title: Aanbeveling van de Raad van 20 juli 2020 over het nationale hervormingsprogramma 2020 van Slowakije en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2020 van Slowakije 2020/C 282/25

text:
               26.8.2020

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 282/164

      AANBEVELING VAN DE RAAD
      van 20 juli 2020
      over het nationale hervormingsprogramma 2020 van Slowakije en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2020 van Slowakije
      (2020/C 282/25)
      DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
      Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en artikel 148, lid 4,
      Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (1), en met name artikel 5, lid 2,
      Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie,
      Gezien de resoluties van het Europees Parlement,
      Gezien de conclusies van de Europese Raad,
      Gezien het advies van het Comité voor de werkgelegenheid,
      Gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité,
      Gezien het advies van het Comité voor sociale bescherming,
      Gezien het advies van het Comité voor de economische politiek,
      Overwegende hetgeen volgt:

                  (1)

                  Op 17 december 2019 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de jaarlijkse strategie voor duurzame groei en daarmee de aanzet gegeven tot het Europees Semester 2020 voor coördinatie van het economisch beleid. Daarbij is terdege rekening gehouden met de op 17 november 2017 door het Europees Parlement, de Raad en de Commissie geproclameerde Europese pijler van sociale rechten. Op 17 december 2019 heeft de Commissie op basis van Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad (2) ook het waarschuwingsmechanismeverslag aangenomen, waarin zij Slowakije niet heeft genoemd als een van de lidstaten die aan een diepgaande evaluatie zouden worden onderworpen. Tevens heeft de Commissie op die datum een aanbeveling voor een aanbeveling van de Raad over het economisch beleid van de eurozone aangenomen.

                  (2)

                  Op 26 februari 2020 is het landverslag 2020 voor Slowakije gepubliceerd. Daarin werd de vooruitgang beoordeeld die Slowakije bij de uitvoering van de op 9 juli 2019 door de Raad aangenomen landspecifieke aanbevelingen (3) (“de landspecifieke aanbevelingen 2019”) heeft gemaakt, alsmede het gevolg dat is gegeven aan de landspecifieke aanbevelingen die in eerdere jaren werden aangenomen, en de vooruitgang die Slowakije bij het nastreven van zijn nationale Europa 2020-doelstellingen heeft geboekt.

                  (3)

                  Op 11 maart 2020 heeft de Wereldgezondheidsorganisatie de uitbraak van COVID-19 officieel uitgeroepen tot een wereldwijde pandemie. Deze pandemie vormt een ernstige bedreiging voor de volksgezondheid en treft burgers, samenlevingen en economieën. Zij zet de nationale zorgstelsels onder zware druk, verstoort de mondiale toeleveringsketens, veroorzaakt volatiliteit op de financiële markten en sterke schommelingen in de consumentenvraag, en heeft negatieve gevolgen voor meerdere sectoren. Zij vormt een bedreiging voor de banen en het inkomen van mensen, alsmede voor ondernemingen. De pandemie heeft geleid tot een grote economische schok die nu al ernstige gevolgen heeft in de Unie. Op 13 maart 2020 heeft de Commissie een mededeling aangenomen waarin wordt opgeroepen tot een gecoördineerde economische aanpak van de crisis door alle actoren op nationaal en Unieniveau.

                  (4)

                  Meerdere lidstaten hebben een noodtoestand uitgeroepen of noodmaatregelen getroffen. Elke noodmaatregel moet strikt proportioneel, noodzakelijk en beperkt in de tijd zijn, en moet overeenstemmen met de Europese en internationale normen. Ze moeten onderworpen zijn aan democratisch toezicht en onafhankelijke rechterlijke controle.

                  (5)

                  Op 20 maart 2020 heeft de Commissie een mededeling aangenomen over de activering van de algemene ontsnappingsclausule van het stabiliteits- en groeipact. De algemene ontsnappingsclausule, die in artikel 5, lid 1, artikel 6, lid 3, artikel 9, lid 1, en artikel 10, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 en in artikel 3, lid 5, en artikel 5, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad (4) is neergelegd, vergemakkelijkt de coördinatie van het begrotingsbeleid in tijden van ernstige economische neergang. In haar mededeling van 20 maart 2020 was de Commissie van mening dat, gelet op de verwachte ernstige economische neergang ten gevolge van de COVID-19-pandemie, aan de voorwaarden om de algemene ontsnappingsclausule te activeren voldaan is en heeft zij de Raad verzocht deze conclusie te bekrachtigen. Op 23 maart 2020 stemden de ministers van Financiën van de lidstaten in met de beoordeling van de Commissie. Zij waren het erover eens dat de ernstige economische neergang een resoluut, ambitieus en gecoördineerd antwoord vergt. De activering van de algemene ontsnappingsclausule maakt het mogelijk tijdelijk af te wijken van het aanpassingstraject in de richting van de begrotingsdoelstelling op middellange termijn, op voorwaarde dat daardoor de houdbaarheid van de begroting op middellange termijn niet in gevaar komt. Voor het correctieve deel kan de Raad, op aanbeveling van de Commissie, ook besluiten een herzien begrotingstraject vast te stellen. De algemene ontsnappingsclausule schorst de procedures van het stabiliteits- en groeipact niet. Deze clausule staat lidstaten toe af te wijken van de budgettaire verplichtingen die normaliter van toepassing zijn en stelt de Commissie en de Raad in staat om de nodige maatregelen op het gebied van beleidscoördinatie binnen het kader van het pact te nemen.

                  (6)

                  Er is voortdurende actie nodig om de verspreiding van de COVID-19-pandemie te beperken en te beheersen, de veerkracht van de nationale zorgstelsels te versterken, de sociaal-economische gevolgen van de pandemie te verzachten door middel van ondersteunende maatregelen voor bedrijven en huishoudens, alsmede om te zorgen voor adequate gezondheids- en veiligheidsomstandigheden op de werkplek met het oog op de hervatting van de economische activiteit. De Unie moet ten volle gebruikmaken van de verschillende instrumenten waarover zij beschikt om de lidstaten op die gebieden te ondersteunen. Tegelijkertijd moeten de lidstaten en de Unie samenwerken om de maatregelen voor te bereiden die nodig zijn voor het bewerkstelligen van een terugkeer naar de normale werking van onze samenlevingen en economieën en naar duurzame groei, waarin zij onder meer de groene transitie en de digitale transformatie moeten integreren, en waarbij lessen uit de crisis worden getrokken.

                  (7)

                  De COVID-19-crisis toont aan hoe flexibel de interne markt zich kan aanpassen aan buitengewone omstandigheden. Om een vlotte en soepele overgang naar de herstelfase en het vrije verkeer van goederen, diensten en werknemers te waarborgen, moeten uitzonderlijke maatregelen die de werking van de interne markt belemmeren, evenwel worden geschrapt zodra zij niet langer onmisbaar zijn. De huidige crisis toont aan dat er behoefte is aan crisisparaatheidsplannen in de zorgsector. Verbeterde aankoopstrategieën, gediversifieerde toeleveringsketens en strategische reserves van essentiële goederen zijn enkele van de cruciale elementen voor de ontwikkeling van uitgebreidere crisisparaatheidsplannen.

                  (8)

                  De Uniewetgever heeft de relevante wetgeving reeds door middel van Verordeningen (EU) 2020/460 (5) en (EU) 2020/558 (6) van het Europees Parlement en de Raad gewijzigd om de lidstaten in staat te stellen gebruik te maken van alle niet-benutte middelen uit de Europese structuur- en investeringsfondsen, zodat zij de uitzonderlijke effecten van de COVID-19-pandemie kunnen aanpakken. Die wijzigingen leiden tot meer flexibiliteit en vereenvoudigde en gestroomlijnde procedures. Om de druk op de kasstroom te verlichten, kunnen lidstaten in het boekjaar 2020-2021 ook gebruikmaken van een medefinancieringspercentage van 100 % uit de begroting van de Unie. Slowakije wordt aangemoedigd ten volle gebruik te maken van die mogelijkheden om bijstand te bieden aan de mensen en sectoren die het zwaarst worden getroffen.

                  (9)

                  Als gevolg van de uiteenlopende specialisatiepatronen en lacunes in de infrastructuur zullen de sociaal-economische gevolgen van de COVID-19-pandemie waarschijnlijk ongelijk verdeeld zijn over de regio’s. Dit brengt een aanzienlijk risico met zich mee dat de regionale verschillen binnen Slowakije groter worden, met name tussen de hoofdstad en West-Slowakije enerzijds en Oost- en Zuidoost-Slowakije anderzijds. De huidige situatie gaat ook gepaard met het gevaar dat het convergentieproces tussen de lidstaten tijdelijk stilvalt, hetgeen gerichte beleidsacties noodzakelijk maakt.

                  (10)

                  Op 18 mei 2020 heeft Slowakije zijn nationale hervormingsprogramma 2020 en zijn stabiliteitsprogramma 2020 ingediend. Om met de onderlinge verbanden tussen beide programma’s rekening te houden, zijn deze tegelijkertijd geëvalueerd.

                  (11)

                  Slowakije valt momenteel onder het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact.

                  (12)

                  Op 13 juli 2018 heeft de Raad Slowakije aanbevolen ervoor te zorgen dat het nominale groeipercentage van de netto primaire overheidsuitgaven (7) in 2019 niet hoger ligt dan 4,1 %, wat neerkomt op een jaarlijkse structurele aanpassing van 0,5 % van het bruto binnenlands product (bbp). De algemene evaluatie van de Commissie bevestigt een aanzienlijke afwijking van het aanbevolen aanpassingstraject naar de structurele middellangetermijndoelstelling in 2019 en voor 2018 en 2019 samen. In het licht van de activering van de algemene ontsnappingsclausule zijn verdere stappen in het kader van de significanteafwijkingsprocedure voor Slowakije echter niet gerechtvaardigd.

                  (13)

                  In haar stabiliteitsprogramma 2020 voorziet de regering dat het overheidssaldo zal verslechteren van een tekort van 1,3 % van het bbp in 2019 tot een tekort van 8,4 % van het bbp in 2020. Naar verwachting zal het tekort dalen tot 4,9 % van het bbp in 2021, en tot 3,7 % van het bbp in 2022, om tegen 2023 2,9 % van het bbp te bereiken. Volgens het stabiliteitsprogramma 2020 zal de overheidsschuldquote na een daling tot 48 % van het bbp in 2019 in 2020 naar verwachting stijgen tot 61,2 %. De macro-economische en budgettaire vooruitzichten worden beïnvloed door de grote onzekerheid vanwege de COVID-19-pandemie.

                  (14)

                  Als reactie op de COVID-19-pandemie en als onderdeel van een gecoördineerde Unieaanpak heeft Slowakije tijdige begrotingsmaatregelen vastgesteld om de capaciteit van het zorgstelsel te vergroten, de pandemie in te dammen en bijstand te verlenen aan personen en sectoren die bijzonder getroffen zijn. Volgens het stabiliteitsprogramma 2020 belopen die begrotingsmaatregelen 2,6 % van het bbp. De maatregelen omvatten looncompensatie voor werknemers, subsidies aan zelfstandigen, regelingen voor ziektekosten en verpleging, alsook de aanschaf van medische goederen in verband met de COVID-19-pandemie. Daarnaast heeft Slowakije maatregelen aangekondigd die, ook al hebben zij geen rechtstreekse gevolgen voor de begroting, toch zullen bijdragen tot het verlenen van liquiditeitssteun aan ondernemingen, en die in het stabiliteitsprogramma 2020 op 3 % van het bbp worden geraamd. De maatregelen omvatten betalingsuitstel voor inkomstenbelastingen en sociale bijdragen indien het inkomen met meer dan 40 % is gedaald (1,4 % van het bbp), en leninggaranties (1,6 % van het bbp). Over het algemeen zijn de door Slowakije genomen maatregelen in overeenstemming met de richtsnoeren uit de mededeling van de Commissie van 13 maart 2020. De volledige uitvoering van de noodmaatregelen en van ondersteunende begrotingsmaatregelen, gevolgd door een heroriëntering van het begrotingsbeleid naar het tot stand brengen van prudente begrotingssituaties als de economische omstandigheden dat toelaten, zal bijdragen tot het behoud van budgettaire houdbaarheid op middellange termijn.

                  (15)

                  Op basis van de voorjaarsprognoses 2020 van de Commissie bij ongewijzigd beleid wordt het overheidssaldo van Slowakije geraamd op –8,5 % van het bbp in 2020 en –4,2 % van het bbp in 2021. De overheidsschuldquote zal naar verwachting in 2020 en 2021 onder 60 % van het bbp blijven.

                  (16)

                  Op 20 mei 2020 heeft de Commissie overeenkomstig artikel 126, lid 3, van het Verdrag een verslag opgesteld wegens de geplande overschrijding door Slowakije van de tekortdrempel van 3 % van het bbp in 2020. In het algemeen blijkt uit de analyse van de Commissie dat het tekortcriterium in de zin van het Verdrag en van Verordening (EG) nr. 1467/97 niet is nageleefd.

                  (17)

                  Naar aanleiding van de COVID-19-pandemie heeft Slowakije snelle en ongeziene maatregelen genomen om verdere verspreiding van het virus een halt toe te roepen en in te dammen. Nadat het eerste geval was vastgesteld op 6 maart 2020, heeft Slowakije met ingang van 12 maart 2020 de noodtoestand afgekondigd en strikte maatregelen in verband met bewaring van sociale afstand, quarantaine en hygiëne, alsook reisbeperkingen ingevoerd. Gedurende enkele weken bleven de winkels gesloten en is de productie in belangrijke economische sectoren stilgelegd, tot de regering eind april 2020 is begonnen met een geleidelijke versoepeling van de beperkingen. Als gevolg hiervan wordt verwacht dat de economie van Slowakije in 2020 in een diepe recessie zal terechtkomen, aangezien het particuliere verbruik, de investeringen en de handel verstoord zijn. Naar verwachting zal de economie in 2020 fors krimpen met 6,7 % en zal het werkloosheidspercentage toenemen van 5,8 % in 2019 tot 8,8 % in 2020. Slowakije heeft gereageerd met diverse maatregelenpakketten om de negatieve effecten van de crisis te temperen, onder meer door 1,2 miljard EUR aan ongebruikte middelen uit het Cohesiefonds opnieuw toe te wijzen. De maatregelen omvatten werktijdverkorting met looncompensatie, inkomenssteun voor werknemers via uitkeringen voor ziektekosten en verpleging, en subsidies aan zelfstandigen ter compensatie van hun inkomensverliezen. Verdere maatregelen ter ondersteuning van de liquiditeit van bedrijven en zelfstandigen omvatten bankkredieten, betalingsuitstel voor belastingen en sociale zekerheidsbijdragen, alsook de verstrekking van bankgaranties en gunstige renteregelingen. Een regeling voor leningen aan kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) met een oorspronkelijke toewijzing van 38 miljoen EUR zal worden aangevuld met 330 miljoen EUR uit ongebruikte Uniemiddelen en met 500 miljoen EUR uit een nationale regeling. Andere maatregelen omvatten de opschorting van belastingcontroles en van de verplichting tot betaling van fiscale voorschotten, en uitstel van betaling van huur voor bedrijven en particulieren.

                  (18)

                  Door de COVID-19-pandemie is het nog belangrijker geworden dat Slowakije de structurele problemen in zijn zorgstelsel verder aanpakt. Er zijn extra investeringen nodig om de veerkracht van de zorgsector te vergroten, tekorten aan zorgpersoneel te verlichten en te zorgen voor een passende bevoorrading van kritieke medische producten en infrastructuur. Tegelijk met de inspanningen om in de toekomst een adequaat aanbod van zorgwerkers te garanderen, kunnen doeltreffende beleidsmaatregelen de geografische verschillen in de beschikbaarheid van artsen verminderen en de toegang tot gezondheidszorg voor de hele bevolking waarborgen. De modernisering van het ziekenhuisnetwerk en het aanpakken van de structurele onderfinanciering van openbare ziekenhuizen zijn essentieel om de kwaliteit en de kosteneffectiviteit van de zorg te verbeteren. De verstrekking van eerstelijnszorg moet worden versterkt om de druk op de ziekenhuizen te verminderen en de behandeling van chronische ziekten te verbeteren, in combinatie met een betere coördinatie tussen verschillende niveaus en soorten zorg. Een bijzonder punt van zorg is de ontoereikende toegang tot hoogwaardige en betaalbare langdurige zorg, vanwege de algemene onderfinanciering van gemeenschaps- en thuiszorg, een gefragmenteerd bestuur en het gebrek aan systemische coördinatie van sociale diensten en gezondheidszorg.

                  (19)

                  De COVID-19-crisis heeft de aandacht gevestigd op reeds bestaande sociale problemen in Slowakije. De crisis heeft een dringende behoefte gecreëerd om te voorzien in adequate vervangingsinkomens voor werknemers, in nauwe samenwerking met de sociale partners. Om het effect van de crisis op de werkgelegenheid te temperen, zijn diverse regelingen voor werktijdverkorting geactiveerd, gefinancierd met Uniemiddelen. Volgens de voorjaarsprognoses 2020 van de Commissie zal de werkloosheid oplopen tot 8,8 % in 2020 en dalen tot 7,1 % in 2021. Ondanks enige versoepeling in 2018 wordt het stelsel van werkloosheidsuitkeringen in Slowakije gekenmerkt door strenge voorwaarden om voor een uitkering in aanmerking te komen, een relatief korte duur van de uitkeringen (over het algemeen zes maanden, met kleine verlengingen tijdens de crisis) en lage vervangingsratio’s voor begunstigden. Bepaalde bevolkingsgroepen zijn extra kwetsbaar voor de crisis en kennen slechts beperkte toegang tot sociale bescherming en gezondheidszorg. Dat geldt bijvoorbeeld voor de gemarginaliseerde Romagemeenschappen, die vaak ook geen toegang hebben tot essentiële diensten, voor ouderen en laaggeschoolden.

                  (20)

                  Door de COVID-19-crisis bestaat een grotere noodzaak om de digitale vaardigheden van de bevolking, met inbegrip van die van leerkrachten, te verbeteren, en ook de breedbandconnectiviteit uit te breiden. Veel leerlingen hebben immers nog steeds geen verbinding met internet of kennen thuis geen gunstige leervoorwaarden, met name in gemarginaliseerde Romagemeenschappen. Er blijven problemen bestaan op het gebied van gelijke toegang tot hoogwaardig en inclusief onderwijs omdat de basisvaardigheden en algemene prestaties van de leerlingen sterk worden beïnvloed door hun sociaal-economische achtergrond. Er bestaan uitgesproken prestatieverschillen tussen scholen en regio’s, wat ook tot uitdrukking komt in de hoge percentages voortijdige verlaters van onderwijs en opleiding op sommige plaatsen, met name in Oost-Slowakije. De aantrekkelijkheid van het beroep van leerkracht en de kwaliteit van de basisopleiding voor leraren blijven laag. Daarnaast is het inschrijvingspercentage van kinderen in voorschools onderwijs en opvang, met name van kinderen jonger dan drie jaar, het laagste in de Unie, wat een bijkomend negatief effect heeft op de onderwijsresultaten, vooral bij kansarme kinderen.

                  (21)

                  De COVID-19-crisis heeft een snelle inzet van liquiditeitssteun aan bedrijven tot een dringende prioriteit voor Slowakije gemaakt. Deze steun wordt verstrekt via gerichte leningen en garanties, met bijzondere aandacht voor kmo’s, waarbij gebruik wordt gemaakt van de nieuwe flexibiliteit die wordt geboden door de tijdelijke kaderregeling inzake staatssteun ter ondersteuning van de economie en door hertoewijzing van middelen uit het Cohesiefonds. Passende risicogaranties in combinatie met lage rentetarieven en lange looptijden kunnen ertoe bijdragen dat intermediairs snel leningen kunnen verstrekken en ondernemingen deze snel kunnen opnemen. Bij het ontwerpen en uitvoeren van die maatregelen moet rekening worden gehouden met de veerkracht van de banksector. Uitstel van betaling van belastingen en socialezekerheidsbijdragen kan voorts helpen om de kortetermijnliquiditeitsproblemen voor kmo’s en zelfstandigen te verlichten. De bestrijding van belastingontduiking en een betere naleving van de belastingwetgeving blijven voor Slowakije prioriteiten op de middellange termijn, om zodoende de houdbaarheid van de overheidsfinanciën te waarborgen en te zorgen voor een gelijk speelveld, ter bevordering van het economische herstel. Om een levensvatbaar kasstroomsaldo voor kmo’s te garanderen, is het van belang dat overheden op alle niveaus en bedrijven worden geïnstrueerd om de betaling van rekeningen aan hun leveranciers te bespoedigen.

                  (22)

                  De bevordering van een gunstig ondernemingsklimaat en de verbetering van de kwaliteit van overheidsdiensten zijn van cruciaal belang voor het herstel en voor het scheppen van een gunstiger investeringsklimaat. Om de doeltreffendheid van de herstelmaatregelen te waarborgen, is het van belang onnodige administratieve lasten te verminderen en de procedures te vereenvoudigen, bijvoorbeeld door effectief gebruik van “onestopshops” voor bedrijven. De algemene doeltreffendheid van de overheidsinstellingen en het openbare bestuur in Slowakije blijft laag. Deze kan worden verbeterd door verdere digitalisering, een betere coördinatie en planning van de digitale infrastructuur, en de ontwikkeling van software. Door verdere hervormingsinspanningen kunnen de coördinatie van de beleidsvorming en de opstelling van regelgeving worden verbeterd en kan een goede prestatie van het ambtenarenapparaat en het personeelsbeheer worden gegarandeerd. Om de veerkracht van de economie te versterken, zou Slowakije er baat bij hebben dat het innovatievermogen van bedrijven, vooral kmo’s, wordt bevorderd door het versnipperde beheer van het ecosysteem voor onderzoek en innovatie aan te pakken. Een betere samenwerking tussen het bedrijfsleven, de onderzoekssector, de academische wereld en de overheidssector kan het delen van kennis en vaardigheden ondersteunen en bedrijven helpen te innoveren en nieuwe arbeids- en productiecapaciteit te ontwikkelen.

                  (23)

                  Om het economisch herstel te bevorderen, zal het van belang zijn om mature publieke investeringsprojecten te vervroegen en particuliere investeringen te bevorderen, onder meer door relevante hervormingen. Om minder ontwikkelde regio’s in staat te stellen hun achterstand in te halen en meer op kennis gebaseerd, concurrerender en productiever te worden, zijn er meer strategische investeringen in Slowakije nodig, meer bepaald om de infrastructuur, met inbegrip van de digitale infrastructuur en andere essentiële diensten, te ontwikkelen en de vervoersnetwerken te verbeteren. De uitbraak van COVID-19 heeft de aandacht gevestigd op de bestaande lacunes in de digitale infrastructuur. De uitbreiding van de breedbanddekking en -snelheid zal een gelijkere en betere toegang tot internet mogelijk maken. Het onderwijsstelsel en de arbeidsmarkt in Slowakije kunnen worden verbeterd door de bevolking beter te wapenen voor een veranderende economie en samenleving, bijvoorbeeld door een leven lang leren, meer samenwerking tussen het bedrijfsleven en het onderwijs op alle niveaus, en een betere koppeling tussen enerzijds de programma’s voor opleiding en bijscholing en anderzijds de bestaande en toekomstige behoeften van de arbeidsmarkt.

                  (24)

                  Voor het herstel van de economische groei zijn de komende jaren beleidsinspanningen en gerichte investeringen nodig, zodat Slowakije de kans kan grijpen om een duurzamere economie met meer toegevoegde waarde te creëren. Bij deze inspanningen moet rekening worden gehouden met regionale verschillen. In het nationale energie- en klimaatplan van Slowakije zijn prioritaire gebieden vastgesteld voor extra inspanningen, onder meer voor het verminderen van de energie-intensiteit van de industrie, het ondersteunen van oplossingen voor energie-efficiëntie, met name voor huishoudens, en het investeren in hernieuwbare energie. Een gunstiger regelgevingsklimaat kan het aandeel van hernieuwbare energiebronnen in de energievoorziening helpen vergroten. Slowakije zou er baat hebben indien het actieplan voor de omvorming van Horná Nitra versneld wordt uitgevoerd en de middelen worden herschikt met het oog op oplossingen die de hele regio ten goede komen, en indien de kans wordt aangegrepen om de uitfasering van de kolenindustrie te bespoedigen. Het terugdringen van de luchtverontreiniging als gevolg van de verbranding van vaste brandstoffen en de toename van emissies van het wegvervoer, een beter systeem voor afvalstoffenbeheer met innovatieve oplossingen voor inzameling en verwerking, het voltooien van de drinkwaternetwerken en waterzuiveringsinstallaties voor de aanpak van sanitaire problemen, de ondersteuning van slimme netwerken, en de omvorming van de industrie tot een klimaatneutrale en circulaire economie kunnen Slowakije op de weg helpen naar duurzame economische groei. De programmering voor de periode 2021-2027 van het Fonds voor een rechtvaardige transitie, dat het voorwerp uitmaakt van een Commissievoorstel, zou Slowakije kunnen helpen bij een aantal uitdagingen van de transitie naar een klimaatneutrale economie, met name in de gebieden die in bijlage D bij het landverslag 2020 worden vermeld. Op die manier kan Slowakije het meest oordeelkundig gebruikmaken van dit fonds.

                  (25)

                  Nieuwe tendensen in de internationale georganiseerde misdaad, met inbegrip van het misbruik van rechtspersonen voor het witwassen van geld, voeren de druk op Slowakije op om zijn antiwitwaskader te moderniseren teneinde economische criminaliteit te voorkomen en te bestrijden. Het inzicht in de risico’s van witwassen blijft beperkt, ondanks ambitieuze plannen van de regering om preventie, onderzoek en vervolging te versterken. Personeelsgebrek en een gebrek aan opleiding belemmeren een doeltreffend toezicht op wie bij de oprichting van een onderneming betrokken is. De maatregelen van het actieplan van de overheid hebben nog niet de instrumenten opgeleverd om witwasdelicten doeltreffend in kaart te brengen en te vervolgen en om tegoeden in beslag te nemen.

                  (26)

                  Terwijl de in deze aanbeveling opgenomen landspecifieke aanbevelingen (“de landspecifieke aanbevelingen 2020”) gericht zijn op het aanpakken van de sociaal-economische gevolgen van de COVID-19-pandemie en het vergemakkelijken van het economisch herstel, hadden de landspecifieke aanbevelingen 2019 ook betrekking op hervormingen die essentieel zijn om uitdagingen op middellange tot lange termijn aan te pakken. De landspecifieke aanbevelingen 2019 zijn nog steeds relevant en zullen gedurende het Europees Semester van volgend jaar gemonitord blijven worden. Dat geldt ook voor de landspecifieke aanbevelingen 2019 betreffende investeringsgerelateerd economisch beleid. Met alle landspecifieke aanbevelingen 2019 moet rekening worden gehouden bij de strategische programmering van de financiering van het cohesiebeleid na 2020, ook wat betreft de maatregelen ter verzachting van de huidige crisis en de exitstrategieën.

                  (27)

                  Slowakije moet blijven werken aan zijn engagement om specifieke problemen aan te pakken in verband met de algemene integriteit van het rechtsstelsel, aangezien deze problemen het vertrouwen in een doeltreffende werking van het gerecht kunnen ondermijnen. Er is in Slowakije slechts beperkte vooruitgang geboekt bij de uitvoering van hervormingen ter bestrijding van corruptie. Een aantal preventiegerelateerde hervormingen of de uitvoering daarvan zijn nog aan de gang, met inbegrip van regels inzake lobbying, schenkingen, onverenigbaarheden en contacten met derden tijdens de besluitvorming, en de bescherming van klokkenluiders. Hoewel de misdaadstatistieken fluctueren, wordt nog steeds slechts een beperkt aantal zaken van corruptie die op hoog niveau wordt gepleegd, onderzocht. De inspanningen om rechtspersonen te bestraffen sorteren evenwel enig effect.

                  (28)

                  Het Europees Semester biedt het kader voor de voortdurende coördinatie van het economisch en werkgelegenheidsbeleid in de Unie, dat kan bijdragen tot een duurzame economie. De lidstaten hebben in hun nationale hervormingsprogramma’s voor 2020 de stand van zaken opgemaakt over de voortgang die werd gemaakt met de uitvoering van de duurzameontwikkelingsdoelen (SDG’s) van de Verenigde Naties. Door de landspecifieke aanbevelingen 2020 volledig uit te voeren, zal Slowakije bijdragen aan de vooruitgang in de richting van de SDG’s en aan de gemeenschappelijke inspanning om in de Unie te komen tot concurrerende duurzaamheid.

                  (29)

                  Nauwe coördinatie tussen de economieën van de economische en monetaire unie is essentieel voor een snel herstel van de economische impact van de COVID-19-pandemie. Als lidstaat die de euro als munt heeft, en rekening houdend met de politieke richtsnoeren van de Eurogroep, moet Slowakije ervoor zorgen dat zijn beleid in overeenstemming blijft met de eurozoneaanbevelingen van 2020 en wordt afgestemd op het beleid van de andere lidstaten die de euro als munt hebben.

                  (30)

                  In de context van het Europees Semester 2020 heeft de Commissie een brede analyse van het economische beleid van Slowakije verricht en in het landverslag 2020 gepubliceerd. Voorts heeft de Commissie het stabiliteitsprogramma 2020 en het nationale hervormingsprogramma 2020 doorgelicht en onderzocht welk gevolg is gegeven aan de landspecifieke aanbevelingen die in eerdere jaren tot Slowakije zijn gericht. Daarbij heeft de Commissie niet alleen gekeken naar de relevantie ervan voor een houdbaar begrotings- en sociaal-economisch beleid in Slowakije, maar heeft zij ook getoetst of de Unieregels en -richtsnoeren in acht zijn genomen, gezien de noodzaak het algeheel economisch bestuur van de Unie te versterken door middel van een inbreng op Unieniveau in toekomstige nationale besluiten.

                  (31)

                  In het licht van deze beoordeling heeft de Raad het stabiliteitsprogramma 2020 onderzocht, en zijn advies daarover (8) is met name in de onderstaande aanbeveling 1 weergegeven,

            BEVEELT AAN dat Slowakije in 2020 en 2021 de volgende actie onderneemt:

                  1.

                  Overeenkomstig de algemene ontsnappingsclausule van het stabiliteits- en groeipact alle nodige maatregelen nemen om de COVID-19-pandemie doeltreffend aan te pakken, de economie te stimuleren en het daaropvolgende herstel te ondersteunen. Als de economische omstandigheden dit toelaten, begrotingsbeleid voeren dat gericht is op het tot stand brengen van prudente begrotingssituaties op middellange termijn en het waarborgen van de houdbaarheid van de schuld, waarbij de investeringen worden verhoogd. De veerkracht van het zorgstelsel versterken op het gebied van zorgpersoneel, kritieke medische producten en infrastructuur. De eerstelijnszorg en de coördinatie tussen de verschillende soorten zorg versterken.

                  2.

                  Adequate vervangingsinkomens bieden en de toegang garanderen tot sociale bescherming en essentiële diensten voor allen. Digitale vaardigheden versterken. Gelijke toegang tot kwaliteitsonderwijs garanderen.

                  3.

                  Doeltreffende maatregelen treffen om de liquiditeit van kmo’s en zelfstandigen te garanderen. Tekortkomingen wegwerken op het gebied van digitale infrastructuur. Mature publieke investeringsprojecten vervroegen en private investeringen aanmoedigen om het economisch herstel te bevorderen. Investeren in de groene en digitale transitie, meer bepaald voor het schoon en efficiënt opwekken en gebruiken van energie en hulpbronnen, duurzaam openbaar vervoer en afvalbeheer.

                  4.

                  Zorgen voor effectief toezicht op en handhaving van het kader voor de bestrijding van witwaspraktijken. Zorgen voor een gunstig ondernemingsklimaat en hoogwaardige openbare diensten door betere coördinatie en beleidsvorming. Kwesties met betrekking tot de integriteit van het rechtsstelsel aanpakken.

         Gedaan te Brussel, 20 juli 2020.

               Voor de Raad

               De voorzitter

            J. KLOECKNER

         (1)  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

         (2)  Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende de preventie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden (PB L 306 van 23.11.2011, blz. 25).

         (3)  PB C 301 van 5.9.2019, blz. 148.

         (4)  Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad van 7 juli 1997 over de bespoediging en verduidelijking van de tenuitvoerlegging van de procedure bij buitensporige tekorten (PB L 209 van 2.8.1997, blz. 6).

         (5)  Verordening (EU) 2020/460 van het Europees Parlement en de Raad van 30 maart 2020 tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013 en (EU) nr. 508/2014 wat betreft specifieke maatregelen om investeringen in de gezondheidszorgstelsels van de lidstaten en in andere sectoren van hun economieën vrij te maken als antwoord op de COVID-19-uitbraak (Investeringsinitiatief Coronavirusrespons) (PB L 99 van 31.3.2020, blz. 5).

         (6)  Verordening (EU) 2020/558 van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2020 tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1301/2013 en (EU) nr. 1303/2013 wat betreft specifieke maatregelen met het oog op uitzonderlijke flexibiliteit bij het gebruik van de Europese structuur- en investeringsfondsen naar aanleiding van de uitbraak van Covid‐19 (PB L 130 van 24.4.2020, blz. 1).

         (7)  De netto primaire overheidsuitgaven bestaan uit de totale overheidsuitgaven exclusief rente-uitgaven, uitgaven in het kader van programma’s van de Unie die volledig met inkomsten uit Uniefondsen worden gefinancierd en niet-discretionaire veranderingen in de uitgaven voor werkloosheidsuitkeringen. Nationaal gefinancierde bruto-investeringen in vaste activa worden gespreid over een periode van vier jaar. Er wordt rekening gehouden met discretionaire inkomstenmaatregelen of bij wet verplicht gestelde inkomstenstijgingen. Eenmalige maatregelen aan zowel de inkomsten- als de uitgavenzijde worden uitgevlakt.

         (8)  In het kader van artikel 5, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1466/97.


title: Aanbeveling van de Raad van 20 juli 2020 over het nationale hervormingsprogramma 2020 van Zweden en met een advies van de Raad over het convergentieprogramma 2020 van Zweden 2020/C 282/27

text:
               26.8.2020

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 282/177

      AANBEVELING VAN DE RAAD
      van 20 juli 2020
      over het nationale hervormingsprogramma 2020 van Zweden en met een advies van de Raad over het convergentieprogramma 2020 van Zweden
      (2020/C 282/27)
      DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
      Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en artikel 148, lid 4,
      Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (1), en met name artikel 9, lid 2,
      Gezien Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende de preventie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden (2), en met name artikel 6, lid 1,
      Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie,
      Gezien de resoluties van het Europees Parlement,
      Gezien de conclusies van de Europese Raad,
      Gezien het advies van het Comité voor de werkgelegenheid,
      Gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité,
      Gezien het advies van het Comité voor sociale bescherming,
      Gezien het advies van het Comité voor de economische politiek,
      Overwegende hetgeen volgt:

                  (1)

                  Op 17 december 2019 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de jaarlijkse strategie voor duurzame groei en daarmee de aanzet gegeven tot het Europees Semester 2020 voor coördinatie van het economisch beleid. Daarbij is terdege rekening gehouden met de op 17 november 2017 door het Europees Parlement, de Raad en de Commissie geproclameerde Europese pijler van sociale rechten. Op 17 december 2019 heeft de Commissie op grond van Verordening (EU) nr. 1176/2011 ook het waarschuwingsmechanismeverslag aangenomen, waarin zij Zweden heeft genoemd als een van de lidstaten die aan een diepgaande evaluatie zouden worden onderworpen.

                  (2)

                  Op 26 februari 2020 is het landverslag 2020 voor Zweden gepubliceerd. Daarin werd de vooruitgang beoordeeld die Zweden bij de uitvoering van de op 9 juli 2019 door de Raad aangenomen landspecifieke aanbevelingen (3) (“de landspecifieke aanbevelingen 2019”) heeft gemaakt, alsmede het gevolg dat is gegeven aan de landspecifieke aanbevelingen die in eerdere jaren werden aangenomen, en de vooruitgang die Zweden bij het nastreven van zijn nationale Europa 2020-doelstellingen heeft geboekt. Het landverslag besteedde ook aandacht aan de in het kader van artikel 5 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 uitgevoerde diepgaande evaluatie, waarvan de uitkomsten eveneens op 26 februari 2020 zijn bekendgemaakt. Op basis van haar analyse concludeert de Commissie dat Zweden met macro-economische onevenwichtigheden wordt geconfronteerd. Met name de overgewaardeerde huizenprijzen, in combinatie met een verdere aangroei van de schulden van huishoudens, dragen een risico van een wanordelijke correctie in zich. Dit zou een negatief effect op de economie en mogelijk ook op de banksector kunnen hebben. Elk negatief effect op de banksector zou ook negatieve overloopeffecten naar buurlanden met zich kunnen brengen, gezien de onderlinge systemische verwevenheid van de financiële wereld. De laatste jaren zijn een aantal maatregelen genomen om deze onevenwichtigheden aan te pakken. Deze maatregelen hebben tot nu toe echter slechts een beperkt effect gehad. Er blijven cruciale hiaten in het beleid, met name inzake de fiscale prikkels voor schuldgefinancierd eigenwoningbezit en het functioneren van de aanbodmarkt voor woningen en, met name, van de huurmarkt.

                  (3)

                  Op 11 maart 2020 heeft de Wereldgezondheidsorganisatie de uitbraak van COVID-19 officieel uitgeroepen tot een wereldwijde pandemie. Deze pandemie vormt een ernstige bedreiging voor de volksgezondheid en treft burgers, samenlevingen en economieën. Zij zet de nationale zorgstelsels onder zware druk, verstoort de mondiale toeleveringsketens, veroorzaakt volatiliteit op de financiële markten en sterke schommelingen in de consumentenvraag, en heeft negatieve gevolgen voor meerdere sectoren. Zij vormt een bedreiging voor de banen en het inkomen van mensen, alsmede voor ondernemingen. De pandemie heeft geleid tot een grote economische schok die nu al ernstige gevolgen heeft in de Unie. Op 13 maart 2020 heeft de Commissie een mededeling aangenomen waarin wordt opgeroepen tot een gecoördineerde economische aanpak van de crisis door alle actoren op nationaal en Unieniveau.

                  (4)

                  Meerdere lidstaten hebben een noodtoestand uitgeroepen of noodmaatregelen getroffen. Elke noodmaatregel moet strikt proportioneel, noodzakelijk en beperkt in de tijd zijn, en moet overeenstemmen met de Europese en internationale normen. Ze moeten onderworpen zijn aan democratisch toezicht en onafhankelijke rechterlijke controle.

                  (5)

                  Op 20 maart 2020 heeft de Commissie een mededeling aangenomen over de activering van de algemene ontsnappingsclausule van het stabiliteits- en groeipact. De algemene ontsnappingsclausule, die in artikel 5, lid 1, artikel 6, lid 3, artikel 9, lid 1, en artikel 10, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 en in artikel 3, lid 5, en artikel 5, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad (4) is neergelegd, vergemakkelijkt de coördinatie van het begrotingsbeleid in tijden van ernstige economische neergang. In haar mededeling van 20 maart 2020 was de Commissie van mening dat, gelet op de verwachte ernstige economische neergang ten gevolge van de COVID-19-pandemie, aan de voorwaarden om de algemene ontsnappingsclausule te activeren voldaan is en heeft zij de Raad verzocht deze conclusie te bekrachtigen. Op 23 maart 2020 stemden de ministers van Financiën van de lidstaten in met de beoordeling van de Commissie. Zij waren het erover eens dat de ernstige economische neergang een resoluut, ambitieus en gecoördineerd antwoord vergt. De activering van de algemene ontsnappingsclausule maakt het mogelijk tijdelijk af te wijken van het aanpassingstraject in de richting van de begrotingsdoelstelling op middellange termijn, op voorwaarde dat daardoor de houdbaarheid van de begroting op middellange termijn niet in gevaar komt. Voor het correctieve deel kan de Raad, op aanbeveling van de Commissie, ook besluiten een herzien begrotingstraject vast te stellen. De algemene ontsnappingsclausule schorst de procedures van het stabiliteits- en groeipact niet. Deze clausule staat lidstaten toe af te wijken van de budgettaire verplichtingen die normaliter van toepassing zijn en stelt de Commissie en de Raad in staat om de nodige maatregelen op het gebied van beleidscoördinatie binnen het kader van het pact te nemen.

                  (6)

                  Er is voortdurende actie nodig om de verspreiding van de COVID-19-pandemie te beperken en te beheersen, de veerkracht van de nationale zorgstelsels te versterken, de sociaal-economische gevolgen van de pandemie te verzachten door middel van ondersteunende maatregelen voor bedrijven en huishoudens, alsmede om te zorgen voor adequate gezondheids- en veiligheidsomstandigheden op de werkplek met het oog op de hervatting van de economische activiteit. De Unie moet ten volle gebruikmaken van de verschillende instrumenten waarover zij beschikt om de lidstaten op die gebieden te ondersteunen. Tegelijkertijd moeten de lidstaten en de Unie samenwerken om de maatregelen voor te bereiden die nodig zijn voor het bewerkstelligen van een terugkeer naar de normale werking van onze samenlevingen en economieën en naar duurzame groei, waarin zij onder meer de groene transitie en de digitale transformatie moeten integreren, en waarbij lessen uit de crisis worden getrokken.

                  (7)

                  De COVID-19-crisis toont aan hoe flexibel de interne markt zich kan aanpassen aan buitengewone omstandigheden. Om een vlotte en soepele overgang naar de herstelfase en het vrije verkeer van goederen, diensten en werknemers te waarborgen, moeten uitzonderlijke maatregelen die de werking van de interne markt belemmeren, evenwel worden geschrapt zodra zij niet langer onmisbaar zijn. De huidige crisis toont aan dat er behoefte is aan crisisparaatheidsplannen in de zorgsector. Verbeterde aankoopstrategieën, gediversifieerde toeleveringsketens en strategische reserves van essentiële goederen zijn enkele van de cruciale elementen voor de ontwikkeling van uitgebreidere crisisparaatheidsplannen.

                  (8)

                  De Uniewetgever heeft de relevante wetgeving reeds door middel van Verordeningen (EU) 2020/460 (5) en (EU) 2020/558 (6) van het Europees Parlement en de Raad gewijzigd om de lidstaten in staat te stellen gebruik te maken van alle niet-benutte middelen uit de Europese structuur- en investeringsfondsen, zodat zij de uitzonderlijke effecten van de COVID-19-pandemie kunnen aanpakken. Die wijzigingen leiden tot meer flexibiliteit en vereenvoudigde en gestroomlijnde procedures. Om de druk op de kasstroom te verlichten, kunnen lidstaten in het boekjaar 2020-2021 ook gebruikmaken van een medefinancieringspercentage van 100 % uit de begroting van de Unie. Zweden wordt aangemoedigd ten volle gebruik te maken van die mogelijkheden om bijstand te bieden aan de mensen en sectoren die het zwaarst worden getroffen.

                  (9)

                  Als gevolg van de uiteenlopende specialisatiepatronen zullen de sociaal-economische gevolgen van de COVID-19-pandemie waarschijnlijk ongelijk verdeeld zijn over de regio’s, met name in regio’s die sterk afhankelijk zijn van het toerisme en, meer algemeen, van direct contact met consumenten. Dit brengt een aanzienlijk risico met zich dat de regionale en territoriale verschillen binnen Zweden groter worden, wat de reeds gesignaleerde trend van geleidelijk groeiende verschillen tussen de hoofdstedelijke regio en de rest van het land of tussen stedelijke en plattelandsgebieden, zou verergeren. De huidige situatie gaat ook gepaard met het gevaar dat het convergentieproces tussen de lidstaten tijdelijk stilvalt, hetgeen gerichte beleidsacties noodzakelijk maakt.

                  (10)

                  Op 27 april 2020 heeft Zweden zijn nationale hervormingsprogramma 2020 ingediend, en op 28 april 2020 zijn convergentieprogramma 2020. Om met de onderlinge verbanden tussen beide programma’s rekening te houden, zijn deze tegelijkertijd geëvalueerd.

                  (11)

                  Zweden valt momenteel onder het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact.

                  (12)

                  In haar convergentieprogramma 2020 voorziet de regering dat het overheidssaldo zal verslechteren van een overschot van 0,4 % van het bruto binnenlands product (bbp) in 2019 tot een tekort van 3,8 % van het bbp in 2020. Dit tekort zal naar verwachting afnemen tot 1,4 % van het bbp in 2021 en tegen 2023 uitkomen op een overschot van 1,5 % van het bbp. Na in 2019 te zijn gedaald tot 35 % van het bbp, zal de overheidsschuldquote volgens het convergentieprogramma 2020 naar verwachting in 2020 oplopen tot 40 % van het bbp. De macro-economische en budgettaire vooruitzichten worden beïnvloed door de grote onzekerheid in verband met de COVID-19-pandemie.

                  (13)

                  Als reactie op de COVID-19-pandemie en als onderdeel van een gecoördineerde Unieaanpak heeft Zweden tijdige begrotingsmaatregelen vastgesteld om de capaciteit van het zorgstelsel te vergroten, de pandemie in te dammen en bijstand te verlenen aan personen en sectoren die bijzonder getroffen zijn. Volgens het convergentieprogramma 2020 bedroegen deze begrotingsmaatregelen 2,4 % van het bbp. De maatregelen omvatten een versterking van de gezondheidsdiensten (0,1 % van het bbp), noodhulp voor noodlijdende sectoren (1,6 % van het bbp) en maatregelen inzake de arbeidsmarkt en sociaal beleid (0,2 % van het bbp). Daarnaast heeft Zweden maatregelen aangekondigd die, ook al hebben zij geen rechtstreekse gevolgen voor de begroting, toch zullen bijdragen tot het verlenen van liquiditeitssteun aan ondernemingen. Volgens het convergentieprogramma 2020 gaat het bij deze maatregelen met name om betalingsuitstel voor belastingen tot 6,9 % van het bbp, en verschillende vormen van garanties op leningen en uitgebreide kredietfaciliteiten tot ongeveer 4,7 % van het bbp. Over het algemeen zijn de door Zweden genomen maatregelen in overeenstemming met de richtsnoeren uit de mededeling van de Commissie van 13 maart 2020. De volledige uitvoering van de noodmaatregelen en van ondersteunende begrotingsmaatregelen, gevolgd door een heroriëntering van het begrotingsbeleid naar het tot stand brengen van prudente begrotingssituaties als de economische omstandigheden dat toelaten, zal bijdragen tot het behoud van budgettaire houdbaarheid op middellange termijn.

                  (14)

                  Op basis van de voorjaarsprognoses 2020 van de Commissie bij ongewijzigd beleid wordt het overheidssaldo van Zweden geraamd op –5,6 % van het bbp in 2020 en –2,2 % van het bbp in 2021. De overheidsschuldquote zal naar verwachting in 2020 en 2021 onder 60 % van het bbp blijven.

                  (15)

                  Op 20 mei 2020 heeft de Commissie overeenkomstig artikel 126, lid 3, van het Verdrag een verslag opgesteld wegens de geplande overschrijding door Zweden van de tekortdrempel van 3 % van het bbp in 2020. In het algemeen blijkt uit de analyse van de Commissie dat het tekortcriterium in de zin van het Verdrag en van Verordening (EG) nr. 1467/97 niet is nageleefd.

                  (16)

                  De Zweedse economie is als gevolg van de uitbraak van de COVID-19-pandemie op ongekende wijze vertraagd. Volgens de voorjaarsprognoses 2020 van de Commissie zal de werkloosheid oplopen tot 9,7 % in 2020 en dalen tot 9,3 % in 2021. De particuliere consumptie zal naar verwachting sterk dalen, met name in de meest getroffen consumptiecategorieën, zoals vervoer, restaurants en accommodatie. Bruto-investeringen in vaste activa zullen naar verwachting nog een scherpere daling dan de consumptie laten zien, grotendeels veroorzaakt door de onzekerheid over het tempo van het herstel. De Zweedse autoriteiten zijn in een vroeg stadium maatregelen gaan nemen en hebben hun beleidsmaatregelen met succes opgeschaald naarmate de COVID-19-pandemie zich verspreidde. De maatregelen hadden betrekking op de gezondheidszorg en gingen de economische gevolgen tegen. Bij de maatregelen op het gebied van de gezondheidszorg gaat het onder meer om steun van de centrale regering aan de regio’s en de voor gezondheidszorg verantwoordelijke lokale autoriteiten voor extra kosten als gevolg van de COVID-19-pandemie. Op economisch vlak heeft de regering een breed scala aan maatregelen genomen om de kosten van de bedrijfssector te verlichten (kortdurend tijdelijk ontslag, kosten in verband met ziekte-uitkeringen, afzien van sociale bijdragen van werkgevers, kredietgaranties en huurkortingen) en om bedrijfsliquiditeit te waarborgen (uitstel belastingbetalingen, waaronder btw-betalingen). Voorts heeft de Zweedse centrale bank, Sveriges Riksbank, besloten om bedrijven leningen te verstrekken via banken en om staats- en gemeenteobligaties te kopen alsmede gedekte hypothecaire obligaties en door Zweedse niet-financiële vennootschappen uitgegeven obligaties en commercial paper. Bij het ontwerpen en uitvoeren van deze maatregelen moet rekening worden gehouden met de veerkracht van de banksector. De Riksbank heeft ook valutaswapovereenkomsten gesloten met andere centrale banken, om ervoor te zorgen dat de financiële sector over belangrijke valuta kan beschikken. Het sociale beleid en het arbeidsmarktbeleid zijn verruimd, bijvoorbeeld door tijdelijke wijzigingen van de uitkeringen bij ziekte, verhoging van de werkloosheidsuitkeringen, verlaging van de eisen voor toegang tot de werkloosheidsregeling, en door actief arbeidsmarkt- en onderwijsbeleid (bijv. groene banen, uitbreiding regeling inzake nieuwe startersbanen, zomercursussen, verhoging van het aantal studenten in hoger onderwijs).

                  (17)

                  De beleidsrespons van Zweden op korte termijn naar aanleiding van de COVID-19-pandemie vergt dat er voor passende middelen en capaciteitsbuffers wordt gezorgd en dat de taak en verantwoordelijkheden van zorgwerkers worden aangepast. Op de middellange termijn zou dit ook moeten leiden tot tijdige en geografisch evenwichtig verdeelde gezondheidszorg en de passende inzet van gezondheidswerkers in de diverse contexten (bijvoorbeeld in de ambulante en klinische zorg) en structurele tekorten aan medisch personeel helpen voorkomen. Het benutten van Zwedens krachtige onderzoeks- en innovatiesector voor wetenschappelijk aangestuurde maatregelen kan bijdragen tot vooruitgang op het gebied van de ontwikkeling van vaccins, behandelingen en diagnostiek en het vertalen van onderzoeksresultaten in volksgezondheidsbeleid.

                  (18)

                  Het bijdragen aan de beschikbaarheid van vaardigheden, met name digitale vaardigheden, kan een toename van de productiviteitsgroei via onderzoek en innovatie in hightechsectoren ondersteunen en helpen om de ambitieuze klimaat- en energiedoelstellingen van Zweden uit het nationale energie- en klimaatplan te verwezenlijken. Investeringen zijn ook nodig om het verschil in onderwijsresultaten tussen leerlingen met en zonder een migratieachtergrond te verkleinen. De hoge kwaliteit van de arbeidsbevolking had een belangrijk aandeel in de groei van de arbeidsproductiviteit, maar leverde vóór de uitbraak van de COVID-19-crisis nagenoeg geen bijdrage meer. De arbeidsmarktintegratie van groepen waarvan het potentieel vóór de crisis nog niet volledig werd benut, zoals migranten uit derde landen en mensen met een beperking, zal ook noodzakelijk zijn. Er is vooral een tekort aan vakmensen op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg, sociaal werk, informatie- en communicatietechnologie, industrie en de bouw.

                  (19)

                  Om het economisch herstel te bevorderen, zal het van belang zijn om mature publieke investeringsprojecten te vervroegen en particuliere investeringen te bevorderen, onder meer door relevante hervormingen. In de digitale en de micro-elektronicasector maakt meer dan 50 % van de werkgevers melding van voor de groei nadelige tekorten aan vaardigheden. Voor het verbeteren van de productiviteit is het noodzakelijk dat het grote aandeel van de overheidsuitgaven in onderzoek gehandhaafd blijft. Kapitaalverdieping en grotere investeringen in hightech- en innovatieve sectoren zijn ook nodig om de groei van de arbeidsproductiviteit te herstellen. De verspreiding van nieuwe digitale technologieën onder kleine en middelgrote ondernemingen zal de productiviteit helpen stimuleren. De crisis heeft aangetoond hoe belangrijk de digitale infrastructuur is en dat op alle plekken waar mensen leven en werken snelle en stabiele verbindingen beschikbaar moeten zijn. De uitbreiding van mobiele breedband in de 700 MHz-frequentieband zal een belangrijke rol spelen, net als de mogelijkheid van financiële steun voor de ontwikkeling van vaste breedband. De aanstaande 5G-veiling zal de digitalisering van de Zweedse economie een extra impuls geven. De doelstelling om in 2045 een klimaatneutrale samenleving te bereiken, zal ook nopen tot investeringen in onderzoek en innovatie die de ontwikkeling en uitvoering van nieuwe, concurrerende oplossingen voor decarbonisatie mogelijk maken, alsook tot gecoördineerde sociale en beleidsmaatregelen. Het terugdringen van de broeikasgasemissies van Zweden richt zich vooral op het vervoer. Een uitgebreide en betrekkelijk snelle omschakeling van het wagenpark naar voertuigen met een lage uitstoot staat op de politieke agenda. De geplande investeringen in de spoorweginfrastructuur zijn belangrijk om een modal split te bevorderen en Zwedens ambitieuze klimaatdoelstelling te verwezenlijken. De elektrificatie van vervoer en industrie zal aanzienlijke investeringen vergen in de productie en distributie van elektriciteit. De programmering voor de periode 2021-2027 van het Fonds voor een rechtvaardige transitie, dat het voorwerp uitmaakt van een Commissievoorstel, zou Zweden kunnen helpen bij een aantal uitdagingen van de transitie naar een klimaatneutrale economie, met name in de gebieden die in bijlage D bij het landverslag 2020 worden vermeld. Zo zou Zweden optimaal gebruik kunnen maken van dat fonds.

                  (20)

                  Aanhoudende aantijgingen in verband met vermoede witwaspraktijken hebben de reputatie van Zweedse banken geschaad en het voorkomen van witwassen blijft voor Zweden prioriteit houden. Doeltreffend toezicht vereiste ruimere middelen en passende procedures voor het toepassen van de risicogebaseerde aanpak. Zweden heeft erkend dat er meer middelen nodig zijn om passend toezicht en passende onderzoeken uit te voeren en heeft de capaciteit van zijn financiële toezichthoudende autoriteit versterkt. Desalniettemin is de capaciteit van de autoriteit ten opzichte van de omvang van de Zweedse financiële sector nog steeds gering. Er blijven uitdagingen bestaan en de risicogebaseerde aanpak wacht nog steeds op volledige uitvoering.

                  (21)

                  Terwijl de in deze aanbeveling opgenomen landspecifieke aanbevelingen (“de landspecifieke aanbevelingen 2020”) gericht zijn op het aanpakken van de sociaal-economische gevolgen van de COVID-19-pandemie en het vergemakkelijken van het economisch herstel, hadden de landspecifieke aanbevelingen 2019 ook betrekking op hervormingen die essentieel zijn om uitdagingen op middellange tot lange termijn aan te pakken. De landspecifieke aanbevelingen 2019 zijn nog steeds relevant en zullen gedurende het Europees Semester van volgend jaar gemonitord blijven worden. Dat geldt ook voor de landspecifieke aanbevelingen 2019 betreffende investeringsgerelateerd economisch beleid. Met alle landspecifieke aanbevelingen 2019 moet rekening worden gehouden bij de strategische programmering van de financiering van het cohesiebeleid na 2020, ook wat betreft de maatregelen ter verzachting van de huidige crisis en de exitstrategieën.

                  (22)

                  Het Europees Semester biedt het kader voor de voortdurende coördinatie van het economisch en werkgelegenheidsbeleid in de Unie, dat kan bijdragen tot een duurzame economie. De lidstaten hebben in hun nationale hervormingsprogramma’s voor 2020 de stand van zaken opgemaakt over de voortgang die werd gemaakt met de uitvoering van de duurzameontwikkelingsdoelen (SDG’s) van de Verenigde Naties. Door de landspecifieke aanbevelingen 2020 volledig uit te voeren, zal Zweden bijdragen aan de vooruitgang in de richting van de SDG’s en aan de gemeenschappelijke inspanning om in de Unie te komen tot concurrerende duurzaamheid.

                  (23)

                  In de context van het Europees Semester 2020 heeft de Commissie een brede analyse van het economische beleid van Zweden verricht en in het landverslag 2020 gepubliceerd. Voorts heeft de Commissie het convergentieprogramma 2020 en het nationale hervormingsprogramma 2020 doorgelicht en onderzocht welk gevolg is gegeven aan de landspecifieke aanbevelingen die in eerdere jaren tot Zweden zijn gericht. Daarbij heeft de Commissie niet alleen gekeken naar de relevantie ervan voor een houdbaar begrotings- en sociaal-economisch beleid in Zweden, maar heeft zij ook getoetst of de Unieregels en -richtsnoeren in acht zijn genomen, gezien de noodzaak het algeheel economisch bestuur van de Unie te versterken door middel van een inbreng op Unieniveau in toekomstige nationale besluiten.

                  (24)

                  In het licht van deze beoordeling heeft de Raad het convergentieprogramma 2020 onderzocht, en zijn advies daarover (7) is met name in de onderstaande aanbeveling 1 weergegeven.

                  (25)

                  In het licht van de diepgaande evaluatie door de Commissie en van deze beoordeling heeft de Raad het nationale hervormingsprogramma 2020 en het convergentieprogramma 2020 onderzocht. In de landspecifieke aanbevelingen 2020 wordt rekening gehouden met de noodzaak om de COVID-19-pandemie aan te pakken en het economisch herstel te vergemakkelijken als noodzakelijke eerste stap om een aanpassing van de onevenwichtigheden mogelijk te maken. Omdat de focus van de landspecifieke aanbevelingen 2020 nu is verlegd naar de doelstelling de sociaal-economische gevolgen van de COVID-19-pandemie aan te pakken en het economisch herstel te bevorderen, heeft geen van die aanbevelingen rechtstreeks betrekking op de macro-economische onevenwichtigheden die de Commissie op grond van artikel 6 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 heeft vastgesteld,

            BEVEELT AAN dat Zweden in 2020 en 2021 de volgende actie onderneemt:

                  1.

                  Overeenkomstig de algemene ontsnappingsclausule van het stabiliteits- en groeipact alle nodige maatregelen nemen om de COVID-19-pandemie doeltreffend aan te pakken, de economie te stimuleren en het daaropvolgende herstel te ondersteunen. Als de economische omstandigheden dit toelaten, begrotingsbeleid voeren dat gericht is op het tot stand brengen van prudente begrotingssituaties op middellange termijn en het waarborgen van de houdbaarheid van de schuld, waarbij de investeringen worden verhoogd. Ervoor zorgen dat het zorgstelsel veerkrachtig is, onder meer door te voorzien in de nodige voorraden kritieke medische producten, de nodige infrastructuur en het nodige personeel.

                  2.

                  Innovatie bevorderen en onderwijs en de ontwikkeling van vaardigheden ondersteunen. Mature publieke investeringsprojecten vervroegen en private investeringen aanmoedigen om het economisch herstel te bevorderen. De investeringen toespitsen op de groene en digitale transitie, met name op het schoon en efficiënt opwekken en gebruiken van energie, hightech en innovatieve sectoren, 5G-netwerken en duurzaam vervoer.

                  3.

                  De doeltreffendheid van het toezicht op de bestrijding van witwassen verbeteren en het kader voor de bestrijding van witwassen effectief handhaven.

         Gedaan te Brussel, 20 juli 2020.

               Voor de Raad

               De voorzitter

            J. KLOECKNER

         (1)  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

         (2)  PB L 306 van 23.11.2011, blz. 25.

         (3)  PB C 301 van 5.9.2019, blz. 159.

         (4)  Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad van 7 juli 1997 over de bespoediging en verduidelijking van de tenuitvoerlegging van de procedure bij buitensporige tekorten (PB L 209 van 2.8.1997, blz. 6).

         (5)  Verordening (EU) 2020/460 van het Europees Parlement en de Raad van 30 maart 2020 tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013 en (EU) nr. 508/2014 wat betreft specifieke maatregelen om investeringen in de gezondheidszorgstelsels van de lidstaten en in andere sectoren van hun economieën vrij te maken als antwoord op de COVID-19-uitbraak (Investeringsinitiatief Coronavirusrespons) (PB L 99 van 31.3.2020, blz. 5).

         (6)  Verordening (EU) 2020/558 van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2020 tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1301/2013 en (EU) nr. 1303/2013 wat betreft specifieke maatregelen met het oog op uitzonderlijke flexibiliteit bij het gebruik van de Europese structuur- en investeringsfondsen naar aanleiding van de uitbraak van Covid‐19 (PB L 130 van 24.4.2020, blz. 1).

         (7)  In het kader van artikel 9, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1466/97.


title: Aanbeveling van de Raad van 20 juli 2020 over het nationale hervormingsprogramma 2020 van het Verenigd Koninkrijk en met een advies van de Raad over het convergentieprogramma 2020 van het Verenigd Koninkrijk 2020/C 282/28

text:
               26.8.2020

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 282/183

      AANBEVELING VAN DE RAAD
      van 20 juli 2020
      over het nationale hervormingsprogramma 2020 van het Verenigd Koninkrijk en met een advies van de Raad over het convergentieprogramma 2020 van het Verenigd Koninkrijk
      (2020/C 282/28)
      DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
      Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en artikel 148, lid 4,
      Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (1), en met name artikel 9, lid 2,
      Gezien Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende de preventie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden (2), en met name artikel 6, lid 1,
      Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie,
      Gezien de resoluties van het Europees Parlement,
      Gezien de conclusies van de Europese Raad,
      Gezien het advies van het Comité voor de werkgelegenheid,
      Gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité,
      Gezien het advies van het Comité voor sociale bescherming,
      Gezien het advies van het Comité voor de economische politiek,
      Overwegende hetgeen volgt:

                  (1)

                  Op 17 december 2019 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de jaarlijkse strategie voor duurzame groei en daarmee de aanzet gegeven tot het Europees Semester 2020 voor coördinatie van het economisch beleid. Daarbij is terdege rekening gehouden met de op 17 november 2017 door het Europees Parlement, de Raad en de Commissie geproclameerde Europese pijler van sociale rechten. Op 17 december 2019 heeft de Commissie op basis van Verordening (EU) nr. 1176/2011 ook het waarschuwingsmechanismeverslag aangenomen, waarin zij het Verenigd Koninkrijk niet heeft genoemd als een van de lidstaten die aan een diepgaande evaluatie zouden worden onderworpen.

                  (2)

                  Na de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Unie op 31 januari 2020 en de inwerkingtreding van het akkoord inzake de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland uit de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (3) (“het terugtrekkingsakkoord”), kwam het Verenigd Koninkrijk in een overgangsperiode terecht die loopt tot en met 31 december 2020. In het Gemengd Comité dat door het terugtrekkingsakkoord is ingesteld, kunnen de Unie en het Verenigd Koninkrijk vóór 1 juli 2020 eenmalig een besluit vaststellen om deze periode met een of twee jaar te verlengen. In deze periode blijft het recht van de Unie — met inbegrip van de wetgeving met betrekking tot het Europees Semester — van toepassing op en binnen het Verenigd Koninkrijk.

                  (3)

                  Op 26 februari 2020 is het landverslag 2020 voor het Verenigd Koninkrijk gepubliceerd. Daarin werd de vooruitgang beoordeeld die het Verenigd Koninkrijk bij de uitvoering van de op 9 juli 2019 door de Raad aangenomen landspecifieke aanbevelingen (4) (“de landspecifieke aanbevelingen 2019”) heeft gemaakt, alsmede het gevolg dat is gegeven aan de landspecifieke aanbevelingen die in eerdere jaren werden aangenomen, en de vooruitgang die het Verenigd Koninkrijk bij het nastreven van zijn nationale Europa 2020-doelstellingen heeft geboekt.

                  (4)

                  Op 11 maart 2020 heeft de Wereldgezondheidsorganisatie de uitbraak van COVID‐19 officieel uitgeroepen tot een wereldwijde pandemie. Deze pandemie vormt een ernstige bedreiging voor de volksgezondheid en treft burgers, samenlevingen en economieën. Zij zet de nationale zorgstelsels onder zware druk, verstoort de mondiale toeleveringsketens, veroorzaakt volatiliteit op de financiële markten en sterke schommelingen in de consumentenvraag, en heeft negatieve gevolgen voor meerdere sectoren. Zij vormt een bedreiging voor de banen en het inkomen van mensen, alsmede voor ondernemingen. De pandemie heeft geleid tot een grote economische schok die nu al ernstige gevolgen heeft in de Unie. Op 13 maart 2020 heeft de Commissie een mededeling aangenomen waarin wordt opgeroepen tot een gecoördineerde economische aanpak van de crisis door alle actoren op nationaal en Unieniveau.

                  (5)

                  Meerdere lidstaten hebben een noodtoestand uitgeroepen of noodmaatregelen getroffen. Elke noodmaatregel moet strikt proportioneel, noodzakelijk en beperkt in de tijd zijn, en moet overeenstemmen met de Europese en internationale normen. Ze moeten onderworpen zijn aan democratisch toezicht en onafhankelijke rechterlijke controle.

                  (6)

                  Op 20 maart 2020 heeft de Commissie een mededeling aangenomen over de activering van de algemene ontsnappingsclausule van het stabiliteits- en groeipact. De algemene ontsnappingsclausule, die in artikel 5, lid 1, artikel 6, lid 3, artikel 9, lid 1, en artikel 10, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 en in artikel 3, lid 5, en artikel 5, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad (5) is neergelegd, vergemakkelijkt de coördinatie van het begrotingsbeleid in tijden van ernstige economische neergang. In haar mededeling van 20 maart 2020 was de Commissie van mening dat, gelet op de verwachte ernstige economische neergang ten gevolge van de COVID‐19-pandemie, aan de voorwaarden om de algemene ontsnappingsclausule te activeren voldaan is en heeft zij de Raad verzocht deze conclusie te bekrachtigen. Op 23 maart 2020 stemden de ministers van Financiën van de lidstaten in met de beoordeling van de Commissie. Zij waren het erover eens dat de ernstige economische neergang een resoluut, ambitieus en gecoördineerd antwoord vergt. De activering van de algemene ontsnappingsclausule maakt het mogelijk tijdelijk af te wijken van het aanpassingstraject in de richting van de begrotingsdoelstelling op middellange termijn, op voorwaarde dat daardoor de houdbaarheid van de begroting op middellange termijn niet in gevaar komt. Voor het correctieve deel kan de Raad, op aanbeveling van de Commissie, ook besluiten een herzien begrotingstraject vast te stellen. De algemene ontsnappingsclausule schorst de procedures van het stabiliteits- en groeipact niet. Deze clausule staat lidstaten toe af te wijken van de budgettaire verplichtingen die normaliter van toepassing zijn en stelt de Commissie en de Raad in staat om de nodige maatregelen op het gebied van beleidscoördinatie binnen het kader van het pact te nemen.

                  (7)

                  Er is voortdurende actie nodig om de verspreiding van de COVID‐19-pandemie te beperken en te beheersen, de veerkracht van de nationale zorgstelsels te versterken, de sociaal-economische gevolgen van de pandemie te verzachten door middel van ondersteunende maatregelen voor bedrijven en huishoudens, alsmede om te zorgen voor adequate gezondheids- en veiligheidsomstandigheden op de werkplek met het oog op de hervatting van de economische activiteit. De Unie moet ten volle gebruikmaken van de verschillende instrumenten waarover zij beschikt om de lidstaten op die gebieden te ondersteunen. Tegelijkertijd moeten de lidstaten en de Unie samenwerken om de maatregelen voor te bereiden die nodig zijn voor het bewerkstelligen van een terugkeer naar de normale werking van onze samenlevingen en economieën en naar duurzame groei, waarin zij onder meer de groene transitie en de digitale transformatie moeten integreren, en waarbij lessen uit de crisis worden getrokken.

                  (8)

                  De COVID‐19-crisis toont aan hoe flexibel de interne markt zich kan aanpassen aan buitengewone omstandigheden. Om een vlotte en soepele overgang naar de herstelfase en het vrije verkeer van goederen, diensten en werknemers te waarborgen, moeten uitzonderlijke maatregelen die de werking van de interne markt belemmeren, evenwel worden geschrapt zodra zij niet langer onmisbaar zijn. De huidige crisis toont aan dat er behoefte is aan crisisparaatheidsplannen in de zorgsector. Verbeterde aankoopstrategieën, gediversifieerde toeleveringsketens en strategische reserves van essentiële goederen zijn enkele van de cruciale elementen voor de ontwikkeling van uitgebreidere crisisparaatheidsplannen.

                  (9)

                  Als gevolg van de uiteenlopende specialisatiepatronen zullen de sociaal-economische gevolgen van de COVID‐19-pandemie waarschijnlijk ongelijk verdeeld zijn over de regio’s in het Verenigd Koninkrijk. Dit brengt een aanzienlijk risico met zich mee dat de regionale verschillen binnen het Verenigd Koninkrijk zich verder doorzetten. De huidige situatie vraagt om gerichte beleidsreacties.

                  (10)

                  Op 30 april 2020 heeft het Verenigd Koninkrijk zijn nationale hervormingsprogramma 2020 ingediend, en op 7 mei 2020 zijn convergentieprogramma 2020. Om met de onderlinge verbanden tussen beide programma’s rekening te houden, zijn deze tegelijkertijd geëvalueerd.

                  (11)

                  Het Verenigd Koninkrijk valt momenteel onder het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact en is onderworpen aan de schuldregel. Op 13 juli 2018 heeft de Raad het Verenigd Koninkrijk de aanbeveling gedaan ervoor te zorgen dat de nominale groei van de netto primaire overheidsuitgaven (6) in 2019-2020 niet meer dan 1,6 % zou bedragen, hetgeen overeenstemt met een jaarlijkse structurele aanpassing van 0,6 % van het bruto binnenlands product (bbp). De algehele beoordeling van de Commissie bevestigt het risico op een significante afwijking van het aanbevolen aanpassingstraject in de richting van de begrotingsdoelstelling op middellange termijn in 2019‐2020 en over 2018‐2019 en 2019‐2020 samen. De begrotingsresultaten voor 2019‐2020 zullen beschikbaar zijn in het najaar 2020.

                  (12)

                  In haar convergentieprogramma 2019‐2020 voorziet de regering dat het overheidssaldo zal verslechteren van een tekort van 2,2 % van het bbp in 2019‐2020 tot een tekort van 2,5 % van het bbp in 2020‐2021. Verwacht wordt dat het tekort zal oplopen tot 3,1 % van het bbp in 2021‐2022 en vervolgens zal dalen tot 2,4 % van bbp tegen 2024‐2025. Na in 2019‐2020 te zijn gedaald tot een geraamd percentage van 83,2 % van het bbp, zal de overheidsschuldquote volgens het convergentieprogramma 2019‐2020 naar verwachting verder dalen tot 82,9 % van het bbp in 2020‐2021. Het macro-economische scenario dat aan die begrotingsprognoses ten grondslag ligt, lijkt echter niet langer realistisch, aangezien het geen rekening houdt met de economische gevolgen van de COVID‐19-pandemie. De prognoses in het programma houden ook geen rekening met de maatregelen die het Verenigd Koninkrijk heeft aangekondigd naar aanleiding van de COVID‐19-pandemie. De macro-economische en budgettaire vooruitzichten worden beïnvloed door de grote onzekerheid vanwege de COVID‐19-pandemie.

                  (13)

                  Als reactie op de COVID‐19-pandemie heeft het Verenigd Koninkrijk tijdige begrotingsmaatregelen vastgesteld om de capaciteit van het zorgstelsel te vergroten, de pandemie in te dammen en bijstand te verlenen aan personen en sectoren die bijzonder getroffen zijn. Deze maatregelen zijn niet opgenomen in de prognoses van het convergentieprogramma, maar in de voorjaarsprognoses 2020 van de Commissie wordt wel rekening gehouden met deze maatregelen. De begrotingsmaatregelen bedragen ongeveer 5,5 % van het bbp en omvatten steun voor werknemers, zelfstandigen en bedrijven, alsook sociale maatregelen. Daarnaast heeft het Verenigd Koninkrijk maatregelen aangekondigd die, ook al hebben zij geen rechtstreekse gevolgen voor de begroting, toch zullen bijdragen tot het verlenen van liquiditeitssteun aan ondernemingen. Deze maatregelen omvatten leninggaranties ten belope van ongeveer 16 % van het bbp. De volledige uitvoering van de noodmaatregelen en van ondersteunende begrotingsmaatregelen, gevolgd door een heroriëntering van het begrotingsbeleid naar het tot stand brengen van prudente begrotingssituaties als de economische omstandigheden dat toelaten, zal bijdragen tot het behoud van budgettaire houdbaarheid op middellange termijn.

                  (14)

                  Op basis van de voorjaarsprognoses 2020 van de Commissie bij ongewijzigd beleid wordt het overheidssaldo van het Verenigd Koninkrijk geraamd op –10,7 % van het bbp in 2020‐2021 en –6,2 % van het bbp in 2021‐2022. De overheidsschuldquote zal naar verwachting uitkomen op 102,5 % van het bbp in 2020‐2021 en 100,2 % van het bbp in 2022. In het macro-economische scenario dat aan het convergentieprogramma ten grondslag ligt, wordt geen rekening gehouden met de gevolgen van de COVID‐19-pandemie, en de prognoses in het scenario zowel wat de schuld als wat het tekort betreft, wijken derhalve sterk af van die van de Commissie.

                  (15)

                  Op 20 mei 2020 heeft de Commissie overeenkomstig artikel 126, lid 3, van het Verdrag een verslag opgesteld wegens de verwachte overschrijding door het Verenigd Koninkrijk van de tekortdrempel van 3 % van het bbp in 2020‐2021. In het algemeen blijkt uit de analyse dat het tekortcriterium in de zin van het Verdrag en van Verordening (EG) nr. 1467/97 niet is nageleefd.

                  (16)

                  De huidige COVID‐19-crisis brengt economische en sociale beleidsuitdagingen met zich mee, die in de afgelopen decennia ongekend waren. De werkloosheid zou naar verwachting met bijna 3 procentpunten stijgen van 3,8 % in 2019 tot 6,7 % in 2020, waarna zij lichtjes zou afnemen tot 6 % in 2021. De regering van het Verenigd Koninkrijk heeft noodmaatregelen genomen om de negatieve gevolgen van de schok op te vangen. De kosten van de directe budgettaire ondersteuning zullen afhangen van de mate waarin op deze steun een beroep wordt gedaan, maar kunnen oplopen tot ongeveer 110 miljard GBP (5,5 % van het bbp), aangevuld met 330 miljard GBP (16 % van het bbp) aan kredietgaranties voor bankleningen. Er zijn regelingen voor werktijdverkorting ingevoerd om de werkgelegenheid te beschermen en er zijn ook maatregelen genomen ter ondersteuning van zelfstandigen. Naast de uitbreiding van de dekking zijn ook de voorwaarden om aanspraak te kunnen maken op voorschotten van de socialezekerheidsregeling Universal Credit tijdelijk versoepeld. De basisuitkering in het kader van Universal Credit is tijdelijk verhoogd voor een periode van twaalf maanden. Lokale overheden zullen ook aanspraak kunnen maken op een aanvullende eenmalige financiering ter ondersteuning van economisch kwetsbare personen en huishoudens. De regering kondigde ook een moratorium van drie maanden aan op de hypotheekbetalingen voor huiseigenaren die als gevolg van het COVID‐19-pandemie in moeilijkheden verkeren.

                  (17)

                  Ter ondersteuning van de financiële positie van ondernemingen heeft de Bank of England haar rentetarief tweemaal verlaagd, in totaal van 0,75 % tot 0,1 %, het contracyclisch kapitaalbufferpercentage van het Verenigd Koninkrijk verlaagd tot 0 % waarbij is afgeweken van een eerder uitgestippeld traject in de richting van 2 % tegen december 2020, haar programma voor het opkopen van obligaties verhoogd tot 645 miljard GBP en haar steun voor kredietverstrekking door handelsbanken aan de reële economie uitgebreid in combinatie met kredietgaranties van de overheid. De regering heeft voor de sectoren een moratorium van een jaar ingesteld voor de betaling van bedrijfsbelasting. Voorts is uitstel van betalingen van belasting over toegevoegde waarde (“btw-betalingen”) verleend en zijn subsidies in contanten aan kleinere ondernemingen toegekend. Er is ook liquiditeitssteun beschikbaar gesteld in de vorm van garanties en gecombineerde subsidies in het kader van een steunregeling onder de noemer Coronavirus Business Interruption Loan Scheme voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) onder een bepaalde omzetdrempel, die gebruikmaakt van een breed scala aan bedrijfsfinancieringsproducten, zoals doorlopende kredietfaciliteiten en andere producten, met inbegrip van termijnleningen. Voorts is voor alle activiteitensectoren een algemene regeling opgezet voor het verstrekken van liquiditeit aan kmo’s, maar ook aan grotere ondernemingen, die ook investeringssteun kan omvatten. Bij het ontwerpen en uitvoeren van deze maatregelen moet rekening worden gehouden met de veerkracht van de banksector.

                  (18)

                  De COVID‐19-pandemie heeft tekortkomingen aan het licht gebracht op het gebied van de paraatheid en de capaciteit van de zorgstelsels in het Verenigd Koninkrijk om op dergelijke uitbraken te reageren, met name wat betreft zorgvoorzieningen, personeel en voorraden. Dit heeft geleid tot noodoplossingen zoals het opzetten van tijdelijke veldhospitalen voor COVID‐19-patiënten in het hele Verenigd Koninkrijk. De maakindustrie in het Verenigd Koninkrijk werd aangespoord haar productielijnen te wijzigen om dringend aanvullende medische apparatuur, zoals beademingsapparaten, te produceren om het niveau van de vraag te kunnen dekken. De COVID‐19-crisis heeft de bestaande tekorten aan zorgpersoneel nog versterkt. Het beheer van vergelijkbare crises in de toekomst vraagt om investeringen in de zorgstelsels in het gehele Verenigd Koninkrijk, met inbegrip van doeltreffende maatregelen op het gebied van de volksgezondheid waarvoor de nodige middelen moeten worden uitgetrokken. Deze investeringen moeten gericht zijn op het verschaffen van de nodige uitrusting en faciliteiten, evenals de vereiste geschoolde arbeidskrachten, en in het algemeen op het vermogen om naast de zorg voor patiënten met COVID‐19 of vergelijkbare besmettelijke ziekten alle gezondheidszorgdiensten te presteren waarvan kan worden verwacht dat deze worden geleverd.

                  (19)

                  De huidige crisis zal waarschijnlijk een grotere impact hebben op de meest kwetsbaren, met als gevolg een verdere toename van de armoede. Het risico op armoede of sociale uitsluiting liep reeds op vóór de crisis, ondanks een werkloosheid die nooit eerder zo laag was. Er is ook veel armoede onder werkenden en kinderarmoede. Verlagingen en hervormingen van sociale uitkeringen dreigen het sterke effect van het Britse belasting- en uitkeringsstelsel op het gebied van de armoedevermindering te ondermijnen. De steun aan de meest kwetsbaren, met inbegrip van kinderen in armoede, kan beslist nog worden versterkt, met name nu de crisis naar verwachting de inkomensongelijkheid nog verder zal doen toenemen.

                  (20)

                  Het verbeteren van de arbeidsproductiviteit blijft een grote uitdaging voor het Verenigd Koninkrijk. De output per uur is in het Verenigd Koninkrijk aanzienlijk lager dan in de meeste andere ontwikkelde economieën, en ligt nauwelijks hoger dan vóór de financiële crisis. De groei van het bbp is het gevolg van de groei van de werkgelegenheid, waarbij de productiviteit in het recente verleden vrijwel niet is gestegen. Ondanks een krappe arbeidsmarkt is de arbeidsproductiviteit in het Verenigd Koninkrijk sinds begin 2018 in essentie vlak. De reële loongroei is ook traag gebleven. Veel delen van het Verenigd Koninkrijk zijn relatief arm met relatief weinig investeringen in vaardigheden en infrastructuur. Beperkte loopbaanperspectieven voor mensen die laagbetaald werk verrichten, hebben een negatieve invloed op zowel de productiviteit als de armoede. Dit zal blijven voortduren en zelfs verslechteren als gevolg van de COVID‐19-crisis. De recente pandemie houdt ook aanzienlijke uitdagingen in voor de onderwijs- en opleidingsstelsels in het Verenigd Koninkrijk, met name wat betreft afstandsonderwijs en de verschillen in toegang tot gestructureerd leren. Bijgevolg is er ruimte om de productiviteit te verhogen door het aanpakken van fundamentele problemen, zoals lage investeringen in uitrusting, infrastructuur en O&O, en de kloof op het gebied van vaardigheden, in het bijzonder inzake basisvaardigheden en technische vaardigheden. Het Verenigd Koninkrijk streeft ernaar meer te investeren in onderzoek en innovatie en het gebruik van bestaande technologieën in de hele economie te verbeteren.

                  (21)

                  Om het economisch herstel te bevorderen, zal het van belang zijn om mature publieke investeringsprojecten te vervroegen en particuliere investeringen te bevorderen, onder meer door relevante hervormingen. In het Verenigd Koninkrijk is er een aanhoudend woningtekort. Er doen zich capaciteitsproblemen voor terwijl er nog steeds onvoldoende woningen worden gebouwd om aan de geraamde behoeften te voldoen. Het aantal bouwgronden en de ligging ervan wordt beperkt door de strikte regulering van de grondmarkt, in het bijzonder rond grote gemeenten en steden. De bouwsector blijft van cruciaal belang voor huisvesting en de verwezenlijking van toekomstige doelstellingen op het gebied van energie-efficiëntie en klimaat, maar het verminderen van de hoeveelheid energie voor huisverwarming wordt bemoeilijkt door de ouderdom van de woningvoorraad en de langzame vervanging ervan. Na decennia van onvoldoende overheidsinvesteringen begint de regering de achterstand inzake infrastructuur aan te pakken. Er is bemoedigende vooruitgang geboekt op het gebied van investeringen in hernieuwbare energiebronnen en in de energiesector is er een aanzienlijke emissiereductie bereikt. Bij de overgang naar klimaatneutraliteit wordt het Verenigd Koninkrijk evenwel nog steeds geconfronteerd met knelpunten in de gehele economie. De wegen-, spoor-en luchtvaartnetwerken in het Verenigd Koninkrijk worden bijna op volle capaciteit gebruikt en dit draagt bij tot congestie en luchtverontreiniging. Het Verenigd Koninkrijk heeft de ambitie om het voortouw te nemen bij emissievrije voertuigen, maar het grootste deel van het spoorwegnet is nog niet geëlektrificeerd. Hoewel de dekking van volledige glasvezelnetwerken in het Verenigd Koninkrijk nog steeds bescheiden is, neemt de netwerkconcurrentie toe op de markt voor netwerken die volledig met glasvezelverbindingen zijn uitgerust, aangezien de regering de overheidssteun voor de uitrol van glasvezelnetwerken aanzienlijk heeft verhoogd. Dergelijke investeringen in digitale infrastructuur moeten echter gepaard gaan met betere digitale vaardigheden, aangezien het Verenigd Koninkrijk te kampen heeft met een structureel tekort aan ICT-specialisten.

                  (22)

                  Terwijl de in deze aanbeveling opgenomen landspecifieke aanbevelingen (“de landspecifieke aanbevelingen 2020”) gericht zijn op het aanpakken van de sociaal-economische gevolgen van de pandemie en het vergemakkelijken van het economisch herstel, hadden de landspecifieke aanbevelingen 2019 ook betrekking op hervormingen die essentieel zijn om uitdagingen op middellange tot lange termijn aan te pakken. De landspecifieke aanbevelingen 2019 zijn nog steeds relevant en zullen in het kader van het Europees Semester tot het einde van de overgangsperiode gemonitord blijven worden.

                  (23)

                  Het Europees Semester biedt het kader voor de voortdurende coördinatie van het economisch en werkgelegenheidsbeleid in de Unie, dat kan bijdragen tot een duurzame economie. De lidstaten hebben in hun nationale hervormingsprogramma’s voor 2020 de stand van zaken opgemaakt over de voortgang die werd gemaakt met de uitvoering van de duurzameontwikkelingsdoelen (SDG’s)van de Verenigde Naties. Door de landspecifieke aanbevelingen 2020 volledig uit te voeren, zal het Verenigd Koninkrijk bijdragen aan de vooruitgang in de richting van de SDG’s.

                  (24)

                  In de context van het Europees Semester 2020 heeft de Commissie een brede analyse van het economische beleid van het Verenigd Koninkrijk verricht en in het landverslag 2020 gepubliceerd. Voorts heeft de Commissie het convergentieprogramma 2020 en het nationale hervormingsprogramma 2020 doorgelicht en onderzocht welk gevolg is gegeven aan de landspecifieke aanbevelingen die in eerdere jaren tot het Verenigd Koninkrijk zijn gericht. Daarbij heeft de Commissie niet alleen gekeken naar de relevantie ervan voor een houdbaar begrotings- en sociaal-economisch beleid in het Verenigd Koninkrijk, maar heeft zij ook getoetst of de Unieregels en ‐richtsnoeren in acht zijn genomen, gezien de noodzaak het algeheel economisch bestuur van de Unie te versterken.

                  (25)

                  In het licht van deze beoordeling heeft de Raad het convergentieprogramma 2020 onderzocht, en zijn advies daarover (7) is met name in de onderstaande aanbeveling 1 weergegeven,

            BEVEELT AAN dat het Verenigd Koninkrijk in 2020 en 2021 de volgende actie onderneemt:

                  1.

                  Overeenkomstig de algemene ontsnappingsclausule van het stabiliteits- en groeipact alle nodige maatregelen nemen om de COVID‐19-pandemie doeltreffend aan te pakken, de economie te stimuleren en het daaropvolgende herstel te ondersteunen. Als de economische omstandigheden dit toelaten, begrotingsbeleid voeren dat gericht is op het tot stand brengen van prudente begrotingssituaties op middellange termijn en het waarborgen van de houdbaarheid van de schuld, waarbij de investeringen worden verhoogd. De veerkracht van het zorgstelsel versterken.

                  2.

                  De toereikendheid en de dekking van het stelsel van sociale bescherming waarborgen om aan iedereen ondersteuning te kunnen verlenen, en met name aan diegenen die het zwaarst door de crisis zijn getroffen.

                  3.

                  Innovatie bevorderen en de ontwikkeling van menselijk kapitaal ondersteunen. Mature publieke investeringsprojecten vervroegen en private investeringen aanmoedigen om het economisch herstel te bevorderen. De investeringen toespitsen op de groene en digitale transitie, met name op het gebied van huisvesting, het schoon en efficiënt opwekken en gebruiken van energie, duurzame vervoersinfrastructuur en breedbandnetwerken met hoge snelheid.

         Gedaan te Brussel, 20 juli 2020.

               Voor de Raad

               De voorzitter

            J. KLOECKNER

         (1)  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

         (2)  PB L 306 van 23.11.2011, blz. 25.

         (3)  PB L 29 van 31.1.2020, blz. 7.

         (4)  PB C 301 van 5.9.2019, blz. 163.

         (5)  Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad van 7 juli 1997 over de bespoediging en verduidelijking van de tenuitvoerlegging van de procedure bij buitensporige tekorten (PB L 209 van 2.8.1997, blz. 6).

         (6)  De netto primaire overheidsuitgaven bestaan uit de totale overheidsuitgaven exclusief rente-uitgaven, uitgaven in het kader van programma’s van de Unie die volledig met inkomsten uit Uniefondsen worden gefinancierd en niet-discretionaire veranderingen in de uitgaven voor werkloosheidsuitkeringen. Nationaal gefinancierde bruto-investeringen in vaste activa worden gespreid over een periode van vier jaar. Er wordt rekening gehouden met discretionaire inkomstenmaatregelen of bij wet verplicht gestelde inkomstenstijgingen. Eenmalige maatregelen aan zowel de inkomsten- als de uitgavenzijde worden uitgevlakt.

         (7)  In het kader van artikel 9, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1466/97.