               26.3.2021

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 108/126

      P8_TA(2019)0224
      Brede overeenkomst EU-Oezbekistan
      Aanbeveling van het Europees Parlement van 26 maart 2019 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid betreffende de nieuwe brede overeenkomst tussen de EU en Oezbekistan (2018/2236(INI))
      (2021/C 108/12)

         Het Europees Parlement,

                  —

                  gezien artikel 218 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

                  —

                  gezien Besluit (EU) 2018/… van de Raad van 16 juli 2018 tot machtiging van de Europese Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid tot het openen en het voeren van onderhandelingen, namens de Unie, over de onder de bevoegdheid van de Unie vallende bepalingen van een brede overeenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Oezbekistan, anderzijds (10336/18),

                  —

                  gezien het besluit van de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, van 16 juli 2018, tot machtiging van de Europese Commissie tot het openen en het voeren van onderhandelingen, namens de lidstaten, over de onder de bevoegdheid van de lidstaten vallende bepalingen van een brede overeenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Oezbekistan, anderzijds (10337/18),

                  —

                  gezien de onderhandelingsrichtsnoeren van de Raad van 16 juli 2018 (10601/18 EU Restricted), die op 6 augustus 2018 aan het Parlement zijn toegestuurd,

                  —

                  gezien de huidige partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst (PSO) tussen de Europese Unie en de Republiek Oezbekistan, die in 1999 in werking is getreden,

                  —

                  gezien het in januari 2011 ondertekende memorandum van overeenstemming over energie tussen de Europese Unie en Oezbekistan,

                  —

                  gezien de EU-richtsnoeren ter bevordering en bescherming van de uitoefening van de mensenrechten door lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen, transgenders en interseksuelen (LGBTI), die de Raad in 2013 heeft aangenomen,

                  —

                  gezien zijn wetgevingsresolutie van 14 december 2016 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting van een protocol bij de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst waarbij een partnerschap tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Oezbekistan, anderzijds, tot wijziging van de overeenkomst teneinde de bepalingen van de overeenkomst uit te breiden tot de bilaterale handel in textiel, gelet op het vervallen van de bilaterale overeenkomst inzake textiel (1),

                  —

                  gezien zijn niet-wetgevingsresolutie van 14 december 2016 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting van een protocol bij de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst waarbij een partnerschap tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Oezbekistan, anderzijds, tot wijziging van de overeenkomst teneinde de bepalingen van de overeenkomst uit te breiden tot de bilaterale handel in textiel, gelet op het vervallen van de bilaterale overeenkomst inzake textiel (2),

                  —

                  gezien zijn resolutie van 23 oktober 2014 over de mensenrechten in Oezbekistan (3),

                  —

                  gezien zijn resolutie van 15 december 2011 over de staat van de uitvoering van de EU-strategie voor Centraal-Azië (4) en zijn resolutie van 13 april 2016 over de tenuitvoerlegging en herziening van de EU-strategie voor Centraal-Azië (5),

                  —

                  gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 19 september 2018, getiteld “Versterken van de banden tussen Europa en Azië — Bouwstenen voor een EU-strategie” (JOIN(2018)0031),

                  —

                  gezien het bezoek van de Commissie buitenlandse zaken van het Europees Parlement van september 2018 aan Oezbekistan en het bezoek van de Subcommissie mensenrechten van het Parlement van mei 2017 aan Oezbekistan, alsook de regelmatige bezoeken aan het land van de Delegatie in de parlementaire samenwerkingscomités EU-Kazachstan, EU-Kirgizië, EU-Oezbekistan en EU-Tadzjikistan, en voor de betrekkingen met Turkmenistan en Mongolië,

                  —

                  gezien de uitkomst van de dertiende bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU en Centraal-Azië, die op 10 november 2017 werd gehouden in Samarkand en tijdens welke de bilaterale agenda (economie, connectiviteit, veiligheid en de rechtsstaat) en regionale kwesties aan de orde kwamen,

                  —

                  gezien het gezamenlijke communiqué van de veertiende bijeenkomst van de Ministers van Buitenlandse Zaken van de EU en Centraal-Azië, die op 23 november 2018 werd gehouden in Brussel, getiteld “De EU en Centraal-Azië — Samenwerken aan een toekomst van inclusieve groei, duurzame connectiviteit en sterkere partnerschappen” (6),

                  —

                  gezien de aanhoudende ontwikkelingshulp van de EU aan Oezbekistan, die voor de periode 2014-2020 168 miljoen EUR bedraagt, de financiële bijstand van de Europese Investeringsbank (EIB) en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBWO), en andere EU-maatregelen ter ondersteuning van vrede en veiligheid en ter vermindering van nucleair afval in het land,

                  —

                  gezien de verklaring van de conferentie over Afghanistan van 26 en 27 maart 2018 in Tasjkent, die georganiseerd werd door Oezbekistan en gezamenlijk werd voorgezeten door Oezbekistan en Afghanistan, getiteld “Vredesproces, veiligheidssamenwerking en regionale connectiviteit”,

                  —

                  gezien de strategie voor acties op vijf prioritaire gebieden met betrekking tot de ontwikkeling van Oezbekistan (“de ontwikkelingsstrategie”) voor 2017-2021,

                  —

                  gezien de stappen die Oezbekistan, na onafhankelijk te zijn geworden van de Sovjet-Unie, heeft genomen richting een opener samenleving en meer openheid ten aanzien van zijn buurlanden,

                  —

                  gezien de VN-doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling,

                  —

                  gezien artikel 113 van zijn Reglement,

                  —

                  gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A8-0149/2019),

                  A.

                  overwegende dat de EU en Oezbekistan op 23 november 2018 onderhandelingen zijn gestart over een brede versterkte partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst ter vervanging van de huidige partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Oezbekistan om de samenwerking op gebieden van wederzijds belang te versterken en te verdiepen, op basis van de gedeelde waarden van democratie, de rechtsstaat, eerbiediging van de fundamentele vrijheden en goed bestuur, teneinde duurzame ontwikkeling en de internationale veiligheid te bevorderen en mondiale uitdagingen, zoals terrorisme, klimaatverandering en georganiseerde misdaad, op doeltreffende wijze aan te pakken;

                  B.

                  overwegende dat de versterkte partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst pas in werking kan treden als deze is goedgekeurd door het Parlement;

                  1.

                  beveelt de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) aan:

            Betrekkingen tussen de EU en Oezbekistan

                  a)

                  zich verheugd te tonen over de door Oezbekistan gedane toezeggingen en genomen stappen richting een opener samenleving en de oprechte betrokkenheid van het land bij de politieke dialoog met de EU, aangezien deze zaken ertoe hebben geleid dat er onderhandelingen over een brede versterkte partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst zijn gestart; te benadrukken dat de EU er belang bij heeft haar betrekkingen met Oezbekistan op basis van gemeenschappelijke waarden te versterken en de rol van Oezbekistan te erkennen als belangrijke culturele en politieke brug tussen Europa en Azië;

                  b)

                  te zorgen voor een regelmatige, diepgaande dialoog en toezicht te houden op de volledige doorvoering van politieke en democratische hervormingen met het oog op de totstandbrenging van een onafhankelijke rechterlijke macht, met inbegrip van de opheffing van alle beperkingen van de onafhankelijkheid van advocaten, en een daadwerkelijk onafhankelijk parlement dat het resultaat is van zuiver competitieve verkiezingen, alsook met het oog op de bescherming van de mensenrechten, gendergelijkheid en mediavrijheid, de depolitisering van de veiligheidsdiensten, waarbij wordt gewaarborgd dat zij zich ertoe verbinden de rechtsstaat te eerbiedigen, en de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld bij het hervormingsproces; ingenomen te zijn met de nieuw verkregen bevoegdheden van het parlement van Oezbekistan, alsook met de mechanismen ter versterking van het parlementair toezicht; de autoriteiten aan te sporen uitvoering te geven aan de aanbevelingen van het verslag dat de OVSE/het ODIHR naar aanleiding van de parlementaire verkiezingen van 2014 hebben opgesteld;

                  c)

                  te benadrukken dat er voldoende steun moet worden geboden voor duurzame hervormingen en de doorvoering ervan op basis van bestaande en toekomstige overeenkomsten, teneinde tastbare resultaten te boeken en politieke, maatschappelijke en economische kwesties aan de orde te stellen, met name om het bestuur te verbeteren, ruimte te maken voor een daadwerkelijk divers en onafhankelijk maatschappelijk middenveld, de eerbiediging van de mensenrechten te versterken, alle minderheden en kwetsbare personen te beschermen, met inbegrip van personen met een beperking, verantwoordingsplicht voor mensenrechtenschendingen en andere misdaden te garanderen en belemmeringen die het ondernemerschap in de weg staan, weg te nemen;

                  d)

                  kennis te nemen van de verbintenissen van Oezbekistan ten aanzien van de lopende structurele, bestuurlijke en economische hervormingen ter verbetering van het ondernemingsklimaat, het rechtsstelsel en de veiligheidsdiensten, de arbeidsomstandigheden, en de administratieve verantwoordingsplicht en efficiëntie, en Oezbekistan hierin te ondersteunen, alsook te benadrukken hoe belangrijk het is dat deze beloften volledig en verifieerbaar worden waargemaakt; de liberalisering van transacties in vreemde valuta en van de valutamarkt toe te juichen; te onderstrepen dat het brede hervormingsplan van Oezbekistan, de ontwikkelingsstrategie voor 2017-2021, moet worden uitgevoerd en ondersteund met maatregelen ter vergemakkelijking van externe handel en ter verbetering van het ondernemingsklimaat; in aanmerking te nemen dat arbeidsmigratie en overmakingen in Oezbekistan belangrijke manieren zijn om armoede tegen te gaan;

                  e)

                  de Oezbeekse regering met klem te verzoeken erop toe te zien dat mensenrechtenactivisten, maatschappelijke organisaties, internationale waarnemers en mensenrechtenorganisaties hun werkzaamheden vrij kunnen uitvoeren in een juridisch sluitend en politiek veilig klimaat, met name door de inschrijvingsprocedures te vergemakkelijken en mensen toegang te geven tot rechtsmiddelen wanneer hun inschrijving wordt geweigerd; de regering op te roepen toestemming te geven voor stelselmatige, ongehinderde en onafhankelijke waarneming van de omstandigheden in gevangenissen en detentiecentra; de regering aan te sporen de speciale rapporteur van de VN inzake foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing uit te nodigen een bezoek te brengen aan het land, uitvoering te geven aan de in 2003, naar aanleiding van het laatste bezoek van de speciale rapporteur uitgebrachte aanbeveling, en de nationale wetten en praktijken in overeenstemming te brengen met het internationaal recht en de internationale normen, onder meer aan de hand van een onafhankelijk toezichtsmechanisme waarmee detentiecentra ongehinderd kunnen worden bezocht, zodat in kaart kan worden gebracht hoe de gevangenen er worden behandeld; de autoriteiten te verzoeken een grondig onderzoek in te stellen naar alle vermeende gevallen van foltering of onmenselijke behandeling;

                  f)

                  de opkomst van een tolerante, inclusieve, pluralistische en democratische samenleving onder leiding van een geloofwaardige regering te stimuleren door geleidelijke liberalisering en socio-economische vooruitgang ten bate van de burgers te ondersteunen, met volledige inachtneming van de leidende beginselen van de VN inzake het bedrijfsleven en de mensenrechten;

                  g)

                  zich verheugd te tonen over de vrijlating van politieke gevangenen, maar de autoriteiten op te roepen hen te verzekeren van volledige rehabilitatie en toegang tot rechtsmiddelen en medische hulp; aan te dringen op de vrijlating van alle politieke gevangenen en andere personen die nog altijd om politieke redenen worden vastgehouden of vervolgd, zoals mensenrechtenactivisten, activisten uit het maatschappelijk middenveld, religieuze activisten, journalisten en politici van de oppositie; bezorgdheid aan de dag te leggen ten aanzien van de verschillende rechtszittingen die plaatsvinden met gesloten deuren en de regering met klem te verzoeken deze praktijk een halt toe te roepen; de regering met klem te verzoeken binnen afzienbare tijd wijzigingen aan te brengen in de bepalingen van haar wetboek van strafrecht inzake extremisme die regelmatig worden misbruikt om dissidenten te bestraffen; zich verheugd te tonen over de toezegging om “schendingen van de gevangenisvoorschriften” niet langer als reden aan te wenden voor de willekeurige verlenging van de gevangenisstraffen van politieke gevangenen; ervoor te zorgen dat alle politieke gevangenen die zijn veroordeeld voor strafbare feiten of andere delicten een kopie van hun vonnis ontvangen, zodat zij hun recht op beroep kunnen uitoefenen en een aanvraag voor rehabilitatie kunnen indienen; zich ingenomen te tonen met de versoepeling van bepaalde beperkingen van de vrijheid van vreedzame vergadering en voorts, ter eerbiediging van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, aan te sporen tot de opheffing van beperkingen van deze rechten en vrijheden, zoals het vasthouden van vreedzame betogers; zich verheugd te tonen over het recente bezoek van de speciale VN-rapporteur voor vrijheid van godsdienst en levensovertuiging;

                  h)

                  er kennis van te nemen dat er in de index voor persvrijheid van verslaggevers zonder grenzen tussen 2016 en 2018 slechts een kleine verbetering te zien is met betrekking tot de situatie in Oezbekistan en hun bezorgdheid te blijven tonen over de censuur, de blokkering van websites, de zelfcensuur van journalisten en bloggers, online en offline intimidatie en politiek gemotiveerde aanklachten in het land; de autoriteiten op te roepen ervoor te zorgen dat de media niet langer onder spanning staan en in de gaten worden gehouden, dat er een einde komt aan het blokkeren van onafhankelijke websites en dat internationale media correspondenten mogen uitzenden naar het land; steun te bieden voor en zich verheugd te tonen over maatregelen om de onafhankelijkheid van de media en organisaties uit het maatschappelijk middenveld te bevorderen, onder meer door bepaalde beperkingen van hun werkzaamheden op te heffen en door buitenlandse en internationale media en ngo's toestemming te verlenen opnieuw hun opwachting te maken in het land; zich ingenomen te tonen met de nieuwe wet inzake de inschrijving van ngo's, die aanleiding heeft gegeven voor de versoepeling van bepaalde inschrijvingsprocedures evenals van bepaalde vereisten met betrekking tot geavanceerde toestemming voor het organiseren van activiteiten of het houden van vergaderingen; de autoriteiten met klem te verzoeken deze wet volledig ten uitvoer te leggen, onder meer door alle belemmeringen voor de inschrijving van internationale organisaties weg te nemen, en de autoriteiten voorts aan te sporen de resterende beperkingen aan te pakken die de werkzaamheden van ngo's in de weg staan, zoals omslachtige inschrijvingsvereisten en opdringerig toezicht;

                  i)

                  hun ingenomenheid te tonen met de geboekte vooruitgang op het gebied van de uitbanning van kinderarbeid en de geleidelijke afschaffing van dwangarbeid, alsook met de recente bezoeken van speciale VN-rapporteurs aan Oezbekistan en de heropening van het land voor internationale ngo's die op deze gebieden actief zijn; erop te wijzen dat door de regering gesteunde dwangarbeid in onder andere de katoen- en zijde-industrie nog altijd een probleem is; te verwachten dat de regering van Oezbekistan stappen onderneemt om alle vormen van dwangarbeid uit te bannen, de onderliggende oorzaken van het verschijnsel aan te pakken, met name het systeem van verplichte quota, en lokale autoriteiten die onder dwang werknemers uit de overheidssector en studenten inzetten, ter verantwoording te roepen; te benadrukken dat er meer inspanningen moeten worden geleverd en nadere gerechtelijke stappen moeten worden genomen om de geboekte voortuitgang te consolideren en dwangarbeid af te schaffen; in dit verband verdere samenwerking met de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) aan te sporen; de autoriteiten aan te sporen de speciale VN-rapporteur voor hedendaagse vormen van slavernij de mogelijkheid te bieden een bezoek te brengen aan het land; het belang te onderstrepen van inspanningen om in het land een duurzame katoentoeleveringsketen te ontwikkelen, alsook moderne, milieuvriendelijke katoenteelttechnieken en landbouwpraktijken; binnenlandse katoentelers te ondersteunen, zowel op het gebied van milieubescherming als bij de verbetering van landbouwpraktijken en de efficiëntie van hun productie;

                  j)

                  de autoriteiten aan te sporen de inspanningen om de werkloosheid in het land terug te dringen op te voeren, en onder meer de private sector open te stellen en de positie van kleine en middelgrote ondernemingen te versterken; zich in dit verband ingenomen te tonen met de uitbreiding van het opleidingsprogramma voor leidinggevenden en de ontwikkeling van verdere opleidingsprogramma's voor ondernemers te stimuleren; in dit verband het potentieel en het relatief hoge opleidingsniveau van de jongere generatie van de bevolking in herinnering te brengen; aan te sporen tot de bevordering van onderwijsprogramma's op het gebied van ondernemerschap; eraan te herinneren hoe belangrijk EU-programma's als Erasmus+ zijn als het gaat om het bevorderen van de interculturele dialoog tussen de EU en Oezbekistan en het scheppen van mogelijkheden voor de versterking van de positie van studenten die, als aanjagers van maatschappelijke veranderingen, aan deze programma's deelnemen;

                  k)

                  door te gaan met de jaarlijkse mensenrechtendialogen die door de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) worden georganiseerd, en er in dit verband op aan te dringen dat specifieke kwesties, onder meer met betrekking tot politieke gevangenen, worden opgelost; jaarlijks, voorafgaand aan iedere dialoogronde, concrete gebieden te kiezen en de mate van verwezenlijking van doelstellingen op grond van EU-normen te beoordelen, en in alle andere bijeenkomsten en beleidsmaatregelen mensenrechtenkwesties aan de orde te stellen; de naleving van internationale, door Oezbekistan geratificeerde mensenrechteninstrumenten, met name binnen de VN, de OVSE en de IAO, te bevorderen en te evalueren; blijvende bezorgdheid aan de dag leggen ten aanzien van de heersende problematiek en de gebrekkige doorvoering van bepaalde hervormingen; de autoriteiten aan te sporen om vrijwillige seksuele relaties tussen personen van hetzelfde geslacht niet langer strafbaar te stellen en te streven naar een klimaat van verdraagzaamheid ten aanzien van de LGBTI-gemeenschap; de Oezbeekse autoriteiten te verzoeken de rechten van vrouwen te bevorderen en hoog in het vaandel te houden;

                  l)

                  ervoor te zorgen dat het paspoortstelsel wordt herzien; zich ingenomen te tonen met de afschaffing van het systeem van de uitreisvisa die Oezbeekse burgers voorheen nodig hadden om het Gemenebest van Onafhankelijke Staten te mogen verlaten; zich ingenomen te tonen met de aankondiging van Oezbekistan dat burgers van EU-lidstaten met ingang van januari 2019 niet langer een visum nodig hebben om het land binnen te komen;

                  m)

                  er bij de autoriteiten op aan te dringen dat het lokale zorgstelsel wordt verbeterd en dat er meer overheidsgelden worden vrijgemaakt om verbeteringen tot stand te brengen, aangezien de situatie aanzienlijk achteruit is gegaan sinds het land onafhankelijk werd verklaard;

                  n)

                  de autoriteiten met klem te verzoeken de nodige ondersteuning te bieden aan de Republiek Karakalpakstan, alsook de hulp en steun in te roepen van internationale partners, zodat Oezbekistan, en in het bijzonder de autonome Republiek Karakalpakstan, de economische en maatschappelijke gevolgen van de milieuramp in het Aralmeer verder kan aanpakken, evenals de gevolgen ervan voor de volksgezondheid, door duurzame beleidslijnen en praktijken op het gebied van waterbeheer en -behoud en een geloofwaardig plan voor de geleidelijke sanering van de regio vast te stellen; zich verheugd te tonen over positieve ontwikkelingen ten aanzien van de regionale samenwerking op het gebied van water, en met name van de samenwerking met Tadzjikistan en Kazachstan, alsook over de oprichting van het multipartnertrustfonds van de VN inzake menselijke veiligheid voor de regio rondom het Aralmeer en de inzet die de autoriteiten aan de dag hebben gelegd; de inspanningen om de irrigatie-infrastructuur te verbeteren te blijven steunen;

                  o)

                  kennis te nemen van het nieuwe buitenlandse beleid van Oezbekistan, hetgeen geleid heeft tot een betere samenwerking met buurlanden en internationale partners, met name met betrekking tot de bevordering van stabiliteit en veiligheid in de regio, grens- en waterbeheer, grensafbakening en energie; de positieve betrokkenheid van Oezbekistan bij het vredesproces in Afghanistan te steunen;

                  p)

                  zich ingenomen te tonen met de aanhoudende inzet van Oezbekistan voor de kernwapenvrije zone in Centraal-Azië; in herinnering te brengen dat de EU heeft beloofd Oezbekistan te helpen bij het omgaan met giftig en radioactief afval; Oezbekistan aan te sporen het Verdrag tot verbod van kernwapens te ondertekenen;

                  q)

                  rekening te houden met de belangrijke rol die Oezbekistan zal spelen bij de komende herziening van de EU-strategie voor Centraal-Azië en daarbij het beginsel van differentiatie toe te passen;

                  r)

                  de terechte redenen van Oezbekistan tot bezorgdheid omtrent de veiligheid van het land te onderkennen en de samenwerking te intensiveren ter ondersteuning van crisisbeheer, conflictpreventie, geïntegreerd grensbeheer en inspanningen ter bestrijding van gewelddadige radicalisering, terrorisme, georganiseerde misdaad en illegale handel in drugs, en daarbij de rechtsstaat te eerbiedigen, alsook de mensenrechten te beschermen;

                  s)

                  zorg te dragen voor doeltreffende samenwerking in de strijd tegen corruptie, witwaspraktijken en belastingontduiking;

                  t)

                  de steunverlening aan Oezbekistan uit de externe financieringsinstrumenten van de EU, alsook uit de leningen van de EIB en de EBWO, te koppelen aan de vooruitgang met betrekking tot de hervormingen;

                  u)

                  de effectieve tenuitvoerlegging van de belangrijkste internationale verdragen, die nodig is om voor een SAP+-status in aanmerking te komen, te ondersteunen;

                  v)

                  Oezbekistan te ondersteunen in zijn inspanningen om toe te treden tot de Wereldhandelsorganisatie (WTO), teneinde het land beter in de wereldeconomie te integreren en het ondernemingsklimaat aldaar te verbeteren, om zo meer directe buitenlandse investeringen (DBI's) aan te trekken;

                  w)

                  rekening te houden met de ontwikkeling van betrekkingen met andere derde landen in het kader van de “Eén gordel, één route”-strategie (OBOR — One Belt, One Road) van China; erop te hameren dat de aan dit initiatief gerelateerde mensenrechten geëerbiedigd moeten worden, onder meer door de ontwikkeling van richtsnoeren op dit gebied;

            Nieuwe brede overeenkomst

                  x)

                  gebruik te maken van de onderhandelingen over de versterkte partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst om een daadwerkelijke, duurzame overgang te ondersteunen naar een democratischer regime waarin de autoriteiten beter ter verantwoording kunnen worden geroepen en de grondrechten van alle burgers worden gewaarborgd en beschermd, en waarbij het zwaartepunt in het bijzonder ligt bij het waarborgen van een gunstig klimaat voor het maatschappelijk middenveld, mensenrechtenactivisten en onafhankelijkheid van de advocatuur; te waarborgen dat Oezbekistan vóór het einde van de onderhandelingen goede vooruitgang boekt bij het waarborgen van de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vereniging vreedzame vergadering, in overeenstemming met de internationale normen, onder meer door de belemmeringen weg te nemen die alle nieuwe groeperingen ervan beletten zich in te schrijven en hun werkzaamheden in het land te starten te starten en buitenlandse financiering te ontvangen;

                  y)

                  te onderhandelen over een moderne, alomvattende en ambitieuze overeenkomst tussen de EU en Oezbekistan ter vervanging van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst van 1999, om contacten van mens tot mens, de politieke samenwerking en de handels- en investeringsbetrekkingen te bevorderen, de samenwerking op het gebied van duurzame ontwikkeling, milieubescherming, connectiviteit, mensenrechten en beheer te verbeteren, en daarnaast bij te dragen aan de duurzame economische en maatschappelijke ontwikkeling van Oezbekistan;

                  z)

                  nogmaals hun inzet uit te spreken voor de bevordering van democratische normen en beginselen betreffende goed bestuur en de rechtsstaat, alsook voor de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, met inbegrip van de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging, en van activisten die deze vrijheden verdedigen;

                  aa)

                  de inspanningen van Oezbekistan om multilaterale en internationale samenwerking tot stand te brengen op het gebied van mondiale en regionale kwesties, zoals internationale veiligheid en de bestrijding van gewelddadig extremisme, georganiseerde misdaad, handel in verdovende middelen, waterbeheer, de verslechtering van het milieu, klimaatverandering en migratie, te ondersteunen;

                  ab)

                  te waarborgen dat de regionale samenwerking en de vreedzame oplossing van de bestaande conflicten door de brede overeenkomst worden bevorderd en dat daarmee het pad wordt geëffend voor goede en zuivere nabuurschapsbetrekkingen;

                  ac)

                  de bepalingen die verband houden met economische en handelsbetrekkingen te verbeteren door zich enerzijds meer te richten op bepalingen op het gebied van de mensenrechten, zich te verbinden tot naleving van de leidende beginselen van de VN inzake bedrijfsleven en mensenrechten en te voorzien in mechanismen voor de beoordeling en de aanpak van schadelijke gevolgen voor de mensenrechten en anderzijds de beginselen van de markteconomie onder de aandacht te brengen, waaronder het beginsel van rechtszekerheid en het beginsel van onafhankelijke, transparantie instellingen, sociale dialoog en de toepassing van de arbeidsnormen van de IAO, teneinde zorg te dragen voor duurzame directe buitenlandse investeringen en bij te dragen aan de diversificatie van de economie; de samenwerking op het gebied van de strijd tegen corruptie, witwaspraktijken en belastingontduiking te intensiveren en ervoor te zorgen dat de activa die momenteel in verschillende EU- en EER-lidstaten zijn bevroren ten gunste van de Oezbeekse bevolking, die uiteindelijk het meest onder corruptie te lijden heeft, worden gerepatrieerd;

                  ad)

                  bepaalde aspecten van interparlementaire samenwerking binnen een parlementair samenwerkingscomité met meer bevoegdheden op het gebied van democratie, de rechtstaat en de mensenrechten te versterken, waaronder de rechtstreekse verantwoordingsplicht van vertegenwoordigers van de samenwerkingsraad en het parlementair samenwerkingscomité;

                  ae)

                  zowel tijdens de onderhandelingen als in de tenuitvoerleggingsfase van de overeenkomst de betrokkenheid van alle betrokken actoren, waaronder het maatschappelijk middenveld, te waarborgen;

                  af)

                  voorwaarden vast te stellen voor een eventuele opschorting van de samenwerking indien een essentieel onderdeel van de overeenkomst door een van de partijen wordt geschonden, met name als het gaat om de eerbiediging van de democratie, de mensenrechten en de rechtstaat, en ervoor te zorgen dat het Europees Parlement in dergelijke gevallen wordt geraadpleegd; een onafhankelijk toezicht- en klachtenmechanisme in het leven te roepen dat getroffen bevolkingsgroepen en hun vertegenwoordigers van een doeltreffend instrument voorziet om de schadelijke gevolgen voor de mensenrechten aan te pakken en toezicht te houden op de tenuitvoerlegging;

                  ag)

                  ervoor te zorgen dat het Europees Parlement nauw betrokken is bij de monitoring van de tenuitvoerlegging van alle onderdelen van de versterkte partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst, eens die in werking treedt, en dat er in dit verband raadplegingen worden gehouden, zodat het Parlement en het maatschappelijk middenveld adequaat door de EDEO kunnen worden geïnformeerd over de tenuitvoerlegging van de versterkte partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst en op passende wijze kunnen reageren;

                  ah)

                  ervoor te zorgen dat alle onderhandelingsdocumenten, met inachtneming van de geheimhoudingsregels, worden overgedragen aan het Europees Parlement, zodat het Parlement naar behoren toezicht kan houden op het onderhandelingsproces; te voldoen aan de interinstitutionele verplichtingen die voortvloeien uit artikel 218, lid 10, VWEU, en het Parlement periodiek te ondervragen;

                  ai)

                  pas nadat het Parlement zijn goedkeuring heeft gegeven, voorlopig toepassing te geven aan de versterkte partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst;

                  aj)

                  een algemene bewustmakingscampagne op te zetten waarin de aandacht wordt gevestigd op de verwachte positieve kanten van samenwerking voor Europese en Oezbeekse burgers, onder meer om contacten tussen mensen te bevorderen;

                  2.

                  verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, alsmede aan de president, de regering en het parlement van de Republiek Oezbekistan.

         (1)  PB C 238 van 6.7.2018, blz. 394.

         (2)  PB C 238 van 6.7.2018, blz. 51.

         (3)  PB C 274 van 27.7.2016, blz. 25.

         (4)  PB C 168 E van 14.6.2013, blz. 91.

         (5)  PB C 58 van 15.2.2018, blz. 119.

         (6)  https://eeas.europa.eu/headquarters/headquarters-homepage/54354/joint-communiqué-european-union-–-central-asia-foreign-ministers-meeting-brussels-23-november_en


               26.3.2021

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 108/133

      P8_TA(2019)0241
      Institutionele kaderovereenkomst EU-Zwitserland
      Aanbeveling van het Europees Parlement van 26 maart 2019 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over de institutionele kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en de Zwitserse Bondsstaat (2018/2262(INI))
      (2021/C 108/13)

         Het Europees Parlement,

                  —

                  gezien artikel 218 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

                  —

                  gezien het besluit van de Raad van 6 mei 2014 tot machtiging voor het openen van onderhandelingen over een overeenkomst tussen de EU en Zwitserland over een institutioneel kader voor de bilaterale betrekkingen, en de start van de onderhandelingen op 22 mei 2014,

                  —

                  gezien de conclusies van de Raad van 28 februari 2017 over de betrekkingen van de EU met de Zwitserse Bondsstaat,

                  —

                  gezien de conclusies van de Raad van 14 december 2010 en 20 december 2012 over de betrekkingen van de EU met de EVA-landen,

                  —

                  gezien de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte (EER) van 1 januari 1994 (1),

                  —

                  gezien de verwerping door de Zwitserse bevolking van het referendum over deelname aan de EER met 50,3 % in december 1992, het initiatief “EU membership negotiations: let the people decide” met 74 % in juni 1997 en het initiatief “Yes to Europe!” met 77 % in maart 2001,

                  —

                  gezien de Overeenkomst tussen de EU en de Zwitserse Bondsstaat inzake de koppeling van hun regelingen voor de handel in broeikasgasemissierechten, getekend op 23 november 2017 (2),

                  —

                  gezien het kader voor samenwerking tussen het Europees Defensieagentschap (EDA) en Zwitserland, getekend op 16 maart 2012,

                  —

                  gezien de overeenkomst tussen Zwitserland en Eurojust over justitiële samenwerking, die is getekend op 27 november 2008 en in werking is getreden op 22 juli 2011,

                  —

                  gezien de overeenkomst tussen Zwitserland en Europol over samenwerking tussen politieautoriteiten bij de voorkoming en bestrijding van zware en georganiseerde internationale criminaliteit en terrorisme, die is getekend op 24 september 2004 en in werking is getreden op 1 maart 2006, en de uitbreiding van het toepassingsgebied daarvan van 1 januari 2008,

                  —

                  gezien de Overeenkomst van 21 juni 1999 tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Zwitserse Bondsstaat, anderzijds, over het vrije verkeer van personen, meer in het bijzonder bijlage I over het vrije verkeer van personen (3), en bijlage III over de wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties,

                  —

                  gezien het protocol van 27 mei 2008 bij de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Zwitserse Bondsstaat, anderzijds, over het vrije verkeer van personen, met het oog op de deelname, als overeenkomstsluitende partijen, van de Republiek Bulgarije en Roemenië, op grond van hun toetreding tot de Europese Unie (4),

                  —

                  gezien de Overeenkomst van 25 juni 2009 tussen de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake de vereenvoudiging van de controles en formaliteiten bij het goederenvervoer en inzake douaneveiligheidsmaatregelen (5),

                  —

                  gezien het Zwitserse federale volksinitiatief van 9 februari 2014, waarbij 50,3 % van de Zwitserse bevolking steun verleende aan voorstellen voor het opnieuw invoeren van immigratiequota met de Europese Unie, voor nationale preferentie bij het invullen van vacatures en voor het beperken van het recht van immigranten op sociale voorzieningen,

                  —

                  gezien de vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en Zwitserland van 1972 (6), die in de loop der jaren is aangepast en geactualiseerd,

                  —

                  gezien de overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake luchtvervoer, die in werking is getreden op 1 juni 2002 (7),

                  —

                  gezien de overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake het goederen- en personenvervoer per spoor en over de weg, die in werking is getreden op 1 juni 2002 (8),

                  —

                  gezien de onderhandelingen over overeenkomsten tussen de EU en de Zwitserse Bondsstaat inzake elektriciteit, en inzake voedselveiligheid, productveiligheid en volksgezondheid,

                  —

                  gezien het Uitvoeringsbesluit (EU) 2018/2047 van de Commissie van 20 december 2018 betreffende de gelijkwaardigheid van het wettelijk en toezichtkader dat van toepassing is op effectenbeurzen in Zwitserland in overeenstemming met Richtlijn 2014/65/EU van het Europees Parlement en de Raad (9),

                  —

                  gezien de 37e gezamenlijke parlementaire vergadering tussen de EU en Zwitserland, die op 4 en 5 juli 2018 is gehouden in Brussel,

                  —

                  gezien zijn resoluties over Zwitserland, met name van 9 september 2015 over de EER en Zwitserland: belemmeringen voor de volledige tenuitvoerlegging van de interne markt (10), en de ontwerpresolutie van zijn Commissie interne markt en consumentenbescherming over hetzelfde onderwerp van 24 april 2018,

                  —

                  gezien zijn resolutie van 15 februari 2017 over het Jaarverslag over de governance van de interne markt binnen het Europees semester 2017 (11),

                  —

                  gezien artikel 108, lid 4, en artikel 52 van zijn Reglement,

                  —

                  gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken en de adviezen van de Commissie internationale handel en de Commissie interne markt en consumentenbescherming (A8-0147/2019),

                  A.

                  overwegende dat de huidige betrekkingen van Zwitserland met de EU zijn gestoeld op een complexe reeks van zo'n twintig sectorale bilaterale overeenkomsten en ongeveer honderd andere overeenkomsten; overwegende dat Zwitserland slechts ten dele deelgenoot is in de vier vrijheden; overwegende dat deze overeenkomsten de samenwerking tussen de EU en Zwitserland in het verleden hebben verdiept op het gebied van de interne markt, interne veiligheid en asiel, vervoer en belastingaangelegenheden, maar dat deze complexe reeks van overeenkomsten in de toekomst verouderd kan raken, waardoor de tenuitvoerlegging ervan minder relevant wordt, tenzij overeenstemming wordt bereikt over een overkoepelend kader;

                  B.

                  overwegende dat volgens gegevens van Eurostat Zwitserland in 2017 de op twee na grootste EU-partner was wat betreft de uitvoer van goederen, en de op drie na grootste partner op het gebied van de invoer van goederen;

                  C.

                  overwegende dat de Raad heeft gesteld dat een overkoepelende institutionele overeenkomst met Zwitserland gericht moet zijn op het beschermen van de homogeniteit van de interne markt en moet zorgen voor rechtszekerheid voor autoriteiten, burgers en marktdeelnemers;

                  D.

                  overwegende dat de Zwitserse Bondsraad een institutionele overeenkomst met de EU wenst te sluiten die in rechtszekerheid op het gebied van markttoegang voorziet en de welvaart, de onafhankelijkheid en het rechtsstelsel van Zwitserland behoudt (12); overwegende dat de Zwitserse Bondsraad een raadpleging van belanghebbenden heeft aangekondigd op basis van de tekst waarover de onderhandelaars op 23 november 2018 overeenstemming hebben bereikt;

                  E.

                  overwegende dat een goed werkende en doeltreffende interne markt, op basis van een sociale markteconomie met een groot concurrentievermogen, noodzakelijk is om de groei en het concurrentievermogen te stimuleren en banen te scheppen met als doel om de Europese economie nieuw leven in te blazen; overwegende dat de lidstaten en Zwitserland de interne markt slechts ten volle kunnen benutten indien de wetgeving op dit gebied naar behoren wordt omgezet, ten uitvoer wordt gelegd en wordt gehandhaafd;

                  F.

                  overwegende dat Zwitserland te kennen heeft gegeven bindende materiële bepalingen inzake staatssteun over te willen laten aan een toekomstige overeenkomst betreffende markttoegang en toegang te willen hebben tot de interne markt voor elektriciteit;

                  G.

                  overwegende dat de Bondsraad op 28 september 2018 de tweede Zwitserse bijdrage aan een aantal EU-lidstaten van 1,3 miljard CHF over een periode van tien jaar heeft goedgekeurd, en nu in afwachting is van de goedkeuring door de Bondsvergadering;

                  H.

                  overwegende dat Zwitserland lid is van het Europees Milieuagentschap;

                  I.

                  overwegende dat Zwitserland zijn deelname aan de Europese programma's voor satellietnavigatie Galileo en EGNOS heeft geratificeerd;

                  J.

                  overwegende dat de deelname van Zwitserland aan het Horizon 2020-kaderprogramma van de EU en aan de voorganger daarvan, het zevende kaderprogramma, voor alle betrokken partijen waardevol is geweest vanwege de hoge kwaliteit van de voorstellen;

                  K.

                  overwegende dat Zwitserland en de EU op 27 mei 2015 een aanvullend protocol bij de overeenkomst inzake belasting en spaarinkomsten hebben getekend op grond waarvan beide partijen automatisch inlichtingen moeten uitwisselen over de financiële rekeningen van elkaars inwoners vanaf september 2018; overwegende dat de EU Zwitserland heeft opgenomen in Bijlage II bij de conclusies van de Raad van 5 december 2017 betreffende landen die hebben toegezegd de beginselen van goed bestuur in belastingzaken te zullen toepassen om kwesties in verband met transparantie, eerlijke belastingheffing en BEPS-bestrijdingsmaatregelen (tegen grondslaguitholling en winstverschuiving) aan te pakken;

                  L.

                  overwegende dat Zwitserland aan geselecteerde delen van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) deelneemt en heeft deelgenomen aan civiele en militaire vredeshandhavingsmissies van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB), met name in Oekraïne en Mali; overwegende dat het op 16 maart 2012 getekende samenwerkingskader tussen de EDA en Zwitserland de mogelijkheid biedt om informatie uit te wisselen en voorziet in gezamenlijke activiteiten op het gebied van onderzoek en technologie en bewapeningsprojecten en -programma's;

                  M.

                  overwegende dat Zwitserland deel heeft uitgemaakt van het Schengengebied sinds de toetreding ervan in december 2008;

                  N.

                  overwegende dat Zwitserland deelneemt aan het Schengeninformatiesysteem (SIS), het Visuminformatiesysteem (VIS), en Eurodac, de EU-databank voor vingerafdrukken in verband met asiel, en zal deelnemen aan het toekomstige inreis-uitreissysteem (EES) voor de registratie van burgers die de buitengrenzen van de EU overschrijden en aan het Europees systeem voor reisinformatie en -autorisatie (ETIAS), dat is gericht op veiligheidsmaatregelen vóór vertrek en op de screening ten aanzien van irreguliere migratie van niet-visumplichtige onderdanen van derde landen;

                  O.

                  overwegende dat Zwitserland op grond van de Dublin-associatieovereenkomst betrokken is bij onderdelen van het EU-acquis inzake asiel; overwegende dat Zwitserland sinds 2010 financieel en operationeel heeft bijgedragen aan Frontex;

                  P.

                  overwegende dat in 2017 de Zwitserse bevolking van 8,48 miljoen inwoners uit 2,13 miljoen buitenlandse onderdanen bestond, van wie 1,4 miljoen afkomstig was uit de lidstaten van de EU en de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA); overwegende dat 320 000 EU-onderdanen ieder dag naar Zwitserland pendelen; overwegende dat 750 000 Zwitserse onderdanen in het buitenland wonen, van wie 450 000 in de EU;

                  Q.

                  overwegende dat Zwitserland in 2009 akkoord ging met de voortzetting van de bilaterale overeenkomst uit 1999 tussen de EU en Zwitserland over het vrije verkeer van personen, dat aan zowel Zwitserse als EU-burgers het recht geeft om vrijelijk hun arbeids- en woonplaats te kiezen op het grondgebied van de overeenkomstsluitende partijen;

                  R.

                  overwegende dat buitenlandse bedrijven zich verplicht aan de Zwitserse minimale arbeidsvoorwaarden moeten houden wanneer zij buitenlandse werknemers in Zwitserland detacheren; overwegende dat de hoofdaannemer de wettelijke verantwoordelijkheid draagt om ervoor te zorgen dat onderaannemers de Zwitsers arbeidsmarktvoorschriften naleven;

                  S.

                  overwegende dat Zwitserland in 2002 “begeleidende maatregelen” invoerde met als verklaarde doelstelling de Zwitserse lonen, arbeidsomstandigheden en sociale normen te beschermen; overwegende dat deze maatregelen volgens de EU niet in overeenstemming zijn met de overeenkomst over het vrije verkeer van personen;

                  T.

                  overwegende dat de tenuitvoerlegging van de burgerrechtenrichtlijn (2004/38/EG) en de rechten van EU-burgers op sociale zekerheid en hun rechten zich te vestigen in Zwitserland tot zorgen hebben geleid;

                  U.

                  overwegende dat Zwitserland sinds 1960 lid van de EVA en sinds 2002 lid van de Verenigde Naties is;

                  V.

                  overwegende dat het zogenaamde initiatief tot zelfbeschikking (“Zwitsers recht, geen buitenlandse rechters”) op 25 november 2018 via een referendum met 66 % en door alle kantons werd verworpen;

                  W.

                  overwegende dat Zwitserland een politiek neutraal land is en als zodanig het gastland was van een aantal internationale onderhandelingen waarmee werd beoogd vreedzame oplossingen te vinden voor gewapende conflicten overal ter wereld;

                  X.

                  overwegende dat de Commissie haar besluit om effectenbeurzen in Zwitserland te erkennen en daarmee ook te onderwerpen aan de verplichting om aandelen te verhandelen zoals vastgelegd in de richtlijn (2004/39/EG) en verordening ((EU) nr. 600/2014) betreffende markten voor financiële instrumenten, eind 2018 met zes maanden heeft verlengd;

                  Y.

                  overwegende dat de Interparlementaire Unie (IPU) in Genève is gevestigd;

                  Z.

                  overwegende dat in Zwitserland de hoofdkantoren van 25 grote internationale organisaties en conferenties gevestigd zijn, de meeste in Genève;

                  AA.

                  overwegende dat in Zwitserland honderden internationale niet-gouvernementele organisaties gevestigd zijn die de VN en andere niet-gouvernementele organisaties advies verstrekken;

                  AB.

                  overwegende dat Zwitserland voornemens is om op 20 oktober 2019 federale verkiezingen te houden;

                  1.

                  beveelt de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid het volgende aan:

                              (a)

                              benadrukt dat Zwitserland en de EU een nauw, breed en alomvattend partnerschap onderhouden, dat beide partijen voordelen biedt en dat gebaseerd is op een gemeenschappelijke culturele geschiedenis en gedeelde waarden, en dat de economische, politieke, sociale, milieu-, wetenschappelijke en interpersoonlijke banden en relaties voorbeeldig zijn, waarin de unieke culturele en geografische nabijheid tussen de twee partijen doorklinkt;

                              (b)

                              benadrukt dat Zwitserland in grote mate met de EU is geïntegreerd, een gelijkgestemde partner is en wordt geconfronteerd met dezelfde Europese, regionale en mondiale uitdagingen als de EU; is verheugd over de verklaring van Zwitserland dat het in hun belang is om de bilaterale benadering te vernieuwen en te consolideren en de banden verder aan te halen;

                              (c)

                              merkt op dat de EU Zwitserlands belangrijkste handelspartner is, goed voor 52 % van de uitvoer en meer dan 71 % van de invoer van dit land, en dat de handel in goederen in het kader van de huidige bilaterale handelsovereenkomsten maar liefst 1 miljard CHF per dag oplevert (13); merkt op dat Zwitserland de op twee na belangrijkste handelspartner van de EU is, die 7 % van de EU-handel vertegenwoordigt; is van mening dat de aanzienlijke mate van integratie van Zwitserland in de interne markt van de EU een belangrijke factor voor economische groei vormt, waardoor de EU de belangrijkste economische en handelspartner van Zwitserland is;

                              (d)

                              benadrukt dat de EU zich in de onderhandelingen over de institutionele kaderovereenkomst (IFA) zeer flexibel heeft getoond en dat dit door alle betrokken partijen moet worden onderkend;

                              (e)

                              dringt erop aan de institutionele kaderovereenkomst zo snel mogelijk te sluiten om samenhang aan te brengen in de bestaande complexe reeks bilaterale overeenkomsten met inbegrip van de oprichting van een mechanisme voor geschillenbeslechting; is verheugd dat de onderhandelaars overeenstemming hebben bereikt over de definitieve tekst van de overeenkomst; dringt er bij de Zwitserse Bondsraad op aan een besluit te nemen ten aanzien van het sluiten van de overeenkomst zodra de raadpleging van de belanghebbenden hierover tot een positieve uitkomst heeft geleid;

                              (f)

                              brengt in herinnering dat de totstandbrenging van een gemeenschappelijk institutioneel kader voor de bestaande en toekomstige overeenkomsten die Zwitserland in staat stellen deel te nemen aan de interne markt van de EU, dat leidt tot homogeniteit en rechtszekerheid voor burgers en ondernemingen, een voorwaarde blijft voor de verdere ontwikkeling van een sectorale benadering; benadrukt dat na vier jaar van onderhandelingen de tijd is gekomen om de institutionele kaderovereenkomst te sluiten; is van mening dat door de sluiting van de overeenkomst, het volledige potentieel van het brede partnerschap tussen de EU en Zwitserland kan worden bereikt;

                              (g)

                              erkent de behoefte aan een institutionele kaderovereenkomst, aangezien de betrekkingen tussen de EU en Zwitserland gebaseerd zijn op een complex stelsel van 120 sectorspecifieke overeenkomsten en alle partijen baat zouden hebben bij meer samenhang en rechtszekerheid;

                              (h)

                              verzoekt de partijen om zo snel mogelijk een interparlementaire vergadering te organiseren met wetgevers uit zowel de EU als Zwitserland om alle kwesties die verband houden met deze overeenkomst te bespreken;

                              (i)

                              betreurt dat de Commissie de onderhandelingstekst van de institutionele kaderovereenkomst tussen de EU en Zwitserland, die al in november 2018 was afgewerkt, pas op 6 februari 2019 heeft doen toekomen aan de Commissie buitenlandse zaken en de Commissie internationale handel;

                              (j)

                              erkent dat de nauwe betrekkingen tussen de EU en Zwitserland verder reiken dan economische integratie en de uitbreiding van de interne markt, en bijdragen tot stabiliteit en welvaart ten voordele van alle burgers en ondernemingen, inclusief kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's); onderstreept dat de goede werking van de interne markt moet worden gegarandeerd met als doel een gelijk speelveld te creëren en banen te scheppen;

                              (k)

                              is van mening dat de sluiting van een institutionele kaderovereenkomst met Zwitserland van groot belang is, aangezien deze zou leiden tot rechtszekerheid voor zowel Zwitserland als de EU, dynamische overname van het EU-acquis, een betere toegang tot de interne markt voor Zwitserland ten bate van beide partijen, en de rechtsspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie in geval van onopgeloste geschillen in verband met de toepassing of interpretatie van de institutionele kaderovereenkomst;

                              (l)

                              is ingenomen met het besluit van de Commissie van 20 december 2018 om effectenbeurzen in Zwitserland te erkennen en daarmee ook te onderwerpen aan de verplichting om aandelen te verhandelen zoals vastgelegd in de richtlijn (14) en verordening (15) betreffende markten voor financiële instrumenten (MiFID II/MiFIR); benadrukt dat deze gelijkwaardigheid op 30 juni 2019 verloopt, maar kan worden verlengd op voorwaarde dat vooruitgang is geboekt met het oog op de sluiting van een overeenkomst voor de totstandbrenging van het gemeenschappelijk institutioneel kader;

                              (m)

                              benadrukt, net als de Raad, dat het vrije verkeer van personen een grond- en niet-onderhandelbare pijler van het EU-beleid en de interne markt is, en dat de vier vrijheden van de interne markt ondeelbaar zijn; betreurt de onevenredige eenzijdige “begeleidende maatregelen” van Zwitserland, die sinds 2004 van kracht zijn; verzoekt Zwitserland, die de begeleidende maatregelen belangrijk vindt, een oplossing te zoeken die volledig in overeenstemming met de relevante EU-instrumenten is; roept Zwitserland eveneens op om te overwegen de periode voor de toepassing van de overgangsmaatregelen met betrekking tot werknemers uit Kroatië te verkorten, gezien de voordelen van het vrije verkeer van personen tussen de EU en Zwitserland;

                              (n)

                              neemt kennis van de uitvoering van het “domestic preference light”-initiatief, en de conclusie van de Raad dat de daaruit voortvloeiende tekst, die op 16 december 2016 door de Zwitserse Bondsvergadering is aangenomen, kan worden uitgevoerd op een wijze die verenigbaar is met de rechten van EU-burgers uit hoofde van de overeenkomst over het vrije verkeer van personen, indien in de vereiste uitvoeringsbeschikking duidelijkheid wordt verstrekt over openstaande kwesties, zoals het recht op informatie met betrekking tot vacatures en de naleving van de rechten van grensarbeiders; herinnert er evenwel aan dat migratie van burgers uit derde landen niet mag worden verward met het vrije verkeer van personen overeenkomstig de Verdragen; onderstreept dat de tenuitvoerlegging van de beschikking nauwlettend moet worden gevolgd, teneinde te beoordelen of zij in overeenstemming is met de overeenkomst over het vrije verkeer van personen;

                              (o)

                              wijst op het feit dat Zwitserland in grote mate profiteert van de ontwikkelingen op het gebied van democratie en concurrentievermogen in zijn Europese buurlanden en benadrukt dat de financiële bijdragen van Zwitserland aan programma's zoals het Cohesiefonds daarom in zijn eigen belang zijn en moeten worden voortgezet, en is verheugd over de positieve effecten van deze bijdrage in de ontvangende lidstaten; herinnert eraan dat de deelname aan de interne markt Zwitserland aanzienlijke voordelen oplevert; benadrukt dat de toekomstige Zwitserse bijdrage aan EU-cohesie van essentieel belang is en aanzienlijk moet worden vergroot, naar het voorbeeld van de EER/Noorwegen;

                              (p)

                              is verheugd over het intense debat dat binnen Zwitserland wordt gevoerd over de samenwerking met de EU; stelt evenwel voor dat Zwitserland zijn burgers nog betere uitleg probeert te geven over de vele concrete voordelen die de toegang tot de interne markt biedt en de noodzaak van nauwere samenwerking met de EU;

                              (q)

                              dringt erop aan dat zodra de institutionele kaderovereenkomst is gesloten, deze onverwijld ter goedkeuring aan het Europees Parlement, de lidstaten en het Zwitserse parlement wordt voorgelegd, en, in overeenstemming met de Zwitserse grondwet, in een referendum aan de Zwitserse kiezers wordt voorgelegd;

                              (r)

                              merkt op dat 1,4 miljoen EU-burgers in Zwitserland wonen, terwijl meer dan 450 000 Zwitserse onderdanen in de EU leven;

                              (s)

                              herinnert eraan dat het Zwitserse parlement in 2016, naar aanleiding van het referendum van 9 februari 2014, een amendement heeft aangenomen op de wet inzake buitenlandse ingezetenen ter uitvoering van artikel 121 bis van de federale grondwet, dat op 1 juli 2018 in werking is getreden; benadrukt dat het van essentieel belang is dat de Bondsraad bijzondere aandacht besteedt aan de uitvoering van artikel 121 bis teneinde het recht van EU-burgers op vrij verkeer niet in het gedrang te brengen;

                              (t)

                              betreurt eventuele kantonale of nationale initiatieven die tot de beperking van de toegang van EU-werknemers, met name grensarbeiders, tot de Zwitserse arbeidsmarkt zouden kunnen leiden, hetgeen een ondermijning zou betekenen van de rechten van EU-burgers op grond van de overeenkomst over het vrije verkeer van personen en van de samenwerking tussen de EU en Zwitserland;

                              (u)

                              is zeer verheugd over de politieke intentieverklaring om de overeenkomst inzake overheidsopdrachten en de vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en Zwitserland van 1972 te moderniseren, en staat achter de ambitie om een herzien handelspartnerschap tot stand te brengen waarvan gebieden als diensten die niet onder het toepassingsgebied van de IFA vallen en die slecht gedeeltelijk worden gedekt door de overeenkomst inzake vrij verkeer van personen, waaronder digitale diensten, intellectuele-eigendomsrechten, handelsfacilitatie, wederzijdse erkenning van conformiteitsbeoordelingen en openbare aanbestedingen, evenals een hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling deel gaan uitmaken; verzoekt om verdere samenwerking om geografische aanduidingen beter te beschermen en het in het ontwerp van institutionele kaderovereenkomst opgenomen moderne en betrouwbare mechanisme voor geschillenbeslechting tussen staten uit te breiden opdat de toekomstige bilaterale handelsbetrekkingen hieronder komen te vallen en handelsbelemmeringen tussen de partijen op een doeltreffende manier kunnen worden opgelost;

                              (v)

                              is zich ervan bewust dat er momenteel geen brede dienstenovereenkomst tussen de EU en Zwitserland van kracht is en dat diensten slechts gedeeltelijk worden gedekt door de overeenkomst inzake vrij verkeer van personen, waaruit blijkt dat er ruimte voor verdere ontwikkeling is;

                              (w)

                              neemt kennis van de herziene wet inzake openbare aanbestedingen die in 2017 in het kanton Ticino is aangenomen, die in overeenstemming moet zijn met de overeenkomst van de Wereldhandelsorganisatie inzake overheidsopdrachten en de relevante sectorale overeenkomst tussen de EU en Zwitserland, die in 2002 in werking is getreden; moedigt aanbestedende diensten ten zeerste aan om leveranciers en dienstverleners uit de EU op niet-discriminerende wijze te behandelen, zelfs in het geval van overheidsopdrachten onder de drempel;

                              (x)

                              dringt erop aan dat de huidige praktijk waarbij taxibedrijven uit de EU-lidstaten onbeperkt hun diensten in Zwitserland kunnen aanbieden mag worden voortgezet, aangezien deze praktijk al lang bijdraagt tot de economische ontwikkeling in Zwitserse grensgebieden en beide partijen tot voordeel strekt;

                              (y)

                              is van mening dat wederkerigheid en billijke verhoudingen tussen de EER en Zwitserland noodzakelijk zijn, opdat beide partijen profijt kunnen trekken van hun deelname aan de interne markt;

                              (z)

                              wijst erop dat de samenwerking in het kader van de overeenkomst tussen de EU en Zwitserland inzake wederzijdse erkenning van overeenstemmingsbeoordeling in het algemeen bevredigend is; is verheugd over de laatste herziening van deze overeenkomst in 2017 en hoopt dat de komende herzieningen snel kunnen worden volbracht wanneer de toekomstige institutionele kaderovereenkomst haar volledige potentieel zal hebben bereikt;

                              (aa)

                              is verheugd over de nieuwe belastingwetgeving die preferentiële fiscale regelingen aan banden zal leggen en praktijken dichter bij de internationale normen zal brengen, en hoopt op een positieve uitkomst van het komende referendum in Zwitserland; benadrukt de noodzaak om samenwerking te blijven verbeteren om belastingontwijking tegen te gaan en fiscale rechtvaardigheid te verhogen;

                              ab)

                              verzoekt Zwitserland om zijn werkzaamheden voor de strategie voor een digitaal (Zwitserland voort te zetten, om tot harmonisatie te komen met de digitale eengemaakte markt van de EU;

                              (ac)

                              erkent de bijdrage van het nauwe partnerschap tussen de EU en Zwitserland aan de bilaterale sectorale overeenkomsten inzake het vrij verkeer van personen, pensioenen, milieu, statistieken, justitiële en politiële samenwerking, het Schengengebied, asiel (Dublin), het GBVB/GVDB, satellietnavigatie, onderzoek, de burgerluchtvaart, wegvervoer, wederzijdse markttoegang voor overeengekomen goederen en diensten, verwerkte landbouwproducten, harmonisatie van wetgeving, wederzijdse erkenning, de bestrijding van fraude, en belastingheffing; wijst er echter op dat het hoog tijd is het partnerschap te versterken en een meer omvattende en substantiële stap te nemen wat betreft bilaterale betrekkingen door de kaderovereenkomst zo snel mogelijk te sluiten;

                              (ad)

                              is ingenomen met het feit dat de bevordering van vrede, bemiddeling en de vreedzame oplossing van conflicten zeer lang een belangrijk onderdeel van het Zwitserse buitenlands beleid zijn geweest; is verheugd over de belangrijke rol van Zwitserland bij vredesopbouw en zijn betrokkenheid bij het vinden van oplossingen voor crises, de bevordering van dialoog, de ontwikkeling van vertrouwenwekkende maatregelen en verzoening; is ingenomen met de rol van Zwitserland als bemiddelaar bij de tenuitvoerlegging van complexe federale structuren, vredesonderhandelingen en constitutionele regelingen teneinde het vreedzaam samenleven van verschillende etnische groepen te vergemakkelijken;

                              (ae)

                              is verheugd over de deelname en steun van Zwitserland aan en veiligheids- en defensiemissies van de EU, zoals EUFOR Althea, EULEX Kosovo, EUTM Mali en EUBAM Libië, en aan het werk van het Europees Defensieagentschap; is ingenomen met de nauwe samenwerking met Zwitserland op het gebied van humanitaire hulp, civiele bescherming, terrorismebestrijding en klimaatverandering;

                              (af)

                              erkent de Zwitserse bijdrage en samenwerking op het vlak van massamigratie naar het Schengengebied en de uitvoering van de Europese agenda inzake migratie; moedigt Zwitserland aan partij te worden bij het mondiaal pact inzake migratie en verwacht dat dit zal gebeuren na het debat in het Zwitserse parlement;

                              (ag)

                              dringt er bij Zwitserland op aan de relevante EU-richtlijnen toe te passen om zijn huidige niveau van sociale bescherming en lonen te behouden wat de grensoverschrijdende verlening van diensten betreft;

                              (ah)

                              benadrukt hoe belangrijk het is ervoor te zorgen dat de institutionele kaderovereenkomst tussen de EU en Zwitserland een clausule in verband met goed fiscaal bestuur omvat, waarin specifieke regels zijn opgenomen voor staatssteun in de vorm van een belastingvoordeel, evenals transparantievereisten betreffende de automatische uitwisseling van gegevens over belastingheffing en uiteindelijke begunstigden, en bepalingen inzake de bestrijding van witwaspraktijken;

                              (ai)

                              is verheugd over het besluit van Zwitserland om in april 2018 toe te treden tot de Taskforce voor gezamenlijke actie op het gebied van cybercriminaliteit (J-CAT) van Europol, hetgeen een proactieve stap vormt bij de bestrijding van internationale cybercriminaliteitsdreigingen;

                              (aj)

                              is verheugd over de deelname van Zwitserland aan het volledige Horizon 2020-programma, en hoopt op verdere samenwerking bij toekomstige onderzoeksprogramma's;

                              (ak)

                              dringt er bij Zwitserland op aan onderhandelingen te beginnen over zijn deelname aan de Erasmus-programma's;

                              (al)

                              is ingenomen met de vooruitgang bij de aanleg van de spoorwegverbinding door de Alpen, ook wel de “New Railway Link through the Alps” (NRLA/ NEAT) genoemd, een door Zwitserland gefinancierde investering die ook voordelig voor de EU is;

                  2.

                  verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, en de Bondsvergadering en de Bondsraad van de Zwitserse Bondsstaat.

         (1)  PB L 1 van 3.1.1994, blz. 3.

         (2)  PB L 322 van 7.12.2017, blz. 3.

         (3)  PB L 114 van 30.4.2002, blz. 6.

         (4)  PB L 124 van 20.5.2009, blz. 53.

         (5)  PB L 199 van 31.7.2009, blz. 24.

         (6)  PB L 300 van 31.12.1972, blz. 189.

         (7)  PB L 114 van 30.4.2002, blz. 73.

         (8)  PB L 114 van 30.4.2002, blz. 91.

         (9)  PB L 327 van 21.12.2018, blz. 77.

         (10)  PB C 316 van 22.9.2017, blz. 192.

         (11)  PB C 252 van 18.7.2018, blz. 164.

         (12)  https://www.eda.admin.ch/dam/dea/en/documents/fs/11-FS-Institutionelle-Fragen_en.pdf

         (13)  https://www.eda.admin.ch/dam/dea/en/documents/abkommen/InstA-Wichtigste-in-Kuerze_en.pdf

         (14)  PB L 173 van 12.6.2014, blz. 349.

         (15)  PB L 173 van 12.6.2014, blz. 84.