Belangrijke juridische mededeling

|

52008SC0573

Aanbeveling voor een beschikking van de Raad tot intrekking van Beschikking 2005/730/EG betreffende het bestaan van een buitensporig tekort in Portugal  /* SEC/2008/0573 def. */

         NL
            (...PICT...)|COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN|
            Brussel, 7.5.2008
            SEC(2008) 573 definitief

            Aanbeveling voor een
            BESCHIKKING VAN DE RAAD
            tot intrekking van Beschikking 2005/730/EG betreffende het bestaan van een buitensporig tekort in Portugal
            (door de Commissie ingediend)
            TOELICHTING
            1. Achtergrond
            Artikel 104 van het Verdrag bepaalt dat de lidstaten buitensporige tekorten dienen te vermijden en voorziet in een procedure voor de vaststelling en correctie van dergelijke tekorten. Deze buitensporigtekortprocedure (BTP) wordt nader gepreciseerd in Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad "over de bespoediging en verduidelijking van de tenuitvoerlegging van de procedure bij buitensporige tekorten" PB L 209 van 2.8.1997, blz. 6. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1056/2005 (PB L 174 van 7.7.2005, blz. 5). , die deel uitmaakt van het stabiliteits- en groeipact. Overeenkomstig artikel 104, lid 2, van het Verdrag dient de Commissie op basis van de volgende twee criteria na te gaan of de hand wordt gehouden aan de begrotingsdiscipline: a) of het voorziene of feitelijke overheidstekort de referentiewaarde van 3% van het bbp overschrijdt (tenzij hetzij het tekortcijfer in aanzienlijke mate en voortdurend is afgenomen en een niveau heeft bereikt dat de referentiewaarde benadert, hetzij de overschrijding van de referentiewaarde slechts van uitzonderlijke en tijdelijke aard is en de verhouding dicht bij de referentiewaarde blijft); en b) of de overheidsschuld de referentiewaarde van 60% van het bbp overschrijdt (tenzij de schuldquote in voldoende mate afneemt en de referentiewaarde in een bevredigend tempo benadert).[1]
            PB L 209 van 2.8.1997, blz. 6. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1056/2005 (PB L 174 van 7.7.2005, blz. 5).
            Overeenkomstig het aan het Verdrag gehechte Protocol betreffende de procedure bij buitensporige tekorten worden de voor de toepassing van de BTP benodigde gegevens door de Commissie verstrekt. In het kader van de toepassing van dit protocol dienen de lidstaten overeenkomstig artikel 4 van Verordening (EG) nr. 3605/93 van de Raad PB L 332 van 31.12.1993, blz. 7. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 2103/2005 (PB L 337 van 22.12.2005, blz. 1).  de Commissie tweemaal per jaar, namelijk vóór 1 april en vóór 1 oktober, in kennis te stellen van gegevens over het overheidstekort en de overheidsschuld, alsook over andere, daarmee samenhangende variabelen De meest recente kennisgeving van Portugal is te vinden op: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page?_pageid=2373,58110711&_dad=portal&_schema=portal . . [2][3]
            PB L 332 van 31.12.1993, blz. 7. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 2103/2005 (PB L 337 van 22.12.2005, blz. 1).
            De meest recente kennisgeving van Portugal is te vinden op: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page?_pageid=2373,58110711&_dad=portal&_schema=portal .
            Aangezien uit het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Portugal van juni 2005 was gebleken dat het land voor 2005 rekende op een overheidstekort van 6,2% van het bbp en op een overheidsschuld van 66,5% van het bbp, dit terwijl de referentiewaarde van 60% van het bbp ook al in 2003 en 2004 was overschreden, leidde de Commissie op 22 juni 2005 met de goedkeuring van een verslag ingevolge artikel 104, lid 3, de BTP ten aanzien van Portugal in SEC(2005) 836. . Op 20 september 2005 besloot de Raad overeenkomstig artikel 104, lid 6, op aanbeveling van de Commissie dat er in Portugal een buitensporig tekort bestond PB L 274 van 20.10.2005, blz. 91. . Tegelijkertijd richtte de Raad, eveneens op aanbeveling van de Commissie, overeenkomstig artikel 104, lid 7, aanbevelingen tot Portugal om de buitensporigtekortsituatie uiterlijk in 2008 te corrigeren Alle BTP-documenten voor Portugal zijn te vinden op de volgende website: http://ec.europa.eu/economy_finance/sg_pact_fiscal_policy/excessive_deficit9109_en.htm. .[4][5][6]
            SEC(2005) 836.
            PB L 274 van 20.10.2005, blz. 91.
            Alle BTP-documenten voor Portugal zijn te vinden op de volgende website: http://ec.europa.eu/economy_finance/sg_pact_fiscal_policy/excessive_deficit9109_en.htm.
            De aanbeveling ingevolge artikel 104, lid 7, luidde onder meer als volgt: "De Raad beveelt aan (...) dat de Portugese autoriteiten het overheidstekort op geloofwaardige en duurzame wijze terugdringen tot onder de 3% van het bbp uiterlijk in 2008 door maatregelen te treffen binnen een middellangetermijnkader. Daartoe zou het wenselijk zijn dat de Portugese autoriteiten met name: de verslechtering van de begrotingssituatie in 2005 tegengaan door de aangekondigde correctiemaatregelen strikt uit te voeren; onverkort de maatregelen uitvoeren die noodzakelijk zijn voor een gestage en duidelijke correctie van het conjunctuurgezuiverde tekort ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen, en het tekort in 2006 ten opzichte van 2005 zeer fors terugdringen met 1,5% van het bbp en het in de twee jaar daarna nog veel verder terugdringen met ten minste ¾% van het bbp per jaar; snel hervormingen doorvoeren om de uitgaven in de komende jaren in de hand te houden en te verminderen, elke gelegenheid aangrijpen om het begrotingstekort sneller terug te dringen, en klaarstaan om de extra maatregelen te treffen die eventueel nodig zijn om het buitensporige tekort uiterlijk in 2008 te corrigeren". Voorts werd het volgende wenselijk geacht: "de Portugese autoriteiten [moeten] ervoor zorgen dat de bruto schuldquote duidelijk terugloopt en de referentiewaarde in een bevredigend tempo benadert door de vorderingen bij de terugdringing van het tekort tot uiting te laten komen in de schuldontwikkeling, geen schuldverhogende financiële transacties aan te gaan en zorgvuldig de gevolgen in het oog te houden die grote publieke investeringsprojecten, waaronder die waarbij wordt samengewerkt met de particuliere sector, voor de schuld kunnen hebben". Ook verlangde de Raad van de Portugese autoriteiten dat zij zouden "streven naar een verdere verbetering van de vergaring en verwerking van de gegevens over de overheidssector".
            Tot slot verzocht de Raad de Portugese autoriteiten "de begrotingsconsolidatie voort te zetten om te bereiken dat de openbare financiën op middellange termijn vrijwel in evenwicht zijn of een overschot vertonen, door middel van een vermindering van het conjunctuurgezuiverde tekort ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen met ten minste 0,5% van het bbp per jaar nadat het buitensporige tekort is gecorrigeerd".
            Tabel 1: Aanpassing die op 20 september 2005 door de Raad is onderschreven
            Als percentage van het bbp, tenzij anders aangegeven|2005|2006|2007|2008|
            Overheidssaldomutatie in structureel saldop.m.: Reële bbp-groei (%)|Tekort van (hoogstens) 6,20.8|-4,8+1,51,4|Tekort < 4ten minste +¾2,2|Tekort < 3ten minste +¾2,6|
            Noot : Structureel saldo = conjunctuurgezuiverd saldo ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen.
            Bronnen : Aanbeveling van de Raad op grond van artikel 104, lid 7, waarin is uitgegaan van het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van juni 2005.
            Op 22 juni 2006, dat wil zeggen na het verstrijken van de in de aanbeveling vastgestelde termijn van zes maanden om maatregelen te treffen, verrichtte de Commissie een evaluatie van de maatregelen van de Portugese autoriteiten om de buitensporigtekortsituatie te corrigeren. Op basis daarvan heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan een mededeling aan de Raad, waarin werd geconcludeerd dat Portugal maatregelen had genomen waarmee voldoende vooruitgang werd geboekt in de richting van de correctie van het buitensporige tekort binnen de termijnen die de Raad had vastgesteld, en dat op dat moment geen verdere stappen in de buitensporigtekortprocedure ten aanzien van Portugal behoefden te worden ondernomen SEC(2006) 786. . Tijdens zijn vergadering van 11 juli 2006 sloot de Raad zich bij deze beoordeling aan.[7]
            SEC(2006) 786.
            Artikel 104, lid 12, van het Verdrag bepaalt dat een besluit van de Raad betreffende het bestaan van een buitensporig tekort op aanbeveling van de Commissie moet worden ingetrokken indien de Raad van oordeel is dat het buitensporige tekort in de betrokken lidstaat is gecorrigeerd.
            2. Recente tekortontwikkelingen
            Op basis van de Portugese informatie van voor 1 april 2008 is de Commissie (Eurostat) met gegevens gekomen Eurostat News Release nr. 54 van 18 april 2008.  waaruit blijkt dat het overheidstekort, na de 6,1% van het bbp in 2005 en 3,9% van het bbp in 2006, in 2007 is uitgekomen op 2,6% van het bbp (zie tabel 2). Gezien het thans gemelde tekort en de referentiewaarde van het tekort is de kans gering dat het tekort van 2007 bij eventuele toekomstige herzieningen uitstijgt boven de 3% van het bbp Tekortquoten worden na de publicatie van de eerste resultaten in de voorjaarskennisgeving gewoonlijk naar boven of naar beneden bijgesteld. Voor de lidstaten van de EU gaat het in de regel om vrij geringe herzieningen, die gemiddeld niet veel hoger of lager zijn dan nul. In het geval van Portugal is de tekortquote relatief vaker naar boven dan naar beneden bijgesteld. Dit wijst op systematische fouten bij de samenstelling van de eerste resultaten. Hoewel niet kan worden uitgesloten dat de Portugese overheidsrekeningen nog zullen worden bijgesteld, zijn de gegevens over de laatste jaren echter betrouwbaarder gebleken dan in het verleden.  .[8][9]
            Eurostat News Release nr. 54 van 18 april 2008.
            Tekortquoten worden na de publicatie van de eerste resultaten in de voorjaarskennisgeving gewoonlijk naar boven of naar beneden bijgesteld. Voor de lidstaten van de EU gaat het in de regel om vrij geringe herzieningen, die gemiddeld niet veel hoger of lager zijn dan nul. In het geval van Portugal is de tekortquote relatief vaker naar boven dan naar beneden bijgesteld. Dit wijst op systematische fouten bij de samenstelling van de eerste resultaten. Hoewel niet kan worden uitgesloten dat de Portugese overheidsrekeningen nog zullen worden bijgesteld, zijn de gegevens over de laatste jaren echter betrouwbaarder gebleken dan in het verleden.
            De economische groei was bij de recente tekorten laag, maar vertoonde wel een geleidelijke verbetering: de reële bbp-groei ging van 0,9% in 2005 naar 1,3% in 2006 en 1,9% in 2007. De negatieve output gap is in deze periode volgens de ramingen iets verminderd.
            De begroting is in 2006 en 2007 beter uitgevoerd dan waarop ten tijde van de vaststelling aanbeveling ingevolge artikel 104, lid 7, werd gemikt In vergelijking met de begrotingsdoelstellingen van het geactualiseerde Portugese stabiliteitsprogramma van juni 2005 op basis waarvan de buitensporigtekortprocedure was ingeleid (zie hierboven). . Met name vielen de uiteindelijke tekorten in die twee jaren ongeveer 1 procentpunt van het bbp lager uit dan oorspronkelijk was gepland in het geactualiseerde Portugese stabiliteitsprogramma van juni 2005 De bijstellingen van eind 2005 en begin 2006 van de reeks bbp-gegevens hebben geresulteerd in hogere bbp-niveaus. Daardoor viel de tekortquote automatisch ¼ procentpunt lager uit. . Ook kan het begrotingsresultaat van 2007 de vergelijking doorstaan met de raming van 3% van het bbp in het geactualiseerde Portugese stabiliteitsprogramma van december 2007. Kortom, één jaar voor de termijn die de Raad had gesteld, ligt het tekort al onder de referentiewaarde van 3% van het bbp. Overeenkomstig de dringende aanbeveling van de Raad ingevolge artikel 104, lid 7, is de kans aangegrepen om het begrotingstekort sneller af te bouwen, met name dankzij de beter dan verwachte inning van ontvangsten. [10][11]
            In vergelijking met de begrotingsdoelstellingen van het geactualiseerde Portugese stabiliteitsprogramma van juni 2005 op basis waarvan de buitensporigtekortprocedure was ingeleid (zie hierboven).
            De bijstellingen van eind 2005 en begin 2006 van de reeks bbp-gegevens hebben geresulteerd in hogere bbp-niveaus. Daardoor viel de tekortquote automatisch ¼ procentpunt lager uit.
            Het lagere begrotingstekort van 2006 en 2007 is te danken aan een daling van de uitgavenquote en een stijging van de ontvangstenquote. De uitgavenquote daalde met ongeveer 1¼ in 2006 en met bijna een ½ procentpunt in 2007. Daarnaast stegen de overheidsontvangsten met zo´n ¾ procentpunt van het bbp in zowel 2006 als 2007. De budgettaire consolidatie berustte voornamelijk op structurele maatregelen. Alleen in 2007 is een eenmalige transactie met een marginaal effect van 0,1% van het bbp verricht Deze hield verband met een langlopende concessie voor de exploitatie van een stuwdam, die overeenkomstig de regels van de ESR95 onder overige kapitaaluitgaven is geboekt als uitgavenvermindering.  . [12]
            Deze hield verband met een langlopende concessie voor de exploitatie van een stuwdam, die overeenkomstig de regels van de ESR95 onder overige kapitaaluitgaven is geboekt als uitgavenvermindering.
            Aan de uitgavenzijde zijn de reële lopende primaire uitgaven in zowel 2006 als 2007 stabiel gebleven. Met name zijn de lagere uitgaven aan overheidspersoneel van essentieel belang geweest om de uitgaven in de hand te houden. Daartoe is het aantal overheidswerknemers verminderd. Loonmatiging in de vorm van bij de inflatie achterblijvende jaarlijkse aanpassingen van de salarissen en een bevriezing van anciënniteitsgerelateerde periodieken droegen er in mindere mate toe bij. Tegelijk is de zeer snelle groei in de afgelopen jaren van de andere sociale overdrachten dan die in natura iets afgevlakt. Dit komt onder meer door een minder snelle stijging van de uitgaven aan ouderdomspensioenen (vooral door een indamming van het aantal mensen dat met pensioen gaat) en door een vermindering van de werkloosheidsuitkeringen in 2007. Door de overheidsinvesteringen terug te schroeven, kon het tekort in 2006 nog eens met circa ½% van het bbp worden teruggedrongen. Al met al stroken deze cijfers met de aanbeveling van de Raad om in te grijpen in de uitgaven. Een voorbeeld daarvan was de hervorming van de pensioneringsregelingen.
            Aan de ontvangstenzijde zijn de belastingopbrengsten met name gezien de lage economische groei (en meer in het bijzonder de zwakke binnenlandse vraag) snel gestegen. Dit lijkt te komen door een verhoging van het btw-standaardtarief met 2 procentpunt (van 19% naar 21%) in juli 2005, door discretionaire verhogingen van een aantal belastingtarieven (accijnzen, sociale premies voor bepaalde groepen werknemers, nieuw marginaal belastingtarief voor de hoge inkomens) en door lagere heffingskortingen op een aantal directe belastingen. Voorts is een belangrijk deel van de forse belastingontvangsten toe te schrijven aan meeropbrengsten dankzij een beter werkende belastingdienst en aan een betere belastingmoraal die tot een verbreding van de belastinggrondslagen lijken te hebben geleid. Deze zijn grotendeels vastgehouden. Voorts konden dankzij de efficiënter werkende belastingdienst meer belastingschulden worden geïnd. In 2007 waren de extra belastingontvangsten te danken aan een herstel van de winstgevendheid van een aantal grote betalers van vennootschapsbelasting en aan de onroerendezaakbelasting. De overige ontvangsten (waaronder ontvangsten uit de verkoop van goederen en diensten door de overheid) stegen in totaal met bijna een ½ procentpunt van het bbp in 2006 en 2007. Ten dele kwam dit ook doordat de dividenduitkeringen van overheidsbedrijven aan de overheid na de inzinking in 2005 weer een herstel vertoonden.
            De hierboven beschreven budgettaire en economische ontwikkelingen hebben geleid tot een duidelijke daling van het structurele tekort (d.w.z. het conjunctuurgezuiverde tekort, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen) in 2006 en 2007. In 2006 is dit met zo´n 2 procentpunt van het bbp teruggedrongen en in 2007 met nog eens 1 procentpunt van het bbp (zie tabel 2). Daarmee wordt ruimschoots voldaan aan het verzoek in de aanbeveling van de Raad ingevolge artikel 104, lid 7, om het structurele saldo in 2006 ten opzichte van 2005 met 1,5% van het bbp en in 2007 met ten minste ¾% te verbeteren.
            3. Tekortprognoses voor 2008 en latere jaren
            Volgens de voorjaarsprognoses 2008 van de diensten van de Commissie zal het overheidstekort in 2008 bij een reële bbp-groei van 1,7% dalen tot 2,2% van het bbp. Deze prognose komt min of meer overeen met de begrotingsdoelstelling van 2,4% van het bbp in het geactualiseerde Portugese stabiliteitsprogramma van december 2007 (waarin de bbp-groei is geraamd op 2,2%) en met de bijgestelde doelstelling van 2,2% van het bbp die is aangekondigd op 26 maart na de publicatie van de begrotingsresultaten over 2007.
            De verwachte verbetering van het begrotingssaldo in 2008 is vooral te danken aan de ontvangstenzijde. In 2008 zullen de belastingontvangsten sneller blijven stijgen dan het nominale bbp, ook al is het verschil duidelijk minder groot dan in 2007. Verwacht wordt dat de belastingelasticiteit zich na de hoge cijfers van de afgelopen jaren weer in de richting van het historisch gemiddelde gaat bewegen, mede omdat wordt aangenomen dat de marginale opbrengsten van de verbetering van de belastingdienst en belastingmoraal gaan afnemen. In 2008 zal de normalisering van de netto btw-ontvangsten na de in 2006 en 2007 doorgevoerde beperking van de maximale teruggaafperiode een gunstig effect sorteren op de belastingontvangsten. Van de verlaging van het btw-standaardtarief met 1 procentpunt (van 21% naar 20%), die ingaat op 1 juli 2008, gaat echter een ongunstig effect op de belastingontvangsten uit. Voorts zullen de overheidsontvangsten als percentage van het bbp licht stijgen dankzij extra EU-middelen die worden ontvangen in het kader van het nationaal strategisch referentiekader Tegelijk brengt deze instroom extra uitgaven mee, waardoor het gunstige effect van deze ontvangsten op het begrotingssaldo aanzienlijk wordt afgezwakt. . De uitgavenquote blijft stabiel. Als gevolg van de loonmatiging en geringere werkgelegenheid bij de centrale overheid dalen de personeelsuitgaven met 0,4 procentpunt van het bbp. De rente-uitgaven worden teruggedrongen met een discretionaire verlaging van de rente op door de overheid uitgegeven spaarbewijzen. De verlening van concessies voor stuwdammen voor de opwekking van elektriciteit sorteert een eenmalig tekortverlagend effect van bijna 0,2% van het bbp Overeenkomstig de regels van de ESR95 is dit onder overige kapitaaluitgaven geboekt als uitgavenvermindering. Een deel van de opbrengst wordt echter gebruikt om de elektriciteitsbedrijven te compenseren voor het feit dat ze de productieprijzen slechts geleidelijk doorberekenen in de consumentenprijzen. . [13][14]
            Tegelijk brengt deze instroom extra uitgaven mee, waardoor het gunstige effect van deze ontvangsten op het begrotingssaldo aanzienlijk wordt afgezwakt.
            Overeenkomstig de regels van de ESR95 is dit onder overige kapitaaluitgaven geboekt als uitgavenvermindering. Een deel van de opbrengst wordt echter gebruikt om de elektriciteitsbedrijven te compenseren voor het feit dat ze de productieprijzen slechts geleidelijk doorberekenen in de consumentenprijzen.
            In de economische voorjaarsprognoses 2008 van de diensten van de Commissie worden het begrotingstekort en de reële bbp-groei in 2009 bij ongewijzigd beleid geraamd op respectievelijk 2,6% van het bbp en 1,6% van het bbp. In het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Portugal van december 2007 wordt gemikt op 1,5% van het bbp en 2,8% van het bbp. In de economische voorjaarsprognoses 2008 van de diensten van de Commissie wordt de ontwikkeling van het begrotingssaldo voornamelijk bepaald door een daling van de belastingdruk, die nog het gevolg is van de verlaging van het btw standaardtarief in juli 2008. Voorts wordt ervan uitgegaan dat de voornaamste macro economische grondslagen voor de belastingontvangsten, zoals de consumptie van huishoudens en de beloning van werknemers, achterblijven bij het bbp en dat deze ontvangsten anders dan in voorgaande jaren de ontwikkeling van de relevante fiscale grondslagen volgen. Er wordt dus aangenomen dat de in hoofdstuk 2 genoemde verbreding van de fiscale grondslagen in wezen van structurele aard is. Mocht achteraf echter blijken dat deze ontvangsten deels van tijdelijke of niet-structurele aard zijn of dat ze onder druk komen te staan door de economische vertraging, dan worden de budgettaire vooruitzichten somberder. Het nominale tekort wordt nog verder opgedreven doordat de eenmalige transactie van 2008 wegvalt. De huidige onzekerheid over de financiële en economische ontwikkelingen, die groter is dan gebruikelijk, brengt een aantal risico´s mee voor de overheidsfinanciën.
            Volgens de economische voorjaarsprognoses 2008 van de diensten van de Commissie verbetert het structurele saldo in 2008 met ¼ procentpunt van het bbp. In 2009 verslechtert het bij ongewijzigd beleid met ¼ procentpunt van het bbp. Om te voldoen aan de door de Raad ingevolge artikel 104, lid 7, gedane aanbevelingen om ervoor te zorgen dat de overheidsfinanciën op middellange termijn vrijwel in evenwicht zijn of een overschot vertonen door middel van een verdere vermindering van het structurele tekort met ten minste 0,5% van het bbp per jaar nadat het buitensporige tekort is gecorrigeerd, moet bij de uitvoering van de begroting van 2008 een forse stap richting begrotingsconsolidatie worden gezet en is voor 2009 een ambitieuze begroting vereist.
            Het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Portugal van december 2007 mikt op een tekort van 0,4% van het bbp in 2010 en 0,2% van het bbp in 2011. Tegelijk wordt gerekend op een reële bbp-groei van 3% van het bbp in beide jaren. In zijn advies over het geactualiseerde programma achtte de Raad "de begrotingskoers van het programma wellicht ontoereikend om de middellangetermijndoelstelling conform het programma in 2010 te bereiken. Hoewel het beoogde tempo van de consolidatie richting de MTD strookt met het stabiliteits- en groeipact, zal de aanpassing gelet op de bovengenoemde risico's wellicht extra inspanningen vergen" PB C 73 van 19.3.2008, blz. 6.  .[15]
            PB C 73 van 19.3.2008, blz. 6.
            4. Schuldontwikkelingen en -prognoses
            In 2005 overschreed de bruto overheidsschuld de referentiewaarde van 60% van het bbp en sprong deze naar 63,6% van het bbp, tegen 56,9% van het bbp in 2004 Met name omdat de bbp-gegevens later zijn bijgesteld (zie voetnoot 11), verschillen deze cijfers van de ramingen die gehanteerd zijn bij de inleiding van de buitensporigtekortprocedure. . In 2006 liep de schuldquote verder op tot 64,7% van het bbp. In 2007 liep deze weer terug tot 63,6% van het bbp. De stijging van de overheidsschuldquote in 2006 was het gevolg van het hoge primaire overheidstekort en in mindere mate van het feit dat de impliciete rente op de overheidsschuld hoger was dan de nominale bbp-groei (het zogeheten sneeuwbaleffect). In 2007 daalde de schuldquote vooral dankzij een schuldverlagende stock-flow adjustment, en in mindere mate dankzij de versnelling van het bbp en een marginaal primair overschot.[16]
            Met name omdat de bbp-gegevens later zijn bijgesteld (zie voetnoot 11), verschillen deze cijfers van de ramingen die gehanteerd zijn bij de inleiding van de buitensporigtekortprocedure.
            De daling van de schuldquote in 2007 strookte met de aanbeveling ingevolge artikel 104, lid 7, van de Raad van 20 september 2005. Voorts hebben financiële transacties in 2006 en 2007 een negatief effect gesorteerd op de stock-flow adjustment en dus bijgedragen aan de reductie van de schuldquote. In 2006 waren omvangrijke privatiseringsopbrengsten van doorslaggevend belang voor de daling van de financiële activa. In 2007 liepen de financiële activa door de afbouw van deposito´s en chartaal geld verder terug, waarop een schuldverlagende stock-flow adjustment volgde. Ongerekend deposito´s en chartaal geld en privatiseringsopbrengsten zouden de financiële activa in 2006 en 2007 netto zijn gestegen en zou daarvan dus een verhogend effect zijn uitgegaan op de schuldquote.
            Volgens de economische voorjaarsprognoses 2008 van de diensten van de Commissie loopt de schuldquote in 2008 weer licht op tot ruim 64% van het bbp en komt deze in 2009 bij ongewijzigd beleid uit op 64¼% van het bbp, terwijl dit jaar en volgend jaar de nominale bbp-groei laag is en de overheidstekorten betrekkelijk hoog blijven. Afgaande op de plannen in het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Portugal van december 2007 wordt in 2008 op de schuldquote een positieve stock-flow adjustment van 0,4% van het bbp toegepast Dit lijkt verband te houden met een positief verschil tussen tekorten op transactiebasis en op kasbasis, dat impliciet blijkt uit de programma-actualisering. De cijfers van de stock-flow adjustment zijn aangepast omdat de Portugese autoriteiten een aantal kapitaalinjecties in overheidsziekenhuizen meer recentelijk hebben ingedeeld onder kapitaaloverdrachten en niet onder financiële transacties. . De stock-flow adjustment komt nog verder onder druk te staan door de verwachting dat de inkoop van schulden boven de nominale waarde ervan in de nabije toekomst fors zal toenemen door de wijzigingen van januari 2008 in de vergoeding op spaarbewijzen. Al met al strookt het schuldquotetraject met de aanbeveling van de Raad ingevolge artikel 104, lid 7, omdat de terugdringing van het tekort daarin tot uiting komt en financiële transacties tussen 2006 en 2009 over het geheel genomen geen schuldquoteverhogend effect hebben gesorteerd. [17]
            Dit lijkt verband te houden met een positief verschil tussen tekorten op transactiebasis en op kasbasis, dat impliciet blijkt uit de programma-actualisering. De cijfers van de stock-flow adjustment zijn aangepast omdat de Portugese autoriteiten een aantal kapitaalinjecties in overheidsziekenhuizen meer recentelijk hebben ingedeeld onder kapitaaloverdrachten en niet onder financiële transacties.
            5. Andere overwegingen
            In het kader van artikel 104, lid 7, heeft de Raad Portugal aanbevolen om de vergaring en verwerking van gegevens over de overheidssector gezien de duidelijke tekortkomingen bij de productie van betrouwbare statistieken over de overheidsfinanciën te verbeteren.
            De laatste jaren zijn institutionele wijzigingen en andere technische verbeteringen in de samenstelling van de overheidsrekeningen doorgevoerd. Zo wordt nauwer samengewerkt en zijn de taken duidelijker verdeeld tussen het nationale bureau voor de statistiek, het ministerie van Financiën en de centrale bank en heeft het bureau voor de statistiek meer middelen en verantwoordelijkheid gekregen en moet het meer verantwoording afleggen. Met name is begin 2006 tussen deze drie instellingen een overeenkomst gesloten waarin de samenwerking is vastgelegd en waarbij twee werkgroepen zijn opgericht die de overheidsrekeningen vóór elke budgettaire kennisgeving aan een analyse onderwerpen en zich buigen over methodologische kwesties "Acordo de Cooperação Institucional no Domínio das Estatísticas das Administrações Públicas" (Institutionele samenwerkingsovereenkomst op het gebied van overheidsstatistieken).   De Engelse vertaling ervan is te vinden op:  http://www.dgo.pt/FP/StatisticsAgreement_INE_BP_DGO.pdf . Zie ook: "Consolidated Inventory of sources and methods [voor BTP- statistieken]" op: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/pls/portal/docs/PAGE/PGP_DS_GFS/PGE_DS_GFS_11/EDPI_PT_2007_REV1.PDF. . Een en ander zal de kwaliteit van de statistieken over de overheidssector ten goede komen. Ook zal de betrouwbaarheid en kwaliteit van de jaarrekeningen verbeteren doordat kwartaalcijfers over de overheidsrekeningen worden samengesteld en gepubliceerd. Daardoor worden namelijk transacties die een specifieke boekhoudkundige behandeling vereisen, sneller achterhaald. Er wordt, zo lijkt het, nauwlettender op toegezien dat de cijfers over de lagere overheden tijdig worden ingediend. Voorts is de informatie over de uitvoering van de begroting gedetailleerder en komt deze tijdiger beschikbaar. Daardoor zijn de cijfers over de meest recente jaren betrouwbaarder gebleken dan vroeger. Al met al is de aanbeveling van de Raad dus opgevolgd.[18]
            "Acordo de Cooperação Institucional no Domínio das Estatísticas das Administrações Públicas" (Institutionele samenwerkingsovereenkomst op het gebied van overheidsstatistieken).   De Engelse vertaling ervan is te vinden op:  http://www.dgo.pt/FP/StatisticsAgreement_INE_BP_DGO.pdf . Zie ook: "Consolidated Inventory of sources and methods [voor BTP- statistieken]" op: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/pls/portal/docs/PAGE/PGP_DS_GFS/PGE_DS_GFS_11/EDPI_PT_2007_REV1.PDF.
            6. Conclusies
            Het overheidstekort is aanzienlijk teruggedrongen, namelijk van 6,1% van het bbp in 2005 tot 3,9% van het bbp in 2006 en 2,6% van het bbp in 2007. Daarmee ligt het onder de referentiewaarde van 3% van het bbp. De maatregelen die aan de tekortreductie ten grondslag liggen, zijn hoofdzakelijk van structurele aard geweest. Het structurele saldo, ofwel het conjunctuurgezuiverde saldo ongerekend eenmalige en tijdelijke maatregelen, is in 2006 met zo´n 2 procentpunt van het bbp en in 2007 met nog eens 1 procentpunt verbeterd. Dit is ruimschoots meer dan de door de Raad aanbevolen budgettaire inspanning van 1,5% van het bbp in 2006 en ten minste ¾% van het bbp in 2007. Volgens de voorjaarsprognoses 2008 van de diensten van de Commissie loopt het nominale tekort in 2008 verder terug tot 2,2% van het bbp (inclusief eenmalige maatregelen van bijna 0,2% van het bbp, zonder welke het tekort dus ook onder de 3% van het bbp zou blijven). Bij ongewijzigd beleid stijgt het tekort in 2009 tot 2,6% van het bbp. Al met al lijkt het tekort op geloofwaardige en duurzame wijze te zijn teruggedrongen tot onder de limiet van 3% van het bbp.
            De bruto overheidsschuld is teruggelopen van 64,7% van het bbp in 2006 naar 63,6% van het bbp in 2007. Volgens de voorjaarsprognoses 2008 van de diensten van de Commissie zal deze daarna weer iets oplopen tot zo´n 64% van het bbp in 2008 en 64¼% van het bbp in 2009 (dit laatste cijfer bij ongewijzigd beleid), terwijl de bbp-groei laag is en de overheidstekorten betrekkelijk hoog blijven.
            Uit een algehele evaluatie volgt dat het buitensporige tekort in Portugal is gecorrigeerd. De Commissie beveelt de Raad bijgevolg aan om zijn beschikking betreffende het bestaan van een buitensporig tekort in Portugal in te trekken.
            Tabel 2: Begrotingsontwikkelingen 2005-2009
            Als percentage van het bbp, tenzij anders aangegeven|2005|2006|2007|2008|2009|
            ||||COM|SP (2)|COM (3)|SP (2)|
            Overheidssaldo|-6,1|-3,9|-2,6|-2,2|-2,4|-2,6|-1,5|
            |||||(-2,2)|||
            - Totale ontvangsten|41,6|42,4|43,1|43,6|42,7|43,3|42,8|
            - Totale uitgaven|47,7|46,3|45,7|45,7|45,1|45,9|44,4|
            waarvan:|- rente-uitgaven|2,6|2,8|2,8|2,8|2,9|2,7|2,8|
            |- bruto-investeringen in vaste activa|2,9|2,3|2,4|2,4|2,2|2,4|2,3|
            Primair saldo|-3,5|-1,1|0,2|0,6|0,5|0,1|1,3|
            Eenmalige en tijdelijke maatregelen|-0,1|0,0|0,1|0,2|0,0|0,0|0,0|
            Structureel saldo (1)|-5,2|-3,2|-2,2|-1,9|-1,6|-2,2|-1,0|
            Structureel primair saldo (1)|-2,6|-0,4|0,6|0,8|1,3|0,6|1,8|
            Bruto overheidsschuld (4)|63,6|64,7|63,6|64,1|64,1|64,3|62,5|
            Mutatie in schuldquote (a) = (b) + (c) + (d)  (5)|5,3|1,1|-1,1|0,5|-0,3|0,2|-1,6|
            Bijdragen:|- primair saldo (b)|3,5|1,1|-0,1|-0,6|-0,5|-0,1|-1,3|
            |- "sneeuwbaleffect" (c)|0,7|0,3|-0,2|0,4|-0,1|0,3|-0.4|
            |- stock-flow adjustment (d)|1,1|-0,2|-0,8|0,7|0,4|0,0|0.0|
            p.m. Reële bbp-groei (%)|0,9|1,3|1,9|1,7|2,2|1,6|2,8|
            p.m. Output gap|-1,7|-1,6|-1,1|-1,0|-1,8|-1,0|-1,1|
            (...PICT...)1) Conjunctuurgezuiverd (primair) saldo, ongerekend eenmalige en tijdelijke maatregelen.2) Conjunctuurgezuiverde en structurele saldi en output gaps volgens het programma, zoals berekend door de diensten van de Commissie op basis van de in het programma voorkomende informatie.3) Bij ongewijzigd beleid.4) De verandering in de bruto schuldquote kan als volgt worden uitgesplitst:waarbij  t  een time subscript is,  D, PD, Y  en  SF  respectievelijk de omvang van de overheidsschuld, het primaire tekort, het nominale bbp en de stock-flow adjustment zijn, en  i  en  y  de gemiddelde kosten van de schuld en de nominale bbp-groei voorstellen. De term tussen haken stelt het "sneeuwbaleffect" voor.5) Door afrondingen kunnen de totalen afwijken van de som van de verschillende componenten. Bronnen: Voorjaarsprognoses 2008 van de diensten van de Commissie (COM) en geactualiseerd stabiliteitsprogramma van december 2007 (SP). Tussen haakjes: de nieuwe officiële prognose van de Portugese autoriteiten van 26 maart 2008.|
            Aanbeveling voor een
            BESCHIKKING VAN DE RAAD
            tot intrekking van Beschikking 2005/730/EG betreffende het bestaan van een buitensporig tekort in Portugal
            DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
            Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 104, lid 12,
            Gezien de aanbeveling van de Commissie,
            Overwegende hetgeen volgt:
            (1) Bij Beschikking 2005/730/EG van de Raad PB L 274 van 20.10.2005, blz. 91.  werd op aanbeveling van de Commissie overeenkomstig artikel 104, lid 6, van het Verdrag besloten dat er in Portugal een buitensporig tekort bestond. De Raad stelde vast dat voor 2005 gemikt werd op een overheidstekort 6,2% van het bbp en dat daarmee de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 3% van het bbp werd overschreden, terwijl de bruto overheidsschuld uit zou komen op 66,5% van het bbp, ruim boven de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 60% van het bbp. [19]
            PB L 274 van 20.10.2005, blz. 91.
            (2) Overeenkomstig artikel 104, lid 7, van het Verdrag en artikel 3, lid 4, van Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad van 7 juli 1997 over de bespoediging en verduidelijking van de tenuitvoerlegging van de procedure bij buitensporige tekorten PB L 209 van 2.8.1997, blz. 6. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1056/2005 (PB L 174 van 7.7.2005, blz. 5).  heeft de Raad op 20 september 2005 op aanbeveling van de Commissie een aanbeveling tot Portugal gericht waarin het land werd verzocht om uiterlijk eind 2008 aan de buitensporigtekortsituatie een einde te maken. De aanbeveling is openbaar gemaakt.[20]
            PB L 209 van 2.8.1997, blz. 6. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1056/2005 (PB L 174 van 7.7.2005, blz. 5).
            (3) Volgens artikel 104, lid 12, van het Verdrag moet een beschikking van de Raad betreffende het bestaan van een buitensporig tekort worden ingetrokken indien de Raad van oordeel is dat het buitensporige tekort in de betrokken lidstaat is gecorrigeerd.
            (4) Overeenkomstig het aan het Verdrag gehechte Protocol betreffende de procedure bij buitensporige tekorten verstrekt de Commissie de voor de toepassing van de procedure benodigde gegevens. In het kader van de toepassing van dit protocol dienen de lidstaten overeenkomstig artikel 4 van Verordening (EG) nr. 3605/93 van de Raad van 22 november 1993 betreffende de toepassing van het aan het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap gehechte Protocol betreffende de procedure bij buitensporige tekorten PB L 332 van 31.12.1993, blz. 7. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 2103/2005 (PB L 337 van 22.12.2005, blz. 1).  de Commissie tweemaal per jaar, namelijk vóór 1 april en vóór 1 oktober, in kennis te stellen van gegevens over het overheidstekort en de overheidsschuld, alsook over andere, daarmee samenhangende variabelen.[21]
            PB L 332 van 31.12.1993, blz. 7. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 2103/2005 (PB L 337 van 22.12.2005, blz. 1).
            (5) Uit de gegevens die de Commissie (Eurostat) overeenkomstig artikel 8 G, lid 1, van Verordening (EG) nr. 3605/93 na de vóór 1 april 2008 door Portugal gedane kennisgeving heeft verstrekt en uit de voorjaarsprognoses 2008 van de diensten van de Commissie kunnen de volgende conclusies worden getrokken:
            – het overheidstekort is teruggedrongen van 6,1% van het bbp in 2005 tot 3,9% van het bbp in 2006 en 2,6% van het bbp in 2007. Daarmee ligt het onder de referentiewaarde van 3% van het bbp. In het geactualiseerde convergentieprogramma van Portugal van december 2007 werd nog een tekortdoelstelling van 3% van het bbp gehanteerd;
            – zowel een dalende overheidsuitgavenquote als een stijgende ontvangstenquote hebben geleid tot de verbetering van het overheidssaldo. De uitgavenquote daalde met 1¼ in 2006 en met bijna een ½ procentpunt in 2007. Daarnaast stegen de overheidsontvangsten met zo´n ¾ procentpunt van het bbp in zowel 2006 als 2007. De budgettaire consolidatie berustte voornamelijk op structurele maatregelen. Alleen in 2007 is een eenmalige transactie met een marginaal effect van 0,1% van het bbp verricht. Volgens de ramingen is het structurele saldo, ofwel het conjunctuurgezuiverde saldo ongerekend eenmalige en tijdelijke maatregelen, in 2006 met zo´n 2 procentpunt van het bbp en in 2007 met 1 procentpunt verbeterd. Daarmee is gevolg gegeven aan de aanbeveling van de Raad ingevolge artikel 104, lid 7, om het structurele tekort in 2006 met 1,5% van het bbp en in 2007 met ten minste ¾% van het bbp terug te dringen;
            – voor 2008 wordt in de voorjaarsprognoses 2008 van de diensten van de Commissie gerekend op een verdere terugdringing van het tekort tot 2,2% van het bbp, hetgeen met name is te danken aan extra ontvangsten en aan een eenmalige tekortverlagende transactie van 0,2% van het bbp die de begroting ten goede komt. Dit komt min of meer overeen met de officiële tekortdoelstelling van 2,4% van het bbp in het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Portugal van december 2007 en met de herziene doelstelling van 2,2% in de kennisgeving van de Portugese autoriteiten van eind maart 2008. Volgens de voorjaarsprognoses komt het tekort in 2009 bij ongewijzigd beleid uit op 2,6% van het bbp. Al met al lijkt het tekort op geloofwaardige en duurzame wijze te zijn teruggedrongen tot onder de limiet van 3% van het bbp. Volgens de prognoses verbetert het structurele saldo in 2008 met ongeveer ¼ procentpunt van het bbp en verslechtert het in 2009 bij ongewijzigd beleid met circa ¼ procentpunt van het bbp. Deze ontwikkeling moet worden gezien tegen de achtergrond van de vorderingen die moeten worden gemaakt in de richting van de middellangetermijndoelstelling (MTD) voor de begrotingssituatie, die voor Portugal de verwezenlijking van een structureel tekort van 0,5% van het bbp is;
            – de overheidsschuld is gedaald van 64,7% van het bbp in 2006 tot 63,6% van het bbp in 2007. Door de lage bbp-groei en de nog betrekkelijk hoge overheidstekorten die worden voorspeld in de economische voorjaarsprognoses 2008 van de diensten van de Commissie, zal de overheidsschuld in 2009 naar verwachting uitkomen op 64¼% van het bbp.
            (6) Volgens de Raad is het buitensporige tekort in Portugal gecorrigeerd en dient Beschikking 2005/730/EG derhalve te worden ingetrokken,
            HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD:
            Artikel 1
            Uit een algehele evaluatie volgt dat het buitensporige tekort in Portugal is gecorrigeerd.
            Artikel 2
            Beschikking 2005/730/EG wordt hierbij ingetrokken.
            Artikel 3
            Deze beschikking is gericht tot de Portugese Republiek.
            Gedaan te Brussel,
            Voor de Raad
            De voorzitter
            [1] PB L 209 van 2.8.1997, blz. 6. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1056/2005 (PB L 174 van 7.7.2005, blz. 5).
            [2] PB L 332 van 31.12.1993, blz. 7. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 2103/2005 (PB L 337 van 22.12.2005, blz. 1).
            [3] De meest recente kennisgeving van Portugal is te vinden op: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page?_pageid=2373,58110711&_dad=portal&_schema=portal .
            [4] SEC(2005) 836.
            [5] PB L 274 van 20.10.2005, blz. 91.
            [6] Alle BTP-documenten voor Portugal zijn te vinden op de volgende website: http://ec.europa.eu/economy_finance/sg_pact_fiscal_policy/excessive_deficit9109_en.htm.
            [7] SEC(2006) 786.
            [8] Eurostat News Release nr. 54 van 18 april 2008.
            [9] Tekortquoten worden na de publicatie van de eerste resultaten in de voorjaarskennisgeving gewoonlijk naar boven of naar beneden bijgesteld. Voor de lidstaten van de EU gaat het in de regel om vrij geringe herzieningen, die gemiddeld niet veel hoger of lager zijn dan nul. In het geval van Portugal is de tekortquote relatief vaker naar boven dan naar beneden bijgesteld. Dit wijst op systematische fouten bij de samenstelling van de eerste resultaten. Hoewel niet kan worden uitgesloten dat de Portugese overheidsrekeningen nog zullen worden bijgesteld, zijn de gegevens over de laatste jaren echter betrouwbaarder gebleken dan in het verleden.
            [10] In vergelijking met de begrotingsdoelstellingen van het geactualiseerde Portugese stabiliteitsprogramma van juni 2005 op basis waarvan de buitensporigtekortprocedure was ingeleid (zie hierboven).
            [11] De bijstellingen van eind 2005 en begin 2006 van de reeks bbp-gegevens hebben geresulteerd in hogere bbp-niveaus. Daardoor viel de tekortquote automatisch ¼ procentpunt lager uit.
            [12] Deze hield verband met een langlopende concessie voor de exploitatie van een stuwdam, die overeenkomstig de regels van de ESR95 onder overige kapitaaluitgaven is geboekt als uitgavenvermindering.
            [13] Tegelijk brengt deze instroom extra uitgaven mee, waardoor het gunstige effect van deze ontvangsten op het begrotingssaldo aanzienlijk wordt afgezwakt.
            [14] Overeenkomstig de regels van de ESR95 is dit onder overige kapitaaluitgaven geboekt als uitgavenvermindering. Een deel van de opbrengst wordt echter gebruikt om de elektriciteitsbedrijven te compenseren voor het feit dat ze de productieprijzen slechts geleidelijk doorberekenen in de consumentenprijzen.
            [15] PB C 73 van 19.3.2008, blz. 6.
            [16] Met name omdat de bbp-gegevens later zijn bijgesteld (zie voetnoot 11), verschillen deze cijfers van de ramingen die gehanteerd zijn bij de inleiding van de buitensporigtekortprocedure.
            [17] Dit lijkt verband te houden met een positief verschil tussen tekorten op transactiebasis en op kasbasis, dat impliciet blijkt uit de programma-actualisering. De cijfers van de stock-flow adjustment zijn aangepast omdat de Portugese autoriteiten een aantal kapitaalinjecties in overheidsziekenhuizen meer recentelijk hebben ingedeeld onder kapitaaloverdrachten en niet onder financiële transacties.
            [18] "Acordo de Cooperação Institucional no Domínio das Estatísticas das Administrações Públicas" (Institutionele samenwerkingsovereenkomst op het gebied van overheidsstatistieken).   De Engelse vertaling ervan is te vinden op:  http://www.dgo.pt/FP/StatisticsAgreement_INE_BP_DGO.pdf . Zie ook: "Consolidated Inventory of sources and methods [voor BTP- statistieken]" op: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/pls/portal/docs/PAGE/PGP_DS_GFS/PGE_DS_GFS_11/EDPI_PT_2007_REV1.PDF.
            [19] PB L 274 van 20.10.2005, blz. 91.
            [20] PB L 209 van 2.8.1997, blz. 6. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1056/2005 (PB L 174 van 7.7.2005, blz. 5).
            [21] PB L 332 van 31.12.1993, blz. 7. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 2103/2005 (PB L 337 van 22.12.2005, blz. 1).


title: Aanbeveling van de Raad van 12 juli 2016 over het nationale hervormingsprogramma 2016 van Roemenië en met een advies van de Raad over het convergentieprogramma 2016 van Roemenië

text:
               18.8.2016

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 299/73

         AANBEVELING VAN DE RAAD
   van 12 juli 2016
   over het nationale hervormingsprogramma 2016 van Roemenië en met een advies van de Raad over het convergentieprogramma 2016 van Roemenië
   (2016/C 299/18)
   DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
   Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en artikel 148, lid 4,
   Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (1), en met name artikel 9, lid 2,
   Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie,
   Gezien de resoluties van het Europees Parlement,
   Gezien de conclusies van de Europese Raad,
   Gezien het advies van het Comité voor de werkgelegenheid,
   Gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité,
   Gezien het advies van het Comité voor sociale bescherming,
   Gezien het advies van het Comité voor de economische politiek,
   Overwegende hetgeen volgt:

               (1)

               Op 26 november 2015 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de jaarlijkse groeianalyse en daarmee de aanzet gegeven tot het Europees semester 2016 voor coördinatie van het economisch beleid. De prioriteiten van de jaarlijkse groeianalyse zijn op 17-18 maart 2016 door de Europese Raad bekrachtigd. Op 26 november 2015 heeft de Commissie op grond van Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad (2) het waarschuwingsmechanismeverslag aangenomen, waarin zij Roemenië heeft genoemd als een van de lidstaten die aan een diepgaande evaluatie zouden worden onderworpen.

               (2)

               Op 26 februari 2016 is het landverslag 2016 voor Roemenië gepubliceerd. Daarin werd de vooruitgang beoordeeld die Roemenië bij de tenuitvoerlegging van de op 14 juli 2015 door de Raad vastgestelde landspecifieke aanbevelingen heeft gemaakt, alsmede de vooruitgang die Roemenië in de richting van zijn nationale Europa 2020-doelstellingen heeft geboekt. Het bevatte ook de diepgaande evaluatie die op grond van artikel 5 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 is uitgevoerd. Op 8 maart 2016 heeft de Commissie de resultaten van de diepgaande evaluatie gepresenteerd. Op basis van haar analyse concludeert de Commissie dat Roemenië niet met macro-economische onevenwichtigheden wordt geconfronteerd.

               (3)

               Op 28 april 2016 heeft Roemenië zijn nationale hervormingsprogramma 2016 en zijn convergentieprogramma 2016 ingediend. Vanwege de onderlinge verbanden tussen beide programma's zijn deze tegelijkertijd geëvalueerd.

               (4)

               De betrokken landspecifieke aanbevelingen zijn meegenomen in de programmering van de Europese structuur- en investeringsfondsen voor de periode 2014-2020. Op grond van artikel 23 van Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad (3) kan de Commissie een lidstaat verzoeken zijn partnerschapsovereenkomst en de desbetreffende programma's te herzien en wijzigingen daarop voor te stellen indien dit nodig is om de uitvoering van de betrokken aanbevelingen van de Raad te ondersteunen. De Commissie heeft nader toegelicht hoe zij van deze bepaling gebruik zou maken in richtsnoeren voor de toepassing van de maatregelen die de doeltreffendheid van de Europese structuur- en investeringsfondsen koppelen aan gezond economisch bestuur.

               (5)

               Het derde programma voor betalingsbalanssteun (2013-2015) liep af in september 2015 zonder dat een evaluatie werd voltooid. De derde formele evaluatiemissie (16-30 juni 2015) om de uitvoering van de voorwaarden van het programma te beoordelen, is nog niet afgerond. Hoewel op verschillende gebieden enige vooruitgang werd geboekt, werden de huidige en vroegere resultaten van het programma op belangrijke beleidsgebieden ondermijnd. Het postprogrammatoezicht ging op 1 oktober 2015 van start en zal voortduren totdat ten minste 70 % van de lening die in het kader van het eerste betalingsbalansprogramma is toegekend, terugbetaald is, d.w.z. ten minste tot het voorjaar van 2018.

               (6)

               Roemenië valt momenteel onder het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact. In haar convergentieprogramma 2016 gaat de regering uit van een verslechtering van het nominale saldo van — 0,7 % van het bbp in 2015 naar — 2,9 % van het bbp in 2016 en 2017. Het structurele saldo zal naar verwachting ook verslechteren. Het programma gaat uit van een afwijking van de begrotingsdoelstelling op middellange termijn — een structureel tekort van 1 % van het bbp — die in 2014 en 2015 was bereikt, zonder dat de doelstelling opnieuw wordt bereikt in de programmaperiode. Volgens het convergentieprogramma zal de overheidsschuldquote in het tijdsbestek van het programma onder de 40 % blijven. Het macro-economische scenario dat aan deze begrotingsprognoses ten grondslag ligt, is voor 2016 plausibel en voor 2017 lichtjes optimistisch. Op basis van de voorjaarsprognoses 2016 van de Commissie bestaat het risico van een duidelijke afwijking zowel in 2016 als, bij ongewijzigd beleid, in 2017. Daarnaast wordt in de voorjaarsprognoses 2016 van de Commissie voor 2017 gerekend op een overheidstekort van 3,4 % van het bbp, wat boven de referentiewaarde van 3 % van het bbp van het Verdrag ligt. Op basis van zijn beoordeling van het convergentieprogramma en rekening houdend met de voorjaarsprognoses 2016 van de Commissie is de Raad van oordeel dat het risico bestaat dat Roemenië niet zal voldoen aan de bepalingen van het stabiliteits- en groeipact. Daarom zullen verdere maatregelen nodig zijn om de naleving in 2016 en 2017 te garanderen.

               (7)

               De bepalingen van het begrotingskader in Roemenië zijn solide, maar worden in de praktijk niet doeltreffend toegepast. Geen van de recente tekortverhogende begrotings-maatregelen werd in het kader van het normale begrotingsproces geïnitieerd en aangenomen. Het vereiste dat nieuwe wetgevingsinitiatieven die leiden tot een stijging van de overheids-uitgaven of een daling van de overheidsinkomsten, vergezeld moeten gaan van een door het ministerie van Financiën gecontroleerde effectbeoordeling, dat de uitgavenplafonds moeten worden geëerbiedigd en dat voor inkomstendalingen compenserende maatregelen moeten worden voorgesteld, werd in 2015 niet nageleefd. In de praktijk krijgt de Begrotingsraad erg weinig tijd om op begrotingsvoorstellen te reageren en wordt niet voldoende met de adviezen en aanbevelingen rekening gehouden. De begrotingswet 2016 streeft naar een begrotingstekort van 2,95 % van het bbp, wat tot een aanzienlijke afwijking van de middellangetermijndoelstelling leidt. Dit wijkt af van het nationale begrotingskader.

               (8)

               Er worden een aantal maatregelen doorgevoerd om de belastingen beter te innen en de belastingwetgeving beter te doen naleven. Het gaat onder meer om verplichte kasregisters, strengere regels voor contante betalingen, een nieuwe btw-registratieprocedure, intensievere controles door de belastingdienst (ANAF) en de lopende reorganisatie van de dienst. De hoge mate van belastingontwijking en de slechte naleving van de belastingwetgeving blijven echter een probleem. Zwartwerk en te lage aangiften blijven op de belastinginkomsten wegen en verstoren de economie. De maatregelen om het zwartwerk in te dammen, waaronder die van de Arbeidsinspectie, zijn niet erg doeltreffend.

               (9)

               De wet die de pensioenleeftijd van mannen en vrouwen gelijk moet trekken, is sinds 2013 bij het parlement in behandeling. Als die wet wordt aangenomen, zou de arbeidsparticipatie van oudere vrouwen aanzienlijk toenemen, waardoor het genderverschil op het gebied van pensioenen afneemt en vrouwen op hun oude dag minder risico lopen om armoede te lijden.

               (10)

               De situatie op de arbeidsmarkt is in 2015 verbeterd. De werkloosheid is laag en de werkgelegenheid vertoont een stijgende lijn. De langdurige werkloosheid ligt onder het EU-gemiddelde. Er zijn echter nog grote uitdagingen, vooral het hoge percentage jongeren dat niet werkt of geen onderwijs of opleiding volgt, en niet goed wordt bereikt met het oog op doeltreffende activering.

               (11)

               Het nationale arbeidsbureau loopt achter in het aanbieden van gepersonaliseerde diensten aan werkzoekenden en heeft slechts een beperkte dienstverlening voor werkgevers, ook al moeten alle vacatures aan dit bureau worden gemeld. Er is een procedure vastgesteld om de verschillende categorieën van werklozen op maat te ondersteunen, maar die is nog niet ingevoerd. De arbeids- en sociale diensten werken nauwelijks samen, waardoor het nog moeilijker is om de begunstigden van sociale bijstand te activeren.

               (12)

               Het minimumloon, dat tot de laagste in de Unie behoort, is sinds 2013 aanzienlijk gestegen, maar doordat er geen objectieve criteria zijn om het minimumloon vast te stellen, ontstaat onzekerheid. Er is een tripartite werkgroep voor de hervorming van de vaststelling van het minimumloon ingesteld, maar er zijn nog altijd geen duidelijke richtsnoeren of criteria waarin rekening wordt gehouden met het effect ervan op het scheppen van banen, op de sociale voorwaarden en op het concurrentievermogen. Al met al is de sociale dialoog nog zwak ontwikkeld.

               (13)

               Roemenië kent een van de hoogste risico's van armoede of sociale uitsluiting in de Unie. De arbeidsmarktactivering van mensen die van sociale bijstand leven, is zeer beperkt, vooral in plattelandsgebieden. De sociale referentie-index, waarop de sociale uitkeringen gebaseerd zijn, wordt niet regelmatig bijgewerkt op basis van de economische context, waardoor de toereikendheid van de uitkeringen in de loop der tijd kan worden aangetast. De wet op het minimale inclusie-inkomen, die verbetering moet brengen in de doelgerichtheid en toereikendheid van uitkeringen en de integratie van de ontvangers van dat inkomen op de arbeidsmarkt, is voor aanneming aan het parlement toegezonden. Het „armoedebestrijdings-pakket” van de regering bevat verschillende maatregelen om dit probleem aan te pakken op basis van een geïntegreerde benadering (onderwijs, gezondheid, huisvesting, sociale bescherming, vervoer).

               (14)

               Roemenië kampt nog altijd met problemen op het gebied van onderwijs. Het beschikt over een aantal strategieën op het gebied van een leven lang leren, beroepsonderwijs en -opleiding, tertiair onderwijs en schooluitval. Het percentage vroegtijdige schoolverlaters ligt echter nog altijd ruim boven het EU-gemiddelde, ten dele doordat de uitvoering van de in 2015 goedgekeurde strategie ter zake aanzienlijke vertraging heeft opgelopen. Er zijn weinig preventie- en begeleidingsprogramma's. Het is voor kwetsbare groepen zoals Roma en kinderen van arme gezinnen nog altijd moeilijk om toegang te krijgen tot kwaliteitsonderwijs en om dergelijk onderwijs met succes af te ronden, zeker op het platteland. Wat onderwijs en opvang voor jonge kinderen betreft, heeft Roemenië maatregelen genomen om de deelname van achtergestelde leerlingen aan het kleuteronderwijs (3-6 jaar) te ondersteunen. De voorzieningen in de eerste levensjaren (0-3 jaar) blijven beperkt. De recente wetgeving ter verlenging van het ouderschapsverlof kan, in combinatie met het tekort aan stimulansen om te gaan werken, de arbeidsparticipatie van vrouwen nog verder bemoeilijken. De participatie in het hoger secundair beroepsonderwijs en de hogere secundaire beroepsopleiding ligt boven het EU-gemiddelde, maar de uitvalpercentages blijven hoog. Het percentage mensen met een voltooide tertiaire opleiding is in stijgende lijn, maar de kwaliteit en de arbeidsmarkts-relevantie van het hoger onderwijs zijn beperkt. De participatie in het volwassenenonderwijs is erg laag.

               (15)

               De gezondheidsresultaten in Roemenië laten te wensen over. De levensverwachting bij geboorte ligt ruim onder het EU-gemiddelde, zowel voor mannen als voor vrouwen. De toegang tot gezondheidszorg en de te grote afhankelijkheid van ziekenhuiszorg blijven een onopgelost probleem. De wijd verspreide praktijk van informele betalingen maakt de gezondheidszorg minder toegankelijk voor mensen met een laag inkomen. Roemenië heeft maatregelen genomen om de gezondheidszorg toegankelijker te maken voor gepensioneerden met een laag inkomen en mensen in afgelegen en geïsoleerde gemeenschappen. Er wordt een netwerk van sociale en gezondheidsbemiddelaars opgezet en er is een wetsvoorstel inzake gemeenschapsdiensten ingediend. De deïnstitutionalisering van mensen met een beperking blijft een uitdaging.

               (16)

               Roemenië heeft maatregelen genomen om de onderfinanciering van de gezondheidszorg en het inefficiënte gebruik van overheidsmiddelen aan te pakken. Die hervormingen omvatten het wegwerken van achterstallige betalingen in de gezondheidssector, het houdbaarder maken van de farmaceutische uitgaven, het invoeren van e-gezondheidsoplossingen, het verbeteren van de financiering van het gezondheidsstelsel, het opstellen van een strategie om de middelen te verschuiven van zorg in ziekenhuizen naar preventieve en primaire zorg, en het centraliseren van aanbestedingsprocedures. De uitvoering van de nationale gezondheids-strategie 2014-2020 loopt echter vertraging op doordat er onvoldoende bestuurlijke capaciteit is. De efficiëntie van het gezondheidsstelsel wordt meer bepaald gehinderd doordat de ziekenhuissector te traag wordt gestroomlijnd en de overstap van intramurale zorg naar kosteneffectievere extramurale gezondheidszorg niet snel genoeg wordt gemaakt.

               (17)

               De belangrijkste verschillen qua ontwikkeling in Roemenië doen zich voor tussen stedelijke en plattelandsgebieden. De resultaten op het gebied van werkgelegenheid, sociale diensten, gezondheidszorg en onderwijs zijn slechter in de plattelandsgebieden, waar onderwijs, medische diensten, basisvoorzieningen en overheidsdiensten veel minder toegankelijk zijn doordat de plaatselijke bestuurlijke capaciteit beperkt en versnipperd is. Tegelijkertijd wordt de sociaaleconomische ontwikkeling van de plattelandsgebieden gehinderd door het feit dat de vervoersinfrastructuur onderontwikkeld is en het aanbod van openbaar en particulier vervoer beperkt is, in combinatie met het feit dat de pendelkosten hoog zijn en de toegang tot breedbandinfrastructuur beperkt is. De lage toegevoegde waarde in de landbouw en het gebrek aan economische diversificatie in de plattelandsgebieden belemmeren de ontwikkeling van een duurzame plattelandseconomie. Een groot deel van de arbeidskrachten op het platteland werkt in de landbouw geheel of gedeeltelijk voor eigen gebruik, wat gepaard gaat met verborgen werkloosheid of onbetaald werk binnen de familie, lage productiviteit en armoede. Een armoedebestrijdingspakket, dat voornamelijk met EU-middelen zal worden gefinancierd, voorziet in een geïntegreerde aanpak om armoede te bestrijden, onder meer in de plattelandsgebieden. Er zijn plannen om geïntegreerde gemeenschapsteams op te zetten die achtergestelde gemeenschappen verschillende geïntegreerde diensten moeten aanbieden, maar die plannen zijn nog niet uitgevoerd.

               (18)

               Het strategische kader voor de hervorming van de overheidsdiensten bestaat al sinds 2014, maar werd in 2015 slechts traag uitgevoerd. Er zijn in 2016 enkele belangrijke initiatieven goedgekeurd om de overheidsdiensten transparanter en doeltreffender te laten functioneren. De vaststelling van een algemene, transparante aanpak op het gebied van het personeels-beheer, meer bepaald met betrekking tot aanwerving/benoeming, beoordeling, salaris, loopbaanontwikkeling in alle personeelscategorieën en opleiding, heeft echter vertraging opgelopen, wat ruimte laat voor willekeur bij belangrijke procedures en besluiten. Dit heeft, net als de onstabiele organisatiestructuren, een negatief effect op de onafhankelijkheid en het professionalisme van het overheidspersoneel en dus op hun doeltreffendheid en efficiëntie. De dienstverlening (onder meer e-overheidsdiensten) aan het publiek en aan de ondernemingen wordt bemoeilijkt door ingewikkelde bestuurlijke procedures, een inefficiënt systeem voor aanbestedingen en de wijd verspreide corruptie. Er wordt nog altijd onvoldoende gebruikgemaakt van strategische planning, programmabudgettering, raadplegingspraktijken en empirisch onderbouwde beleidsvorming. Door deze problemen wordt de uitvoering van belangrijk beleid op vele gebieden belemmerd en worden de beschikbare EU-middelen en andere financiële steun niet doeltreffend ingezet.

               (19)

               De staatsbedrijven, die belangrijke economische sectoren domineren, presteren doorgaans ondermaats. Dit is vooral het geval in belangrijke infrastructuursectoren, die 44 % van de omzet en 77 % van de werkgelegenheid in de energiesector vertegenwoordigen, en 24 % respectievelijk 28 % in de vervoerssector. Noodordonnantie 109/2011 van de regering inzake de corporate governance van staatsbedrijven is op 10 mei 2016 in een wet omgezet, met amendementen om het ondernemingsbestuur beter op internationale goede praktijken af te stemmen. Roemenië is opnieuw begonnen met de aanwerving van professionele managers ter vervanging van het voorlopig management in verschillende staatsbedrijven, maar die procedure vordert langzamer dan aanvankelijk was meegedeeld. De transparantie en de verantwoordingsplicht van de staatsbedrijven zouden erbij gebaat zijn als de jaarlijkse begroting sneller zou worden vastgesteld en de gecontroleerde jaarrekeningen sneller zouden worden goedgekeurd en gepubliceerd. Er wordt gewerkt aan een nieuwe privatiseringswet. Die zou echter bepalingen kunnen omvatten die in strijd zijn met de wetgeving inzake corporate governance. Vooral zorgwekkend zijn vermoedelijke overlappingen tussen de verantwoordelijkheden van de met de uitvoering van de privatisering belaste speciale beheerder en die van het management van het bedrijf.

               (20)

               Ondanks de inspanningen van de gerechtelijke instellingen om de corruptie op hoog niveau aan te pakken, is corruptie nog altijd aanwezig in veel economische sectoren; zowel aangestelde en verkozen ambtsdragers op alle overheidsniveaus als ambtenaren en personeelsleden van overheidsdiensten maken zich eraan schuldig. Er worden omvangrijke gerechtelijke hervormingen doorgevoerd, maar de hoge werklast in de rechtbanken, de voorspelbaarheid en correcte tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen en de externe druk op de rechterlijke macht blijven zorgen baren. In het kader van het samenwerkings- en toetsingsmechanisme krijgt Roemenië aanbevelingen op het gebied van gerechtelijke hervorming en de strijd tegen corruptie. Die gebieden komen dus niet aan bod in de landspecifieke aanbevelingen voor Roemenië.

               (21)

               De financiële sector is gezonder geworden. De sector blijft echter kwetsbaar voor binnenlandse wettelijke initiatieven. De recentelijk aangenomen wet inzake schuldkwijtschelding die met terugwerkende kracht op de bestaande leningen van toepassing is, kan voor verscheidene kredietinstellingen een probleem vormen en tot minder kredietverlening leiden. De wet kan de risico's voor de stabiliteit van de financiële sector vergroten, waarvan de economie als geheel de gevolgen zal ondervinden. Andere ontwikkelingen die een negatief effect op de banken kunnen hebben, zijn onder meer het voorstel om leningen in buitenlandse valuta om te zetten in leningen in de binnenlandse munt en bepaalde rechterlijke beslissingen inzake oneerlijke voorwaarden in leningcontracten.

               (22)

               Onvoldoende infrastructuur of infrastructuur van slechte kwaliteit is een van de grootste problemen voor het bedrijfsleven in Roemenië en een belemmering voor handel en economische ontwikkeling. Ondanks een recente lichte verbetering staat Roemenië nog altijd op de laatste plaats ten opzichte van de andere landen in de regio wat de waargenomen kwaliteit van de vervoers- en communicatie-infrastructuur betreft. Zijn wegennet is klein in vergelijking met dat van de andere landen in de regio en voor de omvang van het land. De goedkeuring van het masterplan vervoer en de bijbehorende hervorming van de spoorwegen zijn herhaaldelijk uitgesteld.

               (23)

               De overheidsinvesteringen zijn sinds 2008 gedaald ondanks de grote beschikbaarheid van financiering, vooral uit EU-fondsen. Deze tendens is sinds 2015 omgebogen maar naar verwachting zullen de overheidsinvesteringen vanaf 2016 dalen, aangezien de uitvoering van het programma 2014-2020 niet volledig van start is gegaan en er onvoldoende uitgerijpte projecten in voorbereiding zijn. Roemenië heeft met recente en lopende inspanningen getracht de interministeriële samenwerking te versterken, het systeem van aanbestedingen te reorganiseren en de planning en uitvoering van investeringsprojecten te verbeteren. Openbare investeringsprojecten worden niettemin nog altijd onvoldoende voorbereid en blijven vatbaar voor externe beïnvloeding. De selectie van projecten wordt nog altijd gehinderd door het gebrek aan middellange- en langetermijnplanning en strategische prioriteiten, het feit dat overeenstemming moet worden bereikt tussen talloze beleidsmakers, de beperkte handhavingsbevoegdheid van de Eenheid evaluatie van overheidsinvesteringen van het Ministerie van Overheidsfinanciën, en het gebrek aan selectiecriteria in het nationale programma voor lokale ontwikkeling.

               (24)

               Ondanks significante verbeteringen op het gebied van het kostenconcurrentievermogen en de handelsprestaties blijft het niet-kostenconcurrentievermogen van Roemenië problematisch. Structurele barrières belemmeren de overgang naar een economie met hogere toegevoegde waarde en beperken het vermogen van Roemenië om duurzame groei aan te moedigen. De complexiteit van de bestuurlijke procedures, de volatiliteit van het budgettaire en het fiscale beleid en het zwakke ondernemingsklimaat blijven op investeringsbeslissingen wegen. De hoge mate van belastingontwijking en zwartwerk verlagen de belastinginkomsten en verstoren de economie. Kleine en middelgrote ondernemingen hebben nog altijd moeilijk toegang tot financiering.

               (25)

               In de context van het Europees semester heeft de Commissie een brede analyse van het economische beleid van Roemenië verricht. Deze analyse is gepubliceerd in het landverslag 2016. Voorts heeft zij zowel het convergentieprogramma als het nationale hervormingsprogramma doorgelicht en onderzocht welk gevolg is gegeven aan de aanbevelingen die in eerdere jaren tot Roemenië zijn gericht. Daarbij heeft zij niet alleen gekeken naar de relevantie ervan voor een houdbaar budgettair en sociaaleconomisch beleid in Roemenië, maar is zij ook nagegaan of de EU-regels en -richtsnoeren in acht zijn genomen, gezien de noodzaak de algehele economische governance van de EU te versterken door middel van een inbreng op EU-niveau in toekomstige nationale besluiten. De aanbevelingen in het kader van het Europees semester worden in de onderstaande aanbevelingen 1 tot en met 4 weergegeven.

               (26)

               In het licht van deze beoordeling heeft de Raad het convergentieprogramma onderzocht en zijn advies (4) daarover is met name in de onderstaande aanbeveling 1 weergegeven.

         BEVEELT AAN dat Roemenië in 2016 en 2017 de volgende actie onderneemt:

               1.

               De afwijking van de begrotingsdoelstelling op middellange termijn in 2016 beperken en in 2017 een jaarlijkse begrotingsaanpassing van 0,5 % van het bbp bereiken, tenzij de begrotingsdoelstelling op middellange termijn met een kleinere inspanning wordt gehaald. De toepassing van het begrotingskader garanderen en de naleving van de belastingwetgeving en de inning van belastingen verder versterken. Ervoor waken dat wetgevende initiatieven de rechtszekerheid ondermijnen en de financiële stabiliteit in gevaar brengen. Indien nodig, maatregelen nemen om die risico's te verminderen.

               2.

               De dienstverlening van het nationale arbeidsbureau voor werkgevers en werkzoekenden versterken, meer bepaald door de dienstverlening af te stemmen op de profielen van de werkzoekenden, hen beter met sociale bijstand, waaronder sociale diensten, in contact te brengen en niet-geregistreerde jongeren te bereiken. In overleg met de sociale partners objectieve criteria bepalen om het minimumloon vast te stellen. Maatregelen tegen schooluitval nemen en zorgen voor meer kwaliteitsonderwijs, vooral voor Roma. De gelijktrekking van de pensioenleeftijd voor mannen en vrouwen goedkeuren.

               3.

               Informele betalingen in de gezondheidszorg inperken en zorgen voor een grotere beschikbaarheid van extramurale zorg. De onafhankelijkheid en de transparantie van het personeelsbeleid in de overheidsdiensten versterken. De administratieve procedures voor de ondernemingen en het publiek vereenvoudigen. De corporate governance van de staatsbedrijven verbeteren.

               4.

               Geïntegreerde overheidsdiensten toegankelijker maken, de basisinfrastructuur uitbreiden en economische diversificatie bevorderen, meer bepaald in plattelandsgebieden. Het masterplan vervoer goedkeuren en uitvoeren. Openbare investeringsprojecten beter prioritiseren en voorbereiden.

      Gedaan te Brussel, 12 juli 2016.

            Voor de Raad

            De voorzitter

         P. KAŽIMÍR

      (1)  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

      (2)  Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende de preventie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden (PB L 306 van 23.11.2011, blz. 25).

      (3)  Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 320).

      (4)  Uit hoofde van artikel 9, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1466/97.