title: Aanbeveling (EU) 2020/648 van de Commissie van 13 mei 2020 inzake vouchers die aan passagiers en reizigers worden aangeboden als alternatief voor terugbetaling van geannuleerde pakketreizen en vervoersdiensten in het kader van de COVID-19-pandemie

text:
               14.5.2020

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               L 151/10

      AANBEVELING (EU) 2020/648 VAN DE COMMISSIE
      van 13 mei 2020
      inzake vouchers die aan passagiers en reizigers worden aangeboden als alternatief voor terugbetaling van geannuleerde pakketreizen en vervoersdiensten in het kader van de COVID-19-pandemie
      DE EUROPESE COMMISSIE,
      Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 292,
      Overwegende hetgeen volgt:

                  (1)

                  De Wereldgezondheidsorganisatie heeft de uitbraak van COVID-19 op 30 januari 2020 een “noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid van internationaal belang” genoemd, en ze op 11 maart 2020 omschreven als pandemie (1). Sinds 1 maart 2020 hebben de gevolgen voor internationale en binnenlandse reizen, zowel zakenreizen als toerisme, zich over heel Europa en de rest van de wereld verspreid.

                  (2)

                  De COVID-19-pandemie heeft geleid tot nationale reisverboden en negatieve reisadviezen of beperkingen aan de grenzen. Omdat veel burgers niet meer konden reizen, heeft dit geleid tot een groot aantal annuleringen. De ongeziene wereldwijde reisbeperkingen (2) hebben het reisverkeer in Europa en veel andere delen van de wereld bijna tot stilstand gebracht. Dit heeft ernstige gevolgen voor vervoerders, organisatoren van pakketreizen (“organisatoren”) en verleners van andere toeristische diensten in het kader van pakketreizen.

                  (3)

                  Tegelijk zijn ook veel passagiers en reizigers getroffen door de economische gevolgen van de crisis: hun inkomsten zijn gedaald door de inperking van de economische activiteiten, wat gevolgen heeft voor de vooruitzichten van zowel werkgevers als werknemers (3).

                  (4)

                  De reis- en toeristische sectoren in de Unie rapporteren een terugval van de boekingen met 60 tot 90 % in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. Het aantal terugbetalingsaanvragen van reizigers ten gevolge van annuleringen ligt veel hoger dan het aantal nieuwe boekingen. Volgens voorlopige ramingen van de vereniging van Europese reisagenten en touroperators (ECTAA) kan de COVID-19-pandemie een verlies veroorzaken van 30 miljard EUR (– 60 %) in het eerste kwartaal van 2020 en 46 miljard EUR (– 90 %) in het tweede kwartaal, in vergelijking met de omzetverwachtingen op basis van de voorgaande jaren.

                  (5)

                  In alle vervoerswijzen worden vervoerders geconfronteerd met een scherpe terugval van hun inkomsten en een bijna volledige stilstand van hun activiteiten ten gevolge van de COVID-19-pandemie, met een afname van hun cashflow tot gevolg (4).

                  (6)

                  De voorwaarden en criteria op grond waarvan inperkingsmaatregelen kunnen worden opgeheven, zijn in grote mate afhankelijk van gegevens die zich in de loop van de tijd ontwikkelen, waaronder epidemiologische gegevens. Er is dan ook nog geen duidelijk tijdschema voor de opheffing van de inperkingsmaatregelen en de volledige hervatting van het vervoer en het toerisme (5).

                  (7)

                  Verordeningen (EG) nr. 261/2004 (6), (EG) nr. 1371/2007 (7), (EU) nr. 1177/2010 (8) en (EU) nr. 181/2011 (9) van het Europees Parlement en de Raad (de verordeningen betreffende passagiersrechten) voorzien in passagiersrechten in geval van annulering. In geval van annulering door de vervoerder hebben passagiers de keuze tussen vergoeding (terugbetaling) en vervoer langs een andere route (10). Aangezien vervoer langs een andere route onder de huidige omstandigheden nauwelijks van toepassing is, blijft de facto alleen de keuze tussen de verschillende vergoedingsmogelijkheden over.

                  (8)

                  De volledige kosten van het ticket dienen te worden vergoed binnen 7 dagen na het verzoek van de passagier in het geval van luchtvervoer en vervoer over zee of binnenwateren, binnen 14 dagen nadat het aanbod is gedaan of het verzoek is ontvangen in het geval van vervoer per bus en touringcar en binnen 1 maand na het verzoek in het geval van spoorvervoer. Volgens de wetgeving van de Unie mag de vergoeding in geld of in de vorm van een voucher gebeuren. Vergoeding door middel van een voucher is echter alleen toegestaan als de passagier daarmee instemt (11).

                  (9)

                  In Richtlijn (EU) 2015/2302 van het Europees Parlement en de Raad (12) (“de richtlijn pakketreizen”) is bepaald dat reizigers recht hebben op een volledige terugbetaling van alle voor de pakketreis betaalde bedragen wanneer een pakketreis wordt geannuleerd wegens “onvermijdbare en buitengewone omstandigheden”; de reiziger moet onverwijld worden terugbetaald en in elk geval uiterlijk binnen 14 dagen na de beëindiging van de overeenkomst. Het is mogelijk dat organisatoren in deze omstandigheden vouchers aanbieden aan hun reizigers. Dit ontneemt de reizigers echter niet het recht op terugbetaling.

                  (10)

                  Ook wanneer wijzigingen van een pakketreisovereenkomst (bijvoorbeeld uitstel) of een vervangende pakketreis worden voorgesteld (13), en wanneer die wijzigingen of het vervangende pakket ertoe leiden dat de reiziger een pakket van lagere kwaliteit of kosten aanvaardt (14) of de overeenkomst beëindigt (15), mag de organisator een voucher aanbieden, op voorwaarde dat de reizigers hun recht op terugbetaling behouden.

                  (11)

                  Op 18 maart 2020 heeft de Commissie interpretatieve richtsnoeren vastgesteld voor de EU-verordeningen betreffende passagiersrechten in de context van de ontwikkeling van COVID-19 (16). De Commissie herinnerde eraan dat passagiers de keuze hebben tussen terugbetaling in geld en vergoeding in de vorm van een voucher.

                  (12)

                  Op 19 maart 2020 zijn informele richtsnoeren over de toepassing van de richtlijn pakketreizen in de context van COVID-19 gepubliceerd op de website van de Commissie (17), waarin wordt bevestigd dat reizigers recht hebben op volledige terugbetaling, maar ook een voucher mogen aanvaarden.

                  (13)

                  De vele annuleringen ten gevolge van de COVID-19-pandemie hebben ertoe geleid dat de vervoers- en de reissectoren worden geconfronteerd met een onhoudbare situatie op het gebied van cashflow en inkomsten. De liquiditeitsproblemen van de organisatoren worden nog vergroot door het feit dat zij de volledige prijs van het pakket moeten terugbetalen aan de reiziger, terwijl zij zelf niet altijd tijdig terugbetaling krijgen van vooraf betaalde diensten die deel uitmaken van het pakket. Dit kan leiden tot een oneerlijke verdeling van de lasten tussen de exploitanten in het reisecosysteem.

                  (14)

                  Als organisatoren of vervoerders insolvent worden, bestaat het risico dat veel reizigers en passagiers helemaal geen terugbetaling krijgen, omdat hun vorderingen op organisatoren en vervoerders niet beschermd zijn. Hetzelfde probleem kan zich voordoen in een business-to-businesscontext, wanneer organisatoren een voucher krijgen als vergoeding voor vooraf betaald diensten van vervoerders, die vervolgens insolvent worden.

                  (15)

                  Vouchers zouden gemakkelijker door passagiers en reizigers worden aanvaard, als ze aantrekkelijker worden gemaakt als alternatief voor terugbetaling. Dit zou de liquiditeitsproblemen van vervoerders en organisatoren verlichten en zou uiteindelijk kunnen leiden tot betere bescherming van de belangen van passagiers en reizigers.

                  (16)

                  Vouchers moeten dan ook worden beschermd tegen insolventie van de vervoerder of organisator. Deze bescherming kan worden opgezet door de particuliere of de publieke sector, en moet voldoende doeltreffend en robuust zijn. Ze moet minstens betrekking hebben op de vouchers die de in deze aanbeveling beschreven kenmerken vertonen.

                  (17)

                  Die kenmerken hebben met name betrekking op de minimale geldigheidstermijn, op de termijn na dewelke reizigers of passagiers recht hebben op terugbetaling, indien zij dat wensen, in het geval van vouchers met een langere dan de minimale geldigheidstermijn, en op de voorwaarden voor terugbetaling van niet-ingewisselde vouchers. Die kenmerken moeten ook betrekking hebben op het gamma aan diensten waarvoor de voucher kan worden gebruikt, op de periode binnen dewelke de voucher kan worden gebruikt en op de overdraagbaarheid ervan. Er kunnen aanvullende kenmerken worden overwogen om de aantrekkelijkheid van vouchers verder te vergroten.

                  (18)

                  Wanneer parallel aan de afgifte van een voucher ook gebruik wordt gemaakt van de terugvorderingsregeling van een kredietkaart (chargeback), kan dit tot een vorm van dubbele terugbetaling leiden. Wanneer een passagier of reiziger voor een voucher kiest, moet de vervoerder die informatie dan ook doorgeven aan de organisator, reisagent of andere tussenpersoon.

                  (19)

                  Om vouchers aantrekkelijk te maken voor passagiers of reizigers, kunnen de lidstaten overwegen regelingen vast te stellen ter ondersteuning van exploitanten in de reis- en vervoersectoren, in overeenstemming met de staatssteunregels van de Unie. Ze kunnen bijvoorbeeld specifieke garantieregelingen voor vouchers opzetten, die rechtstreeks gebaseerd zijn op artikel 107, lid 3, onder b), van het Verdrag. Voorts kunnen de lidstaten de exploitanten in de reis- en vervoersectoren ook ondersteunen door de-minimissteun te verlenen overeenkomstig Verordening (EU) nr. 1407/2013 (18).

                  (20)

                  Lidstaten die steun verlenen aan exploitanten in de reis- en de vervoersectoren om ervoor te zorgen dat voldaan wordt aan verzoeken om terugbetaling ten gevolge van de COVID-19-pandemie, moeten erop toezien dat die regelingen van toepassing zijn op alle passagiers of reizigers die onder de richtlijn pakketreizen of de toepasselijke verordeningen inzake passagiersrechten van de Unie vallen, ongeacht hun dienstenaanbieder.

                  (21)

                  Wat de eventuele behoeften aan aanvullende liquiditeit van exploitanten in de reis- en vervoerssectoren betreft, heeft de Commissie op 19 maart 2020, op basis van artikel 107, lid 3, onder b), van het Verdrag, een tijdelijke kaderregeling vastgesteld voor staatssteunmaatregelen ter ondersteuning van de economie vanwege de huidige COVID-19-uitbraak (19), teneinde een ernstige verstoring in de economie van de lidstaten te verhelpen. Zowel op 3 april (20) als op 8 mei 2020 (21) werden aanvullende steunmaatregelen toegevoegd aan de kaderregeling.

                  (22)

                  De tijdelijke kaderregeling geldt in beginsel voor alle sectoren en ondernemingen, met inbegrip van vervoers- en reisondernemingen, en erkent dat de vervoers- en reissectoren tot de meest getroffen sectoren behoren. Ze heeft tot doel de liquiditeitstekorten van ondernemingen te verhelpen door bijvoorbeeld rechtstreekse subsidies, belastingvoordelen, staatsgaranties voor leningen en gesubsidieerde overheidsleningen toe te staan. Om snel een oplossing te vinden voor dringende liquiditeitsbehoeften van met name kleine en middelgrote ondernemingen, mogen de lidstaten per onderneming rentevrije leningen, leningen die 100 % van het risico dekken of eigen vermogen toekennen tot een nominale waarde van 800 000 euro. De tijdelijke kaderregeling voorziet voorts ook in mogelijkheid om steun ter dekking van liquiditeitsbehoeften te verstrekken bovenop de 800 000 euro per onderneming, in de vorm van garanties en rentesubsidies, voor zover voldaan wordt aan, onder meer, voorwaarden met betrekking tot minimumtarieven. In deze context kunnen lidstaten besluiten steun te verlenen aan exploitanten in de vervoers- en reissectoren om te garanderen dat terugbetalingsvorderingen ten gevolge van de COVID-19-pandemie worden ingelost, teneinde aldus de rechten van passagiers en consumenten te beschermen en te zorgen voor gelijke behandeling van passagiers en reizigers.

                  (23)

                  Om het gelijke speelveld in de interne markt te beschermen, zal de Commissie in deze context rekening houden met de besluiten tot verlening van staatssteun aan de luchtvaartsector die de lidstaten reeds hebben genomen, teneinde te voorkomen dat aanvullende steun aan dezelfde begunstigden zou leiden tot overcompensatie.

                  (24)

                  Ten slotte mogen de lidstaten besluiten om, na een faillissement van een vervoerder of organisator, de terugbetalingsvorderingen van passagiers of reizigers te dekken. Die dekking van terugbetalingsvorderingen zou alleen ten goede komen aan passagiers of reizigers, niet aan ondernemingen. Het vormt dus geen staatssteun en mag zonder voorafgaande goedkeuring van de Commissie door de lidstaten worden toegepast.

                  (25)

                  De Commissie staat klaar om de lidstaten met raad en daad bij te staan als zij bij het ontwerp van dergelijke maatregelen vragen hebben over staatssteunkwesties.

                  (26)

                  De lidstaten en exploitanten moeten worden aangemoedigd om gebruik te maken van de beschikbare regelingen van de Unie ter ondersteuning van de activiteiten en liquiditeitsbehoeften van ondernemingen.

                  (27)

                  Alle belanghebbenden krijgen informatie over deze aanbeveling en worden aangemoedigd om ze toe te passen, teneinde te garanderen dat het effect ervan zo groot mogelijk is,

            HEEFT DE VOLGENDE AANBEVELING VASTGESTELD:

         ONDERWERP

                  1.

                  Deze aanbeveling heeft betrekking op vouchers die vervoerders of organisatoren onder de volgende omstandigheden kunnen aanbieden aan passagiers of reizigers, als alternatief voor terugbetaling in geld, voor zover de passagier of reiziger daar vrijwillig mee instemt:

                              (a)

                              in geval van annulering door de vervoerder of organisator sinds 1 maart 2020 om redenen die verband houden met de COVID-19-pandemie, in de context van de volgende bepalingen:

                                          1)

                                          artikel 8, lid 1, onder a), te lezen in samenhang met artikel 7, lid 3, van Verordening (EU) nr. 261/2004;

                                          2)

                                          artikel 16, onder a), te lezen in samenhang met artikel 17, leden 2 en 3, van Verordening (EG) nr. 1371/2007;

                                          3)

                                          artikel 19, lid 1, onder b), van Verordening (EU) nr. 1177/2010;

                                          4)

                                          artikel 18, lid 1, onder b), van Verordening (EU) nr. 181/2011;

                                          5)

                                          artikel 12, leden 3 en 4, van Richtlijn (EU) 2015/2302.

                              (b)

                              in geval van wijzigingen van de overeenkomst of beëindiging sinds 1 maart 2020 om redenen die verband houden met de COVID-19-pandemie, in de context van artikel 11, leden 4 en 5, van Richtlijn (EU) 2015/2302.

         BESCHERMING TEGEN INSOLVENTIE

                  2.

                  Om van vouchers een aantrekkelijk en betrouwbaar alternatief voor terugbetaling te helpen maken, moeten ten minste vouchers met de in de punten 3 tot en met 12 beschreven kenmerken op voldoende doeltreffende en robuuste wijze worden beschermd tegen insolventie van de vervoerder of de organisator.

         AANBEVOLEN KENMERKEN VAN VOUCHERS

                  3.

                  Vouchers moeten een minimumgeldigheidsduur van twaalf maanden hebben.
                  Als de voucher niet is ingewisseld en met inachtneming van punt 5 moeten vervoerders en organisatoren uiterlijk 14 dagen na het verstrijken van de geldigheidsduur van de voucher automatisch het bedrag van de voucher aan de passagier of reiziger terugbetalen. Dit geldt ook voor de terugbetaling van het saldo van de voucher, als hij slechts gedeeltelijk is ingewisseld.

                  4.

                  Als vouchers langer dan twaalf maanden geldig zijn, moeten passagiers en reizigers het recht hebben om uiterlijk twaalf maanden na de afgifte van de voucher om terugbetaling te vragen. Ze moeten dit recht ook hebben op om het even welk moment daarna, met inachtneming van toepasselijke bepalingen inzake beperking in de tijd.
                  Vervoerders en organisatoren kunnen overwegen om vouchers vroeger dan twaalf maanden na de afgifte terugbetaalbaar te maken als de passagier of reiziger daarom verzoekt.

                  5.

                  Passagiers en reizigers moeten de vouchers kunnen gebruiken voor alle nieuwe boekingen die vóór de vervaldatum plaatsvinden, ook al wordt de betaling of de dienst na die datum verricht.

                  6.

                  Passagiers en reizigers en reizigers moeten de vouchers kunnen gebruiken voor de betaling van om het even welke vervoersdienst of pakketreis die door de vervoerder of de organisator wordt aangeboden (22).

                  7.

                  Voor zover beschikbaar en ongeacht eventuele tarief- of prijsverschillen,

                              —

                              moeten vervoerders ervoor zorgen dat vouchers passagiers in staat stellen om via dezelfde route en onder dezelfde voorwaarden te reizen als in de oorspronkelijke boeking;

                              —

                              moeten organisatoren ervoor zorgen dat vouchers reizigers in staat stellen een pakketreisovereenkomst te boeken met dezelfde soort diensten of dienstverlening waarvan de kwaliteit vergelijkbaar is met die van de beëindigde overeenkomst.

                  8.

                  Vervoerders en organisatoren moeten overwegen de mogelijkheden uit te breiden om vouchers te gebruiken voor boekingen bij andere entiteiten van dezelfde groep ondernemingen.

                  9.

                  Als de geannuleerde vervoersdienst of pakketreis geboekt was via een reisbureau of een andere tussenpersoon, moeten vervoerders en organisatoren toestaan dat de vouchers worden gebruikt voor nieuwe boekingen via datzelfde reisbureau of een andere tussenpersoon.

                  10.

                  Vouchers voor vervoersdiensten moeten zonder extra kosten overdraagbaar zijn aan een andere passagier. Vouchers voor pakketreizen moeten ook zonder extra kosten overdraagbaar zijn aan een andere reiziger, als de in het pakket opgenomen dienstverleners daarmee akkoord gaan.

                  11.

                  Om vouchers aantrekkelijker te maken, kunnen organisatoren en vervoerders overwegen om vouchers uit te geven met een hogere waarde dan de prijs die voor de oorspronkelijk geboekte pakketreis of vervoersdienst is betaald, bijvoorbeeld door er een vast bedrag of een extra dienst aan toe te voegen.

                  12.

                  De geldigheidsduur en alle eraan verbonden rechten moeten op de voucher worden vermeld. Vouchers moeten worden uitgegeven op een duurzame gegevensdrager (23), zoals e-mail of papier.

         SAMENWERKING TUSSEN BELANGHEBBENDEN

                  13.

                  Als de passagier de vervoersdienst via een reisbureau of andere tussenpersoon heeft geboekt, of als de vervoersdienst deel uitmaakte van een pakketreis, moet de vervoerder het reisbureau, de tussenpersoon of de organisator ervan in kennis stellen als de passagier of reiziger voor een voucher kiest.

                  14.

                  De verschillende marktdeelnemers in de waardeketen van de vervoers- en reissectoren moeten te goeder trouw samenwerken en streven naar een eerlijke verdeling van de lasten ten gevolge van de COVID-19-pandemie.

         ONDERSTEUNENDE MAATREGELEN

         Staatssteun

                  15.

                  Lidstaten kunnen besluiten specifieke regelingen op te zetten om steun te verlenen aan exploitanten in de vervoers- en reissector, om te garanderen dat terugbetalingsvorderingen ten gevolge van de COVID-19-pandemie worden ingelost; zij mogen ook zelf beslissen over de timing en het type van die regelingen. Bij het ontwerpen van dergelijke regelingen dienen de lidstaten ervoor te zorgen dat ze ten goede komen van alle passagiers of reizigers, ongeacht hun dienstverlener.

                  16.

                  Om de negatieve gevolgen voor passagiers of reizigers tijdens de COVID-19-pandemie te beperken, moeten lidstaten actief overwegen garantieregelingen voor vouchers op te zetten, teneinde ervoor te zorgen passagiers of reizigers worden terugbetaald in het geval van insolventie van de uitgever van de voucher.
                  Dergelijke garantieregelingen beperken het financiële risico dat passagiers of reizigers nemen wanneer zij een voucher aanvaarden en vergroten de waarschijnlijkheid dat zij voor een voucher zullen kiezen in plaats van terugbetaling; ze vormen dus een voordeel voor de exploitanten omdat ze hun liquiditeitspositie helpen verbeteren, en moeten derhalve als staatssteun worden beschouwd.
                  Dergelijke maatregelen vallen niet onder de werkingssfeer van de tijdelijke kaderregeling, maar kunnen rechtstreeks onder artikel 107, lid 3, onder b), van het Verdrag door de lidstaten worden aangemeld en zullen individueel worden beoordeeld. Daarbij aanvaardt de Commissie dat de staatsgarantie 100 % van de waarde van de vouchers dekt, teneinde de volledige bescherming van alle passagiers en reizigers te garanderen, maar zal zij ook rekening houden met andere relevante bepalingen van punt 3.2 van de tijdelijke kaderregeling (24) om de evenredigheid van de steun te waarborgen.

                  17.

                  Als de exploitanten in de reis- en vervoersector behoefte hebben aan algemene liquiditeitssteun, mogen de lidstaten ook besluiten regelingen te treffen om hen dergelijke steun te verlenen. Als die steun niet tegen marktvoorwaarden wordt verleend, kan er sprake zijn van staatssteun en moet de maatregel bij de Commissie worden aangemeld.
                  De tijdelijke kaderregeling voorziet in een grondslag om dergelijke liquiditeitssteun als verenigbaar te beschouwen, zodat exploitanten in de reis- en de vervoersector onder meer steun kunnen krijgen in de vorm van overheidsgaranties of gesubsidieerde leningen om hun werkelijke liquiditeitsbehoeften te dekken voor een periode van 18 maanden voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) en 12 maanden voor grote ondernemingen, mits een passende motivering wordt verstrekt (25).

                  18.

                  De lidstaten mogen besluiten om, na een faillissement van een vervoerder of organisator, de terugbetalingsvorderingen van passagiers of reizigers te dekken.
                  Aangezien dergelijke terugbetalingen plaatsvinden na het liquidatieproces en dus geen liquiditeitssteun verlenen aan reis- of vervoersexploitanten — die niet langer een economische activiteit uitoefenen — maar alleen aan de passagiers of reizigers, is er geen sprake van staatssteun. Dergelijke regelingen mogen dus zonder voorafgaande goedkeuring van de Commissie door de lidstaten worden toegepast.

         Steun voor kmo’s in het kader van het Europees Investeringsfonds

                  19

                  De Commissie beveelt de lidstaten aan financiële tussenpersonen aan te sporen om gebruik te maken van COVID-19-steun in het kader van de leninggarantiefaciliteit van COSME, die door het Europees Investeringsfonds en de Europese Commissie is opgezet, en andere soortgelijke regelingen die door de Europese Investeringsbank Groep zijn opgezet. In het kader van die regelingen kunnen speciale liquiditeitslijnen en werkkapitaal voor kmo’s/midcaps worden gebruikt om tegemoet te komen aan de liquiditeitsbehoeften van bedrijven ten gevolge van de COVID-19-pandemie, met inbegrip van de terugbetaling van geannuleerde tickets.

         Het corona-investeringsinitiatief

                  20.

                  De Commissie beveelt de lidstaten aan om te overwegen gebruik te maken van steun voor werkkapitaal voor kmo’s in de reis- en vervoerssector, in de context van de extra flexibiliteit die in het kader van het cohesiebeleid van de Unie wordt geboden door het corona-investeringsinitiatief. Werkkapitaal voor kmo’s kan worden gebruikt om tegemoet te komen aan de liquiditeitsbehoeften van ondernemingen ten gevolge van de COVID-19-pandemie, met inbegrip van kosten in verband met annuleringen.

         DE TENUITVOERLEGGING VAN DEZE AANBEVELING BEVORDEREN

                  21.

                  Consumenten- en passagiersorganisaties op het niveau van de Unie en op nationaal niveau moeten reizigers en passagiers aansporen om, in plaats van terugbetaling in geld, vouchers te aanvaarden die de in deze aanbeveling beschreven kenmerken vertonen en beschermd zijn tegen insolventie.

                  22.

                  Bedrijven-, consumenten- en passagiersorganisaties op het niveau van de Unie en op nationaal niveau, alsook autoriteiten van de lidstaten, met inbegrip van hun nationale handhavingsinstanties, moeten helpen om alle betrokken partijen in kennis te stellen van deze aanbevelingen en moeten bijdragen tot de tenuitvoerlegging ervan.

         Gedaan te Brussel, 13 mei 2020.

               Voor de Commissie

            Adina VĂLEAN

               Lid van de Commissie

         (1)  https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/events-as-they-happen

         (2)  Volgens de UNWTO gelden reisbeperkingen voor 96 % van alle bestemmingen ter wereld (zie UNWTO, “COVID-19 related travel restrictions — a global review for tourism, a first report as of 16 April 2020”).

         (3)  De economische vertrouwensindex daalde in april 2020 tot 67,0 en 65,8 voor respectievelijk de Eurozone en de Unie, de sterkste maandelijkse daling sinds zijn ontstaan in 1985. De werkgeversindex is in april 2020 teruggevallen tot zijn laagste niveau ooit (63,7 in de eurozone en 63,3 in de Unie). Zie https://ec.europa.eu/info/business-economy-euro/indicators-statistics/economic-databases/business-and-consumer-surveys/latest-business-and-consumer-surveys_en

         (4)  bijvoorbeeld: ongeveer – 90 % voor het luchtverkeer, in vergelijking met een jaar geleden (bron: Eurocontrol), – 85 % voor langeafstandsreizigersvervoer per spoor, – 80 % voor regionaal reizigersvervoer per spoor (met inbegrip van voorstedelijke diensten), bijna volledige stilstand voor internationaal reizigersvervoer per spoor (bron: CER); meer dan – 90 % voor cruiseschepen en passagiersschepen midden april, vergeleken met een jaar geleden (bron: EMSA).

         (5)  Zie het Gezamenlijk Europees stappenplan van 15 april 2020 voor de opheffing van de inperkingsmaatregelen in verband met COVID 19, https://ec.europa.eu/info/live-work-travel-eu/health/coronavirus-response/european-roadmap-lifting-coronavirus-containment-measures_nl

         (6)  Verordening (EG) nr. 261/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 11 februari 2004 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels inzake compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten en tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 295/91 (PB L 46 van 17.2.2004, blz. 1).

         (7)  Verordening (EG) nr. 1371/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2007 betreffende de rechten en verplichtingen van reizigers in het treinverkeer (PB L 315 van 3.12.2007, blz. 14).

         (8)  Verordening (EU) nr. 1177/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 24 november 2010 betreffende de rechten van passagiers die over zee of binnenwateren reizen en houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 2006/2004 (PB L 334 van 17.12.2010, blz. 1).

         (9)  Verordening (EU) nr. 181/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 betreffende de rechten van autobus- en touringcarpassagiers en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 2006/2004 (PB L 55 van 28.2.2011, blz. 1).

         (10)  Artikel 7, lid 3, van Verordening (EG) nr. 261/2004; artikel 16, lid 1, onder a), van Verordening (EG) nr. 1371/2007; artikel 18, lid 1, onder b), van Verordening (EU) nr. 1177/2010; artikel 19, lid 1, onder b), van Verordening (EU) nr. 181/2011.

         (11)  Artikel 7, lid 3, van Verordening (EG) 261/2004; artikel 16, lid 1, onder a), van Verordening (EG) 1371/2007; artikel 18, lid 1, onder b), van Verordening (EU) 1177/2010; artikel 19, lid 1, onder b), van Verordening (EU) 181/2011.

         (12)  Richtlijn (EU) 2015/2302 van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2015 betreffende pakketreizen en gekoppelde reisarrangementen, houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 2006/2004 en van Richtlijn 2011/83/EU van het Europees Parlement en de Raad, en intrekking van Richtlijn 90/314/EEG van de Raad (PB L 326 van 11.12.2015, blz. 1).

         (13)  Zie artikel 11 van de richtlijn pakketreizen.

         (14)  Zie artikel 11, lid 4, van de richtlijn pakketreizen.

         (15)  Zie artikel 11, lid 5, van de richtlijn pakketreizen.

         (16)  PB C 89I van 18.3.2020, blz. 1.

         (17)  https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/coronavirus_info_ptd_19.3.2020.pdf, gepubliceerd op de website van de Commissie over de aanpak van COVID-19 https://ec.europa.eu/info/live-work-travel-eu/health/coronavirus-response/travel-and-transportation-during-coronavirus-pandemic_nl

         (18)  Verordening (EU) nr. 1407/2013 van de Commissie van 18 december 2013 betreffende de toepassing van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op de-minimissteun (PB L 352 van 24.12.2013, blz. 1).

         (19)  Mededeling van de Commissie — Tijdelijke kaderregeling inzake staatssteun ter ondersteuning van de economie vanwege de huidige COVID-19-uitbraak (PB C 91I van 20.3.2020, blz. 1).

         (20)  Mededeling van de Commissie — Wijziging van de tijdelijke kaderregeling inzake staatssteun ter ondersteuning van de economie vanwege de huidige COVID-19-uitbraak (PB C 112I van 4.4.2020, blz. 1).

         (21)  Mededeling van de Commissie — Wijziging van de tijdelijke kaderregeling inzake staatssteun ter ondersteuning van de economie vanwege de huidige COVID-19-uitbraak (PB C 164 van 13.5.2020, blz. 3).

         (22)  Er wordt aan herinnerd dat de rechten die verplicht moeten worden toegekend uit hoofde van artikel 16, onder a), in samenhang met artikel 17, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1371/2007 en artikel 18, lid 3, van Verordening (EU) nr. 1177/2010 in elk geval van toepassing zijn.

         (23)  “Duurzame gegevensdrager” is in artikel 3, lid 11, van de richtlijn pakketreizen gedefinieerd als “ieder hulpmiddel dat de reiziger of de handelaar in staat stelt om persoonlijk aan hem gerichte informatie op te slaan op een wijze die deze informatie toegankelijk maakt voor toekomstig gebruik gedurende een periode die is aangepast aan het doel waarvoor de informatie is bestemd, en die een ongewijzigde weergave van de opgeslagen informatie mogelijk maakt”.

         (24)  Punt 3.2 van de tijdelijke kaderregeling staat toe dat voor een beperkte periode overheidsgaranties voor leningen worden gesteld.

         (25)  Punten 25.d en 27.d van de tijdelijke kaderregeling.


title: Aanbeveling van de Raad van 5 april 2022 betreffende mobiliteit van jonge vrijwilligers in de Europese Unie (Voor de EER relevante tekst) 2022/C 157/01

text:
               11.4.2022

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 157/1

      AANBEVELING VAN DE RAAD
      van 5 april 2022
      betreffende mobiliteit van jonge vrijwilligers in de Europese Unie
      (Voor de EER relevante tekst)
      (2022/C 157/01)
      DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
      Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name de artikelen 165 en 166,
      Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
      Overwegende hetgeen volgt:

                  1.

                  Op 15 september 2021 heeft de voorzitter van de Europese Commissie in haar toespraak over de Staat van de Europese Unie (1) aangekondigd dat de Europese Commissie zou voorstellen 2022 uit te roepen tot Europees Jaar van de Jeugd, “dat in het teken staat van de jongeren, die zoveel hebben overgehad voor anderen”. Het Europees Jaar van de Jeugd is er onder meer op gericht jongeren te ondersteunen bij het verwerven van een beter inzicht in, en de diverse uit het overheidsbeleid op Unie-, nationaal, regionaal en lokaal niveau voortvloeiende mogelijkheden die voor hen beschikbaar zijn actief te promoten, teneinde hun persoonlijke, sociale, economische en professionele ontwikkeling in een groene, digitale en inclusieve wereld te ondersteunen, en tegelijk te streven naar de wegneming van de resterende belemmeringen daarvoor (2).

                  2.

                  Zoals benadrukt in de resolutie van het Europees Parlement over de gevolgen van COVID-19 voor jongeren en sport (2020/2864(RSP)) (3) stonden jongeren centraal bij door solidariteit ingegeven activiteiten om aan de behoeften van hun gemeenschappen in het licht van de COVID-19-pandemie tegemoet te komen, van het voeren van bewustmakingscampagnes tot werken in de frontlinie in het kader van het Europees Solidariteitskorps, en ander vrijwilligerswerk.

                  3.

                  Via hun vrijwilligersactiviteiten in het kader van het Europees Solidariteitskorps en andere regelingen geven jongeren concrete invulling aan de preambule van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), waarin de wens van de ondertekenaars wordt uitgedrukt om de solidariteit tussen de volkeren van Europa te verdiepen, aan artikel 2 VEU, waarin solidariteit wordt genoemd als een van de waarden die de lidstaten gemeen hebben, en aan artikel 3 VEU, waarin wordt bepaald dat de Unie als doel heeft de vrede, haar waarden en het welzijn van haar volkeren te bevorderen. Hun humanitaire vrijwilligerswerk draagt bij tot het bevorderen van de vrede in Europa en in de wereld en van de eerbiediging van de menselijke waardigheid en de mensenrechten.

                  4.

                  De ervaringen met het Europees vrijwilligerswerk (1996-2018) en het Europees Solidariteitskorps zijn weliswaar succesvol, maar hebben aangetoond dat transnationaal vrijwilligerswerk verder moet worden gefaciliteerd, met name voor kansarme jongeren. In dit verband heeft de Raad opgeroepen tot een herziening van Aanbeveling van de Raad van 20 november 2008 over mobiliteit van jonge vrijwilligers in de Europese Unie (“de aanbeveling van de Raad van 2008”), om het potentieel van de Europese jeugdprogramma’s om jongeren te bereiken en bij te dragen tot de opbouw van een gemeenschap, te versterken (4). Dit komt met name tot uiting in bijlage 4 over het werkplan voor de EU-strategie voor jongeren 2019-2027. Voorts wordt in het verslag van de Commissie over de uitvoering van de EU-strategie voor jongeren van 14 oktober 2021 (5) verwezen naar de herziening van de aanbeveling van de Raad van 2008.

                  5.

                  De meeste problemen die in de aanbeveling van de Raad van 2008 zijn aangehaald, zijn nog steeds cruciaal en zijn in dit voorstel overgenomen. Door verschillende ontwikkelingen die zich sinds 2008 hebben voorgedaan, is de actualisering van de aanbeveling van de Raad van 2008 noodzakelijk geworden. Een belangrijke ontwikkeling is de lancering van het Europees Solidariteitskorps in 2016 en de invoering van nieuwe nationale regelingen en activiteiten voor vrijwilligerswerk, ook met transnationale elementen (6) die soms zeer gelijkaardige mogelijkheden bieden voor jongeren. In de EU-strategie voor jongeren 2019-2027 (7) werden de lidstaten en de Commissie verzocht om, in het kader van hun respectieve bevoegdheden, te streven naar complementariteit en synergieën tussen EU-financieringsinstrumenten en nationale, regionale en lokale regelingen.

                  6.

                  Uit een evaluatie van de EU-strategie voor jongeren en de aanbeveling van de Raad van 2008 (8) bleek dat de behoefte aan inclusie van mensen uit kansarme milieus in 2015 een dringender probleem was dan in 2008. Andere behoeften die werden vastgesteld maar niet werden aangepakt in de aanbeveling van 2008, waren onder meer kwaliteitsborging voor vrijwilligersprojecten, mogelijkheden voor capaciteitsopbouw voor organisaties en beter toezicht op de uitvoering van de aanbeveling. Een deskundigengroep heeft verdere beleidsaanbevelingen (9) gedaan, die ook betrekking hadden op het delen van kennis en netwerken, toegang tot vrijwilligerswerk, administratieve belemmeringen, bewustmaking, erkenning, digitaal vrijwilligerswerk en de milieucontext, en die ten grondslag lagen aan de voorgestelde aanbeveling.

                  7.

                  Sinds 2008 hebben crises ernstige gevolgen gehad, met bijvoorbeeld verstoringen van de transnationale fysieke mobiliteit van vrijwilligers. Uit de COVID-19-pandemie is gebleken hoe belangrijk het is te allen tijde de veiligheid en de lichamelijke en geestelijke gezondheid van alle deelnemers te waarborgen, onder meer door voorzieningen te treffen om de mogelijke gevolgen van onvoorziene omstandigheden te beheersen. Bovendien had het begrip “transnationaal vrijwilligerswerk” gedurende lange tijd in de praktijk uitsluitend betrekking op activiteiten met fysieke mobiliteit. Door de technologische vooruitgang en ingevolge de COVID-19-pandemie hebben zich echter nieuwe trends op het gebied van vrijwilligerswerk voorgedaan. Digitaal vrijwilligerswerk heeft aangetoond dat het een aanvulling kan vormen op fysieke mobiliteit of een alternatief kan zijn voor jongeren die niet in staat zijn fysiek te reizen. De intergenerationele dimensie van vrijwilligerswerk heeft ook duidelijk aangetoond hoe belangrijk vrijwilligerswerk is om de demografische uitdagingen van onze samenleving aan te pakken. De bezorgdheid over het milieu en de klimaatverandering staat bovenaan op de politieke agenda van de EU. Bij activiteiten waarbij sprake is van transnationale mobiliteit, moet daarmee rekening worden gehouden.

                  8.

                  In de mededeling van de Europese Commissie over de totstandbrenging van de Europese onderwijsruimte tegen 2025 (10) werd het belang benadrukt van inclusiviteit, kwaliteit en erkenning van grensoverschrijdende ervaringen in het kader van het Europees Solidariteitskorps. Om gemeenschappen en jonge vrijwilligers ten goede te komen, moeten vrijwilligersactiviteiten de kwaliteit van de beschikbare mogelijkheden en passende ondersteuning van deelnemers in elke fase van hun vrijwilligerservaring waarborgen.

                  9.

                  In zijn resolutie betreffende een strategisch kader voor Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding met het oog op de Europese Onderwijsruimte en verder (2021-2030) heeft de Raad in het kader van prioritair gebied 1 van het strategisch kader bevestigd dat “het bevorderen, waarderen en erkennen van niet-formeel leren, met inbegrip van vrijwilligerswerk, en verbeteren van de inclusiviteit, kwaliteit en erkenning van grensoverschrijdende solidariteitsactiviteiten” een concreet punt voor actie is.

                  10.

                  Een van de eerste problemen waarmee jongeren die geïnteresseerd zijn in transnationaal vrijwilligerswerk te maken krijgen, is de toegang tot gebruiksvriendelijke informatie over hun status en rechten als vrijwilliger op een specifieke nationale website, waardoor zij zich van bij het begin van hun transnationale vrijwilligersactiviteit ten volle bewust zijn van de gevolgen ervan voor hun socialezekerheidsrechten in de ontvangende lidstaat en in de lidstaat waar zij hun gewone verblijfplaats hebben (11). Krachtens Verordening (EU) 2018/1724 van het Europees Parlement en de Raad van 2 oktober 2018 tot oprichting van één digitale toegangspoort voor informatie, procedures en diensten voor ondersteuning en probleemoplossing zijn de Commissie en de lidstaten reeds verplicht om EU-burgers gebruikersvriendelijke online informatie te verstrekken over de in het recht van de Unie en de lidstaten vastgestelde rechten, verplichtingen en regels op het gebied van vrijwilligerswerk in een andere lidstaat (12).

                  11.

                  Veel kwesties in verband met transnationale mobiliteit kunnen niet alleen op nationaal niveau worden aangepakt, aangezien zowel de uitzendende als de ontvangende lidstaten bij de activiteiten betrokken zijn. De administratieve en juridische kaders voor vrijwilligerswerk kunnen van lidstaat tot lidstaat verschillen. Het is zeer belangrijk dat jongeren die geïnteresseerd zijn in transnationaal vrijwilligerswerk toegang hebben tot uitgebreide en op hen afgestemde informatie over de nationale wettelijke en bestuursrechtelijke voorschriften op het gebied van vrijwilligerswerk, met name wat betreft de dekking van de sociale zekerheid in zowel de uitzendende als de ontvangende lidstaten.

                  12.

                  In de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Actieplan inzake integratie en inclusie 2021-2027 (13) wordt de rol van vrijwilligerswerk bij de integratie en inclusie van kansarmen erkend. Voor velen van hen is vrijwilligerswerk wellicht de meest toegankelijke mogelijkheid om deel te nemen aan grensoverschrijdende mobiliteit, zeker als het om vrijwilligerswerk van korte duur of in groeps- of teamverband gaat.

                  13.

                  Onderdanen van derde landen kunnen stuiten op administratieve en praktische belemmeringen voor grensoverschrijdend vrijwilligerswerk als zij een visum of een verblijfsvergunning voor korte of langere duur moeten aanvragen met het oog op vrijwilligerswerk in een andere lidstaat. Bij Richtlijn (EU) 2016/801 worden de voorwaarden geregeld voor het verkrijgen van een visum of verblijfsvergunning voor langere duur om als vrijwilliger te worden toegelaten tot een EU-lidstaat. De richtlijn voorziet echter niet in bepalingen inzake mobiliteit binnen de EU van vrijwilligers uit derde landen.

                  14.

                  Via vrijwilligerswerk kunnen vrijwilligers leerresultaten behalen die hun inzetbaarheid vergroten. Er bestaan nationale of EU-kaders (namelijk Youthpass (14) en Europass (15)) ter ondersteuning van de identificatie, documentatie en validatie van leerresultaten van vrijwilligersactiviteiten. De aanbeveling van de Raad van 20 december 2012 betreffende de validatie van niet-formeel en informeel leren (16) nodigde werkgevers, jongeren en maatschappelijke organisaties uit om de identificatie en documentatie van op het werk of via vrijwilligersactiviteiten verworven leerresultaten te bevorderen en te vergemakkelijken. In de evaluatie (17) van de aanbeveling van de Raad van 2012 zijn gebieden vastgesteld waarop nadere maatregelen nodig zijn om de doelstellingen van de aanbeveling van de Raad van 2012 te verwezenlijken, om mensen toegang te bieden tot meer en betere validatiemogelijkheden, waardoor zij verder kunnen leren en hun vaardigheden in de Europese samenleving en op de arbeidsmarkt goed kunnen benutten. Het Europass-besluit van 18 april 2018 rekent vrijwilligers tot zijn doelgroepen.

                  15.

                  Ingevolge nieuwe ontwikkelingen sinds 2008, gegevens over belemmeringen voor transnationaal vrijwilligerswerk en de beleidsaanbevelingen van een deskundigengroep inzake de bevordering van de mobiliteit van jonge vrijwilligers, is een nieuwe aanbeveling van de Raad over vrijwilligerswerk noodzakelijk, om de kwaliteit van transnationaal vrijwilligerswerk voor jongeren te faciliteren en te verbeteren en wederzijds leren, netwerken en synergieën tussen regelingen en activiteiten voor vrijwilligerswerk in de lidstaten en het Europees Solidariteitskorps aan te moedigen.

                  16.

                  Deze aanbeveling is volledig in overeenstemming met de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid.

            ERKENT HETGEEN VOLGT:

                  17.

                  De definitie van “vrijwilligerswerk” die voor de toepassing van deze aanbeveling wordt gebruikt, is dezelfde als die van Verordening (EU) 2021/888 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot vaststelling van het programma “Europees Solidariteitskorps”, namelijk een solidariteitsactiviteit die gedurende een periode van maximaal twaalf maanden plaatsvindt als vrijwillige (18) onbetaalde activiteit en bijdraagt tot de verwezenlijking van het algemeen belang. Wanneer transnationale regelingen in de lidstaten voorzien in solidariteitsactiviteiten met een duur van meer dan twaalf maanden die verder voldoen aan de definitie van vrijwilligerswerk, moeten deze voor de toepassing van deze aanbeveling als vrijwilligerswerk worden beschouwd en dus in het toepassingsgebied ervan worden opgenomen.

                  18.

                  Vrijwilligerswerk voor jongeren dat onder deze aanbeveling valt, omvat vrijwilligerswerk in de hele EU door EU-onderdanen of onderdanen van derde landen die in een lidstaat verblijven en zich naar een andere lidstaat verplaatsen met het oog op vrijwilligerswerk in het kader van het Europees Solidariteitskorps of nationale regelingen en activiteiten voor grensoverschrijdend vrijwilligerswerk in de lidstaten. Voor zover mogelijk moeten de maatregelen die de lidstaten en de Commissie naar aanleiding van deze aanbeveling nemen, ook rekening houden met grensoverschrijdende vrijwilligersactiviteiten tussen lidstaten en derde landen. Vrijwilligersactiviteiten mogen geen negatieve gevolgen hebben voor potentiële of bestaande banen of als vervanging daarvan worden beschouwd. De termen “jeugd” en “jongeren” hebben betrekking op de leeftijdsgroep van 18 tot 30 jaar.

                  19.

                  Kansarme jongeren zijn jongeren die om economische, sociale, culturele, geografische of gezondheidsredenen, wegens hun migratieachtergrond, een handicap of onderwijsproblemen, of om welke andere reden dan ook, met inbegrip van redenen die aanleiding kunnen geven tot discriminatie in de zin van artikel 21 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, kampen met belemmeringen die hen beletten daadwerkelijk toegang te krijgen tot mogelijkheden (19).

            BEVEELT AAN DAT DE LIDSTATEN:

                  20.

                  Maatregelen overwegen die bijdragen tot de instandhouding van een adequaat en duidelijk wetgevings- en uitvoeringskader voor de gezondheid en veiligheid van deelnemers aan transnationale vrijwilligersactiviteiten door:

                              a)

                              ervoor te zorgen dat alle vrijwilligers socialezekerheidsdekking kunnen genieten in een lidstaat, overeenkomstig de bepalingen van Verordening (EG) nr. 883/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels;

                              b)

                              ondersteuning te bieden aan organisatoren die betrokken zijn bij de uitvoering van vrijwilligersactiviteiten om ervoor te zorgen dat er duidelijke en betrouwbare procedures zijn om vrijwilligers te verzorgen en bij te staan in geval van crises, noodsituaties en andere onvoorziene omstandigheden.

                  21.

                  Toegankelijke informatie verstrekken over en bekendheid geven aan de rechten van vrijwilligers zoals bepaald in het hierboven beschreven specifieke kader, met name:

                              a)

                              voor een nationale website zorgen die voldoet aan de eisen van de richtlijn inzake webtoegankelijkheid (20), waarop vrijwilligers praktische, toegankelijke en uitgebreide informatie kunnen raadplegen over de nationale wettelijke en bestuursrechtelijke voorschriften inzake vrijwilligerswerk en de gevolgen van vrijwilligerswerk in een andere lidstaat voor hun bestaande en toekomstige socialezekerheidsrechten (21) (zowel voor inkomende als uitgaande EU-vrijwilligers);

                              b)

                              ondersteuning bieden aan aanbieders van jongereninformatie door aan te sporen tot opleiding in het samenstellen van op jongeren afgestemde informatie over de nationale wettelijke en bestuursrechtelijke voorschriften inzake vrijwilligerswerk;

                              c)

                              samenwerking bevorderen met reeds gevestigde netwerken en diensten zoals ERYICA om die informatie samen te stellen;

                              d)

                              organisatoren van bestaande nationale regelingen en activiteiten voor grensoverschrijdend vrijwilligerswerk aanmoedigen om de aandacht te vestigen op relevante nationale en Europese websites (22) die vrijwilligers informeren over hun rechten en plichten en over de toepasselijke regels met betrekking tot vrijwilligerswerk in een andere lidstaat.

                  22.

                  De kwaliteit van de mogelijkheden voor vrijwilligerswerk verbeteren door organisatoren van vrijwilligersactiviteiten te ondersteunen bij hun inspanningen op het vlak van capaciteitsopbouw. Dit kan met name worden bereikt door:

                              a)

                              de organisatoren in zowel de uitzendende als de ontvangende lidstaat aan te moedigen om samen te werken, onder meer door voldoende informatie te verstrekken over de vrijwilligersactiviteit, de organisatoren en de vrijwilliger, zodat beide partijen een geïnformeerd besluit kunnen nemen over de duurzaamheid van de activiteit en aan alle wettelijke vereisten kunnen voldoen;

                              b)

                              de organisatoren van vrijwilligersactiviteiten aan te moedigen om de nadruk te leggen op kwaliteit, onder meer door de organisatie van vrijwilligersactiviteiten te steunen op een analyse die aan identificeerbare behoeften beantwoordt en tot gunstige resultaten in lokale gemeenschappen leidt;

                              c)

                              de organisatoren van vrijwilligersactiviteiten aan te moedigen om voldoende nadruk te leggen op de educatieve dimensie van vrijwilligersactiviteiten, met inbegrip van het leren van talen in het kader van transnationaal vrijwilligerswerk;

                              d)

                              de organisatoren van vrijwilligersactiviteiten te ondersteunen bij de toepassing van een meer systematische en algemene toepassing van bestaande nationale of EU-kaders (namelijk Youthpass en Europass) om de identificatie, documentatie en validatie van leerresultaten van vrijwilligersactiviteiten te ondersteunen;

                              e)

                              jeugdwerk te erkennen als belangrijke bron van mogelijkheden voor vrijwilligerswerk voor jongeren en als een van de voornaamste instrumenten voor de ontwikkeling van de kwaliteit van vrijwilligersactiviteiten in de EU en het op die manier bijdragen tot de uitvoering van de Europese jeugdwerkagenda (23);

                              f)

                              de grensoverschrijdende mobiliteit te bevorderen van degenen die werkzaam zijn in jongerenwerk en jongerenorganisaties;

                              g)

                              de opleiding van jeugdwerkers en organisatoren van vrijwilligersactiviteiten te ondersteunen, met erkenning van de belangrijke rol die zij spelen bij het bijstaan en begeleiden van jonge vrijwilligers door middel van een hoogwaardige ervaring met vrijwilligerswerk;

                              h)

                              de organisatoren van transnationale vrijwilligersactiviteiten aan te moedigen om het kwaliteitskeurmerk van het Europees Solidariteitskorps aan te vragen;

                              i)

                              algemene kwaliteitsnormen voor vrijwilligerswerk te ontwikkelen en te bevorderen, met gebruikmaking van het uitgebreide systeem van kwaliteits-, steun-, inclusie- en certificeringsmaatregelen van Verordening (EU) 2021/888 (24), waar dat gezien de nationale context mogelijk is;

                              j)

                              maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat vrijwilligersactiviteiten niet leiden tot vervanging van werkgelegenheid;

                  23.

                  Ervoor zorgen dat de toegang tot transnationale vrijwilligersactiviteiten een realistische mogelijkheid is voor alle jongeren, met inbegrip van kansarme jongeren, onder meer door:

                              a)

                              de oprichting en/of werking van nationale gateways en regionale en lokale structuren te ondersteunen, zoals jeugdwerkinfrastructuur en eventuele jongereninformatiecentra, om informatie en begeleiding te verstrekken in verband met bestaande mogelijkheden voor vrijwilligerswerk, in vormen die toegankelijk zijn voor personen met een handicap, potentiële jonge vrijwilligers, met inbegrip van kansarme jongeren, maatschappelijke en solidariteitsorganisaties en andere belanghebbenden op het terrein. Voorbeelden van deze structuren zijn alumninetwerken (zoals EuroPeers) en lokale jeugdwerkers, die gebruikmaken van hun capaciteit om potentiële kandidaten voor vrijwilligerswerk mondiger te maken en te ondersteunen. In voorkomend geval zouden zij kunnen samenwerken met de nationale agentschappen die het Europees Solidariteitskorps uitvoeren;

                              b)

                              de toegang tot transnationale vrijwilligerservaringen voor kansarme jongeren te vergemakkelijken door gerichte en toegankelijke informatie en bewustmaking via relevante organisaties en netwerken (25), zoals Eurodesk en ERYICA, te bevorderen, onder meer door bewustmaking van het belang van interculturele competenties en het leren van talen als opstap voor transnationale mobiliteit;

                              c)

                              ervoor te zorgen dat de organisatoren van vrijwilligersactiviteiten worden aangemoedigd om sociale inclusie te bevorderen, onder meer door redelijke en geschikte logiezen aan te bieden die toegankelijk zijn voor jongeren, met name jongeren met een handicap;

                              d)

                              de organisatoren van vrijwilligersactiviteiten te ondersteunen bij de integratie van aspecten van inclusie van kansarme jongeren in hun projecten (26), onder meer door hen in contact te brengen met deskundigen van diensten die belast zijn met de bevordering van sociale inclusie, die hen kunnen ondersteunen en opleiden;

                              e)

                              gerichte steun te verlenen voor de ontwikkeling van vrijwilligersactiviteiten, met name het bevorderen van inclusie, gelijkheid en versterking van de positie van kansarme groepen of groepen die een risico lopen op discriminatie, en jonge vrijwilligers uit deze gemeenschappen te stimuleren om vrijwilligerswerk te doen en als multiplicator of zelfs rolmodel op te treden in hun eigen gemeenschap;

                              f)

                              de relevante organisaties en netwerken te ondersteunen bij de bevordering van lokale vrijwilligersactiviteiten (waaronder kortlopende en deeltijdse activiteiten en activiteiten in groepsverband) als een mogelijke eerste stap in de richting van deelname aan transnationale activiteiten, en aanvullende gerichte steun te verstrekken voor de ontwikkeling van mogelijkheden voor vrijwilligerswerk die gericht zijn op jongeren die om verschillende redenen niet aan fysieke transnationale mobiliteit kunnen deelnemen, door onder meer digitale mogelijkheden voor vrijwilligerswerk te bieden;

                              g)

                              bestaande transnationale instrumenten die de mobiliteit van jongeren kunnen bevorderen, zoals mobiliteitskaarten, verder te promoten en het gebruik ervan in alle transnationale vrijwilligersactiviteiten aan te moedigen (27);

                              h)

                              waar mogelijk en onverminderd het Schengenacquis en het Unierecht inzake de binnenkomst en het verblijf van onderdanen van derde landen, administratieve en praktische problemen op te lossen die zich voordoen bij het verkrijgen van visa en/of verblijfsvergunningen voor onderdanen van derde landen met het oog op vrijwilligerswerk.

                  24.

                  Het bewustzijn van de voordelen van vrijwilligersactiviteiten vergroten door middel van voorlichtings-, begeleidings- en bewustmakingsactiviteiten, onder meer door nationale belanghebbenden te betrekken bij de sectoren onderwijs, opleiding, werkgelegenheid, sociale diensten en jeugdzaken. Daarbij moet bijzondere aandacht worden besteed aan de bewustmaking van kansarme jongeren. Dat houdt onder meer in te promoten dat:

                              a)

                              jongeren via vrijwilligersactiviteiten concreet kunnen bijdragen tot het aanpakken van maatschappelijke uitdagingen en solidariteit kunnen tonen met mensen in een kwetsbare situatie;

                              b)

                              een vrijwilligerservaring de persoonlijke, educatieve, sociale, burgerlijke en professionele ontwikkeling van jongeren bevordert en hen helpt de competenties te ontwikkelen die nodig zijn en gewaardeerd worden op de arbeidsmarkt;

                              c)

                              er kaders bestaan ter ondersteuning van de identificatie, documentatie en validatie van leerresultaten van vrijwilligersactiviteiten (met inbegrip van Youthpass en Europass).

                  25.

                  Gemeenschapsvormende activiteiten in verband met vrijwilligerswerk ondersteunen en bevorderen. Hierbij gaat het met name om:

                              a)

                              het bevorderen van de werking van netwerken van vrijwilligers op nationaal niveau, met name degene die deelnemen aan activiteiten met een langetermijnvisie — dat wil zeggen netwerken die niet gekoppeld zijn aan of beperkt zijn tot de duur van individuele projecten;

                              b)

                              het bevorderen van bestaande Europese netwerken die verband houden met vrijwilligerswerk, met name het Europees solidariteitsnetwerk en EuroPeers, alsook andere middelen en platformen die toegankelijk zijn via de portaalsite van het Europees Solidariteitskorps op de Europese Jongerensite;

                              c)

                              het aanmoedigen van voormalige vrijwilligers om hun ervaringen te delen via jeugdnetwerken, onderwijsinstellingen en workshops als ambassadeurs of als leden van een netwerk, en huidige of toekomstige vrijwilligers op te leiden;

                              d)

                              het aanmoedigen van de organisatoren van vrijwilligersactiviteiten om vrijwilligers te ondersteunen bij hun integratie in de gastgemeenschap tijdens hun activiteit en bij hun aanhoudende betrokkenheid bij vrijwilligersactiviteiten na hun terugkeer naar huis, met bijzondere aandacht voor het begeleiden van kansarme jongeren.

                  26.

                  Nieuwe trends in en alternatieve aspecten en vormen van vrijwilligerswerk onderzoeken, onder meer door:

                              a)

                              het uittesten van verscheidene vormen van vrijwilligerswerk en het verzamelen van feitenmateriaal over digitaal vrijwilligerswerk in een transnationale context te bevorderen, als aanvulling op fysieke mobiliteit of als een op zichzelf staande vorm van vrijwilligersactiviteiten;

                              b)

                              de waarde van vrijwilligerswerk tussen de generaties te onderkennen als een waardevolle bijdrage aan het aanpakken van de uitdagingen waarmee een vergrijzende samenleving wordt geconfronteerd, alsook als een manier om jongeren te betrekken bij een intergenerationele dialoog, de overdracht van kennis tussen de generaties te vergemakkelijken en de sociale cohesie te verbeteren.

                  27.

                  Synergieën, complementariteit en continuïteit tot stand brengen tussen regelingen en activiteiten voor vrijwilligerswerk op Europees niveau en op verschillende niveaus in de afzonderlijke lidstaten. Het gaat bijvoorbeeld om:

                              a)

                              het uitwisselen van informatie tussen de lidstaten over bestaande regelingen voor vrijwilligerswerk, met inbegrip van eventuele nationale regelingen en activiteiten voor ambtenaren, en het doorgeven van dergelijke informatie aan de Europese Commissie om de publicatie ervan op de Europese Jongerensite en de jongerenwiki en de ontwikkeling van beste praktijken te vergemakkelijken;

                              b)

                              het overwegen van maatregelen ter bevordering en ondersteuning van de overdracht van beste praktijken tussen regelingen of activiteiten voor vrijwilligerswerk;

                  28.

                  Vrijwilligersactiviteiten ondersteunen die een zinvolle bijdrage leveren aan het aanpakken van klimaat- en milieugerelateerde uitdagingen, door:

                              a)

                              het aanmoedigen van de integratie van groene praktijken in alle vrijwilligersprojecten en -activiteiten en het bevorderen van ecologisch duurzaam en verantwoord gedrag onder deelnemers en deelnemende organisaties;

                              b)

                              het bevorderen van de verkleining van de ecologische voetafdruk van vrijwilligersactiviteiten, bijvoorbeeld door de vermindering van afval, recycling en het gebruik van duurzame vervoermiddelen wanneer dat mogelijk is;

                              c)

                              het bevorderen van de ontwikkeling van vrijwilligersactiviteiten die betrekking hebben op milieubescherming, duurzaamheid, klimaatdoelstellingen en rampenpreventie en -herstel;

                  29.

                  Informatie over gemaakte vorderingen bij de uitvoering van deze aanbeveling opnemen in de regelmatige updates in het kader van de EU-strategie voor jongeren, met name als onderdeel van de jongerenwiki.

            VERZOEKT DE COMMISSIE:

                  30.

                  de uitwisseling van goede praktijken tussen de lidstaten te faciliteren om de hindernissen van jongeren om vrijwilligerswerk te doen weg te nemen, bijvoorbeeld met peer-learningactiviteiten, deskundigengroepen van de Commissie of het EU-jongerenstrategieplatform;

                  31.

                  de lidstaten te ondersteunen bij het volgen van deze aanbeveling via de samenwerkingsmechanismen en -instrumenten van de EU-jongerenstrategie, de Europese jeugdwerkagenda en de jongerenprogramma’s van de EU, met name het Europees Solidariteitskorps;

                  32.

                  wederzijds leren en uitwisselingen tussen de lidstaten en alle relevante belanghebbenden op verschillende niveaus te vergemakkelijken door middel van activiteiten zoals collegiaal leren en adviseren, deskundigengroepen, netwerken en andere samenwerkingsstructuren, met bijzondere aandacht voor synergieën en complementariteit tussen regelingen of activiteiten op EU- en nationaal niveau, met inbegrip van eventuele nationale ambtenarenregelingen. Daartoe moet gebruik worden gemaakt van bestaande ruimten, zoals de jongerenwiki en de Europese Jongerensite, waar middelen en kennis kunnen worden gedeeld tussen de lidstaten en niet-gouvernementele organisaties (ngo’s) op verschillende niveaus;

                  33.

                  nieuwe trends in en vormen van vrijwilligerswerk te verkennen die de basisbeginselen van gelijke kansen en non-discriminatie, toegankelijkheid, inclusiviteit en kwalitatief hoogstaande activiteiten eerbiedigen, door het verzamelen van feitenmateriaal, het ontwikkelen van beste praktijken en het opstellen van richtsnoeren en handboeken, met name met betrekking tot digitaal of gemengd vrijwilligerswerk en intergenerationeel vrijwilligerswerk;

                  34.

                  Europese mogelijkheden voor vrijwilligerswerk voor jongeren, met name voor kansarme personen, te promoten en hierover informatie te verspreiden via de Europese Jongerensite, die het registratie-instrument voor solidariteitsactiviteiten in het kader van het Europees Solidariteitskorps bevat; in samenwerking met de lidstaten op de Europese Jongerenportaalsite links naar relevante nationale websites op te nemen (28);

                  35.

                  het gebruik van bestaande EU-instrumenten ter ondersteuning van de validatie van leerresultaten van niet-formeel en informeel leren, met name Youthpass en het Europass-platform, verder te ontwikkelen, te bevorderen en te ondersteunen, onder meer door middel van Europese digitale credentials voor leerprestaties;

                  36.

                  ondersteuning te bieden voor onderzoek en gegevensverzameling over de langetermijneffecten van vrijwilligerswerk en solidariteitsactiviteiten voor personen en organisaties, alsook voor de samenleving, met inbegrip van lessen en inzichten uit de COVID-19-pandemie op de vrijwilligerssector en de paraatheid ervan voor soortgelijke crises, door middel van studies, enquêtes, statistieken, onderzoek en gegevensanalyse;

                  37.

                  het onlineplatform jongerenwiki te gebruiken om informatie te verzamelen over de vorderingen van de lidstaten bij het opvolgen van deze aanbeveling;

                  38.

                  verslag uit te brengen over de toepassing van deze aanbeveling van de Raad in het kader van de werkzaamheden voor de uitvoering van de EU-strategie voor jongeren en van het strategisch kader voor Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding met het oog op de Europese onderwijsruimte en verder.

            Deze aanbeveling vervangt Aanbeveling van de Raad van 20 november 2008 over mobiliteit van jonge vrijwilligers in de Europese Unie.

         Gedaan te Luxemburg, 5 april 2022.

               Voor de Raad

               De voorzitter

            R. BACHELOT-NARQUIN

         (1)  https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/soteu_2021_address_nl_0.pdf.

         (2)  Besluit (EU) 2021/2316 van het Europees Parlement en de Raad van 22 december 2021 over het Europees Jaar van de Jeugd (2022) (PB L 462 van 28.12.2021, blz. 1).

         (3)  Aangenomen teksten - De gevolgen van COVID-19 voor jongeren en sport - Woensdag 10 februari 2021 (europa.eu).

         (4)  PB C 456 van 18.12.2018, blz. 1.

         (5)  Verslag van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s over de uitvoering van de EU-strategie voor jongeren (2019-2021), COM/2021/636 final.

         (6)  Verordening (EU) 2021/888 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot vaststelling van het programma “Europees Solidariteitskorps”. Vrijwilligerswerk kan plaatsvinden in niet-EU-landen:
      - zoals bepaald in artikel 7, lid 2, van Verordening (EU) 2021/888 kan “vrijwilligerswerk [...] in het kader van het onderdeel “deelname van jongeren aan solidariteitsactiviteiten” [plaatsvinden] in een ander land dan het land van verblijf van de deelnemer (grensoverschrijdend vrijwilligerswerk) of in het land van verblijf van de deelnemer (vrijwilligerswerk in eigen land).”. Een ander land dan het land van verblijf van de deelnemer kan een met het programma geassocieerd derde land of een ander deelnemend land zijn;
      - zoals bepaald in artikel 10, lid 2, van Verordening (EU) 2021/888 mag “vrijwilligerswerk in het kader van het Europees vrijwilligerskorps voor humanitaire hulpverlening [...] alleen plaatsvinden in de regio’s in derde landen waar humanitaire hulpactiviteiten en -operaties plaatsvinden, en zich geen internationale of niet-internationale gewapende conflicten afspelen.”.
      Zoals bepaald in artikel 2, punt 3, staat deelname aan het programma ook open voor onderdanen van derde landen “die legaal [verblijven] in een lidstaat, in een met het programma geassocieerd derde land, of in een ander deelnemend land als bedoeld in de onderhavige verordening.”.

         (7)  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/?uri=CELEX:42018Y1218(01)&qid=1578414694481&from=EN.

         (8)  Evaluatie van de EU-strategie voor jongeren en Aanbeveling van de Raad over de mobiliteit van jonge vrijwilligers, 2016.

         (9)  “Promoting the mobility of young volunteers and cross-border solidarity, a practical toolbox for actors and stakeholders in the field of youth and recommendations for policymakers”, opgesteld door de deskundigengroep die door de Europese Commissie is opgericht ter ondersteuning van de herziening van de aanbeveling van de Raad van 2008 over mobiliteit van jonge vrijwilligers, 2021 (werkzaamheden uitgevoerd van september 2019 tot en met september 2020).

         (10)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — De Europese onderwijsruimte tegen 2025 tot stand brengen, COM(2020) 625 final, beschikbaar op EUR-Lex - 52020DC0625 - NL - (eur-lex.europa.eu).

         (11)  Er zij aan herinnerd dat Verordening (EG) nr. 883/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels voorziet in de coördinatie van de socialezekerheidsrechten, met inbegrip van prestaties bij ziekte, in grensoverschrijdende situaties en van toepassing is op vrijwilligers die zich tussen lidstaten verplaatsen.

         (12)  PB L 295 van 21.11.2018, blz. 32, bijlage I, onder E. Uitvoering via het portaal “Uw Europa”: Uw Europa (europa.eu).

         (13)  Doc. COM(2020) 758 final.

         (14)  Youthpass is het belangrijkste erkennings- en validatie-instrument dat voor alle deelnemers aan Erasmus+ en het Europees Solidariteitskorps beschikbaar is om het leerproces weer te geven en hun leerresultaten te documenteren in het Youthpass-certificaat.

         (15)  Bij Besluit (EU) 2018/646 van het Europees Parlement en de Raad van 18 april 2018 betreffende een gemeenschappelijk kader voor het verstrekken van betere diensten voor vaardigheden en kwalificaties (Europass) en houdende intrekking van Beschikking nr. 2241/2004/EG (PB L 112 van 2.5.2018, blz. 42) is een Europees kader vastgesteld ter ondersteuning van de transparantie en het begrip van vaardigheden en kwalificaties die in formele, niet-formele en informele contexten, waaronder praktische ervaringen, mobiliteit en vrijwilligerswerk, zijn verworven.

         (16)  PB C 398 van 22.12.2012, blz. 1.

         (17)  Evaluatie van de EU-strategie voor jongeren en aanbeveling van de Raad over de mobiliteit van jonge vrijwilligers (europa.eu), 2016.

         (18)  Vrijwilligers worden niet betaald voor hun tijd, maar kosten kunnen wel worden gedekt. Deze zijn doorgaans beperkt tot reizen, maaltijden of logies en/of andere kleine persoonlijke uitgaven.

         (19)  Zie dezelfde definitie in artikel 2, punt 4), van Verordening (EU) 2021/888.

         (20)  Richtlijn (EU) 2016/2102 van het Europees Parlement en de Raad van 26 oktober 2016 inzake de toegankelijkheid van de websites en mobiele applicaties van overheidsinstanties. PB L 327 van 2.12.2016, blz. 1..

         (21)  Met inbegrip van informatie over de procedures voor het aanvragen van een Europese ziekteverzekeringskaart (EHIC) en gedetailleerde informatie over wat al dan niet onder de nationale gezondheidszorgstelsels valt.

         (22)  De meertalige portaalsite “Uw Europa” in toepassing van Verordening (EU) 2018/1724, PB L 295 van 21.11.2018, blz. 1.PB L 295; het gedeelte jongerenwiki van de Europese Jongerensite; informatie op het Europaportaal, bv. over de EHIC: Een kaart aanvragen - Werkgelegenheid, Sociale Zaken & Inclusie - Europese Commissie (europa.eu).

         (23)  Resolutie van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, over het kader voor het instellen van een Europese jeugdwerkagenda (2020/C 415/01).

         (24)  Verordening (EU) 2021/888 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot vaststelling van het programma “Europees Solidariteitskorps” en tot intrekking van Verordeningen (EU) 2018/1475 en (EU) nr. 375/2014 (PB L 202 van 8.6.2021, blz. 32).

         (25)  Zie de inclusie- en diversiteitstrategie van Erasmus+ en het Europees Solidariteitskorps voor richtsnoeren over de wijze waarop dit moet gebeuren: https://ec.europa.eu/programmes/erasmus-plus/resources/implementation-guidelines-erasmus-and-european-solidarity-corps-inclusion-and-diversity_en.

         (26)  In lijn met in 2020-2021 vastgestelde EU-strategieën voor gelijkheid en beleidskaders op het gebied van inclusie die gericht zijn op specifieke gediscrimineerde en achtergestelde groepen: EU-actieplan tegen racisme 2020-2025 (COM(2020) 565 final van 18 september 2020), strategisch EU-kader voor gelijkheid, inclusie en participatie van de Roma (COM(2020) 620 final van 7 oktober 2020), strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers (COM(2020) 698 final van 12 november 2020), actieplan voor integratie en inclusie (COM(2020) 758 final van 24 november 2020), strategie voor de rechten van personen met een handicap (COM(2021) 101 final van 3 maart 2021).

         (27)  Het voormalige Europese vrijwilligerswerk paste deze goede praktijk reeds toe; momenteel verstrekt het Europees Solidariteitskorps elke vrijwilliger kosteloos een Europese Jeugdkaart.

         (28)  Met informatie als bedoeld in punt 2, a), van deze aanbeveling, alsmede informatie over nationale regelingen of activiteiten voor vrijwilligerswerk.


title: Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Bulgarije voor de periode 2021-2030

text:
               3.9.2019

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 297/5

      AANBEVELING VAN DE COMMISSIE
      van 18 juni 2019
      over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Bulgarije voor de periode 2021-2030
      (2019/C 297/02)
      DE EUROPESE COMMISSIE,
      Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,
      Overwegende hetgeen volgt:

                  (1)

                  Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

                  (2)

                  Bulgarije heeft op 15 januari 2019 een ontwerp van nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

                  (3)

                  Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van nationaal energie- en klimaatplan van Bulgarije verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op deze beoordeling gebaseerd. De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

                  (4)

                  Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie, voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan.

                  (5)

                  De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

                  (6)

                  Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

                  (7)

                  Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

                  (8)

                  Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Bulgarije (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Bulgarije (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

                  (9)

                  Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

                  (10)

                  Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

                  (11)

                  Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

                  (12)

                  De geïntegreerde energie- en klimaatplannen bieden kansen voor samenhangende beleidslijnen en maatregelen voor de lange termijn, met inachtneming van daaruit voortvloeiende onderlinge verbanden tussen dimensies van potentiële synergieën of risico’s. Hoewel in de beleidslijnen en maatregelen uit het ontwerpplan van enige onderlinge verbanden sprake lijkt te zijn, moet de beoordeling ervan over de vijf dimensies in het definitieve plan verder worden versterkt. De analyse kan kwantitatieve schattingen bevatten en moet ook eventuele negatieve verbanden tussen beleidslijnen en maatregelen meewegen en aantonen hoe Bulgarije voornemens is deze aan te pakken. In het bijzonder de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en het beginsel “energie-efficiëntie eerst” rechtvaardigen een nadere beoordeling. Evenzo moet de rol van energie-efficiëntie in de aanpak van energiearmoede nader worden bekeken. Een belangrijk element dat nader moet worden beoordeeld in het definitieve plan, onder meer vanuit het oogpunt van kosten en concurrentievermogen, is het verband tussen de geplande voortzetting van energieopwekking uit kolen en het toegenomen gasgebruik bij de dimensie decarbonisatie. Een ander element is het effect van het gebruik van biomassa op de meegetelde verwijderingen in de sectoren landgebruik en bosbouw. Het verband tussen de productie van elektriciteit en de inzet van koolstofarme technologieën moet verder worden aangepakt bij de dimensies onderzoek, innovatie en concurrentievermogen.

                  (13)

                  Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een allesomvattende analyse van de positie die de sector koolstofarme technologieën, onder meer voor de decarbonisatie van energie- en koolstofintensieve industriesectoren, op de wereldmarkt inneemt. Het plan zou gebaat zijn bij aandacht voor gebieden met concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen, op basis waarvan doelstellingen, beleidslijnen en maatregelen worden bepaald, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Interacties met de circulaire economie en het belang ervan voor de beperking van de uitstoot van broeikasgassen in het bijzonder, kunnen nog eens worden benadrukt.

                  (14)

                  De aanbevelingen van de Commissie voor Bulgarije zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Bulgarije dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

            BEVEELT BULGARIJE AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

                  1.

                  Het ambitieniveau voor 2030 verhogen, tot een aandeel van hernieuwbare energie van ten minste 27 %, uitgedrukt als de bijdrage van Bulgarije aan de doelstelling van de Unie inzake hernieuwbare energie voor 2030, volgens de formule in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999. Een indicatief traject opnemen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan dat overeenkomstig dat aandeel alle referentiepunten bereikt overeenkomstig artikel 4, onder a), punt 2), van Verordening (EU) 2018/1999, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden verhoogd om dit streefcijfer collectief te bereiken. Gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen presenteren die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (8) en een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk maken. Het ambitieniveau in de sector verwarming en koeling verhogen met het oog op het indicatieve streefcijfer in artikel 23 van Richtlijn (EU) 2018/2001 en beleidslijnen en maatregelen presenteren met het oog op het streefcijfer voor vervoer uit het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Bulgarije en in artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Aanvullende informatie verstrekken over en maatregelen nemen voor het stimulerende kader voor zelfverbruik van hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001, met inbegrip van informatie over de vereenvoudiging van administratieve procedures.

                  2.

                  Het ambitieniveau voor de beperking van zowel primair energieverbruik als eindenergieverbruik verhogen, gezien de noodzaak om meer inspanningen te leveren om het EU-streefcijfer inzake energie-efficiëntie voor 2030 te bereiken, en dit ondersteunen met adequate beleidslijnen en maatregelen die tegen 2030 extra energiebesparingen opleveren. De voorgestelde beleidslijnen en maatregelen onderbouwen met een effectbeoordeling en meer gedetailleerde informatie over de kwantificering van gevolgen, op het gebied van verwachte energiebesparingen, en het tijdschema voor de tenuitvoerlegging. De wijze waarop de verplichtingsregelingen voor energiebesparing doeltreffender kan worden gemaakt om de verwachte resultaten te bereiken, verder uitwerken.

                  3.

                  Een robuuste strategie voor de diversificatie van gas specificeren, met inbegrip van bijpassende infrastructuurprojecten en de bijbehorende bijdragen. Informatie verstrekken over de strategie voor de levering van nucleaire materialen en brandstoffen op de lange termijn, in het bijzonder in de context van de geplande uitbreiding van de nucleaire opwekkingscapaciteit.

                  4.

                  Toekomstgerichte doelstellingen en streefdoelen voor marktintegratie bepalen, in het bijzonder betreffende maatregelen voor de ontwikkeling van concurrerende groothandels- en retailmarkten, zowel door de concurrentie binnen het land te bevorderen, onder meer door stappen te zetten naar volledig marktconforme prijzen, als door belemmeringen voor grensoverschrijdende handel weg te nemen.

                  5.

                  De tussen nu en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verduidelijken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie.

                  6.

                  De regionale samenwerking intensiveren met naburige lidstaten en binnen bestaande regionale samenwerkingskaders, zoals de Groep op hoog niveau gasconnectiviteit in Centraal- en Zuidoost-Europa. (CESEC), met inbegrip van de dimensies hernieuwbare energiebronnen, energie-efficiëntie en onderzoek, innovatie en concurrentievermogen, en gemeenschappelijke uitdagingen en gedeelde doelstellingen in acht nemen. Er bestaat een aanzienlijk potentieel voor verdere samenwerking met het oog op toekomstige ontwikkelingen in de elektriciteitssector, waaronder de noodzaak van grotere aandelen van hernieuwbare energie en schoon vervoer, wat gevolgen kan hebben voor de elektriciteitsinterconnectiviteit en handel in de regio.

                  7.

                  Een algemeen overzicht geven van de investeringsbehoeften om de economie te moderniseren door de klimaat- en energiedoelstellingen te bereiken. Een algemene beoordeling van de investeringsbronnen geven, met inbegrip van passende financiering op nationaal, regionaal en Unieniveau. Ook de kosteneffectieve overdracht aan andere lidstaten overeenkomstig Verordening (EU) 2018/842 van het Europees Parlement en de Raad (9) als financieringsbron in ogenschouw nemen.

                  8.

                  Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren.

                  9.

                  De analyse van de interacties met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer aanvullen en de effecten voor luchtverontreiniging in de verschillende scenario’s presenteren en kwantificeren, onderbouwd met informatie, en synergieën en wisselwerkingseffecten overwegen.

                  10.

                  Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en de impact op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen, beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen, en met name rekening te houden met de gevolgen van de transitie voor kolen- en koolstofintensieve industrieën. De aanpak inzake energiearmoede verder uitwerken, onder meer door de beoordeling zoals vereist uit hoofde van Verordening (EU) 2018/1999 te specificeren.

         Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

               Voor de Commissie

            Miguel ARIAS CAÑETE

               Lid van de Commissie

         (1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

         (2)  SWD(2019) 225.

         (3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

         (4)  SWD(2019) 1001 final/2.

         (5)  COM(2019) 502 final van 5 juni 2019.

         (6)  SWD(2019) 225.

         (7)  SWD(2019) 225.

         (8)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

         (9)  Verordening (EU) 2018/842 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 betreffende bindende jaarlijkse broeikasgasemissiereducties door de lidstaten van 2021 tot en met 2030 teneinde bij te dragen aan klimaatmaatregelen om aan de toezeggingen uit hoofde van de Overeenkomst van Parijs te voldoen, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 (PB L 156 van 19.6.2018, blz. 26).