title: Aanbeveling van de Raad van 26 november 2018 betreffende de bevordering van automatische wederzijdse erkenning van kwalificaties van hoger onderwijs en hoger secundair onderwijs en opleiding en de resultaten van leerperioden in het buitenland

text:
               10.12.2018

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 444/1

      AANBEVELING VAN DE RAAD
      van 26 november 2018
      betreffende de bevordering van automatische wederzijdse erkenning van kwalificaties van hoger onderwijs en hoger secundair onderwijs en opleiding en de resultaten van leerperioden in het buitenland
      (2018/C 444/01)
      DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
      Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name de artikelen 165 en 166,
      Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
      Overwegende hetgeen volgt:

                  1.

                  Leermobiliteit bevordert de kennis, vaardigheden, competenties en ervaringen, waaronder persoonlijke en sociale competenties en cultureel bewustzijn, die cruciaal zijn voor een actieve deelname aan het maatschappelijk leven en de arbeidsmarkt, en voor de bevordering van een Europese identiteit.

                  2.

                  In de mededeling „De Europese identiteit versterken via onderwijs en cultuur” (1) zet de Europese Commissie haar visie voor een Europese onderwijsruimte tegen 2025 uiteen, waarin leren, studeren en onderzoek doen niet worden belemmerd door grenzen, onder meer door obstakels voor de erkenning van kwalificaties uit de weg te ruimen, op het niveau van scholen en van hoger onderwijs.

                  3.

                  In de conclusies van de Europese Raad van 14 december 2017 worden de lidstaten, de Raad en de Commissie verzocht om, overeenkomstig hun respectieve bevoegdheden, verder te werken met het oog op „het bevorderen van samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van de onderlinge erkenning van diploma’s hoger onderwijs en einddiploma’s middelbaar onderwijs” (2).

                  4.

                  Het Verdrag van 1997 inzake de erkenning van kwalificaties betreffende hoger onderwijs in de Europese regio (Erkenningsovereenkomst van Lissabon) en de bijbehorende teksten, die werden opgesteld door de Raad van Europa en Unesco, voorziet in een rechtskader voor de erkenning van kwalificaties van hoger onderwijs en hoger secundair onderwijs die toegang geven tot het hoger onderwijs.

                  5.

                  In het communiqué van Boekarest van 2012 verbinden de ministers van Onderwijs van de Europese ruimte voor hoger onderwijs zich ertoe zich in te zetten voor de langetermijndoelstelling van automatische erkenning van vergelijkbare academische diploma’s. Er is vooruitgang geboekt, onder meer dankzij de inspanningen van de pioniersgroep voor automatische erkenning, maar de doelstelling is nog niet gehaald.

                  6.

                  De ministers die in de lidstaten bevoegd zijn voor beroepsonderwijs en -opleiding verbonden zich er in 2002 toe het Kopenhagenproces ten uitvoer te leggen; dit is een proces van nauwere samenwerking dat de erkenning van kwalificaties en competenties bevordert.

                  7.

                  Kwaliteitsborging speelt in het bijzonder een belangrijke rol bij het vergroten van de transparantie, en dus bij het scheppen van wederzijds vertrouwen. Het is derhalve belangrijk verder te bouwen op wat al werd verwezenlijkt in het kader van de normen en richtsnoeren voor kwaliteitsborging in de Europese ruimte voor hoger onderwijs en het Europees referentiekader voor kwaliteitsborging in beroepsonderwijs en -opleiding (EQAVET) en onder verwijzing naar het Europees kwalificatiekader (EQF) voor een leven lang leren.

                  8.

                  Teneinde de erkenning van de leerresultaten in nationale wetgeving te vergemakkelijken, onder meer in het kader van mobiliteit, moeten de werkzaamheden voor de tenuitvoerlegging van een Europees systeem voor het overdragen en verzamelen van studiepunten (ECTS) en een Europees systeem voor overdracht van leerresultaten voor beroepsonderwijs en -opleiding (ECVET) worden voortgezet.

                  9.

                  De aanbeveling van de Raad van 22 mei 2017 inzake het EQF voor een leven lang leren (3) is bedoeld om de transparantie, de vergelijkbaarheid en de overdraagbaarheid van kwalificaties te verbeteren en dus de erkenning ervan te vergemakkelijken.

                  10.

                  In zijn resolutie van 20 april 2012 over de modernisering van de Europese hogeronderwijssystemen roept het Europees Parlement de EU en de lidstaten op zich extra in te spannen voor doeltreffender erkenning en meer harmonisatie van academische kwalificaties (4).

                  11.

                  In een steeds geglobaliseerdere wereld is het belangrijk dat studenten alle leerkansen in Europa zo goed mogelijk kunnen benutten. Kwalificaties die worden uitgereikt door een bevoegde instantie in één lidstaat moeten daartoe ook geldig zijn in een andere lidstaat opdat studenten toegang krijgen tot verdere leeractiviteiten. Daarbij wordt ook rekening gehouden met onderdanen van derde landen die een kwalificatie bezitten van één lidstaat en die verhuizen naar een andere lidstaat. Het gebrek aan deze automatische erkenning van kwalificaties en resultaten van leerperioden in het buitenland belemmert echter de mobiliteit. Wanneer de automatische erkenning op het niveau van de Unie wordt aangepakt, zullen de nodige duidelijkheid en coherentie ontstaan om de resterende obstakels weg te werken.

                  12.

                  Erkenningsprocedures in het hoger onderwijs blijven vaak te ingewikkeld of te duur en te veel mobiele studenten krijgen geen volledige erkenning van hun met succes behaalde leerresultaten. Verschillende lidstaten hebben echter het initiatief genomen om vooruitgang te boeken op het gebied van automatische erkenning, door onder meer regionale overeenkomsten te ondertekenen. Deze initiatieven kunnen als voorbeeld dienen voor de oprichting van een in de gehele Unie geldend stelsel.

                  13.

                  Wie in het bezit is van kwalificaties van hoger secundair onderwijs en hogere secundaire opleiding die toegang geven tot het hoger onderwijs in één lidstaat weet vaak niet zeker of hij ook toegang heeft tot hoger onderwijs in een andere lidstaat. Er zijn met name enkele lidstaten die de kwalificaties die toegang geven tot hoger onderwijs aan houders van secundaire kwalificaties in beroepsonderwijs en -opleiding in andere lidstaten, niet erkennen. Hoewel kortere leerperioden in het buitenland niet noodzakelijk problemen veroorzaken voor de erkenning, blijft onzekerheid een grote uitdaging voor leerperioden van drie maanden tot één jaar.

                  14.

                  Een stapsgewijze benadering zal lidstaten ondersteunen bij de totstandbrenging van voorwaarden die automatische erkenning mogelijk maken. Deze benadering bouwt voort op de reeds in gebruik genomen instrumenten voor hoger onderwijs en beroepsonderwijs en -opleiding, maar zal het gebruik ervan verbeteren en het ambitieniveau geleidelijk aan doen toenemen. In het hoger algemeen secundair onderwijs en de hogere algemene secundaire opleiding wordt een samenwerkingsproces in gebruik genomen dat erop gericht is het noodzakelijke vertrouwen te scheppen tussen de diverse onderwijs- en opleidingsstelsels van de lidstaten. Deze aanbeveling dient als aanvulling op de initiatieven van de lidstaten en de verbintenissen hierin hebben een vrijwillig karakter.

                  15.

                  Deze aanbeveling doet geen afbreuk aan het stelsel voor wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties en geharmoniseerde minimumopleidingseisen voor verscheidene beroepen uit hoofde van Richtlijn 2005/36/EG van het Europees Parlement en de Raad (5), zoals gewijzigd bij Richtlijn 2013/55/EU van het Europees Parlement en de Raad (6),

            BEVEELT DE LIDSTATEN AAN:
      Overeenkomstig nationale wetgeving en Uniewetgeving, beschikbare bronnen en nationale omstandigheden, voortbouwend op het Verdrag van Lissabon inzake erkenning (7) en de bijbehorende teksten, in nauwe samenwerking met alle belanghebbenden:

         Grondbeginsel

                  1.

                  Tussen nu en 2025 de nodige stappen te zetten om

                              a)

                              te komen tot automatische erkenning (8) ten behoeve van verder leren zonder dat daarvoor een afzonderlijke erkenningsprocedure moet worden doorlopen, zodat:

                                          i)

                                          een kwalificatie van hoger onderwijs die wordt behaald in één lidstaat automatisch in de andere lidstaten wordt erkend (9) op hetzelfde niveau, met als doel toegang te hebben tot vervolgstudies, zonder dat afbreuk wordt gedaan aan het recht van hogeronderwijsinstellingen om specifieke toelatingscriteria vast te leggen voor specifieke programma’s of om de echtheid van documenten te onderzoeken;

                                          ii)

                                          de resultaten van een leerperiode in het buitenland in het hoger onderwijs in één lidstaat automatisch en volledig worden erkend in de andere lidstaten, zoals vooraf overeengekomen in een leerovereenkomst en bevestigd in de officiële verklaring, in overeenstemming met het Europees systeem voor het overdragen en verzamelen van studiepunten (ECTS);

                              b)

                              substantiële vooruitgang te boeken met de automatische wederzijdse erkenning ten behoeve van verder leren, zodat:

                                          i)

                                          een kwalificatie van hoger secundair onderwijs en hogere opleiding die toegang geeft tot het hoger onderwijs in de lidstaat waar de kwalificatie is uitgereikt wordt erkend in de andere lidstaten, uitsluitend om toegang te geven tot hoger onderwijs, zonder dat afbreuk wordt gedaan aan het recht van een hogeronderwijsinstelling of van de bevoegde instanties om specifieke toelatingscriteria vast te leggen voor specifieke programma’s of om de echtheid van documenten te onderzoeken;

                                          ii)

                                          de resultaten van een leerperiode van maximaal één jaar in het buitenland in een andere lidstaat tijdens het hoger secundair onderwijs en de hogere secundaire opleiding volledig worden erkend in een andere lidstaat, waarbij de leerling niet wordt verplicht om het programmajaar of de bereikte leerresultaten te herhalen in het land van oorsprong, op voorwaarde dat de leerresultaten in grote lijnen overeenstemmen met het nationale leerplan in het land van oorsprong.

         Hoger onderwijs

                  2.

                  Het belang erkennend van een grotere transparantie en meer vertrouwen in elkaars hogeronderwijsstelsels met het oog op de automatische wederzijdse erkenning ten behoeve van verder leren, overeen te komen de volgende voorwaarden na te leven, waarbij:

                              a)

                              nationale kwalificatiekaders of -stelsels aan het EQF worden gerelateerd, met eventuele herzieningen en bijwerkingen, en hierop zelfcertificering aan de hand van het kwalificatiekader van de Europese ruimte voor hoger onderwijs wordt toegepast;

                              b)

                              hogeronderwijsstelsels worden opgezet in overeenstemming met de structuren en beginselen van het Bolognaproces, dat bestaat uit drie cycli en, in voorkomend geval in de lidstaat, een korte cyclus zoals gedefinieerd in het kwalificatiekader van de Europese ruimte voor hoger onderwijs; en

                              c)

                              externe kwaliteitsborging wordt uitgevoerd door onafhankelijke organisaties voor kwaliteitsborging die zijn ingeschreven of binnenkort zullen worden ingeschreven in het Europees register voor kwaliteitsborging (EQAR) en die bijgevolg de normen en richtsnoeren voor kwaliteitsborging in de Europese ruimte voor hoger onderwijs en de Europese benadering voor kwaliteitsborging van gezamenlijke programma’s in acht nemen.

                  3.

                  Samen met nationale informatiecentra voor academische erkenning, instellingen voor hoger onderwijs, organisaties voor kwaliteitsborging en andere belangrijke actoren nationale richtsnoeren uit te werken om hogeronderwijsinstellingen te ondersteunen bij de ontwikkeling en doeltreffende tenuitvoerlegging van de volgende transparantiebevorderende instrumenten volgens de richtsnoeren van het ECTS, waarbij wordt gezorgd voor samenhang en vermindering van de administratieve lasten voor hogeronderwijsinstellingen en lerenden:

                              a)

                              een actuele cursuscatalogus met een beschrijving van opleidingsprogramma’s, afzonderlijke opleidingsonderdelen en tabellen met de verdeling van de cijfers;

                              b)

                              diplomasupplementen voor alle afgestudeerden die automatisch en kosteloos worden uitgegeven in een veelgebruikte taal en, waar mogelijk, in digitaal formaat; en

                              c)

                              transparante erkenningscriteria die worden toegepast in elke hogeronderwijsinstelling.

                  4.

                  Samen met nationale informatiecentra voor academische erkenning deskundige ondersteuning te verlenen aan hogeronderwijsinstellingen bij de tenuitvoerlegging van die nationale richtsnoeren, en toezien op die tenuitvoerlegging.

         Hoger secundair onderwijs en hogere secundaire opleiding

                  5.

                  Teneinde flinke vooruitgang te boeken in de richting van automatische wederzijdse erkenning van kwalificaties van hoger secundair onderwijs en hogere secundaire opleiding, uitsluitend ten behoeve van verder leren, de transparantie te verhogen en vertrouwen te scheppen in elkaars stelsels voor secundair onderwijs en secundaire opleiding, door:

                              a)

                              te garanderen dat nationale kwalificatiekaders of -stelsels aan het EQF worden gerelateerd waarbij deze verwijzing zo nodig wordt herzien en bijgewerkt;

                              b)

                              informatie uit te wisselen en wederzijds leren over kwaliteitsborgingssystemen in schoolonderwijs te bevorderen, en gelijktijdig de verschillende nationale benaderingen voor kwaliteitsborging volledig te eerbiedigen; en

                              c)

                              andere instrumenten voor kwaliteitsborging in beroepsonderwijs en -opleiding uit te werken in overeenstemming met het EQAVET en de verdere ontwikkelingen ervan.

                  6.

                  De mobiliteit en erkenning van de resultaten van leerperioden in het buitenland tijdens het hoger secundair onderwijs en de hogere secundaire opleiding te vergemakkelijken door:

                              a)

                              instellingen voor hoger secundair onderwijs en hogere secundaire opleiding te steunen met betrekking tot algemene beginselen en instrumenten voor erkenning, bijvoorbeeld middels begeleidingsmateriaal of opleiding;

                              b)

                              het gebruik van transparante criteria en instrumenten aan te moedigen, zoals op leerresultaten gebaseerde leerovereenkomsten tussen de uitzendende instelling en de gastinstelling. In beroepsonderwijs en beroepsopleiding meer gebruik te maken van de Unie-instrumenten (10); en

                              c)

                              de voordelen van mobiliteit aan te prijzen bij instellingen voor hoger secundair onderwijs en hogere secundaire opleiding en bij leerlingen en hun gezinnen.

         Nationale informatiecentra voor academische erkenning

                  7.

                  De capaciteit van nationale informatiecentra voor academische erkenning en van deskundigen op het gebied van diplomawaardering uit te bouwen en te versterken, met name voor de verspreiding van informatie, het gebruik van online-instrumenten om de efficiëntie en samenhang te verbeteren, teneinde de administratieve en financiële lasten voor gebruikers van hun diensten te beperken.

         Doorstroming en mobiliteit

                  8.

                  Goede praktijken in kaart te brengen met betrekking tot de erkenning van vroegere leerervaringen en de doorstroming tussen onderwijs- en opleidingssectoren, met name tussen beroepsonderwijs en -opleiding en hoger onderwijs.

         Kennisbasis

                  9.

                  De kennisbasis te verbeteren door gegevens over omvang en aard van erkenningsdossiers te verzamelen en te verspreiden ten behoeve van deze aanbeveling.

         Verslaglegging en evaluatie

                  10.

                  Binnen drie jaar na de vaststelling van deze aanbeveling, en nadien op regelmatige basis, via de bestaande kaders en instrumenten verslag uit te brengen over ervaringen, goede handelwijzen, zoals regionale overeenkomsten, en vooruitgang bij de verwezenlijking van automatische wederzijdse erkenning van diploma’s en de resultaten van leerperioden in het buitenland.

            IS INGENOMEN MET HET VOORNEMEN VAN DE COMMISSIE OM:

                  11.

                  Gerichte steun te verlenen aan lidstaten, met inbegrip van wederzijds leren, het in kaart brengen van de belemmeringen die worden ondervonden in de huidige praktijk van erkenning van kwalificaties, uitwisseling van goede praktijken en het vergemakkelijken van de samenwerking tussen de lidstaten en met de belanghebbenden, erkenningsinstanties en internationale organisaties, met name de Raad van Europa en de Organisatie van de Verenigde Naties voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur. Deze samenwerking beoogt de volledige tenuitvoerlegging van de instrumenten van het Bolognaproces voor hoger onderwijs in de Unie, van het Verdrag van Lissabon inzake erkenning en de bijbehorende teksten en van de instrumenten van het Kopenhagenproces voor beroepsonderwijs en -opleiding.

                  12.

                  Op het gebied van algemeen hoger secundair onderwijs een samenwerkingsproces op Unie-niveau binnen het strategisch kader voor Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding ET 2020 of een daarvoor in de plaats komend kader op te starten met de lidstaten, om een nauwere samenwerking en een uitwisseling van praktijken tot stand te brengen tussen de lidstaten op het niveau van het hoger secundair onderwijs om zodoende de doelstellingen van deze aanbeveling te verwezenlijken, namelijk de transparantie bevorderen en wederzijds vertrouwen scheppen in schoolonderwijsstelsels in de gehele Unie.

                  13.

                  Samen met de lidstaten een gebruiksvriendelijke online informatiedienst op Unie-niveau over kwalificaties van hoger secundair onderwijs en hogere secundaire opleiding die toegang geven tot hoger onderwijs in alle lidstaten te realiseren, door verdere ontwikkeling van bestaande platforms.

                  14.

                  Synergieën tussen transparantiebevorderende instrumenten van de Unie (11) te onderzoeken en, in voorkomend geval, verder te ontwikkelen, met het oog op een betere samenwerking en mobiliteit tussen onderwijs- en opleidingssectoren.

                  15.

                  Samen met de lidstaten het potentieel van digitale technologieën, zoals blockchain, te onderzoeken om de automatische wederzijdse erkenning te vergemakkelijken.

                  16.

                  In samenwerking met de lidstaten en de nationale informatiecentra voor academische erkenning een uitbreiding van hun rol te onderzoeken om er ook andere onderwijs- en opleidingssectoren in op te nemen en te bezien hoe zij kunnen worden gesteund in zo’n uitbreiding.

                  17.

                  Eventueel overeenkomstig de voor de periode 2014-2020 vastgestelde financiële capaciteit, rechtsgrondslag, besluitvormingsprocedures en prioriteiten het gebruik van Europese financieringsbronnen, zoals Erasmus+ of de Europese structuur- en investeringsfondsen, te ondersteunen, zonder afbreuk te doen aan de onderhandelingen over het volgende meerjarig financieel kader. Mobiliteit in het secundair onderwijs en de secundaire opleiding binnen het Erasmus+-programma en het vervolgprogramma daarop te versterken.

                  18.

                  Binnen vier jaar verslag uit te brengen aan de Raad over de follow-up van de aanbeveling via de bestaande kaders en instrumenten, op basis van bijdragen van de lidstaten.

         Gedaan te Brussel, 26 november 2018.

               Voor de Raad

               De voorzitter

            J. BOGNER-STRAUSS

         (1)  COM(2017) 673 final.

         (2)  EUCO 19/1/17 REV 1.

         (3)  PB C 189 van 15.6.2017, blz. 15.

         (4)  P7_TA(2012)0139.

         (5)  Richtlijn 2005/36/EG van het Europees Parlement en de Raad van 7 september 2005 betreffende de erkenning van beroepskwalificaties (PB L 255 van 30.9.2005, blz. 22).

         (6)  Richtlijn 2013/55/EU van het Europees Parlement en de Raad van 20 november 2013 tot wijziging van Richtlijn 2005/36/EG betreffende de erkenning van beroepskwalificaties en Verordening (EU) nr. 1024/2012 betreffende de administratieve samenwerking via het Informatiesysteem interne markt („de IMI-verordening”) (PB L 354 van 28.12.2013, blz. 132)

         (7)  Verdrag van Lissabon inzake de erkenning van kwalificaties betreffende hoger onderwijs in de Europese regio.

         (8)  Zoals gedefinieerd in de bijlage.

         (9)  Zoals in het Verdrag van Lissabon inzake erkenning is gedefinieerd en laatstelijk voor het Bolognaproces is bevestigd in het Communiqué van Parijs van 25 mei 2018.

         (10)  Zoals beschikbaar gesteld via het online Europass-platform en het memorandum van overeenstemming en de studieovereenkomst die deel uitmaken van het ECVET.

         (11)  Zoals het diplomasupplement, het certificaatsupplement, het ECTS, het ECVET, het EQF en die instrumenten die beschikbaar zijn via het online Europass-platform.

         BIJLAGE
         VERKLARENDE WOORDENLIJST

            Automatische wederzijdse erkenning van een kwalificatie: het recht van houders om een kwalificatie van een zeker niveau die door een lidstaat is uitgereikt in aanmerking te laten nemen voor toetreding tot een hogeronderwijsprogramma op het volgende niveau in een andere lidstaat, zonder daartoe een afzonderlijke erkenningsprocedure te moeten doorlopen. Dit doet geen afbreuk aan het recht van een hogeronderwijsinstelling of van de bevoegde instanties om specifieke evaluatie- en toelatingscriteria te hanteren voor een specifiek programma. Het doet geen afbreuk aan het recht om na te gaan of de kwalificatie echt is en, als het gaat om kwalificatie van hoger secundair onderwijs en hogere secundaire opleiding, of de kwalificatie inderdaad toegang geeft tot hoger onderwijs in de lidstaat van afgifte of, in goed onderbouwde gevallen, of de verleende kwalificatie voldoet aan de eisen voor toetreding tot een specifiek programma voor hoger onderwijs in de ontvangende lidstaat.

            Automatische wederzijdse erkenning van de resultaten van een leerperiode in het buitenland: op hogeronderwijsniveau, het recht op erkenning van de leerresultaten van een leerperiode: zoals vooraf overeengekomen in een leerovereenkomst en bevestigd in de officiële verklaring, in overeenstemming met het ECTS. In concreto betekent dat het toepassen van de regel in de ECTS-gebruikershandleiding van 2015, die het volgende zegt: „alle studiepunten, verworven tijdens de studieperiode in het buitenland of tijdens de virtuele mobiliteit — zoals afgesproken in de studieovereenkomst en bevestigd door de officiële verklaring — moeten zonder vertraging worden overgedragen en worden meegerekend voor het niveau van de studenten, zonder dat de studenten extra werk moeten doen of moeten worden beoordeeld”. Op hoger secundair niveau, het recht op erkenning, in het land van oorsprong, van de leerresultaten van een buitenlandse leerperiode in een lidstaat, op voorwaarde dat de leerresultaten in grote lijnen overeenstemmen met het nationale leerplan in het land van oorsprong. Dit neemt niet weg dat een onderwijs- en opleidingsinstelling het recht heeft om specifieke voorschriften vast te stellen voorafgaand aan een periode van leermobiliteit, of om bij terugkeer uit een periode van leermobiliteit te controleren of aan die voorschriften is voldaan.

            Blockchain: een manier om informatie te registreren en delen door een gemeenschap. Elk lid van de gemeenschap behoudt zijn/haar eigen afschrift van de informatie. Ingevoerde gegevens hebben een permanent karakter, zijn transparant en kunnen worden doorzocht. Elke update is een nieuw blok („block”) dat wordt toegevoegd aan het einde van een keten („chain”).

            Certificaatsupplement: een door de bevoegde autoriteiten of organen afgegeven document dat aan een certificaat van beroepsonderwijs en -opleiding of een beroepscertificaat wordt gehecht om derden — met name in een ander land — een beter inzicht te geven in de leerresultaten die de houder van de kwalificatie heeft bereikt alsook in de aard, het niveau, de context, de inhoud en de status van het voltooide onderwijs en de voltooide opleiding en verworven vaardigheden.

            Cursuscatalogus: wordt in de ECTS-gebruikershandleiding (2015) als volgt beschreven: „de cursuscatalogus bevat gedetailleerde, gebruiksvriendelijke en actuele informatie over de leeromgeving van de instelling (algemene informatie over de instelling, haar middelen en diensten, alsmede academische informatie over haar programma’s en afzonderlijke opleidingsonderdelen) die beschikbaar zou moeten zijn voor studenten vóór en tijdens hun studies zodat zij de juiste keuzes kunnen maken en hun tijd zo doeltreffend mogelijk kunnen benutten. De cursuscatalogus moet op de website van de instelling worden gepubliceerd en moet de titels van de cursus/het vak weergeven in de nationale taal (of regionale taal, indien van toepassing) en in het Engels, zodat alle geïnteresseerden de informatie zonder probleem kunnen raadplegen. Het staat de instelling vrij om het formaat van de cursuscatalogus, alsook de volgorde van de informatie, te kiezen. De cursuscatalogus moet voldoende op voorhand worden gepubliceerd zodat toekomstige studenten een keuze kunnen maken”.

            Bevoegde instantie: een natuurlijke persoon of organisatie die de wettelijke bevoegdheid heeft of de bevoegdheid, capaciteit of volmacht heeft gekregen om een aangewezen functie uit te oefenen.

            Deskundige op het gebied van diplomawaardering: iemand die kwalificaties evalueert of beslissingen neemt over de erkenning ervan.

            Diplomasupplement: een door de bevoegde autoriteiten of organen afgegeven document dat aan een hogeronderwijsdiploma wordt gehecht om derden — met name in een ander land — een beter inzicht te geven in de leerresultaten die de houder van de kwalificatie heeft bereikt alsook in de aard, het niveau, de context, de inhoud en de status van het voltooide onderwijs en de voltooide opleiding en verworven vaardigheden.

            Europese benadering voor kwaliteitsborging van gezamenlijke programma’s: in 2015 bekrachtigd door de ministers van Onderwijs van de Europese ruimte voor hoger onderwijs; het doel ervan is de kwaliteitsborging van gezamenlijke programma’s te verbeteren door normen vast te stellen en obstakels voor de erkenning ervan weg te werken.

            Europees systeem voor overdracht van leerresultaten voor beroepsonderwijs en -opleiding (ECVET): een technisch kader voor de overdracht, erkenning en, waar passend, de accumulatie van leerresultaten met het oog op het verwerven van een kwalificatie. Het ECVET bouwt voort op de beschrijving van kwalificaties in eenheden van leerresultaten, op de overdrachts-, erkennings- en accumulatieprocessen en op een reeks aanvullende documenten, zoals memoranda van overeenstemming en leerovereenkomsten.

            Europees systeem voor het overdragen en verzamelen van studiepunten (ECTS): wordt in de ECTS-gebruikershandleiding (2015) als volgt beschreven: „een op de student gericht systeem voor de accumulatie en overdracht van studiepunten, op basis van het transparantiebeginsel voor opleidings-, onderwijs- en beoordelingsprocessen. Het doel is om de planning, uitvoering en evaluatie van opleidingsprogramma’s en de mobiliteit van studenten te vergemakkelijken door leerprestaties, kwalificaties en leerperioden te erkennen”.

            Kwalificatiekader van de Europese ruimte voor hoger onderwijs (EHEA QF): overkoepelend kwalificatiekader binnen de Europese ruimte voor hoger onderwijs, die bestaat uit 48 landen. Het omvat vier cycli (korte cyclus, bachelor, master, doctoraat), onder meer, binnen nationale contexten, middelhoge kwalificaties, generieke omschrijvingen voor elke cyclus op basis van leerresultaten en competenties, en minimum- en maximumaantallen studiepunten in de eerste en tweede cyclus.

            Europees register voor kwaliteitsborging in het hoger onderwijs (EQAR): een register van organisaties voor kwaliteitsborging die hebben aangetoond dat zij de gemeenschappelijke beginselen voor kwaliteitsborging in Europa in hoge mate naleven. Deze beginselen worden uiteengezet in de normen en richtsnoeren voor kwaliteitsborging in de Europese ruimte voor hoger onderwijs.

            Europees referentiekader voor kwaliteitsborging in beroepsonderwijs en -opleiding (EQAVET): een praktijkgemeenschap die lidstaten, sociale partners en de Europese Commissie samenbrengt om de kwaliteitsborging in beroepsonderwijs en -opleiding te ontwikkelen en te verbeteren.

            Europees kwalificatiekader (EQF): vertaalinstrument dat de communicatie bevordert en de vergelijking tussen kwalificatiesystemen in Europa mogelijk maakt. De acht gemeenschappelijke Europese kwalificatieniveaus van het kader worden beschreven in termen van leerresultaten: kennis, vaardigheden en verantwoordelijkheid en zelfstandigheid. Op die manier kunnen nationale kwalificatiesystemen, nationale kwalificatiekaders en kwalificaties in Europa aan de niveaus van het EQF worden gerelateerd. Studenten, afgestudeerden, aanbieders en werkgevers kunnen deze niveaus gebruiken om inzicht te krijgen in en een vergelijking te maken van kwalificaties die zijn uitgereikt in andere landen en binnen andere onderwijs- en opleidingsstelsels.

            Leerovereenkomst: in hoger onderwijs, wordt in de ECTS-gebruikershandleiding (2015) als volgt beschreven: „een formele overeenkomst tussen de drie partijen die betrokken zijn bij mobiliteit — de student, de uitzendende instelling en de gastinstelling of -organisatie/-onderneming — om de organisatie van de studiepuntenmobiliteit en de erkenning daarvan te vergemakkelijken. De overeenkomst moet door de drie partijen worden ondertekend vóór de start van de mobiliteitsperiode en is bedoeld om aan de student te bevestigen dat de studiepunten die hij/zij behaalt tijdens de mobiliteitsperiode zullen worden erkend”. In hoger secundair onderwijs en hogere secundaire opleiding, een overeenkomst tussen de drie partijen die betrokken zijn bij mobiliteit — de leerling/stagiair, of zijn/haar gezin, de uitzendende instelling en de gastinstelling of -organisatie/-onderneming — om de organisatie van de leerperioden de erkenning daarvan te vergemakkelijken. De drie partijen die de leerovereenkomst sluiten, verbinden zich ertoe zich te houden aan de afspraken, en zodoende te garanderen dat de leerling/stagiair de erkenning krijgt voor de leerperiode of leerresultaten, zonder verdere vereisten.

            Leerresultaten: beschrijvingen van wat een lerende na de voltooiing van een leerproces weet, begrijpt en kan doen, omschreven in termen van kennis, vaardigheden en competenties.

            Nationaal kwalificatiekader: een instrument voor de classificatie van kwalificaties volgens een set van criteria voor bepaalde bereikte leerniveaus. Het heeft tot doel nationale kwalificatiesubstructuren te integreren en te coördineren en de transparantie, toegang, voortgang en kwaliteit van de kwalificaties in verband met de arbeidsmarkt en de samenleving te verbeteren.

            Hogeronderwijsinstelling: elke soort instelling voor hoger onderwijs die, overeenkomstig het nationale recht of de nationale praktijk, opleidt voor erkende graden of andere erkende kwalificaties op tertiair niveau, ongeacht de naam die dergelijke instellingen dragen, alsmede elk ander soort instelling voor hoger onderwijs die door de nationale autoriteiten wordt erkend als behorend tot hun hoger-onderwijsstelsel.

            Kwalificatie: een formeel resultaat van een beoordelings- en validatieproces, dat wordt verworven wanneer een bevoegde autoriteit of een bevoegd orgaan vaststelt dat de leerresultaten die een persoon heeft behaald, aan bepaalde standaarden beantwoorden.

            Erkenning van eerdere leeractiviteiten: de erkenning van leerresultaten, uit formeel onderwijs en formele opleiding of uit niet-formeel of informeel leren, die zijn behaald voordat de validatie werd aangevraagd (1).

            Normen en richtsnoeren voor kwaliteitsborging in de Europese ruimte voor hoger onderwijs: een reeks normen en richtsnoeren voor interne en externe kwaliteitsborging in het hoger onderwijs die zijn ontwikkeld in het kader van het Bolognaproces. Zij vormen een leidraad op gebieden die vitaal zijn voor een succesvolle kwaliteitslevering en succesvolle leeromgevingen in het hoger onderwijs. De normen en richtsnoeren voor kwaliteitsborging in de Europese ruimte voor hoger onderwijs moeten worden bekeken in een ruimere context van onder meer kwalificatiekaders, het ECTS en het diplomasupplement, die allemaal bijdragen aan een grotere transparantie en wederzijds vertrouwen in de Europese ruimte voor hoger onderwijs.

            Officiële verklaring: wordt in de ECTS-gebruikershandleiding (2015) als volgt beschreven: „een actueel overzicht van de door de student geboekte vooruitgang tijdens zijn/haar studies: de gevolgde opleidingsonderdelen, het aantal verworven punten in het kader van het ECTS en de behaalde resultaten. Het document is essentieel om de vooruitgang vast te leggen en de leerprestaties te erkennen, ook voor studentenmobiliteit. De meeste instellingen stellen een officiële verklaring op aan de hand van hun institutionele databanken”.

            (1)  Aanbeveling van de Raad van 20 december 2012 betreffende de validatie van niet-formeel en informeel leren (PB C 398 van 22.12.2012, blz. 1).


title: Aanbeveling van de Commissie (EU) 2018/2052 van 19 december 2018 inzake het op elkaar afstemmen van het toepassingsgebied van en de voorwaarden voor algemene overdrachtsvergunningen voor expositie als bedoeld in artikel 5, lid 2, onder c), van Richtlijn 2009/43/EG van het Europees Parlement en de Raad (Kennisgeving geschied onder nummer C(2018) 8611) (Voor de EER relevante tekst.)

text:
               21.12.2018

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               L 327/98

      AANBEVELING VAN DE COMMISSIE (EU) 2018/2052
      van 19 december 2018
      inzake het op elkaar afstemmen van het toepassingsgebied van en de voorwaarden voor algemene overdrachtsvergunningen voor expositie als bedoeld in artikel 5, lid 2, onder c), van Richtlijn 2009/43/EG van het Europees Parlement en de Raad

            (Kennisgeving geschied onder nummer C(2018) 8611)

      (Voor de EER relevante tekst)
      DE EUROPESE COMMISSIE,
      Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 292,
      Overwegende hetgeen volgt:

                  (1)

                  Overeenkomstig artikel 5 van Richtlijn 2009/43/EG van het Europees Parlement en de Raad (1) moeten de lidstaten ten minste vier algemene overdrachtsvergunningen publiceren.

                  (2)

                  Algemene overdrachtsvergunningen zijn een essentieel onderdeel van het bij Richtlijn 2009/43/EG ingevoerde vereenvoudigde vergunningsstelsel.

                  (3)

                  Verschillen in het toepassingsgebied van de door de lidstaten gepubliceerde algemene overdrachtsvergunningen voor wat betreft de daaronder vallende defensiegerelateerde producten en uiteenlopende op overdrachten van deze producten toegepaste voorwaarden, kunnen een belemmering vormen voor de tenuitvoerlegging van Richtlijn 2009/43/EG en de verwezenlijking van de daarmee beoogde vereenvoudiging. Het is belangrijk de nationale benaderingen met betrekking tot het toepassingsgebied van en de voorwaarden voor overdrachten onder door lidstaten gepubliceerde algemene overdrachtsvergunningen op elkaar af te stemmen om de aantrekkelijkheid en het gebruik van deze vergunningen te waarborgen.

                  (4)

                  De Raad herhaalde in zijn conclusies van 18 mei 2015 dat implementatie en toepassing van onder meer Richtlijn 2009/43/EG nodig is. Na de vaststelling van de twee vorige aanbevelingen inzake algemene overdrachtsvergunningen voor strijdkrachten (2) en voor gecertificeerde afnemers (3) heeft de Commissie in het Europees defensieactieplan (4) en in het verslag over de evaluatie van de overdrachtenrichtlijn (5) aangekondigd zich te concentreren op de resterende twee algemene overdrachtsvergunningen voor overdrachten met het oog op demonstratie, evaluatie, expositie, herstelling en onderhoud.

                  (5)

                  Het initiatief voor deze aanbeveling is sterk gesteund door de vertegenwoordigers van de lidstaten in het bij artikel 14 van Richtlijn 2009/43/EG ingestelde comité. De in de aanbeveling neergelegde richtsnoeren weerspiegelen het resultaat van de besprekingen van een deskundigengroep onder de auspiciën van dit Comité.

                  (6)

                  Deze aanbeveling is van toepassing op de lijst van defensiegerelateerde producten (gemeenschappelijke EU-lijst van militaire goederen), zoals vastgesteld in de bijlage bij Richtlijn 2009/43/EG. Deze aanbeveling zal zo nodig worden bijgewerkt om rekening te houden met toekomstige bijwerkingen van de lijst van defensiegerelateerde producten.

                  (7)

                  Op basis van de besprekingen met de lidstaten en met inachtneming van de kenmerken van de producten (met inbegrip van uitzonderingen), zoals hun gevoeligheid, vormen de defensiegerelateerde producten die zijn vermeld in punt 1.1 van deze aanbeveling een minimale en niet-uitputtende lijst van producten waarvoor de lidstaten krachtens hun GTL-EX overdracht toestaan. Dit betekent dat de door een lidstaat gepubliceerde GTL-EX ook de mogelijkheid kan bieden tot overdracht van andere defensiegerelateerde producten die zijn opgenomen in de bijlage bij Richtlijn 2009/43/EG, maar niet in deze aanbeveling.

                  (8)

                  In de context van de besprekingen inzake deze aanbeveling hebben de lidstaten in herinnering gebracht dat zij gebonden zijn door verplichtingen op grond van Europees recht, zoals het Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van de Raad (6), alsook door internationale verplichtingen op het gebied van exportcontrole.

            HEEFT DE VOLGENDE AANBEVELING VASTGESTELD:
      1.   ALGEMENE OVERDRACHTSVERGUNNINGEN VOOR EXPOSITIE

      De lidstaten wordt aanbevolen hun algemene overdrachtsvergunningen voor expositie in overeenstemming met de volgende elementen aan te passen.
      1.1.   Defensiegerelateerde producten die in aanmerking komen voor overdracht onder de algemene overdrachtsvergunning voor expositie als bedoeld in artikel 5, lid 2, onder c), van Richtlijn 2009/43/EG

      De volgende ML-categorieën vormen een subset van de lijst van defensiegerelateerde producten in de bijlage bij Richtlijn 2009/43/EG. De algemene overdrachtsvergunning voor expositie (GTL-EX) moet ten minste de overdracht toestaan van defensiegerelateerde producten die in de hieronder vermelde ML-categorieën worden gespecificeerd. De lidstaten kunnen ervoor kiezen om meer ML-categorieën met de overeenkomstige defensiegerelateerde producten in hun GTL-EX op te nemen.
      Minimumlijst van ML-categorieën:

                  —

                  ML 1. Alle goederen worden opgenomen, met uitzondering van:

                              —

                              wapens speciaal ontworpen voor militair gebruik;

                              —

                              trommels en afsluiterblokken voor wapens die speciaal voor militair gebruik zijn ontworpen.

                  —

                  ML 2. Punten c) en d). Alle goederen worden opgenomen.

                  —

                  ML 3. Hieronder vallen de volgende goederen:

                              —

                              munitie inert model.

                  —

                  ML 4. Alle goederen worden opgenomen, met uitzondering van:

                              —

                              punt 4.a) Alle goederen zijn uitgesloten, met uitzondering van inerte modellen die zijn opgenomen;

                              —

                              punt 4.b) Speciaal ontworpen onderdelen voor het lanceren, leggen, misleiden, storen, onderbreken die onder 4.a) vallen.

                  —

                  ML 5. Alle goederen worden opgenomen, met uitzondering van:

                              —

                              punt 5.c) Apparatuur voor tegenmaatregelen voor goederen als genoemd in ML5.a) of ML5.b).

                        Alle goederen moeten worden geleverd zonder coderingsonderdeel en zonder geïntegreerde database.

                  —

                  ML 6. Alle goederen worden opgenomen, met uitzondering van:

                              —

                              complete voertuigen die vallen onder punt ML 6.a);

                              —

                              chassis en koepels; die vallen onder punt ML 6.a).

                  —

                  ML 7. Alle goederen zijn uitgezonderd, behalve:

                              —

                              punt 7.f) Veiligheids- en decontaminatieapparatuur, speciaal ontworpen of aangepast voor militair gebruik, onderdelen en chemische mengsels;

                              —

                              punt 7.g) Apparatuur, speciaal ontworpen of aangepast voor militair gebruik, ontworpen of aangepast voor opsporing en identificatie van stoffen als genoemd in de punten ML7.a., ML7.b. of ML7.d., en speciaal ontworpen onderdelen daarvoor.

                  —

                  ML 9. Alle goederen worden opgenomen, met uitzondering van:

                              —

                              volledige oorlogsschepen (zowel oppervlakteschepen als onderzeeboten);

                              —

                              volledige rompen;

                              —

                              goederen die vallen onder punt ML9.c) Toestellen voor opsporing onder water, speciaal ontworpen voor militair gebruik, besturingsapparaten daarvoor en onderdelen daarvoor, speciaal ontworpen voor militair gebruik.

                  —

                  ML 10. Alle goederen worden opgenomen, met uitzondering van:

                              —

                              complete vliegtuigen;

                              —

                              rompen voor gevechtsvliegtuigen en gevechtshelikopters;

                              —

                              motoren voor gevechtsvliegtuigen.

                  —

                  ML 11. Alle goederen worden opgenomen, met uitzondering van:

                              —

                              punt ML11.a)a. Elektronische apparatuur voor het hinderen en tegenhinderen, met inbegrip van apparatuur voor storen en tegenstoren;

                              —

                              punt ML11.a)b. buizen met frequency agility;

                              —

                              punt ML11.a)c. Elektronische systemen of apparatuur ontworpen voor ofwel het observeren en volgen van het elektromagnetisch spectrum voor militaire inlichtingen of veiligheidsdoeleinden, ofwel het tegengaan van dergelijke observatie- en volgactiviteiten;

                              —

                              punt ML11.a)d. Apparatuur voor tegenmaatregelen voor onderwatergebruik, met inbegrip van apparatuur voor het akoestisch en magnetisch hinderen en misleiden, speciaal ontworpen om vreemde of onjuiste signalen in te voeren in sonarontvangtoestellen;

                              —

                              punt ML11.a)e. Beveiligingsapparatuur voor gegevensverwerking, voor gegevens en voor transmissie- en signaallijnen, waarbij wordt gebruikgemaakt van coderingsprocedures;

                              —

                              punt ML11.a)f. Apparatuur voor identificatie, authenticatie en het invoeren van identificatiesleutels en apparatuur voor het beheren, vervaardigen en distribueren van identificatiesleutels;

                              —

                              punt ML11.a)i. Speciaal voor Signals Intelligence ontworpen digitale demodulatoren;

                              —

                              punt ML11.b) Apparatuur voor het storen van wereldwijde satellietnavigatiesystemen (GNSS) en speciaal ontworpen onderdelen daarvoor;

                              —

                              punt ML11.c) „Ruimtevaartuigen” speciaal ontworpen of aangepast voor militair gebruik, en onderdelen van „ruimtevaartuigen” speciaal ontworpen voor militair gebruik.

                  —

                  ML 13. Alle goederen worden opgenomen.

                  —

                  ML 14. Alle goederen worden opgenomen.

                  —

                  ML 15. Alle goederen worden opgenomen.

                  —

                  ML 16. Alle goederen worden opgenomen.

                  —

                  ML 17. Alle goederen worden opgenomen, met uitzondering van:

                              —

                              punt ML17.f) Bibliotheekprogramma's speciaal ontworpen of aangepast voor militair gebruik, met systemen, apparatuur of onderdelen als bedoeld in de gemeenschappelijke EU-lijst van militaire goederen;

                              —

                              punt ML17.g) Apparatuur voor het opwekken van nucleaire energie of voortstuwingsapparatuur, met inbegrip van „kernreactoren”, speciaal ontworpen voor militair gebruik en onderdelen daarvoor, speciaal ontworpen of „aangepast” voor militair gebruik;

                              —

                              punt ML17.h) Apparatuur en materiaal, bekleed of behandeld voor signatuuronderdrukking van herkenningstekens, speciaal ontworpen voor militair gebruik, andere dan die welke reeds elders in de gemeenschappelijke EU-lijst van militaire goederen zijn bedoeld;

                              —

                              punt ML17.i) Simulators speciaal ontworpen voor militaire kernreactoren.

                  —

                  ML 18. Alle goederen worden opgenomen.

                  —

                  ML 21. Alle goederen worden opgenomen, met uitzondering van:

                              —

                              punt ML21.a). „Programmatuur”, speciaal ontworpen of aangepast voor:

                                          —

                                          ontwikkeling, productie, bediening of onderhoud van apparatuur bedoeld in de gemeenschappelijke EU-lijst van militaire goederen;

                                          —

                                          ontwikkeling of productie van materialen bedoeld in de gemeenschappelijke EU-lijst van militaire goederen, of

                                          —

                                          ontwikkeling, productie, bediening of onderhoud van programmatuur bedoeld in de gemeenschappelijke EU-lijst van militaire goederen.

                              —

                              Programmatuur, speciaal ontworpen of aangepast voor het gebruik van in deze algemene overdrachtsvergunning vermelde goederen.

                  —

                  ML 22. Deze rubriek omvat:

                              —

                              alleen de technologie die noodzakelijk is voor het gebruik van de goederen als in dezelfde algemene overdrachtsvergunning toegestaan.

            1.2.   Voorwaarden die moeten worden opgenomen in de algemene overdrachtsvergunning voor expositie

      De volgende lijst is niet uitputtend. Andere voorwaarden die door een lidstaat worden toegevoegd, mogen echter niet in strijd zijn met of afdoen aan de hieronder genoemde voorwaarden.

                  Geografische geldigheid

                  :

                  Europese Economische Ruimte (7)

                  Overdracht voor expositie

                  :

                  Overdracht van een defensiegerelateerd product met het oog op de expositie ervan in een lidstaat, niet te gebruiken in operationele omstandigheden en niet voor demonstratie of evaluatie bestemd.

                  Retournering

                  :

                  De lidstaten moeten kiezen voor een van de volgende opties voor de retournering van het defensiegerelateerde product na de expositie, naargelang van het geval:

                              a)

                              vrijstelling van de verplichting van een voorafgaande vergunning in overeenstemming met artikel 4, lid 2, onder e), van richtlijn 2009/43/EG;

                              b)

                              bekendmaking van een specifieke algemene overdrachtsvergunning voor overdracht van defensiegerelateerde producten na de expositie, met ten minste dezelfde lijst van defensiegerelateerde producten;

                              c)

                              retourneringsoverdracht moet worden opgenomen in de algemene overdrachtsvergunning voor expositie.

                  Looptijd

                  :

                  De lidstaten van herkomst kunnen een termijn stellen voor de retournering van het defensiegerelateerde product, welke moet worden geëerbiedigd door de leverancier ten opzichte van de bevoegde autoriteit in de lidstaat van herkomst. De lidstaten van waaruit het defensiegerelateerde product moet worden geretourneerd, kunnen ook een termijn stellen voor de retournering welke moet worden geëerbiedigd door de leverancier, of diens vertegenwoordiger.

            2.   FOLLOW-UP

      De lidstaten wordt verzocht uiterlijk op 1 juli 2019 uitvoering te geven aan deze aanbeveling.
      De lidstaten worden aangemoedigd de Commissie op de hoogte te brengen van alle ter uitvoering van deze aanbeveling genomen maatregelen.
      3.   ADRESSATEN

      Deze aanbeveling is gericht tot de lidstaten.

         Gedaan te Brussel, 19 december 2018.

               Voor de Commissie

            Elżbieta BIEŃKOWSKA

               Lid van de Commissie

         (1)  Richtlijn 2009/43/EG van het Europees Parlement en de Raad van 6 mei 2009 betreffende de vereenvoudiging van de voorwaarden voor de overdracht van defensiegerelateerde producten binnen de Gemeenschap (PB L 146 van 10.6.2009, blz. 1).

         (2)  PB L 329 van 3.12.2016, blz. 101.

         (3)  PB L 329 van 3.12.2016, blz. 105.

         (4)  COM(2016) 950 final.

         (5)  COM(2016) 760 final.

         (6)  Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van de Raad van 8 december 2008 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor de controle op de uitvoer van militaire goederen en technologie (PB L 335 van 13.12.2008, blz. 99).

         (7)  Besluit nr. 111/2013 van het Gemengd Comité van de EER van 14 juni 2013 tot wijziging van bijlage II (Technische voorschriften, normen, keuring en certificatie) bij de EER-overeenkomst (PB L 318 van 28.11.2013, blz. 12), waarmee Richtlijn 2009/43/EG in de EER-overeenkomst is opgenomen, bevat de expliciete aangepaste tekst: „Deze richtlijn is niet van toepassing op Liechtenstein.”.


               11.10.2018

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 369/156

      P8_TA(2017)0495
      Hongkong, 20 jaar na de machtsoverdracht
      Aanbeveling van het Europees Parlement van 13 december 2017 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over Hongkong, 20 jaar na de machtsoverdracht (2017/2204(INI))
      (2018/C 369/17)

         Het Europees Parlement,

                  —

                  gezien de basiswet van de Speciale Administratieve Regio (SAR) Hongkong, die op 4 april 1990 werd aangenomen en op 1 juli 1997 in werking is getreden,

                  —

                  gezien de gezamenlijke verklaring van de regering van het Verenigd Koninkrijk en de regering van de Volksrepubliek China over de kwestie Hongkong van 19 december 1984, de zogenaamde Chinees-Britse Gezamenlijke Verklaring,

                  —

                  gezien de gezamenlijke verslagen van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 26 april 2017 over de speciale administratieve regio Hongkong — het jaarverslag 2016 (JOIN(2017)0016), van 25 april 2016 over de speciale administratieve regio Hongkong — het jaarverslag 2015 (JOIN(2016)0010), en van 24 april 2015 over de speciale administratieve regio Hongkong — het jaarverslag 2014 (JOIN(2015)0012),

                  —

                  gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 22 juni 2016 getiteld „Elementen voor een nieuwe strategie van de EU voor China” (JOIN(2016)0030), de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2015 getiteld „Handel voor iedereen: Naar een meer verantwoord handels- en investeringsbeleid” (COM(2015)0497), en de conclusies van de Raad van 18 juli 2016 over de EU-strategie ten aanzien van China,

                  —

                  gezien het één-China-beleid van de EU,

                  —

                  gezien de Overeenkomst betreffende samenwerking in douanezaken tussen de EU en Hongkong van 1999 (1),

                  —

                  gezien de visumvrije toegang tot het Schengengebied (2) en de rest van de Europese Unie voor houders van paspoorten van de Speciale Administratieve Regio Hongkong en vice versa,

                  —

                  gezien het mensenrechtenoverleg tussen de EU en China dat in 1995 is opgestart,

                  —

                  gezien zijn eerdere resoluties over Hongkong, in het bijzonder die van 24 november 2016 over de in China gevangengezette uitgever Gui Minhai (3), van 4. februari 2016 over de zaak van de vermiste boekhandelaars in Hongkong (4), van 15 december 2005 over de mensenrechtensituatie in Tibet en Hongkong (5), van 8 april 2003 over het Derde en Vierde jaarverslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de speciale administratieve regio Hongkong (6), van 19 december 2002 over Hongkong (7), van 26. oktober 2000 over het Eerste en Tweede jaarverslag van de Commissie over de speciale administratieve regio Hongkong (8), van 8 oktober 1998 over de mededeling van de Commissie aan de Raad over de Europese Unie en Hongkong: 1997 en verder (9), van 10 april 1997 over de situatie in Hongkong (10),

                  —

                  gezien zijn eerdere resoluties over China, in het bijzonder die van 16 december 2015 (11) en van 14 maart 2013 over de betrekkingen van de EU met China (12),

                  —

                  gezien artikel 113 van zijn Reglement,

                  —

                  gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A8-0382/2017),

                  A.

                  overwegende dat de soevereiniteit over Hongkong op 1 juli 1997 werd overgedragen van het Verenigd Koninkrijk aan de Volksrepubliek China;

                  B.

                  overwegende dat in de Chinees-Britse Gezamenlijke Verklaring van 1984 werd gegarandeerd en in de basiswet van de Speciale Administratieve Regio Hongkong (SAR) van 1990 werd bepaald dat Hongkong de autonomie en de onafhankelijkheid van de uitvoerende, wetgevende en rechterlijke macht blijft behouden gedurende 50 jaar na de overdracht van de soevereiniteit;

                  C.

                  overwegende dat de EU en het Europees Parlement grote voorstanders blijven van het ‘één land, twee systemen’-beleid en de hoge graad van autonomie van Hongkong in het kader van China;

                  D.

                  overwegende dat de EU en Hongkong een jaarlijkse vergadering op hoog niveau houden die de gestructureerde dialoog wordt genoemd, die in 2005 is gestart; overwegende dat de 10e jaarlijkse gestructureerde dialoog op 17 november 2016 is gehouden in Brussel;

                  E.

                  overwegende dat de bilaterale betrekkingen tussen de EU en Hongkong steeds hechter worden; overwegende dat de EU de op één na grootste handelspartner van Hongkong is na het Chinese vasteland, en dat Hongkong de op dertien na grootste handelspartner van de EU is voor goederen en een cruciale partner voor handel in diensten; overwegende dat de toekomstige bilaterale betrekkingen moeten profiteren van Hongkongs behoefte aan verdere economische diversificatie, nauwe banden met de nieuwe Zijderoute en sterkere integratie in de Parelrivierdelta; overwegende dat Hongkong in 2016 volgens de Conferentie van de Verenigde Naties voor handel en ontwikkeling (UNCTAD) wereldwijd de op één na grootste doelmarkt voor buitenlandse directe investeringen is;

                  F.

                  overwegende dat het defensie- en buitenlands beleid van Hongkong onder de bevoegdheid van de regering van de Volksrepubliek China vallen;

                  G.

                  overwegende dat de basiswet de Speciale Administratieve Regio Hongkong het recht verleent zelfstandig economische betrekkingen met het buitenland te onderhouden en ook lid te zijn van internationale organisaties;

                  H.

                  overwegende dat ook na 1 juli 1997 verdragen over burger-, politieke, economische, sociale en culturele rechten alsook internationale mensenrechtenovereenkomsten die reeds eerder waren ingevoerd, blijven gelden; overwegende dat ook de Volksrepubliek China internationale overeenkomsten over deze rechten ondertekent en ratificeert en zodoende het belang en het universele karakter van de mensenrechten heeft erkend; overwegende dat China met de EU en andere internationale partners fora voor dialoog over de rechtsstaat heeft gecreëerd;

                  I.

                  overwegende dat Hongkong lid of geassocieerd lid is van meer dan 20 internationale organisaties, waaronder de Wereldhandelsorganisatie (WHO), het Internationaal Monetair Fonds (IMF), de Economische Samenwerking Azië-Stille Oceaan (APEC), Interpol, de Bank voor Internationale Betalingen (BIB), de Aziatische Ontwikkelingsbank (ADB), de Aziatische Investeringsbank voor infrastructuur (AIIB), het Internationaal Olympisch Comité, de Internationale Kamer van Koophandel en het Internationaal Verbond van Vrije Vakverenigingen;

                  J.

                  overwegende dat Hongkong partij is bij het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (ICCPR);

                  K.

                  overwegende dat de bescherming van de mensenrechten en de individuele vrijheden in de basiswet is vastgelegd;

                  L.

                  overwegende dat in artikel 27 van de basiswet de vrijheid van meningsuiting, pers en publicatie, en van vereniging, vergadering, optocht en demonstratie worden gegarandeerd;

                  M.

                  overwegende dat in de artikelen 45 en 68 van de basiswet wordt bepaald dat de hoofdbestuurder en alle leden van de wetgevende raad verkozen worden via algemene verkiezingen;

                  N.

                  overwegende dat de staatsraad van de Volksrepubliek China op 10 juni 2014 een witboek heeft uitgebracht over de praktijk van het ‘één land, twee systemen’-beleid in Hongkong, waarin wordt benadrukt dat de autonomie van de SAR Hongkong uiteindelijk afhankelijk is van de toestemming van de centrale regering van de Volksrepubliek China;

                  O.

                  overwegende dat de traditioneel open samenleving van Hongkong het pad heeft geëffend voor de ontwikkeling van een echt en onafhankelijk maatschappelijk middenveld dat actief en constructief deelneemt aan het openbare leven in de SAR;

                  P.

                  overwegende dat het maatschappelijk middenveld van Hongkong het publiek bewuster heeft gemaakt van burger- en politieke rechten, godsdienst, gezondheidszorg, het milieu, klimaatverandering, politieke participatie van vrouwen, de rechten van huishoudelijk personeel, de rechten van LGBTI's en academische en culturele vrijheden;

                  Q.

                  overwegende dat Hongkong een levendig meerpartijensysteem heeft; overwegende dat de bevolking van Hongkong in de loop der jaren massademonstraties vóór democratie en de volledige uitvoering van de basiswet heeft gehouden, waaronder de demonstraties van de zogenoemde Paraplubeweging in 2014, alsook de demonstraties over vrijheden van de media en onder andere tegen de verdwijning van verschillende boekhandelaars van Hongkong;

                  R.

                  overwegende dat een aantal journalisten en andere mediaprofessionals, vaak voorstanders van democratie die uiting gaven aan hun kritische mening, de afgelopen 20 jaar gedwongen werden ontslag te nemen, ertoe bewogen werden over minder gevoelige onderwerpen te schrijven en in sommige gevallen zelfs met geweld werden bedreigd;

                  S.

                  overwegende dat vier inwoners van Hongkong en één niet-ingezetene die verbonden zijn aan de uitgeverij en boekwinkel van Mighty Current, eind 2015 verdwenen en overwegende dat enkele maanden later bleek dat ze op geheime locaties op het Chinese vasteland werden vastgehouden, en dat een van de vrijgelaten boekverkopers heeft gemeld dat hij werd gedwongen wangedrag te bekennen;

                  T.

                  overwegende dat in de media in Hongkong de voorbije jaren toenemende zelfcensuur werd vastgesteld over aangelegenheden in verband met het Chinese vasteland, zoals ook bevestigd wordt in enquêtes en verslagen van de journalistenvereniging van Hongkong;

                  U.

                  overwegende dat Hongkong een onderwijsaanbod van hoog niveau en een hoog academisch niveau heeft, maar dat de academische vrijheid in gevaar is als gevolg van de voortdurende inmenging van de Chinese centrale regering, met name bij de benoeming van de universiteitsraden;

                  V.

                  overwegende dat een opiniepeiling die met regelmatige tussenpozen wordt georganiseerd door de Universiteit van Hongkong in het kader van haar publieke-opinieprogramma erop wijst dat het gevoel van verbondenheid met China op lange termijn afneemt;

                  W.

                  overwegende dat het Milieubureau van Hongkong in januari 2017 het sectoroverschrijdende „Hong Kong Climate Action Plan 2030+” heeft gepubliceerd waarin in navolging van de Overeenkomst van Parijs nieuwe doelstellingen voor koolstofemissies worden vastgesteld, namelijk uiterlijk in 2030 de koolstofintensiteit met twee derde en de absolute koolstofuitstoot met een derde te verlagen ten opzichte van de basislijn van 2005;

                  X.

                  overwegende het belang van de haven van Hongkong voor de Volksrepubliek China en de internationale handel;

                  1.

                  beveelt de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid het volgende aan:

                              a)

                              er bij de autoriteiten van de Speciale Administratieve Regio Hongkong en de Volksrepubliek China op aan te dringen dat op dezelfde wijze als het één-China-beleid van de EU de hoeksteen is van het engagement van de EU, met volledige inachtneming van de basiswet van de SAR Hongkong, het ‘één land, twee systemen’-beleid van cruciaal belang is voor de ontwikkeling en verdere versterking en uitbreiding van de huidige en toekomstige betrekkingen met de EU, en dat inmenging in de binnenlandse aangelegenheden van Hongkong dit beginsel op losse schroeven kan zetten en daarom vermeden moet worden;

                              b)

                              de voortdurende inmenging van de Volksrepubliek China in binnenlandse aangelegenheden van Hongkong te veroordelen, die op lange termijn een bedreiging kan vormen voor de levensvatbaarheid van het ‘één land, twee systemen’-model;

                              c)

                              de bilaterale dialoog met de regering van de SAR Hongkong te versterken, niet in de laatste plaats door middel van de jaarlijkse gestructureerde dialoog EU-Hongkong, op het gebied van allerlei onderwerpen en beleidsterreinen zoals democratie, mensenrechten, de rechtsstaat, handel, investeringen, financiële diensten, douanerechten, milieu, klimaatverandering, onderzoek en onderwijs, alsmede de tenuitvoerlegging van het ‘één land, twee systemen’-beleid te ondersteunen en de jaarlijkse verslaglegging door de HV/VV en de Commissie aan het Parlement en de Raad over de ontwikkeling in Hongkong voort te zetten;

                              d)

                              te erkennen dat Hongkong in de loop der jaren is geëvolueerd naar een open samenleving waar de burgers mensenrechten, vrijheden, hoge niveaus van gezondheidszorg en vrijheid en transparantie genieten en een betrouwbaar rechtsstelsel hebben en waar de rechtsstaat en lage niveaus van corruptie heersen, en dat de inwoners van Hongkong het legitieme recht hebben te verwachten dat zij hun levenswijze en deze rechten en waarden onder een hoge mate van autonomie kunnen blijven genieten;

                              e)

                              te benadrukken dat de eerbiediging van de autonomie van Hongkong essentieel is voor de verdere positieve ontwikkeling van Hongkong en voor gunstige betrekkingen met het Chinese vasteland en voor de hervatting van de dialogen tussen het vasteland en Taiwan;

                              f)

                              zich volledig te engageren voor de ondersteuning van de autonomie en welvaart van Hongkong en de rechten en vrijheden van de bevolking en uiting te geven aan zijn krachtige steun voor het begin van een politiek hervormingsproces dat voldoet aan internationale normen en de basiswet, die de bevolking van de SAR het recht geeft de hoogste leidinggevende functies te verkiezen en ertoe verkozen te worden, en die het meerderheidsstandpunt binnen de publieke opinie in Hongkong weergeeft;

                              g)

                              de regering van Hongkong en de Volksrepubliek China er in dit verband toe op te roepen hun verbintenissen na te komen en nogmaals het momentum op te bouwen voor de hervorming van het algemeen stemrecht voor de toekomstige verkiezing van de hoofdbestuurder en de leden van de wetgevende raad in Hongkong, om te beschikken over een kiesstelsel dat democratisch, eerlijk, open en transparant is;

                              h)

                              manieren te vinden om de democratie en het meerpartijenstelsel in Hongkong te consolideren en bezorgdheid te uiten over de toenemende intimidatie van politieke oppositiepartijen en over de weigering van het handelsregister om een aantal prodemocratische groeperingen te registreren;

                              i)

                              de recordopkomst tijdens de laatste verkiezingen voor de wetgevende raad in 2016 toe te juichen en tegelijkertijd te betreuren dat de autoriteiten in Hongkong in 2016 hebben geweigerd een nieuwe prodemocratische politieke partij te registreren voor de verkiezingen voor de wetgevende raad en zes kandidaten die voorstanders zijn van meer autonomie voor Hongkong, hebben uitgesloten;

                              j)

                              de bedreigingen van de persoonlijke veiligheid van democratischgezinde politici, waaronder met ontvoeringen en fysiek geweld, zoals gemeld door een aantal wetgevers, te veroordelen;

                              k)

                              verheugd te zijn over de vrijlating op borgtocht van de drie leiders van de prodemocratische beweging Joshua Wong, Nathan Law en Alex Chow die recent tot tussen de 6 en 8 maanden gevangenisstraf werden veroordeeld voor ‘onrechtmatige vergadering’, nadat zij vorig jaar tot niet-gevangenisstraffen, waaronder gemeenschapsdienst, werden veroordeeld voor hun deelname aan vreedzame demonstraties; er bij het Hooggerechtshof van Hongkong op aan te dringen de zaken van de heer Wong, de heer Law en de heer Chow te behandelen in overeenstemming met Hongkongs verplichtingen uit hoofde van het internationaal humanitair recht, en er bij de regering van Hongkong op aan te dringen de wet inzake openbare orde te herzien en in lijn te brengen met internationale mensenrechtennormen;

                              l)

                              er bij China op te wijzen dat hoewel de basiswet, de Chinees-Britse Gezamenlijke Verklaring en het ‘één land, twee systemen’-beleid in grote mate worden geëerbiedigd, er toenemende en wijdverbreide vrees bestaat dat er vraagtekens worden geplaatst bij de overeengekomen hoge mate van autonomie van Hongkong of de juridische waarde of de geest van de Chinees-Britse Gezamenlijke Verklaring;

                              m)

                              grote bezorgdheid te uiten over de al dan niet gevraagde interpretaties van het Nationaal Volkscongres over de basiswet voorafgaand aan gerechtelijke uitspraken, de suggestie wekkend dat democratisch verkozen wetgevers moeten worden uitgesloten, waardoor het vertrouwen in de volledige onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in deze bepaalde gevallen wordt ondermijnd; eraan te herinneren dat het rechtsstelsel van Hongkong en de normale gerechtelijke procedures het hoofdinstrument moeten zijn om geschillen op te lossen;

                              n)

                              te benadrukken dat de afhandeling van de zaak van de vijf vermiste boekhandelaars betreurenswaardige vragen heeft opgeworpen over de in de basiswet vastgestelde autonomie van de SAR en over het gebrek aan duidelijkheid over de rol van wetshandhavingsinstanties van het vasteland in Hongkong;

                              o)

                              hun bezorgdheid te uiten over de aantijgingen dat Chinese wetshandhavingsinstanties in Hongkong actief zouden zijn, hetgeen een schending van de basiswet zou zijn en in strijd zou zijn met het ‘één land, twee systemen’-beginsel;

                              p)

                              te benadrukken dat vrijheid van informatie en vrijheid van meningsuiting over het algemeen werden nageleefd, en tegelijkertijd bezorgdheid te uiten over de gestage verslechtering van de persvrijheid in Hongkong met groeiende druk op zowel de gedrukte als de elektronische media, toenemende zelfcensuur vooral met betrekking tot gevoelige onderwerpen over het Chinese vasteland en de regering van Hongkong en de aanscherping van de controle op de verkoop van gevoelige politieke boeken door de monopolisering van de eigendom van nagenoeg alle boekhandels;

                              q)

                              de bilaterale dialoog met de regering van de SAR Hongkong voort te zetten over een veelheid aan beleidsterreinen alsook over de tenuitvoerlegging van het ‘één land, twee systemen’-beleid;

                              r)

                              te herhalen dat geen enkele in het kader van de basiswet ingevoerde wetgeving, met inbegrip van wetgeving die op basis van artikel 23 van de basiswet wordt voorgesteld zoals een mogelijke wet inzake nationale veiligheid, invloed mag hebben op de onafhankelijkheid en de exclusieve bevoegdheid van de rechterlijke macht van Hongkong en afbreuk mag doen aan de verplichtingen uit hoofde van het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten (ICESCR) en vrijheden zoals de vrijheid van meningsuiting, de vrijheden van de media, de vrijheid van vereniging en vergadering, de vrijheid van demonstratie, de vrijheid om vakbonden op te richten en om te staken en de vrijheid van academisch onderzoek en culturele en artistieke expressie mag ondermijnen, en mag worden ingezet tegen mensenrechtenactivisten en critici van de regering;

                              s)

                              het Parlement bijtijds een ontwerp voor te leggen over de ontwikkeling van de samenwerking met de autoriteiten van Hongkong op het gebied van belastingtransparantie, met inbegrip van automatische uitwisseling van inlichtingen (AEOI), de bestrijding van het witwassen van geld en financiering van terrorisme, en de tenuitvoerlegging van de eisen van de OESO in het kader van het pakket grondslaguitholling en winstverschuiving (BEPS-pakket);

                              t)

                              de regionaal gecoördineerde prodemocratische bewegingen aan te moedigen en te ondersteunen als cruciaal middel om Aziatische samenwerking inzake democratie en mensenrechtenkwesties te bevorderen;

                              u)

                              de regering van Hongkong dringend te verzoeken meer doeltreffende maatregelen te nemen tegen belastingontduiking en belastingfraude en maatregelen te nemen om ondernemingen die via hun dochterbedrijven in Hongkong belastingontduiking en belastingfraude mogelijk maken, te controleren en sancties op te leggen;

                              v)

                              manieren te zoeken om het maatschappelijk middenveld van Hongkong te ondersteunen, in het bijzonder organisaties die de universele waarden verdedigen en de mensenrechten bevorderen en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de persvrijheid ondersteunen; te benadrukken dat alleen vreedzame vormen van protest en dialoog een manier kunnen zijn om standpunten ten aanzien van geschillen kenbaar te maken;

                              w)

                              de wetgevende raad van Hongkong aan te bevelen de toekomstige wetgeving inzake de hogesnelheidstrein zorgvuldig af te stemmen in overleg met organisaties uit het maatschappelijk middenveld en de burgers van Hongkong;

                              x)

                              de academische instellingen van Hongkong aan te moedigen de hoge normen van hun curricula en onderzoek en de academische vrijheden te behouden, maar op dit vlak bezorgdheid te uiten over de procedure voor de benoeming van de universiteitsraden en de inmenging van buitenaf met het doel om schoolprogramma's te veranderen, wat afbreuk zou kunnen doen aan de onafhankelijkheid van instellingen voor hoger onderwijs; te pleiten voor sterkere banden tussen Europese en Hongkongse academische instellingen;

                              y)

                              aan te dringen op de spoedige aanneming van een antidiscriminatiewet;

                              z)

                              eraan te herinneren dat de samenleving van Hongkong sterk is beïnvloed door immigratie, met inbegrip van vluchtelingen, en de regering van Hongkong te vragen haar vluchtelingen- en migratiebeleid in lijn te brengen met internationale normen, in het bijzonder waar het niet-begeleide minderjarige vluchtelingen betreft;

                              aa)

                              erop te wijzen dat ook al blijkt uit recente enquêtes dat veel inwoners van Hongkong willen emigreren, het jammer zou zijn als Hongkong er niet in slaagt zijn slimste en beste inwoners te behouden en het verontrustend zou zijn als zovelen, in het bijzonder jongeren, hun geloof in de toekomst zouden verliezen;

                              ab)

                              neemt er met bezorgdheid nota van dat het VN-deskundigenpanel over Noord-Korea in zijn verslagen heeft vastgesteld dat Hongkong een van de twee handelsgebieden is waarin het grootste aantal door Noord-Korea beheerde dekmantelbedrijven actief zijn geweest; wijst erop dat internationale joint ventures met Noord-Korea in strijd zijn met de meest recente resolutie van de VN-Veiligheidsraad 2388 (2017) en roept de autoriteiten van Hongkong op maatregelen te nemen naar aanleiding van de bezorgdheden van het VN-deskundigenpanel over Noord-Korea;

                              ac)

                              de aandacht van de autoriteiten van Hongkong te vestigen op het feit dat volgens een studie stedelijk afval in de afgelopen tien jaar in Hongkong met 80 % is toegenomen (hetgeen meer dan het dubbele is van de bevolkingstoename) en hen bij te staan bij de ontwikkeling van een effectief beleid ter vermindering van het afval, ter bevordering van recycling en andere vormen van circulaire economie en om de bewustmaking over verantwoorde consumptie te verhogen;

                              ad)

                              aan de Chinese autoriteiten duidelijk te maken dat volledige eerbiediging van de autonomie van Hongkong als model zou kunnen dienen voor een proces van ingrijpende democratische politieke hervormingen in China en de geleidelijke liberalisering en openstelling van de Chinese samenleving;

                              ae)

                              de inzet van de EU te benadrukken voor de versterking van de democratie, met inbegrip van de rechtsstaat, de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, de fundamentele vrijheden en de grondrechten, transparantie en vrijheid van informatie en meningsuiting, in Hongkong;

                  2.

                  verzoekt zijn Voorzitter deze aanbevelingen te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en ter informatie aan de regering van de Speciale Administratieve Regio Hongkong en de regering van de Volksrepubliek China.

         (1)  PB L 151 van 18.6.1999, blz. 20.

         (2)  PB L 81 van 21.3.2001, blz. 1.

         (3)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0444.

         (4)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0045.

         (5)  PB C 286 E van 23.11.2006, blz. 523.

         (6)  PB C 64 E van 12.3.2004, blz. 130.

         (7)  PB C 31 E van 5.2.2004, blz. 261.

         (8)  PB C 197 van 12.7.2001, blz. 387.

         (9)  PB C 328 van 26.10.1998, blz. 186.

         (10)  PB C 132 van 28.4.1997, blz. 222.

         (11)  PB C 399 van 24.11.2017, blz. 92.

         (12)  PB C 36 van 29.1.2016, blz. 126.


title: Aanbeveling van de Raad van 14 mei 2019 ter evaluatie van de voortgang die door de deelnemende lidstaten is gemaakt bij het nakomen van de verbintenissen in het kader van de permanente gestructureerde samenwerking (PESCO)

text:
               15.5.2019

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 166/1

      AANBEVELING VAN DE RAAD
      van 14 mei 2019
      ter evaluatie van de voortgang die door de deelnemende lidstaten is gemaakt bij het nakomen van de verbintenissen in het kader van de permanente gestructureerde samenwerking (PESCO)
      (2019/C 166/01)
      DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
      Gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name artikel 46, lid 6,
      Gezien Protocol nr. 10 betreffende de permanente gestructureerde samenwerking, ingesteld bij artikel 42 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
      Gezien Besluit (GBVB) 2017/2315 van de Raad van 11 december 2017 tot instelling van de permanente gestructureerde samenwerking (PESCO) en tot opstelling van de lijst van deelnemende lidstaten (1),
      Gezien het voorstel van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid,
      Overwegende hetgeen volgt:

                  (1)

                  Artikel 4, lid 2, onder d), van Besluit (GBVB) 2017/2315 bepaalt dat de Raad besluiten neemt en aanbevelingen doet ter evaluatie van de bijdragen van de deelnemende lidstaten om te voldoen aan de overeengekomen verbintenissen volgens het in artikel 6 van dat besluit beschreven mechanisme.

                  (2)

                  Artikel 6, lid 3, van Besluit (GBVB) 2017/2315 bepaalt dat de Raad op basis van het jaarlijkse door de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (hoge vertegenwoordiger) bij de Raad ingediende verslag over de PESCO eenmaal per jaar evalueert of de deelnemende lidstaten nog steeds voldoen aan de verdergaande verbintenissen als bedoeld in artikel 3 van dat besluit.

                  (3)

                  Punt 15 van de aanbeveling van de Raad van 6 maart 2018 betreffende een stappenplan voor de uitvoering van de PESCO (2) bepaalt dat de hoge vertegenwoordiger het eerste jaarlijks verslag moet indienen in april 2019, of in ieder geval voorafgaand aan de betreffende Raad Buitenlandse Zaken in het eerste semester van het jaar, zodat rekening kan worden gehouden met de geactualiseerde nationale uitvoeringsplannen die door de deelnemende lidstaten uiterlijk 10 januari 2019 worden ingediend. Punt 16 van die aanbeveling bepaalt dat het Militair Comité van de Europese Unie (EUMC) op basis van het verslag van de hoge vertegenwoordiger aan het Politiek en Veiligheidscomité (PVC) militair advies en aanbevelingen dient te verstrekken zodat het PVC elk jaar uiterlijk in mei de beoordeling door de Raad van de vraag of de deelnemende lidstaten de verdergaande verbintenissen nog steeds nakomen, kan opstellen.

                  (4)

                  In punt 26 van de aanbeveling van de Raad van 15 oktober 2018 inzake de volgorde van nakoming van de verdergaande verbintenissen die in het kader van de permanente gestructureerde samenwerking (PESCO) zijn aangegaan en inzake de nadere precisering van de doelstellingen (3) wordt bepaald dat de hoge vertegenwoordiger deze aanbeveling in aanmerking moet nemen in het jaarlijkse verslag over de PESCO dat voor de beoordeling van de naleving door elke deelnemende lidstaat van de verdergaande verbintenissen zal worden gebruikt.

                  (5)

                  Op 19 november 2018 heeft de Raad Besluit (GBVB) 2018/1797 (4) tot wijziging en actualisering van Besluit (GBVB) 2018/340 tot vaststelling van de lijst van projecten die in het kader van de PESCO zullen worden ontwikkeld, vastgesteld.

                  (6)

                  Op 22 maart 2019 heeft de hoge vertegenwoordiger aan de Raad haar jaarverslag verstrekt over de stand van zaken bij de uitvoering van de PESCO, met inbegrip van de nakoming door elke deelnemende lidstaat van zijn verbintenissen, in overeenstemming met zijn geactualiseerde en herziene nationale uitvoeringsplannen.

                  (7)

                  Op grond daarvan dient de Raad derhalve een aanbeveling aan te nemen waarin de vooruitgang wordt beoordeeld die de deelnemende lidstaten hebben geboekt bij het nakomen van de verbintenissen die zij in het kader van de PESCO zijn aangegaan,

            HEEFT DE VOLGENDE AANBEVELING VASTGESTELD:
      I.   Doel en toepassingsgebied

                  1.

                  Het doel van deze aanbeveling is de bijdragen te beoordelen die de deelnemende lidstaten hebben geleverd om te voldoen aan de verdergaande verbintenissen in het kader van de permanente gestructureerde samenwerking (PESCO), op basis van het jaarverslag over de stand van zaken bij de uitvoering van de PESCO dat de hoge vertegenwoordiger op 22 maart 2019 heeft gepresenteerd (jaarverslag), met gebruikmaking van de informatie die door de deelnemende lidstaten wordt verstrekt in hun nationale uitvoeringsplannen (NIP’s).

                  2.

                  In deze aanbeveling wordt ook rekening gehouden met de verslagen van de deelnemende lidstaten aan de Raad over de vooruitgang die is geboekt bij de uitvoering van PESCO-projecten in 2018 en met het door het PESCO-secretariaat opgestelde verslag over de eerste lessen die uit PESCO-projecten zijn getrokken.

            II.   Bevindingen en beoordeling

                  3.

                  Het eerste jaarverslag van de hoge vertegenwoordiger wordt als een solide basis beschouwd voor de beoordeling door de Raad van de stand van zaken bij de uitvoering van de PESCO, met inbegrip van de nakoming door elke deelnemende lidstaat van de aangegane verbintenissen.

                  4.

                  De samenhang tussen de PESCO, de gecoördineerde jaarlijkse evaluatie inzake defensie (CARD), het industrieel ontwikkelingsprogramma voor de Europese defensie (EDIDP) en het toekomstige Europees Defensiefonds (EDF), alsmede andere defensie-initiatieven van de EU, moet worden gewaarborgd teneinde bij te dragen tot het verwezenlijken van het ambitieniveau van de EU op het gebied van veiligheid en defensie. In dit verband zij eraan herinnerd dat de hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter/hoofd van het Europees Defensieagentschap (EDA) werd uitgenodigd om in nauw overleg met de lidstaten meer synergieën en samenhang tussen de defensie-initiatieven van de EU te blijven bevorderen.

                  5.

                  Met hun huidige en toekomstige inspanningen tonen de deelnemende lidstaten hun bijdrage aan de naleving van de twintig verdergaande verbintenissen die in het kader van de PESCO zijn overeengekomen, en zetten zij verdere stappen naar de verwezenlijking van het ambitieniveau van de Unie op het gebied van veiligheid en defensie, waardoor de Unie meer capaciteit krijgt om op te treden als verschaffer van veiligheid, alsook meer strategische autonomie, en zij beter in staat is met partners samen te werken en haar burgers te beschermen.

                  6.

                  Aangezien de lidstaten slechts beschikken over „één geheel van strijdkrachten” die zij in verschillende verbanden kunnen gebruiken, zal de ontwikkeling van de vermogens van de lidstaten in EU-verband tevens vermogens helpen versterken die potentieel ter beschikking staan van de VN en de NAVO.

                  7.

                  Om in deze eerste fase sturing te geven voor de verdere uitvoering van de PESCO, benadrukt de Raad dat de deelnemende lidstaten in het algemeen:

                              a)

                              vooruitgang hebben geboekt ten aanzien van de verbintenissen inzake defensiebegrotingen en gezamenlijke defensie-investeringen. Die vooruitgang moet worden vastgehouden en, waar nodig, de komende jaren nog sterker toenemen conform de nadere doelstellingen;

                              b)

                              zijn begonnen met het gebruik van EU-hulpmiddelen, -initiatieven en -instrumenten in het kader van de nationale defensieplanning, zoals het herziene vermogensontwikkelingsplan (CDP), de CARD en het EDIDP, en zijn begonnen met de voorbereiding van het EDF in 2021-2027. De deelnemende lidstaten worden aangemoedigd hun inspanningen op te voeren om de verdergaande verbintenissen op de respectieve gebieden verder na te komen, met name door in hun nationale defensieplanning optimaal gebruik te maken van de EU-hulpmiddelen, -initiatieven en -instrumenten. In dit verband is en wordt onverminderd gezorgd voor samenhang tussen de resultaten van de CARD en het CDP, enerzijds, en de betreffende NAVO-processen zoals het defensieplanningsproces van de NAVO, anderzijds, daar waar er overlappende behoeften zijn, rekening houdend met de verschillende aard van beide organisaties en hun respectieve verantwoordelijkheden;

                              c)

                              wordt gevraagd aanzienlijke vooruitgang te boeken bij het nakomen van de verdergaande verbintenissen om hun respectieve defensieapparaten onderling af te stemmen, met name om de gezamenlijke vermogensontwikkeling te versterken in overeenstemming met het CDP en de bijbehorende „strategic context cases” (SCC’s) die thans worden ontwikkeld, vanuit het besef dat hiervoor een langduriger inspanning vereist is;

                              d)

                              in overeenstemming met de verdergaande verbintenissen en met de aanbeveling van de Raad van 15 oktober 2018 inzake de volgorde van nakoming van de verdergaande verbintenissen en door nadere doelstellingen vast te stellen worden aangemoedigd om: hun positieve inspanningen ter interoperabilisering en flexibilisering van hun strijdkrachten voort te zetten; verdere substantiële inspanningen te leveren met betrekking tot de verbintenissen om de beschikbaarheid en inzetbaarheid van de strijdkrachten te vergroten, onder meer door het rooster van de EU-gevechtsgroepen systematischer in te vullen, met name om bestaande lacunes te ondervangen, en de databank voor snelle respons en de opgaven van de behoeften voor missies en operaties in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) aan te vullen, en multinationale structuren verder te optimaliseren en te streven naar een ambitieuze aanpak voor de gezamenlijke financiering van militaire GVDB-operaties en -missies, en

                              e)

                              aanzienlijke vorderingen moeten maken met het aanpakken van de vermogenstekorten en -prioriteiten die zijn vastgesteld in het kader van het CDP, met inbegrip van de effectieve verwezenlijking van de „high impact capability goals” (HICG’s), en bij het bestuderen van een gezamenlijke aanpak als prioriteit bij de nationale planning, ook met het oog op het nakomen van de verbintenissen in verband met het deelnemen, in voorkomend geval, aan belangrijke gezamenlijke of Europese uitrustingsprogramma’s in het kader van het EDA, en het uitoefenen van een positief effect op de Europese industriële en technologische defensiebasis (EDTIB). In dit verband worden de deelnemende lidstaten verder aangemoedigd om de nodige elementen aan te dragen om een zinvolle beoordeling van de nakoming van de verbintenissen op dit gebied mogelijk te maken, onder meer over de wijze waarop de projecten voor vermogensopbouw van de deelnemende lidstaten de EDTIB versterken.

            III.   Nationale uitvoeringsplannen

                  8.

                  Om de beoordeling van de uitvoering van de verbintenissen, zoals gepresenteerd in de NIP’s, te vergemakkelijken en de opkomende trends in de verschillende gebieden beter in kaart te brengen, worden de deelnemende lidstaten aangemoedigd de kwaliteit en de granulariteit van de in hun NIP verstrekte informatie verder te verbeteren, door uitvoering te geven aan de aanbeveling van de Raad van 15 oktober 2018 inzake de volgorde van nakoming van de verdergaande verbintenissen en door nadere doelstellingen vast te stellen. Dit geldt met name voor het verstrekken van toekomstgerichte plannen, wanneer mogelijk.

                  9.

                  De deelnemende lidstaten worden aangemoedigd bilaterale dialogen te blijven aangaan met het PESCO-secretariaat over de herziening en actualisering van hun toekomstige NIP. De deelnemende lidstaten moeten, ondersteund door het PESCO-secretariaat, voor onderlinge transparantie blijven zorgen en meer coherentie en consistentie brengen in de informatie die wordt vereist en verstrekt in het kader van de PESCO en andere initiatieven op defensiegebied, met inbegrip van de CARD. Het PESCO-secretariaat wordt aangemoedigd verder te werken aan manieren om de deelnemende lidstaten adequaat te ondersteunen.

            IV.   PESCO-projecten

                  10.

                  In het licht van de bij de Raad ingediende verslagen over de vorderingen die zijn gemaakt met de uitvoering van PESCO-projecten worden de deelnemende lidstaten ertoe aangemoedigd de werkzaamheden voort te zetten en zich te concentreren op de snelle en doeltreffende uitvoering van de projecten waaraan zij deelnemen, teneinde tastbare resultaten en producten te leveren en de verdergaande verbintenissen na te komen.

                  11.

                  Vanaf de volgende serie uitnodigingen voor het indienen van PESCO-projectvoorstellen met het oog op het actualiseren van Besluit (GBVB) 2018/1797, wordt, rekening houdend met de getrokken lessen, de deelnemende lidstaten verzocht om, met steun van het PESCO-secretariaat, met name het volgende te doen:

                              a)

                              te reageren op alle in het CDP vastgestelde prioriteiten van de EU op het gebied van vermogensopbouw, met inbegrip van de HICG’s en de SCC’s zodra daarover overeenstemming is bereikt door de deelnemende lidstaten van het EDA, en rekening te houden met de bevindingen van de CARD;

                              b)

                              projecten te ontwikkelen die erop gericht zijn de samenwerking tussen de bestaande militaire vermogens te benutten, en deze vermogens ter beschikking te stellen voor missies en operaties;

                              c)

                              gezamenlijk projectvoorstellen in te dienen (ten minste twee deelnemende lidstaten) die, behalve op andere criteria, moeten worden beoordeeld op het maturiteitsniveau van het projectvoorstel, alsmede een eerste overzicht van de financiële en andere noodzakelijke middelen ervoor.

                        Het PESCO-secretariaat wordt verzocht nog voor de volgende oproep tot het indienen van projecten nadere criteria voor de beoordeling van projecten in te dienen.

                  12.

                  Met het oog op een betere samenhang en synchronisatie van de defensie-initiatieven van de EU, waarbij het accent ligt op verder uitgekristalliseerde projecten, zou de volgende oproep voor het indienen van PESCO-projecten in 2021 plaatsvinden, onverminderd toekomstige besluitvorming. Op basis van verdere geleerde lessen zullen de deelnemende lidstaten dan de mogelijkheid overwegen om over te stappen op een tweejaarlijks proces. Er zij aan herinnerd dat de projectleden de mogelijkheid hebben om de Commissie, waar passend, bij het verloop van het project te betrekken, in overeenstemming met de governanceregels voor PESCO-projecten.

            V.   Toekomstige koers

                  13.

                  De deelnemende lidstaten wordt verzocht hun NIP’s te herzien en zo nodig te actualiseren, in overeenstemming met de aanbeveling van de Raad van 15 oktober 2018 inzake de volgorde van nakoming van de verdergaande verbintenissen en door nadere doelstellingen vast te stellen, rekening houdend met de bevindingen en aanbevelingen van het jaarverslag, en deze uiterlijk op 10 januari 2020 in te dienen.

                  14.

                  Naast de beschrijving van de stand van zaken bij de uitvoering van de PESCO, met inbegrip van de nakoming door elke deelnemende lidstaat van zijn verbintenissen, overeenkomstig zijn NIP, wordt de hoge vertegenwoordiger verzocht in het jaarverslag 2020 ook eerste voorstellen te doen met het oog op het strategische evaluatieproces aan het eind van de eerste PESCO-fase (2018-2020), rekening houdend met andere relevante initiatieven van de EU die bijdragen tot het verwezenlijken van het ambitieniveau van de Unie op het gebied van veiligheid en defensie.

         Gedaan te Brussel, 14 mei 2019.

               Voor de Raad

               De voorzitter

            F. MOGHERINI

         (1)  PB L 331 van 14.12.2017, blz. 57.

         (2)  PB C 88 van 8.3.2018, blz. 1.

         (3)  PB C 374 van 16.10.2018, blz. 1.

         (4)  Besluit (GBVB) 2018/1797 van de Raad van 19 november 2018 tot wijziging en actualisering van Besluit (GBVB) 2018/340 tot vaststelling van de lijst van projecten die in het kader van de PESCO zullen worden ontwikkeld (PB L 294 van 21.11.2018, blz. 18).