persoonsgegevens gewaarborgde niveau van bescherming wordt gehandhaafd nadat de opschorting in werking treedt.

               9.De opgeschorte titels worden weer van toepassing op de eerste dag van de maand die volgt op de dag waarop de Partij die kennis heeft gegeven van de opschorting krachtens lid 1 of 2, de andere Partij langs diplomatieke weg schriftelijk kennisgeving heeft gedaan van haar voornemen de opgeschorte titels weer toe te passen. De Partij die kennis heeft gegeven van de opschorting krachtens lid 1 of 2, gaat onmiddellijk weer over tot toepassing nadat een einde is gekomen aan de ernstige en systemische tekortkomingen bij de andere Partij waarop de opschorting was gebaseerd.

               10.Bij de kennisgeving van het voornemen om de opgeschorte titels overeenkomstig lid 9 weer toe te passen, worden de overige titels die krachtens lid 6 zijn opgeschorte, weer op hetzelfde tijdstip van toepassing als de krachtens lid 1 of 2 opgeschorte titels.

               Artikel LAW.OTHER.138: Kosten

               De Partijen en de lidstaten, met inbegrip van instellingen, organen en instanties van de Partijen of de lidstaten, dragen hun eigen kosten voortvloeiend uit de tenuitvoerlegging van dit deel, tenzij in deze overeenkomst anders is bepaald.

               Titel XII: Geschillenbeslechting

               Artikel LAW.DS.1: Doel

               Deze titel heeft tot doel een snel, doeltreffend en doelmatig mechanisme op te zetten om geschillen tussen de Partijen over dit deel, met inbegrip van geschillen over dit deel indien toegepast op situaties die onder andere bepalingen van deze overeenkomst vallen, te vermijden of te beslechten teneinde waar mogelijk een onderling overeengekomen oplossing te vinden.

               Artikel LAW.DS.2: Toepassingsgebied

               1.Deze titel is van toepassing op geschillen tussen de Partijen over dit deel (“bestreken bepalingen”).

               2.De bestreken bepalingen omvatten alle bepalingen van dit deel, met uitzondering van:

               (a)artikel LAW.GEN.5 [Toepassingsgebied van samenwerking indien een lidstaat niet langer deelneemt aan soortgelijke maatregelen krachtens het recht van de Unie]

               (b)Artikel LAW.PRUM.19 [Opschorting en niet-toepassing];

               (c)Artikel LAW.PNR.28, lid 14, [Bewaring van PNR-gegevens];

               (d)Artikel LAW.PNR.38 [Opschorting van samenwerking ingevolge deze titel];

               (e)Artikel LAW.OTHER.136: [Opzegging];

               (f)Artikel LAW.OTHER.137: [Opschorting]; en

               (g)Artikel LAW.DS.6: [Opschorting];

               Artikel LAW.DS.3: Exclusiviteit

               De Partijen verplichten zich ertoe onderlinge geschillen over dit deel uitsluitend voor te leggen aan het mechanisme voor geschillenbeslechting waarin deze titel voorziet.

               Artikel LAW.DS.4: Overleg

               1.Indien een Partij (“de klagende Partij”) van oordeel is dat de andere Partij (“de verwerende Partij”) een verplichting uit hoofde van dit deel niet is nagekomen, spannen de Partijen zich in om de zaak op te lossen door te goeder trouw overleg te voeren teneinde een onderling overeengekomen oplossing te vinden.

               2.De klagende Partij kan de verwerende Partij schriftelijk om overleg verzoeken. De klagende Partij geeft in haar schriftelijke verzoek de redenen voor het verzoek op, met vermelding van het handelen of nalaten als gevolg waarvan de verwerende Partij volgens de klagende Partij een verplichting niet is nagekomen en zij noemt daarbij de bestreken bepalingen die zij van toepassing acht.

               3.De verwerende Partij beantwoordt het verzoek onverwijld, en uiterlijk twee weken na de datum van ontvangst. Overleg vindt geregeld plaats, binnen een periode van drie maanden na de datum van indiening van het verzoek, in persoon of via een ander door de Partijen overeengekomen communicatiemiddel.

               4.Het overleg wordt binnen drie maanden na de datum van indiening van het verzoek afgesloten, tenzij de Partijen overeenkomen het overleg voort te zetten.

               5.De klagende Partij kan verzoeken om het overleg te laten plaatsvinden in het kader van het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie of in het kader van de Partnerschapsraad. De eerste bijeenkomst vindt uiterlijk één maand na het in lid 2 van dit artikel bedoelde verzoek om overleg plaats. Het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie kan te allen tijde besluiten om de zaak voor te leggen aan de Partnerschapsraad. De Partnerschapsraad kan de zaak ook naar zich toe trekken. Het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie of, naargelang het geval, de Partnerschapsraad, kan het geschil met een besluit beslechten. Een dergelijk besluit wordt beschouwd als een onderling overeengekomen oplossing in de zin van artikel LAW.DS.5 [Onderling overeengekomen oplossing].

               6.De klagende Partij kan te allen tijde haar verzoek om overleg eenzijdig intrekken. In een dergelijk geval wordt het overleg onmiddellijk beëindigd.

               7.Het overleg is vertrouwelijk en dat geldt met name voor alle in het kader van het overleg door de Partijen als vertrouwelijk aangemerkte informatie en ingenomen standpunten.

               Artikel LAW.DS.5: Onderling overeengekomen oplossing

               1.De Partijen kunnen te allen tijde in onderling overleg tot een oplossing komen voor een in artikel LAW.DS.2 [Toepassingsgebied] bedoeld geschil.

               2.De onderling overeengekomen oplossing kan worden vastgesteld bij besluit van het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie of de Partnerschapsraad. Wanneer de onderling overeengekomen oplossing bestaat in een overeenkomst over gemeenschappelijke uitleggingen van bepalingen van dit deel door de Partijen, wordt die onderling overeengekomen oplossing vastgesteld bij besluit van de Partnerschapsraad.

               3.Elk Partij neemt de maatregelen die nodig zijn om de onderling overeengekomen oplossing binnen de overeengekomen termijn ten uitvoer te leggen.

               4.Uiterlijk op de datum waarop de overeengekomen termijn verstrijkt, stelt de uitvoerende Partij de andere Partij schriftelijk in kennis van alle maatregelen die zijn genomen om de onderling overeengekomen oplossing ten uitvoer te leggen.

               Artikel LAW.DS.6: Opschorting

               1.Wanneer het overleg krachtens artikel LAW.DS.4 [Overleg] niet heeft geleid tot een onderling overeengekomen oplossing in de zin van artikel LAW.DS.5 [Onderling overeengekomen oplossing], gesteld dat de klagende Partij haar verzoek om overleg overeenkomstig artikel LAW.DS.4 [Overleg], lid 6, niet heeft ingetrokken, en zij van oordeel is dat de verwerende Partij ernstig is tekortgeschoten in de nakoming van haar verplichtingen uit hoofde van de bestreken bepalingen bedoeld in artikel LAW.DS.4 [Overleg], lid 2, mag de klagende Partij de titels van dit deel waarop de ernstige niet-nakoming betrekking heeft, opschorten door daarvan langs diplomatieke weg schriftelijk kennisgeving te doen. In een dergelijke kennisgeving wordt vermeld op welke ernstige niet-nakoming van verplichtingen door de verwerende Partij de opschorting is gebaseerd.

               2.De titels waarop de opschorting betrekking heeft, houden voorlopig op van toepassing te zijn op de eerste dag van de derde maand na de datum van de in lid 1 bedoelde kennisgeving, of op enige andere door de Partijen overeengekomen datum, tenzij, uiterlijk twee weken voor het verstrijken van die termijn, de klagende Partij de verwerende Partij er langs diplomatieke weg schriftelijk kennis van geeft dat zij de eerste kennisgeving intrekt of het toepassingsgebied van de opschorting beperkt. In het laatste geval houden enkel de in de tweede kennisgeving vermelde titels voorlopig op van toepassing te zijn.

               3.Indien de klagende Partij overeenkomstig lid 1 van dit artikel kennisgeving doet van de opschorting van één of meer titels van dit deel, mag de verwerende Partij er langs diplomatieke weg schriftelijk kennisgeving van doen alle overige titels op te schorten, met een aankondigingstermijn van drie maanden.

               4.Indien kennisgeving van opschorting wordt gedaan overeenkomstig dit artikel, komt het Gespecialiseerd Comité voor samenwerking inzake rechtshandhaving en justitie bijeen om te besluiten welke maatregelen moeten worden genomen om ervoor te zorgen dat uit hoofde van dit deel geïnitieerde samenwerking waarvoor deze kennisgeving gevolgen heeft, op passende wijze wordt afgerond. De Partijen zorgen er met betrekking tot alle persoonsgegevens die via samenwerking uit hoofde van dit deel zijn verkregen voordat de titels waarop de opschorting betrekking heeft, voorlopig ophouden van toepassing te zijn, tenminste voor dat het bij de doorgifte van de persoonsgegevens gewaarborgde niveau van bescherming wordt gehandhaafd nadat de opschorting in werking treedt.

               5.De opgeschorte titels worden weer van toepassing op de eerste dag van de maand die volgt op de datum waarop de klagende Partij de verwerende Partij langs diplomatieke weg schriftelijk kennis heeft gegeven van haar voornemen de opgeschorte titels weer toe te passen. De klagende Partij gaat onmiddellijk weer over tot toepassing wanneer zij van oordeel is dat een einde is gekomen aan de ernstige niet-nakoming van de verplichtingen waarop de opschorting was gebaseerd.

               6.Bij de kennisgeving door de klagende Partij van haar voornemen om de opgeschorte titels overeenkomstig lid 5 weer toe te passen, worden de overige titels die door de verwerende Partij krachtens lid 3 zijn opgeschort, weer op hetzelfde tijdstip van toepassing als de titels die door de klagende Partij krachtens lid 1 zijn opgeschort.

               Artikel LAW.DS.7: Termijnen

               1.Alle in deze titel vastgestelde termijnen worden geteld in weken of maanden, naargelang het geval, vanaf de dag volgend op de datum van de handeling waarop zij betrekking hebben.

               2.
                     Elke in deze titel bedoelde termijn kan in onderling overleg tussen de Partijen worden gewijzigd.

               DEEL VIER: THEMATISCHE SAMENWERKING

               Titel I: Gezondheidsveiligheid

               Artikel HS.1: Samenwerking inzake gezondheidsveiligheid

               1.Voor de toepassing van dit artikel wordt verstaan onder “ernstige grensoverschrijdende bedreiging van de gezondheid”: een levensbedreigend of anderszins ernstig gevaar voor de gezondheid van biologische, chemische, ecologische of onbekende oorsprong dat de grenzen van ten minste één lidstaat en het Verenigd Koninkrijk overschrijdt of een aanzienlijk risico op een dergelijke verspreiding inhoudt.

               2.De Partijen stellen elkaar in kennis van een ernstige grensoverschrijdende bedreiging van de gezondheid waarvan de andere Partij gevolgen ondervindt en zij spannen zich in om zulks tijdig te doen.

               3.Indien zich een ernstige grensoverschrijdende bedreiging van de gezondheid voordoet, kan de Unie, na een schriftelijk verzoek van het Verenigd Koninkrijk, het Verenigd Koninkrijk in verband met die specifieke bedreiging ad hoc toegang verlenen tot haar systeem voor vroegtijdige waarschuwing en reactie (Early Warning and Response System – EWRS), teneinde de bevoegde autoriteiten van de Partijen en die van de lidstaten in staat te stellen relevante informatie uit te wisselen, volksgezondheidsrisico’s te beoordelen en de maatregelen te coördineren die nodig zouden kunnen zijn ter bescherming van de volksgezondheid. De Unie spant zich in om het schriftelijke verzoek van het Verenigd Koninkrijk tijdig te beantwoorden.

               Voorts kan de Unie het Verenigd Koninkrijk uitnodigen om deel te nemen aan een comité bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten, dat binnen de Unie is opgezet ter ondersteuning van de informatie-uitwisseling en voor de coördinatie in verband met de ernstige grensoverschrijdende bedreiging van de gezondheid.

               Beide regelingen zijn van tijdelijke aard en duren onder geen beding langer dan een der Partijen na overleg met de andere Partij nodig acht in verband met de betrokken ernstige grensoverschrijdende bedreiging voor de gezondheid.

               4.Voor de in lid 2 bedoelde informatie-uitwisseling en voor overeenkomstig lid 3 ingediende verzoeken wijst elke Partij een steunpunt aan, waarvan zij de andere Partij in kennis stelt. De steunpunten:

               (a)spannen zich ook in om consensus tussen de Partijen te bevorderen over de vraag of een bedreiging een ernstige grensoverschrijdende bedreiging van de gezondheid vormt;

               (b)streven onderling overeengekomen oplossingen na voor technische kwesties die voortvloeien uit de uitvoering van deze titel.

               5.Het Verenigd Koninkrijk neemt voor de duur van de toegang die wordt verleend in verband met een specifieke ernstige grensoverschrijdende bedreiging van de gezondheid alle toepasselijke voorwaarden voor het gebruik van het EWRS en het reglement van orde van het in lid 3 bedoelde comité in acht. Indien, na verhelderende uitwisselingen tussen de Partijen:

               (a)de Unie van oordeel is dat het Verenigd Koninkrijk voornoemde voorwaarden of voornoemd reglement van orde niet in acht heeft genomen, kan de Unie de toegang van het Verenigd Koninkrijk tot het EWRS of zijn deelname aan dat comité, naargelang het geval, in verband met die bedreiging beëindigen;

               (b)het Verenigd Koninkrijk van oordeel is dat het niet akkoord kan gaan met de voorwaarden of het reglement van orde, kan het Verenigd Koninkrijk zijn deelname aan het EWRS of zijn deelname aan dat comité, naargelang het geval, in verband met die bedreiging beëindigen.

               6.Indien zulks in hun wederzijds belang is, werken de Partijen binnen internationale fora samen aan de preventie en opsporing van, en de voorbereiding en respons op bestaande en nieuwe bedreigingen voor de gezondheidsveiligheid.

               7.Het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding en het relevante orgaan in het Verenigd Koninkrijk dat verantwoordelijk is voor toezicht, epidemiologische informatie en wetenschappelijk advies over infectieziekten werken samen bij technische en wetenschappelijke aangelegenheden die van wederzijds belang zijn voor de Partijen en zij kunnen daartoe een memorandum van overeenstemming sluiten.

               Titel II: Cyberbeveiliging

               Artikel CYB.1: Dialoog over cybervraagstukken

               De Partijen spannen zich in om een regelmatige dialoog tot stand te brengen teneinde informatie uit te wisselen over relevante beleidsontwikkelingen, onder meer in verband met de internationale veiligheid, de veiligheid van nieuwe technologieën, internetgovernance, cyberbeveiliging, cyberdefensie en cybercriminaliteit.

               Artikel CYB.2: Samenwerking inzake cybervraagstukken

               1.Indien zulks in hun beider belang is, werken de Partijen samen op het gebied van cybervraagstukken door de uitwisseling van beste praktijken en door praktische samenwerkingsacties die ten doel hebben een open, vrije, stabiele, vreedzame en veilige cyberruimte te bevorderen en te beschermen op basis van de toepassing van bestaand internationaal recht en bestaande internationale normen voor verantwoord statelijk gedrag en regionale vertrouwenwekkende maatregelen op cybergebied.

               2.De Partijen spannen zich ook in om samen te werken binnen relevante internationale organen en fora en om de mondiale cyberweerbaarheid te versterken en derde landen in staat te stellen cybercriminaliteit doeltreffender te bestrijden

               Artikel CYB.3: Samenwerking met het computercrisisresponsteam voor de Europese Unie

               Onder voorbehoud van voorafgaande goedkeuring van de raad van bestuur van het computercrisisresponsteam voor de Europese Unie (CERT-EU), werken het CERT-EU en het nationale computercrisisresponsteam van het VK vrijwillig, tijdig en op basis van wederkerigheid samen om informatie uit te wisselen over instrumenten en methoden, zoals technieken, tactieken en procedures, en beste praktijken en algemene dreigingen en kwetsbaarheden.

               Artikel CYB.4: Deelname aan specifieke activiteiten van de overeenkomstig Richtlijn (EU) 2016/1148 ingestelde samenwerkingsgroep

               1.Teneinde de samenwerking op het gebied van cyberbeveiliging te bevorderen en tegelijkertijd de autonomie van het besluitvormingsproces van de Unie te waarborgen, kunnen de relevante nationale autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk daartoe, eventueel op eigen verzoek, door de voorzitter van de samenwerkingsgroep, in overleg met de Commissie, uitgenodigd, deelnemen aan de volgende activiteiten van de samenwerkingsgroep

               (a)uitwisselen van beste praktijken op het gebied van capaciteitsopbouw om de beveiliging van netwerk- en informatiesystemen te waarborgen;

               (b)uitwisselen van informatie met betrekking tot oefeningen in verband met de beveiliging van netwerk- en informatiesystemen;

               (c)uitwisselen van informatie, ervaringen en beste praktijken op het gebied van risico’s en incidenten;

               (d)uitwisselen van informatie en beste praktijken op het gebied van bewustmaking, onderwijsprogramma’s en opleiding; en

               (e)uitwisselen van informatie en beste praktijken op het gebied van onderzoek en ontwikkeling in verband met de beveiliging van netwerk- en informatiesystemen.

               2.Elke uitwisseling van informatie, ervaringen of beste praktijken tussen de samenwerkingsgroep en de relevante nationale autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk is vrijwillig en waar passend wederkerig.

               Artikel CYB.5: Samenwerking met het Agentschap van de Europese Unie voor cyberbeveiliging (Enisa)

               1.Teneinde de samenwerking op het gebied van cyberbeveiliging te bevorderen en tegelijkertijd de autonomie van het besluitvormingsproces van de Unie te waarborgen, kan het Verenigd Koninkrijk, op uitnodiging van de raad van bestuur van het Agentschap van de Europese Unie voor cyberbeveiliging (Enisa), waarom het Verenigd Koninkrijk ook zelf mag verzoeken, deelnemen aan de volgende activiteiten van Enisa:

               (a)capaciteitsopbouw;

               (b)kennis en informatie; en

               (c)bewustmaking en onderwijs.

               2.De voorwaarden voor de deelname van het Verenigd Koninkrijk aan de in lid 1 bedoelde activiteiten van Enisa, waaronder een toereikende financiële bijdrage, worden vastgelegd in de werkafspraken die na voorafgaande goedkeuring van de Commissie worden vastgesteld door de raad van bestuur van Enisa en worden overeengekomen met het Verenigd Koninkrijk.

               3.De uitwisseling van informatie, ervaringen en beste praktijken tussen Enisa en het Verenigd Koninkrijk is vrijwillig en waar passend wederkerig.

               DEEL VIJF: DEELNAME AAN PROGRAMMA'S VAN DE UNIE, GOED FINANCIEEL BEHEER EN FINANCIËLE BEPALINGEN

               Artikel UNPRO.0.1: Toepassingsgebied

               1.Dit deel is van toepassing op de deelname van het Verenigd Koninkrijk aan programma's en activiteiten van de Unie en daaronder vallende diensten, waarvoor de Partijen zijn overeengekomen dat het Verenigd Koninkrijk eraan deelneemt.

               2.Dit deel is niet van toepassing op de deelname van het Verenigd Koninkrijk aan cohesieprogramma's in het kader van de doelstelling “Europese territoriale samenwerking” of soortgelijke programma's met dezelfde doelstelling, die geschiedt op basis van de basishandelingen van een of meer instellingen van de Unie die op die programma's van toepassing zijn.

               De toepasselijke voorwaarden voor deelname aan de in de eerste alinea bedoelde programma's worden vastgesteld in de toepasselijke basishandeling en in de op grond daarvan gesloten financieringsovereenkomst. De Partijen komen bepalingen overeen die een effect hebben dat vergelijkbaar is met dat van hoofdstuk twee [Goed financieel beheer] betreffende de deelname van het Verenigd Koninkrijk aan die programma's.

               Artikel UNPRO.0.2: Definities

               Voor de toepassing van dit deel wordt verstaan onder:

               (a)“basishandeling”:

               (I)een handeling van een of meer instellingen van de Unie waarbij een programma of activiteit worden ingesteld, die de rechtsgrondslag vormt voor een actie en voor de uitvoering van de overeenkomstige uitgaven die in de begroting van de Unie zijn opgenomen of van de door de begroting van de Unie gedekte begrotingsgarantie, met inbegrip van alle wijzigingen en met inbegrip van alle relevante handelingen van een instelling van de Unie die daarop een aanvulling vormen of daar uitvoering aan geven, met uitzondering van die welke werkprogramma's vaststellen, of

               (II)een handeling van een of meer instellingen van de Unie tot vaststelling van een uit de begroting van de Unie gefinancierde activiteit die geen programma is;

               (b)“financieringsovereenkomst”: overeenkomsten met betrekking tot programma’s en activiteiten van de Unie in het kader van protocol I tot uitvoering van Uniefondsen, zoals subsidieovereenkomsten, bijdrageovereenkomsten, kaderovereenkomsten inzake financieel partnerschap, financieringsovereenkomsten en garantieovereenkomsten;

               (c)“andere regels met betrekking tot de uitvoering van het programma en de activiteit van de Unie”: de regels die zijn vastgesteld in Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad
                  85
                (“Financieel Reglement”) die van toepassing is op de algemene begroting van de Unie, en in het werkprogramma of in de oproepen tot het indienen van voorstellen of andere toekenningsprocedures van de Unie;

               (d)“Unie”: de Unie of de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, of beide, al naargelang de context;

               (e)"toekenningsprocedure van de Unie": een procedure voor de toekenning van financiering door de Unie die is gestart door de Unie of door personen of entiteiten waaraan de uitvoering van middelen van de Unie is toevertrouwd;

               (f)"entiteit van het Verenigd Koninkrijk": elke soort entiteit, ongeacht of het gaat om een natuurlijke persoon, een rechtspersoon of een ander soort entiteit, die overeenkomstig de basishandeling kan deelnemen aan activiteiten van een programma of activiteit van de Unie en die in het Verenigd Koninkrijk verblijft of gevestigd is;

               Hoofdstuk 1: Deelname van het Verenigd Koninkrijk aan programma's en activiteiten van de Unie

               Deel 1: Algemene voorwaarden voor deelname aan programma's en activiteiten van de Unie

               Artikel UNPRO.1.3: Vaststelling van de deelname

               1.Het Verenigd Koninkrijk neemt deel aan en draagt bij aan de programma's en activiteiten van de Unie, of, in uitzonderlijke gevallen, het onderdeel van programma's en activiteiten van de Unie, waaraan het kan deelnemen, en die in protocol I [Programma's en activiteiten waaraan het Verenigd Koninkrijk deelneemt] zijn vermeld.

               2.Protocol I wordt door de Partijen overeengekomen. Het wordt vastgesteld en kan worden gewijzigd door het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie.

               3.In protocol I:

               (a)wordt bepaald aan welke programma's en activiteiten van de Unie, of, in uitzonderlijke gevallen, het onderdeel van programma's en activiteiten van de Unie, het Verenigd Koninkrijk deelneemt;

               (b)wordt de duur van deelname vastgesteld, hetgeen overeenkomt met de periode waarin het Verenigd Koninkrijk en entiteiten van het Verenigd Koninkrijk financiering van de Unie kunnen aanvragen of de besteding van middelen van de Unie aan het Verenigd Koninkrijk of entiteiten van het Verenigd Koninkrijk kan worden toevertrouwd;

               (c)worden specifieke voorwaarden vastgesteld voor de deelname van het Verenigd Koninkrijk en entiteiten van het Verenigd Koninkrijk, waaronder specifieke modaliteiten voor de uitvoering van de financiële voorwaarden als bepaald in artikel UNPRO.2.1 [Financiële voorwaarden], specifieke modaliteiten van het correctiemechanisme als bepaald in artikel UNPRO.2.2 [Programma's waarop een automatisch correctiemechanisme van toepassing kan zijn], en voorwaarden voor deelname aan juridische structuren die zijn ingesteld met het oog op de uitvoering van die programma's of activiteiten van de Unie. Deze voorwaarden zijn in overeenstemming met deze overeenkomst en de basishandelingen en handelingen van een of meer instellingen van de Unie die dergelijke structuren vaststellen;

               (d)wordt, indien van toepassing, het bedrag vastgesteld van de bijdrage van het Verenigd Koninkrijk aan een programma van de Unie dat wordt uitgevoerd door middel van een financieringsinstrument of een begrotingsgarantie, alsmede, in voorkomend geval, de specifieke modaliteiten bedoeld in artikel UNPRO.2.3 [Financiering in verband met programma's die worden uitgevoerd door middel van financieringsinstrumenten of begrotingsgaranties].

               Artikel UNPRO.1.4: Naleving van de programmaregels

               1.Het Verenigd Koninkrijk neemt deel aan de in protocol I I vermelde programma's en activiteiten van de Unie, of onderdelen daarvan, onder de voorwaarden die zijn vastgesteld in deze overeenkomst, de basishandelingen en andere regels met betrekking tot de uitvoering van programma's en activiteiten van de Unie.

               2.De in lid 1 bedoelde voorwaarden omvatten:

               (a)de subsidiabiliteit van de entiteiten van het Verenigd Koninkrijk en andere subsidiabiliteitsvoorwaarden met betrekking tot het Verenigd Koninkrijk, met name wat betreft de oorsprong, de plaats van activiteit of de nationaliteit;

               (b)de voorwaarden betreffende de indiening, beoordeling en selectie van aanvragen en de uitvoering van de acties door subsidiabele entiteiten van het Verenigd Koninkrijk.

               3.De in lid 2, punt b), bedoelde voorwaarden zijn gelijkwaardig aan die welke van toepassing zijn op subsidiabele entiteiten van de lidstaten behoudens in terdege gerechtvaardigde uitzonderlijke gevallen als vermeld in de voorwaarden waarnaar wordt verwezen in lid 1. Elk van de Partijen kan het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie erop wijzen dat er behoefte is aan een bespreking van terdege gerechtvaardigde uitzonderingen.

               Artikel UNPRO.1.5: Voorwaarden voor deelname

               1.De deelname van het Verenigd Koninkrijk aan een programma of activiteit van de Unie, of onderdelen daarvan, als bedoeld in artikel UNPRO.0.1 [Toepassingsgebied], is onderworpen aan de voorwaarde dat het Verenigd Koninkrijk:

               (a)in het kader van zijn nationale wetgeving alle mogelijke inspanningen levert om de toegang en het verblijf van personen die betrokken zijn bij de uitvoering van deze programma’s en activiteiten, of onderdelen daarvan, te vergemakkelijken, met inbegrip van studenten, onderzoekers, stagiairs of vrijwilligers;

               (b)ervoor zorgt, voor zover dit onder de controle van de autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk valt, dat de in punt a) bedoelde personen onder dezelfde voorwaarden als onderdanen van het Verenigd Koninkrijk toegang krijgen tot diensten in het Verenigd Koninkrijk die rechtstreeks verband houden met de uitvoering van de programma’s of activiteiten, ook wat eventuele vergoedingen betreft;

               (c)over passende akkoorden, overeenkomstig artikel FINPROV.6 [Gerubriceerde informatie en gevoelige niet-gerubriceerde informatie], beschikt voor wat betreft deelname die uitwisseling van of toegang tot gerubriceerde of gevoelige niet-gerubriceerde informatie omvat.

               2.Met betrekking tot de deelname van het Verenigd Koninkrijk aan een programma of activiteit van de Unie, of onderdelen daarvan, als bedoeld in artikel UNPRO.0.1 [Toepassingsgebied], moeten de Unie en haar lidstaten:

               (a)in het kader van de wetgeving van de Unie of de lidstaten alle mogelijke inspanningen leveren om de toegang en het verblijf van onderdanen van het Verenigd Koninkrijk die betrokken zijn bij de uitvoering van die programma’s en activiteiten, of onderdelen daarvan, te vergemakkelijken, met inbegrip van studenten, onderzoekers, stagiairs of vrijwilligers;

               (b)ervoor zorgen, voor zover dit onder de controle van de Unie en de lidstaten valt, dat de in punt a) bedoelde onderdanen van het Verenigd Koninkrijk onder dezelfde voorwaarden als burgers van Unie toegang krijgen tot diensten in de Unie die rechtstreeks verband houden met de uitvoering van de programma’s of activiteiten, ook wat eventuele vergoedingen betreft.

               3. Protocol I kan verdere specifieke voorwaarden bevatten waarin naar dit artikel wordt verwezen, die noodzakelijk zijn voor de deelname van het Verenigd Koninkrijk aan een programma of activiteit van de Unie, of onderdelen daarvan.

               4.Dit artikel laat artikel UNPRO.1.4 [Naleving van de programmaregels] onverlet.

               5.Dit artikel en artikel UNPRO.3.1 [Opschorting door de Unie van de deelname van het Verenigd Koninkrijk aan een programma van de Unie] laten ook regelingen tussen het Verenigd Koninkrijk en Ierland betreffende het gemeenschappelijk reisgebied onverlet.

               Artikel UNPRO.1.6: Deelname van het Verenigd Koninkrijk aan het beheer van programma's of activiteiten

               1.Vertegenwoordigers of deskundigen van het Verenigd Koninkrijk of door het Verenigd Koninkrijk aangewezen deskundigen mogen, tenzij wat betreft punten die enkel voor lidstaten bestemd zijn of wat betreft programma's of activiteiten waaraan het Verenigd Koninkrijk niet deelneemt, als waarnemers deelnemen aan vergaderingen van comités, deskundigengroepen of andere soortgelijke vergaderingen waaraan vertegenwoordigers of deskundigen van de lidstaten, of door de lidstaten aangewezen deskundigen deelnemen, en die de Europese Commissie bijstaan in de uitvoering en het beheer van de programma's of activiteiten, of onderdelen daarvan, waaraan het Verenigd Koninkrijk overeenkomstig artikel UNPRO.0.1 [Toepassingsgebied] deelneemt, of die zijn ingesteld door de Europese Commissie in verband met de uitvoering van het recht van de Unie met betrekking tot deze programma's of activiteiten, of onderdelen daarvan. De vertegenwoordigers of deskundigen van het Verenigd Koninkrijk, of door het Verenigd Koninkrijk aangewezen deskundigen, zijn niet aanwezig bij de stemming. Het Verenigd Koninkrijk wordt van het resultaat van de stemming in kennis gesteld.

               2.In gevallen waarin deskundigen of beoordelaars niet op grond van nationaliteit worden benoemd, vormt nationaliteit geen grond om onderdanen van het Verenigd Koninkrijk uit te sluiten.

               3.Onder voorbehoud van de voorwaarden van lid 1 gelden voor deelname van vertegenwoordigers van het Verenigd Koninkrijk aan de in lid 1 bedoelde vergaderingen of aan andere vergaderingen in verband met de uitvoering van programma's of activiteiten dezelfde regels en procedures als die welke gelden voor vertegenwoordigers van de lidstaten, met name wat betreft de spreekrechten, de ontvangst van informatie en documentatie tenzij die punten betreft die alleen voor de lidstaten zijn voorbehouden of een programma of activiteit betreft waaraan het Verenigd Koninkrijk niet deelneemt, en de vergoeding van reis- en verblijfkosten.

               4. In protocol I kunnen nadere modaliteiten worden vastgesteld voor de deelname van deskundigen, alsmede voor de deelname van het Verenigd Koninkrijk aan raden van bestuur en structuren die zijn ingesteld met het oog op de uitvoering van programma's of activiteiten van de Unie, zoals bepaald in protocol I.

               Deel 2: Regels voor de financiering van de deelname aan programma's en activiteiten van de Unie

               Artikel UNPRO.2.1: Financiële voorwaarden

               1.Het Verenigd Koninkrijk en entiteiten van het Verenigd Koninkrijk kunnen deelnemen aan programma's en activiteiten van de Unie, of onderdelen daarvan, voor zover het Verenigd Koninkrijk financieel bijdraagt aan de overeenkomstige financiering uit de begroting van de Unie.

               2.De financiële bijdrage bestaat uit de som van:

               (a)een deelnamevergoeding, en

               (b)een operationele bijdrage.

               3.De financiële bijdrage geschiedt in de vorm van een jaarlijkse betaling in één of meer tranches.

               4.Onverminderd artikel UNPRO.8 [Deelnamevergoeding in de jaren 2021 tot en met 2026] bedraagt de deelnamevergoeding 4 % van de jaarlijkse operationele bijdrage en is zij niet onderworpen aan retroactieve aanpassingen, tenzij in verband met opschorting op grond van punt b) van artikel UNPRO.3.1, lid 7 [Opschorting door de Unie van de deelname van het Verenigd Koninkrijk aan een programma van de Unie] en beëindiging op grond van punt c) van artikel UNPRO.3.3, lid 6 [Beëindiging van de deelname aan een programma of activiteit in geval van een ingrijpende wijziging van het programma van de Unie]. Vanaf 2028 kan het niveau van de deelnamevergoeding worden aangepast door het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma’s van de Unie.

               5.De operationele bijdrage dekt de beleids- en ondersteunende uitgaven en komt zowel in vastleggings- als betalingskredieten bovenop de bedragen die in de definitief vastgestelde begroting van de Unie zijn opgenomen voor programma's of activiteiten, of, bij wijze van uitzondering, onderdelen daarvan, in voorkomend geval verhoogd met externe bestemmingsontvangsten die niet voortvloeien uit financiële bijdragen van andere donoren aan programma's en activiteiten van de Unie, als omschreven in protocol I.

               6.De operationele bijdrage is gebaseerd op een verdeelsleutel die wordt gedefinieerd als de verhouding tussen het bruto binnenlands product (bbp) van het Verenigd Koninkrijk tegen marktprijzen en het bbp van de Unie tegen marktprijzen. Daarbij moet gebruik worden gemaakt van het meest recente bbp tegen marktprijzen dat beschikbaar is op 1 januari van het jaar waarin de jaarlijkse betaling wordt gedaan, zoals meegedeeld door het Bureau voor de statistiek van de Europese Unie (Eurostat), zodra de in artikel UNPRO.5.2 [Statistische samenwerking] bedoelde regeling van toepassing is en volgens de voorschriften van die regeling. Voordat deze regeling van toepassing is, wordt het bbp van het Verenigd Koninkrijk vastgesteld op basis van gegevens van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO).

               7.De operationele bijdrage is gebaseerd op de toepassing van de verdeelsleutel op de initiële vastleggingskredieten, verhoogd zoals beschreven in lid 5, die in de definitief vastgestelde begroting van de Unie voor het toepasselijke jaar zijn opgenomen voor de financiering van programma's of activiteiten van de Unie of, bij wijze van uitzondering, onderdelen daarvan, waaraan het Verenigd Koninkrijk deelneemt.

               8.De operationele bijdrage van een programma, activiteit of onderdeel daarvan voor een jaar N kan met terugwerkende kracht in een of meer volgende jaren naar boven of naar beneden worden bijgesteld op basis van de vastleggingen in de begroting die voor de vastleggingskredieten van dat jaar zijn gedaan, de uitvoering ervan via juridische verbintenissen en de vrijmaking ervan.

               In jaar N+1 wordt de oorspronkelijke bijdrage voor het eerst naar boven of naar beneden bijgesteld met het verschil tussen de oorspronkelijke bijdrage en een aangepaste bijdrage die berekend is door de verdeelsleutel van jaar N toe te passen op de som van:

               (a)de vastleggingen in de begroting die zijn gedaan voor vastleggingskredieten die in jaar N zijn toegestaan uit hoofde van de goedgekeurde begroting van de Unie en voor vastleggingskredieten die overeenstemmen met vrijmakingen die opnieuw ter beschikking zijn gesteld, en

               (b)alle externe bestemmingsontvangsten die niet voortvloeien uit financiële bijdragen van andere donoren aan programma's en activiteiten van de Unie, als omschreven in protocol I, en die beschikbaar waren aan het einde van jaar N.

               Elk daaropvolgend jaar, totdat alle vastleggingen in de begroting die onder uit jaar N afkomstige vastleggingskredieten zijn gefinancierd, zijn betaald of vrijgemaakt, en uiterlijk drie jaar na het einde van het programma of na het einde van het meerjarig financieel kader dat overeenstemt met jaar N, als deze datum eerder valt, berekent de Unie een bijstelling van de bijdrage van jaar N door de bijdrage van het Verenigd Koninkrijk te verminderen met het bedrag dat verkregen is door de verdeelsleutel van jaar N toe te passen op vrijmakingen die elk jaar plaatsvinden op vastleggingen van jaar N die gefinancierd zijn uit de Uniebegroting of op vrijmakingen die opnieuw ter beschikking zijn gesteld.

               Als externe bestemmingsontvangsten die niet voortvloeien uit financiële bijdragen van andere donoren aan programma's en activiteiten van de Unie, als omschreven in protocol I, worden geschrapt, wordt de bijdrage van het Verenigd Koninkrijk verlaagd met het bedrag dat wordt verkregen door de verdeelsleutel van jaar N toe te passen op het geannuleerde bedrag.

               In jaar N+2 of in daaropvolgende jaren, na de in de tweede, derde en vierde alinea bedoelde bijstellingen te hebben uitgevoerd, wordt de bijdrage van het Verenigd Koninkrijk voor jaar N ook verlaagd met een bedrag dat wordt verkregen door de bijdrage van het Verenigd Koninkrijk voor jaar N te vermenigvuldigen met de verhouding tussen:

               (a)de juridische verbintenissen van jaar N, die gefinancierd zijn met vastleggingskredieten die beschikbaar zijn in jaar N en voortvloeien uit concurrerende toekenningsprocedures

               (I)waarvan het Verenigd Koninkrijk en entiteiten van het Verenigd Koninkrijk zijn uitgesloten, of

               (II)waarvoor het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma’s van de Unie heeft besloten, overeenkomstig de procedure die is vastgesteld in artikel UNPRO.2.1 bis [Quasi-uitsluiting van concurrerende procedures voor de toekenning van subsidies], dat er sprake was van quasi-uitsluiting van het Verenigd Koninkrijk of entiteiten van het Verenigd Koninkrijk, of

               (III)waarvoor de uiterste termijn voor het indienen van aanvragen is verstreken tijdens de in artikel UNPRO.3.1 [Opschorting door de Unie van de deelname van het Verenigd Koninkrijk aan een programma van de Unie] bedoelde opschorting of nadat de beëindiging bedoeld in artikel UNPRO.3.3 [Beëindiging van de deelname aan een programma in geval van een ingrijpende wijziging van het programma van de Unie] van kracht is geworden, of

               (IV)waarvoor de deelname van het Verenigd Koninkrijk en entiteiten van het Verenigd Koninkrijk beperkt is overeenkomstig artikel UNPRO.3.5, lid 3 [Evaluatie van de financiële verhogingen], en

               (b)het totale bedrag van de juridische verbintenissen die gefinancierd zijn onder vastleggingskredieten van jaar N.

               Het bedrag van de juridische verbintenissen wordt berekend door alle vastleggingen in de begroting die in jaar N zijn gedaan, te nemen en er de vrijmakingen van af te trekken die in jaar N+1 voor deze vastleggingen hebben plaatsgevonden.

               9.Op verzoek verstrekt de Unie het Verenigd Koninkrijk informatie met betrekking tot zijn financiële deelname, zoals opgenomen in de informatie aangaande programma's en activiteiten van de Unie waaraan het Verenigd Koninkrijk deelneemt die aan de begrotings- en kwijtingsautoriteiten van de Unie is verstrekt met betrekking tot begroting, boekhouding, prestaties en evaluaties. Die informatie wordt verstrekt met inachtneming van de regels van de Unie en het Verenigd Koninkrijk inzake vertrouwelijkheid en gegevensbescherming en laat de informatie waarop het Verenigd Koninkrijk krachtens hoofdstuk twee [Goed financieel beheer] van dit deel recht heeft, onverlet.

               10.Alle bijdragen van het Verenigd Koninkrijk of betalingen van de Unie en de berekening van verschuldigde of te ontvangen bedragen, worden in euro's verricht.

               11.Onverminderd lid 5 en lid 8, tweede alinea, van dit artikel zijn de nadere bepalingen voor de uitvoering van dit artikel opgenomen in bijlage UNPRO-1 [Uitvoering van de financiële voorwaarden]. Bijlage UNPRO-1 kan worden gewijzigd door het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie.

               Artikel UNPRO.2.1a: Quasi-uitsluiting van concurrerende procedures voor de toekenning van subsidies

               1.Wanneer het Verenigd Koninkrijk van mening is dat bepaalde in een concurrerende toekenningsprocedure vastgestelde voorwaarden neerkomen op een quasi-uitsluiting van entiteiten van het Verenigd Koninkrijk, stelt het Verenigd Koninkrijk het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie hiervan in kennis vóór de uiterste termijn voor het indienen van aanvragen in de betrokken procedure en onderbouwt het deze mening.

               2.Binnen drie maanden na de uiterste termijn voor het indienen van aanvragen in de desbetreffende toekenningsprocedure, onderzoekt het Gespecialiseerd Comité voor deelname aan programma's van de Unie de in lid 1 vermelde kennisgeving, voor zover de deelnamegraad van entiteiten uit het Verenigd Koninkrijk in de desbetreffende toekenningsprocedure minstens 25 % lager is dan:

               (a)de gemiddelde deelnamegraad van entiteiten van het Verenigd Koninkrijk aan soortgelijke concurrerende toekenningsprocedures die deze voorwaarden niet bevatten en die tijdens de drie jaar voorafgaand aan de kennisgeving zijn uitgeschreven; of,

               (b)bij gebrek aan soortgelijke concurrerende toekenningsprocedures, de gemiddelde deelnamegraad van entiteiten van het Verenigd Koninkrijk aan alle concurrerende toekenningsprocedures die in het kader van het programma, of in voorkomend geval het voorgaande programma, zijn uitgeschreven tijdens de drie jaar voorafgaand aan de kennisgeving.

               3.Op basis van de onderbouwing die het Verenigd Koninkrijk overeenkomstig lid 1 heeft gegeven en de effectieve deelnamegraad aan de betrokken toekenningsprocedure, beslist het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie, tegen het einde van de in lid 2 bedoelde periode, of er sprake is van quasi-uitsluiting van entiteiten van het Verenigd Koninkrijk van de betrokken toekenningsprocedure.

               4.Met het oog op de toepassing van leden 2 en 3 komt de deelnamegraad overeen met de verhouding tussen het aantal aanvragen dat is ingediend door entiteiten van het Verenigd Koninkrijk en het totale aantal aanvragen dat in dezelfde toekenningsprocedure is ingediend.

               Artikel UNPRO.2.2: Programma's waarop een automatisch correctiemechanisme van toepassing is

               1.Een automatisch correctiemechanisme wordt toegepast op die programma's of activiteiten van de Unie of onderdelen daarvan waarvoor protocol I in de toepassing daarvan voorziet. De toepassing van dat automatisch correctiemechanisme kan worden beperkt tot in protocol I gespecificeerde onderdelen van het programma of de activiteit, die worden uitgevoerd door middel van subsidies waarvoor concurrerende oproepen tot het indienen van voorstellen worden georganiseerd. In protocol I kunnen nadere regels worden vastgesteld voor de vaststelling van de onderdelen van het programma of de activiteit waarop het automatisch correctiemechanisme al dan niet van toepassing is.

               2.Het bedrag van de automatische correctie voor een programma of activiteit of onderdelen daarvan is gelijk aan het verschil tussen de initiële bedragen van de juridische verbintenissen die daadwerkelijk met het Verenigd Koninkrijk of entiteiten van het Verenigd Koninkrijk zijn aangegaan en die gefinancierd zijn uit vastleggingskredieten van het jaar in kwestie, en de overeenkomstige operationele bijdrage die door het Verenigd Koninkrijk is betaald overeenkomstig artikel UNPRO.2.1, lid 8 [Financiële voorwaarden], exclusief ondersteunende uitgaven, voor dezelfde periode wanneer dit bedrag positief is.

               3.Alle in lid 2 van dit artikel bedoelde bedragen, die voor elk van twee opeenvolgende jaren hoger zijn dan 8 % van de overeenkomstige bijdrage van het Verenigd Koninkrijk aan het programma, zoals aangepast overeenkomstig artikel UNPRO.2.1, lid 8 [Financiële voorwaarden], zijn door het Verenigd Koninkrijk verschuldigd als aanvullende bijdrage in het kader van het automatische correctiemechanisme voor elk van deze twee jaren.

               4.Nadere regels voor de vaststelling van de relevante bedragen van de in lid 2 van dit artikel bedoelde juridische verbintenissen, ook in het geval van consortia, en voor de berekening van de automatische correctie, kunnen in protocol I worden vastgesteld.

               Artikel UNPRO.2.3: Financiering in verband met programma's die worden uitgevoerd door middel van financieringsinstrumenten of begrotingsgaranties

               1.Wanneer het Verenigd Koninkrijk deelneemt aan een programma of activiteit van de Unie of onderdelen daarvan die worden uitgevoerd door middel van een financieringsinstrument of een begrotingsgarantie, wordt de bijdrage van het Verenigd Koninkrijk aan programma's die worden uitgevoerd door middel van financieringsinstrumenten of begrotingsgaranties in het kader van de begroting van de Unie welke worden uitgevoerd uit hoofde van titel X van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Unie, verstrekt in de vorm van contanten. Het in contanten bijgedragen bedrag verhoogt de begrotingsgarantie van de Unie of de financiële middelen van het financieringsinstrument.

               2.Wanneer het Verenigd Koninkrijk deelneemt aan een in lid 1 bedoeld programma dat door de Europese Investeringsbank Groep wordt uitgevoerd, betaalt het Verenigd Koninkrijk, als de Europese Investeringsbank Groep verliezen moet dekken die niet worden gedekt door de garantie die door de begroting van de Unie wordt verstrekt, aan de Europese Investeringsbank Groep een percentage van die verliezen dat gelijk is aan de verhouding tussen het bruto binnenlands product tegen marktprijzen van het Verenigd Koninkrijk en de som van de bruto binnenlandse producten tegen marktprijzen van de lidstaten, het Verenigd Koninkrijk en elk derde land dat aan dat programma deelneemt. Daarbij moet gebruik worden gemaakt van het meest recente bruto binnenlands product tegen marktprijzen dat beschikbaar is op 1 januari van het jaar waarin de betaling verschuldigd is, zoals meegedeeld door Eurostat, zodra de in artikel UNPRO.5.2 [Statistische samenwerking] bedoelde regeling van toepassing is en volgens de voorschriften van die regeling. Voordat deze regeling van toepassing is, wordt het bbp van het Verenigd Koninkrijk vastgesteld op basis van gegevens van de OESO.

               3.In voorkomend geval worden modaliteiten voor de uitvoering van dit artikel, met name om ervoor te zorgen dat het Verenigd Koninkrijk zijn aandeel in de ongebruikte bijdragen aan begrotingsgaranties en financieringsinstrumenten ontvangt, nader bepaald in protocol I.

               Deel 3: Opschorting en beëindiging van de deelname aan programma's van de Unie

               Artikel UNPRO.3.1: Opschorting door de Unie van de deelname van het Verenigd Koninkrijk aan een programma van de Unie

               1.De Unie kan de toepassing van protocol I eenzijdig opschorten met betrekking tot een of meer programma’s of activiteiten van de Unie of, bij wijze van uitzondering, onderdelen daarvan, als het Verenigd Koninkrijk zijn financiële bijdrage overeenkomstig deel 2 [Regels voor de financiering van de deelname aan programma's en activiteiten van de Unie] van dit hoofdstuk niet betaalt of als het Verenigd Koninkrijk aanzienlijke wijzigingen aanbrengt aan een van de volgende voorwaarden die bestonden toen overeenstemming werd bereikt over de deelname van het Verenigd Koninkrijk aan het programma, de activiteit of, bij wijze van uitzondering, een onderdeel daarvan, en deze deelname in protocol I opgenomen werd, en als dergelijke wijzigingen aanzienlijke gevolgen hebben voor de toepassing ervan:

               (a)de voorwaarden voor toegang tot en verblijf in het Verenigd Koninkrijk van de personen die betrokken zijn bij de uitvoering van deze programma’s en activiteiten, of onderdelen daarvan, met inbegrip van studenten, onderzoekers, stagiairs of vrijwilligers, zijn gewijzigd. Dit geldt met name indien het Verenigd Koninkrijk in zijn nationale wetgeving een wijziging aanbrengt met betrekking tot de voorwaarden voor toegang en verblijf in het Verenigd Koninkrijk voor deze personen, die tussen de lidstaten discrimineert;

               (b)er is een wijziging in de financiële kosten, met inbegrip van vergoedingen, die de in punt a) van dit lid bedoelde personen moeten betalen om de activiteiten te verrichten die zij moeten verrichten met het oog op de uitvoering van het programma;

               (c)de in artikel UNPRO.1.5, lid 3 [Voorwaarden voor deelname] bedoelde voorwaarden worden gewijzigd.

               2.De Unie stelt het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie in kennis van haar voornemen de deelname van het Verenigd Koninkrijk aan het betrokken programma of de betrokken activiteit op te schorten. De Unie stelt de reikwijdte van de opschorting vast en motiveert deze naar behoren. Tenzij de Unie haar kennisgeving intrekt, wordt de opschorting van kracht 45 dagen na de datum van kennisgeving door de Unie. De datum waarop de opschorting van kracht wordt, is de referentiedatum van de opschorting voor de toepassing van dit artikel.

               Voorafgaand aan de kennisgeving en opschorting, en tijdens de opschortingsperiode, kan het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie passende maatregelen voor het voorkomen of opheffen van de opschorting bespreken. Ingeval het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie binnen de in de eerste alinea bedoelde periode een akkoord bereikt om de opschorting te voorkomen, wordt de opschorting niet van kracht.

               Het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie komt tijdens de periode van 45 dagen in elk geval bijeen om de kwestie te bespreken.

               3.Vanaf de referentiedatum van de opschorting wordt het Verenigd Koninkrijk niet langer behandeld als een land dat deelneemt aan het programma of de activiteit van de Unie of onderdelen daarvan waarop de opschorting betrekking heeft, en komen met name het Verenigd Koninkrijk of entiteiten van het Verenigd Koninkrijk, overeenkomstig de voorwaarden van artikel UNPRO.1.4 [Naleving van de programmaregels] en protocol I, met name niet langer in aanmerking voor toekenningsprocedures van de Unie die op die datum nog niet zijn voltooid. Een toekenningsprocedure wordt geacht te zijn voltooid wanneer als gevolg van die procedure juridische verbintenissen zijn aangegaan.

               4.De opschorting heeft geen gevolgen voor juridische verbintenissen die vóór de referentiedatum van de opschorting zijn aangegaan. Deze overeenkomst blijft van toepassing op dergelijke juridische verbintenissen.

               5.Het Verenigd Koninkrijk stelt de Unie in kennis zodra het van oordeel is dat opnieuw aan de voorwaarden voor deelname is voldaan, en verstrekt de Unie daartoe relevant bewijsmateriaal.

               Binnen 30 dagen na die kennisgeving beoordeelt de Unie de zaak en kan zij daartoe het Verenigd Koninkrijk verzoeken aanvullend bewijsmateriaal voor te leggen. In de totale beoordelingsperiode wordt geen rekening gehouden met de tijd die nodig is om dat aanvullend bewijsmateriaal te verstrekken.

               Ingeval de Unie vaststelt dat opnieuw aan de voorwaarden voor deelname wordt voldaan, stelt zij het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie zonder onnodige vertraging ervan in kennis dat de opschorting wordt opgeheven. De opheffing wordt van kracht op de dag na de datum van kennisgeving.

               Ingeval de Unie vaststelt dat nog niet aan de voorwaarden voor deelname wordt voldaan, blijft de opschorting van kracht.

               6.Het Verenigd Koninkrijk wordt opnieuw behandeld als een land dat aan het betrokken programma of de betrokken activiteit van de Unie deelneemt en het Verenigd Koninkrijk en entiteiten van het Verenigd Koninkrijk komen, overeenkomstig de voorwaarden van artikel UNPRO.1.4 [Naleving van de programmaregels] en protocol I, opnieuw in aanmerking voor de toekenningsprocedures van de Unie in het kader van dat programma of die activiteit van de Unie die zijn gestart na de datum waarop de opheffing van de opschorting van kracht wordt of die vóór die datum zijn gestart en waarvoor de uiterste datum voor de indiening van aanvragen nog niet is verstreken.

               7.Ingeval de deelname van het Verenigd Koninkrijk aan een programma of activiteit of onderdelen daarvan is opgeschort, wordt de tijdens de opschortingsperiode verschuldigde financiële bijdrage van het Verenigd Koninkrijk als volgt vastgesteld:

               (a)de Unie herberekent de operationele bijdrage volgens de procedure die beschreven is in punt a), iii), van de vijfde alinea van artikel UNPRO.2.1, lid 8 [Financiële voorwaarden];

               (b)de deelnamevergoeding wordt aangepast overeenkomstig de aanpassing van de operationele bijdrage.

               Artikel UNPRO.3.2 - Beëindiging door de Unie van de deelname van het Verenigd Koninkrijk aan een programma van de Unie

               1.Indien één jaar na de in artikel UNPRO.3.1, lid 2 [Opschorting door de Unie van de deelname van het Verenigd Koninkrijk aan een programma van de Unie] bedoelde referentiedatum de opschorting op grond van artikel UNPRO.3.1 [Opschorting van de deelname van het Verenigd Koninkrijk] niet door de Unie is opgeheven, doet de Unie het volgende:

               (a)hetzij de voorwaarden waaronder zij het Verenigd Koninkrijk kan aanbieden te blijven deelnemen aan de betrokken programma's of activiteiten van de Unie of onderdelen daarvan opnieuw beoordelen, waarna zij die voorwaarden voorstelt aan het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan de programma's van de Unie binnen 45 dagen van het verstrijken van de opschortingsperiode van één jaar met het oog op wijziging van protocol I. Bij gebrek van een akkoord over die maatregelen van het Gespecialiseerd Comité binnen een verdere periode van 45 dagen, gaat de beëindiging in als bedoeld in punt b) van dit lid; of

               (b)eenzijdig de toepassing van protocol I beëindigen in verband met de betrokken programma’s of activiteiten van de Unie of onderdelen daarvan, overeenkomstig dit artikel, rekening houdende met de gevolgen van de in artikel UNPRO.3.1 [Opschorting van de deelname van het Verenigd Koninkrijk] bedoelde wijziging met betrekking tot de uitvoering van het programma of de activiteit of, bij wijze van uitzondering onderdelen daarvan, of het bedrag van de onbetaalde bijdrage.

               2.De Unie stelt het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie in kennis van haar voornemen om de deelname van het Verenigd Koninkrijk aan een of meer programma's of activiteiten van de Unie te beëindigen overeenkomstig punt b) van lid 1. De Unie stelt de reikwijdte van de beëindiging vast en motiveert deze naar behoren. Tenzij de Unie haar kennisgeving intrekt, wordt de beëindiging van kracht 45 dagen na de datum van kennisgeving door de Unie. De datum waarop de beëindiging van kracht wordt, is de referentiedatum van de beëindiging voor de toepassing van dit artikel.

               3.Vanaf de referentiedatum van de beëindiging wordt het Verenigd Koninkrijk niet langer behandeld als een land dat deelneemt aan het programma of de activiteit van de Unie waarop de beëindiging betrekking heeft en komen het Verenigd Koninkrijk of entiteiten van het Verenigd Koninkrijk, overeenkomstig de voorwaarden van artikel UNPRO.1.4 [Naleving van de programmaregels] en protocol I, met name niet langer in aanmerking voor toekenningsprocedures van de Unie die op die datum nog niet zijn voltooid. Een toekenningsprocedure wordt geacht te zijn voltooid wanneer als gevolg van die procedure juridische verbintenissen zijn aangegaan.

               4.De beëindiging heeft geen gevolgen voor juridische verbintenissen die vóór de in artikel UNPRO.3.1, lid 2 [Opschorting van de deelname van het Verenigd Koninkrijk] bedoelde referentiedatum van de opschorting zijn aangegaan. Deze overeenkomst blijft van toepassing op dergelijke juridische verbintenissen.

               5.Als de toepassing van protocol I, of een deel daarvan, wordt beëindigd met betrekking tot de programma’s of activiteiten of, bij wijze van uitzondering, onderdelen daarvan:

               (a)blijft de operationele bijdrage ter dekking van ondersteunende uitgaven in verband met reeds aangegane juridische verbintenissen verschuldigd totdat die juridische verbintenissen aflopen of tot het einde van het meerjarig financieel kader waarin de juridische verbintenis is gefinancierd;

               (b)wordt de volgende jaren geen bijdrage betaald, behalve die welke vermeld is in punt a) van dit lid.

               Artikel UNPRO.3.3: Beëindiging van de deelname aan een programma of activiteit in geval van een ingrijpende wijziging van het programma van de Unie

               1.Het Verenigd Koninkrijk kan zijn deelname aan een in protocol I bedoeld programma of bedoelde activiteit van de Unie of onderdeel daarvan eenzijdig beëindigen als:

               (a)de basishandeling van dat programma of die activiteit van de Unie zodanig wordt gewijzigd dat de voorwaarden voor deelname van het Verenigd Koninkrijk of van entiteiten van het Verenigd Koninkrijk aan dat programma of die activiteit van de Unie ingrijpend worden gewijzigd, met name als gevolg van een wijziging van de doelstellingen van het programma of de activiteit en van de overeenkomstige acties; of

               (b)het totale bedrag van de vastleggingskredieten als bedoeld in artikel UNPRO.2.1 [Financiële voorwaarden] met meer dan 15 % wordt verhoogd ten opzichte van de oorspronkelijke financiële middelen voor dat programma of die activiteit of het onderdeel daarvan waaraan het Verenigd Koninkrijk deelneemt en ofwel het overeenkomstige maximum van het meerjarig financieel kader is verhoogd, ofwel het bedrag van de in artikel UNPRO.2.1, lid 5 [Financiële voorwaarden] bedoelde externe bestemmingsontvangsten voor de gehele deelnameperiode is verhoogd; of

               (c)het Verenigd Koninkrijk of entiteiten van het Verenigd Koninkrijk op gerechtvaardigde gronden worden uitgesloten van deelname aan een deel van een programma of activiteit, en die uitsluiting betrekking heeft op vastleggingskredieten van meer dan 10 % van de vastleggingskredieten die definitief voor dat programma of die activiteit zijn vastgesteld in de Uniebegroting voor een jaar N.

               2.Daartoe stelt het Verenigd Koninkrijk het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie uiterlijk zestig dagen na de bekendmaking van de wijziging of van de vastgestelde jaarlijkse begroting, of een wijziging daarvan, in het Publicatieblad van de Europese Unie in kennis van zijn voornemen protocol I met betrekking tot het betrokken programma of de betrokken activiteit van de Unie te beëindigen. Het Verenigd Koninkrijk licht toe waarom het van oordeel is dat de wijziging de voorwaarden voor deelname ingrijpend wijzigt. Het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie komt binnen 45 dagen na ontvangst van de kennisgeving bijeen om de kwestie te bespreken.

               3.Tenzij het Verenigd Koninkrijk zijn kennisgeving intrekt, wordt de beëindiging van kracht 45 dagen na de datum van kennisgeving door het Verenigd Koninkrijk. De datum waarop de beëindiging van kracht wordt, is de referentiedatum voor de toepassing van dit artikel.

               4.Vanaf de referentiedatum wordt het Verenigd Koninkrijk niet langer behandeld als een land dat deelneemt aan het programma of de activiteit van de Unie waarop de beëindiging betrekking heeft en komen het Verenigd Koninkrijk of entiteiten van het Verenigd Koninkrijk, overeenkomstig de voorwaarden van artikel UNPRO.1.4 [Naleving van de programmaregels] en protocol I, met name niet langer in aanmerking voor toekenningsprocedures van de Unie die op die datum nog niet zijn voltooid. Een toekenningsprocedure wordt geacht te zijn voltooid wanneer als gevolg van die procedure juridische verbintenissen zijn aangegaan.

               5.De beëindiging heeft geen gevolgen voor juridische verbintenissen die vóór de referentiedatum zijn aangegaan. Deze overeenkomst blijft van toepassing op dergelijke juridische verbintenissen.

               6.In geval van beëindiging van de betrokken programma’s of activiteiten op grond van dit artikel:

               (a)blijft de operationele bijdrage ter dekking van ondersteunende uitgaven in verband met reeds aangegane juridische verbintenissen verschuldigd totdat die juridische verbintenissen aflopen of tot het einde van het meerjarig financieel kader waarin de juridische verbintenis is gefinancierd;

               (b)herberekent de Unie de operationele bijdrage van het jaar waarin de beëindiging plaatsvindt aan de hand van de procedure die beschreven is in punt a), iii), van de vijfde alinea van artikel UNPRO.2.1, lid 8 [Financiële voorwaarden]. De volgende jaren wordt geen bijdrage betaald, behalve die welke vermeld is in punt a) van dit lid;

               (c)de deelnamevergoeding wordt aangepast overeenkomstig de aanpassing van de operationele bijdrage.

               Deel 4: Evaluatie van de prestaties en financiële verhogingen

               Artikel UNPRO.3.4: Evaluatie van de prestaties

               1.Onderdelen van het programma of de activiteit van de Unie waarop het in artikel UNPRO.2.2 [Programma's waarop een automatisch correctiemechanisme van toepassing is] bedoelde correctiemechanisme van toepassing is, worden onder de in dit artikel vastgestelde voorwaarden aan een procedure voor evaluatie van de prestaties onderworpen.

               2.Het Verenigd Koninkrijk kan het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie verzoeken de procedure voor evaluatie van de prestaties te starten indien het volgens de methode van artikel UNPRO.2.2, lid 2 [Programma's waarop een automatisch correctiemechanisme van toepassing is] berekende bedrag negatief is, en indien dat bedrag hoger is dan 12 % van de overeenkomstige bijdragen van het Verenigd Koninkrijk aan het programma of de activiteit, zoals aangepast overeenkomstig artikel UNPRO.2.1, lid 8 [Financiële voorwaarden].

               3.Het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie analyseert binnen drie maanden na de datum van het in lid 2 bedoelde verzoek de relevante prestatiegerelateerde gegevens en neemt een verslag aan waarin passende maatregelen worden voorgesteld om prestatiegerelateerde kwesties aan te pakken.

               De in de eerste alinea bedoelde maatregelen worden toegepast gedurende een periode van twaalf maanden na de aanneming van het verslag. Na de uitvoering van de maatregelen worden de prestatiegegevens over de betrokken periode gebruikt om het verschil te berekenen tussen de initiële bedragen die verschuldigd zijn uit hoofde van de juridische verbintenissen die tijdens dat kalenderjaar daadwerkelijk met het Verenigd Koninkrijk of entiteiten van het Verenigd Koninkrijk zijn aangegaan, en de overeenkomstige operationele bijdrage die door het Verenigd Koninkrijk voor datzelfde jaar is betaald.

               Als het in de tweede alinea bedoelde verschil negatief is en hoger is dan 16 % van de overeenkomstige operationele bijdrage, kan het Verenigd Koninkrijk:

               (a)kennisgeving doen van zijn voornemen om zijn deelname aan het betrokken programma van de Unie, of een onderdeel daarvan, te beëindigen met een opzegtermijn van 45 dagen vóór de beoogde datum van beëindiging, en kan het zijn deelname beëindigen overeenkomstig artikel UNPRO.3.3, leden 3 tot en met 6 [Beëindiging van de deelname aan een programma in geval van een ingrijpende wijziging van het programma van de Unie], of of

               (b)het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie verzoeken om verdere maatregelen vast te stellen om ondermaatse prestaties aan te pakken, onder meer door wijzigingen aan te brengen aan de deelname van het Verenigd Koninkrijk aan het betrokken programma van de Unie en de toekomstige financiële bijdragen van het Verenigd Koninkrijk in verband met dat programma aan te passen.

               Artikel UNPRO.3.5: Evaluatie van de financiële verhogingen

               1.Het Verenigd Koninkrijk kan het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie ervan in kennis stellen dat het bezwaar maakt tegen het bedrag van zijn bijdrage aan een programma of activiteit van de Unie indien het totale bedrag van de vastleggingskredieten als bedoeld in artikel UNPRO.2.1 [Financiële voorwaarden] met meer dan 5 % wordt verhoogd ten opzichte van de oorspronkelijke financiële middelen voor dat programma of die activiteit van de Unie en ofwel het overeenkomstige maximum is verhoogd, ofwel het bedrag van de in artikel UNPRO.2.1, lid 5 [Financiële voorwaarden] bedoelde externe bestemmingsontvangsten voor de volledige deelnameperiode is verhoogd.

               2.De in lid 1 bedoelde kennisgeving wordt gedaan binnen 60 dagen na de publicatiedatum van de vastgestelde jaarbegroting of een wijziging daarvan in het Publicatieblad van de Europese Unie. De kennisgeving doet geen afbreuk aan de verplichting van het Verenigd Koninkrijk om zijn bijdrage te betalen, noch aan de toepassing van het in artikel UNPRO.2.1, lid 8 [Financiële voorwaarden] bedoelde aanpassingsmechanisme.

               3.Het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie stelt een verslag op, stelt passende maatregelen voor en neemt daarover een besluit binnen drie maanden na de in lid 2 van dit artikel bedoelde datum van de kennisgeving. Die maatregelen kunnen inhouden dat de deelname van het Verenigd Koninkrijk en entiteiten van het Verenigd Koninkrijk wordt beperkt tot bepaalde soorten acties of toekenningsprocedures of, in voorkomend geval, dat Protocol I wordt gewijzigd. De beperking van de deelname van het Verenigd Koninkrijk zal worden behandeld als een uitsluiting voor de toepassing van het in artikel UNPRO.2.1, lid 8 [Financiële voorwaarden] bedoelde aanpassingsmechanisme.

               4.Als de in punt b) van artikel UNPRO.3.3, lid 1 [Beëindiging van de deelname aan een programma in geval van een ingrijpende wijziging van een programma van de Unie] bedoelde voorwaarden zijn vervuld, kan het Verenigd Koninkrijk zijn deelname aan een in protocol I vermeld programma of vermelde activiteit van de Unie beëindigen overeenkomstig artikel UNPRO.3.3, leden 2 tot en met 6 [Beëindiging van de deelname aan een programma in geval van een ingrijpende wijziging van een programma van de Unie].

               Hoofdstuk 2: Goed financieel beheer

               Artikel UNPRO.4.X-1: Toepassingsgebied

               Dit hoofdstuk is van toepassing op programma’s, activiteiten en diensten van de Unie in het kader van de in de protocollen I en II vermelde programma’s van de Unie.

               Deel 1: Bescherming van financiële belangen en terugvordering

               Artikel UNPRO.4.X: Uitoefening van activiteiten met het oog op goed financieel beheer

               Met het oog op de toepassing van dit hoofdstuk werken de in dit hoofdstuk vermelde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk en van de Unie nauw samen overeenkomstig hun respectieve wetten en regels.

               Bij de uitvoering van hun taken op het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk handelen functionarissen en onderzoeksorganen van de Unie op een wijze die in overeenstemming is met het recht van het Verenigd Koninkrijk.

               Artikel UNPRO.4.1: Evaluaties en controles

               1.De Unie heeft het recht om, zoals bepaald in betreffende financieringsovereenkomsten of contracten en in overeenstemming met de toepasselijke handelingen van een of meer instellingen van de Unie, technische, wetenschappelijke, financiële of andere soorten evaluaties en controles uit te voeren in de gebouwen en op de terreinen van natuurlijke personen of juridische entiteiten die verblijven respectievelijk gevestigd zijn in het Verenigd Koninkrijk en die financiering van de Unie ontvangen, alsook van in het Verenigd Koninkrijk verblijvende of gevestigde derden die betrokken zijn bij de besteding van financiering van de Unie. Die evaluaties en controles kunnen worden uitgevoerd door functionarissen van de instellingen en organen van de Unie, met name van de Europese Commissie en de Europese Rekenkamer, of door andere personen die daartoe overeenkomstig het recht van de Unie door de Europese Commissie zijn gemachtigd.

               2.De functionarissen van de instellingen en organen van de Unie, met name van de Europese Commissie en de Europese Rekenkamer, en andere door de Europese Commissie gemachtigde personen, hebben op passende wijze toegang tot sites, werkplaatsen en documenten (in elektronische of papieren versie, of beide) en tot alle informatie die nodig is om dergelijke evaluaties en controles als bedoeld in lid 1 uit te voeren. Deze toegang omvat het recht om fysieke of elektronische kopieën en uittreksels te krijgen van alle documenten, of de inhoud van alle gegevensdragers die in het bezit zijn van gecontroleerde natuurlijke of rechtspersonen of van de gecontroleerde derde.

               3.Het Verenigd Koninkrijk mag het recht van toegang in het Verenigd Koninkrijk en de toegang tot de gebouwen en terreinen van de gecontroleerde personen voor de in lid 2 bedoelde functionarissen en andere personen op grond van de uitoefening van hun in dit artikel bedoelde taken, niet beletten of daar belemmeringen voor opwerpen.

               4.Onverminderd de opschorting of beëindiging van de deelname van het Verenigd Koninkrijk aan een programma of activiteit, de opschorting van alle of een deel van de bepalingen van dit deel en/of protocol I of de beëindiging van deze overeenkomst, kunnen de evaluaties en controles ook na de datum van inwerkingtreding van de betrokken opschorting of beëindiging worden uitgevoerd, onder de voorwaarden in de toepasselijke handelingen van een of meer instellingen van de Unie en zoals bepaald in de betreffende financieringsovereenkomsten of contracten wat betreft juridische verbintenissen tot uitvoering van de begroting van de Unie die vóór de datum van inwerkingtreding van de betrokken opschorting of beëindiging door de Unie zijn aangegaan.

               Artikel UNPRO.4.2: Bestrijding van onregelmatigheden en fraude en andere strafbare feiten waardoor de financiële belangen van de Unie worden geschaad

               1.De Europese Commissie en het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) zijn gemachtigd om op het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk administratieve onderzoeken, waaronder controles en verificaties ter plaatse, te verrichten. De Europese Commissie en OLAF handelen overeenkomstig de handelingen van de Unie betreffende die controles, verificaties en onderzoeken.

               2.De bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk stellen de Europese Commissie of OLAF binnen een redelijke termijn in kennis van elk feit of elk vermoeden waarvan zij kennis hebben gekregen in verband met een onregelmatigheid, fraude of een andere onwettige activiteit waardoor de financiële belangen van de Unie worden geschaad.

               3.Controles en verificaties ter plaatse kunnen worden uitgevoerd in de gebouwen en op de terreinen van in het Verenigd Koninkrijk verblijvende natuurlijke personen of aldaar gevestigde juridische entiteiten die in het kader van een financieringsovereenkomst of een contract financiering van de Unie ontvangen, en in de gebouwen en op de terreinen van in het Verenigd Koninkrijk verblijvende of gevestigde derden die betrokken zijn bij de besteding van dergelijke financiering van de Unie. Die controles en verificaties worden voorbereid en uitgevoerd door de Europese Commissie of OLAF in nauwe samenwerking met de door het Verenigd Koninkrijk aangewezen bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk. De aangewezen autoriteit wordt binnen een redelijke termijn voorafgaand aan de controles en verificaties in kennis gesteld van het voorwerp, het doel en de rechtsgrondslag van die controles en verificaties, teneinde haar in staat te stellen steun te verlenen. Daartoe kunnen functionarissen van de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk aan de controles en verificaties ter plaatse deelnemen.

               4.De functionarissen van de Europese Commissie en OLAF hebben toegang tot alle informatie en documentatie (in elektronische of papieren versie, of beide) met betrekking tot de in lid 3 bedoelde verrichtingen, die nodig zijn voor een goed verloop van de controles en verificaties ter plaatse. Met name mogen de functionarissen van de Europese Commissie en OLAF relevante documenten kopiëren.

               5.De Europese Commissie of OLAF en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk beslissen per geval of zij gezamenlijk controles en verificaties ter plaatse uitvoeren, ook wanneer beide partijen bevoegd zijn om onderzoeken uit te voeren.

               6.Wanneer de persoon, de entiteit of een andere derde die aan een controle of verificatie ter plaatse wordt onderworpen, zich daartegen verzet, verlenen de autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk, overeenkomstig de nationale regels en voorschriften, steun aan de Europese Commissie of OLAF om hen in staat te stellen hun taken met betrekking tot de controle of verificatie ter plaatse uit te voeren. Deze steun omvat het nemen van passende voorzorgsmaatregelen overeenkomstig het nationale recht, waaronder maatregelen ter bescherming van bewijsstukken.

               7.De Europese Commissie of OLAF stelt de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk in kennis van het resultaat van deze controles en verificaties. De Europese Commissie of OLAF meldt de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk met name zo spoedig mogelijk elk feit of vermoeden betreffende een onregelmatigheid waarvan de Europese Commissie of OLAF in het kader van de controle of verificatie ter plaatse kennis heeft gekregen.

               8.Onverminderd de toepassing van het recht van het Verenigd Koninkrijk, kan de Europese Commissie overeenkomstig de wetgeving van de Unie administratieve maatregelen en sancties opleggen aan rechtspersonen of natuurlijke personen die deelnemen aan de uitvoering van een programma of activiteit.

               9.Met het oog op de correcte toepassing van dit artikel wisselen de Europese Commissie of OLAF en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk regelmatig informatie uit en plegen zij, op verzoek van een van de Partijen bij deze overeenkomst, overleg, tenzij de wetgeving van de Unie of het recht van het Verenigd Koninkrijk dit verbiedt.

               10.Om doeltreffende samenwerking en informatie-uitwisseling met OLAF te vergemakkelijken, wijst het Verenigd Koninkrijk een contactpunt aan.

               11.Bij het uitwisselen van informatie tussen de Europese Commissie of OLAF en de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk worden de toepasselijke vertrouwelijkheidsvoorschriften in acht genomen. Persoonsgegevens die in de uitgewisselde informatie zijn opgenomen, worden beschermd overeenkomstig de toepasselijke regels.

               12.Als onderdanen van het Verenigd Koninkrijk, in het Verenigd Koninkrijk verblijvende natuurlijke personen of aldaar gevestigde juridische entiteiten rechtstreeks of onrechtstreeks financiering van de Unie ontvangen uit hoofde van in protocol I vermelde programma's en activiteiten van de Unie, en ook in verband met derden die betrokken zijn bij de besteding van dergelijke financiering van de Unie, werken de autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk, onverminderd de toepasselijkheid van artikel LAW.MUTAS.114 [Definitie van bevoegde autoriteit], samen met de autoriteiten van de Unie of de autoriteiten van de lidstaten van de Unie die verantwoordelijk zijn voor het opsporen, vervolgen en voor de rechter brengen van daders van en medeplichtigen aan strafbare feiten waardoor de financiële belangen van de Unie in verband met dergelijke financiering worden geschaad, opdat zij hun taken kunnen vervullen.

               Artikel UNPRO.4.3: Wijzigingen van de artikelen UNPRO.0.1, UNPRO.4.X-1, UNPRO.4.1 [Evaluaties en controles] en UNPRO.4.2 [Bestrijding van onregelmatigheden en fraude en andere strafbare feiten waardoor de financiële belangen van de Unie worden geschaad]

               Het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie mag de artikelen UNPRO.4.1 [Evaluaties en controles] en UNPRO.4.2 [Bestrijding van onregelmatigheden en fraude en andere strafbare feiten waardoor de financiële belangen van de Unie worden geschaad] wijzigen, met name om rekening te houden met wijzigingen van handelingen van een of meer Europese instellingen.

               Het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie mag artikel UNPRO.0.1 [Toepassingsgebied] en UNPRO.4.X-1 [Toepassingsgebied] wijzigen om de toepassing van dit hoofdstuk uit te breiden tot andere programma’s, activiteiten en diensten van de Unie.

               Artikel UNPRO.4.4: Terugvordering en tenuitvoerlegging

               1.Besluiten van de Europese Commissie waarbij aan natuurlijke of rechtspersonen, met uitzondering van staten, een geldelijke verplichting wordt opgelegd met betrekking tot vorderingen die voortvloeien uit programma's, activiteiten, acties of projecten van de Unie, vormen executoriale titel in het Verenigd Koninkrijk. De formule van tenuitvoerlegging wordt, zonder andere controle dan de verificatie van de authenticiteit van de titel, aangebracht door de nationale autoriteit die daartoe door het Verenigd Koninkrijk is aangewezen. Het Verenigd Koninkrijk maakt zijn aangewezen nationale autoriteit bekend aan de Commissie en het Hof van Justitie van de Europese Unie. Overeenkomstig artikel UNPRO.5.1 [Communicatie en uitwisseling van informatie] heeft de Europese Commissie het recht dergelijke uitvoerbare besluiten rechtstreeks ter kennis te brengen van personen en juridische entiteiten die in het Verenigd Koninkrijk verblijven respectievelijk gevestigd zijn. De tenuitvoerlegging van die besluiten geschiedt overeenkomstig het recht van het Verenigd Koninkrijk.

               2.Arresten en beschikkingen van het Hof van Justitie van de Europese Unie, gegeven op grond van een arbitragebeding in een contract of overeenkomst met betrekking tot programma's of activiteiten van de Unie of onderdelen daarvan in het kader van protocol I, zijn in het Verenigd Koninkrijk uitvoerbaar op dezelfde wijze als de in lid 1 van dit artikel bedoelde besluiten van de Europese Commissie.

               3.Het Hof van Justitie van de Europese Unie is bevoegd om de rechtsgeldigheid van de in lid 1 bedoelde besluiten van de Commissie te toetsen en de tenuitvoerlegging ervan op te schorten. Het toezicht op de regelmatigheid van de tenuitvoerlegging behoort echter tot de bevoegdheid van de rechterlijke instanties van het Verenigd Koninkrijk.

               Deel 2: Andere regels voor de uitvoering van programma’s van de Unie

               Artikel UNPRO.5.1: Communicatie en uitwisseling van informatie

               De instellingen en organen van de Unie die betrokken zijn bij de uitvoering van programma's of activiteiten van de Unie of bij de controle van dergelijke programma's of activiteiten, hebben het recht om rechtstreeks, onder meer via elektronische uitwisselingssystemen, te communiceren met in het Verenigd Koninkrijk verblijvende natuurlijke personen of aldaar gevestigde juridische entiteiten die financiering van de Unie ontvangen, alsook met in het Verenigd Koninkrijk verblijvende of gevestigde derden die betrokken zijn bij de besteding van financiering van de Unie. Deze personen, entiteiten en derden kunnen rechtstreeks bij de instellingen en organen van de Unie alle informatie en documentatie indienen die zij moeten indienen op grond van de wetgeving van de Unie die van toepassing is op het programma of de activiteit van de Unie of op grond van de contracten of financieringsovereenkomsten die voor de uitvoering van dat programma of die activiteit zijn gesloten.

               Artikel UNPRO.5.2: Statistische samenwerking

               Eurostat en de statistische autoriteit van het Verenigd Koninkrijk kunnen een regeling treffen die samenwerking mogelijk maakt met betrekking tot relevante statistische kwesties en waarin bepaald is dat Eurostat, met instemming van de statistische autoriteit van het Verenigd Koninkrijk, statistische gegevens over het Verenigd Koninkrijk verstrekt met het oog op de doelstellingen van dit deel, met inbegrip van met name gegevens over het bbp van het Verenigd Koninkrijk.

               Hoofdstuk 3: Toegang van het Verenigd Koninkrijk tot diensten in het kader van programma's van de Unie

                  Artikel UNPRO.6: Regels inzake toegang tot diensten

               1.Ingeval het Verenigd Koninkrijk niet aan een programma of activiteit van de Unie deelneemt overeenkomstig de voorwaarden van hoofdstuk 1 [Deelname van het Verenigd Koninkrijk aan programma's van de Unie] van dit deel, kan het niettemin toegang hebben tot diensten die in het kader van programma's en activiteiten van de Unie worden verleend, onder de voorwaarden van deze overeenkomst, de basishandelingen en andere regels met betrekking tot de uitvoering van programma's en activiteiten van de Unie.

               2.In Protocol II [Toegang van het Verenigd Koninkrijk tot in het kader van bepaalde programma’s en activiteiten ingestelde diensten] wordt in voorkomend geval het volgende vastgesteld of gespecificeerd:

               (a)de diensten in het kader van programma's en activiteiten van de Unie waartoe het Verenigd Koninkrijk en entiteiten van het Verenigd Koninkrijk toegang hebben;

               (b)specifieke voorwaarden voor de toegang van het Verenigd Koninkrijk en entiteiten van het Verenigd Koninkrijk. Die voorwaarden moeten in overeenstemming zijn met de voorwaarden van deze overeenkomst en van de basishandelingen;

               (c)indien van toepassing, de financiële bijdrage of de bijdrage in natura van het Verenigd Koninkrijk aan een dienst die in het kader van die programma's en activiteiten van de Unie wordt verleend.

               3.Protocol II wordt vastgesteld en kan worden gewijzigd door het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie.

               4.Het Verenigd Koninkrijk en de openbare en particuliere eigenaren en exploitanten van ruimtevaartuigen die in of vanuit het Verenigd Koninkrijk actief zijn, hebben toegang tot de krachtens artikel 5, lid 1, van Besluit nr. 541/2014/EU verleende diensten overeenkomstig artikel 5, lid 2, van dat besluit, totdat bepalingen inzake soortgelijke toegang zijn opgenomen in protocol II of tot 31 december 2021.

               Hoofdstuk 4: [Evaluaties]

               Artikel UNPRO.7: [Evaluatiebeding]

               Vier jaar nadat de protocollen I en II van toepassing zijn geworden, evalueert het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie de uitvoering van die protocollen aan de hand van de gegevens betreffende de deelname van entiteiten van het Verenigd Koninkrijk aan werkzaamheden onder contract en eigen werkzaamheden in het kader van programma's of onderdelen van programma's, activiteiten en diensten die onder de protocollen I en II vallen.

               Op verzoek van een van de Partijen bespreekt het Gespecialiseerd Comité voor de deelname aan programma's van de Unie wijzigingen of voorgestelde wijzigingen die van invloed zijn op de voorwaarden voor de deelname van het Verenigd Koninkrijk aan programma's of onderdelen van programma's, activiteiten en diensten die in de protocollen I en II zijn vermeld, en kan het, indien nodig, passende maatregelen voorstellen binnen het toepassingsgebied van deze overeenkomst.

               Hoofdstuk 5: Deelnamevergoeding in de jaren 2021 tot en met 2026

               Artikel UNPRO.8: Deelnamevergoeding in de jaren 2021 tot en met 2026

               De in artikel UNPRO.2.1, lid 4 [Financiële voorwaarden] bedoelde deelnamevergoeding heeft in de jaren 2021 tot en met 2026 de volgende waarde:

               - in 2021: 0,5 %;

               - in 2022: 1 %;

               - in 2023: 1,5 %;

               - in 2024: 2 %;

               - in 2025: 2,5 %;

               - in 2026: 3 %.

               DEEL ZES: GESCHILLENBESLECHTING EN HORIZONTALE BEPALINGEN

               Titel I: Geschillenbeslechting

               Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen

               Artikel INST.9: Doelstelling

               Het doel van deze titel is een doeltreffend en doelmatig mechanisme ter vermijding en beslechting van geschillen tussen de Partijen over de uitlegging en toepassing van deze overeenkomst op te zetten, teneinde waar mogelijk tot een onderling overeengekomen oplossing te komen.

               Artikel INST.10: Toepassingsgebied

               1.
                     Deze titel is, onverminderd de leden 2, 3, 4 en 5, van toepassing op geschillen tussen de Partijen over de uitlegging en toepassing van deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten (hierna “de bedoelde bepalingen” genoemd).

               2.
                     De bedoelde bepalingen omvatten alle bepalingen van deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten, met uitzondering van:

               (a)de leden 1 tot en met 6 van artikel GOODS.17 [Handelsmaatregelen] en artikel GOODS.21 [Cultuurgoederen] van titel I van rubriek een van deel twee;

               (b)bijlage TBT-X [Geneesmiddelen];

               (c)titel VII [Kleine en middelgrote ondernemingen] van rubriek een van deel twee;

               (d)titel X [Goede regelgevingspraktijken en samenwerking op regelgevingsgebied] van rubriek een van deel twee;

               (e)de leden 1, 2 en 4 van artikel LPFS.1.1 [Beginselen en doelstellingen] en de leden 1 en 3 van artikel LPFS.1.2 [Recht om regelgeving vast te stellen, voorzorgsbenadering en wetenschappelijke en technische informatie] van hoofdstuk 1 [Algemene bepalingen], hoofdstuk 2 [Mededingingsbeleid], de artikelen LPFS.3.9 [Onafhankelijke autoriteit of instantie en samenwerking] en LPFS.3.10 [Rechterlijke instanties] van hoofdstuk 2 [Subsidiecontrole]; en hoofdstuk 5 [Belastingen] van titel XI [Gelijk speelveld voor open en eerlijke concurrentie en duurzame ontwikkeling] van rubriek een van deel twee, en de leden 4 tot en met 9 van artikel LPFS.9.4 [Evenwichtsherstel] van hoofdstuk 9 [Horizontale en institutionele bepalingen] van titel XI [Gelijk speelveld voor open en eerlijke concurrentie en duurzame ontwikkeling] van rubriek een van deel twee;

               (f)deel drie [Rechtshandhaving en justitiële samenwerking in strafzaken], ook wanneer het van toepassing is in situaties die onder andere bepalingen van deze overeenkomst vallen;

               (g)deel vier [Thematische samenwerking];

               (h)titel II [Basis voor samenwerking] van deel zes [Geschillenbeslechting en horizontale bepalingen];

               (i)artikel FINPROV.10A [Tijdelijke bepaling inzake de doorgifte van persoonsgegevens aan het Verenigd Koninkrijk] van deel zeven; en

               (j)de overeenkomst inzake veiligheidsprocedurs voor uitwisseling en bescherming van gerubriceerde informatie.

               3.
                     Een Partij kan geschillen over verplichtingen die voortvloeien uit de in lid 2 bedoelde bepalingen met het oog op de beslechting ervan voorleggen aan de Partnerschapsraad.

               4.
                     Artikel INST.11 [Exclusiviteit] is van toepassing op de in lid 2 bedoelde bepalingen.

               5.
                     Niettegenstaande de leden 1 en 2 is deze titel niet van toepassing op geschillen over de uitlegging en toepassing van de bepalingen van het protocol betreffende de coördinatie van de sociale zekerheid of de bijlagen daarbij in individuele gevallen.

               Artikel INST.11: Exclusiviteit

               De Partijen leggen geschillen over de uitlegging en toepassing van deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten uitsluitend voor aan een geschillenbeslechtingsmechanisme waarin deze overeenkomst voorziet.

               Artikel INST.12: Forumkeuze bij een in wezen gelijkwaardige verplichting uit hoofde van een andere internationale overeenkomst

               1.
                     Indien in verband met een specifieke maatregel een geschil ontstaat over een mogelijke inbreuk op een verplichting in het kader van deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten, en een in wezen gelijkwaardige verplichting uit hoofde van een andere internationale overeenkomst waarbij beide Partijen partij zijn, met inbegrip van de WTO-Overeenkomst, kiest de Partij die de procedure inleidt, het forum om het geschil bij te leggen.

               2.
                     Zodra een Partij het forum heeft gekozen en de procedures voor de geschillenbeslechting uit hoofde van deze titel of uit hoofde van een andere internationale overeenkomst heeft ingeleid, stelt deze Partij met betrekking tot de specifieke maatregel als bedoeld in lid 1, niet ook een procedure in voor de geschillenbeslechting uit hoofde van de andere overeenkomst, tenzij het eerst gekozen forum om procedurele of bevoegdheidsredenen geen uitspraak kan doen.

               3.
                     Voor de toepassing van dit artikel wordt:

               (a)een procedure voor geschillenbeslechting krachtens deze titel geacht te zijn ingeleid wanneer een Partij overeenkomstig artikel INST.14 [Arbitrageprocedure] een verzoek om instelling van een scheidsgerecht indient;

               (b)een procedure voor geschillenbeslechting krachtens de WTO-overeenkomst geacht te zijn ingeleid wanneer een Partij overeenkomstig artikel 6 van het WTO-memorandum van overeenstemming inzake de regels en procedures betreffende de geschillenbeslechting een verzoek om instelling van een panel indient; en

               (c)een procedure voor geschillenbeslechting krachtens enige andere overeenkomst geacht te zijn ingeleid overeenkomstig de relevante bepalingen van die overeenkomst.

               4.
                     Onverminderd het bepaalde in lid 2, belet niets in deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten een Partij om de opschorting van verplichtingen die door het Orgaan voor geschillenbeslechting van de WTO of krachtens de geschillenbeslechtingsprocedure van een andere internationale overeenkomst waarbij de Partijen bij het geschil partij zijn, is toegestaan, ten uitvoer te leggen. Op de WTO-Overeenkomst of enige andere internationale overeenkomst tussen de Partijen kan geen beroep worden gedaan om te beletten dat een Partij de verplichtingen uit hoofde van deze titel opschort.

               Hoofdstuk 2: Procedure

               Artikel INST.13: Overleg

               1.
                     Indien een Partij (hierna “de klagende Partij” genoemd) meent dat de andere Partij (hierna “de verwerende Partij” genoemd) een inbreuk heeft gepleegd op een verplichting uit hoofde van deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten, streven de Partijen ernaar het geschil op te lossen door te goeder trouw overleg te plegen om tot een onderling overeengekomen oplossing te komen.

               2.
                     Wanneer de klagende Partij de verwerende Partij om overleg verzoekt, doet zij dat schriftelijk. De klagende Partij vermeldt in haar schriftelijk verzoek de redenen voor het verzoek, met inbegrip van de maatregelen in kwestie en de rechtsgrondslag voor het verzoek, en de bedoelde bepalingen die volgens haar van toepassing zijn.

               3.
                     De verwerende Partij antwoordt zo spoedig mogelijk op het verzoek, en uiterlijk tien dagen na de datum van mededeling ervan. Het overleg, fysiek of via enig ander door de Partijen overeengekomen communicatiemiddel, vindt plaats binnen 30 dagen na de datum van mededeling van het verzoek. Fysiek overleg vindt plaats op het grondgebied van de verwerende Partij, tenzij de Partijen anders overeenkomen.

               4.
                     Het overleg wordt 30 dagen na de datum van mededeling van het verzoek geacht te zijn afgesloten, tenzij de Partijen overeenkomen het overleg voort te zetten.

               5.
                     Overleg over urgente aangelegenheden, zoals wanneer het bederfelijke waren of seizoensgebonden goederen of diensten betreft, wordt binnen 20 dagen na de datum van mededeling van het verzoek geopend. Het overleg wordt 20 dagen na de datum van indiening van het verzoek geacht te zijn afgesloten, tenzij de Partijen overeenkomen het overleg voort te zetten.

               6.
                     Elke Partij verstrekt voldoende feitelijke informatie met het oog op een onderzoek naar de wijze waarop de maatregel in kwestie van invloed kan zijn op de werking en toepassing van de overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten. Elke Partij streeft ernaar de deelname te garanderen van personeel van hun bevoegde overheidsinstanties die deskundig zijn op het gebied waarover het overleg plaatsvindt.

               7.
                     Voor geschillen over een ander gebied dan de titels I tot en met VII, hoofdstuk vier [Energie en grondstoffen] van titel VIII, titels IX tot en met XII van rubriek een of rubriek zes van deel twee wordt op verzoek van de klagende Partij het in lid 3 bedoelde overleg gehouden in het kader van een Gespecialiseerd Comité of van de Partnerschapsraad. Het Gespecialiseerd Comité kan te allen tijde besluiten de zaak aan de Partnerschapsraad voor te leggen. De Partnerschapsraad kan de zaak ook naar zich toe trekken. Het Gespecialiseerd Comité of, in voorkomend geval, de Partnerschapsraad kan het geschil bij besluit beslechten. De in lid 3 van dit artikel bedoelde termijnen blijven van toepassing. De plaats waar de vergaderingen worden gehouden, valt onder het reglement van orde van het Gespecialiseerd Comité, of, in voorkomend geval, de Partnerschapsraad.

               8.
                     Het overleg, en in het bijzonder alle tijdens het overleg door de Partijen verstrekte informatie en ingenomen standpunten, is vertrouwelijk en laat de rechten van elk van de Partijen in latere procedures onverlet.

               Artikel INST.14: Arbitrageprocedure

               1.
                     De klagende Partij kan om de instelling van een scheidsgerecht verzoeken indien:

               (a)de verwerende Partij niet binnen tien dagen na de datum van mededeling van het verzoek om overleg reageert;

               (b)het overleg niet binnen de in artikel INST.13, lid 3, lid 4 respectievelijk lid 5 [Overleg] vastgestelde termijnen plaatsvindt;

               (c)de Partijen overeenkomen geen overleg te voeren; of

               (d)het overleg is afgesloten zonder dat een onderling overeengekomen oplossing is bereikt.

                2.
                     Het verzoek om instelling van het scheidsgerecht wordt gedaan door middel van een schriftelijk verzoek dat aan de verwerende Partij wordt meegedeeld. In haar verzoek vermeldt de klagende Partij uitdrukkelijk de maatregel in kwestie en legt zij uit waarom die maatregel een inbreuk op de bedoelde bepalingen vormt, op zodanige wijze dat de rechtsgrond van de klacht duidelijk is.

               Artikel INST.15: Instelling van een scheidsgerecht

               1.
                     Een scheidsgerecht bestaat uit drie arbiters.

               2.
                     Uiterlijk tien dagen na de datum van mededeling van het verzoek om instelling van een scheidsgerecht plegen de Partijen overleg om overeenstemming te bereiken over de samenstelling van het scheidsgerecht.

               3.
                     Indien de Partijen binnen de in lid 2 van dit artikel bedoelde termijn geen overeenstemming bereiken over de samenstelling van het scheidsgerecht, benoemt elke Partij uiterlijk vijf dagen na het verstrijken van de in lid 2 van dit artikel bedoelde termijn een arbiter uit de overeenkomstig artikel INST.27 [Lijsten van arbiters] voor die Partij opgestelde deellijst. Indien een Partij binnen die termijn geen arbiter uit haar deellijst aanwijst, wijst de medevoorzitter van de Partnerschapsraad van de klagende Partij uiterlijk vijf dagen na het verstrijken van die termijn door loting een arbiter aan uit de deellijst van de Partij die geen arbiter heeft aangewezen. De medevoorzitter van de Partnerschapsraad van de klagende Partij kan deze aanwijzing door loting van de arbiter delegeren.

               4.
                     Indien de Partijen binnen de in lid 2 van dit artikel bedoelde termijn geen overeenstemming bereiken over de voorzitter van het scheidsgerecht, wijst de medevoorzitter van de Partnerschapsraad van de klagende Partij uiterlijk vijf dagen na het verstrijken van die termijn de voorzitter van het scheidsgerecht aan door middel van loting aan uit de overeenkomstig artikel INST.X27 [Lijsten van arbiters] opgestelde deellijst van voorzitters. De medevoorzitter van de Partnerschapsraad van de klagende Partij kan deze selectie delegeren door loting van de voorzitter van het scheidsgerecht.

               5.
                     Indien een van de in artikel INST.27 [Lijsten van arbiters] bedoelde lijsten niet is opgesteld of niet voldoende namen bevat op het tijdstip waarop de selectie overeenkomstig lid 3 of lid 4 van dit artikel wordt gemaakt, worden de arbiters door middel van loting aangewezen uit de personen die door een Partij of beide Partijen formeel zijn voorgedragen overeenkomstig bijlage INST-X [Procedureregels voor geschillenbeslechting].

               6.
                     De datum van instelling van het scheidsgerecht is de datum waarop de laatste van de drie arbiters de Partijen in kennis heeft gesteld van de aanvaarding van zijn of haar benoeming overeenkomstig bijlage INST-X [Procedureregels voor geschillenbeslechting].

               Artikel INST.16: Vereisten voor arbiters

               1.Alle arbiters:

               (a)beschikken over aantoonbare deskundigheid op het gebied van recht en internationale handel, onder meer met betrekking tot specifieke aangelegenheden die vallen onder de titels I tot en met VII, hoofdstuk vier [Energie en grondstoffen] van titel VIII, de titels IX tot en met XII van rubriek een [Handel] van deel twee of rubriek zes [Overige bepalingen] van deel twee, of op het gebied van wetgeving en andere aangelegenheden die onder deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten vallen, en, in het geval van een voorzitter, ook ervaring hebben met geschillenbeslechtingsprocedures;

               (b)onafhankelijk zijn van en niet verbonden zijn met of instructies aanvaarden van een van de Partijen;

               (c)op persoonlijke titel optreden en geen instructies aanvaarden van enige organisatie of regering met betrekking tot aangelegenheden die verband houden met het geschil; en

               (d)voldoen aan bijlage INST-X [Gedragscode].

               2.
                     Alle arbiters zijn personen wier onafhankelijkheid buiten twijfel staat, die over de vereiste kwalificaties beschikken om in hun land de hoogste rechterlijke ambten te bekleden of die erkende rechtsgeleerden zijn.

               3.
                     Gezien het voorwerp van een specifiek geschil kunnen de Partijen overeenkomen af te wijken van de in punt a) van lid 1 genoemde vereisten.

               Artikel INST.17: Taken van het scheidsgerecht

               Het scheidsgerecht:

               (a)verricht een objectieve beoordeling van de aan hem voorgelegde aangelegenheid, met inbegrip van een objectieve beoordeling van de feiten van de zaak en de toepasselijkheid en conformiteit van de maatregelen in kwestie met de bedoelde bepalingen;

               (b)vermeldt in zijn beslissingen en uitspraken de feitelijke en juridische bevindingen en de redenen voor zijn bevindingen; en

               (c)pleegt regelmatig overleg met de Partijen en biedt passende kansen voor de ontwikkeling van een onderling overeengekomen oplossing.

               Artikel INST.18: Taakomschrijving

               1.
                     Tenzij de Partijen uiterlijk vijf dagen na de datum van instelling van het scheidsgerecht anders overeenkomen, is het mandaat van het scheidsgerecht:

               “in het licht van de relevante bestreken bepalingen van deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten de in het verzoek om instelling van het scheidsgerecht bedoelde aangelegenheid te onderzoeken, te beslissen over de conformiteit van de maatregel in kwestie met de in artikel INST.10 [Toepassingsgebied] bedoelde bepalingen en overeenkomstig artikel INST.20 [Uitspraak van het scheidsgerecht] een uitspraak te doen.”

               2.
                     Indien de Partijen andere mandaten overeenkomen dan die bedoeld in lid 1, stellen zij het scheidsgerecht binnen de in lid 1 bedoelde termijn in kennis van de overeengekomen taakomschrijving.

               Artikel INST.19: Spoedprocedures

               1.
                     Op verzoek van een Partij beslist het scheidsgerecht uiterlijk tien dagen na de datum waarop het is ingesteld, of de zaak dringend is.

               2.
                     In dringende gevallen zijn de toepasselijke termijnen van artikel INST.20 [Uitspraak van het scheidsgerecht] half zo lang als de daarin voorgeschreven termijn.

               Artikel INST.20: Uitspraak van het scheidsgerecht

               1.
                     Het scheidsgerecht legt de Partijen binnen 100 dagen na de datum van instelling van het scheidsgerecht een tussentijds verslag voor. Wanneer het scheidsgerecht van oordeel is dat deze termijn niet kan worden gehaald, stelt de voorzitter van het scheidsgerecht de Partijen daarvan schriftelijk in kennis, met opgave van de redenen voor de vertraging en de datum waarop het scheidsgerecht voornemens is zijn tussentijds verslag in te dienen. Het scheidsgerecht legt in geen geval zijn tussentijds verslag later dan 130 dagen na de datum van instelling van het scheidsgerecht voor.

               2.
                     Elke Partij kan het scheidsgerecht binnen 14 dagen na de voorlegging ervan schriftelijk verzoeken om bepaalde aspecten van het tussentijds verslag te herzien. Een Partij kan binnen zes dagen na de indiening van het verzoek opmerkingen maken over het verzoek van de andere Partij.

               3.
                     Indien binnen de in lid 2 bedoelde termijn geen schriftelijk verzoek om herziening van bepaalde aspecten van het tussentijds verslag wordt ingediend, wordt het tussentijdse verslag de uitspraak van het scheidsgerecht.

               4.
                     Het scheidsgerecht doet zijn uitspraak aan de Partijen toekomen binnen 130 dagen na de datum van instelling van het scheidsgerecht. Wanneer het scheidsgerecht van oordeel is dat de termijn niet kan worden gehaald, stelt zijn voorzitter de Partijen daarvan schriftelijk in kennis, met opgave van de redenen voor de vertraging en de datum waarop het scheidsgerecht van plan is zijn definitieve uitspraak te doen toekomen. Het scheidsgerecht doet in geen geval zijn uitspraak later toekomen dan 160 dagen na de datum van instelling van het scheidsgerecht.

               5.
                     De uitspraak omvat een bespreking van elk schriftelijk verzoek van de Partijen over het tussentijds verslag en gaat duidelijk in op de opmerkingen van de Partijen.

               6. Voor alle duidelijkheid: een “uitspraak” of “uitspraken” als bedoeld in de artikelen INST.17 [Taken van het scheidsgerecht], INST.18 [Taakomschrijving], INST.28 [Vervanging van arbiters] en INST.29, leden 2, 3, 4 en 6 [Uitspraken en beslissingen van het scheidsgerecht] verwijst ook naar het tussentijds verslag van het scheidsgerecht.

               Hoofdstuk 3: Naleving

               Artikel INST.21: Nalevingsmaatregelen

               1.
                     Indien het scheidsgerecht in zijn in artikel INST.20, lid 1 [Uitspraak van het scheidsgerecht] bedoelde uitspraak vaststelt dat de verwerende Partij een verplichting uit hoofde van deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten niet is nagekomen, neemt die Partij de nodige maatregelen om onmiddellijk gevolg te geven aan de uitspraak van het scheidsgerecht, teneinde zichzelf in overeenstemming te brengen met de bedoelde bepalingen.

               2.
                     De verwerende Partij stelt de klagende Partij uiterlijk 30 dagen na de uitspraak in kennis van de maatregelen die zij heeft genomen of voornemens is te nemen om aan de uitspraak te voldoen.

               Artikel INST.22: Redelijke termijn

               1.
                     Indien onmiddellijke naleving niet mogelijk is, stelt de verwerende Partij de klagende Partij uiterlijk 30 dagen na de in artikel INST.20, lid 1 [Uitspraak van het scheidsgerecht] bedoelde uitspraak in kennis van de duur van de redelijke termijn die zij nodig heeft om aan de in artikel INST.20, lid 1 [Uitspraak van het scheidsgerecht] bedoelde uitspraak te voldoen. De Partijen streven ernaar overeenstemming te bereiken over de duur van de redelijke termijn voor de naleving.

               2.
                     Indien de Partijen het niet eens zijn over de duur van de redelijke termijn, kan de klagende Partij ten vroegste 20 dagen na de in lid 1 bedoelde kennisgeving schriftelijk verzoeken dat het oorspronkelijke scheidsgerecht de duur van de redelijke termijn vaststelt. Het scheidsgerecht doet zijn beslissing binnen 20 dagen na de datum van indiening van het verzoek aan de Partijen toekomen.

               3.
                     De verwerende Partij stelt de klagende Partij ten minste één maand voor het verstrijken van de redelijke termijn schriftelijk in kennis van haar vorderingen bij de naleving van de in artikel INST.20, lid 1 [Uitspraak van het scheidsgerecht] bedoelde uitspraak.

               4.
                     De Partijen kunnen overeenkomen de redelijke termijn te verlengen.

               Artikel INST.23: Toetsing van de naleving

               1.
                     Uiterlijk op de datum waarop de redelijke termijn verstrijkt, stelt de verwerende Partij de klagende Partij in kennis van de maatregelen die zij heeft getroffen om de in artikel INST.20, lid 1 [Uitspraak van het scheidsgerecht] bedoelde uitspraak na te leven.

               2.
                     Wanneer de Partijen het oneens zijn over het bestaan van of de verenigbaarheid met de bedoelde bepalingen van een maatregel die met het oog op naleving is getroffen, kan de klagende Partij bij het oorspronkelijke scheidsgerecht een schriftelijk verzoek indienen om hierover te beslissen. In het verzoek wordt vermeld om welke maatregel het gaat en wordt uitgelegd hoe die maatregel een inbreuk op de bedoelde bepalingen vormt, op een wijze die voldoende is om de rechtsgrondslag van de klacht duidelijk aan te tonen. Het scheidsgerecht doet zijn beslissing binnen 45 dagen na de datum van indiening van het verzoek aan de Partijen toekomen.

               Artikel INST.24: Tijdelijke maatregelen

               1.
                     Op verzoek van en na overleg met de klagende Partij dient de verwerende Partij een voorstel voor tijdelijke compensatie in indien:

               a)
                     de verwerende Partij de klagende Partij ervan kennis geeft dat het niet mogelijk is de in artikel INST.20, lid 1 [Uitspraak van het scheidsgerecht] bedoelde uitspraak na te leven; of

               b)
                     de verwerende Partij verzuimt binnen de in artikel INST.21 [Nalevingsmaatregelen] bedoelde termijn of vóór het verstrijken van de redelijke termijn kennis te geven van een maatregel die zij met het oog op naleving heeft getroffen; of

               c)
                     het scheidsgerecht oordeelt dat er geen maatregelen met het oog op naleving zijn getroffen of dat de met het oog op naleving getroffen maatregel niet in overeenstemming is met de bedoelde bepalingen.

               2.
                     In elk van de in lid 1, punten a), b) en c), bedoelde situaties kan de klagende Partij de verwerende Partij schriftelijk ervan kennis geven dat zij voornemens is de toepassing van verplichtingen op grond van de bedoelde bepalingen op te schorten indien:

               a)
                     de klagende Partij besluit geen verzoek uit hoofde van lid 1 in te dienen; of

               b)
                     de Partijen geen overeenstemming bereiken over de tijdelijke compensatie binnen 20 dagen na het verstrijken van de redelijke termijn of de beslissing van het scheidsgerecht overeenkomstig artikel INST.23 [Toetsing van de naleving] wanneer een verzoek overeenkomstig lid 1 is gedaan.

               In de kennisgeving wordt vermeld in welke mate de verplichtingen zullen worden opgeschort.

               3. Voor de opschorting van verplichtingen gelden de volgende voorwaarden:

               a) verplichtingen op grond van rubriek vier [Coördinatie van de sociale zekerheid en visa voor korte bezoeken] van deel twee, het protocol betreffende de coördinatie van de sociale zekerheid of de bijlagen daarbij of deel vijf [Programma’s van de Unie] kunnen niet uit hoofde van dit artikel worden opgeschort;

               b) in afwijking van punt a) kunnen verplichtingen op grond van deel vijf [Programma’s van de Unie] alleen worden opgeschort indien de in artikel INST.20, lid 1 [Uitspraak van het scheidsgerecht] bedoelde uitspraak betrekking heeft op de interpretatie en uitvoering van deel vijf [Programma’s van de Unie];

               c) verplichtingen buiten deel vijf [Programma’s van de Unie] kunnen niet worden opgeschort indien de in artikel INST.20, lid 1 [Uitspraak van het scheidsgerecht] bedoelde uitspraak betrekking heeft op de interpretatie en uitvoering van deel vijf [Programma’s van de Unie]; en

               d) verplichtingen op grond van titel II [Diensten en investeringen] van rubriek een van deel twee met betrekking tot financiële diensten kunnen uit hoofde van dit artikel niet worden opgeschort, tenzij de in artikel INST.20, lid 1 [Uitspraak van het scheidsgerecht] bedoelde uitspraak betrekking heeft op de uitlegging en toepassing van verplichtingen op grond van titel II [Diensten en investeringen] van rubriek een van deel twee met betrekking tot financiële diensten.

               4.
                     Wanneer een Partij volhardt in de niet-naleving van een uitspraak van een krachtens een eerdere overeenkomst tussen de Partijen ingesteld scheidsgerecht, kan de andere Partij verplichtingen op grond van de bedoelde bepalingen bedoeld in artikel INST.10 [Toepassingsgebied]. Met uitzondering van de regel in lid 3, punt a), worden alle regels met betrekking tot tijdelijke maatregelen in geval van niet-naleving en de herziening van dergelijke maatregelen beheerst door de eerdere overeenkomst.

               5.
                     De opschorting van verplichtingen mag niet hoger zijn dan het niveau dat overeenkomt met de door de schending veroorzaakte tenietdoening of uitholling.

               6.
                     Indien het scheidsgerecht de schending in rubriek een [Handel] of rubriek drie [Weg] van deel twee heeft vastgesteld, kan de opschorting worden toegepast in een andere titel van dezelfde rubriek als die waarin het scheidsgerecht de schending heeft vastgesteld, met name indien de klagende Partij van mening is dat een dergelijke opschorting daadwerkelijk tot naleving leidt.

               7.
                     Indien het scheidsgerecht de schending in rubriek twee [Luchtvaart] heeft vastgesteld:

               a) moet de klagende Partij eerst trachten verplichtingen op te schorten in dezelfde titel als die waarin het scheidsgerecht de schending heeft vastgesteld;

               b) indien de klagende Partij van mening is dat het niet haalbaar of doeltreffend is om verplichtingen op te schorten met betrekking tot dezelfde titel als die waarin het scheidsgerecht de schending heeft vastgesteld, kan zij trachten verplichtingen in de andere titel onder dezelfde rubriek op te schorten.

               8.
                     Indien het scheidsgerecht de schending heeft vastgesteld in rubriek 1 [Handel], rubriek twee [Luchtvaart], rubriek drie [Weg] of rubriek vijf [Visserij] van deel twee, en indien de klagende Partij van mening is dat het niet haalbaar of doeltreffend is om verplichtingen op te schorten binnen dezelfde rubriek als die waarin het scheidsgerecht de schending heeft vastgesteld, en de omstandigheden ernstig genoeg zijn, kan zij trachten verplichtingen op grond van andere bedoelde bepalingen op te schorten.

               9.
                     In het geval van lid 7, punt b), en lid 8, motiveert de klagende Partij haar besluit.

               10.
                     De klagende Partij kan de verplichtingen tien dagen na de datum van toezending van de in lid 2 bedoelde kennisgeving opschorten, tenzij de verwerende Partij een verzoek overeenkomstig lid 11 heeft gedaan.

               11.
                     Indien de verwerende Partij van mening is dat het meegedeelde niveau van opschorting van verplichtingen hoger is dan het niveau dat overeenkomt met de door de schending veroorzaakte tenietdoening of uitholling, of dat de in lid 7, punt b), lid 8 of lid 9 vastgestelde beginselen en procedures niet zijn gevolgd, kan zij vóór het verstrijken van de in lid 10 vastgestelde termijn van tien dagen bij het oorspronkelijke scheidsgerecht een schriftelijk verzoek indienen om hierover te beslissen. Het scheidsgerecht beslist over het niveau van opschorting van verplichtingen binnen 30 dagen na de datum van het verzoek aan de Partijen. De verplichtingen worden niet opgeschort totdat het scheidsgerecht heeft beslist. De opschorting van verplichtingen moet in overeenstemming zijn met die beslissing.

               12.
                     Het scheidsgerecht dat overeenkomstig lid 11 optreedt, onderzoekt niet de aard van de op te schorten verplichtingen, maar bepaalt of het niveau van die opschorting hoger is dan het niveau dat overeenkomt met de door de schending veroorzaakte tenietdoening of uitholling. Indien de aan arbitrage voorgelegde aangelegenheid echter het argument omvat dat de in lid 7, punt b), lid 8 of lid 9 vastgestelde beginselen en procedures niet zijn gevolgd, onderzoekt het scheidsgerecht dat argument. Ingeval het scheidsgerecht vaststelt dat die beginselen en procedures niet zijn gevolgd, past de klagende Partij ze toe in overeenstemming met lid 7, punt b), lid 8 en lid 9. De Partijen aanvaarden de beslissing van het scheidsgerecht als definitief en verzoeken niet om een tweede arbitrageprocedure. Dit lid leidt in geen geval tot vertraging van de datum waarop de klagende Partij gerechtigd is verplichtingen op grond van dit artikel op te schorten.

               13.
                     De opschorting van verplichtingen of de in dit artikel bedoelde compensatie is tijdelijk en wordt niet toegepast nadat:

               a)
                     de Partijen overeenkomstig artikel INST.31 [Onderling overeengekomen oplossing] tot een onderling overeengekomen oplossing zijn gekomen;

               b)
                     de Partijen zijn overeengekomen dat de getroffen nalevingsmaatregel de verwerende Partij in overeenstemming brengt met de bedoelde bepalingen; of

               c)
                     alle nalevingsmaatregelen waarvan het scheidsgerecht heeft vastgesteld dat ze onverenigbaar zijn met de bedoelde bepalingen, zijn ingetrokken of gewijzigd zodat de verwerende Partij die bedoelde bepalingen naleeft.

               Artikel INST.25: Toetsing van nalevingsmaatregelen genomen nadat tijdelijke maatregelen zijn genomen

               1.
                     De verwerende Partij stelt de klagende Partij in kennis van elke nalevingsmaatregel die zij heeft genomen na de opschorting van verplichtingen of na de toepassing van tijdelijke compensatie, al naargelang het geval. Met uitzondering van de in lid 2 bedoelde gevallen beëindigt de klagende Partij de opschorting van verplichtingen binnen 30 dagen na de kennisgeving. In gevallen waarin compensatie is toegepast, met uitzondering van de in lid 2 bedoelde gevallen, kan de verwerende Partij de toepassing van die compensatie beëindigen binnen 30 dagen nadat zij kennis heeft gegeven van de naleving.

               2.
                     Indien de Partijen binnen 30 dagen na de datum van kennisgeving geen overeenstemming bereiken over de vraag of de verwerende Partij door de maatregel waarvan kennis is gegeven de bedoelde bepalingen naleeft, dient de klagende Partij bij het oorspronkelijke scheidsgerecht een schriftelijk verzoek in om hierover te beslissen. Het scheidsgerecht neemt een beslissing binnen 46 dagen na de datum van indiening van het verzoek. Indien het scheidsgerecht van oordeel is dat de genomen nalevingsmaatregel in overeenstemming is met de bedoelde bepalingen, wordt de opschorting van verplichtingen of de compensatie, al naargelang het geval, beëindigd. In voorkomend geval wordt het niveau van opschorting van verplichtingen of van compensatie aangepast in het licht van de beslissing van het scheidsgerecht.

               Hoofdstuk 4: Gemeenschappelijke procedurele bepalingen

               Artikel INST.26: Ontvangst van informatie

               1.
                     Op verzoek van een Partij of op eigen initiatief kan het scheidsgerecht de Partijen om relevante informatie verzoeken die het noodzakelijk en passend acht. De Partijen reageren onverwijld en volledig op elk verzoek van het scheidsgerecht om dergelijke informatie.

               2.
                     Op verzoek van een Partij of op eigen initiatief kan het scheidsgerecht bij alle bronnen alle informatie inwinnen die het passend acht. Het scheidsgerecht heeft ook het recht om het advies van deskundigen in te winnen wanneer het dit passend acht en onder voorbehoud van eventuele door de Partijen overeengekomen voorwaarden.

               3.
                     Het scheidsgerecht behandelt amicus curiae opmerkingen van natuurlijke personen van een partij of in een partij gevestigde rechtspersonen overeenkomstig bijlage INST-X [Procedureregels voor geschillenbeslechting].

               4.
                     Alle informatie die het scheidsgerecht op grond van dit artikel heeft verkregen, wordt ter beschikking gesteld van de Partijen en de Partijen kunnen opmerkingen over die informatie indienen bij het scheidsgerecht.

               Artikel INST.27: Lijsten van arbiters

               1.
                     De Partnerschapsraad stelt uiterlijk 180 dagen na de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst een lijst op van personen die deskundig zijn op specifieke gebieden die onder deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten vallen en die bereid en in staat zijn om als lid van een scheidsgerecht op te treden. De lijst bestaat uit ten minste 15 personen en omvat drie deellijsten:

               (a)een deellijst van personen die op basis van voorstellen van de Unie is opgesteld;

               (b)een deellijst van personen die op basis van voorstellen van het Verenigd Koninkrijk is opgesteld; en

               (c)een deellijst van personen die geen onderdaan van een van de Partijen zijn die als voorzitter van het scheidsgerecht fungeren.

               Elke deellijst bevat ten minste vijf personen. De Partnerschapsraad ziet erop toe dat de lijst altijd op dit minimumaantal personen wordt gehandhaafd.

               2.
                     De Partnerschapsraad kan aanvullende lijsten opstellen van personen die deskundig zijn in specifieke sectoren die onder deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten vallen. Met instemming van de Partijen kunnen dergelijke aanvullende lijsten worden gebruikt om het scheidsgerecht samen te stellen overeenkomstig de procedure van artikel INST.15, leden 3 en 5 [Instelling van een scheidsgerecht]. Aanvullende lijsten bestaan uit twee deellijsten:

               (a)een deellijst van personen die op basis van voorstellen van de Unie is opgesteld; en

               (b)een deellijst van personen die op basis van voorstellen van het Verenigd Koninkrijk is opgesteld;

               3.
                     De in de leden 1 en 2 bedoelde lijsten omvatten geen leden, ambtenaren of andere personeelsleden van de instellingen van de Unie, van de overheid van een lidstaat of van de overheid van het Verenigd Koninkrijk.

               Artikel INST.28: Vervanging van arbiters

               Indien een arbiter tijdens de geschillenbeslechtingsprocedures uit hoofde van deze titel niet kan deelnemen, zich terugtrekt of moet worden vervangen omdat hij niet voldoet aan de gedragscode, is de procedure van artikel INST.15 [Instelling van een scheidsgerecht] van toepassing. De termijn voor de uitspraak of beslissing wordt verlengd met de tijd die nodig is voor de benoeming van de nieuwe arbiter.

               Artikel INST.29: Beslissingen en uitspraken van het scheidsgerecht

               1.
                     De beraadslagingen van het scheidsgerecht worden vertrouwelijk behandeld. Het scheidsgerecht stelt alles in het werk om uitspraken te doen en beslissingen te nemen bij consensus. Indien dit niet mogelijk is, beslist het scheidsgerecht bij meerderheid van stemmen. In geen geval worden afzonderlijke adviezen van arbiters openbaar gemaakt.

               2.
                     De beslissingen en uitspraken van het scheidsgerecht zijn bindend voor de Unie en het Verenigd Koninkrijk. Zij scheppen geen rechten of verplichtingen voor natuurlijke of rechtspersonen.

               3.
                     De beslissingen en uitspraken van het scheidsgerecht kunnen de rechten en verplichtingen van de Partijen uit hoofde van deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten niet aanvullen of beperken.

               4.
                     Voor alle duidelijkheid: het scheidsgerecht is niet bevoegd om de wettigheid vast te stellen van een maatregel die volgens het interne recht van een Partij een inbreuk op deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten zou vormen. Geen enkele bevinding van het scheidsgerecht in een uitspraak over een geschil tussen de Partijen is bindend voor de nationale rechterlijke instanties van elk van de Partijen met betrekking tot de betekenis die moet worden gegeven aan het interne recht van die Partij.

               4A.
                     Voor alle duidelijkheid: de rechtbanken van elke Partij zijn niet bevoegd voor de beslechting van geschillen tussen de Partijen uit hoofde van deze overeenkomst.

               5.
                     Elke Partij maakt de uitspraken en beslissingen van het scheidsgerecht openbaar, onder voorbehoud van de bescherming van vertrouwelijke informatie.

               6.
                     De door de Partijen bij het scheidsgerecht ingediende informatie wordt behandeld overeenkomstig de vertrouwelijkheidsregels van bijlage INST-X [Procedureregels voor geschillenbeslechting].

               Artikel INST.30: Schorsing en beëindiging van de arbitrageprocedure

               Het scheidsgerecht schorst zijn werkzaamheden te allen tijde gedurende een door de Partijen overeengekomen periode van ten hoogste 12 opeenvolgende maanden wanneer beide Partijen daarom verzoeken. Het scheidsgerecht hervat zijn werkzaamheden vóór het einde van de schorsingsperiode op schriftelijk verzoek van beide Partijen, of aan het einde van de schorsingsperiode op schriftelijk verzoek van een van de Partijen. De verzoekende Partij doet de andere Partij dienovereenkomstig een kennisgeving toekomen. Indien een Partij na afloop van de schorsingsperiode niet om hervatting van de werkzaamheden van het scheidsgerecht verzoekt, vervalt de autoriteit van het scheidsgerecht en wordt de geschillenbeslechtingsprocedure beëindigd. In geval van schorsing van de werkzaamheden van het scheidsgerecht worden de betrokken termijnen verlengd met dezelfde periode als de werkzaamheden van het scheidsgerecht werden geschorst.

               Artikel INST.31: Onderling overeengekomen oplossing

               5.De Partijen kunnen te allen tijde een onderling overeengekomen oplossing vinden voor een in artikel INST.10 [Toepassingsgebied] bedoeld geschil.

               6.Indien een onderling overeengekomen oplossing is gevonden tijdens de procedures voor het panel, brengen de Partijen de voorzitter van het scheidsgerecht gezamenlijk in kennis van de overeengekomen oplossing. Na de kennisgeving wordt de arbitrageprocedure beëindigd.

               7.De oplossing kan worden vastgesteld bij besluit van de Partnerschapsraad. Onderling overeengekomen oplossingen worden openbaar gemaakt. De aan het publiek meegedeelde versie mag geen informatie bevatten die door een van de Partijen als vertrouwelijk is aangemerkt.

               8.Elke Partij neemt de maatregelen die nodig zijn om de onderling overeengekomen oplossing binnen de overeengekomen termijn ten uitvoer te leggen.

               9.Uiterlijk op de datum waarop de overeengekomen termijn verstrijkt, stelt de uitvoerende Partij de andere Partij schriftelijk in kennis van alle maatregelen die zijn genomen om de onderling overeengekomen oplossing ten uitvoer te leggen.

               Artikel INST.32: Termijnen

               1.
                     Alle in deze titel vastgestelde termijnen worden geteld in dagen vanaf de dag volgend op de handeling waarop zij betrekking hebben.

               2.
                     Elke in deze titel bedoelde termijn kan in onderling overleg tussen de Partijen worden gewijzigd.

               3.
                     Het scheidsgerecht kan de Partijen te allen tijde, met opgave van redenen, voorstellen de in deze titel bedoelde termijnen te wijzigen.

               Artikel INST.34: Kosten

               1.
                     Elke Partij draagt haar eigen kosten die voortvloeien uit de deelname aan de procedure met een scheidsgerecht.

               2.
                     De Partijen delen gezamenlijk en in gelijke mate de kosten in verband met organisatorische aangelegenheden, met inbegrip van de bezoldiging en de onkosten van de leden van het scheidsgerecht. De honoraria van de arbiters zijn in overeenstemming met bijlage INST-X [Procedureregels voor geschillenbeslechting].

               Artikel INST.34A: Bijlagen

               1.
                     De in deze titel beschreven procedures voor geschillenbeslechting vallen onder de procedureregels van bijlage INST-X [Procedureregels voor geschillenbeslechting] en worden gevoerd overeenkomstig bijlage INST-X [Gedragscode voor arbiters].

               2.
                     De Partnerschapsraad kan de bijlagen INST-X [Procedureregels voor geschillenbeslechting] en INST-X [Gedragscode voor arbiters] wijzigen.

               Hoofdstuk 5: Specifieke regelingen voor eenzijdige maatregelen

               Artikel INST.34B: Bijzondere procedures voor corrigerende maatregelen en evenwichtsherstel

               1.
                     Voor de toepassing van artikel 3.12 [Corrigerende maatregelen] van hoofdstuk 3 [Subsidiecontrole] en artikel 9.4, leden 2 en 3 [Evenwichtsherstel] van hoofdstuk 9 [Institutionele bepalingen] van titel XI [Gelijk speelveld voor open en eerlijke concurrentie en duurzame ontwikkeling] van rubriek een van deel twee is deze titel van toepassing met de in dit artikel vastgestelde wijzigingen.

               2.
                     Indien de Partijen binnen twee dagen geen overeenstemming bereiken over de samenstelling van het scheidsgerecht, wijst de medevoorzitter van de Partnerschapsraad van de klagende Partij, in afwijking van artikel INST.15 [Instelling van een scheidsgerecht] en bijlage INST-X [Procedureregels voor geschillenbeslechting], uiterlijk één dag na afloop van de termijn van twee dagen een arbiter aan door loting uit de deellijst van elke Partij en de voorzitter van het scheidsgerecht door loting uit de deellijst van voorzitters die overeenkomstig artikel INST.27 [Lijsten van arbiters] zijn opgesteld. De medevoorzitter van de Partnerschapsraad van de klagende Partij kan deze aanwijzing door loting van de arbiter of de voorzitter delegeren. Elke persoon bevestigt zijn of haar beschikbaarheid aan beide Partijen binnen twee dagen na de datum waarop hij of zij over zijn of haar aanwijzing werd geïnformeerd. De in punt 10 van bijlage INST-X [Procedureregels voor geschillenbeslechting] bedoelde organisatorische bijeenkomst vindt plaats binnen 2 dagen na de instelling van het scheidsgerecht.

               3.
                     In afwijking van punt 11 van bijlage INST-X [Procedureregels voor geschillenbeslechting] dient de klagende partij haar schriftelijke opmerkingen in uiterlijk zeven dagen na de datum van instelling van het scheidsgerecht. De verwerende Partij dient haar schriftelijke opmerkingen uiterlijk zeven dagen na de datum van indiening van de schriftelijke opmerkingen van de klagende Partij in. Het scheidsgerecht past alle andere relevante termijnen van de geschillenbeslechtingsprocedure zo nodig aan om ervoor te zorgen dat het verslag tijdig wordt voorgelegd.

               4.
                      Artikel INST.20 [Uitspraak van het scheidsgerecht] is niet van toepassing en verwijzingen naar de uitspraak in deze titel worden gelezen als verwijzingen naar de uitspraak bedoeld in

               (a)lid 10 van artikel 3.12 [Corrigerende maatregelen] van hoofdstuk 3 [Subsidiecontrole] van titel XI [Gelijk speelveld voor open en eerlijke concurrentie en duurzame ontwikkeling]; of

               (b)punt c) van artikel 9.4, lid 3 [Evenwichtsherstel].

               5.
                     In afwijking van artikel INST.23, lid 2 [Toetsing van de naleving] doet het scheidsgerecht zijn beslissing binnen 30 dagen na de datum van indiening van het verzoek aan de Partijen toekomen.

               Artikel INST.34C: Opschorting van verplichtingen voor de toepassing van artikel LPFS.3.12, lid 12, artikel FISH.9, lid 5, en artikel FISH.14, lid 7

               1.
                     Het niveau van de opschorting van verplichtingen mag niet hoger zijn dan het niveau dat overeenkomt met de tenietdoening of uitholling van voordelen uit hoofde van deze overeenkomst of een aanvullende overeenkomst die rechtstreeks door de corrigerende maatregelen wordt veroorzaakt vanaf de datum waarop de corrigerende maatregelen van kracht worden tot de datum waarop het scheidsgerecht uitspraak doet.

               2.
                     Het door de klagende Partij gevraagde niveau van opschorting van verplichtingen en de vaststelling van het niveau van opschorting van verplichtingen door het scheidsgerecht worden gebaseerd op feiten die aantonen dat de tenietdoening of uitholling rechtstreeks het gevolg is van de toepassing van de corrigerende maatregel en betrekking heeft op specifieke goederen, dienstverleners, investeerders of andere economische actoren, en niet alleen op beweringen, vermoedens of vage mogelijkheden.

               3.
                     Het door de klagende Partij gevraagde of door het scheidsgerecht vastgestelde niveau van tenietgedane of uitgeholde voordelen:

               (a)omvat geen punitieve schadevergoeding, rente of hypothetische verliezen aan winsten of zakelijke kansen;

               (b)wordt verminderd met elke voorafgaande terugbetaling van rechten, schadeloosstelling of andere vormen van compensatie die reeds door de betrokken marktdeelnemers of de betrokken Partij zijn ontvangen; en

               (c)omvat niet de bijdrage aan de tenietdoening of uitholling door moedwillig of nalatig handelen of verzuim van de betrokken Partij of een persoon of entiteit ten aanzien waarvan naar aanleiding van de voorgenomen opschorting van verplichtingen rechtsmiddelen worden ingesteld.

               Artikel INST.34D: Voorwaarden voor evenwichtsherstellende, corrigerende, compenserende en vrijwaringsmaatregelen

               Wanneer een partij een maatregel neemt op grond van artikel 3.12 [Corrigerende maatregelen] van hoofdstuk drie [Subsidiecontrole] of artikel 9.4 [Evenwichtsherstel] van hoofdstuk negen [Institutionele bepalingen] van titel XI [Gelijk speelveld voor open en eerlijke concurrentie en duurzame ontwikkeling] van rubriek één [Handel], artikel ROAD.11 [Corrigerende maatregelen] van rubriek drie [Wegvervoer], artikel FISH.9 [Compenserende maatregelen in geval van intrekking of beperking van de toegang] of artikel FISH.14 [Corrigerende maatregelen en geschillenbeslechting] van rubriek vijf van deel twee of artikel INST.36 [Vrijwaringsmaatregelen] van titel III van deel zes, is die maatregel alleen van toepassing met betrekking tot bedoelde bepalingen in de zin van artikel INST.10 [Toepassingsgebied] en zijn de voorwaarden van artikel INST.24, lid 3 [Tijdelijke maatregelen] van overeenkomstige toepassing.

               Titel II: Basis voor samenwerking

               Artikel COMPROV.4: Democratie, rechtsstaat en mensenrechten

               1.
                     De Partijen blijven de gedeelde waarden en beginselen van democratie, de rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten, die ten grondslag liggen aan hun intern en internationaal beleid, hooghouden. In dit verband bevestigen de Partijen andermaal dat zij de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en de internationale mensenrechtenverdragen waarbij zij partij zijn, eerbiedigen.

               2.
                     De Partijen bevorderen deze gedeelde waarden en beginselen binnen internationale fora. Bij de bevordering van deze waarden en beginselen werken de Partijen samen, ook met of in derde landen.

               Artikel COMPROV.5: Strijd tegen klimaatverandering

               1.
                     De Partijen zijn van oordeel dat klimaatverandering een existentiële bedreiging voor de mensheid vormt en herhalen dat zij vastbesloten zijn om mondiaal krachtiger op deze bedreiging te reageren. De strijd tegen door de mens veroorzaakte klimaatverandering, zoals deze gestalte heeft gekregen in het kader van het proces van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC), en met name in de Overeenkomst van Parijs die tijdens haar 21e zitting door de Conferentie van de partijen bij het Raamverdrag inzake klimaatverandering van de Verenigde Naties is gesloten (hierna “de Overeenkomst van Parijs” genoemd), vormt een inspiratiebron voor het interne en externe beleid van de Unie en het Verenigd Koninkrijk. Dienovereenkomstig eerbiedigt elke Partij de Overeenkomst van Parijs en het door UNFCCC ingestelde proces en onthouden zij zich van elk handelen of nalaten dat het voorwerp en het doel van de Overeenkomst van Parijs wezenlijk teniet zou doen.

               2.
                     Binnen internationale fora pleiten de Partijen voor de bestrijding van klimaatverandering, onder meer door samen te werken met andere landen en regio’s opdat zij hun ambitieniveau op het gebied van de vermindering van broeikasgasemissies verhogen.

               Artikel COMPROV.6: Bestrijding van de verspreiding van massavernietigingswapens

               1.
                     De Partijen zijn van oordeel dat de verspreiding van massavernietigingswapens en overbrengingsmiddelen daarvoor, onder zowel statelijke als niet-statelijke actoren, een van de ernstigste bedreigingen voor de internationale stabiliteit en veiligheid vormt. De Partijen komen derhalve overeen samen te werken en de verspreiding van massavernietigingswapens en de overbrengingsmiddelen daarvoor te helpen bestrijden door de volledige naleving en de uitvoering op nationaal niveau van de verbintenissen die zijn aangegaan in het kader van de internationale verdragen en overeenkomsten op het gebied van ontwapening en non-proliferatie, alsmede van andere internationale verplichtingen op dat gebied.

               2.
                     De Partijen komen bovendien overeen mee te werken en bij te dragen aan de bestrijding van de verspreiding van massavernietigingswapens en de overbrengingsmiddelen daarvoor, door:

               (a)maatregelen te nemen die zijn gericht op de ondertekening of de ratificatie van alle andere internationale instrumenten ter zake of op aansluiting daarbij, al naargelang het geval, en op de volledige tenuitvoerlegging daarvan; en

               (b)een effectief systeem van nationale uitvoercontroles in te voeren om de uitvoer en doorvoer te controleren van goederen die betrekking hebben op massavernietigingswapens, met inbegrip van een controle op eindgebruik als massavernietigingswapen van technologieën voor tweeërlei gebruik, en met effectieve sancties op overtreding van de uitvoercontroles.

               3.
                     De Partijen komen overeen een regelmatige dialoog over deze onderwerpen tot stand te brengen.

               Artikel COMPROV.7: Handvuurwapens en lichte wapens en andere conventionele wapens

               1.
                     De Partijen erkennen dat de illegale productie en overdracht van en de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens en munitie daarvoor, alsmede hun buitensporige accumulatie, hun slecht beheer, inadequaat beveiligde voorraden en de ongecontroleerde verspreiding ervan, een ernstige bedreiging voor de vrede en de internationale veiligheid blijven vormen.

               2.
                     De Partijen komen overeen hun respectieve verplichtingen met betrekking tot de aanpak van de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens en munitie daarvoor na te komen en volledig uit te voeren, overeenkomstig de bestaande internationale verdragen en de resoluties van de VN-Veiligheidsraad, en ook hun respectieve verbintenissen na te komen in het kader van andere internationale instrumenten op dit gebied, zoals het VN-actieprogramma ter voorkoming, bestrijding en uitbanning van de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens in al zijn aspecten.

               3.
                     De Partijen onderkennen het belang van interne controlesystemen voor de overdracht van conventionele wapens overeenkomstig de geldende internationale normen. De Partijen onderkennen dat het van belang is die controles op verantwoordelijke wijze toe te passen en aldus bij te dragen tot de internationale en regionale vrede, veiligheid en stabiliteit, en tot het verminderen van menselijk leed, en te helpen voorkomen dat conventionele wapens op de illegale markt belanden.

               4.
                     In dit verband verplichten de Partijen zich ertoe het Wapenhandelsverdrag volledig uit te voeren en in het kader van dit verdrag met elkaar samen te werken, ook wat betreft het bevorderen van de universalisering van dit verdrag en van de volledige uitvoering ervan door alle VN-lidstaten.

               5.
                     De Partijen verplichten zich er daarom toe met elkaar samen te werken bij het opstellen of verbeteren van de regelgeving voor de internationale handel in conventionele wapens, en bij het voorkomen, bestrijden en uitbannen van de illegale wapenhandel.

               6.
                     De Partijen komen overeen een regelmatige dialoog over deze onderwerpen tot stand te brengen.

               Artikel COMPROV.8: De ernstigste vormen van criminaliteit die de internationale gemeenschap aangaan

               1.
                     De Partijen bevestigen andermaal dat de ernstigste vormen van criminaliteit die de gehele internationale gemeenschap aangaan, niet ongestraft mogen blijven en dat de effectieve vervolging ervan moet worden gewaarborgd door maatregelen op nationaal niveau te nemen en de wereldwijde samenwerking, onder meer met het Internationaal Strafhof, te intensiveren. De Partijen komen overeen volledige steun te verlenen aan de universaliteit en integriteit van het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof en daarmee samenhangende instrumenten.

               2.
                     De Partijen komen overeen een regelmatige dialoog over deze onderwerpen tot stand te brengen.

               Artikel COMPROV.9: Terrorismebestrijding

               1.
                     De Partijen werken samen op bilateraal, regionaal en internationaal niveau om daden van terrorisme in al zijn vormen en uitingen te voorkomen en te bestrijden overeenkomstig het internationale recht, met inbegrip van, indien van toepassing, internationale overeenkomsten ter bestrijding van terrorisme, het internationaal humanitair recht en het internationaal recht inzake de mensenrechten, en overeenkomstig de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties.

               2.
                     De Partijen versterken de samenwerking op het gebied van terrorismebestrijding, ook waar het gaat om het voorkomen en bestrijden van gewelddadig extremisme en terrorismefinanciering, teneinde hun gemeenschappelijke veiligheidsbelangen te bevorderen, rekening houdend met de mondiale strategie voor terrorismebestrijding van de Verenigde Naties en de desbetreffende resoluties van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties en zonder afbreuk te doen aan de rechtshandhaving en justitiële samenwerking in strafzaken en de uitwisseling van inlichtingen.

               3.
                     De Partijen komen overeen een regelmatige dialoog over deze onderwerpen tot stand te brengen. Deze dialoog is onder meer gericht op het bevorderen en vergemakkelijken van:

               (a)het delen van evaluaties van de terroristische dreiging;

               (b)de uitwisseling van beste praktijken en expertise op het gebied van terrorismebestrijding;

               (c)operationele samenwerking en uitwisseling van gegevens en

               (d)uitwisselingen inzake samenwerking in het kader van multilaterale organisaties.

               Artikel COMPROV.10: Bescherming van persoonsgegevens

               1.
                     De Partijen verzekeren dat zij zich zullen inzetten om een hoog niveau van bescherming van persoonsgegevens te waarborgen. Zij streven ernaar samen te werken om strenge internationale normen te bevorderen.

               2.
                     De Partijen erkennen dat personen recht hebben op de bescherming van persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer en dat strenge normen op dit gebied bijdragen tot het vertrouwen in de digitale economie en de ontwikkeling van de handel en een cruciaal middel zijn voor doeltreffende samenwerking op het gebied van rechtshandhaving. Met het oog daarop verbinden de Partijen zich ertoe om, elk in het kader van hun respectieve wet- en regelgeving, de verplichtingen na te komen die zij in verband met dat recht in deze overeenkomst zijn aangegaan.

               3.
                     De Partijen werken op bilateraal en multilateraal niveau samen, met inachtneming van hun respectieve wet- en regelgeving. Dit kan, al naargelang van het geval, een dialoog, uitwisseling van deskundigheid of samenwerking op het gebied van handhaving omvatten met betrekking tot de bescherming van persoonsgegevens.

               4.
                     Waar deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten voorzien in de doorgifte van persoonsgegevens, vindt deze doorgifte plaats conform de regels van de doorgevende partij inzake internationale doorgiften van persoonsgegevens. Voor alle duidelijkheid: dit lid doet geen afbreuk aan de toepassing van specifieke bepalingen in deze overeenkomst betreffende de doorgifte van persoonsgegevens, met name artikel DIGIT.7 [Bescherming van persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer] en artikel LAWGEN.4 [Bescherming van persoonsgegevens], noch aan titel I van deel zes [Geschillenbeslechting]. Indien nodig zal elke Partij alles in het werk stellen om, met inachtneming van haar regels inzake internationale doorgiften van persoonsgegevens, de nodige waarborgen voor de doorgifte van persoonsgegevens vast te stellen, rekening houdend met de aanbevelingen van de Partnerschapsraad uit hoofde van punt h) van artikel INST.1, lid 4 [Partnerschapsraad].

               Artikel COMPROV.11: Mondiale samenwerking bij vraagstukken van gemeenschappelijk economisch, ecologisch en sociaal belang

               1.
                     De Partijen erkennen het belang van mondiale samenwerking bij het aanpakken van kwesties van gemeenschappelijk economisch, ecologisch en sociaal belang. Zij bevorderen multilaterale oplossingen voor gemeenschappelijke problemen waar dat in hun beider belang is.

               2.
                     Zonder afbreuk te doen aan hun beslissingsautonomie en onverminderd andere bepalingen van deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten, streven de Partijen ernaar samen te werken op het gebied van actuele en nieuwe mondiale vraagstukken van gemeenschappelijk belang, zoals vrede en veiligheid, klimaatverandering, duurzame ontwikkeling, grensoverschrijdende verontreiniging, milieubescherming, digitalisering, volksgezondheid en consumentenbescherming, belastingen, financiële stabiliteit en vrije en eerlijke handel en investeringen. Daartoe streven zij ernaar een constante en effectieve dialoog in stand te houden en hun standpunten te coördineren binnen multilaterale organisaties en fora waaraan de Partijen deelnemen, zoals de Verenigde Naties, de Groep van zeven (G7) en de Groep van Twintig (G20), de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, het Internationaal Monetair Fonds, de Wereldbank en de Wereldhandelsorganisatie.

               Artikel COMPROV.12: Essentiële onderdelen

               Artikel COMPROV.4, lid 1 [Democratie, rechtsstaat en mensenrechten], artikel COMPROV.5, lid 1 [Strijd tegen klimaatverandering] en artikel COMPROV.6, lid 1 [Bestrijding van de verspreiding van massavernietigingswapens] vormen essentiële onderdelen van het partnerschap dat bij deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten tot stand wordt gebracht.

               Titel III: Nakoming van verplichtingen en vrijwaringsmaatregelen

               Artikel INST.35: Nakoming van als essentiële onderdelen beschreven verplichtingen

               1.
                     Indien een van de Partijen van oordeel is dat er een ernstige en grove niet-nakoming door de andere Partij van de in artikel COMPROV.12 [Essentiële onderdelen] als essentiële onderdelen beschreven verplichtingen heeft plaatsgevonden, kan zij besluiten de werking van deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten geheel of gedeeltelijk op te zeggen of op te schorten.

               2.
                     Voorafgaand daaraan verzoekt de Partij die een beroep doet op de toepassing van dit artikel dat de Partnerschapsraad onmiddellijk bijeenkomt om een tijdige en voor alle partijen aanvaardbare oplossing te vinden. Indien binnen een termijn van 30 dagen na de datum van het verzoek aan de Partnerschapsraad geen voor alle Partijen aanvaardbare oplossing is gevonden, kan de Partij de in lid 1 bedoelde maatregelen nemen.

               3.
                     De in lid 1 bedoelde maatregelen worden genomen met volledige inachtneming van het internationaal recht en zijn evenredig. Voorrang wordt gegeven aan maatregelen die de werking van deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten zo weinig mogelijk verstoren.

               4.
                     De Partijen zijn van oordeel dat een situatie als een ernstige en grove niet-nakoming van een van de in artikel COMPROV.12 [Essentiële onderdelen] als essentiële onderdelen beschreven verplichtingen kan worden beschouwd indien de ernst en de aard ervan uitzonderlijk zijn en een bedreiging vormen voor de vrede en de veiligheid of internationale gevolgen hebben. Voor alle duidelijkheid: elk handelen of nalaten dat het voorwerp en het doel van de Overeenkomst van Parijs wezenlijk teniet zou doen, wordt beschouwd als ernstige en grove niet-nakoming voor de toepassing van dit artikel.

               Artikel INST.36: Vrijwaringsmaatregelen

               1.            Indien zich ernstige economische, maatschappelijke of milieuproblemen van sectorale of regionale aard voordoen, waaronder met betrekking tot visserijactiviteiten en hun afhankelijke gemeenschappen, die kunnen voortduren, kan de betrokken Partij eenzijdig passende vrijwaringsmaatregelen nemen. Dergelijke vrijwaringsmaatregelen zijn wat hun draagwijdte en duur betreft, beperkt tot hetgeen strikt noodzakelijk is om de situatie te verhelpen. Maatregelen die de werking van deze overeenkomst het minst verstoren, krijgen voorrang.

               2.            De betrokken Partij stelt de andere Partij daarvan onverwijld in kennis via de Partnerschapsraad en verstrekt alle relevante informatie. De Partijen treden onmiddellijk in overleg in de Partnerschapsraad om een voor alle Partijen aanvaardbare oplossing te vinden.

               3.            De betrokken Partij kan pas een maand na de datum van de in lid 2 bedoelde kennisgeving vrijwaringsmaatregelen nemen, tenzij de overlegprocedure overeenkomstig lid 2 vóór het verstrijken van de gestelde termijn gezamenlijk is beëindigd. Wanneer uitzonderlijke omstandigheden die onmiddellijk optreden vereisen, een voorafgaand onderzoek uitsluiten, kan de betrokken Partij onmiddellijk de vrijwaringsmaatregelen toepassen die strikt noodzakelijk zijn om de situatie te verhelpen.

               De betrokken Partij stelt de Partnerschapsraad onverwijld in kennis van de genomen maatregelen en verstrekt alle relevante informatie.

               4.            Indien een vrijwaringsmaatregel van de betrokken Partij leidt tot een onevenwichtigheid tussen de rechten en verplichtingen uit hoofde van deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten, kan de andere Partij de evenredige evenwichtsherstellende maatregelen nemen die strikt noodzakelijk zijn om de onevenwichtigheid te verhelpen. Maatregelen die de werking van deze overeenkomst het minst verstoren, krijgen voorrang. De leden 2 tot en met 4 zijn van overeenkomstige toepassing op dergelijke evenwichtsherstellende maatregelen.

               5.            Elk van de Partijen kan, zonder voorafgaand overleg overeenkomstig artikel INST.13 [Overleg] te hebben gepleegd, de in artikel INST.14 [Arbitrageprocedure] bedoelde arbitrageprocedure inleiden om een maatregel van de andere Partij uit hoofde van de leden 1 tot en met 5 van dit artikel aan te vechten.

               6.            De in lid 1 bedoelde vrijwaringsmaatregelen en de in lid 5 bedoelde evenwichtsherstellende maatregelen kunnen ook worden genomen met betrekking tot een aanvullende overeenkomst, behoudens andersluidende bepaling in die aanvullende overeenkomst.

               DEEL ZEVEN: SLOTBEPALINGEN

                  Artikel FINPROV.1: Territoriale werkingssfeer

               1.
                     Deze overeenkomst is van toepassing op:

               (a)de grondgebieden waarop het Verdrag betreffende de Europese Unie, het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie van toepassing zijn, onder de in die Verdragen neergelegde voorwaarden; en

               (b)het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk.

               2.
                     Deze overeenkomst is ook van toepassing op het baljuwschap Guernsey, het baljuwschap Jersey en Man, in de mate bepaald in rubriek vijf [Visserij] en artikel OTH.9 [Geografische toepassing] van rubriek zes [Overige bepalingen] van deel twee van deze overeenkomst.

               3.
                     Deze overeenkomst is niet van toepassing op Gibraltar en heeft geen gevolgen op dat grondgebied.

               4.
                     Deze overeenkomst is niet van toepassing op de overzeese gebieden die bijzondere betrekkingen onderhouden met het Verenigd Koninkrijk: Anguilla; Bermuda; Brits Zuidpoolgebied; Brits Indische Oceaanterritorium; Britse Maagdeneilanden; Kaaimaneilanden, Falklandeilanden; Montserrat; Pitcairneilanden; Sint-Helena, Ascension en Tristan da Cunha; Zuid-Georgia en de Zuidelijke Sandwicheilanden; en Turks- en Caicoseilanden.

                  Artikel FINPROV.2: Verhouding tot andere overeenkomsten

               Deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten zijn van toepassing onverminderd een eventuele eerdere bilaterale overeenkomst tussen het Verenigd Koninkrijk enerzijds en de Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie anderzijds. De Partijen bevestigen andermaal hun verplichtingen om een dergelijke overeenkomst uit te voeren.

                  Artikel FINPROV.3: Evaluatie

               Vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst en vervolgens om de vijf jaar evalueren de Partijen gezamenlijk de tenuitvoerlegging van deze overeenkomst en de aanvullende overeenkomsten en alle daarmee verband houdende aangelegenheden.

                  Artikel FINPROV.6: Gerubriceerde informatie en gevoelige niet-gerubriceerde informatie

               Niets in deze overeenkomst of in een aanvullende overeenkomst mag zodanig worden uitgelegd dat een Partij verplicht is gerubriceerde informatie beschikbaar te stellen.

               In het kader van deze overeenkomst of een eventuele aanvullende overeenkomst door de Partijen verstrekte of tussen de Partijen uitgewisselde gerubriceerde informatie of materialen worden verwerkt en beschermd in overeenstemming met de overeenkomst betreffende beveiligingsprocedures voor de uitwisseling en bescherming van gerubriceerde informatie en elke uit hoofde daarvan gesloten uitvoeringsregeling.

               De Partijen bereiken overeenstemming over verwerkingsinstructies om de bescherming te garanderen van gevoelige niet-gerubriceerde informatie die tussen hen worden uitgewisseld.

                  Artikel FINPROV.7: Integrerende delen van deze overeenkomst

               1.
                     De protocollen, bijlagen, aanhangsels en voetnoten van en bij deze overeenkomst maken integrerend deel uit van deze overeenkomst.

               2.
                     Elk van de bijlagen bij deze overeenkomst, met inbegrip van de aanhangsels daarvan, maken integrerend deel uit van de afdeling, het hoofdstuk, de titel, de rubriek of het protocol waarin naar die bijlage wordt verwezen of waarnaar in die bijlage wordt verwezen. Voor alle duidelijkheid:

               (a)bijlage INST-X [REGLEMENT VAN ORDE VAN DE PARTNERSCHAPSRAAD EN DE COMITÉS] maakt integrerend deel uit van titel III [Institutionele bepalingen] van deel een;

               (b)bijlagen ORIG-1 [AANTEKENINGEN BIJ DE PRODUCTSPECIFIEKE OORSPRONGSREGELS], ORIG-2 [PRODUCTSPECIFIEKE OORSPRONGSREGELS], ORIG-2A [OORSPRONGSCONTINGENTEN EN ALTERNATIEVEN VOOR DE PRODUCTSPECIFIEKE OORSPRONGSREGELS IN BIJLAGE ORIG-2], ORIG-2B [PRODUCTSPECIFIEKE REGELS VOOR ELECTRISCHE ACCU'S EN ELEKTRISCHE VOERTUIGEN IN DE OVERGANGSPERIODE], ORIG-3 [LEVERANCIERSVERKLARING], ORIG-4 [TEKST VAN HET ATTEST VAN OORSPRONG], ORIG-5 [GEZAMENLIJKE VERKLARING BETREFFENDE HET VORSTENDOM ANDORRA] en ORIG-6 [GEZAMENLIJKE VERKLARING BETREFFENDE DE REPUBLIEK SAN MARINO] maken integrerend deel uit van hoofdstuk twee [Oorsprongsregels] van titel I van rubriek een van deel twee;

               (c)bijlage SPS-1 [CRITERIA BEDOELD IN ARTIKEL SPS.19, PUNT D)] maakt integrerend deel uit van hoofdstuk drie [Sanitaire en fytosanitaire maatregelen] van titel I van rubriek een van deel twee;

               (d)bijlage TBT-XX [REGELING BEDOELD IN ARTIKEL TBT.9, LID 4, VOOR DE REGELMATIGE UITWISSELING VAN INFORMATIE INZAKE DE VEILIGHEID VAN NON-FOODPRODUCTEN EN DAARMEE VERBAND HOUDENDE PREVENTIEVE, BEPERKENDE EN CORRIGERENDE MAATREGELEN], bijlage TBT-ZZ [REGELING BEDOELD IN ARTIKEL TBT.9, LID 5, VOOR DE REGELMATIGE UITWISSELING VAN INFORMATIE BETREFFENDE ANDERE DAN DOOR ARTIKEL TBT.9, LID 4, BESTREKEN MAATREGELEN MET BETREKKING TOT NIET-CONFORME NON-FOODPRODUCTEN], bijlage TBT-1 [MOTORVOERTUIGEN EN UITRUSTINGSSTUKKEN EN DELEN DAARVAN], bijlage TBT-2 [GENEESMIDDELEN], bijlage TBT-3 [CHEMISCHE PRODUCTEN], bijlage TBT-4 [ORGANISCHE PRODUCTEN] en bijlage TBT-5 [HANDEL IN WIJN] maken integrerend deel uit van hoofdstuk vier [Technische handelsbelemmeringen] van titel I van rubriek een van deel twee;

               (e)bijlage CUSTMS-1 [GEAUTORISEERDE MARKTDEELNEMERS] maakt integrerend deel uit van hoofdstuk vijf [Douane en handelsbevordering] van titel I van rubriek een van deel twee;

               (f)bijlagen SERVIN-1 [BESTAANDE MAATREGELEN], SERVIN-2 [TOEKOMSTIGE MAATREGELEN], SERVIN-3 [ZAKELIJKE BEZOEKERS VOOR VESTIGINGSDOELEINDEN, BINNEN EEN ONDERNEMING OVERGEPLAATSTE PERSONEN EN ZAKELIJKE BEZOEKERS VOOR EEN KORT VERBLIJF], SERVIN-4 [DIENSTVERLENERS OP CONTRACTBASIS EN BEOEFENAARS VAN EEN VRIJ BEROEP], SERVIN-5 [VERKEER VAN NATUURLIJKE PERSONEN] en SERVIN-6 [RICHTSNOEREN VOOR REGELINGEN VOOR DE ERKENNING VAN BEROEPSKWALIFICATIES] maken integrerend deel uit van titel II [Diensten en investeringen] van rubriek een van deel twee;

               (g)bijlage PPROC-1 [OVERHEIDSOPDRACHTEN] maakt integrerend deel uit van titel VI [Overheidsopdrachten] van rubriek een van deel twee;

               (h)bijlagen ENER-1 [LIJSTEN VAN ENERGIEGOEDEREN, KOOLWATERSTOFFEN EN GRONDSTOFFEN], ENER-2 [ENERGIE- EN MILIEUSUBSIDIES], ENER-3 [NIET-TOEPASSING VAN TOEGANG VAN DERDEN EN ONTVLECHTING VAN EIGENDOM OP INFRASTRUCTUUR] en ENER-4 [TOEWIJZING VAN ELEKTRICITEITSINTERCONNECTORCAPACITEIT VOOR HET TIJDSBESTEK VAN DE DAY-AHEAD-MARKT] maken integrerend deel uit van titel VIII [Energie] van rubriek een van deel twee;

               (i)bijlage ENER-2 [ENERGIE- EN MILIEUSUBSIDIES] maakt integrerend deel uit van titel XI [Gelijk speelveld voor open en eerlijke concurrentie en duurzame ontwikkeling] van rubriek een van deel twee;

               (j)bijlage AVSAF-1 [LUCHTWAARDIGHEIDS- EN MILIEUCERTIFICERING] en alle bijlagen die zijn vastgesteld overeenkomstig artikel AVSAF.12 [Vaststelling en wijziging van bijlagen bij deze titel] maken integrerend deel uit van titel II [Veiligheid van de luchtvaart] van rubriek twee van deel twee;

               (k)bijlage ROAD-1 [GOEDERENVERVOER OVER DE WEG] maakt integrerend deel uit van titel I [Goederenvervoer over de weg] van rubriek drie van deel twee;

               (l)bijlagen ROAD-2 [MODEL VAN EEN VERGUNNING VOOR GEREGELD INTERNATIONAAL VERVOER EN BIJZONDERE VORMEN VAN GEREGELD INTERNATIONAAL VERVOER], ROAD-3 [MODELAANVRAAG VOOR EEN VERGUNNING VOOR GEREGELD INTERNATIONAAL VERVOER EN BIJZONDERE VORMEN VAN GEREGELD INTERNATIONAAL VERVOER] en ROAD-4 [MODEL VAN HET REISBLAD VAN ONGEREGELDE DIENSTEN] maken integrerend deel uit van titel II [Personenvervoer over de weg] van rubriek drie van deel twee;

               (m)[bijlagen FISH.1, FISH.2, FISH.3 enFISH.4 [PROTOCOL INZAKE TOEGANG TOT DE WATEREN] maken integrerend deel uit van rubriek vijf [Visserij] van deel twee;]

               (n)bijlage LAW-1 [UITWISSELING VAN DNA, VINGERAFDRUKKEN EN GEGEVENS UIT KENTEKENREGISTERS] maakt integrerend deel uit van titel II [Uitwisseling van DNA, vingerafdrukken en gegevens uit kentekenregisters] van deel drie;

               (o)bijlage LAW-2 [PERSOONSGEGEVENS VAN PASSAGIERS (PNR-GEGEVENS)] maakt integrerend deel uit van titel III [Doorgifte en verwerking van persoonsgegevens van passagiers (PNR-gegevens)] van deel drie;

               (p)bijlage LAW-3 [VORMEN VAN CRIMINALITEIT WAARVOOR EUROPOL BEVOEGD IS] maakt integrerend deel uit van titel V [Samenwerking met Europol] van deel drie;

               (q)bijlage LAW-4 [VORMEN VAN ERNSTIGE CRIMINALITEIT WAARVOOR EUROJUST BEVOEGD IS] maakt integrerend deel uit van titel VI [Samenwerking met Eurojust] van deel drie;

               (r)bijlage LAW-5 [AANHOUDINGSBEVEL] maakt integrerend deel uit van titel VII [Overlevering] van deel drie;

               (s)bijlage LAW-6 [UITWISSELING VAN INFORMATIE UIT HET STRAFREGISTER - TECHNISCHE EN PROCEDURELE SPECIFICATIES] maakt integrerend deel uit van titel IX [Uitwisseling van informatie uit het strafregister] van deel drie;

               (t)bijlage LAW-7 [DEFINITIE VAN TERRORISME] maakt integrerend deel uit van titel III [Doorgifte en verwerking van persoonsgegevens van passagiers (PNR-gegevens)] en titel XI [Bevriezing en confiscatie] van deel drie;

               (u)bijlage LAW-8 [BEVRIEZING EN CONFISCATIE] maakt integrerend deel uit van titel XI [Bevriezing en confiscatie] van deel drie;

               (v)bijlage UNPRO-1 [UITVOERING VAN DE FINANCIËLE VOORWAARDEN [artikel UNPRO.2.1.11]] maakt integrerend deel uit van afdeling 2 [Regels voor de financiering van de deelname aan programma’s en activiteiten van de Unie] van hoofdstuk een van deel vijf [Deelname aan programma’s van de Unie, goed financieel beheer en financiële bepalingen];

               (w)bijlage INST-X [PROCEDUREREGELS VOOR GESCHILLENBESLECHTING] en bijlage INST-X [GEDRAGSCODE VOOR ARBITERS] maken integrerend deel uit van titel I [Geschillenbeslechting] van deel zes;

               (x)de BIJLAGE BIJ HET PROTOCOL BETREFFENDE DE ADMINISTRATIEVE SAMENWERKING EN DE BESTRIJDING VAN FRAUDE OP HET GEBIED VAN DE BELASTING OVER DE TOEGEVOEGDE WAARDE EN BETREFFENDE DE WEDERZIJDSE BIJSTAND BIJ DE INVORDERING VAN SCHULDVORDERINGEN IN VERBAND MET BELASTINGEN EN RECHTEN maakt integrerend deel uit van het protocol betreffende de administratieve samenwerking en de bestrijding van fraude op het gebied van de belasting over de toegevoegde waarde en betreffende de wederzijdse bijstand bij de invordering van schuldvorderingen in verband met belastingen en rechten;

               (y)bijlagen SSC-1 [BEPAALDE UITKERINGEN WAAROP HET PROTOCOL NIET VAN TOEPASSING IS], SSC-2 [BEPERKING VAN HET RECHT OP VERSTREKKINGEN VAN GEZINSLEDEN VAN EEN GRENSARBEIDER], SSC-3 [MEER RECHTEN VOOR PENSIOENGERECHTIGDEN DIE NAAR DE BEVOEGDE STAAT TERUGKEREN], SSC-4 [GEVALLEN WAARIN WORDT AFGEZIEN VAN BEREKENING PRO RATA OF WAARIN DEZE NIET VAN TOEPASSING IS], SSC-5 [PRESTATIES EN OVEREENKOMSTEN WAARBIJ ARTIKEL SSC.49 [Samenloop van uitkeringen van dezelfde aard] KAN WORDEN TOEGEPAST], SSC-6 [BIJZONDERE BEPALINGEN VOOR DE TOEPASSING VAN DE WETGEVING VAN DE LIDSTATEN EN VAN HET VERENIGD KONINKRIJK], SSC-7 [UITVOERINGSDEEL] en SSC-8 [OVERGANGSBEPALINGEN BETREFFENDE DE TOEPASSING VAN ARTIKEL SSC.11 [GEDETACHEERDE WERKNEMERS]] en hun aanhangsels maken integrerend deel uit van het protocol betreffende de coördinatie van de sociale zekerheid.

                  Artikel FINPROV.8: Opzegging

               Elke Partij kan deze overeenkomst opzeggen door middel van een schriftelijke kennisgeving langs diplomatieke weg. Deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten vervallen op de eerste dag van de twaalfde maand na de datum van kennisgeving.

                  Artikel FINPROV.9: Authentieke teksten

               Deze overeenkomst is opgesteld in twee exemplaren in de Bulgaarse, de Deense, de Duitse, de Engelse, de Estse, de Finse, de Franse, de Griekse, de Hongaarse, de Ierse, de Italiaanse, de Kroatische, de Letse, de Litouwse, de Maltese, de Nederlandse, de Poolse, de Portugese, de Roemeense, de Sloveense, de Slowaakse, de Spaanse, de Tsjechische en de Zweedse taal. Alle taalversies van de overeenkomst worden uiterlijk 30 april 2021 onderworpen aan een proces van laatste juridische revisie. Niettegenstaande de vorige zin moet het proces van laatste juridische revisie voor de Engelse versie van de overeenkomst ten laatste afgerond zijn op de dag bedoeld in artikel FINPROV.11, lid 1 [Inwerkingtreding en voorlopige toepassing], als die dag vóór 30 april 2021 valt.

               De taalversies die het resultaat zijn van het bovengenoemde proces van laatste juridische revisie komen van meet af aan in de plaats van de ondertekende versies van de overeenkomst en worden als authentiek en definitief vastgesteld door middel van uitwisseling van diplomatieke nota’s tussen de Partijen.

                  Artikel FINPROV.10: Toekomstige toetredingen tot de Unie

               1.
                     De Unie stelt het Verenigd Koninkrijk in kennis van elk nieuw verzoek om toetreding van een derde land tot de Unie.

               2.
                     Tijdens de onderhandelingen tussen de Unie en een derde land betreffende de toetreding van dat land tot de Unie streeft de Unie
                  86
                ernaar:

               a) op verzoek van het Verenigd Koninkrijk en, voor zover mogelijk, informatie te verstrekken over aangelegenheden die onder deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten vallen; en

               b) rekening te houden met eventuele bezwaren van het Verenigd Koninkrijk.

               3.
                     De Partnerschapsraad onderzoekt lang genoeg vóór de datum van toetreding de gevolgen van de toetreding van een derde land tot de Unie voor deze overeenkomst en eventuele aanvullende overeenkomsten.

               4.
                     Voor zover nodig zullen het Verenigd Koninkrijk en de Unie vóór de inwerkingtreding van de overeenkomst inzake de toetreding van een derde land tot de Unie:

               a) deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten wijzigen;

               b) bij besluit van de Partnerschapsraad andere noodzakelijke aanpassingen of overgangsregelingen met betrekking tot deze overeenkomst of eventuele aanvullende overeenkomsten tot stand brengen;

               c) in de Partnerschapsraad besluiten of:

               i) artikel VSTV.1 [Visa voor korte bezoeken] wordt toegepast op de onderdanen van dat derde land; of

               ii) overgangsregelingen worden vastgesteld wat betreft artikel VSTV.1 [Visa voor korte bezoeken] met betrekking tot dat derde land en zijn onderdanen zodra het tot de Unie toetreedt.

               5.
                     Bij ontstentenis van een besluit uit hoofde van lid 4, punt c), i) of ii), bij de inwerkingtreding van de overeenkomst inzake de toetreding van het betrokken derde land tot de Unie is artikel VSTV.1 [Visa voor korte bezoeken] niet van toepassing op onderdanen van dat derde land.

               6.
                     Ingeval de Partnerschapsraad overgangsregelingen vaststelt als bedoeld in lid 4, punt c), ii), specificeert hij de duur ervan. De Partnerschapsraad kan de duur van die overgangsregelingen verlengen.

               7.
                     Vóór het verstrijken van de in lid 4, punt c), ii), bedoelde overgangsregelingen besluit de Partnerschapsraad of artikel VSTV.1 [Visa voor korte bezoeken] al dan niet wordt toegepast op de onderdanen van dat derde land vanaf het einde van de overgangsregelingen. Bij ontstentenis van een dergelijk besluit is artikel VSTV.1 [Visa voor korte bezoeken] niet van toepassing op de onderdanen van dat derde land vanaf het einde van de overgangsregelingen.

               8.
                     Lid 4, punt c), en de leden 5 tot en met 7 laten de prerogatieven van de Unie uit hoofde van haar interne wetgeving onverlet.

               9.
                     Voor alle duidelijkheid: onverminderd lid 4, punt c), en de leden 5 tot en met 7, is deze overeenkomst van toepassing met betrekking tot een nieuwe lidstaat van de Unie vanaf de datum van toetreding van die nieuwe lidstaat tot de Unie.

                  Artikel FINPROV.10A: Tijdelijke bepaling inzake de doorgifte van persoonsgegevens aan het Verenigd Koninkrijk

               1.
                     Voor de duur van de gespecificeerde periode wordt de doorgifte van persoonsgegevens vanuit de Unie aan het Verenigd Koninkrijk niet beschouwd als doorgifte aan een derde land op grond van het recht van de Unie, mits de gegevensbeschermingswetgeving van het Verenigd Koninkrijk op 31 december 2020, zoals die door de European Union (Withdrawal) Act 2018 in het recht van het Verenigd Koninkrijk is opgeslagen en verwerkt en zoals gewijzigd bij de Data Protection, Privacy and Electronic Communications (Amendments etc.) (EU Exit) Regulations 2019
                  87
                (“de toepasselijke gegevensbeschermingsregeling”), van toepassing is en mits het Verenigd Koninkrijk de aangewezen bevoegdheden niet uitoefent zonder de instemming van de Unie in de Partnerschapsraad.

               2.
                     Onverminderd de leden 3 tot en met 11 is lid 1 ook van toepassing op doorgiften van persoonsgegevens vanuit IJsland, het Vorstendom Liechtenstein en het Koninkrijk Noorwegen aan het Verenigd Koninkrijk in de gespecificeerde periode die plaatsvinden overeenkomstig het recht van de Unie zoals dat in die staten wordt toegepast bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, gedaan te Porto op 2 mei 1992, voor zolang lid 1 van toepassing is op doorgiften van persoonsgegevens vanuit de Unie aan het Verenigd Koninkrijk, mits die staten beide Partijen schriftelijk in kennis stellen van hun uitdrukkelijke aanvaarding om deze bepaling toe te passen.

               3.
                     In dit artikel worden onder “aangewezen bevoegdheden” de volgende bevoegdheden verstaan:

               (a)regulations vast te stellen overeenkomstig de sections 17A, 17C en 74A van de UK Data Protection Act 2018;

               (b)een nieuw document uit te vaardigen waarin standaardbepalingen inzake gegevensbescherming worden gespecificeerd overeenkomstig section 119A van de UK Data Protection Act 2018;

               (c)goedkeuring te hechten aan een nieuwe ontwerpgedragscode overeenkomstig artikel 40(5) van de UK GDPR, die geen gedragscode is waarop geen beroep kan worden gedaan om passende waarborgen te bieden voor doorgiften van persoonsgegevens aan een derde land op grond van artikel 46(2)(e) van de UK GDPR;

               (d)goedkeuring te hechten aan nieuwe certificeringsmechanismen overeenkomstig artikel 42(5) van de UK GDPR, die geen certificeringsmechanismen zijn waarop geen beroep kan worden gedaan om passende waarborgen te bieden voor doorgiften van persoonsgegevens aan een derde land op grond van artikel 46(2)(f) van de UK GDPR;

               (e)goedkeuring te hechten aan nieuwe bindende bedrijfsvoorschriften overeenkomstig artikel 47 van de UK GDPR;

               (f)toestemming te verlenen voor nieuwe contractbepalingen bedoeld in artikel 46(3)(a) van de UK GDPR; of

               (g)toestemming te verlenen voor nieuwe administratieve regelingen bedoeld in artikel 46(3)(b) van de UK GDPR.

               4.
                     De “gespecificeerde periode” begint op de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst en eindigt, onverminderd lid 5:

               (a)op de datum waarop door de Europese Commissie adequaatheidsbesluiten met betrekking tot het Verenigd Koninkrijk worden vastgesteld op grond van artikel 36, lid 3, van Richtlijn (EU) 2016/680 en op grond van artikel 45, lid 3, van Verordening (EU) 2016/679, of

               (b)op de datum die vier maanden na het begin van de gespecificeerde periode valt, welke periode met nog eens twee maanden wordt verlengd, tenzij een van de Partijen bezwaar maakt,

               naargelang welke datum eerder valt.

               5.
                     Indien het Verenigd Koninkrijk in de gespecificeerde periode de toepasselijke gegevensbeschermingsregeling wijzigt of de aangewezen bevoegdheden uitoefent zonder de instemming van de Unie in de Partnerschapsraad, eindigt de gespecificeerde periode, onverminderd de leden 6 en 7, op de datum waarop de bevoegdheden worden uitgeoefend of de wijziging in werking treedt.

               6.
                     De verwijzingen naar de uitoefening van de aangewezen bevoegdheden in de leden 1 en 5 omvatten niet de uitoefening van dergelijke bevoegdheden waarvan het effect beperkt is tot aanpassing aan het toepasselijke recht van de Unie inzake gegevensbescherming.

               7.
                     Alles wat anders een wijziging van de toepasselijke gegevensbeschermingsregeling zou zijn die:

               (a)met de instemming van de Unie in de Partnerschapsraad is gedaan, of

               (b)beperkt is tot aanpassing aan het toepasselijke recht van de Unie inzake gegevensbescherming,

               wordt niet behandeld als een wijziging van de toepasselijke gegevensbeschermingsregeling voor de toepassing van lid 5 en moet in plaats daarvan worden behandeld als deel uitmakend van de toepasselijke gegevensbeschermingsregeling voor de toepassing van lid 1.

               8.
                     Voor de toepassing van de leden 1, 5 en 7 wordt onder “de instemming van de Unie in de Partnerschapsraad” verstaan:

               (a)een besluit van de Partnerschapsraad als beschreven in lid 11; of

               (b)een veronderstelde instemming als beschreven in lid 10.

               9.
                     Wanneer het Verenigd Koninkrijk de Unie ervan in kennis stelt dat het voorstelt de aangewezen bevoegdheden uit te oefenen, of voorstelt de toepasselijke gegevensbeschermingsregeling te wijzigen, kan elk van de Partijen binnen vijf werkdagen verzoeken om een vergadering van de Partnerschapsraad die binnen twee weken na een dergelijk verzoek moet plaatsvinden.

               10.
                     Indien niet om een dergelijke vergadering wordt verzocht, wordt de Unie geacht met die uitoefening of wijziging in de gespecificeerde periode te hebben ingestemd.

               11.
                     Indien om een dergelijke vergadering wordt verzocht, neemt de Partnerschapsraad op die vergadering de voorgestelde oefening of wijziging in overweging en kan hij een besluit vaststellen waarin wordt verklaard dat hij met de uitoefening of wijziging in de gespecificeerde periode instemt.

               12.
                     Het Verenigd Koninkrijk stelt de Unie, voor zover redelijkerwijs mogelijk, in kennis van het feit dat het in de gespecificeerde periode tot een nieuw instrument toetreedt waarop een beroep kan worden gedaan om persoonsgegevens door te geven aan een derde land overeenkomstig artikel 46(2)(a) van de UK GDPR of section 75(1)(a) van de UK Data Protection Act 2018 in de gespecificeerde periode. Na een kennisgeving door het Verenigd Koninkrijk op grond van dit lid kan de Unie verzoeken om een vergadering van de Partnerschapsraad om het desbetreffende instrument te bespreken.

               13.
                     Titel I [Geschillenbeslechting] van deel zes is niet van toepassing op geschillen inzake de uitlegging en de toepassing van dit artikel.

                  Artikel FINPROV.11: Inwerkingtreding en voorlopige toepassing

               1.
                     Deze overeenkomst treedt in werking op de eerste dag van de maand volgende op die waarin beide Partijen elkaar ervan in kennis hebben gesteld dat zij hun respectieve interne vereisten en procedures voor het vaststellen van hun instemming om gebonden te zijn, hebben vervuld.

               2.
                     De partijen komen overeen deze overeenkomst met ingang van 1 januari 2021 voorlopig toe te passen, mits zij elkaar vóór die datum ervan in kennis hebben gesteld dat hun respectieve interne vereisten en procedures die voor voorlopige toepassing nodig zijn, vervuld zijn. De voorlopige toepassing eindigt op een van de volgende data, naargelang welke datum eerder valt:

               (a)28 februari 2021 of een andere door de Partnerschapsraad vastgestelde datum; of

               (b)de in lid 1 bedoelde dag.

               3.
                     Vanaf de datum waarop deze overeenkomst voorlopig wordt toegepast, verstaan de partijen verwijzingen in deze overeenkomst naar “de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst” of naar “de inwerkingtreding van deze overeenkomst” als verwijzingen naar de datum met ingang waarvan deze overeenkomst voorlopig wordt toegepast.

               BIJLAGEN

               BIJLAGE INST: REGLEMENT VAN ORDE VAN DE PARTNERSCHAPSRAAD EN DE COMITÉS

               Regel 1

               Voorzitters

               1.
                     De Unie en het Verenigd Koninkrijk stellen elkaar in kennis van de naam, de functie en de contactgegevens van hun aangewezen medevoorzitters. Een medevoorzitter wordt geacht te zijn gemachtigd om respectievelijk de Unie of het Verenigd Koninkrijk te vertegenwoordigen tot de datum waarop aan de andere Partij kennis is gegeven van een nieuwe medevoorzitter.

               2.
                     De besluiten van de medevoorzitters waarin dit reglement van orde voorziet, worden in onderlinge overeenstemming genomen.

               3.
                     Een medevoorzitter kan voor een bepaalde vergadering worden vervangen door een aangewezen persoon. De medevoorzitter, of zijn aangewezen persoon, stelt de andere medevoorzitter en het secretariaat van de Partnerschapsraad zo vroeg mogelijk in kennis van de aanwijzing. In dit reglement van orde wordt hierna onder medevoorzitters ook een aangewezen persoon verstaan.

               Regel 2

               Secretariaat

               Het secretariaat van de Partnerschapsraad (hierna “het secretariaat” genoemd) bestaat uit een ambtenaar van de Unie en een ambtenaar van de regering van het Verenigd Koninkrijk. Het secretariaat-generaal verricht de taken die hem bij dit reglement van orde zijn opgedragen.

               De Unie en het Verenigd Koninkrijk stellen elkaar in kennis van de naam, de functie en de contactgegevens van de ambtenaar die lid is van het secretariaat van de Partnerschapsraad voor respectievelijk de Unie en het Verenigd Koninkrijk. Deze ambtenaar wordt geacht als lid van het secretariaat voor de Unie of voor het Verenigd Koninkrijk op te treden tot de datum waarop de Unie of het Verenigd Koninkrijk kennis heeft gegeven van een nieuw lid.

               Regel 3

               Vergaderingen

               1.
                     Elke vergadering van de Partnerschapsraad wordt door het secretariaat bijeengeroepen op een door de medevoorzitters overeengekomen datum en tijdstip. De Partnerschapsraad streeft ernaar om binnen dertig dagen nadat de Unie of het Verenigd Koninkrijk via het secretariaat om een vergadering heeft verzocht, dan wel – in de gevallen waarin deze overeenkomst voorziet - eerder bijeen te komen.

               2.
                     De Partnerschapsraad houdt zijn vergaderingen afwisselend in Brussel en Londen, tenzij de medevoorzitters anders besluiten.

               3.
                     In afwijking van lid 2 kunnen de medevoorzitters overeenkomen dat een vergadering van de Partnerschapsraad via videoconferentie of teleconferentie plaatsvindt.

               Regel 4

               Deelname aan vergaderingen

               1.
                     De Unie en het Verenigd Koninkrijk stellen elkaar een redelijke tijd vóór elke vergadering via het secretariaat in kennis van de voorgenomen samenstelling van hun respectieve delegaties en vermelden de naam en functie van elk lid van de delegatie.

               2.
                     In voorkomend geval kunnen de medevoorzitters met wederzijdse instemming deskundigen (d.w.z. personen die geen ambtenaar zijn) uitnodigen voor een vergadering van de Partnerschapsraad om informatie te verstrekken over een specifiek onderwerp, en alleen voor de delen van de vergadering tijdens welke die specifieke onderwerpen worden besproken.

               Regel 5

               Documenten

               Schriftelijke documenten die ten grondslag liggen aan de beraadslagingen van de Partnerschapsraad, worden door het secretariaat genummerd en onder de Unie en het Verenigd Koninkrijk verspreid.

               Regel 6

               Correspondentie

               1.
                     De Unie en het Verenigd Koninkrijk zenden hun voor de Partnerschapsraad bestemde correspondentie via het secretariaat. Deze correspondentie kan worden toegezonden in welke vorm van schriftelijke communicatie dan ook, met inbegrip van e-mail.

               2.
                     Het secretariaat zorgt ervoor dat de correspondentie die aan de Partnerschapsraad is gericht, aan de medevoorzitters wordt gezonden en in voorkomend geval overeenkomstig regel 5 wordt verspreid.

               3.
                     Alle correspondentie van of rechtstreeks gericht aan de medevoorzitters wordt doorgestuurd naar het secretariaat en in voorkomend geval overeenkomstig regel 5 verspreid.

               Regel 7

               Agenda van de vergaderingen

               1.
                     Voor elke vergadering stelt het secretariaat een voorlopige ontwerpagenda op. Dit ontwerp wordt, samen met de desbetreffende documenten, uiterlijk tien dagen voor de datum van de vergadering aan de medevoorzitters toegezonden.

               2.
                     Op de voorlopige agenda staan de punten waarvoor de Unie of het Verenigd Koninkrijk een verzoek tot plaatsing op de agenda hebben gedaan. Verzoeken daartoe dienen, vergezeld van alle relevante documenten, uiterlijk 15 dagen voor het begin van de vergadering bij het secretariaat te worden ingediend.

               3.
                     Uiterlijk vijf dagen voor de datum van de vergadering stellen de medevoorzitters de voorlopige agenda van een vergadering vast.

               4.
                     De agenda wordt aan het begin van elke vergadering door de Partnerschapsraad goedgekeurd. Op verzoek van de Unie of het Verenigd Koninkrijk kunnen punten die niet op de voorlopige agenda stonden, bij consensus aan de agenda worden toegevoegd.

               5.
                     De medevoorzitters mogen, met wederzijdse instemming, de in de leden 1, 2 en 3 vermelde termijnen inkorten of verlengen als zulks in een bepaald geval vereist is.

               Regel 8

               Notulen

               1.
                     De ambtenaar die fungeert als lid van het secretariaat voor de Partij die de vergadering organiseert, stelt binnen 15 dagen na het einde van de vergadering ontwerpnotulen daarvan op, tenzij de medevoorzitters anders besluiten. De ontwerpnotulen worden voor commentaar toegezonden aan het lid van het secretariaat voor de andere Partij. Laatstgenoemde mag binnen zeven dagen na de datum van ontvangst van de ontwerpnotulen opmerkingen kenbaar maken.

               2.
                     De notulen geven in de regel een samenvatting van elk agendapunt, met in voorkomend geval vermelding van:

               (a)de bij de Partnerschapsraad ingediende documenten;

               (b)elke verklaring waarvan een medevoorzitter om de opneming in de notulen heeft verzocht; en

               (c)de vastgestelde besluiten, aanbevelingen, verklaringen en conclusies met betrekking tot de specifieke punten.

               3.
                     De notulen bevatten als bijlage een deelnemerslijst met daarin voor elk van de delegaties de namen en functies van alle personen die de vergadering hebben bijgewoond.

               4.
                     Het secretariaat past de ontwerpnotulen aan op basis van de ontvangen opmerkingen; de herziene ontwerpnotulen worden door de medevoorzitters goedgekeurd binnen 28 dagen na de datum van de vergadering of op een andere door de medevoorzitters overeengekomen datum. Na goedkeuring worden twee versies van de notulen geauthentiseerd middels de handtekening van de leden van het secretariaat. De Unie en het Verenigd Koninkrijk ontvangen elk een van deze authentieke versies. De medevoorzitters kunnen overeenkomen dat de ondertekening en uitwisseling van elektronische kopieën in dit verband volstaan.

               Regel 9

               Besluiten en aanbevelingen

               1.
                     In de periode tussen twee vergaderingen kan de Partnerschapsraad besluiten of aanbevelingen volgens de schriftelijke procedure vaststellen. De tekst van een ontwerpbesluit of -aanbeveling wordt door een medevoorzitter schriftelijk in de werktaal van de Partnerschapsraad aan de andere medevoorzitter voorgelegd. De andere Partij heeft een maand, of een door de voorstellende Partij gespecificeerde langere tijd, om in te stemmen met het ontwerpbesluit of de ontwerpaanbeveling. Indien de andere Partij er niet mee instemt, wordt het voorgestelde besluit of de voorgestelde aanbeveling tijdens de volgende vergadering van de Partnerschapsraad besproken en eventueel aangenomen. De ontwerpbesluiten of -aanbevelingen worden geacht te zijn goedgekeurd zodra de andere Partij ermee heeft ingestemd, en worden overeenkomstig regel 8 opgenomen in de notulen van de volgende vergadering van de Partnerschapsraad.

               2.
                     Wanneer de Partnerschapsraad een besluit of aanbeveling goedkeurt, worden respectievelijk de woorden “Besluit” of “Aanbeveling” ingevoegd in de titel van deze handelingen. Het secretariaat registreert elk besluit en elke aanbeveling met een volgnummer en met vermelding van de datum van vaststelling ervan.

               3.
                     Besluiten van de Partnerschapsraad vermelden de datum waarop ze van kracht worden.

               4.
                     Besluiten en aanbevelingen van de Partnerschapsraad worden in de authentieke talen in tweevoud opgesteld en door de medevoorzitters ondertekend en door het secretariaat onmiddellijk na ondertekening aan de Unie en het Verenigd Koninkrijk toegezonden. De medevoorzitters kunnen overeenkomen dat met de ondertekening en uitwisseling van elektronische kopieën is voldaan aan het ondertekeningsvereiste.

               Regel 10

               Transparantie

               1.
                     De medevoorzitters kunnen overeenkomen dat de Partnerschapsraad in het openbaar vergadert.

               2.
                     Elke Partij kan besluiten om de besluiten en aanbevelingen van de Partnerschapsraad in hun publicatieblad of op internet bekend te maken.

               3.
                     Indien de Unie of het Verenigd Koninkrijk aan de Partnerschapsraad informatie voorlegt die vertrouwelijk is of die ingevolge haar respectievelijk zijn wet- en regelgeving niet openbaar mag worden gemaakt, behandelt de andere Partij die informatie als vertrouwelijk.

               4.
                     De voorlopige agenda’s van de vergaderingen worden vóór de vergadering van de Partnerschapsraad openbaar gemaakt. De notulen van de vergaderingen worden openbaar gemaakt nadat ze overeenkomstig regel 8 zijn goedgekeurd.

               5.
                     De bekendmaking van de in de leden 2, 3 en 4 bedoelde documenten geschiedt overeenkomstig de toepasselijke gegevensbeschermingsregels van beide Partijen.

               Regel 11

               Talen

               1.
                     De officiële talen van de Partnerschapsraad zijn de officiële talen van de Unie en het Verenigd Koninkrijk.

               2.
                     De werktaal van de Partnerschapsraad is het Engels. Tenzij anders besloten door de medevoorzitters, beraadslaagt de Partnerschapsraad op basis van in het Engels opgestelde documenten.

               3.
                     De Partnerschapsraad neemt besluiten inzake de wijziging of uitlegging van de overeenkomst aan in de talen waarin de tekst van de overeenkomst authentiek is. Alle overige besluiten van de Partnerschapsraad, met inbegrip van die welke dit reglement van orde wijzigen, worden aangenomen in de in lid 2 genoemde werktaal.

               Regel 12

               Kosten

               1.
                     De Unie en het Verenigd Koninkrijk dragen elk hun eigen kosten van deelname aan de vergaderingen van de Partnerschapsraad.

               2.
                     Uitgaven in verband met de organisatie van de vergaderingen en de reproductie van documenten komen ten laste van de Partij die de vergadering organiseert.

               3.
                     De kosten in verband met vertolking van en naar de werktaal van de Partnerschapsraad tijdens vergaderingen zijn ten laste van de Partij die om vertolking vraagt.

               3.
                     Elke Partij is verantwoordelijk voor de vertaling van besluiten en andere documenten in haar eigen officiële taal of talen indien dit op grond van deze regel 11 vereist is, en draagt de kosten van die vertalingen.

               Regel 13

               Comités

               1.
                     Onverminderd lid 2 van deze regel zijn de regels 1 tot en met 12 van overeenkomstige toepassing op de comités.

               2.
                     De comités stellen de Partnerschapsraad ruim voor hun bijeenkomsten in kennis van hun vergaderroosters en -agenda en melden de resultaten en conclusies van elke vergadering aan de Partnerschapsraad.

               BIJLAGE ORIG-1:AANTEKENINGEN BIJ DE PRODUCTSPECIFIEKE OORSPRONGSREGELS

               Aantekening 1

               Algemene beginselen

               1.Deze bijlage bevat de algemene regels voor de in artikel ORIG 3 [Algemene eisen], lid 1, punt c), van deze overeenkomst bedoelde toepasselijke vereisten van bijlage ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels].

               2.Voor de toepassing van deze bijlage en bijlage ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels] moet een product voldoen aan de volgende vereisten om van oorsprong te zijn in overeenstemming met artikel ORIG.3 [Algemene eisen], lid 1, punt c), van deze overeenkomst: een wijziging in tariefindeling, een productieproces, een maximumwaarde of maximumgewicht voor niet van oorsprong zijnde materialen, of een ander in deze bijlage of bijlage ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels] vermeld vereiste.

               3.Wanneer in een productspecifieke oorsprongsregel wordt verwezen naar het gewicht, wordt het nettogewicht bedoeld, dat wil zeggen het gewicht van een materiaal of een product exclusief het gewicht van de verpakking.

               4.Deze bijlage en bijlage ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels] zijn gebaseerd op het geharmoniseerd systeem zoals gewijzigd op 1 januari 2017.

               Aantekening 2

               Structuur van de lijst van productspecifieke oorsprongsregels

               1.Aantekeningen bij afdelingen of in voorkomend geval hoofdstukken worden gelezen in samenhang met de productspecifieke oorsprongsregels voor de afdeling, het hoofdstuk, de post of de onderverdeling in kwestie.

               2.Elke productspecifieke oorsprongsregel in kolom 2 van bijlage ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels] is van toepassing op het desbetreffende product in kolom 1 van bijlage ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels].

               3.Wanneer op een product alternatieve productspecifieke oorsprongsregels van toepassing zijn, is het product van oorsprong uit een Partij indien het aan een van de alternatieven voldoet.

               4.Wanneer op een product een productspecifieke oorsprongsregel met meerdere vereisten van toepassing is, is het product slechts van oorsprong uit een Partij indien het aan elk van die vereisten voldoet.

               5.Voor de toepassing van deze bijlage en bijlage ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels] wordt verstaan onder:

               (a)“afdeling”: een afdeling van het geharmoniseerd systeem;

               (b)“hoofdstuk”: de eerste twee cijfers van het tariefindelingsnummer overeenkomstig het geharmoniseerd systeem;

               (c)“post”: de eerste vier cijfers van het tariefindelingsnummer overeenkomstig het geharmoniseerd systeem; en

               (d)“onderverdeling”: de eerste zes cijfers van het tariefindelingsnummer overeenkomstig het geharmoniseerd systeem.

               2.Voor de toepassing van de productspecifieke oorsprongsregels gelden de volgende afkortingen:

               “VH”: productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een ander hoofdstuk dan dat van het product. Dit betekent dat niet van oorsprong zijnde materialen die bij de productie van het product worden gebruikt, moeten worden ingedeeld in een ander hoofdstuk (tweecijferniveau van het geharmoniseerd systeem) dan dat van het product (d.w.z. een wijziging in hoofdstuk);

               “VP”: productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een andere post dan die van het product. Dit betekent dat niet van oorsprong zijnde materialen die bij de productie van het product worden gebruikt, moeten worden ingedeeld in een andere post (viercijferniveau van het geharmoniseerd systeem) dan die van het product (d.w.z. een wijziging in post);

               “VOV”: productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een andere onderverdeling dan die van het product. Dit betekent dat niet van oorsprong zijnde materialen die bij de productie van het product worden gebruikt, moeten worden ingedeeld in een andere onderverdeling (zescijferniveau van het geharmoniseerd systeem) dan die van het product (d.w.z. een wijziging in onderverdeling).

               Aantekening 3

               Toepassing van de productspecifieke oorsprongsregels

               1.Artikel ORIG.3 [Algemene eisen], lid 2,], betreffende producten die de oorsprongsstatus hebben verkregen en die bij de productie van andere producten worden gebruikt, is van toepassing ongeacht of die status werd verkregen in dezelfde fabriek in een Partij als die waar deze producten worden gebruikt.

               2.Wanneer een productspecifieke oorsprongsregel bepaalde niet van oorsprong zijnde materialen specifiek uitsluit of bepaalt dat de waarde of het gewicht van bepaalde niet van oorsprong zijnde materialen een bepaalde grens niet mag overschrijden, zijn deze voorwaarden niet van toepassing op niet van oorsprong zijnde materialen die elders in het geharmoniseerd systeem zijn ingedeeld.

               3.Voorbeeld 1: Wanneer de regel voor bulldozers (GS-onderverdeling 8429.11) voorschrijft: “VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van post 84.31 Delen waarvan kan worden onderkend dat ze uitsluitend bestemd zijn voor de machines of toestellen bedoeld bij de posten 84.25 tot en met 84.30”, dan mag onbeperkt gebruik worden gemaakt van niet van oorsprong zijnde materialen die niet in 84.29 en 84.31 zijn ingedeeld, zoals schroeven (GS-post 73.18), draad en andere geleiders van elektriciteit, geïsoleerd (GS-post 85.44) en diverse elektronica  (GS-hoofdstuk 85).

               Voorbeeld 2: Wanneer de regel voor post 35.05 (dextrine en ander gewijzigd zetmeel; lijm op basis van zetmeel etc.) voorschrijft: “VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde post 11.08”, dan mag onbeperkt gebruik worden gemaakt van niet van oorsprong zijnde materialen die niet in 11.08 (zetmeel, inuline) zijn ingedeeld, zoals materialen van hoofdstuk 10 (granen).

               4.Wanneer in een productspecifieke oorsprongsregel is bepaald dat een product uit een bepaald materiaal moet worden geproduceerd, betekent dit niet dat geen andere materialen mogen worden gebruikt die vanwege de aard ervan niet aan dat vereiste kunnen voldoen.

               Aantekening 4

               Berekening van een maximale waarde van de niet van oorsprong zijnde materialen

               Voor de toepassing van de productspecifieke oorsprongsregels wordt verstaan onder:

               (a)“douanewaarde”: de waarde zoals bepaald overeenkomstig de Overeenkomst inzake de toepassing van artikel VII van GATT 1994;

               (b)“EXW” of “prijs af fabriek”:

               (I)de prijs die voor het product af fabriek betaald is of verschuldigd is aan de producent in wiens onderneming de laatste be- of verwerking heeft plaatsgevonden, voor zover in die prijs de waarde is begrepen van alle gebruikte materialen en alle andere aan de vervaardiging van het product verbonden kosten, verminderd met alle binnenlandse belastingen die worden of kunnen worden terugbetaald wanneer het verkregen product wordt uitgevoerd; of

               (II)indien er geen prijs is betaald of moet worden betaald of indien de werkelijk betaalde prijs niet alle aan de productie van het product verbonden en bij de productie van het product werkelijk gemaakte kosten dekt, de waarde van alle gebruikte materialen en alle andere bij de productie van het product in de Partij van uitvoer gemaakte kosten:

               (A)inclusief de verkoopkosten, algemene kosten en administratiekosten alsmede de winst, voor zover deze redelijkerwijze aan het product kunnen worden toegerekend, en

               (B)b) exclusief de vervoers- en verzekeringskosten, alle andere bij het vervoer van het product gemaakte kosten en alle interne belastingen van de Partij van uitvoer die worden of kunnen worden terugbetaald wanneer het verkregen product wordt uitgevoerd.

               (III)Wanneer de laatste productie is uitbesteed, verwijst de term “producent” in punt (i) voor de toepassing van punt (i) naar de persoon die de onderaannemer heeft ingehuurd.

               (c)“MaxNOM”: de maximale waarde van de niet van oorsprong zijnde materialen, uitgedrukt als een percentage en berekend met de volgende formule:

                     VNM

               MaxNOM (%) =

                     × 100

                       EXW

               (d)“VNM”: de waarde van de bij de productie van het product gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen, te weten de douanewaarde ervan op het moment van invoer, inclusief de vervoerskosten, eventuele verzekeringskosten, verpakkingskosten en alle andere kosten die gemaakt zijn bij het vervoer van de materialen naar de haven van invoer in de Partij waar de producent van het product is gevestigd; indien de waarde van de niet van oorsprong zijnde materialen niet bekend is en niet kan worden vastgesteld, wordt de eerste controleerbare prijs gebruikt die in de Unie of in het Verenigd Koninkrijk voor de niet van oorsprong zijnde materialen is betaald; de waarde van de bij de productie van het product gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen kan worden berekend op basis van de formule voor de gewogen gemiddelde waarde of een andere methode voor voorraadwaardering op grond van in de Partij algemeen aanvaarde boekhoudbeginselen.

               Aantekening 5

               Definities van processen als bedoeld in de afdelingen V, VI en VII van bijlage ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels]

               Voor de toepassing van de productspecifieke oorsprongsregels wordt verstaan onder:

               (a)“biotechnologische verwerking”:

               (I)biologische of biotechnologische kweek (inclusief celkweek), hybridisatie of genetische modificatie van micro-organismen (bacteriën, virussen (inclusief fagen) enz.) of menselijke, dierlijke of plantencellen, en

               (II)productie, isolatie of zuivering van cellulaire of intercellulaire structuren (zoals geïsoleerde genen, genfragmenten en plasmiden), of fermentatie;

               (b)“wijziging van de deeltjesgrootte”: doelbewuste en gecontroleerde modificatie van de deeltjesgrootte van een product, op andere wijze dan door louter pletten of persen, waardoor een product wordt verkregen met een bepaalde deeltjesgrootte, deeltjesgrootteverdeling of oppervlakte die relevant is voor de doeleinden van het verkregen product, en met fysieke of chemische kenmerken die verschillen van die van de inputmaterialen;

               (c)“chemische reactie”: proces (met inbegrip van een biochemisch proces) waarmee een molecule met een nieuwe structuur wordt verkregen door de intramoleculaire verbindingen te verbreken en nieuwe intramoleculaire verbindingen tot stand te brengen, of door de ruimtelijke ordening van de atomen in een molecule te wijzigen, met uitzondering van de onderstaande processen, die voor de toepassing van deze definitie niet als chemische reactie gelden:

               (I)oplossing in water of in een ander oplosmiddel;

               (II)verwijdering van oplosmiddelen, met inbegrip van als oplosmiddel gebruikt water, of

               (III)toevoeging of verwijdering van kristalwater;

               (d)“distillatie”:

               (I)atmosferische distillatie: scheidingsproces waarbij aardolie in een distilleerkolom volgens kookpunt in fracties wordt omgezet en de damp vervolgens in verschillende vloeibaar gemaakte fracties wordt gecondenseerd. Voorbeelden van door aardoliedistillatie verkregen producten zijn vloeibaar petroleumgas, nafta, benzine, kerosine, diesel of stookolie, lichte gasolie en smeerolie; en

               (II)vacuümdistillatie: distillatie bij een druk die lager is dan de atmosferische druk, maar niet zo laag dat het proces als moleculaire distillatie zou worden aangemerkt. Vacuümdistillatie wordt gebruikt voor het distilleren van hoogkokende en warmtegevoelige materialen zoals zware distillaten in aardolie, om lichte tot zware vacuüm gasoliën en residu te produceren;

               (e)“isomerenscheiding”: isolatie of scheiding van isomeren uit een mengsel van isomeren;

               (f)“vermenging”: doelbewuste en proportioneel gecontroleerde vermenging (met inbegrip van dispersie) van materialen, anders dan de toevoeging van verdunningsmiddelen, uitsluitend om te voldoen aan van tevoren vastgelegde specificaties, resulterend in de productie van een product met fysieke of chemische kenmerken die relevant zijn voor de doeleinden van het product en die verschillen van die van de inputmaterialen;

               (g)“productie van standaardmateriaal” (met inbegrip van standaardoplossingen): productie van een preparaat dat geschikt is voor analytische, kalibrerings- of referentiedoeleinden met precieze, door de producent gecertificeerde graden van zuiverheid of verhoudingen;

               (h)“zuivering”: proces dat resulteert in de verwijdering van ten minste 80 % van de aanwezige onzuiverheden of de vermindering of verwijdering van onzuiverheden waarbij een goed geschikt wordt voor een of meer van de volgende toepassingen:

               (I)stoffen van farmaceutische, medicinale, cosmetische, veterinaire of levensmiddelenkwaliteit;

               (II)chemische producten en reagentia voor analytische, diagnostische of laboratoriumtoepassingen;

               (III)elementen en componenten voor gebruik in micro-elektronica;

               (IV)gespecialiseerde optische toepassingen;

               (V)biotechnisch gebruik (bv. in celkweek, in genetische technologie of als katalysator);

               (VI)dragers, gebruikt in een scheidingsproces; of

               (VII)gebruik in nucleaire toepassingen.

               Aantekening 6

               Definities van termen gebruikt in afdeling XI van bijlage ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels]

               Voor de toepassing van de productspecifieke oorsprongsregels wordt verstaan onder:

               (a)“synthetische of kunstmatige vezels”: kabel van synthetische of kunstmatige filamenten, synthetische of kunstmatige stapelvezels of afval daarvan, van de posten 55.01 tot en met 55.07;

               (b)“natuurlijke vezels”: andere dan synthetische of kunstmatige vezels waarvan het gebruik beperkt is tot het stadium vóór het spinnen, met inbegrip van afval, en, tenzij anders vermeld, ook vezels omvat die zijn gekaard, gekamd of anderszins bewerkt, doch niet gesponnen; “natuurlijke vezels” omvat paardenhaar van post 05.11, zijde van de posten 50.02 en 50.03, wol, fijn of grof haar van de posten 51.01 tot en met 51.05, katoen van de posten 52.01 tot en met 52.03 en andere plantaardige vezels van de posten 53.01 tot en met 53.05;

               (c)“bedrukken”: techniek waarmee aan een textielsubstraat door middel van digitale, zeef-, wals- of transfertechnieken een permanente objectief te beoordelen functie, zoals kleur, ontwerp of technische prestatie, wordt verleend; en

               (d)“bedrukken (als zelfstandige bewerking)”: techniek waarmee aan een textielsubstraat door middel van digitale, zeef-, wals- of transfertechnieken een permanente objectief te beoordelen functie, zoals kleur, ontwerp of technische prestatie, wordt verleend, samen met ten minste twee bewerkingen (voorbewerking of afwerking, zoals wassen, bleken, merceriseren, thermofixeren, ruwen, kalanderen, krimpvrij maken, permanent finish, decatiseren, impregneren, herstellen en noppen, scheren, schroeien, droogtrommelproces, spanproces, vermalen, stomen en krimpen alsook nat decatiseren), mits de waarde van alle gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen niet hoger is dan 50 % van de prijs af fabriek van het product.

               Aantekening 7

               Toleranties voor producten die twee of meer basistextielmaterialen bevatten

               1.Voor de toepassing van deze aantekening wordt onder basistextielmaterialen verstaan:

               (a)zijde;

               (b)wol;

               (c)grof haar;

               (d)fijn haar;

               (e)paardenhaar (crin);

               (f)katoen;

               (g)papier en materialen voor het vervaardigen van papier;

               (h)vlas;

               (i)hennep;

               (j)jute en andere bastvezels;

               (k)sisal en andere textielvezels van agaven;

               (l)kokosvezel, abaca, ramee en andere plantaardige textielvezels;

               (m)synthetische filamenten;

               (n)kunstmatige filamenten;

               (o)filamenten die elektriciteit geleiden; uth

               (p)synthetische stapelvezels van polypropyleen;

               (q)synthetische stapelvezels van polyester;

               (r)synthetische stapelvezels van polyamide;

               (s)synthetische stapelvezels van polyacrylonitril;

               (t)synthetische stapelvezels van polyimide;

               (u)synthetische stapelvezels van polytetrafluorethyleen;

               (v)synthetische stapelvezels van poly(fenyleensulfide);

               (w)synthetische stapelvezels van poly(vinylchloride);

               (x)andere synthetische stapelvezels

               (y)kunstmatige stapelvezels van viscose;

               (``)andere kunstmatige stapelvezels;

               (aa)garen van polyurethaan met soepele segmenten van polyether, al dan niet omwoeld;

               (bb)garen van polyurethaan, met soepele segmenten van polyester, al dan niet omwoeld;

               (cc)producten van post 56.05 (metaalgarens) met strippen bestaande uit een kern van bladaluminium of van kunststoffolie, al dan niet bedekt met aluminiumpoeder, met een breedte van niet meer dan 5 mm, welke kern met behulp van een doorzichtig of gekleurd kleefmiddel is bevestigd tussen twee strippen kunststoffolie;

               (dd)andere producten van post 56.05;

               (ee)glasvezels; en

               (ff)metaalvezels.

               2.Wanneer in bijlage ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels] naar deze aantekening wordt verwezen, zijn de in kolom 2 genoemde vereisten bij wijze van tolerantie niet van toepassing op bij de productie van een product gebruikte niet van oorsprong zijnde basistextielmaterialen, mits:

               (a)het product twee of meer basistextielmaterialen bevat; en

               (b)het gewicht van de niet van oorsprong zijnde basistextielmaterialen samen niet hoger is dan 10 % van het totale gewicht van alle gebruikte basistextielmaterialen.

               Voorbeeld: Voor een weefsel van wol van post 51.12 bevattende garen van wol van post 51.07, synthetisch garen van stapelvezels van post 55.09 en andere materialen dan basistextielmaterialen mag niet van oorsprong zijnd garen van wol dat niet aan de vereisten van bijlage ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels] voldoet of niet van oorsprong zijnd synthetisch garen dat niet aan de vereisten van bijlage ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels] voldoet, of een combinatie van beide, worden gebruikt, mits het totale gewicht ervan niet hoger is dan 10 % van het gewicht van alle basistextielmaterialen.

               3.Niettegenstaande aantekening 7.2, punt b), bedraagt de tolerantie voor producten bevattende “garen van polyurethaan, met soepele segmenten van polyether, al dan niet omwoeld” ten hoogste 20 %. Het percentage van de andere niet van oorsprong zijnde basistextielmaterialen mag evenwel niet meer dan 10 % bedragen.

               4.Niettegenstaande aantekening 7.2, punt b), bedraagt de tolerantie voor producten bevattende “strippen bestaande uit een kern van bladaluminium of van kunststoffolie, al dan niet bedekt met aluminiumpoeder, met een breedte van niet meer dan 5 mm, welke kern met behulp van een doorzichtig of gekleurd kleefmiddel is bevestigd tussen twee strippen kunststoffolie” ten hoogste 30 %. Het percentage van de andere niet van oorsprong zijnde basistextielmaterialen mag evenwel niet meer dan 10 % bedragen.

               Aantekening 8

               Andere toleranties voor bepaalde textielproducten

               1.Wanneer in bijlage ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels] naar deze aantekening wordt verwezen, mogen niet van oorsprong zijnde textielmaterialen (met uitzondering van voeringen en tussenvoeringen) die niet voldoen aan de in kolom 2 vermelde vereisten voor een geconfectioneerd textielproduct, worden gebruikt, mits deze onder een andere post vallen dan het product en de waarde ervan niet hoger is dan 8 % van de prijs af fabriek van het product.

               2.Niet van oorsprong zijnde materialen die niet onder de hoofdstukken 50 tot en met 63 zijn ingedeeld, mogen zonder beperking worden gebruikt bij de productie van textielproducten die onder de hoofdstukken 50 tot en met 63 zijn ingedeeld, ongeacht of ze textiel bevatten.

               Voorbeeld: Wanneer op grond van een vereiste van bijlage ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels] voor een bepaald textielartikel (zoals een pantalon) garen moet worden gebruikt, dan sluit dit het gebruik van niet van oorsprong zijnde artikelen van metaal (zoals knopen) niet uit, omdat artikelen van metaal niet zijn ingedeeld in de hoofdstukken 50 tot en met 63. Om dezelfde reden is het gebruik van niet van oorsprong zijnde ritssluitingen toegestaan, al bevatten deze normalerwijze ook textiel.

               3.Wanneer een vereiste van bijlage ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels] bestaat in een maximumwaarde voor niet van oorsprong zijnde materialen wordt bij de berekening van de waarde van de niet van oorsprong zijnde materialen rekening gehouden met de waarde van de niet van oorsprong zijnde materialen die niet zijn ingedeeld in de hoofdstukken 50 tot en met 63.

               Aantekening 9

               Landbouwproducten

               Landbouwproducten die zijn ingedeeld in afdeling II van het geharmoniseerd systeem en in post 24.01 en die op het grondgebied van een Partij zijn geteeld of geoogst, worden behandeld als van oorsprong uit die Partij, zelfs indien ze zijn gekweekt uit zaden, bollen, wortels, stekken, loten, enten, scheuten, knoppen of andere levende delen van planten uit een derde land.

               BIJLAGE ORIG-2: PRODUCTSPRECIFIEKE OORSPRONGSREGELS

                        Kolom 1

                        Indeling op basis van het geharmoniseerd systeem (2017), inclusief specifieke beschrijving

                        Kolom 2

                        Productspecifieke oorsprongsregel

                        AFDELING I

                        LEVENDE DIEREN EN PRODUCTEN VAN HET DIERENRIJK

                        Hoofdstuk 1

                        Levende dieren

                        01.01-01.06

                        Alle dieren van hoofdstuk 1 moeten volledig zijn verkregen.

                        Hoofdstuk 2

                        Vlees en eetbare slachtafvallen

                        02.01-02.10

                        Productie waarbij alle gebruikte materialen van de hoofdstukken 1 en 2 volledig zijn verkregen.

                        Hoofdstuk 3

                        Vis, schaaldieren, weekdieren en andere ongewervelde waterdieren

                        03.01-03.08

                        Productie waarbij alle gebruikte materialen van hoofdstuk 3 volledig zijn verkregen.

                        Hoofdstuk 4

                        Melk en zuivelproducten; vogeleieren; natuurhoning; eetbare producten van dierlijke oorsprong, elders genoemd noch elders onder begrepen

                        04.01-04.10

                        Productie waarbij:

                        - alle gebruikte materialen van hoofdstuk 4 volledig zijn verkregen; en

                        - het totale gewicht van de niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 17.01 en 17.02 niet hoger is dan 20 % van het gewicht van het product.

                        Hoofdstuk 5

                        Andere producten van dierlijke oorsprong, elders genoemd noch elders onder begrepen

                        05.01-05.11

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een post.

                        AFDELING II:

                        PRODUCTEN VAN HET PLANTENRIJK

                        Hoofdstuk 6

                        Levende planten en producten van de bloementeelt

                        06.01-06.04

                        Productie waarbij alle gebruikte materialen van hoofdstuk 6 volledig zijn verkregen.

                        Hoofdstuk 7

                        Groenten, planten, wortels en knollen, voor voedingsdoeleinden

                        07.01-07.14

                        Productie waarbij alle gebruikte materialen van hoofdstuk 7 volledig zijn verkregen.

                        Hoofdstuk 8

                        Fruit; schillen van citrusvruchten en van meloenen

                        08.01-08.14

                        Productie waarbij:

                        - alle gebruikte materialen van hoofdstuk 8 volledig zijn verkregen; en

                        - het totale gewicht van de niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 17.01 en 17.02 niet hoger is dan 20 % van het gewicht van het product.

                        Hoofdstuk 9

                        Koffie, thee, maté en specerijen

                        09.01-09.10

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een post.

                        Hoofdstuk 10

                        Granen

                        10.01-10.08

                        Productie waarbij alle gebruikte materialen van hoofdstuk 10 volledig zijn verkregen.

                        Hoofdstuk 11

                        Producten van de meelindustrie; mout; zetmeel; inuline; tarwegluten

                        11.01-11.09

                        Productie waarbij alle gebruikte materialen van de hoofdstukken 10 en 11, van de posten 07.01, 07.14, 23.02 en 23.03 of van onderverdeling 0710.10 volledig zijn verkregen.

                        Hoofdstuk 12

                        Oliehoudende zaden en vruchten; allerlei zaden, zaaigoed en vruchten; planten voor industrieel en voor geneeskundig gebruik; stro en voeder

                        12.01-12.14

                        VP

                        Hoofdstuk 13

                        Gomlak (schellak); Gommen, harsen en andere plantensappen en plantenextracten

                        13.01-13.02

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een post, waarbij het totale gewicht van de niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 17.01 en 17.02 niet hoger is dan 20 % van het gewicht van het product.

                        Hoofdstuk 14

                        Plantaardige grondstoffen; plantaardige producten, elders genoemd noch elders onder begrepen

                        14.01-14.04

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een post.

                        AFDELING III

                        VETTEN EN OLIËN (DIERLIJKE EN PLANTAARDIGE) EN DISSOCIATIEPRODUCTEN DAARVAN; BEWERKT SPIJSVET; WAS VAN DIERLIJKE OF VAN PLANTAARDIGE OORSPRONG

                        Hoofdstuk 15

                        Vetten en oliën (dierlijke en plantaardige) en dissociatieproducten daarvan; bewerkt spijsvet; was van dierlijke of van plantaardige oorsprong

                        15.01-15.04

                        VP

                        15.05-15.06

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een post.

                        15.07-15.08

                        VOV

                        15.09-15.10

                        Productie waarbij alle gebruikte plantaardige materialen volledig zijn verkregen.

                        15.11-15.15

                        VOV

                        15.16-15.17

                        VP

                        15.18-15.19

                        VOV

                        15.20

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een post.

                        15.21-15.22

                        VOV

                        AFDELING IV

                        PRODUCTEN VAN DE VOEDSELINDUSTRIE; DRANKEN, ALCOHOLHOUDENDE VLOEISTOFFEN EN AZIJN; TABAK EN TOT VERBRUIK BEREIDE TABAKSSURROGATEN

                        Hoofdstuk 16

                        Bereidingen van vlees, van vis, van schaaldieren, van weekdieren of van andere ongewervelde waterdieren

                        1601.00-1604.18

                        Productie waarbij alle gebruikte materialen van de hoofdstukken 1, 2, 3 en 16 volledig zijn verkregen
                           88
                        .

                        1604.19

                        VH

                        1604.20

                        - Bereidingen van surimi:

                        VH

                        - Andere:

                        Productie waarbij alle gebruikte materialen van de hoofdstukken 3 en 16 volledig zijn verkregen
                           89
                        .

                        1604.31-1605.69

                        Productie waarbij alle gebruikte materialen van de hoofdstukken 3 en 16 volledig zijn verkregen.

                        Hoofdstuk 17

                        Suiker en suikerwerk

                        17.01

                        VP

                        17.02

                        VP, mits het totale gewicht van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 11.01 tot en met 11.08, 17.01 en 17.03 niet hoger is dan 20 % van het gewicht van het product.

                        17.03

                        VP

                        17.04

                        - Witte chocolade:

                        VP, mits:

                        a) alle gebruikte materialen van hoofdstuk 4 volledig zijn verkregen; en

                        b), i) het totale gewicht van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 17.01 en 17.02 niet hoger is dan 40 % van het gewicht van het product. of

                        ii) de waarde van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 17.01 en 17.02 niet hoger is dan 30 % van de prijs af fabriek van het product.

                        - Andere:

                        VP, mits:

                        - alle gebruikte materialen van hoofdstuk 4 volledig zijn verkregen; en

                        - het totale gewicht van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 17.01 en 17.02 niet hoger is dan 40 % van het gewicht van het product.

                        Hoofdstuk 18

                        Cacao en bereidingen daarvan

                        18.01-18.05

                        VP

                        1806.10

                        VP, mits:

                        - alle gebruikte materialen van hoofdstuk 4 volledig zijn verkregen; en

                        - het totale gewicht van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 17.01 en 17.02 niet hoger is dan 40 % van het gewicht van het product.

                        1806.20-1806.90

                        VP, mits:

                        a) alle gebruikte materialen van hoofdstuk 4 volledig zijn verkregen; en

                        b), i) het totale gewicht van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 17.01 en 17.02 niet hoger is dan 40 % van het gewicht van het product. of

                        ii) de waarde van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 17.01 en 17.02 niet hoger is dan 30 % van de prijs af fabriek van het product.

                        Hoofdstuk 19

                        Bereidingen van graan, van meel, van zetmeel of van melk; gebak

                        19.01-19.05

                        VP, mits:

                        - alle gebruikte materialen van hoofdstuk 4 volledig zijn verkregen;

                        - het totale gewicht van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen van de hoofdstukken 2, 3 en 16 niet hoger is dan 20 % van het gewicht van het product;

                        - het totale gewicht van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 10.06 en 11.08 niet hoger is dan 20 % van het gewicht van het product; en

                        - het totale gewicht van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 17.01 en 17.02 niet hoger is dan 40 % van het gewicht van het product.

                        Hoofdstuk 20

                        Bereidingen van groenten, van vruchten en van andere plantendelen

                        20.01

                        VP

                        20.02-20.03

                        Productie waarbij alle gebruikte materialen van hoofdstuk 7 volledig zijn verkregen.

                        20.04-20.09

                        VP, mits het totale gewicht van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 17.01 en 17.02 niet hoger is dan 40 % van het gewicht van het product.

                        Hoofdstuk 21

                        Diverse producten voor menselijke consumptie

                        21.01-21.02

                        VP, mits:

                        - alle gebruikte materialen van hoofdstuk 4 volledig zijn verkregen; en

                        - het totale gewicht van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 17.01 en 17.02 niet hoger is dan 20 % van het gewicht van het product.

                        2103.10

                        2103.20

                        2103.90

                        VP; niet van oorsprong zijnd(e) mosterdmeel of bereide mosterd mag evenwel worden gebruikt.

                        2103.30

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een post.

                        21.04-21.06

                        VP, mits:

                        - alle gebruikte materialen van hoofdstuk 4 volledig zijn verkregen; en

                        - het totale gewicht van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 17.01 en 17.02 niet hoger is dan 20 % van het gewicht van het product.

                        Hoofdstuk 22

                        Dranken, alcoholhoudende vloeistoffen en azijn

                        22.01-22.06

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 22.07 en 22.08, mits:

                        - alle gebruikte materialen van de onderverdelingen 0806.10, 2009.61 en 2009.69 volledig zijn verkregen;

                        - alle gebruikte materialen van hoofdstuk 4 volledig zijn verkregen; en

                        - het totale gewicht van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 17.01 en 17.02 niet hoger is dan 20 % van het gewicht van het product.

                        22.07

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van post 22.08, mits alle gebruikte materialen van hoofdstuk 10 en van de onderverdelingen 0806.10, 2009.61 en 2009.69 volledig zijn verkregen.

                        22.08-22.09

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 22.07 en 22.08, mits alle gebruikte materialen van de onderverdelingen 0806.10, 2009.61 en 2009.69 volledig zijn verkregen.

                        Hoofdstuk 23

                        Resten en afval van de voedselindustrie; bereid voedsel voor dieren

                        23.01

                        VP

                        2302.10-2303.10

                        VP, mits het totale gewicht van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen van hoofdstuk 10 niet hoger is dan 20 % van het gewicht van het product.

                        2303.20-2308.00

                        VP

                        23.09

                        VP, mits:

                        - alle gebruikte materialen van de hoofdstukken 2 en 4 volledig zijn verkregen;

                        - het totale gewicht van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 10.01 tot en met 10.04, 10.07 en 10.08, van hoofdstuk 11 en van de posten 23.02 en 23.03 niet hoger is dan 20 % van het gewicht van het product; en

                        - het totale gewicht van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 17.01 en 17.02 niet hoger is dan 20 % van het gewicht van het product.

                        Hoofdstuk 24

                        Tabak en tot verbruik bereide tabakssurrogaten

                        24.01

                        Productie waarbij alle materialen van post 24.01 volledig zijn verkregen.

                        2402.10

                        Productie uit de niet van oorsprong zijnde materialen van een post, mits het totale gewicht van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen van post 24.01 niet hoger is dan 30 % van het gewicht van de gebruikte materialen van hoofdstuk 24.

                        2402.20

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een post, met uitzondering van die van het product en van rooktabak van onderverdeling 2403.19, waarbij ten minste 10 gewichtspercenten van alle gebruikte materialen van post 24.01 volledig zijn verkregen.

                        2402.90

                        Productie uit de niet van oorsprong zijnde materialen van een post, mits het totale gewicht van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen van post 24.01 niet hoger is dan 30 % van het gewicht van de gebruikte materialen van hoofdstuk 24.

                        24.03

                        VP, waarbij ten minste 10 gewichtspercenten van alle gebruikte materialen van post 24.01 volledig zijn verkregen.

                        AFDELING V

                        MINERALE PRODUCTEN

                        Aantekening bij de afdeling: Zie bijlage ORIG-1, aantekening 5, voor de definities van de in deze afdeling bedoelde regels voor horizontale verwerking.

                        Hoofdstuk 25

                        Zout; zwavel; aarde en steen; gips, kalk en cement

                        25.01-25.30

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 70 % (EXW).

                        Hoofdstuk 26

                        Ertsen, slakken en assen

                        26.01-26.21

                        VP

                        Hoofdstuk 27

                        Minerale brandstoffen, aardolie en distillatieproducten daarvan; bitumineuze stoffen; minerale was

                        27.01-27.09

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een post.

                        27.10

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde biodiesel van onderverdeling 3824.99 of 3826.00;

                        of

                        het ondergaan van distillatie of van een chemische reactie, mits de gebruikte biodiesel (inclusief waterstofbehandelde plantaardige olie) van post 27.10 en van de onderverdelingen 3824.99 en 3826.00 wordt verkregen door verestering, omestering of waterstofbehandeling.

                        27.11-27.15

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een post.

                        AFDELING VI

                        PRODUCTEN VAN DE CHEMISCHE EN VAN DE AANVERWANTE INDUSTRIEËN

                        Aantekening bij de afdeling: Zie bijlage ORIG-1, aantekening 5, voor de definities van de in deze afdeling bedoelde regels voor horizontale verwerking.

                        Hoofdstuk 28

                        Anorganische chemische producten; anorganische of organische verbindingen van edele metalen, van radioactieve elementen, van zeldzame aardmetalen en van isotopen

                        28.01-28.53

                        VOV;

                        het ondergaan van een chemische reactie, van zuivering, van vermenging, van productie van standaardmateriaal, van een wijziging van de deeltjesgrootte, van isomerenscheiding of van biotechnologische verwerking;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 29

                        Organische chemische producten

                        2901.10-2905.42

                        VOV;

                        het ondergaan van een chemische reactie, van zuivering, van vermenging, van productie van standaardmateriaal, van een wijziging van de deeltjesgrootte, van isomerenscheiding of van biotechnologische verwerking;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        2905.43-2905.44

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van post 17.02 en van onderverdeling 3824.60.

                        2905.45

                        VOV, maar niet van oorsprong zijnde materialen van dezelfde onderverdeling als het product mogen worden gebruikt, mits de totale waarde ervan niet hoger is dan 20 % van de prijs af fabriek van het product;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        2905.49-2942

                        VOV;

                        het ondergaan van een chemische reactie, van zuivering, van vermenging, van productie van standaardmateriaal, van een wijziging van de deeltjesgrootte, van isomerenscheiding of van biotechnologische verwerking;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 30

                        Farmaceutische producten

                        30.01-30.06

                        VOV;

                        het ondergaan van een chemische reactie, van zuivering, van vermenging, van productie van standaardmateriaal, van een wijziging van de deeltjesgrootte, van isomerenscheiding of van biotechnologische verwerking;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 31

                        Meststoffen

                        31.01-31.04

                        VP, maar niet van oorsprong zijnde materialen van dezelfde post als het product mogen worden gebruikt, mits de totale waarde ervan niet hoger is dan 20 % van de prijs af fabriek van het product;

                        of

                        MaxNOM 40 % (EXW).

                        31.05

                        - Natriumnitraat

                        - Calciumcyaanamide

                        - Kaliumsulfaat

                        - Magnesiumkaliumsulfaat

                        VP, maar niet van oorsprong zijnde materialen van dezelfde post als het product mogen worden gebruikt, mits de totale waarde ervan niet hoger is dan 20 % van de prijs af fabriek van het product;

                        of

                        MaxNOM 40 % (EXW).

                        - Andere

                        VP, maar niet van oorsprong zijnde materialen van dezelfde post als het product mogen worden gebruikt, mits de totale waarde ervan niet hoger is dan 20 % van de EXW van het product, en waarbij de waarde van alle gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen niet hoger is dan 50 % van de EXW van het product;

                        of

                        MaxNOM 40 % (EXW).

                        Hoofdstuk 32

                        Looi- en verfextracten; looizuur (tannine) en derivaten daarvan; pigmenten en andere kleur- en verfstoffen; verf en vernis; mastiek; inkt

                        32.01-32.15

                        VOV;

                        het ondergaan van een chemische reactie, van zuivering, van vermenging, van productie van standaardmateriaal, van een wijziging van de deeltjesgrootte, van isomerenscheiding of van biotechnologische verwerking;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 33

                        Etherische oliën en harsaroma's; parfumerieën, toiletartikelen en cosmetische producten

                        33.01

                        VOV;

                        het ondergaan van een chemische reactie, van zuivering, van vermenging, van productie van standaardmateriaal, van een wijziging van de deeltjesgrootte, van isomerenscheiding of van biotechnologische verwerking;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        3302.10

                        VP, maar niet van oorsprong zijnde materialen van onderverdeling 3302.10 mogen worden gebruikt, mits de totale waarde ervan niet hoger is dan 20 % van de EXW van het product.

                        3302.90

                        VOV;

                        het ondergaan van een chemische reactie, van zuivering, van vermenging, van productie van standaardmateriaal, van een wijziging van de deeltjesgrootte, van isomerenscheiding of van biotechnologische verwerking;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        33.03

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een post.

                        33.04 -33.07

                        VOV;

                        het ondergaan van een chemische reactie, van zuivering, van vermenging, van productie van standaardmateriaal, van een wijziging van de deeltjesgrootte, van isomerenscheiding of van biotechnologische verwerking;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 34

                        Zeep, organische tensioactieve producten, wasmiddelen, smeermiddelen, kunstwas, bereide was, poets- en onderhoudsmiddelen, kaarsen en dergelijke artikelen, modelleerpasta's, tandtechnische waspreparaten en tandtechnische preparaten op basis van gebrand gips

                        34.01-34.07

                        VOV;

                        het ondergaan van een chemische reactie, van zuivering, van vermenging, van productie van standaardmateriaal, van een wijziging van de deeltjesgrootte, van isomerenscheiding of van biotechnologische verwerking;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 35

                        Eiwitstoffen; gewijzigd zetmeel; lijm; enzymen

                        35.01-35.04

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van hoofdstuk 4.

                        35.05

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van post 11.08.

                        35.06-35.07

                        VOV;

                        het ondergaan van een chemische reactie, van zuivering, van vermenging, van productie van standaardmateriaal, van een wijziging van de deeltjesgrootte, van isomerenscheiding of van biotechnologische verwerking;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 36

                        Kruit en springstoffen; pyrotechnische artikelen; lucifers; vonkende legeringen; ontvlambare stoffen

                        36.01-36.06

                        VOV;

                        het ondergaan van een chemische reactie, van zuivering, van vermenging, van productie van standaardmateriaal, van een wijziging van de deeltjesgrootte, van isomerenscheiding of van biotechnologische verwerking;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 37

                        Producten voor fotografie en cinematografie

                        37.01-37.07

                        VOV;

                        het ondergaan van een chemische reactie, van zuivering, van vermenging, van productie van standaardmateriaal, van een wijziging van de deeltjesgrootte, van isomerenscheiding of van biotechnologische verwerking;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 38

                        Diverse producten van de chemische industrie

                        38.01-38.08

                        VOV;

                        het ondergaan van een chemische reactie, van zuivering, van vermenging, van productie van standaardmateriaal, van een wijziging van de deeltjesgrootte, van isomerenscheiding of van biotechnologische verwerking;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        3809.10

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 11.08 en 35.05.

                        3809.91-3822.00

                        VOV;

                        het ondergaan van een chemische reactie, van zuivering, van vermenging, van productie van standaardmateriaal, van een wijziging van de deeltjesgrootte, van isomerenscheiding of van biotechnologische verwerking;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        38.23

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een post.

                        3824.10-3824.50

                        VOV;

                        het ondergaan van een chemische reactie, van zuivering, van vermenging, van productie van standaardmateriaal, van een wijziging van de deeltjesgrootte, van isomerenscheiding of van biotechnologische verwerking;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        3824.60

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van de onderverdelingen 2905.43 en 2905.44.

                        3824.71-3825.90

                        VOV;

                        het ondergaan van een chemische reactie, van zuivering, van vermenging, van productie van standaardmateriaal, van een wijziging van de deeltjesgrootte, van isomerenscheiding of van biotechnologische verwerking;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        38.26

                        Productie waarbij biodiesel wordt verkregen door omestering, verestering of waterstofbehandeling.

                        AFDELING VII

                        KUNSTSTOF EN WERKEN DAARVAN; RUBBER EN WERKEN DAARVAN

                        Aantekening bij de afdeling: Zie bijlage ORIG-1, aantekening 5, voor de definities van de in deze afdeling bedoelde regels voor horizontale verwerking.

                        Hoofdstuk 39

                        Kunststof en werken daarvan

                        39.01-39.15

                        VOV;

                        het ondergaan van een chemische reactie, van zuivering, van vermenging, van productie van standaardmateriaal, van een wijziging van de deeltjesgrootte, van isomerenscheiding of van biotechnologische verwerking;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        39.16-39.19

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        39.20

                        VOV;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        39.21-39.22

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        3923.10-3923.50

                        VOV;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        3923.90-3925.90

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        39.26

                        VOV;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 40

                        Rubber en werken daarvan

                        40.01 - 40.11

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        4012.11-4012.19

                        VOV;

                        of

                        Van een nieuw loopvlak voorzien van gebruikte banden.

                        4012.20-4017.00

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        AFDELING VIII

                        HUIDEN, VELLEN, LEDER EN PELTERĲEN, LEDERWAREN EN BONTWERK; ZADEL- EN TUIGMAKERSWERK; REISARTIKELEN, HANDTASSEN EN DERGELĲKE BERGINGSMIDDELEN; WERKEN VAN DARMEN (ANDERE DAN POIL DE MESSINE (CRIN DE FLORENCE))

                        Hoofdstuk 41

                        Huiden en vellen (andere dan pelterijen), alsmede leder

                        41.01-4104.19

                        VP

                        4104.41-4104.49

                        VOV, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van de onderverdelingen 4104.41 tot en met 4104.49.

                        4105.10

                        VP

                        4105.30

                        VOV

                        4106.21

                        VP

                        4106.22

                        VOV

                        4106.31

                        VP

                        4106.32-4106.40

                        VOV

                        4106.91

                        VP

                        4106.92

                        VOV

                        41.07-41.13

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van de onderverdelingen 4104.41, 4104.49, 4105.30, 4106.22, 4106.32 en 4106.92. Niet van oorsprong zijnde materialen van de onderverdelingen 4104.41, 4104.49, 4105.30, 4106.22, 4106.32 en 4106.92 mogen evenwel worden gebruikt, mits ze opnieuw worden gelooid.

                        4114.10

                        VP

                        4114.20

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van de onderverdelingen 4104.41, 4104.49, 4105.30, 4106.22, 4106.32, 4106.92 en 4107. Niet van oorsprong zijnde materialen van de onderverdelingen 4104.41, 4104.49, 4105.30, 4106.22, 4106.32, 4106.92 en van post 41.07 mogen evenwel worden gebruikt, mits ze opnieuw worden gelooid.

                        41.15

                        VP

                        Hoofdstuk 42

                        Lederwaren; zadel- en tuigmakerswerk; reisartikelen, handtassen en dergelijke bergingsmiddelen; werken van darmen (andere dan poil de Messine (crin de Florence))

                        42.01-42.06

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 43

                        Pelterijen en bontwerk; namaakbont

                        4301.10-4302.20

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        4302.30

                        VOV

                        43.03-43.04

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        AFDELING IX

                        HOUT, HOUTSKOOL EN HOUTWAREN; KURK EN KURKWAREN; VLECHTWERK EN MANDENMAKERSWERK

                        Hoofdstuk 44

                        Hout, houtskool en houtwaren

                        44.01-44.21

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 45

                        Kurk en kurkwaren

                        45.01-45.04

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 46

                        Vlechtwerk en mandenmakerswerk

                        46.01-46.02

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        AFDELING X

                        HOUTPULP EN PULP VAN ANDERE CELLULOSEHOUDENDE VEZELSTOFFEN; PAPIER EN KARTON VOOR HET TERUGWINNEN (RESTEN EN AFVAL); PAPIER EN KARTON, ALSMEDE ARTIKELEN DAARVAN

                        Hoofdstuk 47

                        Houtpulp en pulp van andere cellulosehoudende vezelstoffen; papier en karton voor het terugwinnen (resten en afval)

                        47.01-47.07

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 48

                        Papier en karton; cellulose-, papier- en kartonwaren

                        48.01-48.23

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 49

                        Artikelen van de uitgeverij, van de pers of van een andere grafische

                        industrie; geschreven of getypte teksten en plannen

                        49.01-49.11

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        AFDELING XI

                        TEXTIELSTOFFEN EN TEXTIELWAREN

                        Aantekening bij de afdeling: Zie bijlage ORIG-1, aantekeningen 6, 7 en 8, voor de definities van de termen die worden gebruikt voor de toleranties die van toepassing zijn op bepaalde producten van textielmaterialen.

                        Hoofdstuk 50

                        Zijde

                        50.01-50.02

                        VP

                        50.03

                        - Gekaard of gekamd:

                        Kaarden of kammen van afval van zijde.

                        - Andere:

                        VP

                        50.04-50.05

                        Spinnen van natuurlijke vezels;

                        Extrusie van synthetisch of kunstmatig continufilament samen met spinnen;

                        Extrusie van synthetisch of kunstmatig continufilament samen met twijnen;

                        of

                        Twijnen samen met een mechanische bewerking.

                        50.06

                        - Garens van zijde of van afval van zijde:

                        Spinnen van natuurlijke vezels;

                        Extrusie van synthetisch of kunstmatig continufilament samen met spinnen;

                        Extrusie van synthetisch of kunstmatig continufilament samen met twijnen;

                        of

                        Twijnen samen met een mechanische bewerking.

                        - Poil de Messine (crin de Florence):

                        VP

                        50.07

                        Spinnen van natuurlijke of synthetische of kunstmatige stapelvezels samen met weven;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige filamentgarens samen met weven;

                        Twijnen of een mechanische bewerking samen met weven;

                        Weven samen met verven;

                        Verven van het garen samen met weven;

                        Weven samen met bedrukken;

                        of

                        Bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        Hoofdstuk 51

                        Wol, fijn haar en grof haar; garens en weefsels van paardenhaar (crin)

                        51.01-51.05

                        VP

                        51.06-51.10

                        Spinnen van natuurlijke vezels;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige vezels samen met spinnen;

                        of

                        Twijnen samen met een mechanische bewerking.

                        51.11-51.13

                        Spinnen van natuurlijke of synthetische of kunstmatige stapelvezels samen met weven;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige filamentgarens samen met weven;

                        Weven samen met verven;

                        Verven van het garen samen met weven;

                        Weven samen met bedrukken;

                        of

                        Bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        Hoofdstuk 52

                        Katoen

                        52.01-52.03

                        VP

                        52.04-52.07

                        Spinnen van natuurlijke vezels;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige vezels samen met spinnen;

                        of

                        Twijnen samen met een mechanische bewerking.

                        52.08-52.12

                        Spinnen van natuurlijke of synthetische of kunstmatige stapelvezels samen met weven;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige filamentgarens samen met weven;

                        Twijnen of een mechanische bewerking samen met weven;

                        Weven samen met verven, met het aanbrengen van een deklaag of met het voorzien van inlagen;

                        Verven van het garen samen met weven;

                        Weven samen met bedrukken;

                        of

                        Bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        Hoofdstuk 53

                        Andere plantaardige textielvezels; papiergarens en weefsels daarvan

                        53.01-53.05

                        VP

                        53.06-53.08

                        Spinnen van natuurlijke vezels;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige vezels samen met spinnen;

                        of

                        Twijnen samen met een mechanische bewerking.

                        53.09-53.11

                        Spinnen van natuurlijke of synthetische of kunstmatige stapelvezels samen met weven;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige filamentgarens samen met weven;

                        Weven samen met verven, met het aanbrengen van een deklaag of met het voorzien van inlagen;

                        Verven van het garen samen met weven;

                        Weven samen met bedrukken;

                        of

                        Bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        Hoofdstuk 54

                        Synthetische of kunstmatige filamenten; strippen en artikelen van dergelijke vorm, van synthetische of kunstmatige textielstoffen

                        54.01-54.06

                        Spinnen van natuurlijke vezels;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige vezels samen met spinnen;

                        of

                        Twijnen samen met een mechanische bewerking.

                        54.07-54.08

                        Spinnen van natuurlijke of synthetische of kunstmatige stapelvezels samen met weven;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige filamentgarens samen met weven;

                        Verven van het garen samen met weven;

                        Weven samen met verven, met het aanbrengen van een deklaag of met het voorzien van inlagen;

                        Twijnen of een mechanische bewerking samen met weven;

                        Weven samen met bedrukken;

                        of

                        Bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        Hoofdstuk 55

                        Synthetische of kunstmatige stapelvezels

                        55.01-55.07

                        Extrusie van synthetische of van kunstmatige vezels.

                        55.08-55.11

                        Spinnen van natuurlijke vezels;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige vezels samen met spinnen;

                        of

                        Twijnen samen met een mechanische bewerking.

                        55.12-55.16

                        Spinnen van natuurlijke of synthetische of kunstmatige stapelvezels samen met weven;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige filamentgarens samen met weven;

                        Twijnen of een mechanische bewerking samen met weven;

                        Weven samen met verven, met het aanbrengen van een deklaag of met het voorzien van inlagen;

                        Verven van het garen samen met weven;

                        Weven samen met bedrukken;

                        of

                        Bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        Hoofdstuk 56

                        Watten, vilt en gebonden textielvlies; speciale garens; bindgaren, touw en kabel, alsmede werken daarvan

                        56.01

                        Spinnen van natuurlijke vezels;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige vezels samen met spinnen;

                        Aanbrengen van een flockprint samen met verven of met bedrukken;

                        of

                        Aanbrengen van een deklaag, aanbrengen van een flockprint, voorzien van inlagen of metalliseren samen met ten minste twee andere belangrijke voorbereidende of afwerkingsbewerkingen (zoals kalanderen, krimpvrij maken, thermofixeren en permanent finish), mits de waarde van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen niet hoger is dan 50 % van de EXW van het product.

                        56.02

                        - Naaldgetouwvilt:

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige vezels samen met weefselvorming; echter:

                        - niet van oorsprong zijnde filamentgarens van polypropyleen van post 54.02,

                        - niet van oorsprong zijnde vezels van polypropyleen van post 55.03 of post 55.06, of

                        - niet van oorsprong zijnde kabels van filamenten van polypropyleen van post 55.01,

                        waarvan de titer van elk filament of elke vezel minder dan 9 decitex bedraagt, mogen worden gebruikt tot een totale waarde van 40 % van de EXW van het product;

                        of

                        Het maken van een gebonden textielvlies alleen in geval van vilt dat uit natuurlijke vezels is gemaakt.

                        - Andere:

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige vezels samen met weefselvorming;

                        of

                        het maken van een gebonden textielvlies alleen in geval van ander vilt dat uit natuurlijke vezels is gemaakt.

                        5603.11-5603.14

                        Productie uit:

                        - gerichte of willekeurig georiënteerde filamenten, of

                        - stoffen of polymeren van natuurlijke of synthetische of kunstmatige oorsprong;

                        in beide gevallen gevolgd door binding aan een gebonden textielvlies.

                        5603.91-5603.94

                        Productie uit:

                        - gerichte of willekeurig georiënteerde stapelvezels; of

                        - versneden garens van natuurlijke of synthetische of kunstmatige oorsprong;

                        in beide gevallen gevolgd door binding aan een gebonden textielvlies.

                        5604.10

                        Productie uit niet-omwoelde of -omvlochten draad en koord, van rubber.

                        5604.90

                        Spinnen van natuurlijke vezels;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige vezels samen met spinnen;

                        of

                        Twijnen samen met een mechanische bewerking.

                        56.05

                        Spinnen van natuurlijke of synthetische of kunstmatige stapelvezels;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige vezels samen met spinnen;

                        of

                        Twijnen samen met een mechanische bewerking.

                        56.06

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige vezels samen met spinnen;

                        Twijnen samen met omwoelen;

                        Spinnen van natuurlijke of synthetische of kunstmatige stapelvezels;

                        of

                        Aanbrengen van een flockprint samen met verven.

                        56.07-56.09

                        Spinnen van natuurlijke vezels;

                        of

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige vezels samen met spinnen.

                        Hoofdstuk 57

                        Tapijten

                        Aantekening bij het hoofdstuk: Voor producten van dit hoofdstuk mag niet van oorsprong zijnd juteweefsel als rug worden gebruikt.

                        57.01-57.05

                        Spinnen van natuurlijke of synthetische of kunstmatige stapelvezels samen met weven of met tuften;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige filamentgarens samen met weven of met tuften;

                        Productie uit kokos-, sisal- of jutegarens of klassieke ringgesponnen viscosegarens;

                        Tuften samen met verven of met bedrukken;

                        Tuften of weven van synthetische of kunstmatige filamentgarens samen met het aanbrengen van een deklaag of met het voorzien van inlagen;

                        Aanbrengen van een flockprint samen met verven of met bedrukken;

                        of

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige vezels samen met niet-weeftechnieken, met inbegrip van naaldponsen.

                        Hoofdstuk 58

                        Speciale weefsels; getufte textielstoffen; kant; tapisserieën; passementwerk; borduurwerk

                        58.01-58.04

                        Spinnen van natuurlijke of synthetische of kunstmatige stapelvezels samen met weven of met tuften;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige filamentgarens samen met weven of met tuften;

                        Weven samen met verven, met het aanbrengen van een flockprint, met het aanbrengen van een deklaag, met het voorzien van inlagen of met metalliseren;

                        Tuften samen met verven of met bedrukken;

                        Aanbrengen van een flockprint samen met verven of met bedrukken;

                        Verven van het garen samen met weven;

                        Weven samen met bedrukken;

                        of

                        Bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        58.05

                        VP

                        58.06-58.09

                        Spinnen van natuurlijke of synthetische of kunstmatige stapelvezels samen met weven of met tuften;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige filamentgarens samen met weven of met tuften;

                        Weven samen met verven, met het aanbrengen van een flockprint, met het aanbrengen van een deklaag, met het voorzien van inlagen of met metalliseren;

                        Tuften samen met verven of met bedrukken;

                        Aanbrengen van een flockprint samen met verven of met bedrukken;

                        Verven van het garen samen met weven;

                        Weven samen met bedrukken;

                        of

                        Bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        58.10

                        Borduurwerk waarin de waarde van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen van een post, met uitzondering van die van het product, niet hoger is dan 50 % van de EXW van het product.

                        58.11

                        Spinnen van natuurlijke of synthetische of kunstmatige stapelvezels samen met weven of met tuften;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige filamentgarens samen met weven of met tuften;

                        Weven samen met verven, met het aanbrengen van een flockprint, met het aanbrengen van een deklaag, met het voorzien van inlagen of met metalliseren;

                        Tuften samen met verven of met bedrukken;

                        Aanbrengen van een flockprint samen met verven of met bedrukken;

                        Verven van het garen samen met weven;

                        Weven samen met bedrukken;

                        of

                        Bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        Hoofdstuk 59

                        Weefsels, geïmpregneerd, bekleed, bedekt of met inlagen; technische artikelen van textielstoffen

                        59.01

                        Weven samen met verven, met het aanbrengen van een flockprint, met het aanbrengen van een deklaag, met het voorzien van inlagen of met metalliseren;

                        of

                        Aanbrengen van een flockprint samen met verven of met bedrukken.

                        59.02

                        - Bevattende niet meer dan 90 gewichtspercenten textielmaterialen:

                        Weven.

                        - Andere:

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige vezels samen met weven.

                        59.03

                        Weven, breien of haken samen met impregneren, met het aanbrengen van een deklaag, met bekleden, met het voorzien van inlagen of met metalliseren;

                        Weven samen met bedrukken; of

                        Bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        59.04

                        Kalanderen samen met verven, met het aanbrengen van een deklaag, met het voorzien van inlagen of met metalliseren. Niet van oorsprong zijnd juteweefsel mag als rug worden gebruikt;

                        of

                        Weven samen met verven, met het aanbrengen van een deklaag, met het voorzien van inlagen of met metalliseren; Niet van oorsprong zijnd juteweefsel mag als rug worden gebruikt.

                        59.05

                        - Geïmpregneerd, bekleed of bedekt met, dan wel met inlagen van rubber, kunststoffen of andere materialen:

                        Weven, breien of het maken van een gebonden textielvlies samen met impregneren, met het aanbrengen van een deklaag, met bekleden, met het voorzien van inlagen of met metalliseren.

                        - Andere:

                        Spinnen van natuurlijke of synthetische of kunstmatige stapelvezels samen met weven;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige filamentgarens samen met weven;

                        Weven, breien of het maken van een gebonden textielvlies samen met verven, met het aanbrengen van een deklaag of met het voorzien van inlagen;

                        Weven samen met bedrukken;

                        of

                        Bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        59.06

                        - Brei- en haakwerk aan het stuk:

                        Spinnen van natuurlijke of synthetische of kunstmatige stapelvezels samen met breien of met haken;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige filamentgarens samen met breien of met haken;

                        Breien of haken samen met gummeren; of

                        Gummeren samen met ten minste twee andere belangrijke voorbereidende of afwerkingsbewerkingen (zoals kalanderen, krimpvrij maken, thermofixeren en permanent finish), mits de waarde van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen niet hoger is dan 50 % van de EXW van het product.

                        - Andere weefsels, vervaardigd uit synthetische filamentgarens, bevattende meer dan 90 gewichtspercenten textielmaterialen:

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige vezels samen met weven.

                        - Andere:

                        Weven, breien of een ander proces dan weven samen met verven, met het aanbrengen van een deklaag of met gummeren;

                        Verven van het garen samen met weven, met breien of met een ander proces dan weven;

                        of

                        Gummeren samen met ten minste twee andere belangrijke voorbereidende of afwerkingsbewerkingen (zoals kalanderen, krimpvrij maken, thermofixeren en permanent finish), mits de waarde van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen niet hoger is dan 50 % van de EXW van het product.

                        59.07

                        Weven, breien of het maken van een gebonden textielvlies samen met verven, met bedrukken, met het aanbrengen van een deklaag, met impregneren of met bekleden;

                        Aanbrengen van een flockprint samen met verven of met bedrukken;

                        of

                        Bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        59.08

                        - Gloeikousjes, geïmpregneerd:

                        Productie uit rondgebreide of -gehaakte buisjes.

                        - Andere:

                        VP

                        59.09-59.11

                        Spinnen van natuurlijke of synthetische of kunstmatige stapelvezels samen met weven;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige vezels samen met weven;

                        Weven samen met verven, met het aanbrengen van een deklaag of met het voorzien van inlagen;

                        of

                        Aanbrengen van een deklaag, aanbrengen van een flockprint, voorzien van inlagen of metalliseren samen met ten minste twee andere belangrijke voorbereidende of afwerkingsbewerkingen (zoals kalanderen, krimpvrij maken, thermofixeren en permanent finish), mits de waarde van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen niet hoger is dan 50 % van de EXW van het product.

                        Hoofdstuk 60

                        Brei- en haakwerk aan het stuk

                        60.01-60.06

                        Spinnen van natuurlijke of synthetische of kunstmatige stapelvezels samen met breien of met haken;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige filamentgarens samen met breien of met haken;

                        Breien of haken samen met verven, met het aanbrengen van een flockprint, met het aanbrengen van een deklaag, met het voorzien van inlagen of met bedrukken;

                        Aanbrengen van een flockprint samen met verven of met bedrukken;

                        Verven van het garen samen met breien of met haken; of

                        Twijnen of texturiseren samen met breien of met haken, mits de waarde van de gebruikte niet van oorsprong zijnde niet-getwijnde of niet-getexturiseerde garens niet hoger is dan 50 % van de EXW van het product.

                        Hoofdstuk 61

                        Kleding en kledingtoebehoren, van brei- of haakwerk

                        61.01-61.17

                        - Verkregen door het aaneennaaien of anderszins aaneenzetten van twee of meer stukken brei- of haakwerk die hetzij in vorm zijn gesneden hetzij direct in vorm zijn verkregen:

                        Breien of haken samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel).

                        - Andere:

                        Spinnen van natuurlijke of synthetische of kunstmatige stapelvezels samen met breien of met haken;

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige filamentgarens samen met breien of met haken; of

                        Breien en confectioneren in één bewerking.

                        Hoofdstuk 62

                        Kleding en kledingtoebehoren, andere dan van brei- of haakwerk

                        62.01

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel) voorafgegaan door bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        62.02

                        - Geborduurd:

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Productie uit niet-geborduurd weefsel, mits de waarde van het gebruikte niet van oorsprong zijnde niet-geborduurde weefsel niet hoger is dan 40 % van de EXW van het product.

                        - Andere:

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel) voorafgegaan door bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        62.03

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel) voorafgegaan door bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        62.04

                        - Geborduurd:

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Productie uit niet-geborduurd weefsel, mits de waarde van het gebruikte niet van oorsprong zijnde niet-geborduurde weefsel niet hoger is dan 40 % van de EXW van het product.

                        - Andere:

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel) voorafgegaan door bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        62.05

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel) voorafgegaan door bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        62.06

                        - Geborduurd:

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Productie uit niet-geborduurd weefsel, mits de waarde van het gebruikte niet van oorsprong zijnde niet-geborduurde weefsel niet hoger is dan 40 % van de EXW van het product.

                        - Andere:

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel) voorafgegaan door bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        62.07-62.08

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel) voorafgegaan door bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        62.09

                        - Geborduurd:

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Productie uit niet-geborduurd weefsel, mits de waarde van het gebruikte niet van oorsprong zijnde niet-geborduurde weefsel niet hoger is dan 40 % van de EXW van het product.

                        - Andere:

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel) voorafgegaan door bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        62.10

                        - Vuurbestendige uitrustingen van weefsel bedekt met een folie van met aluminium verbonden polyester:

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Aanbrengen van een deklaag of het voorzien van inlagen samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel), mits de waarde van het gebruikte niet van oorsprong zijnde weefsel zonder deklaag of zonder inlagen niet hoger is dan 40 % van de EXW van het product.

                        - Andere:

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel) voorafgegaan door bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        62.11

                        - Kleding voor dames of voor meisjes, geborduurd:

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Productie uit niet-geborduurd weefsel, mits de waarde van het gebruikte niet van oorsprong zijnde niet-geborduurde weefsel niet hoger is dan 40 % van de EXW van het product.

                        - Andere:

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel) voorafgegaan door bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        62.12

                        - Brei- of haakwerk verkregen door het aaneennaaien of anderszins aaneenzetten van twee of meer stukken brei- of haakwerk die hetzij in vorm zijn gesneden hetzij direct in vorm zijn verkregen:

                        Breien samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel) voorafgegaan door bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        - Andere:

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel) voorafgegaan door bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        62.13-62.14

                        - Geborduurd:

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        Productie uit niet-geborduurd weefsel, mits de waarde van het gebruikte niet van oorsprong zijnde niet-geborduurde weefsel niet hoger is dan 40 % van de EXW van het product;

                        of

                        Confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel) voorafgegaan door bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        - Andere:

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel) voorafgegaan door bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        62.15

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel) voorafgegaan door bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        62.16

                        - Vuurbestendige uitrustingen van weefsel bedekt met een folie van met aluminium verbonden polyester:

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Aanbrengen van een deklaag of het voorzien van inlagen samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel), mits de waarde van het gebruikte niet van oorsprong zijnde weefsel zonder deklaag of zonder inlagen niet hoger is dan 40 % van de EXW van het product.

                        - Andere:

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                         of

                        Confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel) voorafgegaan door bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        62.17

                        - Geborduurd:

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        Productie uit niet-geborduurd weefsel, mits de waarde van het gebruikte niet van oorsprong zijnde niet-geborduurde weefsel niet hoger is dan 40 % van de EXW van het product;

                        of

                        Confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel) voorafgegaan door bedrukken (als zelfstandige bewerking).

                        - Vuurbestendige uitrustingen van weefsel bedekt met een folie van met aluminium verbonden polyester:

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Aanbrengen van een deklaag of het voorzien van inlagen samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel), mits de waarde van het gebruikte niet van oorsprong zijnde weefsel zonder deklaag of zonder inlagen niet hoger is dan 40 % van de EXW van het product.

                        - Tussenvoeringen voor kragen en omslagen, uitgesneden:

                        VP, mits de waarde van alle gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen niet hoger is dan 40 % van de EXW van het product.

                        - Andere:

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel).

                        Hoofdstuk 63

                        Andere geconfectioneerde artikelen van textiel; stellen of assortimenten; oude kleren en dergelijke; lompen en vodden

                        63.01-63.04

                        - Van vilt of van gebonden textielvlies:

                        Maken van een gebonden textielvlies samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel).

                        - Andere:

                        -- Geborduurd:

                        Weven, breien of haken samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel);

                        of

                        Productie uit niet-geborduurd weefsel (ander dan van brei- of haakwerk), mits de waarde van het gebruikte niet van oorsprong zijnde niet-geborduurde weefsel niet hoger is dan 40 % van de EXW van het product.

                        -- Andere:

                        Weven, breien of haken samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel).

                        63.05

                        Extrusie van synthetische of kunstmatige vezels of het spinnen van natuurlijke of synthetische of kunstmatige stapelvezels samen met weven of met breien en confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel).

                        63.06

                        - Van gebonden textielvlies:

                        Maken van een gebonden textielvlies samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel).

                        - Andere:

                        Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel).

                        63.07

                        MaxNOM 40 % (EXW).

                        63.08

                        Elk onderdeel van het stel of het assortiment moet voldoen aan de regel die ervoor zou gelden indien het niet in het stel of assortiment was opgenomen. Niet van oorsprong zijnde artikelen mogen evenwel in het stel of het assortiment worden opgenomen tot een totale waarde van ten hoogste 15 % van de EXW van het stel of het assortiment.

                        63.09-63.10

                        VP

                        AFDELING XII

                        SCHOEISEL, HOOFDDEKSELS, PARAPLU'S, PARASOLS, WANDELSTOKKEN, ZITSTOKKEN, ZWEPEN, RIJZWEPEN, ALSMEDE DELEN DAARVAN; GEPREPAREERDE VEREN EN ARTIKELEN VAN VEREN; KUNSTBLOEMEN; WERKEN VAN MENSENHAAR

                        Hoofdstuk 64

                        Schoeisel, beenkappen en dergelijke artikelen; delen daarvan

                        64.01-64.05

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een post, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde samenvoegingen van bovendelen met een binnenzool of met andere binnendelen van post 64.06.

                        64.06

                        VP

                        Hoofdstuk 65

                        Hoofddeksels en delen daarvan

                        65.01-65.07

                        VP

                        Hoofdstuk 66

                        Paraplu's, parasols, wandelstokken, zitstokken, zwepen, rijzwepen, alsmede delen daarvan

                        66.01-66.03

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 67

                        Geprepareerde veren en geprepareerd dons en artikelen van veren of van dons; kunstbloemen; werken van mensenhaar

                        67.01-67.04

                        VP

                        AFDELING XIII

                        WERKEN VAN STEEN, VAN GIPS, VAN CEMENT, VAN ASBEST, VAN MICA EN VAN DERGELIJKE STOFFEN; KERAMISCHE PRODUCTEN; GLAS EN GLASWERK

                        Hoofdstuk 68

                        Werken van steen, van gips, van cement, van asbest, van mica en van dergelijke stoffen

                        68.01-68.15

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 70 % (EXW).

                        Hoofdstuk 69

                        Keramische producten

                        69.01-69.14

                        VP

                        Hoofdstuk 70

                        Glas en glaswerk

                        70.01-70.09

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        70.10

                        VP

                        70.11

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        70.13

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van post 70.10.

                        70.14-70.20

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        AFDELING XIV

                        ECHTE EN GEKWEEKTE PARELS, EDELSTENEN EN HALFEDELSTENEN, EDELE METALEN EN METALEN GEPLATEERD MET EDELE METALEN, ALSMEDE WERKEN DAARVAN; FANCYBIJOUTERIEËN; MUNTEN

                        Hoofdstuk 71

                        Echte en gekweekte parels, edelstenen en halfedelstenen, edele metalen en metalen geplateerd met edele metalen, alsmede werken daarvan; fancybijouterieën; munten

                        71.01-71.05

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een post.

                        71.06

                        - Onbewerkt:

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 71.06, 71.08 en 71.10;

                        Elektrolytische, thermische of chemische scheiding van niet van oorsprong zijnde edele metalen van de posten 71.06, 71.08 en 71.10;

                        of

                        Fusie of legering van niet van oorsprong zijnde edele metalen van de posten 71.06, 71.08 en 71.10 onderling of met onedele metalen, of zuivering.

                        - Halfbewerkt of in poedervorm:

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde onbewerkte edele metalen.

                        71.07

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een post.

                        71.08

                        - Onbewerkt:

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 71.06, 71.08 en 71.10;

                        Elektrolytische, thermische of chemische scheiding van niet van oorsprong zijnde edele metalen van de posten 71.06, 71.08 en 71.10;

                        of

                        Fusie of legering van niet van oorsprong zijnde edele metalen van de posten 71.06, 71.08 en 71.10 onderling of met onedele metalen, of zuivering.

                        - Halfbewerkt of in poedervorm:

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde onbewerkte edele metalen.

                        71.09

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een post.

                        71.10

                        - Onbewerkt:

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 71.06, 71.08 en 71.10;

                        Elektrolytische, thermische of chemische scheiding van niet van oorsprong zijnde edele metalen van de posten 71.06, 71.08 en 71.10;

                        of

                        Fusie of legering van niet van oorsprong zijnde edele metalen van de posten 71.06, 71.08 en 71.10 onderling of met onedele metalen, of zuivering.

                        - Halfbewerkt of in poedervorm:

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde onbewerkte edele metalen.

                        71.11

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een post.

                        71.12-71.18

                        VP

                        AFDELING XV

                        ONEDELE METALEN EN WERKEN DAARVAN

                        Hoofdstuk 72

                        IJzer en staal

                        72.01-72.06

                        VP

                        72.07

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van post 72.06.

                        72.08-72.17

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 72.08 tot en met 72.17.

                        72.18

                        VP

                        72.19-72.23

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 72.19 tot en met 72.23.

                        72.24

                        VP

                        72.25-72.29

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 72.25 tot en met 72.29.

                        Hoofdstuk 73

                        Werken van gietijzer, van ijzer en van staal

                        7301.10

                        VH, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 72.08 tot en met 72.17.

                        7301.20

                        VP

                        73.02

                        VH, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 72.08 tot en met 72.17.

                        73.03

                        VP

                        73.04-73.06

                        VH, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 72.13 tot en met 72.17, 72.21, 72.22, 72.23 en 72.25 tot en met 72.29.

                        73.07

                        - Hulpstukken (fittings) voor buisleidingen, van roestvrij staal

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde gesmede onbewerkte stukken; niet van oorsprong zijnde gesmede onbewerkte stukken mogen evenwel worden gebruikt, mits de waarde ervan niet hoger is dan 50 % van de EXW van het product.

                        - Andere:

                        VP

                        73.08

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van onderverdeling 7301.20.

                        7309.00-7315.19

                        VP

                        7315.20

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        7315.81-7326.90

                        VP

                        Hoofdstuk 74

                        Koper en werken van koper

                        74.01-74.02

                        VP

                        74.03

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een post.

                        74.04-74.07

                        VP

                        74.08

                        VP en MaxNOM 50 % (EXW).

                        74.09-74.19

                        VP

                        Hoofdstuk 75

                        Nikkel en werken van nikkel

                        75.01

                        VP

                        75.02

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een post.

                        75.03-75.08

                        VP

                        Hoofdstuk 76

                        Aluminium en werken van aluminium

                        76.01

                        VP en MaxNOM 50 % (EXW).

                        of

                        Thermische of elektrolytische behandeling, uit niet‐gelegeerd aluminium of uit resten en afval van aluminium.

                        76.02

                        VP

                        76.03-76.16

                        VP en MaxNOM 50 % (EXW)
                           90
                        .

                        Hoofdstuk 78

                        Lood en werken van lood

                        7801.10

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een post.

                        7801.91-7806.00

                        VP

                        Hoofdstuk 79

                        Zink en werken van zink

                        79.01-79.07

                        VP

                        Hoofdstuk 80

                        Tin en werken van tin

                        80.01-80.07

                        VP

                        Hoofdstuk 81

                        Andere onedele metalen; cermets; werken van deze stoffen

                        81.01-81.13

                        Productie uit niet van oorsprong zijnde materialen van een post.

                        Hoofdstuk 82

                        Gereedschap; messenmakerswerk, lepels en vorken, van onedel metaal; delen van deze artikelen van onedel metaal

                        8201.10-8205.70

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        8205.90

                        VP, maar niet van oorsprong zijnd gereedschap van post 82.05 mag in het stel of het assortiment worden opgenomen tot een totale waarde van 15 % van de EXW van het stel of het assortiment.

                        82.06

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van de posten 82.02 tot en met 82.05; niet van oorsprong zijnd gereedschap van de posten 82.02 tot en met 82.05 mag evenwel in het stel of het assortiment worden opgenomen tot een totale waarde van 15 % van de EXW van het stel of het assortiment.

                        82.07-82.15

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 83

                        Allerlei werken van onedele metalen

                        83.01-83.11

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        AFDELING XVI

                        MACHINES, TOESTELLEN EN ELEKTROTECHNISCH MATERIEEL, ALSMEDE DELEN DAARVAN; TOESTELLEN VOOR HET OPNEMEN OF HET WEERGEVEN VAN GELUID, VOOR HET OPNEMEN OF HET WEERGEVEN VAN BEELDEN EN GELUID VOOR TELEVISIE, ALSMEDE DELEN EN TOEBEHOREN VAN DEZE TOESTELLEN

                        Hoofdstuk 84

                        Kernreactoren, stoomketels, machines, toestellen en mechanische werktuigen, alsmede delen daarvan

                        84.01-84.06

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        84.07-84.08

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        84.09-84.12

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        8413.11-8415.10

                        VOV;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        8415.20

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        8415.81-8415.90

                        VOV;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        84.16-84.20

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        84.21

                        VOV;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        84.22-84.24

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        84.25-84.30

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van post 84.31;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        84.31-84.43

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        84.44-84.47

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van post 84.48;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        84.48-84.55

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        84.56-84.65

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van post 84.66;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        84.66-84.68

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        84.70-84.72

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van post 84.73;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        84.73-84.78

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        8479.10-8479.40

                        VOV;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        8479.50

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        8479.60-8479.82

                        VOV;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        8479.89

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        8479.90

                        VOV;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        84.80

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        84.81

                        VOV;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        84.82-84.87

                        VP;

                         of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 85

                        Elektrische machines, apparaten, uitrustingsstukken, alsmede delen daarvan; toestellen voor het opnemen of het weergeven van geluid, toestellen voor het opnemen of het weergeven van beelden en geluid voor televisie, alsmede delen en toebehoren van deze toestellen

                        85.01-85.02

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van post 85.03;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        85.03-85.06

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        85.07

                        - Accu’s bevattende een of meer batterijcellen of batterijmodules, en het schakelsysteem voor het onderling verbinden van de batterijcellen of batterijmodules, vaak “battery packs” genoemd, van de soort gebruikt als primaire elektrische energiebron voor de aandrijving van voertuigen van de posten 87.02, 87.03 en 87.04

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde kathodematerialen;

                        of

                        MaxNOM 30 % (EXW)
                           91
                        .

                        - Batterijcellen, batterijmodules en delen daarvan, bedoeld om te worden opgenomen in een elektrische accu van de soort gebruikt als primaire elektrische energiebron voor de aandrijving van voertuigen van de posten 87.02, 87.03 en 87.04

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde kathodematerialen;

                        of

                        MaxNOM 35 % (EXW)
                           92

                        - andere

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        85.08-85.18

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        85.19-85.21

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van post 85.22;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        85.22-85.23

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        85.25-85.27

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van post 85.29;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        85.28-85.34

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        85.35-85.37

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van post 85.38;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        8538.10-8541.90

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        8542.31-8542.39

                        VP;

                        Toepassen van een diffusie op niet van oorsprong zijnde materialen;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        8542.90-8543.90

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        85.44-85.48

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        AFDELING XVII

                        VERVOERMATERIEEL

                        Hoofdstuk 86

                        Rollend en ander materieel voor spoor- en tramwegen, alsmede delen daarvan; mechanische (elektromechanische daaronder begrepen) signaal- en waarschuwingstoestellen voor het verkeer

                        86.01-86.09

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van post 86.07;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 87

                        Automobielen, tractors, rijwielen, motorrijwielen en andere voertuigen voor vervoer over land, alsmede delen en toebehoren daarvan

                        87.01

                        MaxNOM 45 % (EXW).

                        87.02-87.04

                        - voertuigen met zowel een zuigermotor als een elektromotor als aandrijfmotoren, die kunnen worden opgeladen door middel van het aansluiten op een externe elektrische energiebron (“plug-in hybride”);

                         - andere voertuigen, met enkel een elektromotor voor aandrijving

                        MaxNOM 45 % (EXW) en battery packs van post 85.07 van de soort gebruikt als primaire energiebron voor de aandrijving van het voertuig moeten van oorsprong zijn
                           93
                        .

                        - andere

                        MaxNOM 45 % (EXW)
                           94
                        .

                        87.05-87.07

                        MaxNOM 45 % (EXW).

                        87.08-87.11

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        87.12

                        MaxNOM 45 % (EXW).

                        87.13-87.16

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 88

                        Luchtvaart en ruimtevaart

                        88.01-88.05

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 89

                        Scheepvaart

                        89.01-89.08

                        VH;

                        of

                        MaxNOM 40 % (EXW).

                        AFDELING XVIII

                        OPTISCHE INSTRUMENTEN, APPARATEN EN TOESTELLEN; INSTRUMENTEN, APPARATEN EN TOESTELLEN, VOOR DE FOTOGRAFIE EN DE CINEMATOGRAFIE; MEET-, VERIFICATIE-, CONTROLE- EN PRECISIE-INSTRUMENTEN, -APPARATEN EN -TOESTELLEN; MEDISCHE EN CHIRURGISCHE INSTRUMENTEN, APPARATEN EN TOESTELLEN; UURWERKEN; MUZIEKINSTRUMENTEN; DELEN EN TOEBEHOREN VAN DEZE INSTRUMENTEN, APPARATEN EN TOESTELLEN

                        Hoofdstuk 90

                        Optische instrumenten, apparaten en toestellen; instrumenten, apparaten en toestellen, voor de fotografie en de cinematografie; meet-, verificatie-, controle- en precisie-instrumenten, -apparaten en -toestellen; medische en chirurgische instrumenten, apparaten en toestellen; delen en toebehoren van deze instrumenten, apparaten en toestellen

                        9001.10-9001.40

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        9001.50

                        VP;

                        Bewerken van het oppervlak van een halfafgewerkte lens tot een afgewerkt brillenglas met optische correctie, bedoeld om op een bril te worden gemonteerd;

                        Aanbrengen van een deklaag op de lens door middel van passende behandelingen teneinde het gezichtsvermogen te verbeteren en de bescherming van de drager te waarborgen;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        9001.90-9033.00

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 91

                        Uurwerken

                        91.01-91.14

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 92

                        Muziekinstrumenten; delen en toebehoren van muziekinstrumenten

                        92.01-92.09

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        AFDELING XIX

                        WAPENS EN MUNITIE; DELEN EN TOEBEHOREN DAARVAN

                        Hoofdstuk 93

                        Wapens en munitie; delen en toebehoren daarvan

                        93.01-93.07

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        AFDELING XX

                        DIVERSE WERKEN

                        Hoofdstuk 94

                        Meubelen (ook voor medisch of voor chirurgisch gebruik); artikelen voor bedden en dergelijke artikelen; verlichtingstoestellen, elders genoemd noch elders onder begrepen; lichtreclames, verlichte aanwijzingsborden en dergelijke artikelen; geprefabriceerde bouwwerken

                        94.01-94.06

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 95

                        Speelgoed, spellen, artikelen voor ontspanning en sportartikelen; delen en toebehoren daarvan

                        95.03-95.08

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        Hoofdstuk 96

                        Diverse goederen en producten

                        96.01-96.04

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        96.05

                        Elk onderdeel van het stel of het assortiment moet voldoen aan de regel die ervoor zou gelden indien het niet in het stel of assortiment was opgenomen. Niet van oorsprong zijnde artikelen mogen evenwel in het stel of het assortiment worden opgenomen tot een totale waarde van ten hoogste 15 % van de EXW van het stel of het assortiment.

                        96.06-9608.40

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        9608.50

                        Elk onderdeel van het stel of het assortiment moet voldoen aan de regel die ervoor zou gelden indien het niet in het stel of assortiment was opgenomen. Niet van oorsprong zijnde artikelen mogen evenwel in het stel of het assortiment worden opgenomen tot een totale waarde van ten hoogste 15 % van de EXW van het stel of het assortiment.

                        9608.60-96.20

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW).

                        AFDELING XXI

                        KUNSTVOORWERPEN, VOORWERPEN VOOR VERZAMELINGEN EN ANTIQUITEITEN

                        Hoofdstuk 97

                        Kunstvoorwerpen, voorwerpen voor verzamelingen en antiquiteiten

                        97.01-97.06

                        VP

               BIJLAGE ORIG-2A: OORSPRONGSCONTINGENTEN EN ALTERNATIEVEN VOOR DE PRODUCTSPECIFIEKE OORSPRONGSREGELS IN BIJLAGE ORIG-2 [PRODUCTSPECIFIEKE OORSPRONGSREGELS]

               Gemeenschappelijke bepalingen

               1.
                     Voor de in de onderstaande tabellen vermelde producten zijn, binnen de grenzen van het toepasselijke jaarlijkse contingent, de overeenkomstige oorsprongsregels alternatieven voor die van bijlage ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels].

               2.
                     Een ingevolge deze bijlage opgesteld attest van oorsprong bevat de volgende verklaring: “Oorsprongscontingenten - Product van oorsprong in overeenstemming met bijlage ORIG-2 bis”

               3.
                     In de Unie worden alle in deze bijlage bedoelde hoeveelheden bijgehouden door de Europese Commissie, die alle administratieve maatregelen neemt die zij dienstig acht voor een doelmatig beheer ervan in het kader van de toepasselijke wetgeving van de Unie.

               4.
                     In het Verenigd Koninkrijk worden alle in deze bijlage bedoelde hoeveelheden bijgehouden door zijn douaneautoriteit, die alle administratieve maatregelen neemt die zij dienstig acht voor een doelmatig beheer ervan in het kader van de toepasselijke wetgeving van het Verenigd Koninkrijk.

               5.
                     De Partij van invoer beheert de oorsprongscontingenten volgens het principe “wie het eerst komt, het eerst maalt” en berekent op basis van de invoer van die Partij hoeveel producten in het kader van deze oorsprongscontingenten zijn binnengekomen.

               Afdeling 1 - Jaarlijkse contingenten voor tonijn in blik

                        Indeling op basis van het geharmoniseerd systeem (2017)

                        Productomschrijving

                        Alternatieve productspecifieke regel

                        Jaarlijks contingent voor uitvoer uit de Unie naar het Verenigd Koninkrijk

                        (nettogewicht)

                        Jaarlijks contingent voor uitvoer uit het Verenigd Koninkrijk naar de Unie

                        (nettogewicht)

                        1604.14

                        Bereidingen en conserven van tonijn, boniet en bonito (Sarda spp.), geheel of in stukken (doch niet fijngemaakt)

                        VH

                        3 000 ton

                        3 000 ton

                        1604.20

                        Andere bereidingen en conserven van vis

                        Van tonijn, van boniet en van andere vis van het geslacht Euthynnus (andere dan geheel of in stukken)

                        VH

                        4 000 ton

                        4 000 ton

                        Van andere vissoorten

                        -

                        -

                        -

               Afdeling 2 - Jaarlijkse contingenten voor aluminiumproducten
                  95

               Tabel 1 - Contingenten van toepassing van 1 januari 2021 tot en met 31 december 2023

                        Indeling op basis van het geharmoniseerd systeem (2017)

                        Productomschrijving

                        Alternatieve productspecifieke regel

                        Jaarlijks contingent voor uitvoer uit de Unie naar het Verenigd Koninkrijk

                        (nettogewicht)

                        Jaarlijks contingent voor uitvoer uit het Verenigd Koninkrijk naar de Unie

                        (nettogewicht)

                        76.03, 76.04, 76.06, 76.08-76.16

                        Aluminiumproducten en werken van aluminium (andere dan draad van aluminium en bladaluminium)

                        VP

                        95 000 ton

                        95 000 ton

                        76.05

                        Draad van aluminium

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van post 76.04

                        76.07

                        Bladaluminium

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van post 76.06

               Tabel 2 - Contingenten van toepassing van 1 januari 2024 tot en met 31 december 2026

                        Indeling op basis van het geharmoniseerd systeem (2017)

                        Productomschrijving

                        Alternatieve productspecifieke regel

                        Jaarlijks contingent voor uitvoer uit de Unie naar het Verenigd Koninkrijk

                        (nettogewicht)

                        Jaarlijks contingent voor uitvoer uit het Verenigd Koninkrijk naar de Unie

                        (nettogewicht)

                        76.03, 76.04, 76.06, 76.08-76.16

                        Aluminiumproducten en werken van aluminium (andere dan draad van aluminium en bladaluminium)

                        VP

                        72 000 ton

                        72 000 ton

                        76.05

                        Draad van aluminium

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van post 76.04

                        76.07

                        Bladaluminium

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van post 76.06

               Tabel 3 - Contingenten van toepassing vanaf 1 januari 2027

                        Indeling op basis van het geharmoniseerd systeem (2017)

                        Productomschrijving

                        Alternatieve productspecifieke regel

                        Jaarlijks contingent voor uitvoer uit de Unie naar het Verenigd Koninkrijk

                        (nettogewicht)

                        Jaarlijks contingent voor uitvoer uit het Verenigd Koninkrijk naar de Unie

                        (nettogewicht)

                        76.04

                        Staven en profielen, van aluminium

                        VP

                        57 500 ton

                        57 500 ton

                        76.06

                        Platen, bladen en strippen, van aluminium, met een dikte van meer dan 0,2 mm

                        VP

                        76.07

                        Bladaluminium

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde materialen van post 76.06

               Evaluatie van de contingenten voor aluminiumproducten van afdeling 3, tabel 2

               1.Op zijn vroegst vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst en op zijn vroegst vijf jaar na de afronding van een in dit lid bedoelde evaluatie verricht het Comité Handelspartnerschap op verzoek van een Partij en bijgestaan door het Gespecialiseerd Handelscomité voor douanesamenwerking en oorsprongsregels een evaluatie van de aluminiumcontingenten van afdeling 2, tabel 3.

               2.     De in punt 1 bedoelde evaluatie berust op beschikbare informatie over de marktomstandigheden in beide Partijen en op informatie over hun invoer en uitvoer van de desbetreffende producten.

               3.     Op basis van het resultaat van een evaluatie uit hoofde van punt 1 kan de Partnerschapsraad een besluit tot verhoging of handhaving van de hoeveelheid, tot wijziging van de reikwijdte of tot verdeling of wijziging van de verdeling over de producten aannemen voor de aluminiumcontingenten van afdeling 2, tabel 3.

               BIJLAGE ORIG-2B: PRODUCTSPECIFIEKE REGELS VOOR ELEKTRISCHE ACCU’S EN ELEKTRISCHE VOERTUIGEN IN DE OVERGANGSPERIODE

               Afdeling 1 — Voorlopige productspecifieke regels die van toepassing zijn vanaf de inwerkingtreding van deze overeenkomst tot en met 31 december 2023.

               1.
                     Voor de in kolom 1 hieronder vermelde producten is de in kolom 2 vermelde productspecifieke regel van toepassing voor de periode vanaf de inwerkingtreding van deze overeenkomst tot en met 31 december 2023.

                        Kolom 1

                        Indeling op basis van het geharmoniseerd systeem (2017), inclusief specifieke beschrijving

                        Kolom 2

                        Productspecifieke oorsprongsregel die van toepassing is vanaf de inwerkingtreding van deze overeenkomst tot en met 31 december 2023

                        85.07

                        - Accu’s bevattende een of meer batterijcellen of -modules, en het schakelsysteem voor het onderling verbinden van de batterijcellen of -modules, vaak “battery packs” genoemd, van de soort gebruikt als primaire elektrische energiebron voor de aandrijving van voertuigen van de posten 87.02, 87.03 en 87.04

                        VOV;

                        Assemblage van “battery packs” uit niet van oorsprong zijnde batterijcellen of batterijmodules;

                        of

                        MaxNOM 70 % (EXW)

                        - Batterijcellen, batterijmodules en delen daarvan, bedoeld om te worden opgenomen in een elektrische accu van de soort gebruikt als primaire elektrische energiebron voor de aandrijving van voertuigen van de posten 87.02, 87.03 en 87.04

                        VP;

                        of

                        MaxNOM 70 % (EXW)

                        87.02-87.04

                        - voertuigen met zowel een interne verbrandingsmotor als een elektromotor als aandrijfmotoren, andere dan die kunnen worden opgeladen door middel van het aansluiten op een externe elektrische energiebron (“hybride”);

                        - voertuigen met zowel een zuigermotor als een elektromotor als aandrijfmotoren, die kunnen worden opgeladen door middel van het aansluiten op een externe elektrische energiebron (“plug-in hybride”);

                         - andere voertuigen, met enkel een elektromotor voor aandrijving

                        MaxNOM 60 % (EXW)

               Afdeling 2 — Voorlopige productspecifieke regels die van toepassing zijn van 1 januari 2024 tot en met 31 december 2026.

               1.
                     Voor de in kolom 1 hieronder vermelde producten is de in kolom 2 vermelde productspecifieke regel van toepassing voor de periode van 1 januari 2024 tot en met 31 december 2026.

                        Kolom 1

                        Indeling op basis van het geharmoniseerd systeem (2017), inclusief specifieke beschrijving

                        Kolom 2

                        Productspecifieke oorsprongsregel die van toepassing is van 1 januari 2024 tot en met 31 december 2026

                        85.07

                        - Accu’s bevattende een of meer batterijcellen of batterijmodules, en het schakelsysteem voor het onderling verbinden van de batterijcellen of batterijmodules, vaak “battery packs” genoemd, van de soort gebruikt als primaire elektrische energiebron voor de aandrijving van voertuigen van de posten 87.02, 87.03 en 87.04

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde kathodematerialen;

                        of

                        MaxNOM 40 % (EXW)

                        - Batterijcellen, batterijmodules en delen daarvan, bedoeld om te worden opgenomen in een elektrische accu van de soort gebruikt als primaire elektrische energiebron voor de aandrijving van voertuigen van de posten 87.02, 87.03 en 87.04

                        VP, met uitzondering van niet van oorsprong zijnde kathodematerialen;

                        of

                        MaxNOM 50 % (EXW)

                        87.02-87.04

                        - voertuigen met zowel een interne verbrandingsmotor als een elektromotor als aandrijfmotoren, andere dan die kunnen worden opgeladen door middel van het aansluiten op een externe elektrische energiebron (“hybride”);

                        - voertuigen met zowel een zuigermotor als een elektromotor als aandrijfmotoren, die kunnen worden opgeladen door middel van het aansluiten op een externe elektrische energiebron (“plug-in hybride”);

                         - andere voertuigen, met enkel een elektromotor voor aandrijving

                        MaxNOM 55 % (EXW)

               Afdeling 3 — Evaluatie van de productspecifieke regels voor post 8507

               1. Op zijn vroegst vier jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst verricht het Comité voor het Handelspartnerschap op verzoek van een Partij en bijgestaan door het Gespecialiseerd Handelscomité voor douanesamenwerking en oorsprongsregels een evaluatie van de in bijlage ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels] opgenomen productspecifieke regels voor post 8507 die van toepassing zijn vanaf 1 januari 2027.

               2. De in lid 1 bedoelde evaluatie wordt verricht op basis van de beschikbare informatie over de markten in de Partijen, zoals de beschikbaarheid van voldoende geschikte materialen van oorsprong, het evenwicht tussen vraag en aanbod en andere relevante informatie.

               3. Op basis van de resultaten van de overeenkomstig lid 1 verrichte evaluatie kan de Partnerschapsraad een besluit vaststellen tot wijziging van de in bijlage ORIG-2 [Productspecifieke oorsprongsregels] opgenomen productspecifieke regels voor post 8507 die van toepassing zijn vanaf 1 januari 2027.

               BIJLAGE ORIG-3:LEVERANCIERSVERKLARING

               1.Een leveranciersverklaring dient de in deze bijlage opgenomen inhoud te hebben.

               2.Behalve in de in punt 3 bedoelde gevallen stelt de leverancier voor elke zending producten een leveranciersverklaring op in de vorm omschreven in aanhangsel 1, die wordt gevoegd bij de factuur of bij een ander document waarin de betrokken producten voldoende nauwkeurig zijn omschreven om te kunnen worden geïdentificeerd.

               3.Wanneer een leverancier een bepaalde afnemer regelmatig producten toezendt waarvan de productie in een Partij naar verwachting gedurende een periode constant zal blijven, mag die leverancier één enkele leveranciersverklaring opstellen (hierna de “langlopende leveranciersverklaring”, elders ook “leveranciersverklaring voor herhaald gebruik”) ter dekking van opeenvolgende zendingen van deze producten. Een langlopende leveranciersverklaring is gewoonlijk twee jaar geldig vanaf de datum van opstelling. De douaneautoriteiten van de Partij waar de verklaring wordt opgesteld, kunnen de voorwaarden vaststellen waaronder verklaringen met een langere geldigheidsduur mogen worden opgesteld. De langlopende leveranciersverklaring wordt door de leverancier opgesteld in de in aanhangsel 2 omschreven vorm en daarin worden betrokken producten voldoende nauwkeurig omschreven om te kunnen worden geïdentificeerd. Indien de langlopende leveranciersverklaring niet langer van toepassing is op de geleverde producten, stelt de leverancier de afnemer hiervan onmiddellijk in kennis.

               4.De leverancier die een verklaring opstelt, moet op verzoek van de douaneautoriteiten van de Partij waar de verklaring is opgesteld, steeds de nodige documenten kunnen voorleggen waaruit blijkt dat de gegevens in zijn verklaring juist zijn.

               Aanhangsel 1

               LEVERANCIERSVERKLARING

               Bij het opstellen van de leveranciersverklaring, waarvan de tekst hieronder is weergegeven, dient rekening te worden gehouden met de voetnoten. De voetnoten hoeven echter niet te worden overgenomen.

               LEVERANCIERSVERKLARING

               Ondergetekende, leverancier van de goederen waarop het bijgevoegde document betrekking heeft, verklaart dat:

               1.De volgende materialen die niet van oorsprong zijn uit [naam van de desbetreffende Partij], zijn bij de vervaardiging van deze producten in [naam van de desbetreffende Partij] gebruikt:

                        Omschrijving van de geleverde producten(1)

                        Omschrijving van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen

                        GS-post van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen(2)

                        Waarde van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen(2)(3)

                        Totale waarde

               2.Alle andere materialen die bij de vervaardiging van deze producten [naam van de desbetreffende Partij] zijn gebruikt, zijn van oorsprong uit [naam van de desbetreffende Partij].

               Ondergetekende verbindt zich ertoe alle aanvullende bewijsstukken over te leggen die noodzakelijk worden geacht. …………………………………………………………………………………………………………………… (plaats en datum)

               …………………………………………………………(naam en functie van de ondergetekende, naam en adres van de onderneming) ………………………………………………………………………………………………………………………… (handtekening)(6) _______________

               Aanhangsel 2

               LANGLOPENDE LEVERANCIERSVERKLARING

               Bij het opstellen van de langlopende leveranciersverklaring, waarvan de tekst hieronder is weergegeven, dient rekening te worden gehouden met de voetnoten. De voetnoten hoeven echter niet te worden overgenomen.

               LANGLOPENDE LEVERANCIERSVERKLARING

               Ondergetekende, leverancier van de goederen waarop het bijgevoegde document betrekking heeft en die regelmatig geleverd worden aan(4) ……………., verklaart dat:

               1.De volgende materialen die niet van oorsprong zijn uit [naam van de desbetreffende Partij], zijn bij de vervaardiging van deze producten in [naam van de desbetreffende Partij] gebruikt:

                        Omschrijving van de geleverde producten(1)

                        Omschrijving van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen

                        GS-post van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen(2)

                        Waarde van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen(2)(3)

                        Totale waarde

               2.Alle andere materialen die bij de vervaardiging van deze producten [naam van de desbetreffende Partij] zijn gebruikt, zijn van oorsprong uit een Partij [naam van de desbetreffende Partij].

               Deze verklaring is geldig voor alle toekomstige zendingen van deze producten die worden verzonden

               vanuit ....................................................................................................................... naar ....................................................................................................................... ( 5 )

               Ondergetekende verbindt zich ertoe........................................................................................................... (4) onmiddellijk in kennis te stellen indien deze verklaring niet langer geldig is.

               …………………………………………………………………………………………………………………… (plaats en datum)

               …………………………………………………………(naam en functie van de ondergetekende, naam en adres van de onderneming) ………………………………………………………………………………………………………………………… (handtekening) (6)

               Voetnoten

               (1) Indien de factuur of een ander document dat bij de verklaring is gevoegd, op verschillende soorten producten betrekking heeft of op producten waarin niet in dezelfde mate niet van oorsprong zijnde materialen zijn verwerkt, moet de leverancier dit duidelijk aangeven.

               (2) De gevraagde informatie hoeft alleen te worden verstrekt als die noodzakelijk is.

               Voorbeelden:

               Een van de regels voor kledingstukken van hoofdstuk 62 gaat over “Weven samen met confectioneren (met inbegrip van snijden van weefsel)”. Indien een producent van dergelijke kledingstukken in een Partij weefsels uit de andere Partij invoert die daar verkregen zijn uit garen dat niet van oorsprong is, dan is het voldoende dat de leverancier in de laatstgenoemde Partij verklaart dat de gebruikte garens niet van oorsprong zijn. Hij behoeft daarbij niet de GS-post en de waarde van het garen te vermelden.

               Een producent van ijzerdraad van GS-post 7217 die dit ijzerdraad van ijzeren staven heeft vervaardigd die niet van oorsprong zijn, dient in de tweede kolom “ijzeren staven” in te vullen. Wanneer dit draad gebruikt wordt bij de vervaardiging van een machine waarvoor de regel geldt dat niet van oorsprong zijnde materialen slechts tot een bepaald percentage van de waarde gebruikt mogen worden, dan moet in de derde kolom de waarde worden vermeld van de staven die niet van oorsprong zijn.

               (3) “waarde van de gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen: de waarde van de bij de productie van het product gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen, te weten de douanewaarde ervan op het moment van invoer, inclusief de vervoerskosten, eventuele verzekeringskosten, verpakkingskosten en alle andere kosten die gemaakt zijn bij het vervoer van de materialen naar de haven van invoer in de Partij waar de producent van het product is gevestigd; indien de waarde van de niet van oorsprong zijnde materialen niet bekend is en niet kan worden vastgesteld, wordt de eerste controleerbare prijs gebruikt die in de Unie of in het Verenigd Koninkrijk voor de niet van oorsprong zijnde materialen is betaald.

               (4) Naam en adres van de afnemer

               (5) Datums vermelden.

               (6) Dit veld kan  in voorkomend geval een elektronische handtekening, een gescande afbeelding of een andere visuele voorstelling van de handgeschreven handtekening van de ondertekenaar bevatten in plaats van originele handtekeningen.

               BIJLAGE ORIG-4: TEKST VAN HET ATTEST VAN OORSPRONG

               Het in artikel ORIG.19 [Attest van oorsprong] van deze overeenkomst bedoelde attest van oorsprong wordt opgesteld in een van de onderstaande taalversies overeenkomstig de wet- en regelgeving van de Partij van uitvoer. Indien het attest van oorsprong met de hand wordt geschreven, geschiedt dit met inkt en in blokletters. Bij de opstelling van het attest van oorsprong worden de respectieve voetnoten in acht genomen. De voetnoten behoeven niet in de verklaring te worden overgenomen.

               Bulgaarse versie

               Kroatische versie

               Tsjechische versie

               Deense versie

               Nederlandse versie

               Engelse versie

               Estse versie

               Finse versie

               Franse versie

               Duitse versie

               Griekse versie

               Hongaarse versie

               Italiaanse versie

               Letse versie

               Litouwse versie

               Maltese versie

               Poolse versie

               Portugese versie

               Roemeense versie

               Slowaakse versie

               Sloveense versie

               Spaanse versie

               Zweedse versie

               (Periode: van___________ tot en met __________ (1))

               De exporteur van de producten waarop dit document van toepassing is (referentienr. exporteur … (2)), verklaart dat, behoudens uitdrukkelijke andersluidende vermelding, deze producten van preferentiële oorsprong uit … (3) zijn.

               …………………………………………………………….............................................(4)

               (Plaats en datum)

               …………………………………………………………….............................................

               (Naam van de exporteur)

               1 Wanneer het attest van oorsprong wordt opgesteld voor meerdere zendingen van dezelfde producten van oorsprong in de zin van artikel ORIG.19 [Attest van oorsprong], lid 4, punt b) van deze overeenkomst: de periode gedurende welke het attest van oorsprong van toepassing dient te zijn. Deze periode mag niet meer dan 12 maanden bedragen. Alle producten moeten binnen de aangegeven periode worden ingevoerd. Dit veld mag leeg blijven indien een periode niet van toepassing is.

               2 Vermeld het referentienummer aan de hand waarvan de exporteur kan worden geïdentificeerd. Voor de exporteurs van de Unie is dit het overeenkomstig de wet- en regelgeving van de Unie toegewezen nummer. Voor de exporteurs van het Verenigd Koninkrijk is dit het overeenkomstig de wet- en regelgeving in het Verenigd Koninkrijk toegewezen nummer. Wanneer de exporteur geen nummer heeft, mag dit veld leeg blijven.

               3 Vermeld de oorsprong van het product: het Verenigd Koninkrijk of de Unie.

               4 Plaats en datum kunnen achterwege blijven indien de informatie op het document zelf is aangegeven.

                BIJLAGE ORIG-5: GEZAMENLIJKE VERKLARING BETREFFENDE HET VORSTENDOM ANDORRA

               1.Producten van oorsprong uit het Vorstendom Andorra die vallen onder de hoofdstukken 25 tot en met 97 van het geharmoniseerd systeem worden door het Verenigd Koninkrijk aanvaard als producten van oorsprong uit de Unie in de zin van deze overeenkomst.

               2.Punt 1 is alleen van toepassing indien het Vorstendom Andorra – krachtens de bij Besluit 90/680/EEG van de Raad van 26 november 1990 betreffende het sluiten van de Overeenkomst in de vorm van een briefwisseling tussen de Europese Economische Gemeenschap en het Prinsdom Andorra opgerichte douane-unie – op producten van oorsprong uit het Verenigd Koninkrijk dezelfde preferentiële tariefbehandeling toepast als die welke door de Unie op dergelijke producten wordt toegepast.

               3.Voor het bepalen van de oorsprongsstatus van producten als bedoeld in punt 1 van deze gezamenlijke verklaring, is deel twee, rubriek een [Handel], titel I, hoofdstuk twee, van deze overeenkomst van overeenkomstige toepassing.

               BIJLAGE ORIG-6: GEZAMENLIJKE VERKLARING BETREFFENDE DE REPUBLIEK SAN MARINO

               1.Producten van oorsprong uit de Republiek San Marino worden door het Verenigd Koninkrijk aanvaard als producten van oorsprong uit de Unie in de zin van deze overeenkomst.

               2.Punt 1 is alleen van toepassing indien de Republiek San Marino – krachtens de op 16 december 1991 in Brussel ondertekende Overeenkomst tot instelling van een douane-unie en samenwerking tussen de Europese Economische Gemeenschap en de Republiek San Marino – op producten van oorsprong uit het Verenigd Koninkrijk dezelfde preferentiële tariefbehandeling toepast als die welke door de Unie op dergelijke producten wordt toegepast.

               3.Voor het bepalen van de oorsprongsstatus van producten als bedoeld in punt 1 van deze gezamenlijke verklaring, is deel twee, rubriek een [Handel], titel I, hoofdstuk twee, van deze overeenkomst van overeenkomstige toepassing.

               BIJLAGE SPS-1: CRITERIA BEDOELD IN ARTIKEL SPS.19, punt d)

               De in artikel SPS.19, punt d), bedoelde criteria zijn:

               a)de informatie die de Partij van uitvoer verstrekt met het oog op het verkrijgen van een vergunning voor de invoer van een bepaald product in de Partij van invoer overeenkomstig artikel SPS.7 [Invoervoorwaarden en -procedures], lid 3, van deze overeenkomst;

               b)het resultaat van audits en verificaties door de Partij van invoer overeenkomstig artikel SPS.11 [Audits en verificaties] van deze overeenkomst;

               c)de frequentie en ernst van niet-naleving die de Partij van invoer ontdekt bij producten van de Partij van uitvoer;

               d)de antecedenten van de uitvoerende ondernemer ten aanzien van de naleving van de eisen van de Partij van invoer; en

               e)beschikbare wetenschappelijke beoordelingen en andere relevante informatie over het aan de producten verbonden risico.

               BIJLAGE TBT-1: MOTORVOERTUIGEN EN UITRUSTINGSSTUKKEN EN ONDERDELEN DAARVAN

               Artikel 1: Definities

               1.
                     Voor de toepassing van deze bijlage wordt verstaan onder:

               a)
                     “WP.29”: Wereldforum voor de harmonisatie van reglementen voor voertuigen binnen de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (“VN/ECE”);

               b)
                     “Overeenkomst van 1958”: Overeenkomst betreffende het aannemen van geharmoniseerde technische reglementen van de Verenigde Naties voor wielvoertuigen en voor uitrustingsstukken en onderdelen die kunnen worden aangebracht en/of gebruikt op wielvoertuigen, en betreffende de voorwaarden voor wederzijdse erkenning van goedkeuringen die krachtens die reglementen van de Verenigde Naties zijn verleend, ondertekend te Geneve op 20 maart 1958, beheerd door WP.29, en alle latere wijzigingen en herzieningen ervan;

               c)
                     “Overeenkomst van 1998”: Overeenkomst betreffende de vaststelling van mondiale technische reglementen voor wielvoertuigen, uitrustingsstukken en onderdelen die kunnen worden aangebracht en/of gebruikt op wielvoertuigen, ondertekend te Geneve op 25 juni 1998, beheerd door WP.29, en alle latere wijzigingen en herzieningen ervan;

               d)
                     “VN-reglementen”: reglementen vastgesteld op basis van de Overeenkomst van 1958;

               e)
                     "GTR": een mondiaal technisch reglement, vastgesteld en in het wereldregister vastgelegd op basis van de overeenkomst van 1998;

               f)
                     “GS 2017”: de editie 2017 van de nomenclatuur van het geharmoniseerde systeem die is uitgegeven door de Werelddouaneorganisatie;

               g)
                     “typegoedkeuring”: de procedure waarbij een goedkeuringsinstantie certificeert dat een type voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid aan de toepasselijke administratieve bepalingen en technische voorschriften voldoet;

               h)
                     "typegoedkeuringscertificaat": het document waarmee een goedkeuringsinstantie officieel certificeert dat voor een type voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid typegoedkeuring is verleend;

               2.
                     De in deze bijlage gebruikte termen hebben dezelfde betekenis als in de Overeenkomst van 1958 of in bijlage 1 bij de TBT-Overeenkomst.

               Artikel 2: Productomschrijving

               Deze bijlage is van toepassing op de handel tussen de Partijen in alle categorieën motorvoertuigen, uitrustingsstukken en onderdelen daarvan, zoals gedefinieerd in punt 1.1 van de Geconsolideerde Resolutie betreffende de constructie van voertuigen (R.E.3) van de VN/ECE
                  96
               , die onder meer vallen onder de hoofdstukken 40, 84, 85, 87 en 94 van GS 2017 (hierna “de betrokken producten” genoemd).

               Artikel 3: Doelstellingen

               Ten aanzien van de betrokken producten heeft deze bijlage als doel:

               a)
                     onnodige technische belemmeringen voor de bilaterale handel weg te nemen en te voorkomen;

               b)
                     de compatibiliteit en de convergentie van reglementen op basis van internationale normen te bevorderen;

               c)
                     de erkenning te bevorderen van goedkeuringen op basis van goedkeuringsregelingen die worden toegepast in het kader van de door WP.29 beheerde overeenkomsten;

               d)
                     de concurrerende marktvoorwaarden te versterken op basis van openheid, niet-discriminatie en transparantie;

               e)
                     een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid, de veiligheid en het milieu te bevorderen; en

               f)
                     de samenwerking op het gebied van kwesties van wederzijds belang voort te zetten om de verdere, wederzijds voordelige ontwikkeling van de handel te bevorderen.

               Artikel 4: Relevante internationale normen

               De Partijen erkennen dat WP.29 de relevante internationale normalisatie-instelling is en dat VN-reglementen en GTR’s krachtens de Overeenkomst van 1958 en de Overeenkomst van 1998 relevante internationale normen zijn voor de producten die onder deze bijlage vallen.

               Artikel 5: Convergentie van regelgeving op basis van relevante internationale normen

               1.De Partijen onthouden zich van de invoering of handhaving van interne technische voorschriften, markeringen of conformiteitsbeoordelingsprocedures die afwijken van VN-reglementen of GTR’s op gebieden die onder dergelijke reglementen of GTR’s vallen, ook wanneer de desbetreffende VN-reglementen of GTR’s nog niet zijn voltooid, maar deze binnenkort zullen worden voltooid, tenzij er gegronde redenen zijn waarom een specifiek VN-reglement of GTR een ondoeltreffend of ongeschikt middel is om legitieme doelstellingen te verwezenlijken, bijvoorbeeld op het gebied van verkeersveiligheid of bescherming van het milieu of de menselijke gezondheid.

               2.Een Partij die een afwijkend intern technisch voorschrift, of een afwijkende markering of conformiteitsbeoordelingsprocedure als bedoeld in lid 1 invoert, identificeert, op verzoek van de andere Partij, de delen van het interne technische voorschrift, de markering of de conformiteitsbeoordelingsprocedure die aanzienlijk afwijken van de desbetreffende VN-reglementen of GTR’s en motiveert die afwijking.

               3.De Partijen overwegen systematisch de toepassing van na de inwerkingtreding van deze overeenkomst vastgestelde VN-reglementen en stellen elkaar in kennis van alle wijzigingen met betrekking tot de tenuitvoerlegging van die VN-reglementen in hun interne rechtsorde op basis het protocol dat bij de Overeenkomst van 1958 is ingesteld en overeenkomstig de artikelen 8 en 9.

               4.Wanneer een Partij interne technische voorschriften, markeringen of conformiteitsbeoordelingsprocedures heeft ingevoerd of handhaaft die afwijken van VN-reglementen of GTR’s, zoals toegestaan op grond van lid 1, evalueert zij die interne technische voorschriften, markeringen of conformiteitsbeoordelingsprocedures met regelmatige tussenpozen van bij voorkeur niet meer dan vijf jaar, om de convergentie met de relevante VN-reglementen of GTR’s te vergroten. Bij de evaluatie van haar interne technische voorschriften, markeringen en conformiteitsbeoordelingsprocedures gaat elke Partij na of de rechtvaardiging van de afwijking nog steeds bestaat. De bevindingen van deze evaluatie, met inbegrip van de technische en wetenschappelijke informatie waarvan gebruik is gemaakt, worden desgevraagd aan de andere Partij meegedeeld.

               5.De Partijen zien af van de invoering of handhaving van interne technische voorschriften, markeringen of conformiteitsbeoordelingsprocedures die tot gevolg hebben dat de invoer en het in het verkeer brengen op hun interne markt belet, beperkt of bemoeilijkt wordt van producten waarvoor typegoedkeuringen zijn verleend krachtens VN-reglementen, op de door die VN-reglementen bestreken gebieden, tenzij die VN-reglementen uitdrukkelijk voorzien in dergelijke interne technische voorschriften, markeringen of conformiteitsbeoordelingsprocedures.

               Artikel 6: Typegoedkeuring en markttoezicht

               1
                     Elke Partij laat op haar markt producten toe waarvoor een geldig typegoedkeuringscertificaat bestaat, en acht die producten in overeenstemming met haar interne technische voorschriften, markeringen en conformiteitsbeoordelingsprocedures, zonder nadere tests of markeringen te verlangen om de naleving van de voorschriften van het desbetreffende VN-typegoedkeuringscertificaat te controleren of te bevestigen. In het geval van voertuiggoedkeuringen wordt de universele internationale typegoedkeuring van gehele voertuigen van de VN (U-IWVTA) als geldig beschouwd wat de voorschriften van de U-IWVTA betreft. Door een Partij afgegeven VN-typegoedkeuringscertificaten kunnen alleen als geldig worden beschouwd als die Partij tot de desbetreffende VN-reglementen is toegetreden.

               2
                     Van elke Partij wordt alleen verlangd dat zij geldige VN-typegoedkeuringscertificaten aanvaardt die zijn afgegeven krachtens de recentste versie van de VN-reglementen waartoe zij is toegetreden.

               3.
                     Voor de toepassing van lid 1 wordt het volgende als voldoende bewijs van het bestaan van een geldige VN-typegoedkeuring beschouwd:

               a)
                     voor gehele voertuigen, een geldige VN-kennisgeving van conformiteit waaruit blijkt dat aan een U-IWVTA is voldaan;

               b)
                     voor uitrustingsstukken en onderdelen, een geldig VN-typegoedkeuringsmerk dat op het product is aangebracht; of

               c)
                     voor uitrustingsstukken en onderdelen waarop geen VN-typegoedkeuringsmerk kan worden aangebracht, een geldig VN-typegoedkeuringscertificaat.

               4.
                     Met het oog op markttoezicht kunnen de bevoegde autoriteiten van een Partij verifiëren of de betrokken producten, naar gelang van het geval, voldoen aan

               a)
                     alle interne technische voorschriften van die Partij; of

               b)
                     de VN-reglementen waarvan de naleving overeenkomstig dit artikel is bevestigd door een geldige VN-kennisgeving van conformiteit ter bevestiging van de naleving van een U-IWVTA in het geval van gehele voertuigen, of door een op het product aangebracht geldig VN-typegoedkeuringsmerk of een geldig VN-typegoedkeuringscertificaat in het geval van uitrustingsstukken en onderdelen.

               Deze verificaties worden uitgevoerd door middel van aselecte steekproeven op de markt en in overeenstemming met de in punt a) of b) van dit lid bedoelde technische voorschriften, naar gelang van het geval.

               5.
                     De Partijen streven ernaar samen te werken op het gebied van markttoezicht ter ondersteuning van de identificatie en aanpak van gevallen van niet-conformiteit van voertuigen, systemen, onderdelen of afzonderlijke technische eenheden.

               6.
                     Een Partij kan passende maatregelen nemen met betrekking tot voertuigen, systemen, onderdelen of afzonderlijke technische eenheden die een ernstig risico vormen voor de gezondheid of veiligheid van personen of met betrekking tot andere aspecten van de bescherming van openbare belangen, of die anderszins niet aan de toepasselijke voorschriften voldoen. Dergelijke maatregelen kunnen inhouden dat het aanbieden op de markt van de betrokken voertuigen, systemen, onderdelen of afzonderlijke technische eenheden wordt verboden of beperkt, of dat deze uit de handel worden genomen of worden terugroepen. Een Partij die dergelijke maatregelen vaststelt of handhaaft, stelt de andere Partij hiervan onverwijld in kennis, desgevraagd met opgave van haar redenen voor de vaststelling van deze maatregelen.

               Artikel 7: Producten met nieuwe technologieën of nieuwe kenmerken

               1.
                     Geen van beide Partijen weigert of beperkt de toegang tot haar markt voor een onder deze bijlage vallend product dat door de Partij van uitvoer is goedgekeurd, op grond dat in dit product een nieuwe technologie is verwerkt of het een nieuw kenmerk heeft waarvoor de Partij van invoer nog geen regelgeving heeft vastgesteld, tenzij zij redelijke gronden heeft om aan te nemen dat deze nieuwe technologie of dit nieuwe kenmerk gevaar oplevert voor de menselijke gezondheid, de veiligheid of het milieu.

               2.
                     Wanneer een Partij besluit de toegang tot haar markt voor een onder deze bijlage vallend product van de andere Partij te weigeren of te eisen dat een dergelijk product bij haar uit de handel wordt genomen op grond dat hierin een nieuwe technologie is verwerkt die, of het een nieuw kenmerk heeft dat gevaar oplevert voor de menselijke gezondheid, de veiligheid of het milieu, stelt zij de andere Partij en de betrokken marktdeelnemers onverwijld van dat besluit in kennis. Deze kennisgeving bevat alle wetenschappelijke of technische informatie waarmee de Partij bij haar besluit rekening heeft gehouden.

               Artikel 8: Samenwerking

               1.
                     Om de handel in motorvoertuigen en uitrustingsstukken en onderdelen daarvan verder te vergemakkelijken en markttoegangproblemen te voorkomen, en tegelijkertijd de menselijke gezondheid, de veiligheid en de bescherming van het milieu te waarborgen, streven de Partijen ernaar om samen te werken en informatie uit te wisselen, naargelang van het geval.

               2.
                     De samenwerkingsgebieden in het kader van dit artikel kunnen met name het volgende omvatten:

               a)
                     de ontwikkeling en vaststelling van technische voorschriften of verwante normen;

               b)
                     de uitwisseling, voor zover mogelijk, van onderzoek, informatie en resultaten met betrekking tot de ontwikkeling van nieuwe veiligheidsvoorschriften voor voertuigen of verwante normen, geavanceerde emissievermindering en opkomende technologieën voor voertuigen;

               c)
                     de uitwisseling van beschikbare informatie over de vaststelling van veiligheids- of emissiegerelateerde tekortkomingen en niet-naleving van technische voorschriften; en

               d)
                     de bevordering van een grotere internationale harmonisatie van technische voorschriften via multilaterale fora, zoals de Overeenkomst van 1958 en de Overeenkomst van 1998, onder meer door samenwerking bij de planning van initiatieven ter ondersteuning van dergelijke harmonisatie.

               Artikel 9: Werkgroep motorvoertuigen en onderdelen

               1.
                     Een werkgroep motorvoertuigen en onderdelen staat het Gespecialiseerd Handelscomité voor technische handelsbelemmeringen bij het toezicht op en de evaluatie van de tenuitvoerlegging en het waarborgen van de goede werking van deze bijlage.

               2.
                     De werkgroep motorvoertuigen en onderdelen heeft de volgende functies:

                  a)
                     op verzoek van een Partij, alle onder deze bijlage vallende aangelegenheden bespreken;

               b)
                     de samenwerking en de uitwisseling van informatie overeenkomstig artikel 8 vergemakkelijken;

               c)
                     het voeren van technisch overleg overeenkomstig artikel TBT.10 [Technisch overleg] van deze overeenkomst over aangelegenheden die binnen het toepassingsgebied van deze bijlage vallen; en

               d)
                     een lijst bijhouden van contactpunten die verantwoordelijk zijn voor aangelegenheden die zich in verband met deze bijlage voordoen.

               BIJLAGE TBT-2: Geneesmiddelen

               Artikel 1: Definities

               1.
                     Voor de toepassing van deze bijlage wordt verstaan onder:

               (a)“autoriteit”: een autoriteit van een Partij als vermeld in aanhangsel A;

               b)“goede fabricagepraktijk” of “GMP”: dat gedeelte van de kwaliteitsborging dat ervoor zorgt dat producten op consistente wijze wordt geproduceerd en gecontroleerd in overeenstemming met de kwaliteitsnormen die passend zijn voor hun voorgenomen gebruik en zoals vereist door de toepasselijke vergunning voor het in de handel brengen of de toepasselijke productspecificaties als vermeld in aanhangsel B;

               c)“inspectie”: een evaluatie van een productiefaciliteit om uit te maken of de activiteiten van deze productiefaciliteit in overeenstemming zijn met goede fabricagepraktijken en/of verbintenissen die zijn aangegaan als onderdeel van de goedkeuring om een product in de handel te brengen, die overeenkomstig de wetten, voorschriften en administratieve bepalingen van de desbetreffende Partij wordt uitgevoerd en inspectie voor en na het in de handel brengen omvat;

               d)“officieel GMP-document: een document dat door een autoriteit of een Partij is afgegeven na de inspectie van een productiefaciliteit, met inbegrip van bijvoorbeeld inspectieverslagen, certificaten die de naleving van een GMP door een productiefaciliteit aantonen, of een verklaring van niet-toepassing van een GMP.

               Artikel 2: Toepassingsgebied

               De bepalingen van deze bijlage zijn van toepassing op de geneesmiddelen vermeld in aanhangsel C.

               Artikel 3: Doelstellingen

               Met betrekking tot de onder deze bijlage vallende producten zijn de doelstellingen:

               a)
                     de beschikbaarheid van geneesmiddelen op het grondgebied van elke Partij te bevorderen;

               b)
                     de voorwaarden vast te stellen voor de erkenning van inspecties en voor de uitwisseling en aanvaarding van officiële GMP-documenten tussen de Partijen;

               c)
                     de volksgezondheid te bevorderen door de veiligheid van de patiënt en de gezondheid en welzijn van dieren te bevorderen, alsmede te voorzien in hoge niveaus van consumenten- en milieubescherming, door indien noodzakelijk regelgevingsbenaderingen te bevorderen die in overeenstemming zijn met de relevante internationale normen.

               Artikel 4: Internationale normen

               De relevante normen voor de onder deze bijlage vallende producten garanderen een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid in overeenstemming met de normen, praktijken en richtsnoeren die zijn ontwikkeld door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), de Internationale Raad voor de harmonisatie van de technische voorschriften voor de registratie van geneesmiddelen voor menselijk gebruik (ICH) en de Internationale Samenwerking voor de harmonisatie van de technische voorschriften voor de registratie van geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik (VICH).

               Artikel 5: Erkenning van inspecties en aanvaarding van officiële GMP-documenten

               1.
                     Een Partij erkent inspecties die door de andere Partij zijn verricht, en aanvaardt officiële GMP-documenten die door de andere Partij zijn afgegeven overeenkomstig de wetten, voorschriften en technische richtsnoeren vermeld in aanhangsel B.

               2.
                     Een autoriteit van een Partij kan er in specifieke omstandigheden voor kiezen een door een autoriteit van de andere Partij afgegeven officieel GMP-document voor op het grondgebied van de autoriteit van afgifte gevestigde productiefaciliteiten niet te aanvaarden. Voorbeelden van dergelijke omstandigheden omvatten de vermelding van materiële onnauwkeurigheden of onvolkomenheden in een inspectieverslag, kwaliteitsgebreken in het toezicht na het in de handel brengen of ander specifiek bewijs van ernstige problemen met betrekking tot de kwaliteit van het product of de veiligheid van de patiënt. Elke Partij ziet erop toe dat wanneer een autoriteit van een Partij ervoor kiest een door een autoriteit van de andere Partij afgegeven officieel GMP-document niet te aanvaarden, die autoriteit aan de relevante autoriteit van de andere Partij meedeelt om welke redenen zij het document niet aanvaardt en zij de autoriteit van de andere Partij kan verzoeken om toelichting. De desbetreffende Partij zorgt ervoor dat haar autoriteit alles in het werk stelt om het verzoek om toelichting tijdig te beantwoorden.

               3.
                     Een Partij kan door een autoriteit van de andere Partij afgegeven officiële GMP-documenten voor buiten het grondgebied van de autoriteit van afgifte gevestigde productiefaciliteiten aanvaarden.

               4.
                     Elke Partij kan bepalen onder welke voorwaarden zij officiële GMP-documenten aanvaardt die overeenkomstig lid 3 zijn afgegeven.

               Artikel 6: Uitwisseling van officiële GMP-documenten

               1.
                     Elke Partij ziet erop toe dat indien een autoriteit van een Partij aan de autoriteit van een andere Partij een officieel GMP-document vraagt, de autoriteit van de andere Partij zich inspant om het document binnen dertig kalenderdagen na het verzoek door te zenden.

               2.
                     Elke Partij behandelt de informatie die zij in een overeenkomstig lid 1 verkregen document heeft verkregen, als vertrouwelijk.

               Artikel 7: Waarborgen

               1.
                     Elke Partij heeft het recht haar eigen inspectie te verrichten van de productiefaciliteiten die door de andere Partij in overeenstemming met de GMP zijn verklaard.

               2.
                     Elke Partij ziet erop toe dat de autoriteit van de Partij die voornemens is een inspectie overeenkomstig lid 1 te verrichten, de relevante autoriteit van de andere Partij vóór de uitvoering van de inspectie schriftelijk daarvan in kennis stelt, met vermelding van de redenen waarom zij haar eigen inspectie verricht. De autoriteit van de Partij die voornemens is de inspectie te verrichten, streeft ernaar de autoriteit van de andere Partij ten minste dertig dagen voor de voorgenomen inspectie daarvan schriftelijk in kennis te stellen, maar in dringende gevallen kan zij voorzien in een kortere termijn. De autoriteit van de andere Partij kan zich bij de inspectie aansluiten.

               Artikel 8 – Wijzigingen in de toepasselijke wetten en voorschriften

               1.Elke Partij stelt de andere Partij ten minste zestig dagen voor de goedkeuring ervan in kennis van nieuwe maatregelen of wijzigingen betreffende goede fabricagepraktijken die betrekking hebben op de relevante wetten, voorschriften en technische richtsnoeren vermeld in aanhangsel B.

               2.De Partijen wisselen alle nodige informatie uit, met inbegrip van wijzigingen in hun respectieve wetten, voorschriften, technische richtsnoeren of inspectieprocedures betreffende goede fabricagepraktijen, zodat elke Partij kan nagaan of nog steeds voldaan wordt aan de voorwaarden voor erkenning van inspecties en aanvaarding van officiële GMP-documenten overeenkomstig artikel 5, lid 1.

               3.Indien een Partij ten gevolge van enige nieuwe maatregel of wijziging als bedoeld in lid 1 van dit artikel van oordeel is dat zij niet langer inspecties kan erkennen of door de andere Partij afgegeven officiële GMP-documenten kan aanvaarden, stelt zij de andere Partij in kennis van haar voornemen om artikel 9 toe te passen en treden de Partijen in overleg binnen de werkgroep geneesmiddelen.

               4.Elke kennisgeving overeenkomstig dit artikel wordt verricht via de aangewezen contactpunten in de werkgroep geneesmiddelen.

               Artikel 9: Opschorting

               1. Onverminderd artikel 5, lid 2, heeft elke Partij het recht om de erkenning van inspecties en aanvaarding van officiële GMP-documenten van de andere Partij overeenkomstig artikel 5, lid 1, geheel of gedeeltelijk op te schorten voor alle of bepaalde producten vermeld in aanhangsel C. Dat recht wordt uitgeoefend op basis van objectieve gronden en redelijke argumenten. De Partij die dit recht uitoefent, stelt de andere Partij daarvan in kennis en verstrekt een schriftelijke motivering. Een Partij blijft de officiële GMP-documenten van de andere Partij die vóór deze opschorting zijn afgegeven, ontvangen, tenzij de Partij een ander besluit neemt op basis van overwegingen in verband met gezondheid of veiligheid.

               2.Wanneer een Partij na het overleg bedoeld in artikel 8, lid 3, de erkenning van inspecties en aanvaarding van officiële GMP-documenten overeenkomstig artikel 5, lid 1, toch opschort, kan zij dit in overeenstemming met lid 1 van dit artikel niet eerder doen dan zestig dagen na de aanvang van het overleg. Tijdens deze termijn van zestig dagen blijven beide Partijen de inspecties erkennen en door een autoriteit van de andere Partij afgegeven officiële GMP-documenten aanvaarden.

               3.Wanneer de erkenning van inspecties en aanvaarding van officiële GMP-documenten overeenkomstig artikel 5, lid 1, op verzoek van een Partij wordt opgeschort, bespreken de Partijen de aangelegenheid in de werkgroep geneesmiddelen en stellen zij alles in het werk om mogelijke maatregelen voor te stellen waarmee de erkenning van inspecties en aanvaarding van officiële GMP-documenten opnieuw kan worden ingesteld.

               Artikel 10: Samenwerking op het gebied van regelgeving

               1.
                     De partijen streven ernaar te overleggen, zoals door hun respectieve wet is toegestaan, over voorstellen om in hun technische voorschriften of inspectieprocedures belangrijke wijzigingen aan te brengen, met inbegrip van wijzigingen die van invloed zijn op de wijze waarop documenten van de andere Partij in overeenstemming met artikel 5 worden erkend, en indien noodzakelijk elkaar de gelegenheid te bieden om opmerkingen over deze voorstellen in te dienen, onverminderd artikel 8.

               2.
                     De Partijen streven ernaar onderling samen te werken om internationaal overeengekomen wetenschappelijke of technische richtsnoeren te versterken en te ontwikkelen, en om de goedkeuring en uitvoering daarvan te bevorderen, onder meer, waar mogelijk, door het indienen van gezamenlijke initiatieven, voorstellen en benaderingen in de relevante internationale organisaties en instanties bedoeld in artikel 4.

               Artikel 11: Wijzigingen in aanhangsels

               De Partnerschapsraad is bevoegd om wijzigingen aan te brengen in aanhangsel A om de lijst van autoriteiten te actualiseren, in aanhangsel B om de lijst van toepasselijke wetten, voorschriften en technische richtsnoeren te actualiseren, en in aanhangsel C om de lijst van de onder deze bijlage vallende producten te actualiseren.

               Artikel 12: Werkgroep geneesmiddelen

               1.
                     De werkgroep geneesmiddelen verleent bijstand aan het Gespecialiseerd Handelscomité voor technische handelsbelemmeringen om de uitvoering van deze bijlage te monitoren en te evalueren en om de goede werking ervan te verzekeren.

               2.
                     De werkgroep heeft de volgende taken:

               (a)bespreking op verzoek van een Partij van alle aangelegenheden die in het kader van deze bijlage naar voren worden gebracht;

               (b)bevordering van samenwerking en uitwisseling van informatie voor de toepassing van de artikelen 8 en 10;

               (c)optreden als forum voor overleg en discussie voor de toepassing van artikel 8, lid 3, en artikel 9, lid 3;

               d)
                     technisch overleg in overeenstemming met artikel TBT.10 [Technisch overleg] van deze Overeenkomst over aangelegenheden die binnen het toepassingsgebied van deze bijlage vallen; en

               e)
                     het aanleggen van een lijst van contactpunten belast met aangelegenheden die in het kader van deze bijlage naar voren worden gebracht.

               Artikel 13: Niet-toepassing van geschillenbeslechting

               Deel zes, titel I, [Geschillenbeslechting] van deze Overeenkomst is niet van toepassing op geschillen inzake de uitlegging en de toepassing van deze bijlage.

               AANHANGSEL A - AUTORITEITEN van de Partijen

               1)Europese Unie

                        Land:

                        Voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik

                        Voor geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik

                        België

                        Federaal Agentschap voor geneesmiddelen en gezondheidsproducten

                        Federaal Agentschap voor geneesmiddelen en gezondheidsproducten/ Agence fédérale des médicaments et produits de santé

                        Zie autoriteit voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik

                        Bulgarije

                        Bulgaarse geneesmiddelautoriteit /

                        ИЗПЪЛНИТЕЛНА АГЕНЦИЯ ПО ЛЕКАРСТВАТА

                        Bulgaars agentschap voor voedselveiligheid

                        Българска агенция по безопасност на храните

                        Tsjechië

                        Staatsinstituut voor geneesmiddelencontrole

                        Státní ústav pro kontrolu léčiv (SÚKL)

                        Instituut voor staatscontrole van diergeeskundige biopreparaten en geneesmiddelen

                        Ústav pro státní kontrolu veterinárních biopreparátů a léčiv (ÚSKVBL)

                        Denemarken

                        Deens geneesmiddelenagentschap

                        Laegemiddelstyrelsen

                        Zie autoriteit voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik

                        Duitsland

                        Federaal instituut voor geneesmiddelen en medische hulpmiddelen /

                        Bundesinstitut für Arzneimittel und Medizinprodukte (BfArM)

                        Paul-Ehrlich-Institute (PEI), Federal Institute for Vaccines and Biomedicines / Paul-Ehrlich-Institut (PEI) Bundesinstitut für Impfstoffe und biomedizinische Arzneimittel

                        Federaal ministerie voor gezondheid / Bundesministerium für Gesundheit (BMG)/ Zentralstelle der Länder für Gesundheitsschutz bei Arzneimitteln und Medizinprodukten (ZLG)
                           97

                        Federaal bureau voor consumentenbescherming en voedselveiligheid /

                        Bundesamt für Verbraucherschutz und Lebensmittelsicherheit (BVL)

                        Federaal ministerie voor voedsel en landbouw / Bundesministerium für Ernährung und Landwirtschaft

                        Estland

                        Staatsagentschap voor geneesmiddelen /

                        Ravimiamet

                        Zie autoriteit voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik

                        Ierland

                        Griekenland

                        Regelgevingsautoriteit voor gezondheidsproducten (HPRA)

                        Nationale organisatie voor geneesmiddelen /

                        Ethnikos Organismos Farmakon (EOF) - (ΕΘΝIΚΟΣ ΟΡΓΑΝIΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ))

                        Zie autoriteit voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik

                        Zie autoriteit voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik

                        Spanje

                        Spaans agentschap voor geneesmiddelen en medische hulpmiddelen /

                        Agencia Española de Medicamentos y Productos

                        Sanitarios
                           98

                        Zie autoriteit voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik

                        Frankrijk

                        Frans nationaal agentschap voor de veiligheid van geneesmiddelen en gezondheidsproducten (ANSM)

                        Frans agentschap voor voedsel-, milieu- en arbeidsveiligheid - Nationaal agentschap voor diergeneeskundige producten /

                        Agence Nationale de Sécurité Sanitaire de l’alimentation, de l’environnement et du travail - Agence Nationale du Médicament Vétérinaire (Anses-ANMV)

                        Kroatië

                        Agentschap voor geneesmiddelen en medische hulpmiddelen /

                        Agencija za lijekove i medicinske proizvode (HALMED)

                        Ministerie van landbouw, directoraat voor diergeneeskundige en voedselveiligheid /

                        Ministarstvo Poljoprivrede, Uprava za veterinarstvo i sigurnost hrane

                        Italië

                        Italiaans geneesmiddelenagentschap / Agenzia Italiana del Farmaco

                        Directoraat-generaal voor diergezondheid en diergeneeskundige producten

                        Ministero della Salute, Direzione Generale della Sanità Animale e dei Farmaci Veterinari

                        Cyprus

                        Letland

                        Ministerie van gezondheid - Farmaceutische diensten /

                        Φαρμακευτικές Υπηρεσίες, Υπουργείο Υγείας

                        Staatsagentschap voor geneesmiddelen /

                        Zāļu valsts aģentūra

                        Ministerie van landbouw, plattelandsontwikkeling en milieu -

                        Diergeneeskundige diensten /

                        Κτηνιατρικές Υπηρεσίες- Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος

                        Departement voor beoordeling en registratie van de dienst voedsel en diergeneeskunde / Pārtikas un veterinārā dienesta Novērtēšanas un reģistrācijas departaments

                        Litouwen

                        Staatsagentschap voor controle van geneesmiddelen /

                        Valstybinė vaistų kontrolės tarnyba

                        Staatsdienst voor voeding en diergeneeskunde /

                        Valstybinės maisto ir veterinarijos tarnyba

                        Luxemburg

                        Ministerie van gezondheid, afdeling farmacie en

                        geneesmiddelen

                        Zie autoriteit voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik

                        Hongarije

                        Malta

                        Országos Gyógyszerészeti és Élelmezés-egészségügyi Intézet / Nationaal intituut voor geneesmiddelen en voeding

                        Regelgevende autoriteit voor geneesmiddelen

                        Nationale dienst voor de veiligheid van de voedselketen, directoraat diergeneeskundige producten / Nemzeti Élelmiszerlánc-biztonsági Hivatal,

                        Állatgyógyászati Termékek Igazgatósága (ÁTI)

                        Afdeling diergeneeskunde van het nationaal diergeneeskundig laboratorium (NVL), binnen het

                        departement diergezondheid en -welzijn (AHWD)

                        Nederland

                        Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ)

                        Bureau Diergeneesmiddelen /

                        College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG)

                        Oostenrijk

                        Polen

                        Oostenrijkse agentschap voor gezondheid en voedselveiligheid /

                        Österreichische Agentur für Gesundheit und Ernährungssicherheit GmbH

                        Hoofdinspectoraat voor geneesmiddelen /

                        Główny Inspektorat Farmaceutyczny (GIF) /

                        Zie autoriteit voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik

                        Zie autoriteit voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik

                        Portugal

                        Nationale autoriteit voor geneesmiddelen en gezondheidsproducten /

                        INFARMED, I.P

                        Autoridade Nacional do Medicamento e Produtos de Saúde, I.P

                        Directoraat-generaal voor voeding en diergeneeskunde / DGAV - Direção Geral de Alimentação e Veterinária (PT)

                        Roemenië

                        Nationaal agentschap voor geneesmiddelen en medische hulpmiddelen /

                        Agenţia Naţională a Medicamentului şi a Dispozitivelor Medicale

                        Nationale autoriteit voor geneeskunde, diergeneeskunde en voedselveiligheid / Autoritatea Naţională Sanitară Veterinară şi pentru Siguranţa Alimentelor

                        Slovenië

                        Agentschap voor geneesmiddelen en medische hulpmiddelen

                        van de Republiek Slovenië /

                        Javna agencija Republike Slovenije za zdravila in medicinske pripomočke (JAZMP)

                        Zie autoriteit voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik

                         Slowakije

                        Staatsagentschap voor geneesmiddelencontrole /

                        Státní ústav pro kontrolu léčiv (SÚKL)

                        Instituut voor staatscontrole voor diergeeskundige biopreparaten

                        en geneesmiddelen /

                        Ústav štátnej kontroly veterinárnych biopreparátov a liečiv (USKVBL)

                        Finland

                        Zweden

                        Fins geneesmiddelenagentschap /

                        Lääkealan turvallisuus- ja kehittämiskeskus (FIMEA)

                        Agenschap voor medische producten / Läkemedelsverket

                        Zie autoriteit voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik

                        Zie autoriteit voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik

               2)Verenigd Koninkrijk

               Regelgevingsagentschap voor geneesmiddelen en gezondheidsproducten

               Directoraat voor diergeneeskundige producten.

               AANHANGSEL B - Lijst van toepasselijke wetten, voorschriften en richtsnoeren met betrekking tot goede fabricagepraktijk

               (1)
                     Voor de Europese Unie:

               Richtlijn 2001/83/EG van het Europees Parlement en de Raad van 6 november 2001 tot vaststelling van een communautair wetboek betreffende geneesmiddelen voor menselijk gebruik
                  99
               ;

               Richtlijn 2001/82/EG van het Europees Parlement en de Raad van 6 november 2001 tot vaststelling van een communautair wetboek betreffende geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik
                  100
               ;

               Richtlĳn 2001/20/EG van het Europees Parlement en de Raad van 4 april 2001 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelĳke en bestuursrechtelĳke bepalingen van de lidstaten inzake de toepassing van goede klinische praktĳken bĳ de uitvoering van klinische proeven met geneesmiddelen voor menselĳk gebruik
                  101
               ;

               Verordening (EU) nr. 536/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 betreffende klinische proeven met geneesmiddelen voor menselijk gebruik en tot intrekking van Richtlijn 2001/20/EG
                  102
               ;

               Verordening (EG) nr. 726/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 31 maart 2004 tot vaststelling van communautaire procedures voor het verlenen van vergunningen en het toezicht op geneesmiddelen voor menselijk en diergeneeskundig gebruik en tot oprichting van een Europees Geneesmiddelenbureau
                  103
               ;

               Verordening (EG) nr. 1394/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 13 november 2007 betreffende geneesmiddelen voor geavanceerde therapie en tot wijziging van Richtlijn 2001/83/EG en Verordening (EG) nr. 726/2004
                  104
               ;

               Richtlĳn 2003/94/EG van de Commissie van 8 oktober 2003 tot vaststelling van de beginselen en richtsnoeren inzake goede praktĳken bĳ het vervaardigen van geneesmiddelen voor menselĳk gebruik en geneesmiddelen voor onderzoek voor menselĳk gebruik
                  105
               ;

               Richtlijn 91/412/EEG van de Commissie van 23 juli 1991 tot vastlegging van beginselen en richtsnoeren inzake goede praktijken bij het vervaardigen van geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik
                  106
               ;

               Richtlijn (EU) 2017/1572 van de Commissie van 15 september 2017 tot aanvulling van Richtlijn 2001/83/EG van het Europees Parlement en de Raad wat de beginselen en richtsnoeren inzake goede praktijken bij het vervaardigen van geneesmiddelen voor menselijk gebruik betreft
                  107
               ;

               Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1252/2014 van de Commissie van 28 mei 2014 tot aanvulling van Richtlijn 2001/83/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beginselen en richtsnoeren inzake goede praktijken bij de fabricage van werkzame stoffen voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik
                  108
               ;

               Gedelegeerde Verordening (EU) 2017/1569 van de Commissie van 23 mei 2017 tot aanvulling van Verordening (EU) nr. 536/2014 van het Europees Parlement en de Raad door specificatie van de beginselen en richtsnoeren inzake goede praktijken bij het vervaardigen van geneesmiddelen voor onderzoek voor menselijk gebruik en de regeling voor inspectie
                  109
               ;

               Huidige versie van de Gids inzake goede praktijken bij het vervaardigen van geneesmiddelen in deel IV van de Voorschriften inzake geneesmiddelen in de Europese Unie en compilatie van de communautaire procedures voor inspecties en voor de uitwisseling van informatie.

               (2)
                     Voor het Verenigd Koninkrijk:

               Human Medicines Regulations 2012 (SI 2012/1916)

               Medicines for Human Use (Clinical Trials) Regulations 2004 (SI 2004/1031

               Veterinary Medicines Regulations 2013 (SI 2013/2033)

               Regulations on good manufacturing practice opgesteld overeenkomstig regulation B17 en guidelines on good manufacturing practice gepubliceerd overeenkomstig regulation C17 van de Human Medicines Regulations 2012.

               De beginselen en richtsnoeren inzake goede fabricagepraktijk die gelden voor de toepassing van Schedule 2 bij de Veterinary Medicines Regulations 2013.

               AANHANGSEL C - ONDER DE BIJLAGE VALLENDE PRODUCTEN

               Geneesmiddelen voor menselijk gebruik en voor diergeneeskundig gebruik

               -in de handel gebrachte geneesmiddelen voor menselijk of diergeneeskundig gebruik, met inbegrip van biologische en immunologische producten voor menselijk en diergeneeskundig gebruik,

               -geneesmiddelen voor geavanceerde therapie,

               -werkzame farmaceutische bestanddelen voor menselijk of diergeneeskundig gebruik,

               -geneesmiddelen voor onderzoek.

               BIJLAGE TBT-3:CHEMISCHE STOFFEN

               Artikel 1: Definities

               Voor de toepassing van deze bijlage wordt verstaan onder:

               (a)“bevoegde autoriteiten“:

               (I)voor de Unie: de Europese Commissie;

               (II)voor het Verenigd Koninkrijk: de regering van het Verenigd Koninkrijk.

               (b)“UN GHS”: het wereldwijde geharmoniseerde systeem voor de indeling en etikettering van chemische stoffen van de Verenigde Naties.

               Artikel 2: Toepassingsgebied

               Deze bijlage is van toepassing op de handel, de regelgeving, de invoer en uitvoer van chemische stoffen tussen de Unie en het Verenigd Koninkrijk met betrekking tot de registratie, evaluatie, vergunning, beperking, goedkeuring, indeling, etikettering en verpakking van deze stoffen.

               Artikel 3: Doelstellingen

               1.
                     De doelstellingen van deze bijlage zijn:

                  a)
                     de handel in chemische stoffen en gerelateerde producten tussen de Partijen bevorderen;

                  b)
                     hoge niveaus van bescherming garanderen voor het milieu en de menselijke en dierlijke gezondheid; en

                  c)
                     de samenwerking regelen tussen de bevoegde autoriteiten van de Unie en het Verenigd Koninkrijk.

               2.
                     De Partijen erkennen dat de in het kader van deze bijlage gedane verbintenissen geen van de Partijen beletten haar eigen prioriteiten in de regelgeving inzake chemische stoffen te bepalen, onder meer door haar eigen niveaus van bescherming vast te stellen ten aanzien van het milieu en de menselijke en dierlijke gezondheid.

               Artikel 4: Relevante internationale organisaties en instanties

               De Partijen erkennen dat internationale organisaties en instanties, met name de OESO en het subcomité van deskundigen van het wereldwijde geharmoniseerde systeem voor de indeling en etikettering van chemische stoffen (SGEGHS) van de Economische en Sociale Raad van de Verenigde Naties (ECOSOC), relevant zijn voor de ontwikkeling van wetenschappelijke en technische richtsnoeren met betrekking tot chemische stoffen.

               Artikel 5: Deelname aan relevante internationale organisaties en instanties en ontwikkelingen op het gebied van de regelgeving

               1.
                     De Partijen dragen actief bij tot de ontwikkeling van de in artikel 4 bedoelde wetenschappelijke en technische richtsnoeren met betrekking tot de beoordeling van gevaren en risico’s van chemische stoffen en de formaten waarin de resultaten van deze beoordelingen worden voorgesteld.

               2.
                     Elke Partij past de richtsnoeren van de in artikel 4 bedoelde internationale organisaties en instanties toe, tenzij die richtsnoeren ondoeltreffend of onbruikbaar zouden zijn om de legitieme doelstellingen van die Partij te bereiken.

               Artikel 6: Indeling en etikettering van chemische stoffen

               1.
                     Elke Partij past het UN GHS zo volledig mogelijk toe als zij haalbaar acht binnen haar respectieve systeem, inclusief voor chemische stoffen die niet binnen het toepassingsgebied van deze bijlage vallen, uitgezonderd wanneer er specifieke redenen zijn om een ander systeem van etikettering toe te passen voor bijzondere chemische stoffen in hun afgewerkte staat zoals bedoeld voor de eindgebruiker. Elke Partij actualiseert regelmatig haar uitvoering op basis van de regelmatig bekendgemaakte herzieningen van het UN GHS.

               2.
                     Wanneer de bevoegde autoriteit van een Partij voornemens is afzonderlijke stoffen in te delen overeenkomstig haar respectieve regels en procedures, verleent zij de bevoegde autoriteit van de andere Partij de mogelijkheid haar standpunt overeenkomstig die respectieve regels en procedures en binnen de toepasselijke tijdschema’s bekend te maken.

               3.
                     Eke Partij maakt informatie over haar procedures met betrekking tot de indeling van stoffen openbaar in overeenstemming met haar respectieve regels en procedures. Elke Partij streeft ernaar de opmerkingen die zij overeenkomstig lid 2 van de andere Partij heeft ontvangen, te beantwoorden.

               4.
                     Niets in dit artikel verplicht een Partij ertoe een specifiek resultaat te bereiken wat de toepassing van het UN GHS op haar grondgebied of de indeling van een bepaalde stof betreft, of haar respectieve procedures en besluitvormingsprocessen te versnellen, op te schorten of te vertragen.

               Artikel 7: Samenwerking

               1.
                     De Partijen erkennen dat vrijwillige samenwerking in regelgeving voor chemische stoffen de handel op zodanige wijze kan bevorderen dat consumenten, ondernemingen en het milieu daarbij gebaat zijn en een bijdrage wordt geleverd tot een betere bescherming van de menselijke en dierlijke gezondheid.

               2.
                     De Partijen verbinden zich ertoe de uitwisseling van niet-vertrouwelijke informatie tussen hun bevoegde autoriteiten te bevorderen, onder meer via samenwerking op het gebied van elektronische formaten en instrumenten voor de opslag van gegevens.

               3.
                     De Partijen werken in voorkomend geval samen om internationaal overeengekomen wetenschappelijke of technische richtsnoeren te versterken en te ontwikkelen, en om de goedkeuring en toepassing daarvan te bevorderen, onder meer, waar mogelijk, door het indienen van gezamenlijke initiatieven, voorstellen en benaderingen in de relevante internationale organisaties en instanties bedoeld in artikel 4.

               4.
                     De Partijen werken samen, indien dit door beide Partijen nuttig wordt geacht, met betrekking tot de verspreiding van gegevens betreffende de veiligheid van chemische stoffen en maken deze informatie openbaar teneinde de vlotte toegang tot en de begrijpelijkheid van die informatie door verschillende doelgroepen te garanderen.  Op verzoek van een Partij verstrekt de andere Partij beschikbare niet-vertrouwelijke informatie over chemische stoffen aan de verzoekende Partij.

               5.
                     Indien een Partij daarom verzoekt en de andere Partij daarmee instemt, treden de Partijen in overleg over wetenschappelijke informatie en gegevens in het kader van nieuwe en opkomende kwesties met betrekking tot gevaren of risico’s die chemische stoffen meebrengen voor de menselijke gezondheid of het milieu, teneinde een gemeenschappelijke kennispool tot stand te brengen en, indien haalbaar en voor zover mogelijk, een gemeenschappelijke opvatting van de wetenschap met betrekking tot deze kwesties te bevorderen.

               Artikel 8: Uitwisseling van informatie

               -De Partijen werken samen binnen het Gespecialiseerd Handelscomité voor technische handelsbelemmeringen en wisselen informatie uit met betrekking tot elke aangelegenheid die relevant is voor de uitvoering van deze bijlage.

               BIJLAGE TBT-4:BIOLOGISCHE PRODUCTEN

               Artikel 1: Doelstelling en toepassingsgebied

               1.
                     Deze bijlage heeft tot doel de bepalingen en procedures vast te stellen om de handel in biologische producten te bevorderen, in overeenstemming met de beginselen van non-discriminatie en wederkerigheid, door middel van de erkenning van gelijkwaardigheid van hun respectieve wetten door de Partijen.

               2.
                     Deze bijlage is van toepassing op de biologische producten vermeld in de aanhangsels A en B die voldoen aan de wetten en voorschriften vermeld in aanhangsel C of D. De Partnerschapsraad heeft de bevoegdheid om de aanhangsels A, B, C en D te wijzigen.

               Artikel 2: Definities

               Voor de toepassing van deze bijlage wordt verstaan onder:

               “bevoegde autoriteit”: een officieel agentschap dat bevoegdheid heeft met betrekking tot de wetten en voorschriften vermeld in aanhangsel C of D en belast is met de uitvoering van deze bijlage;

               “controleautoriteit”: een autoriteit waaraan de bevoegde autoriteit geheel of gedeeltelijk bevoegdheid heeft verleend voor inspecties en certificeringen op het gebied van biologische productie in overeenstemming met de wetten en voorschriften vermeld in aanhangsel C of D;

               “controle-instantie”: een entiteit die door de bevoegde autoriteit is erkend om inspecties en certificeringen op het gebied van biologische productie te verrichten in overeenstemming met de wetten en voorschriften vermeld in aanhangsel C of D; en

               “gelijkwaardigheid”: het feit dat verschillende wetten, voorschriften en vereisten, alsmede inspectie- en certificeringsstelsels, in staat zijn dezelfde doelstellingen te bereiken.

               Artikel 3: Erkenning van gelijkwaardigheid

               1. Met betrekking tot de in aanhangsel A vermelde producten erkent de Unie de wetten en voorschriften van het Verenigd Koninkrijk vermeld in aanhangsel C als gelijkwaardig met de wetten en voorschriften van de Unie vermeld in aanhangsel D.

               2.
                     Met betrekking tot de in aanhangsel B vermelde producten erkent het Verenigd Koninkrijk de wetten en voorschriften van de Unie vermeld in aanhangsel D als gelijkwaardig met de wetten en voorschriften van het Verenigd Koninkrijk vermeld in aanhangsel C.

               3.
                     Met het oog op de toepassing met ingang van 1 januari 2022 van Verordening (EU) 2018/848 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 inzake de biologische productie en de etikettering van biologische producten en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 834/2007 van de Raad, wordt de erkenning van gelijkwaardigheid bedoeld in de leden 1 en 2 door elke Partij opnieuw beoordeeld tegen 31 december 2023. Indien de gelijkwaardigheid ten gevolge van deze nieuwe beoordeling door een Partij niet wordt bevestigd, wordt de erkenning van gelijkwaardigheid opgeschort.

               4.
                     Onverminderd lid 3 worden de nieuwe regels in geval van wijziging, intrekking of vervanging van de wetten en voorschriften vermeld in aanhangsel C of D gelijkwaardig met de regels van de andere Partij geacht tenzij een Partij hiertegen bezwaar maakt overeenkomstig de in de leden 5 en 6 vastgestelde procedure.

               5.
                     Indien een Partij na ontvangst van verdere informatie van de andere Partij die daarom heeft verzocht, van oordeel is dat de wetten, voorschriften of administratieve procedures of praktijken van de andere Partij niet langer voldoen aan de vereisten voor gelijkwaardigheid, richt zij een beredeneerd verzoek aan de andere Partij om de desbetreffende wetten, voorschriften of administratieve procedures of praktijken te wijzigen en verleent zij de andere Partij een passende termijn, die niet minder dan drie maanden bedraagt, om de gelijkwaardigheid te verzekeren.

               6.
                     Indien de betrokken Partij na afloop van de in lid 5 bedoelde termijn nog steeds van oordeel is dat niet aan de vereisten voor gelijkwaardigheid is voldaan, kan zij het besluit nemen om de erkenning van gelijkwaardigheid van de relevante wetten en voorschriften vermeld in aanhangsel C of D met betrekking tot de desbetreffende biologische producten vermeld in aanhangsel A of B eenzijdig op te schorten.

               7.
                     Een besluit om de erkenning van gelijkwaardigheid van de wetten en voorschriften vermeld in aanhangsel C of D met betrekking tot de desbetreffende biologische producten vermeld in aanhangsel A of B kan ook worden genomen na afloop van een kennisgevingstermijn van drie maanden, indien een Partij de overeenkomstig artikel 6 vereiste informatie niet heeft verstrekt of niet instemt met een collegiale toetsing overeenkomstig artikel 7.

               8.
                     Wanneer de erkenning van gelijkwaardigheid in overeenstemming met dit artikel op verzoek van een Partij wordt opgeschort, bespreken de Partijen de aangelegenheid in de werkgroep biologische producten en stellen zij alles in het werk om mogelijke maatregelen voor te stellen waarmee de erkenning van gelijkwaardigheid opnieuw kan worden ingesteld.

               9.
                     Met betrekking tot producten die niet in aanhangsel A of B zijn vermeld, wordt de gelijkwaardigheid op verzoek van een Partij besproken door de werkgroep biologische producten.

               Artikel 4: Invoer en in de handel brengen

               1.
                     De Unie aanvaardt de invoer op haar grondgebied van de producten vermeld in aanhangsel A en het in de handel brengen daarvan als biologische producten, op voorwaarde dat die producten voldoen aan de wetten en voorschriften van het Verenigd Koninkrijk vermeld in aanhangsel C en vergezeld gaan van een inspectiecertificaat afgegeven door een controle-instantie die door het Verenigd Koninkrijk is erkend en aan de Unie is aangewezen zoals bedoeld in lid 3.

               2.
                     Het Verenigd Koninkrijk aanvaardt de invoer op zijn grondgebied van de producten vermeld in aanhangsel B en het in de handel brengen daarvan als biologische producten, op voorwaarde dat die producten voldoen aan de wetten en voorschriften van de Unie vermeld in aanhangsel D en vergezeld gaan van een inspectiecertificaat afgegeven en aan het Verenigd Koninkrijk is aangewezen zoals bedoeld in lid 3.

               3.
                     Elke Partij erkent de controleautoriteiten of controle-instanties die door de andere Partij zijn aangewezen als bevoegd voor het verrichten van de desbetreffende controles met betrekking tot onder de erkenning van gelijkwaardigheid als bedoeld in artikel 3 vallende biologische producten, alsmede voor het afgeven van het in de leden 1 en 2 van dit artikel bedoelde inspectiecertificaat met het oog op de invoer en het in de handel brengen ervan op het grondgebied van de andere Partij.

               4.
                     De invoerende Partij wijst in samenwerking met de andere Partij codenummers toe aan elke door de andere Partij aangewezen relevante controleautoriteit of controle-instantie.

               Artikel 5: Etikettering

               1.
                     Producten die in overeenstemming met deze bijlage op het grondgebied van een Partij worden ingevoerd, voldoen aan alle vereisten voor etikettering die in de wetten en voorschriften van de invoerende Partij vermeld in de aanhangsels C en D zijn vastgesteld.  Deze producten kunnen het logo voor biologische producten van de Unie, een biologisch logo van het Verenigd Koninkrijk of beide logo’s dragen, zoals vastgesteld in de relevante wetten en voorschriften, op voorwaarde dat die producten voldoen aan de etiketteringsvereisten voor het respectieve logo of voor beide logo’s.

               2.
                     De Partijen verbinden zich ertoe misbruik van de voorwaarden inzake biologische productie te voorkomen met betrekking tot de biologische producten die overeenkomstig deze bijlage onder de erkenning van gelijkwaardigheid vallen.

               3.
                     De Partijen verbinden zich ertoe het logo voor biologische producten van de Unie en elk biologisch logo van het Verenigd Koninkrijk als vastgesteld in de relevante wetten en voorschriften te beschermen tegen misbruik of imitatie. De Partijen zien erop toe dat het logo voor biologische producten van de Unie en elk biologisch logo van het Verenigd Koninkrijk alleen worden gebruikt voor de etikettering, de reclame of handelsdocumenten van biologische producten die voldoen aan de wetten en voorschriften vermeld in de aanhangsels C en D.

               Artikel 6: Uitwisseling van informatie

               1.
                     De Partijen wisselen alle relevante informatie uit met betrekking tot de uitvoering en toepassing van deze bijlage. Met name zendt elke Partij tegen 31 maart van het tweede jaar volgend op de inwerkingtreding van deze Overeenkomst en tegen 31 maart van elk daaropvolgend jaar aan de andere Partij:

                  a)
                     een verslag met informatie met betrekking tot de soorten en hoeveelheden biologische producten die overeenkomstig deze bijlage zijn uitgevoerd, voor de periode van januari tot december van het voorafgaande jaar;

                  b)
                     een verslag over de monitoring- en toezichtactiviteiten van haar bevoegde autoriteiten, de behaalde resultaten en de genomen corrigerende maatregelen, voor de periode van januari tot december van het voorafgaande jaar; en

                  c)
                     nadere toelichting over vastgestelde onregelmatigheden en in voorkomend geval inbreuken op de wetten en voorschriften vermeld in aanhangsel C of D.

               2.
                     Elke Partij geeft aan de andere Partij onverwijld kennis van:

                  a)
                     een geactualiseerde lijst van haar bevoegde autoriteiten, controleautoriteiten en controle-instanties, met inbegrip van de desbetreffende contactgegevens (met name het adres en het internetadres);

                  b)
                     wijzigingen of intrekkingen die zij voornemens is aan te brengen in wetten of voorschriften vermeld in aanhangsel C of D, voorstellen voor nieuwe wetten of voorschriften of relevante voorgestelde wijzigingen in administratieve procedures en praktijken met betrekking tot onder deze bijlage vallende biologische producten; en

                  c)
                     wijzigingen of intrekkingen die zij heeft aangenomen met betrekking tot wetten of voorschriften vermeld in aanhangsel C of D, nieuwe wetgeving of relevante wijzigingen in administratieve procedures en praktijken met betrekking tot onder deze bijlage vallende biologische producten.

               Artikel 7: Collegiale toetsingen

               1.
                     Na afloop van een kennisgevingstermijn van ten minste zes maanden verleent elke Partij aan ambtenaren of deskundigen die door de andere Partij zijn aangewezen met het oog op het verrichten van collegiale toetsingen op haar grondgebied, toestemming om na te gaan of de desbetreffende controleautoriteiten en controle-instanties de controles verrichten die vereist zijn voor de uitvoering van deze bijlage.

               2.
                     Elke Partij werkt samen met de andere Partij en verleent voor zover haar is toegestaan uit hoofde van het toepasselijke recht, bijstand bij het verrichten van de collegiale toetsingen bedoeld in lid 1, met inbegrip van bezoeken aan kantoren van de desbetreffende controleautoriteiten en controle-instanties, verwerkingsinstallaties en gecertificeerde exploitanten.

               Artikel 8: Werkgroep biologische producten

               1.
                     De werkgroep biologische producten verleent bijstand aan het Gespecialiseerd Handelscomité voor technische handelsbelemmeringen om de uitvoering van deze bijlage te monitoren en te evalueren en om de goede werking ervan te verzekeren.

               2.
                     De werkgroep biologische producten heeft de volgende taken:

                  a)
                     elke aangelegenheid te bespreken die in het kader van deze bijlage op verzoek van een Partij naar voren wordt gebracht, met inbegrip van eventuele noodzakelijke wijzigingen in deze bijlage of in een van de aanhangsels;

                  b)
                     samenwerking te bevorderen op het gebied van wetten, voorschriften, normen en procedures met betrekking tot de onder deze bijlage vallende biologische producten; met inbegrip van besprekingen over eventuele technische of regelgevingskwesties betreffende regels en controlesystemen; en

                  c)
                     technisch overleg te verrichten in overeenstemming met artikel TBT.10 [Technisch overleg] van deze Overeenkomst over aangelegenheden die binnen het toepassingsgebied van deze bijlage vallen.

               AANHANGSEL A

               BIOLOGISCHE PRODUCTEN UIT HET VERENIGD KONINKRIJK WAARVOOR DE UNIE GELIJKWAARDIGHEID ERKENT

                        Omschrijving

                        Opmerkingen

                        Onverwerkte plantaardige producten

                        Levende dieren of onverwerkte dierlijke producten

                        Waaronder honing

                        Aquacultuurproducten en zeewier

                        Verwerkte landbouwproducten voor gebruik als levensmiddel

                        Verwerkte landbouwproducten voor gebruik als diervoeder

                        Vegetatief teeltmateriaal en zaaizaad

               De biologische producten die in dit aanhangsel zijn vermeld, moeten onverwerkte landbouw- of aquacultuurproducten zijn die in het Verenigd Koninkrijk zijn geproduceerd, of verwerkte landbouwproducten voor gebruik als levensmiddel of als diervoeder die in het Verenigd Koninkrijk zijn verwerkt met ingrediënten die in het Verenigd Koninkrijk zijn geteeld of in het Verenigd Koninkrijk zijn ingevoerd in overeenstemming met de wetten en voorschriften van het Verenigd Koninkrijk.

               AANHANGSEL B

               BIOLOGISCHE PRODUCTEN UIT DE UNIE WAARVOOR HET VERENIGD KONINKRIJK GELIJKWAARDIGHEID ERKENT

                        Omschrijving

                        Opmerkingen

                        Onverwerkte plantaardige producten

                        Levende dieren of onverwerkte dierlijke producten

                        Waaronder honing

                        Aquacultuurproducten en zeewier

                        Verwerkte landbouwproducten voor gebruik als levensmiddel

                        Verwerkte landbouwproducten voor gebruik als diervoeder

                        Vegetatief teeltmateriaal en zaaizaad

               De biologische producten die in dit aanhangsel zijn vermeld, moeten onverwerkte landbouw- of aquacultuurproducten zijn die in de Unie zijn geproduceerd, of verwerkte landbouwproducten voor gebruik als levensmiddel of als diervoeder die in de Unie zijn verwerkt met ingrediënten die in de Unie zijn geteeld of in de Unie zijn ingevoerd in overeenstemming met de wetten en voorschriften van de Unie.

               AANHANGSEL C

               WETTEN EN VOORSCHRIFTEN OVER BIOLOGISCHE PRODUCTEN DIE VAN TOEPASSING ZIJN IN HET VERENIGD KONINKRIJK
                  110

               De volgende wetten en voorschriften zijn van toepassing in het Verenigd Koninkrijk:

               1.Retained REGULATION (EC) No 834/2007

               2.Retained REGULATION (EC) No 889/2008

               3.Retained REGULATION (EC) No 1235/2008

               4.Organic Products Regulations 2009

               AANHANGSEL D

               WETTEN EN VOORSCHRIFTEN OVER BIOLOGISCHE PRODUCTEN DIE VAN TOEPASSING ZIJN IN DE UNIE

               De volgende wetten en voorschriften zijn van toepassing in de Unie:

               1.Verordening (EG) nr. 834/2007 van de Raad van 28 juni 2007 inzake de biologische productie en de etikettering van biologische producten en tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 2092/91
                  111

               2.Verordening (EG) nr. 889/2008 van de Commissie van 5 september 2008 tot vaststelling van bepalingen ter uitvoering van Verordening (EG) nr. 834/2007 van de Raad inzake de biologische productie en de etikettering van biologische producten, wat de biologische productie, de etikettering en de controle betreft
                  112

               3.Verordening (EG) nr. 1235/2008 van de Commissie van 8 december 2008 tot vaststelling van bepalingen ter uitvoering van Verordening (EG) nr. 834/2007 van de Raad, wat de biologische productie, de etikettering en de controle betreft
                  113

               BIJLAGE -TBT-5: HANDEL IN WIJN

               Artikel 1: Toepassingsgebied en definities

               1.Deze bijlage is van toepassing op onder code 22.04 van het geharmoniseerde systeem vallende wijn.

               2.Voor de toepassing van deze bijlage wordt verstaan onder “wijn geproduceerd in”: verse druiven, druivenmost of gegiste druivenmost die tot wijn zijn verwerkt of aan wijn zijn toegevoegd op het grondgebied van de exporterende Partij.

               Artikel 2: Productdefinities, oenologische procedés en behandelingen

               1.Voor de toepassing van deze bijlage worden de oenologische praktijken voor wijn die door de Internationale Organisatie voor Wijnbouw en Wijnbereiding (OIV) zijn aanbevolen en bekendgemaakt, beschouwd als relevante internationale normen.

               2.Elke Partij staat de invoer en verkoop voor consumptie van in de andere Partij geproduceerde wijn toe, indien die wijn is geproduceerd in overeenstemming met:

               (a)de productdefinities die in elke Partij bij de in aanhangsel A bedoelde wetten en voorschriften zijn goedgekeurd;

               (b)de oenologische procedés die in elke Partij bij de in aanhangsel A bedoelde wetten en voorschriften zijn opgesteld en die met de relevante OIV-normen overeenstemmen; en

               (c) de in elke Partij vastgestelde oenologische procedés en beperkingen die niet in overeenstemming zijn met de relevante OIV-normen, vermeld in aanhangsel B.

               3.De Partnerschapsraad heeft de bevoegdheid om de aanhangsels bedoeld in lid 2 te wijzigen.

               Artikel 3: Certificeringsvereisten inzake invoer op het respectieve grondgebied van de Partijen

               1.Voor wijn die in een Partij is geproduceerd en in de andere Partij op de markt is gebracht, blijven de document en certificaten die door een Partij kunnen worden gevraagd, beperkt tot een certificaat als vastgesteld in aanhangsel C, dat in overeenstemming met de wetten en voorschriften van de exporterende Partij is gewaarmerkt.

               2.Een krachtens lid 1 gevraagd certificaat kan de vorm aannemen van een elektronisch document. Door elke Partij wordt op verzoek van de andere Partij toegang verleend tot het elektronisch document of tot de gegevens die noodzakelijk zijn om dit op te stellen, wanneer de goederen in het vrije verkeer moeten worden gebracht. Indien toegang tot de relevante elektronische systemen niet beschikbaar is, kunnen de nodige gegevens ook in de vorm van een papieren document worden gevraagd.

               3.De Partnerschapsraad is bevoegd om aanhangsel C te wijzigen.

               4.De analysemethoden die door de OIV als referentiemethoden zijn erkend en gepubliceerd, zijn de referentiemethoden voor de bepaling van de analytische samenstelling van wijn in het kader van controleactiviteiten.

               Artikel 4: Voedselinformatie en codes van partijen

               1.Tenzij anders bepaald in dit artikel, vindt de etikettering van in het kader van deze Overeenkomst ingevoerde en in de handel gebrachte wijn plaats in overeenstemming met de wetten en voorschriften die op het grondgebied van de importerende Partij gelden.

               2.
                     Een Partij verlangt niet dat een van de volgende data of het equivalent daarvan op het recipiënt, het etiket of de verpakking van wijn wordt opgenomen:

               (a)de datum van verpakking;

               (b)de datum van botteling;

               (c)de datum van productie of vervaardiging;

               (d)de geldigheidsdatum, de uiterste datum voor gebruik of verbruik, de vervaldatum;

               (e)de datum van minimale houdbaarheid, de “best-by”-datum, de “best quality before”-datum; of

               (f)de uiterste verkoopdatum.

               In afwijking van punt e) van de eerste alinea kan een Partij verlangen dat de datum van minimale houdbaarheid wordt weergegeven op producten die vanwege de toevoeging van bederfelijke ingrediënten een kortere datum van minimale houdbaarheid zouden kunnen hebben dan normaal door de consument wordt verwacht.

               3.Elke Partij ziet erop toe dat op het etiket van verpakte producten een code wordt vermeld die de identificatie van de partij waartoe het product behoort, mogelijk maakt in overeenstemming met de wetgeving van de Partij die het verpakte product uitvoert. De code van de partij moet gemakkelijk zichtbaar, duidelijk leesbaar en onuitwisbaar zijn. Een Partij staat niet toe dat verpakte producten in de handel worden gebracht die niet voldoen aan de in dit lid gestelde vereisten.

               4.Elke Partij maakt het mogelijk verplichte informatie, waaronder vertalingen of een vermelding van het aantal standaardconsumpties of, indien van toepassing, alcoholeenheden, weer te geven op een bijkomend etiket dat op het wijnrecipiënt wordt aangebracht. Bijkomende etiketten kunnen op een wijnrecipiënt worden aangebracht na de invoer maar voordat het product op het grondgebied van de Partij in de handel wordt gebracht, op voorwaarde dat de verplichte informatie volledig en nauwkeurig wordt weergegeven.

               5.De importerende Partij vraagt niet dat op het etiket allergenen worden weergegeven die bij de productie van wijn zijn gebruikt maar niet aanwezig zijn in het eindproduct.

               Artikel 5: Overgangsmaatregelen

               Wijn die op de datum van inwerkingtreding van deze Overeenkomst is geproduceerd, beschreven en geëtiketteerd in overeenstemming met de wetten en voorschriften van een Partij maar op een wijze die niet met deze bijlage overeenstemt, kan op de volgende manier verder worden geëtiketteerd en in de handel gebracht:

               a)
                     door groothandelaars of producenten, voor een periode van twee jaar vanaf de inwerkingtreding van deze Overeenkomst; en

               b)
                     door kleinhandelaars, totdat de voorraden zijn uitgeput.

               Artikel 6: Uitwisseling van informatie

               De Partijen werken samen binnen het Gespecialiseerd Handelscomité voor technische handelsbelemmeringen en wisselen informatie uit over elke aangelegenheid die relevant is voor de uitvoering van deze bijlage.

               Artikel 7: Evaluatie

               Niet later dan drie jaar na de inwerkingtreding van deze Overeenkomst onderzoeken de Partijen verdere stappen om de handel in wijn tussen de Partijen te bevorderen.

               AANHANGSEL A - WETTEN EN VOORSCHRIFTEN VAN DE PARTIJEN

               Wetten en voorschriften van het Verenigd Koninkrijk
                  114

               Wetten en voorschriften bedoeld in artikel 2, lid 2, betreffende:

               a)productdefinities:

               (I)Retained Regulation (EU) No 1308/2013, met name productieregels in de wijnsector, in overeenstemming met de artikelen 75, 81 en 91, deel IV van bijlage II en deel II van bijlage VII bij die verordening en de uitvoeringsregels, met inbegrip van latere wijzigingen;

               (II)Retained Commission Delegated Regulation (EU) 2019/33, met name de artikelen 47, 52, 53 en 54 en de bijlagen III, V en VI bij die verordening, met inbegrip van latere wijzigingen;

               (III)Retained Regulation (EU) No 1169/2011 en de uitvoeringsregels daarvan, met inbegrip van latere wijzigingen;

               b)oenologische procedés en beperkingen:

               (I)Retained Regulation (EU) No 1308/2013, met name oenologische procedés en beperkingen, in overeenstemming met de artikelen 80 en 83 en bijlage VIII bij die verordening en de uitvoeringsregels, met inbegrip van latere wijzigingen;

               (II)Retained Commission Delegated Regulation (EU) 2019/934, met inbegrip van latere wijzigingen.

               Wetten en voorschriften van de Unie:

                Wetten en voorschriften bedoeld in artikel 2, lid 2, betreffende:

               a)productdefinities:

               (I)Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad
                  115
               , met name productieregels in de wijnsector, in overeenstemming met de artikelen 75, 81 en 91, deel IV van bijlage II en deel II van bijlage Annex VII bij die verordening en de uitvoeringsregels, met inbegrip van latere wijzigingen;

               (II)Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/33 van de Commissie
                  116
               , met name de artikelen 47, 52, 53 en 54 en de bijlagen III, V en VI bij die verordening, met inbegrip van latere wijzigingen;

               (III)Verordening (EG) nr. 1169/2011 van het Europees Parlement en de Raad
                  117
               , met inbegrip van latere wijzigingen.

               a)oenologische procedés en beperkingen:

               (I)Verordening (EU) nr. 1308/2013, met name oenologische procedés en beperkingen, in overeenstemming met de artikelen 80 en 83 en bijlage VIII bij die verordening en de uitvoeringsregels, met inbegrip van latere wijzigingen;

               (II)Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/934 van de Commissie
                  118
               , met inbegrip van latere wijzigingen.

               AANHANGSEL B – BIJKOMENDE OENOLOGISCHE PROCEDES EN BEPERKINGEN DIE GEZAMENLIJK DOOR DE PARTIJEN WORDEN AANVAARD

               (1)
                     Geconcentreerde druivenmost, gerectificeerde geconcentreerde druivenmost en sacharose mogen voor verrijking en verzoeting worden gebruikt onder specifieke en restrictieve voorwaarden bepaald in deel I van bijlage VIII bij Verordening (EU) nr. 1308/2013 en in deel I van bijlage VIII bij Retained Regulation (EU) No 1308/2013, onverminderd het verbod deze producten in gereconstitueerde vorm te gebruiken in onder deze Overeenkomst vallende wijn.

               (2)
                     De toevoeging van water bij de vinificatie is verboden, uitgezonderd wanneer dit om een specifieke technische reden noodzakelijk is.

               (3)
                     Verse wijnmoer mag worden gebruikt onder de specifieke en restrictieve voorwaarden vastgesteld in deel A, tabel 2, lijnpost 11.2, van bijlage I bij Gedelegeerde verordening (EU) 2019/934 en in deel A, tabel 2, lijnpost 11.2, van bijlage I bij Retained Commission Delegated Regulation (EU) 2019/934.

               AANHANGSEL C – TEMPLATE VOOR ZELFCERTIFICERING VOOR WIJN INGEVOERD UIT [DE EUROPESE UNIE / HET VERENIGD KONINKRIJK] IN [HET VERENIGD KONINKRIJK / DE EUROPESE UNIE] (1)

                        1. Uitvoerder (naam en adres)

                        2. Volgnummer (2)

                        3. Invoerder (naam en adres)

                        4. Bevoegde autoriteit op de plaats van verzending in [Europese Unie / Verenigd Koninkrijk] (3)

                        5. Douanestempel (alleen voor officieel gebruik [door Europese Unie / Verenigd Koninkrijk])

                        6. Vervoermiddel en nadere informatie over vervoer (4)

                        7. Plaats van lossing (indien verschillend van 3)

                        8. Beschrijving van het ingevoerde product (5)

                        9. Hoeveelheid in l/hl/kg

                        10. Aantal recipiënten (6)

                        11. Certificaat

                        “Het bovenbeschreven product is bestemd voor menselijke consumptie en voldoet aan de definities en oenologische procedés zoals toegestaan in bijlage TBT-5: Handel in wijn bij de Overeenkomst inzake handel en economische samenwerking tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie enerzijds en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland anderzijds. Het is geproduceerd door een producent die onderworpen is aan inspectie en toezicht door de volgende bevoegde autoriteit (7):

                        Afzender die de bovenstaande gegevens certificeert (8)

                        Identificatie van de afzender (9)

                        Plaats, datum en handtekening van de afzender

               (1)In overeenstemming met artikel 3, lid 1, van bijlage TBT-5: Handel in wijn bij de Overeenkomst inzake handel en economische samenwerking tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie enerzijds en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland anderzijds.

               (2)Vermeld het traceerbaarheidsnummer van de zending, dit is een volgnummer waarmee de zending in de boekhouding van de uitvoerder wordt geïdentificeerd.

               (3)Vermeld de volledige adres- en contactgegevens van de bevoegde autoriteit in een van de lidstaten van de Europese Unie of in het Verenigd Koninkrijk waaruit zending is uitgevoerd, die verantwoordelijk is voor de controle van de in dit certificaat vermelde informatie.

               (4)Vermeld het vervoer dat is gebruikt voor de levering op het punt van binnenkomst in de Europese Unie of het Verenigd Koninkrijk; vermeld de vervoerswijze (schip, vliegtuig, enz.), geef de naam van het vervoermiddel (naam van het schip, nummer van de vlucht, enz.)

               (5)Vermeld de volgende informatie:

               -verkoopbenaming, zoals aangegeven op het etiket,

               -naam van de producent,

               -wijnbouwgebied,

               -naam van het land van productie (een van de lidstaten van de Europese Unie of het Verenigd Koninkrijk),

               -naam van de geografische aanduiding, indien van toepassing,

               -effectief alcoholvolumegehalte,

               -kleur van het product (vermeld alleen "rood", "rosé" of "wit"),

               -Code van de gecombineerde nomenclatuur (GN-code).

               (6)Een recipiënt betekent een recipiënt voor wijn van minder dan 60 liter. Het aantal recipiënten kan het aantal flessen zijn.

               (7)Vermeld volledige naam, adres en contactgegevens van de relevante bevoegde autoriteit in een van de lidstaten van de Europese Unie of in het Verenigd Koninkrijk.

               (8)Vermeld volledige naam, adres en contactgegevens van de afzender.

               (9)Vermeld:

               -Voor de Europese Unie: het accijnsnummer van het systeem voor de uitwisseling van accijnsgegevens (SEED) of het btw-nummer ingeval de afzender geen SEED-nummer heeft, of verwijs naar het nummer in de lijst of het register bedoeld in artikel 8, lid 3, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2018/273 van de Commissie
                  119
               ;

               -voor het Verenigd Koninkrijk: het accijnsnummer van het systeem voor de uitwisseling van accijnsgegevens (SEED) of het btw-nummer ingeval de afzender geen SEED-nummer heeft, of verwijs naar het WSB-nummer.

               BIJLAGE TBT-XX – REGELING BEDOELD IN ARTIKEL TBT.9, LID 4, VOOR DE REGELMATIGE UITWISSELING VAN INFORMATIE MET BETREKKING TOT DE VEILIGHEID VAN NON-FOODPRODUCTEN EN DAARMEE VERBAND HOUDENDE PREVENTIEVE, RESTRICTIEVE EN CORRECTIEVE MAATREGELEN

               [In deze bijlage wordt een regeling vastgesteld voor regelmatige uitwisseling van informatie tussen het systeem voor snelle waarschuwing voor non-foodproducten van de Unie (RAPEX) of de opvolger daarvan en de gegevensbank van het Verenigd Koninkrijk voor markttoezicht en productveiligheid die is ingesteld bij de General Product Safety Regulations 2005 of de opvolger daarvan.

               Overeenkomstig artikel TBT.9, lid 8, wordt in de regeling nader bepaald welke soort informatie wordt uitgewisseld en wat de modaliteiten zijn voor de uitwisseling en de toepassing van voorschriften inzake vertrouwelijkheid en bescherming van persoonsgegevens.]

               BIJLAGE TBT-ZZ – REGELING BEDOELD IN ARTIKEL TBT.9, LID 5, VOOR DE REGELMATIGE UITWISSELING VAN INFORMATIE BETREFFENDE ANDERE DAN DE DOOR ARTIKEL TBT.9, LID 4, BESTREKEN MAATREGELEN MET BETREKKING TOT NIET-CONFORME NON-FOODPRODUCTEN

               [In deze bijlage wordt een regeling vastgesteld voor de regelmatige uitwisseling, ook langs elektronische weg, van informatie betreffende andere dan de door artikel TBT.9, lid 4, bestreken maatregelen met betrekking tot niet-conforme non-foodproducten.

               Overeenkomstig artikel TBT.9, lid 8, wordt in de regeling nader bepaald welke soort informatie wordt uitgewisseld en wat de modaliteiten zijn voor de uitwisseling en de toepassing van voorschriften inzake vertrouwelijkheid en bescherming van persoonsgegevens.]

               BIJLAGE CUSTMS-1: GEAUTORISEERDE MARKTDEELNEMERS

               Artikel 1 Criteria voor en behandeling van geautoriseerde marktdeelnemers

               1. De specifieke criteria om als geautoriseerde marktdeelnemer te worden aangemerkt, als bedoeld in artikel CUSTMS.9 [Geautoriseerde marktdeelnemers] van deze Overeenkomst, worden vastgesteld bij de wet- en regelgeving of procedures van de Partijen. De specifieke criteria, die moeten worden bekendgemaakt, zijn onder meer:

               a) geen ernstige of herhaalde overtredingen van de douanewetgeving en belastingvoorschriften en geen strafblad met zware misdrijven in verband met de economische activiteit van de aanvrager.

               b) de aanvrager kan aantonen dat hij zijn handelingen en de goederenstroom goed onder controle heeft dankzij een handels- en, in voorkomend geval, vervoersadministratie die passende douanecontroles mogelijk maakt.

               c) financiële solvabiliteit die geacht wordt aangetoond te zijn als de aanvrager een goede financiële positie heeft die hem in staat stelt aan zijn verplichtingen te voldoen, waarbij naar behoren wordt gelet op de kenmerken van het type zakelijke activiteiten in kwestie; en

               d) passende veiligheidsnormen waaraan geacht wordt voldaan te zijn als de aanvrager kan aantonen dat hij passende maatregelen handhaaft om de veiligheid van de internationale toeleveringsketen te waarborgen, onder andere op het gebied van de fysieke integriteit, toegangscontroles, logistieke processen, behandeling van specifieke soorten goederen, personeel en identificatie van zijn zakenpartners.

               2. De specifieke criteria om als geautoriseerde marktdeelnemer te worden aangemerkt, worden niet zodanig ontworpen of toegepast dat ze in gelijke omstandigheden willekeurige of ongerechtvaardigde discriminatie tussen marktdeelnemers in de hand werken of meebrengen. Kleine en middelgrote ondernemingen kunnen op basis van die criteria worden aangemerkt als geautoriseerde marktdeelnemer.

               3. Het in artikel CUSTMS.9 [Geautoriseerde marktdeelnemers] bedoelde handelspartnerschapsprogramma van deze Overeenkomst omvat de volgende behandeling:

                a) de door de andere Partij toegekende status van geautoriseerde marktdeelnemer wordt positief meegewogen bij de risicobeoordeling voor het beperken van inspecties of controles en bij andere veiligheidsgerelateerde maatregelen;

               b) de inspectie van zendingen waarop een door een geautoriseerde marktdeelnemer ingediende summiere aangifte bij uitgaan of binnenbrengen betrekking heeft, krijgt voorrang indien de douaneautoriteit besluit om tot een inspectie over te gaan;

                c) bij de beoordeling van de vereisten waaraan handelspartners bij aanvragen in het kader van haar eigen programma moeten voldoen, wordt de door de andere Partij toegekende status van geautoriseerde marktdeelnemer meegewogen in het kader van de behandeling van de geautoriseerde marktdeelnemer als veilige partner; en

               d) er wordt gestreefd naar een gemeenschappelijk bedrijfscontinuïteitsmechanisme om te kunnen reageren op verstoringen van het handelsverkeer als gevolg van hogere alarmniveaus, grenssluitingen en/of natuurrampen, noodtoestanden of andere belangrijke gebeurtenissen, in het kader waarvan prioritaire ladingen van geautoriseerde marktdeelnemers zo soepel en snel mogelijk door de douaneautoriteiten van de Partijen kunnen worden afgehandeld.

               Artikel 2 Wederzijdse erkenning en verantwoordelijkheid voor de uitvoering

               1. De status van geautoriseerde marktdeelnemer in het kader van de handelspartnerschapsprogramma’s van de Unie en van het Verenigd Koninkrijk wordt als verenigbaar erkend en houders van de in het kader van elk programma toegekende status van geautoriseerde marktdeelnemer worden behandeld op een met artikel 4 consistente wijze.

               2. De betreffende handelspartnerschapsprogramma’s zijn:

               a) de geautoriseerde marktdeelnemer van de Europese Unie (veiligheid) (artikel 38, lid 2, punt b), van het douanewetboek van de Unie); en

               het programma voor geautoriseerde marktdeelnemers van het Verenigd Koninkrijk (veiligheid en beveiliging) (artikel 38, lid 2, alinea b)), zoals gehandhaafd in het interne recht van het Verenigd Koninkrijk.)

               3. De douaneautoriteiten in de zin van artikel OTH.1(b) [Definities] (hierna “de douaneautoriteiten”) zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van deze bijlage.

               Artikel 3 Verenigbaarheid

               1. De Partijen werken samen om de verenigbaarheid van de op elk van hun handelspartnerschapsprogramma’s toegepaste normen in stand te houden met betrekking tot het volgende:

               a) het aanvraagproces voor de toekenning van de status van geautoriseerde marktdeelnemer aan een deelnemer;

               b) de beoordeling van aanvragen voor de status van geautoriseerde marktdeelnemer;

               c) de toekenning van de status van marktdeelnemer; en

               d) het beheer, de monitoring, de schorsing, de herbeoordeling en de intrekking van de status van geautoriseerde marktdeelnemer.

               De Partijen zorgen ervoor dat hun douaneautoriteiten erop toezien dat de geautoriseerde marktdeelnemers aan de relevante voorwaarden en criteria voldoen.

               2. De Partijen voltooien een gezamenlijk werkprogramma dat voorziet in een uiterlijk eind 2021 af te ronden minimumaantal gezamenlijke valideringen van houders van de in het kader van elk handelspartnerschapsprogramma toegekende status van geautoriseerde marktdeelnemer.

               3. De Partijen zorgen ervoor dat hun handelspartnerschapsprogramma’s aan de relevante normen van het SAFE-kader van de Werelddouaneorganisatie voldoen.

               Artikel 4 Behandeling van statushouders

               1. Elke Partij biedt geautoriseerde marktdeelnemers een behandeling die vergelijkbaar is met die welke zij krijgen in het kader van het handelspartnerschapsprogramma van de andere Partij. Deze behandeling omvat met name de in artikel 1, lid 3, omschreven behandeling.

               2. Elke Partij kan de in artikel 1, lid 3, bedoelde behandeling van een geautoriseerde marktdeelnemer in het kader van het handelspartnerschapsprogramma van de andere Partij op grond van deze Overeenkomst schorsen indien die geautoriseerde marktdeelnemer niet meer aan de juridische vereisten voldoet. Een dergelijke schorsing wordt onverwijld aan de andere douaneautoriteit meegedeeld, samen met de nodige aanvullende informatie over de reden van de schorsing.

               3. Elke Partij informeert de andere Partij onverwijld indien zij een onregelmatigheid constateert die is begaan door een geautoriseerde marktdeelnemer die door de andere douaneautoriteit is geautoriseerd, teneinde laatstgenoemde in staat te stellen een gefundeerde beslissing te nemen over een eventuele intrekking of schorsing van de deelname van de betrokken marktdeelnemer aan het programma.

               Artikel 5 Uitwisseling van informatie en communicatie

               1. De Partijen streven ernaar om bij de uitvoering van deze overeenkomst op doeltreffende wijze met elkaar te communiceren. Zij wisselen informatie uit en bevorderen de communicatie over hun handelspartnerschapsprogramma’s, met name door:

               a) tijdig de laatste informatie toe te zenden over de werking en ontwikkeling van hun handelspartnerschapsprogramma’s;

               b) in het wederzijds belang informatie uit te wisselen over de veiligheid van de toeleveringsketen;

               c) de contactpunten voor hun respectieve handelspartnerschapsprogramma’s aan te wijzen en de andere Partij de contactgegevens van die contactpunten mee te delen; en

               d) een doeltreffende communicatie te bevorderen tussen het directoraat-generaal Belastingen en Douane-unie van de Europese Commissie enerzijds en Her Majesty’s Revenue and Customs anderzijds om het risicobeheer in het kader van hun respectieve handelspartnerschapsprogramma’s met betrekking tot de veiligheid van de toeleveringsketen aan de zijde van geautoriseerde marktdeelnemers te verbeteren.

               2. Informatie en daarmee verband houdende gegevens worden op systematische wijze langs elektronische weg uitgewisseld.

               3. Over geautoriseerde marktdeelnemers worden de volgende gegevens uitgewisseld:

               a) naam;

               b) adres;

               c) deelnamestatus;

               d) datum van validering of van autorisatie;

               e) schorsingen en intrekkingen;

               f) het unieke autorisatie- of identificatienummer (in een door de douaneautoriteiten gezamenlijk vastgestelde vorm); en

               g) andere gegevens die gezamenlijk door de douaneautoriteiten kunnen worden bepaald, behoudens, in voorkomend geval, noodzakelijke waarborgen.

               De gegevensuitwisseling vangt aan met de inwerkingtreding van deze Overeenkomst.

               4. De Partijen stellen alles in het werk om binnen zes maanden na de inwerkingtreding van deze overeenkomst een regeling voor een volledig geautomatiseerde uitwisseling van de in lid 3 bedoelde gegevens op te zetten, en voeren een dergelijke regeling in elk geval niet later dan één jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst in.

                Artikel 6 Behandeling van gegevens

               De voorschriften voor de geheimhouding en bescherming van informatie zoals vervat in artikel 12 [Uitwisseling van inlichtingen en vertrouwelijkheid] van het Protocol betreffende wederzijdse bijstand in douanezaken, zijn van overeenkomstige toepassing op elke uitwisseling van informatie tussen de Partijen uit hoofde van deze bijlage.

               Artikel 7 Overleg en evaluatie

               Het Gespecialiseerd Handelscomité voor douanesamenwerking en oorsprongsregels verricht regelmatig een evaluatie van de uitvoering van deze bijlage. Die evaluatie omvat:

               a) de gezamenlijke valideringen van de door elk Partij toegekende status van geautoriseerde marktdeelnemer om de sterke en zwakke punten in de uitvoering van deze bijlage in kaart te brengen;

               b) de uitwisseling van meningen over de te delen gegevens en de behandeling van marktdeelnemers.

               Artikel 8 Schorsing en stopzetting

               1.Een Partij kan de procedure van lid 2 volgen in een van de volgende situaties:

               a)vóór of binnen drie maanden na de inwerkingtreding van deze overeenkomst heeft de andere Partij zodanig wezenlijke wijzigingen in de in artikel 2, lid 2, genoemde, op de verenigbaarheid van de handelspartnerschapsprogramma’s getoetste juridische bepalingen heeft doorgevoerd dat er geen sprake meer is van de verenigbaarheid die voor de erkenning in het kader van artikel 2, lid 1, vereist is;

               b)de voorzieningen uit hoofde van artikel 5, lid 2, [Uitwisseling van informatie en communicatie] zijn niet operationeel.

               2.Ingeval een van de in lid 1, punten a) en b), genoemde situaties zich voordoet, kan een Partij de erkenning waarin artikel 2, lid 1, [Wederzijdse erkenning en verantwoordelijkheid voor de uitvoering] voorziet, zestig dagen na kennisgeving van haar voornemen aan de andere Partij schorsen.

               3.Wanneer een Partij meedeelt dat zij de erkenning waarin artikel 2, lid 1, [Wederzijdse erkenning en verantwoordelijkheid voor de uitvoering] voorziet, overeenkomstig lid 2 van dit artikel wil schorsen, kan de andere Partij om overleg in het Gespecialiseerd Handelscomité voor douanesamenwerking en oorsprongsregels verzoeken. Dit overleg vindt binnen zestig dagen na het verzoek plaats.

               4.Een Partij kan de procedure van lid 5 volgen in een van de volgende situaties:

               a)de andere Partij wijzigt haar programma van geautoriseerde marktdeelnemers of haar uitvoering van dit programma zodanig dat er geen sprake meer is van de verenigbaarheid die voor de erkenning in het kader van artikel 2, lid 1 [Wederzijdse erkenning en verantwoordelijkheid voor de uitvoering], vereist is;

               b)bij de gezamenlijke valideringen waarin artikel 3, lid 2, [Verenigbaarheid] voorziet, wordt de verenigbaarheid van de respectieve programma’s van geautoriseerde marktdeelnemers van de Partijen niet bevestigd.

               5.Ingeval een van de in lid 4, punten a) en b), genoemde situaties zich voordoet, kan een Partij om overleg met de andere Partij in het kader van het Gespecialiseerd Handelscomité voor douanesamenwerking en oorsprongsregels verzoeken. Dit overleg vindt binnen zestig dagen na het verzoek plaats. Indien een Partij negentig dagen na het verzoek nog steeds van oordeel is dat er geen sprake meer is van de verenigbaarheid die voor de erkenning in het kader van artikel 2, lid 1 [Wederzijdse erkenning en verantwoordelijkheid voor de uitvoering], is vereist, kan zij de andere Partij in kennis stellen van haar voornemen om de erkenning van haar programma te schorsen. De opschorting treedt dertig dagen na de kennisgeving in werking.

               BIJLAGE SERVIN-1: BESTAANDE MAATREGELEN

               Algemene aantekeningen

               1.
                     De lijsten van het Verenigd Koninkrijk en de Unie bevatten, overeenkomstig artikel SERVIN.2.7 [Niet-conforme maatregelen – Liberalisering van investeringen], artikel  SERVIN.3.6 [Niet-conforme maatregelen – Grensoverschrijdende handel in diensten], en artikel SERVIN.5.50 [Niet-conforme maatregelen – Rechtskundige diensten] de punten van voorbehoud van het Verenigd Koninkrijk en de Unie met betrekking tot bestaande maatregelen die niet in overeenstemming zijn met de verplichtingen die voortvloeien uit:

               (a)artikel SERVIN.2.2 [Markttoegang — Liberalisering van investeringen] of SERVIN.3.2 [Markttoegang — Grensoverschrijdende handel in diensten];

               (b)artikel SERVIN.3.3 [Lokale aanwezigheid — Grensoverschrijdende handel in diensten];

               (c)de artikelen SERVIN.2.3 [Nationale behandeling — Liberalisering van investeringen] of SERVIN.3.4 [Nationale behandeling — Grensoverschrijdende handel in diensten];

               (d)de artikelen SERVIN.2.4 [Meestbegunstigingsbehandeling – Liberalisering van investeringen) of SERVIN.3.5 [Meestbegunstigingsbehandeling - Grensoverschrijdende handel in diensten];

               (e)artikel  SERVIN.2.5 [Hoger management en raden van bestuur];

               (f)artikel SERVIN.2.6 [Prestatie-eisen]; of

               (g)artikel SERVIN.5.49 [Verplichtingen — Rechtskundige diensten].

               2. De punten van voorbehoud van een Partij laten de rechten en verplichtingen van de Partijen uit hoofde van de GATS onverlet.

               3. Elk voorbehoud bevat de volgende elementen:

               (a)“sector” verwijst naar de algemene sector waarvoor het voorbehoud wordt gemaakt;

               (b)“subsector” verwijst naar de specifieke sector waarvoor het voorbehoud wordt gemaakt;

               (c)“bedrijfstakkenclassificatie” verwijst, waar van toepassing, naar de activiteit waarop het voorbehoud betrekking heeft overeenkomstig de CPC, ISIC Rev 3.1, of zoals uitdrukkelijk anders omschreven in dat voorbehoud;

               (d)“type voorbehoud” bepaalt de in punt 1 bedoelde verplichting waarvoor een voorbehoud wordt gemaakt;

               (e)“bestuursniveau” geeft aan op welk bestuursniveau de maatregel waarvoor een voorbehoud wordt gemaakt, wordt gehandhaafd;

               (f)“maatregelen” geeft de in voorkomend geval door het element "omschrijving" nader bepaalde wet- en regelgeving of andere maatregelen aan waarvoor het voorbehoud wordt gemaakt. Een “maatregel” die onder “maatregelen” is vermeld:

               (I)betreft de maatregel zoals gewijzigd, gehandhaafd of verlengd met ingang van de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst;

               (II)omvat elke ondergeschikte maatregel die krachtens de maatregel is vastgesteld of wordt gehandhaafd en daarmee verenigbaar is; en

               (III)omvat, met betrekking tot de lijst van de Europese Unie, alle wet- en regelgeving of andere maatregelen ter implementatie van een richtlijn door de lidstaten; en

               (g)“omschrijving" vermeldt de niet-conforme aspecten van de bestaande maatregel waarvoor het voorbehoud wordt gemaakt.

               4.
                     Voor alle duidelijkheid: indien een partij op een ander overheidsniveau dan dat waarop het voorbehoud oorspronkelijk werd gemaakt, een nieuwe maatregel vaststelt en deze nieuwe maatregel — op het grondgebied waarop hij van toepassing is — het niet-conforme aspect van de oorspronkelijke maatregel dat onder “maatregelen” wordt genoemd, daadwerkelijk vervangt, wordt de nieuwe maatregel beschouwd als een “wijziging” van de oorspronkelijke maatregel in de zin van artikel SERVIN.2.7, punt c) [Niet-conforme maatregelen – Grensoverschrijdende handel in diensten]; artikel SERVIN.3.6, lid 1, punt c) [Niet-conforme maatregelen — Grensoverschrijdende handel in diensten]; artikel 4, lid 5, punt c) [Niet-conforme maatregelen — Toegang en tijdelijk verblijf van natuurlijke personen voor zaken] en Artikel SERVIN.5.50 [Niet-conforme maatregelen — Rechtskundige diensten].

               5.
                     Bij de interpretatie van een voorbehoud wordt met alle elementen van het voorbehoud rekening gehouden. Een voorbehoud moet worden geïnterpreteerd in het licht van de relevante verplichtingen van de hoofdstukken of afdelingen ten aanzien waarvan het wordt gemaakt. Het element “maatregelen” heeft voorrang op alle andere elementen.

               6.
                     Voor de toepassing van de lijsten van het Verenigd Koninkrijk en de Unie wordt verstaan onder:

               (a)“ISIC Rev 3.1”: de Internationale industriële standaardclassificatie (International Standard Industrial Classification) van alle takken van economische bedrijvigheid zoals vermeld in de "Statistical Papers, Series M, No.4, ISIC Rev  3.1, 2002” van het Bureau voor de Statistiek van de Verenigde Naties;

               (b)“CPC”: de Provisional Central Product Classification (de voorlopige centrale productenclassificatie) (Statistical Papers Series M No. 77, Department of International Economic and Social Affairs, Statistical Office of the United Nations, New York, 1991).

               7.
                     Voor de toepassing van de lijsten van het Verenigd Koninkrijk en de Unie wordt een voorbehoud gemaakt met betrekking tot een vereiste om een lokale aanwezigheid op het grondgebied van de Unie of het Verenigd Koninkrijk te hebben, ten aanzien van artikel SERVIN.3.3 [Lokale aanwezigheid], en niet ten aanzien van artikel SERVIN.3.2 [Markttoegang] of SERVIN.3.4 [Nationale behandeling]. Bovendien wordt een dergelijk vereiste niet gesteld als een voorbehoud ten aanzien van  artikel SERVIN 2.3 [Nationale behandeling].

               8.
                     Een voorbehoud op het niveau van de Unie is van toepassing op een maatregel van de Unie, op een maatregel van een lidstaat op centraal niveau of op een maatregel van een overheid binnen een lidstaat, tenzij in het voorbehoud een lidstaat wordt uitgesloten. Een voorbehoud van een lidstaat is van toepassing op een maatregel van een overheid op centraal, regionaal of lokaal niveau in die lidstaat. In het kader van de punten van voorbehoud van België omvat het centrale overheidsniveau de federale overheid en de overheden van de gewesten en de gemeenschappen omdat elk van hen gelijkwaardige wetgevende bevoegdheden bezit. Voor de toepassing van de punten van voorbehoud van de Unie en haar lidstaten worden de Ålandeilanden beschouwd als een regionaal bestuursniveau in Finland. Een op het niveau van het Verenigd Koninkrijk gemaakt voorbehoud is van toepassing op een maatregel van de centrale overheid of een regionale of lokale overheid.

               9.
                     Onderstaande lijst van punten van voorbehoud bevat geen maatregelen met betrekking tot kwalificatievereisten en -procedures, technische normen en vergunningsvereisten en -procedures waar zij geen beperking vormen in de zin van artikel SERVIN.2.2 [Markttoegang — Liberalisering van investeringen], artikel SERVIN.2.3 [Nationale behandeling — Liberalisering van investeringen], artikel SERVIN.3.2 [Markttoegang — Grensoverschrijdende handel in diensten], artikel SERVIN.3.3 [Lokale aanwezigheid — Grensoverschrijdende handel in diensten], artikel SERVIN.3.4. [Nationale behandeling — Grensoverschrijdende handel in diensten] of artikel SERVIN.5.49 [Verplichtingen — Rechtskundige diensten]. Deze maatregelen kunnen met name inhouden dat een vergunning moet worden verkregen, dat universeledienstverplichtingen moeten worden vervuld, dat erkende kwalificaties in gereglementeerde sectoren moeten zijn behaald, dat specifieke examens, met inbegrip van taalexamens, moeten zijn behaald, dat aan een lidmaatschapsvereiste voor een bepaald beroep moet zijn voldaan, zoals het lidmaatschap van een beroepsorganisatie, dat er een lokale agent voor dienstverlening is of dat een lokaal adres wordt gehouden, of dat wordt voldaan aan andere niet-discriminerende eisen die inhouden dat bepaalde activiteiten niet mogen worden uitgevoerd in beschermde zones of gebieden. Hoewel dergelijke maatregelen niet in de lijst zijn opgenomen, blijven zij van toepassing.

               10.
                     Voor alle duidelijkheid: de verplichting voor de Unie om nationale behandeling toe te kennen houdt geen vereiste in van uitbreiding tot natuurlijke of rechtspersonen van het Verenigd Koninkrijk, van de behandeling die in een lidstaat, op grond van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie of van uit hoofde van dat Verdrag genomen maatregelen, met inbegrip van de implementatie ervan in de lidstaten, wordt toegekend aan:

               (I)natuurlijke personen of ingezetenen van een andere lidstaat; of

               (II)rechtspersonen opgericht of georganiseerd naar het recht van een andere lidstaat of van de Unie die hun statutaire zetel, hun hoofdbestuur of hun hoofdvestiging in de Unie hebben.

               11.
                     De behandeling die wordt toegekend aan rechtspersonen die door investeerders van een Partij in overeenstemming met het recht van de andere Partij zijn opgericht (met inbegrip, in het geval van de Unie, het recht van een lidstaat), en die hun statutaire zetel, hun hoofdbestuur of hun hoofdvestiging binnen die andere Partij hebben, laat eventuele voorwaarden en verplichtingen, in overeenstemming met deel twee [Handel, Vervoer en Visserij], rubriek een [Handel], titel II [Diensten en Investeringen], hoofdstuk 2 [Liberalisering van investeringen], die aan een dergelijke rechtspersoon kunnen zijn opgelegd toen deze in die andere Partij werd opgericht en die van toepassing blijven, onverlet.

               12.
                     De lijsten zijn uitsluitend van toepassing op het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk en de Unie overeenkomstig artikel FINPROV.1 [Territoriale werkingssfeer] en artikel OTH.9 [Geografische werkingssfeer], lid 2, en zijn enkel relevant in het kader van de handelsbetrekkingen van de Unie en haar lidstaten met het Verenigd Koninkrijk. De lijsten laten de rechten en verplichtingen van de lidstaten die voortvloeien uit het Unierecht, onverlet.

               13.
                     Voor alle duidelijkheid: niet-discriminerende maatregelen vormen geen beperking inzake markttoegang in de zin van de artikelen SERVIN. 2.2 [Markttoegang — Liberalisering van investeringen], SERVIN.3.2 [Markttoegang — Grensoverschrijdende handel in diensten] of SERVIN.5.49 [Verplichtingen — Rechtskundige diensten] voor alle maatregelen:

               (a)op grond waarvan, met het oog op eerlijke mededinging, de eigendom van de infrastructuur moet worden gescheiden van de eigendom van de via die infrastructuur geleverde goederen of verleende diensten, bijvoorbeeld op het gebied van energie, vervoer en telecommunicatie;

               (b)die, met het oog op eerlijke mededinging, de concentratie van eigendom beperken;

               (c)die beogen het behoud en de bescherming van de natuurlijke hulpbronnen en het milieu te verzekeren, met inbegrip van een beperking van de beschikbaarheid, het aantal en de reikwijdte van verleende concessies alsmede de instelling van een moratorium of een verbod;

               (d)die het aantal verleende vergunningen wegens technische of fysieke beperkingen, bijvoorbeeld telecommunicatiespectra en -frequenties, aan banden leggen; of

               (e)volgens welke een bepaald percentage aandeelhouders, eigenaren, vennoten of bestuurders van een onderneming over bepaalde kwalificaties moet beschikken of een bepaald beroep moet uitoefenen, zoals dat van advocaat of accountant.

               14.
                     Met betrekking tot financiële diensten: in tegenstelling tot buitenlandse dochterondernemingen zijn rechtstreeks in een lidstaat opgerichte filialen van financiële instellingen buiten de Unie, behoudens een klein aantal uitzonderingen, niet onderworpen aan de op het niveau van de Europese Unie geharmoniseerde prudentiële voorschriften op grond waarvan deze dochterondernemingen in aanmerking komen voor verbeterde faciliteiten voor het oprichten van nieuwe vestigingen en grensoverschrijdende dienstverlening in de gehele Unie. Om die reden wordt aan dergelijke filialen toestemming verleend om op het grondgebied van een lidstaat diensten aan te bieden onder dezelfde voorwaarden als die welke van toepassing zijn op de binnenlandse financiële instellingen van die lidstaat en kunnen zij worden verplicht te voldoen aan bepaalde specifieke prudentiële voorschriften zoals, in het geval van het bankwezen en de effectenhandel, afzonderlijke kapitalisatie- en solvabiliteitsvereisten en vereisten inzake verslaglegging en openbaarmaking van de jaarrekening of, voor het verzekeringswezen, specifieke garantie- en beleggingsvereisten, afzonderlijke kapitalisatie, en lokalisatie in de betrokken lidstaat van de activa die de technische reserves en minstens een derde van de solvabiliteitsmarge vertegenwoordigen.

               In de onderstaande lijst van punten van voorbehoud worden de volgende afkortingen gebruikt:

                        VK Verenigd Koninkrijk

                        EU Europese Unie, met inbegrip van al haar lidstaten

                        AT Oostenrijk

                        BE België

                        BG Bulgarije

                        CY Cyprus

                        CZ Tsjechische Republiek

                        DE Duitsland

                        DK Denemarken

                        EE Estland

                        EL Griekenland

                        ES Spanje

                        FI Finland

                        FR Frankrijk

                        HR Kroatië

                        HU Hongarije

                        IE Ierland

                        IT Italië

                        LT Litouwen

                        LU Luxemburg

                        LV Letland

                        MT Malta

                        NL Nederland

                        PL Polen

                        PT Portugal

                        RO Roemenië

                        SE Zweden

                        SI Slovenië

                        SK Slowaakse Repbliek

               Lijst van de Unie

               Voorbehoud nr. 1 - Alle sectoren

               Voorbehoud nr. 2 -Vrije beroepen (behalve gezondheidszorg)

               Voorbehoud nr. 3 - Vrije beroepen (gezondheidszorg en detailhandel in geneesmiddelen)

               Voorbehoud nr. 4 - Onderzoeks- en ontwikkelingsdiensten

               Voorbehoud nr. 5 - Onroerend-goeddiensten

               Voorbehoud nr. 6 - Zakelijke diensten

               Voorbehoud nr. 7 - Communicatiediensten

               Voorbehoud nr. 8 - Diensten in verband met de bouw

               Voorbehoud nr. 9 - Distributiediensten

               Voorbehoud nr. 10 - Onderwijsdiensten

               Voorbehoud nr. 11 - Milieudiensten

               Voorbehoud nr. 12 - Financiële diensten

               Voorbehoud nr. 13 - Gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening

               Voorbehoud nr. 14 - Diensten in verband met toerisme en reizen

               Voorbehoud nr. 15 - Cultuur, sport en recreatie

               Voorbehoud nr. 16 - Vervoer en ondersteunende diensten in verband met vervoer

               Voorbehoud nr. 17 - Energiegerelateerde activiteiten

               Voorbehoud nr. 18 - Landbouw, visserij en be- en verwerkende industrie

               Voorbehoud nr. 1 - Alle sectoren

                        Sector:

                        Alle sectoren

                        Type voorbehoud:

                        Markttoegang
                           Nationale behandeling
                           Meestbegunstigingsbehandeling
                           Prestatie-eisen
                           Hoger management en raden van bestuur
                           Verplichtingen voor rechtskundige diensten

                        Hoofdstuk / Afdeling:

                        Liberalisering van investeringen; Grensoverschrijdende handel in diensten en regelgevingskader voor rechtskundige diensten

                        Bestuursniveau:

                        EU/ Member State (unless otherwise specified)

               Omschrijving:

               a)
                     Soort vestiging

               Met betrekking tot liberalisering van investeringen – nationale behandeling en regelgevingskader voor rechtskundige diensten  – verplichtingen:

               De EU: de behandeling die krachtens het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie wordt toegekend aan rechtspersonen die in overeenstemming met het recht van de Unie of van een lidstaat van de Unie zijn opgericht en hun statutaire zetel, hun hoofdbestuur of hun hoofdvestiging binnen de Unie hebben, met inbegrip van rechtspersonen die in de  Unie zijn opgericht door investeerders uit het Verenigd Koninkrijk, wordt niet toegekend aan rechtspersonen die buiten de Unie zijn opgericht, noch aan filialen of vertegenwoordigingskantoren van dergelijke rechtspersonen, met inbegrip van filialen of vertegenwoordigingskantoren van rechtspersonen uit het Verenigd Koninkrijk.

               Ten aanzien van rechtspersonen die overeenkomstig het recht van de Europese Unie of van een lidstaat zijn opgericht en die slechts hun statutaire zetel in de Unie hebben, kan een minder gunstige behandeling worden toegepast, tenzij kan worden aangetoond dat zij een feitelijke en duurzame band met de economie van een van de lidstaten hebben.

               Maatregelen:

               EU: Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.

               Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling, hoger management en raden van bestuur:

               Dit voorbehoud is alleen van toepassing op gezondheids-, maatschappelijke of onderwijsdiensten:

               De EU (geldt ook voor het regionale bestuursniveau): Elke lidstaat die activa van of haar aandelen in een bestaande staatsonderneming of een bestaande overheidsentiteit die gezondheids-, maatschappelijke of onderwijsdiensten (CPC 93, 92) verstrekt, verkoopt of anderszins vervreemdt, kan met betrekking tot investeerders uit het Verenigd Koninkrijk of hun ondernemingen, een verbod of beperkingen opleggen ten aanzien van de eigendom van dergelijke aandelen of activa en/of ten aanzien van eventuele zeggenschap over een daaruit voortvloeiende onderneming beperkingen opleggen. Met betrekking tot een dergelijke verkoop of vervreemding anderszins kan elke lidstaat maatregelen vaststellen of handhaven inzake de nationaliteit van het hogere management of de leden van de raden van bestuur, en maatregelen vaststellen of handhaven ter beperking van het aantal aanbieders.

               Voor de toepassing van dit voorbehoud:

               (I)wordt als een bestaande maatregel beschouwd elke maatregel die na de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst wordt gehandhaafd of vastgesteld en die op het tijdstip van de verkoop of vervreemding anderszins een verbod of beperkingen oplegt ten aanzien van de eigendom van aandelen of activa, nationaliteitsvereisten stelt of het aantal aanbieders zoals omschreven in dit voorbehoud beperkt; en

               (II)wordt onder “staatsonderneming” verstaan een onderneming die eigendom is van of waarover door eigendomsbelangen zeggenschap wordt uitgeoefend door een lidstaat, met inbegrip van ondernemingen die na de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst uitsluitend zijn opgericht met het oog op de verkoop of vervreemding anderszins van aandelen in of activa van een bestaande staatsonderneming of overheidsentiteit.
[cell cut: 5011232 characters, first 2000000 kept]