title: Aanbeveling voor een advies van de Raad over het geactualiseerde convergentieprogramma van Polen voor de periode 2007-2010

text:
   NL
NL    NL
 ---pagebreak---                     COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
                                                   Brussel, 11.6.2008
                                                   SEC(2008) 2012 definitief
                                   Aanbeveling voor een
                                 ADVIES VAN DE RAAD
   over het geactualiseerde convergentieprogramma van Polen voor de periode 2007-2010
                               (door de Commissie ingediend)
NL                                                                                NL
 ---pagebreak---                                                  TOELICHTING
   1.        ALGEMENE CONTEXT
   Het stabiliteits- en groeipact is gebaseerd op de doelstelling van deugdelijke
   overheidsfinanciën als middel om de voorwaarden voor prijsstabiliteit en voor een tot
   werkgelegenheidsschepping leidende sterke duurzame groei te verbeteren. Bij de hervorming
   van het pact in 2005 werd het nut ervan bij het verankeren van begrotingsdiscipline erkend,
   maar werd tevens versterking van de doeltreffendheid en de economische onderbouwing
   ervan, alsook waarborging van de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn
   beoogd.
   In Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad over versterking van het toezicht op
   begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid1, die deel
   uitmaakt van het stabiliteits- en groeipact, is bepaald dat elke lidstaat bij de Raad en de
   Commissie een stabiliteits- of convergentieprogramma moet indienen, alsook jaarlijkse
   actualiseringen daarvan. Lidstaten die de gemeenschappelijke munt al hebben aangenomen
   dienen (geactualiseerde) stabiliteitsprogramma's in en lidstaten die deze nog niet hebben
   aangenomen dienen (geactualiseerde) convergentieprogramma's in. Het eerste
   convergentieprogramma van Polen is in mei 2004 ingediend. Overeenkomstig de verordening
   bracht de Raad op basis van een aanbeveling van de Commissie en na raadpleging van het
   Economisch en Financieel Comité op 5 juli 2004 hierover advies uit. Wat geactualiseerde
   stabiliteits- en convergentieprogramma's betreft, is in de verordening bepaald dat deze door de
   Commissie worden beoordeeld en door het Comité worden onderzocht en dat deze indien
   nodig ook overeenkomstig dezelfde procedure als hierboven beschreven door de Raad kunnen
   worden onderzocht.
   2.        ACHTERGROND VOOR DE BEOORDELING VAN HET GEACTUALISEERDE PROGRAMMA
   De Commissie heeft het op 26 maart 2008 ingediende meest recente geactualiseerde
   convergentieprogramma van Polen onderzocht en beveelt de Raad aan een advies daarover
   aan te nemen (zie het kader voor de belangrijkste beoordelingspunten).
   Om de achtergrond te schetsen waartegen de begrotingsstrategie in het geactualiseerde
   convergentieprogramma wordt beoordeeld, bevatten de volgende punten een overzicht van:
   (1)      de positie van het land overeenkomstig het corrigerende deel van het stabiliteits- en
            groeipact (buitensporigtekortprocedure);
   (2)      de meest recente beoordeling van de positie van het land overeenkomstig het
            preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact (samenvatting van het advies van de
            Raad over de vorige actualisering van het convergentieprogramma);
   (3)      de actualisering van mei 2008 van de landenspecifieke globale richtsnoeren voor het
            economisch beleid op het gebied van het begrotingsbeleid;
   1
            PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1055/2005 (PB L 174
            van 7.7.2005, blz. 1). Alle documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, kunnen worden
            geraadpleegd op: http://ec.europa.eu/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.
NL                                                       2                                                    NL
 ---pagebreak---    (4)     de beoordeling door de Commissie van het uitvoeringsverslag van oktober 2007 van
           het nationale hervormingsprogramma.
   2.1.      Buitensporigtekortprocedure ten aanzien van Polen
   Op grond van een overheidstekort van 4,1% van het bbp in 2003 heeft de Raad op 5 juli 2004
   overeenkomstig artikel 104, lid 6, vastgesteld dat er in Polen een buitensporig tekort bestond.
   Tegelijkertijd heeft de Raad overeenkomstig artikel 104, lid 7, aanbevelingen tot het land
   gericht om het buitensporig tekort te corrigeren. Met name werd Polen aanbevolen om binnen
   een middellangetermijnkader maatregelen te nemen om het tekort in 2007 op een
   geloofwaardige en duurzame wijze tot onder de 3% van het bbp terug te brengen
   overeenkomstig het advies van de Raad over het convergentieprogramma van mei 2004. In
   november 2006 heeft de Raad vastgesteld dat de tot dan toe genomen maatregelen van de
   Poolse autoriteiten ontoereikend waren. In februari 2007 heeft de Raad nieuwe aanbevelingen
   tot het land gericht, waarin werd vastgehouden aan 2007 als uiterste correctietermijn. De
   Poolse autoriteiten werd aanbevolen tussen 2006 en 2007 een verbetering van het structurele
   saldo met ten minste 0,5 procentpunt van het bbp te bewerkstelligen. In november 2007 heeft
   de Commissie in een mededeling aan de Raad vastgesteld dat de maatregelen die de Poolse
   autoriteiten naar aanleiding van de aanbeveling van de Raad hadden getroffen, aansloten bij
   de aanbeveling. Wel vroeg de Commissie zich af of de correctie van het buitensporig tekort in
   2008 en 2009 wel van duurzame aard zou blijken, een vereiste om de
   buitensporigtekortprocedure te kunnen afsluiten. Zowel de Commissie als de Raad hebben de
   Poolse autoriteiten verzocht zo spoedig mogelijk een geactualiseerd convergentieprogramma
   in te dienen met een beschrijving van hun middellangetermijnstrategie die de gehele
   kabinetsperiode zou bestrijken en zou leiden tot een duurzame correctie van het buitensporig
   tekort en tot verdere vooruitgang richting de middellangetermijndoelstelling.
   Samen met de voorliggende aanbeveling voor een advies van de Raad beveelt de Commissie
   de Raad aan om te besluiten tot intrekking van de buitensporigtekortprocedure ten aanzien
   van Polen omdat uit een algehele evaluatie volgt dat het buitensporig tekort is gecorrigeerd.
   Het overheidstekort is namelijk in 2007 met 2,0% van het bbp onder de referentiewaarde van
   3% van het bbp gebleven en blijft volgens de voorjaarsprognoses 2008 ook in 2008 en 2009
   waarschijnlijk onder deze referentiewaarde.
   2.2.      Beoordeling in het advies van de Raad over de vorige actualisering
   In zijn advies van 27 februari 2007 heeft de Raad zijn beoordeling van de vorige actualisering
   van het convergentieprogramma, dat op de periode 2006-2009 betrekking had, als volgt
   samengevat: "Het programma voorziet in een correctie van het buitensporige tekort tegen
   2007, onder verwijzing naar de bepaling van artikel 2, lid 7, van Verordening (EG)
   nr. 1467/97 van de Raad, maar de Raad wijst erop dat de tot dusver ondernomen actie
   ontoereikend lijkt en de geplande maatregelen kennelijk niet volstaan om dat doel te bereiken.
   Hoewel in de latere jaren volgens het programma tegen de achtergrond van gunstige
   groeivooruitzichten afdoende vooruitgang wordt geboekt richting de MTD, is de realisatie van
   de begrotingsdoelstellingen en de duurzaamheid van de aanpassing aan belangrijke risico's
   onderhevig."
   Rekening houdend met een nieuwe aanbeveling die hij op 27 februari 2007 overeenkomstig
   artikel 104, lid 7, van het Verdrag tot Polen had gericht om het buitensporige tekort te
   corrigeren, verzocht de Raad Polen: "i) zorg te dragen voor het wegwerken van het
   buitensporige tekort in overeenstemming met de overeenkomstig artikel 104, lid 7, gedane
   nieuwe aanbeveling in 2007; ii) profiterend van de economisch goede tijden en eventuele
NL                                                3                                                NL
 ---pagebreak---    extra inkomsten aanwendend voor het verminderen van het tekort, na de geplande correctie
   van het buitensporige tekort het tempo van de aanpassing richting de MTD op te voeren door
   in het bijzonder aan de uitgavenzijde de aanvullende maatregelen uit te werken en ten uitvoer
   te leggen die noodzakelijk zijn om de voorgenomen aanpassing te bewerkstelligen; iii) de
   resultaten van de pensioenhervorming te vrijwaren."
   2.3.      Actualisering van mei 2008 van de landenspecifieke globale richtsnoeren voor
             het economisch beleid op het gebied van het begrotingsbeleid
   Op 14 mei 2008 heeft de Raad zijn goedkeuring gehecht aan een aanbeveling inzake de
   actualisering voor 2008 van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de
   lidstaten en de Gemeenschap en inzake de uitvoering van het werkgelegenheidsbeleid van de
   lidstaten2.
   Op het gebied van het begrotingsbeleid is aanbevolen dat Polen "zijn begrotingsconsolidatie
   verder verbetert en het nominale "anker" van het overheidstekort (het maximale tekort)
   aanvult met nieuwe mechanismen om de uitgaven beter onder controle te houden".
   2.4.      Beoordeling door de Commissie van het uitvoeringsverslag van oktober 2007
             van het nationale hervormingsprogramma
   Op 11 december 2007 heeft de Commissie haar strategisch verslag over de hernieuwde
   Lissabon-strategie voor groei en werkgelegenheid aangenomen3. Dit bevat een beoordeling
   van het uitvoeringsverslag van oktober 2007 van het nationale hervormingsprogramma van
   Polen. Deze beoordeling kan als volgt worden samengevat.
   In het nationale hervormingsprogramma van Polen zijn als belangrijkste uitdagingen
   aangemerkt: consolidatie en een beter beheer van de overheidsfinanciën, ontwikkeling van
   ondernemerschap, bevordering van innovatie in het bedrijfsleven, ontwikkeling en
   verbetering van infrastructuur, zorgen voor een concurrerend klimaat in de netwerksectoren,
   schepping en instandhouding van de werkgelegenheid en vermindering van de werkloosheid
   en verbetering van het aanpassingsvermogen van werknemers en bedrijven.
   Naar het oordeel van de Commissie heeft Polen beperkte vorderingen gemaakt bij de
   tenuitvoerlegging van zijn nationaal hervormingsprogramma over de periode 2005-2007.
   Gezien de onderkende sterke en zwakke punten en de gemaakte vorderingen heeft de
   Commissie aanbevolen Polen aan te bevelen actie te ondernemen op de volgende terreinen:
   budgettaire consolidatie (uitgavenbeheersingsmechanismen), concurrentie in de
   netwerksectoren, publiek onderzoek en bevordering van de particuliere O&O-uitgaven,
   flexizekerheid, waaronder een actief arbeidsmarktbeleid, sociale uitkeringen, een leven lang
   leren en onderwijs.
   Voorts is Polen aangespoord bijzondere aandacht te besteden aan het volgende: de
   vervoersinfrastructuur, de procedure voor het registreren van nieuwe bedrijven, de e-overheid,
   de omzetting van internemarktwetgeving en kinderopvangvoorzieningen.
   2
           PB L 139 van 29.5.2008, blz. 57.
   3
           Mededeling van de Commissie aan de Europese Raad, "Strategisch verslag over de hernieuwde
           Lissabon-strategie voor groei en werkgelegenheid: lancering van de nieuwe cyclus (2008-2010)",
           COM(2007) 803 van 11.12.2007.
NL                                                    4                                                   NL
 ---pagebreak---    Op basis van het strategisch verslag van de Commissie heeft de Raad op 14 mei 2008
   aanbevelingen gedaan inzake de actualisering voor 2008 van de globale richtsnoeren voor het
   economisch beleid van de lidstaten, waaronder Polen.
NL                                              5                                              NL
 ---pagebreak---                                         Kader: Belangrijkste beoordelingspunten
   Overeenkomstig       artikel 5,    lid 1,   (voor     stabiliteitsprogramma's)     en    artikel 9,   lid 1,  (voor
   convergentieprogramma's) van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad wordt beoordeeld:
   • of de economische hypothesen waarop het programma gebaseerd is, realistisch zijn;
   • de middellangetermijnbegrotingsdoelstelling (MTD) van de lidstaat en of het aanpassingstraject richting de
      MTD passend is;
   • of de met het oog op de naleving van dit aanpassingstraject genomen of voorgenomen maatregelen afdoende
      zijn om de MTD gedurende de cyclus te halen;
   • bij de beoordeling van het aanpassingstraject richting de MTD: of in economisch goede tijden een grotere
      aanpassing wordt nagestreefd en in economisch slechte tijden juist een minder zware inspanning toelaatbaar
      is, en – voor de lidstaten van het eurogebied en het WKM II – of de lidstaat een jaarlijkse verbetering van het
      conjunctuurgezuiverde begrotingssaldo, ongerekend eenmalige en tijdelijke maatregelen, met 0,5% van het
      bbp als benchmark nastreeft om zijn MTD te bereiken;
   • bij de bepaling van het aanpassingstraject richting de MTD (voor de lidstaten die deze doelstelling nog niet
      bereikt hebben) en bij het toestaan van een tijdelijke afwijking van de MTD (voor landen die de doelstelling
      wel hebben bereikt): de uitvoering van grote structurele hervormingen die op lange termijn rechtstreekse
      kostenbesparende effecten hebben (mede doordat zij de potentiële groei verhogen) en bijgevolg een
      verifieerbare positieve invloed op de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn hebben (met
      dien verstande dat een passende veiligheidsmarge voor de naleving van de referentiewaarde van 3% van het
      bbp gewaarborgd moet zijn en dat een terugkeer naar de MTD binnen de programmaperiode wordt
      verwacht), waarbij bijzondere aandacht wordt besteed aan pensioenhervormingen die gepaard gaan met de
      invoering van een meerpijlerstelsel dat een verplichte pijler met volledige kapitaaldekking omvat;
   • of het economisch beleid van de betrokken lidstaat strookt met de globale richtsnoeren voor het economisch
      beleid.
   Bij de beoordeling van de aannemelijkheid van de macro-economische hypothesen wordt gekeken naar de
   voorjaarsprognoses 2008 van de diensten van de Commissie en wordt ook gebruikgemaakt van de algemeen
   aanvaarde methode voor de raming van de potentiële productie en de conjunctuurgezuiverde saldi.
   Voorts worden beoordeeld:
   • de ontwikkeling van de schuldquote en de vooruitzichten voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op
      lange termijn, waaraan volgens het verslag van de Raad van 20 maart 2005 over de verbetering van de
      uitvoering van het stabiliteits- en groeipact "bij het toezicht op de begrotingssituatie voldoende aandacht" zou
      moeten worden geschonken. In een mededeling van de Commissie van 12 oktober 2006 wordt de aanpak
      voor de toetsing van de houdbaarheid op lange termijn uiteengezet4;
   • de consistentie met het nationale hervormingsprogramma van de lidstaten in het kader van de Lissabon-
      strategie voor groei en werkgelegenheid en het uitvoeringsverslag van dit programma van oktober 2007. In
      zijn begeleidende nota van 7 juni 2005 aan de Europese Raad over de globale richtsnoeren voor het
      economisch beleid voor de periode 2005-2008 heeft de Raad (Ecofin) verklaard dat de nationale
      hervormingsprogramma's moeten stroken met de stabiliteits- en convergentieprogramma's;
   • de inachtneming van de gedragscode5, die voor de stabiliteits- en convergentieprogramma's onder meer een
      gemeenschappelijke structuur en een reeks gegevenstabellen voorschrijft.
   4
            Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement: "Houdbaarheid van de
            openbare financiën op lange termijn in de EU", COM(2006) 574 definitief van 12.10.2006; directoraat-
            generaal Economische en financiële zaken van de Commissie (2006): "The long-term sustainability of
            public finances in the European Union", European Economy nr. 4/2006.
   5
            Specificaties inzake de uitvoering van het stabiliteits- en groeipact en richtsnoeren inzake de vorm en de
            inhoud van stabiliteits- en convergentieprogramma's, door de Raad (Ecofin) op 11 oktober 2005
            bekrachtigd.
NL                                                            6                                                        NL
 ---pagebreak---                                              Aanbeveling voor een
                                           ADVIES VAN DE RAAD
     over het geactualiseerde convergentieprogramma van Polen voor de periode 2007-2010
   DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
   Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,
   Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het
   toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch
   beleid6, en met name op artikel 9, lid 3,
   Gezien de aanbeveling van de Commissie,
   Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,
   BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:
   (1)     Op [8 juli 2008] heeft de Raad het geactualiseerde convergentieprogramma van Polen
           voor de periode 2007-2010 behandeld7.
   (2)     Doordat de reële bbp-groei is aangetrokken van gemiddeld zo'n 4½% in de periode
           2003-2005 naar meer dan 6% in 2006 en 2007 heeft Polen zijn achterstand op het
           gemiddelde EU-inkomensniveau sinds kort voor een deel kunnen inlopen. Door de
           arbeidsintensieve groei van de productie is de situatie op de arbeidsmarkt aanmerkelijk
           verbeterd: de werkloosheid is gedaald van bijna 20% in 2003 naar 9½% in 2007. De
           daling van de werkloosheid is echter niet alleen toe te schrijven aan een buitengewoon
           forse groei van de werkgelegenheid, maar ook aan het feit dat de beroepsbevolking
           door de migratie krimpt. Voorts ontstaan, behalve door de omvangrijke emigratie, in
           sommige sectoren ook steeds nijpender tekorten omdat werken wordt ontmoedigd.
           Door de krapper wordende arbeidsmarkt ontstaat een opwaartse druk op de lonen, die
           weer in negatieve zin doorwerkt in de HICP-inflatie, die vanaf 2005 tot en met de
           eerste helft van 2007 binnen de perken is gebleven, maar eind 2007 duidelijk is
           aangetrokken. Sinds de piek van 6¼% van het bbp in 2003 is het overheidstekort
           gemiddeld met meer dan 1 procentpunt per jaar teruggelopen tot 2% van het bbp in
           2007. Dankzij extra ontvangsten als gevolg van een verrassend hoge groei en omdat
   6
           PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1055/2005 (PB L 174
           van 7.7.2005, blz. 1). Alle documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, zijn te vinden op:
           http://ec.europa.eu/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.
   7
           Door de algemene verkiezingen van oktober en de daaropvolgende kabinetsformatie in november is de
           actualisering zestien weken na de in de gedragscode vastgestelde uiterste datum van 1 december
           ingediend.
NL                                                      7                                                    NL
 ---pagebreak---        minder werd uitgegeven dan gepland, waren de uiteindelijke resultaten in de afgelopen
       paar jaar doorgaans beter dan verwacht. Voor een verdere consolidatie van de
       begroting zijn een hervorming van het stelsel van sociale overdrachten (voornamelijk
       de vervroegde pensioenen en invaliditeitsuitkeringen) en een toename van de
       arbeidsparticipatie echter van essentieel belang.
   (3) Het macro-economische scenario van het programma gaat ervan uit de reële bbp-groei
       geleidelijk vertraagt van 6,5% in 2007 tot gemiddeld 5,2% in de rest van de
       programmaperiode. Afgaande op de thans beschikbare informatie8 lijken de
       groeihypothesen van dit scenario plausibel. Door de enigszins optimistische ramingen
       van de invoerprijzen en een betrekkelijk geringe stijging van de nominale beloning
       van werknemers lijken de inflatieprojecties van het programma aan de lage kant.
   (4) Het overheidstekort is in 2007 uitgekomen op 2,0% van het bbp, terwijl in het
       convergentieprogramma van november 2006 nog was gerekend op 3,4%. Dit kwam
       vooral doordat de reële en de nominale bbp-groei veel hoger waren uitgevallen dan in
       november 2006 was aangenomen, maar ook de uitgaven bleven binnen de perken. Met
       name kon de groei van de subsidies dankzij de hoge winstgevendheid van bedrijven in
       de hand worden gehouden. Ook bleef de groei van de sociale overdrachten vanwege
       de snelle daling van de werkloosheid en vanwege het achterwegeblijven van de
       indexatie in het kader van het plan-Hausner9 binnen de perken. Voorts viel de beloning
       van werknemers in de publieke sector lager uit dan gepland. Tot slot investeerde de
       overheid minder dan verwacht omdat minder EU-middelen werden geabsorbeerd dan
       waarop was gerekend. Al met al is de uitgavenquote 1,5 procentpunt lager uitgekomen
       dan in de projecties van november 2006. Aan de ontvangstenzijde bleken de indirecte
       belastingen en sociale premies vooral dankzij een veel hogere werkgelegenheid en
       loongroei meer te hebben opgebracht dan in november 2006 nog werd verwacht. Deze
       meevallers vielen echter weg tegen lagere ontvangsten in andere rubrieken (de directe
       belastingen brachten minder op vanwege een verhoging van de belastingschalen). Al
       met al bleef de ontvangstenquote iets achter bij de verwachting. Gezien de verbetering
       van het structurele saldo met circa 1½ procentpunt van het bbp is met de uitvoering
       van de begroting in 2007 meer dan voldaan aan het verzoek in het advies van de Raad
       van 27 februari 2007 over het vorige geactualiseerde convergentieprogramma10.
   (5) Het voornaamste doel van de begrotingsstrategie is een duurzame correctie van het
       structurele overheidstekort (het conjunctuurgezuiverde overheidstekort, ongerekend
       eenmalige en andere tijdelijke maatregelen) en een verwezenlijking van de
       middellangetermijndoelstelling (MTD) voor de begrotingssituatie (een structureel
       tekort van 1% van het bbp) in 2011, ofwel één jaar na de programmaperiode. Dit
       laatste strookt met het vorige convergentieprogramma, waarin sprake was van
       verwezenlijking van de MTD "na 2010". Het nominale tekort verslechtert in 2008 met
       0,5 procentpunt tot 2,5% van het bbp, maar verbetert daarna tot 1,5% in 2010. Het
   8
       Bij de beoordeling wordt met name rekening gehouden met de voorjaarsprognoses 2008 van de
       diensten van de Commissie en met de beoordeling door de Commissie van het uitvoeringsverslag van
       oktober 2007 van het nationale hervormingsprogramma.
   9
       De meest verregaande en concrete poging tot dusver om het uitgavenkader te hervormen. Het plan is in
       2003 voorgesteld en was gericht op terugdringing van de overheidsuitgaven aan sociale bescherming,
       overheidsdiensten en overheidssteun. Met het plan werd onder meer de jaarlijkse indexatie vervangen
       door een indexatie die plaatsvindt zodra de gecumuleerde inflatie boven de 5% uitkomt of anders om de
       drie jaar.
   10
       PB C 72 van 29.3.2007, blz. 13.
NL                                                    8                                                      NL
 ---pagebreak---        primaire saldo volgt eenzelfde trend en slaat om van een tekort van 0,2% van het bbp
       in 2008 in een overschot van 0,8% in 2010. Door een afvlakkende groei van de
       productie vertoont het volgens de algemeen aanvaarde methode berekende structurele
       saldo een sterkere verschuiving: het structurele tekort loopt terug van 2¾% van het
       bbp in 2008 tot iets meer dan 1% in 2010. De budgettaire aanpassing vindt aan de
       uitgavenzijde plaats. Daarbij ligt het zwaartepunt in 2009 en 2010. In 2008
       verslechtert het tekort met name door een scherpe stijging van de investeringsquote en
       door een forse verlaging van de sociale premies (die deels worden goedgemaakt door
       een stijging bij andere ontvangsten). In 2009 en 2010 wordt de consolidatie
       hoofdzakelijk verwezenlijkt doordat de beloning van werknemers, de sociale
       overdrachten en het intermediair verbruik in de hand worden gehouden. De
       tekortreductie valt tussen 2007 en 2009 lager uit dan in de vorige actualisering, hoewel
       de uitgangssituatie (2007) en alle nieuwe tekortdoelstellingen in het geactualiseerde
       convergentieprogramma van maart 2008 verbeterd zijn ten opzichte van de
       doelstellingen in de actualisering van november 2006. De aan de begrotingsprognoses
       in het programma verbonden risico's lijken elkaar voor 2008 min of meer in evenwicht
       te houden, maar daarna kunnen de resultaten slechter uitvallen dan waarop in het
       programma wordt gerekend. De tekortdoelstelling voor 2008 komt overeen met de
       voorjaarsprognoses 2008 (2,5% van het bbp). De kasgegevens voor de centrale
       begroting over het eerste kwartaal van 2008 wijzen erop dat de ontvangsten hoger
       zullen uitvallen dan waarop in de begroting wordt gerekend. In het programma wordt
       de groei voor 2008 echter iets hoger geraamd dan in de voorjaarsprognoses 2008 van
       de Commissie. Voorts vormt de nog oplopende druk op de lonen in de publieke sector
       een risico voor de overheidsfinanciën. Daar staat weer tegenover dat als de inflatie
       hoger uitvalt dan de programmaramingen, daarvan een drukkend effect uitgaat op de
       uitgavenquote van 2008 omdat de uitgaven overwegend nominaal worden vastgesteld.
       In 2009 kan de hogere inflatie van 2008 de groei van de lonen in de publieke sector
       opjagen en leiden tot hogere pensioenen en sociale uitkeringen dan wordt aangenomen
       in het programma. Daar komt nog bij dat de sociale uitkeringen door een hervorming
       van de indexatiemechanismen niet alleen aan de consumentenprijzen, maar deels ook
       aan de lonen worden gekoppeld. Voorts heeft het parlement bepaalde
       tekortverhogende maatregelen al goedgekeurd (verlaging van de inkomstenbelasting),
       maar zijn de compenserende maatregelen nog vaag en blijft het effect ervan op de
       begroting onduidelijk (behalve dan de accijnsverhoging in verband met een
       EU-harmonisatie, die overigens niet volledig zal opwegen tegen de verlaging van de
       inkomstenbelasting). Als de door de regering verwachte hoge werkgelegenheidsgroei
       niet aanhoudt, wordt het na 2008 mogelijk lastig om de budgettaire consolidatie van
       2006 en 2007, waaraan een werkgelegenheidsintensieve groei ten grondslag lag, vol te
       houden. Daar staat een goede staat van dienst wat betreft de ontwikkeling van het
       overheidssaldo tegenover. In het verleden bleken de ontvangsten immers regelmatig
       mee te vallen en werden uitgavenplannen regelmatig niet volledig uitgevoerd.
   (6) Gezien deze risicobeoordeling lijkt de begrotingsstrategie van het programma te
       volstaan voor een duurzame correctie van het buitensporig tekort in 2007, zoals de
       Raad heeft aanbevolen. De veiligheidsmarge is mogelijk echter niet groot genoeg om
       er zeker van te zijn dat de tekortdrempel van 3% van het bbp in de programmaperiode
       niet wordt overschreden. Evenmin is het uitgesloten dat de begrotingskoers van het
       programma niet volstaat om de MTD in 2011 te bereiken, zoals volgens het
       programma de bedoeling is. Gezien de krachtige economische groei is het uit het
       programma blijkende tempo van aanpassing richting de MTD ontoereikend en moet
       dit tempo in 2008 worden opgevoerd om in lijn te blijven met het stabiliteits- en
NL                                             9                                                NL
 ---pagebreak---            groeipact. Voor de jaren daarna zijn nog concrete flankerende maatregelen gewenst.
           Mocht er daarnaast inderdaad een inflatie- en loondruk ontstaan, dan is een
           restrictiever begrotingsbeleid geboden dan in het programma is voorzien, dit om
           oververhitting te voorkomen.
   (7)     Polen lijkt weinig risico te lopen wat de houdbaarheid van de overheidsfinanciën
           betreft. Volgens de projecties van 2005 en afgaande op de algemene methode behoort
           Polen tot de EU-landen waar de vergrijzing zich budgettair het minst doet gevoelen.
           Vanaf 2008 worden de sociale uitkeringen echter niet alleen geïndexeerd op basis van
           de consumentenprijzen, maar deels ook op basis van de lonen. Daardoor zullen de
           uitgaven op lange termijn toenemen. De begrotingssituatie van 2007 is met een gering
           structureel primair tekort gunstiger dan de uitgangssituatie van het vorige programma,
           maar vormt wel een risico voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, zelfs als
           de budgettaire langetermijngevolgen van de vergrijzing buiten beschouwing worden
           gelaten. Daarom zou een verdere consolidatie van de overheidsfinanciën, zoals de in
           het convergentieprogramma genoemde hervorming van het stelsel van vervroegde
           uittreding (invoering van "brugpensioenen" die vervroegde uittreding beperken tot
           bepaalde moeilijke beroepen) de arbeidsparticipatie en werkgelegenheid ten goede
           komen en de risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën indammen.
   (8)     Het convergentieprogramma lijkt aan te sluiten bij het uitvoeringsverslag van
           oktober 2007 van het nationale hervormingsprogramma. Met name beogen beide
           programma's een hervorming van het stelsel van vervroegde pensioenen en
           invaliditeitsuitkeringen, een hervorming van het agrarisch sociaal fonds, een
           hervorming van de gezondheidszorg, een reorganisatie of decentralisatie van de
           overheidsfinanciën en een meerjarige taakgestuurde budgettering. Het
           convergentieprogramma bevat echter geen kwalitatieve beoordeling van de algemene
           gevolgen van het uitvoeringsverslag van oktober 2007 van het nationale
           hervormingsprogramma binnen het kader van de begrotingsstrategie op middellange
           termijn (zoals de gevolgen voor de potentiële groei en de werkgelegenheid). Wel
           verschaft het systematisch informatie over de rechtstreekse budgettaire kosten van de
           voornaamste hervormingen van het nationale hervormingsprogramma.
   (9)     De begrotingsstrategie in het convergentieprogramma sluit slechts deels aan bij de
           landenspecifieke globale richtsnoeren voor het economisch beleid op het gebied van
           het begrotingsbeleid die zijn opgenomen in de in het kader van de Lissabon-strategie
           uitgevaardigde geïntegreerde richtsnoeren. Hoewel het programma een verdere
           budgettaire consolidatie beoogt, wordt geen gewag gemaakt van nieuwe
           uitgavenbeheersingsmechanismen.
   (10)    Wat de in de gedragscode voor stabiliteits- en convergentieprogramma's
           gespecificeerde gegevensvereisten betreft, ontbreken in het programma enkele
           facultatieve gegevens.
   De algehele conclusie luidt dat het overheidstekort in 2007 is gecorrigeerd en het tekort en de
   schuld onder de referentiewaarde van respectievelijk 3% en 60% zullen blijven, maar dat in
   het programma ervan uit wordt gegaan dat het overheidssaldo in 2008 met 0,5 procentpunt
   van het bbp verslechtert en zich pas in de jaren daarna in de richting van de MTD beweegt, dit
   terwijl de groeivooruitzichten gunstig blijven. Voor 2008 strookt de verwachte structurele
   verslechtering met bijna een ½ procentpunt van het bbp niet met het stabiliteits- en groeipact.
   Aangezien de budgettaire doelstellingen vanaf 2009 met name door een gebrek aan concrete
   maatregelen in gevaar kunnen komen, wordt de MTD wellicht niet in 2011 bereikt, zoals
NL                                                10                                               NL
 ---pagebreak---    volgens het programma de bedoeling is. Voorts is een restrictiever begrotingsbeleid geboden
   dan in het programma wordt voorzien, als er een inflatiedruk ontstaat. Wat de houdbaarheid
   van de overheidsfinanciën op lange termijn betreft, lijkt Polen een gering risico te lopen, maar
   het stelsel van vervroegde pensionering is aan hervorming toe.
   Gelet op de beoordeling hierboven en de noodzaak om te zorgen voor houdbare
   overheidsfinanciën, wordt Polen verzocht om - met name om een mogelijke inflatiedruk
   beheersbaar te houden - de gunstige groeiomstandigheden aan te grijpen om het tempo van
   structurele aanpassing richting de MTD op te voeren door extra ontvangsten en niet-bestede
   middelen aan te wenden om het tekort in 2008 terug te dringen, en door in de jaren daarna met
   name aan de uitgavenzijde concrete maatregelen te treffen.
NL                                               11                                                 NL
 ---pagebreak---    Vergelijking van de belangrijkste macro-economische en budgettaire prognoses
                                                               2006       2007       2008       2009       2010
                                           CP mrt 2008           6,2        6,5        5,5        5,0        5,0
                Reëel bbp
                                          COM apr 2008           6,2        6,5        5,3        5,0       n.b.
          (Verandering in %)
                                           CP nov 2006           5,4        5,1        5,1        5,6       n.b.
                                           CP mrt 2008           1,3        2,6        3,5        2,9        2,5
              HICP-inflatie
                                          COM apr 2008           1,3        2,6        4,3        3,4       n.b.
                   (%)
                                           CP nov 2006           1,4        2,1        2,5        2,5       n.b.
                                           CP mrt 2008           0,5        1,1        0,7      −0,2       −0,9
              Output gap1
                                          COM apr 20082          0,6        1,2        0,5      −0,7        n.b.
      (% van het potentiële bbp)
                                           CP nov 2006           0,5        0,5        0,3        0,4       n.b.
     Netto financieringsoverschot/         CP mrt 2008          −2,6      −2,6        −3,5      −4,2       −4,6
      -tekort t.o.v. het buitenland       COM apr 2008          −2,5      −2,6        −2,3      −3,6        n.b.
            (% van het bbp)                CP nov 2006         −1,6       −1,8       −2,2       −2,7        n.b.
                                           CP mrt 2008          −3,8      −2,0        −2,5      −2,0       −1,5
             Overheidssaldo
                                          COM apr 2008          −3,8      −2,0        −2,5      −2,6        n.b.
            (% van het bbp)
                                           CP nov 2006         −3,9       −3,4       −3,1       −2,9        n.b.
                                           CP mrt 2008          −1,1        0,2       −0,2        0,3        0,8
              Primair saldo
                                          COM apr 2008          −1,1        0,6        0,2        0,1       n.b.
            (% van het bbp)
                                           CP nov 2006         −1,5       −1,0       −0,7       −0,6        n.b.
                                           CP mrt 2008          −4,0      −2,4        −2,8      −1,9       −1,1
     Conjunctuurgezuiverd saldo1
            (% van het bbp)               COM apr 2008          −4,0      −2,5        −2,7      −2,3        n.b.
                                           CP nov 2006         −4,1       −3,6       −3,2       −3,0        n.b.
                                           CP mrt 2008          −4,0      −2,4        −2,8      −1,9       −1,1
           Structureel saldo3
                                          COM apr 2008          −4,0      −2,5        −2,7      −2,3        n.b.
            (% van het bbp)
                                           CP nov 2006         −4,1       −3,6       −3,2       −3,0        n.b.
                                           CP mrt 2008          47,6      44,9        44,2       43,3      42,3
         Bruto overheidsschuld
                                          COM apr 2008          47,6      45,2        44,5       44,1       n.b.
            (% van het bbp)
                                           CP nov 2006          48,9      50,0        50,3       50,2       n.b.
   Noten:
   1
     In de programma's vermelde output gaps en conjunctuurgezuiverde saldi, zoals herberekend door de diensten
   van de Commissie op basis van de in de programma's voorkomende informatie.
   2
     Op basis van een geraamde potentiële groei van achtereenvolgens 5,2%, 5,9%, 6,0% en 6,2% in de periode
   2006-2009.
   3
     Conjunctuurgezuiverd saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen. Er zijn geen eenmalige
   en andere tijdelijke maatregelen in het meest recente programma en in de najaarsprognoses van de diensten van
   de Commissie.
   Bronnen:
   Convergentieprogramma (CP); economische voorjaarsprognoses 2008 van de diensten van de Commissie
   (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie.
NL                                                        12                                                     NL


Belangrijke juridische mededeling

|

52006SC0025

Aanbeveling voor een advies van de Raad overeenkomstig artikel 9, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over het geactualiseerde convergentieprogramma van Tsjechië voor de periode 2005 2008  /* SEC/2006/0025 def. */

	Brussel, 11.1.2006SEC(2006) 25 definitiefAanbeveling voor eenADVIES VAN DE RAADovereenkomstig artikel 9, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over het geactualiseerde convergentieprogramma van Tsjechië voor de periode 2005-2008(door de Commissie ingediend)TOELICHTINGAchtergrondHet stabiliteits- en groeipact, dat op 1 juli 1998 in werking is getreden, is gebaseerd op de doelstelling van deugdelijke openbare financiën als middel om de voorwaarden voor prijsstabiliteit en een krachtige, duurzame en werkgelegenheidscheppende groei te verbeteren. In 2005 werd het pact voor het eerst gewijzigd. Weliswaar werd het nut van het pact met betrekking tot het verankeren van begrotingsdiscipline erkend, doch een hervorming werd nodig geacht om de doeltreffendheid en economische onderbouwing van het pact te versterken en tevens de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn te waarborgen.In Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid[1], welke verordening deel uitmaakt van het pact, is bepaald dat lidstaten stabiliteits- of convergentieprogramma's en jaarlijkse actualiseringen daarvan aanj de Raad en de Commissie moeten voorleggen (de lidstaten die de eenheidsmunt reeds hebben aangenomen dienen (geactualiseerde) stabiliteitsprogramma's in en de lidstaten die de eenheidsmunt nog niet hebben aangenomen dienen (geactualiseerde) convergentieprogramma's in). Het eerste convergentieprogramma van Tsjechië werd in mei 2004 ingediend. Overeenkomstig de bedoelde verordening bracht de Raad op 5 juli 2004 advies uit over het programma op basis van een aanbeveling van de Commissie en na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité. Volgens deze zelfde procedure worden geactualiseerde stabiliteits- en convergentieprogramma's door de Commissie geëvalueerd en door het bovengenoemde comité onderzocht, terwijl ook de Raad deze aan een onderzoek kan onderwerpen.In deze programma's moeten de lidstaten hun middellangetermijndoelstelling voor de begrotingssituatie uiteenzetten en de beleidsmaatregelen toelichten waarmee zij dit doel denken te verwezenlijken en te bestendigen, onder toevoeging van de onderliggende economische veronderstellingen. Volgens het gewijzigde pact moeten de begrotingsdoelstellingen op middellange termijn voor de individuele lidstaten worden gedifferentieerd om rekening te houden met de economische en budgettaire heterogeniteit in de Unie, ook wat het begrotingsrisico voor de houdbaarheid van de openbare financiën betreft. Andere aspecten van de hervorming zijn dat er moet worden gestreefd naar een meer symmetrische aanpak van het begrotingsbeleid gedurende de gehele cyclus door een sterkere begrotingsdiscipline in economisch goede tijden, terwijl bij een tijdelijke afwijking van de middellangetermijndoelstelling of van het aanpassingstraject om deze doelstelling te bereiken "grote structurele hervormingen" met een verifieerbare invloed op de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn moeten worden doorgevoerd.Rekening houdende met de najaarsprognoses 2005 van haar diensten, de gedragscode[2], de algemeen aanvaarde methode voor de schatting van de potentiële productie en de conjunctuurgezuiverde saldi alsmede met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid die zijn vervat in de geïntegreerde richtsnoeren voor de periode 2005-2008, heeft de Commissie het onlangs ingediende geactualiseerde convergentieprogramma van Tsjechië onderzocht en, op basis van de onderstaande evaluatie, een aanbeveling voor een advies van de Raad vastgesteld.Beoordeling1.  De tweede actualisering van het convergentieprogramma van Tsjechië, die de periode 2005-2008 bestrijkt, werd op 24 november 2005 ingediend. Het programma is grotendeels in overeenstemming met de nieuwe gedragscode en bevat alle verplichte en de meeste facultatieve gegevens die volgens de nieuwe gedragscode moeten worden verstrekt.2.  Op 5 juli 2004 besloot de Raad dat er in Tsjechië een buitensporig tekort bestond. Overeenkomstig de aanbeveling van de Raad ingevolge artikel 104, lid 7, van dezelfde datum moet dit buitensporig tekort uiterlijk in 2008 gecorrigeerd zijn. In zijn advies van 18 januari 2005 over het vorige geactualiseerde convergentieprogramma van Tsjechië voor de periode 2004-2007 beval de Raad de Tsjechische autoriteiten aan "om hoger dan verwachte inkomsten aan te wenden om het tekort te verminderen en zich strikt te houden aan de uitgavenplafonds voor de centrale overheid op de middellange termijn, welke vanaf 2006 juridisch bindend zullen zijn." Verder werd Tsjechië verzocht "de hervorming van het pensioenstelsel te versnellen en de hervorming van het gezondheidszorgstelsel ter hand te nemen om de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn te verbeteren".3.  Nadat Tsjechië in het midden van de jaren negentig vooruitgang had geboekt met economische hervormingen en stabiliseringsmaatregelen, kreeg het land te maken met macro-economische onevenwichtigheden die uitmondden in een valutacrisis (mei 1997) en in een economische recessie die duurde van 1997 tot 1999. Mede dankzij grootscheepse structurele hervormingen in de financiële sector en het bedrijfsleven zette het herstel van de economie in 2000 in. Sindsdien nam de reële BBP-groei jaarlijks gemiddeld met 3% toe tegen een gemiddelde groei van 1,7% per jaar in de overige EU.4.  Het programma bevat drie scenario’s voor de macro-economische vooruitzichten: een basisscenario, een optimistisch en een pessimistisch scenario. Het basisscenario wordt als het referentiescenario voor de beoordeling van de begrotingsvooruitzichten beschouwd. Volgens dit scenario zal de reële groei van het BBP in 2005 4,8% bedragen, in 2006 4,4% en zal zij vervolgens licht afnemen tot 4¼% in 2007-2008. Deze prognose is grotendeels in overeenstemming met de najaarsprognoses 2005 van de Commissie voor de jaren 2005-2007. Het groeicijfer voor 2008 ligt iets hoger dan de door de Commissie geraamde potentiële groei. De groeihypothesen waarvan in het programma wordt uitgegaan kunnen derhalve als aannemelijk worden beschouwd, zij het dat zij voor het laatste jaar iets aan de optimistische kant zijn. Door de mogelijke overschatting van de potentiële groei zal de conjunctuur waarschijnlijk gunstiger zijn dan in de programmavooruitzichten is voorzien. De inflatie zal waarschijnlijk stijgen van 1,5% in 2005 tot 2,2% in 2006 en vervolgens iets dalen tot 2,0% in 2007, een betrekkelijk optimistische prognose.5.  Na een depreciatie van de kroon ten opzichte van de euro met bijna 15% tussen juli 2002 en februari 2004 volgde de Tsjechische munt de regionale trend van aanhoudende appreciatie tot maart 2005 en herwon daarbij circa 12% van zijn waarde ten opzichte van de euro. Er kwam een tijdelijke omslag in deze ontwikkeling toen de kroon in maart-april 2005 deprecieerde, maar de munt hernam in juni 2005 zijn opmars. De langetermijnrente in Tsjechië blijft laag. Na een daling van de langetermijnrente in de tweede helft van 2004 schommelde de spread ten opzichte van de eurozone gedurende het grootste deel van 2005 tussen 0 en 40 basispunten. In het convergentieprogramma wordt aangegeven dat Tsjechië voornemens is in 2010 tot de eurozone toe te treden en wordt opnieuw bevestigd dat deelneming aan het WKM II beperkt dient te blijven tot de minimaal vereiste periode. In een indicatief tijdschema voor volledige toetreding tot de eurozone, dat onlangs door het ministerie van Financiën is gepubliceerd, wordt de tweede helft van 2007 genoemd als periode waarin Tsjechië mogelijk aan het WKM II zal gaan deelnemen.6.  Het overheidstekort wordt voor 2005 geraamd op 3,2% van het BBP op basis van de najaarsprognoses 2005 van de Commissie, tegen een streefcijfer voor het tekort van 4,7% van het BBP in de vorige actualisering. Verwacht wordt dat het uiteindelijke tekortcijfer vooral afhangt van de door de centrale overheid bereikte begrotingsresultaten, met name wat de overheidsbegroting betreft, die (op kasbasis) blijk gaf van hoger dan verwachte belastingopbrengsten en lagere uitgaven ten belope van circa 1,5% van het BBP.7.  De onderhavige actualisering beoogt een terugdringing van het overheidstekort tot onder de referentiewaarde van 3% van het BBP in 2008 overeenkomstig de aanbeveling van de Raad ingevolge artikel 104, lid 7. Met name wordt een verlaging van het tekort met meer dan 2 procentpunten van het BBP tussen 2005 en 2008, en van het primaire tekort met 2,3 procentpunten verwacht. Het nominale tekort gedurende de gehele periode zal evenwel, indien het effect van twee eenmalige uitgaven in 2005 buiten beschouwing wordt gelaten, slechts met 1 procentpunt van het BBP verbeteren. De tekortreductie is voornamelijk toe te schrijven aan een verlaging van de uitgavenquote (met 2,3 procentpunten van het BBP) gedurende de programmaperiode, terwijl de inkomsten over het algemeen ongewijzigd blijven (-0,2 procentpunten). De uitgavenposten die als percentage van het BBP het sterkst zullen dalen zijn de overheidsconsumptie en de sociale overdrachten. Er wordt een sterke toename van de openbare investeringen verwacht van 5% van het BBP in 2004 tot meer dan 6% in 2008, ruim boven het EU-gemiddelde (2,5% van het BBP in 2005). Ten opzichte van het vorige programma bevestigt de actualisering van november 2005 in grote lijnen de voorgenomen aanpassing, hoewel het onderliggende macro-economische scenario aanzienlijk gunstiger is.8.  Volgens de berekeningen van de diensten van de Commissie op basis van het programma overeenkomstig de algemeen aanvaarde methode, zal het structureel saldo gedurende de programmaperiode slechts licht verbeteren (met ½ procentpunt van het BBP). De voorgenomen begrotingsinspanning zal tegen einde van de periode plaatsvinden, in jaren waarin een positieve output gap wordt verwacht. Voor 2006 wordt zelfs een verslechtering van de begrotingssituatie voorzien. De actualisering noemt als middellangetermijndoelstelling voor de begrotingssituatie als bedoeld in het stabiliteits- en groeipact, een structureel tekort van "circa 1% van het BBP", een resultaat dat tegen 2012 moet worden bereikt.9.  Aangezien de middellangetermijndoelstelling van het programma ambitieuzer is dan de minimum-benchmark (geraamd op een tekort van circa 1½% van het BBP) dient deze een veiligheidsmarge te bieden waarmee een buitensporig tekort kan worden voorkomen. De middellangetermijndoelstelling van het programma heeft een passend niveau omdat zij de schuldquote en de gemiddelde potentiële productiegroei op lange termijn naar behoren in aanmerking neemt.10.  De risico’s voor de begrotingsvooruitzichten van het programma lijken min of meer in evenwicht te zijn. Enerzijds suggereert het feit dat Tsjechië doorgaans behoedzame begrotingsprognoses opstelt dat de resultaten wellicht gunstiger zullen uitpakken dan verwacht (zoals in 2004 het geval was en door diensten van de Commissie ook voor 2005 wordt voorzien). De groeihypothesen die aan de begroting ten grondslag liggen zijn tot dusverre realistisch geweest en bij de voorspelling van de belastingopbrengsten is doorgaans een voorzichtige benadering gekozen. Bovendien zijn de in de begroting opgenomen uitgaven niet altijd volledig verwezenlijkt, voornamelijk doordat gebruik werd gemaakt van de mogelijkheid om niet-bestede middelen van voorgaande begrotingsjaren over te dragen. Anderzijds worden in het programma verschillende (voorgenomen) maatregelen in de sociale sector genoemd die de uitgaven op dit gebied eerder zouden verhogen, dan verlagen zoals in het programma wordt beoogd. Bovendien werd in 2004 een uitgavenbedrag van meer dan 1% van het BBP overgedragen, en de diensten van de Commissie verwachten dat dit volume in 2005 nog verder zal toenemen. Indien deze omvangrijke overgedragen middelen zouden worden besteed bovenop alle begrotingsuitgaven - hetgeen niet kan worden uitgesloten, vooral in het verkiezingsjaar 2006 - zouden de begrotingsresultaten kunnen tegenvallen, met name in 2006. Voorts lijkt de groeiprognose voor het laatste jaar van het programma aan de optimistische kant.11.  Gezien deze risicobeoordeling lijkt de in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie in overeenstemming met de door de Raad aanbevolen correctie van het buitensporig tekort tegen 2008, het laatste jaar van het programma. Het voorgenomen traject van structurele aanpassing zou evenwel kunnen worden versterkt, met name wanneer rekening wordt gehouden met de mogelijkheid dat het begrotingsresultaat in 2005 veel beter zal uitvallen en de groeivooruitzichten naar boven worden bijgesteld.12.  Verwacht wordt dat de overheidsschuld tussen 2005 en 2008 met een half procentpunt van het BBP zal stijgen en in 2008 bijna 38% van het BBP zal bedragen, ruim onder de referentiewaarde van 60% van het BBP. Het negatieve effect van het primaire tekort zal volgens het programma ruimschoots worden gecompenseerd door een positief sneeuwbaleffect waarbij de negatieve impact van een licht stijgend impliciet rentepercentage waarschijnlijk meer dan gecompenseerd zal worden door een aanhoudend krachtige nominale BBP-groei. Verder zal ook de stock-flow adjustment wellicht een matigende invloed hebben op de toename van de schuld.13.  De houdbaarheid van de openbare financiën van Tsjechië lijkt zeer onzeker gezien de grote budgettaire lasten die de vergrijzing met zich brengt. Hoewel de schuldquote vanuit een EU-perspectief momenteel betrekkelijk laag is, draagt het hoge tekort bij tot een stijgende schuldquote op lange termijn tot 2050, waardoor het risico inzake de houdbaarheid van de schuld toeneemt. Tegelijkertijd zal de verwachte sterke stijging van de pensioenuitgaven gedurende de programmaperiode de openbare financiën waarschijnlijk onder grote druk zetten. Daarom lijken een strikte tenuitvoerlegging van de voorgenomen consolidatie van de openbare financiën op middellange termijn en een verdere versterking van de begrotingssituatie, alsmede bijkomende structurele hervormingen om de stijging van leeftijdgebonden uitgaven onder controle te houden, met name op het gebied van pensioenen en gezondheidszorg, van het grootste belang om de risico's voor de houdbaarheid van de openbare financiën tegen te gaan[3].14.  De voorgenomen maatregelen op het gebied van de openbare financiën zijn in grote lijnen in overeenstemming met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid die in de geïntegreerde richtsnoeren voor de periode 2005-2008 zijn opgenomen. Het programma beoogt met name de correctie van het buitensporig tekort overeenkomstig de aanbevelingen van de Raad. Verder bevat het maatregelen waarmee een op groei en werkgelegenheid gerichte toekenning van middelen wordt beoogd, met name door de omvang van de openbare sector in de economie te beperken en door een verschuiving van directe naar indirecte belastingheffing. Hoewel de regering zich bewust is van het probleem inzake de houdbaarheid op lange termijn bevat het programma geen concrete stappen om dit probleem aan te pakken.15.  In nationale hervormingsprogramma van Tsjechië, dat op 14 oktober 2005 werd ingediend in het kader van de hernieuwde Lissabon-strategie voor groei en werkgelegenheid, wordt de houdbaarheid op lange termijn als de grootste uitdaging met gevolgen voor de openbare financiën beschouwd. De budgettaire gevolgen van het beperkte aantal concrete hervormingsmaatregelen in het nationale hervormingsprogramma worden in de begrotingsvooruitzichten van het convergentieprogramma weergegeven. De maatregelen op het gebied van de openbare financiën die in het convergentieprogramma zijn voorgenomen sluiten aan bij de acties van het nationale hervormingsprogramma. Met name worden in het convergentieprogramma maatregelen beschreven die de werkgelegenheid en de groei moeten bevorderen door wijzigingen in de inkomsten- en uitgavenstructuur (vooral een verschuiving van directe naar indirecte belastingen en een beperking van de overheidsconsumptie en –overdrachten) en door overheidsinvesteringen tot een prioriteit te maken, maar het programma bevat geen concrete stappen om het probleem van houdbaarheid op lange termijn aan te pakken. Verder beoogt het programma de uitgavenplafonds op middellange termijn een groter gewicht toe te kennen door de bindende beginselen inzake de onderdelen van de overheidsbegroting en de overheidsmiddelen ten uitvoer te leggen en lokale overheden bij de voorbereiding van de begroting te betrekken.Gezien bovenstaande beoordeling en in het licht van de aanbevelingen van de Raad overeenkomstig artikel 104, lid 7, van 5 juli 2004 zou het voor Tsjechië passend zijn om:(i) zijn inspanningen met het oog op de structurele begrotingsaanpassing te versterken gezien de geringe marge ten opzichte van de referentiewaarde die voor 2008 als streefdoel is gesteld (2008 is tevens de termijn voor de correctie van het buitensporig tekort) en ten einde de opwaartse herziening van de groeivooruitzichten ten opzichte van die waarvan in de aanbevelingen van de Raad wordt uitgegaan, volledig te benutten;(ii) de kwaliteit van de budgettaire planning te verhogen, met name door de oorzaken van aanzienlijke uitgavenoverdrachten te analyseren en de uitgavenplafonds op middellange termijn een groter gewicht toe te kennen;(iii) de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn te verbeteren, met name door de pensioenhervorming te versnellen en een aanvang te maken met de hervorming van het gezondheidsstelsel.Aanbeveling voor eenADVIES VAN DE RAADovereenkomstig artikel 9, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over het geactualiseerde convergentieprogramma van Tsjechië voor de periode 2005-2008DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid[4], en met name op artikel 9, lid 3,Gezien de aanbeveling van de Commissie,Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:16.  Op [24 januari 2006] heeft de Raad het geactualiseerde convergentieprogramma van Tsjechië voor de periode 2005-2008 onderzocht. Het programma is grotendeels in overeenstemming met het model van de tekststructuur voor stabiliteits- en convergentieprogramma's dat in de nieuwe gedragscode is vastgesteld, en bevat alle verplichte en de meeste facultatieve gegevens die volgens de nieuwe gedragscode moeten worden verstrekt.17.  Nadat Tsjechië in het midden van de jaren negentig vooruitgang had geboekt met economische hervormingen en stabiliseringsmaatregelen kreeg het land te maken met macro-economische onevenwichtigheden die uitmondden in een valutacrisis (mei 1997) en in een economische recessie die duurde van 1997 tot 1999. Mede dankzij grootscheepse structurele hervormingen in de financiële sector en het bedrijfsleven zette het herstel van de economie in 2000 in. Sindsdien nam de reële BBP-groei jaarlijks gemiddeld met 3% toe tegen een gemiddelde groei van 1,7% per jaar in de overige EU. Het programma bevat drie verschillende scenario's voor de macro-economische en budgettaire vooruitzichten: een optimistisch scenario, een basisscenario en een pessimistisch scenario. Het basisscenario wordt als het referentiescenario beschouwd voor de beoordeling van de begrotingsprognoses omdat dit scenario, in het licht van de thans beschikbare informatie, gebaseerd lijkt te zijn op plausibele groeihypothesen, zij het dat deze voor het laatste jaar iets aan de optimistische kant zijn. Volgens dit scenario zal de reële BBP-groei van 4,8% in 2005 licht afnemen tot 4,3% gemiddeld in de overige programmaperiode. Door de mogelijke overschatting van de potentiële groei zal de conjunctuur waarschijnlijk gunstiger uitvallen dan de programmavooruitzichten suggereren. De inflatieprognoses van het programma lijken aan de lage kant.18.  Op 5 juli 2004 besloot de Raad dat er in Tsjechië een buitensporig tekort bestond. Overeenkomstig de aanbeveling van de Raad ingevolge artikel 104, lid 7, van dezelfde datum moet dit buitensporig tekort uiterlijk in 2008 gecorrigeerd zijn. In zijn advies van 18 januari 2005 over het vorige geactualiseerde convergentieprogramma van Tsjechië voor de periode 2004-2007 beval de Raad de Tsjechische autoriteiten aan "om hoger dan verwachte inkomsten aan te wenden om het tekort te verminderen en zich strikt te houden aan de uitgavenplafonds voor de centrale overheid op de middellange termijn, welke vanaf 2006 juridisch bindend zullen zijn." Verder werd Tsjechië verzocht "de hervorming van het pensioenstelsel te versnellen en de hervorming van het gezondheidszorgstelsel ter hand te nemen om de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn te verbeteren".19.  Het overheidstekort wordt voor 2005 geraamd op 3,2% van het BBP op basis van de najaarsprognoses 2005 van de Commissie, tegen een streefcijfer voor het tekort van 4,7% van het BBP in de vorige actualisering. Verwacht wordt dat het uiteindelijke tekortcijfer vooral afhangt van de door de centrale overheid bereikte begrotingsresultaten, met name wat de overheidsbegroting betreft, die (op kasbasis) blijk gaf van hoger dan verwachte belastingopbrengsten en lagere uitgaven ten belope van circa 1,5% van het BBP.20.  De onderhavige actualisering streeft naar een terugdringing van het overheidstekort tot onder de referentiewaarde van 3% van het BBP in 2008 overeenkomstig de aanbeveling van de Raad ingevolge artikel 104, lid 7. Met name wordt een verlaging van het tekort met meer dan 2 procentpunten van het BBP tussen 2005 en 2008, en van het primaire tekort met 2,3 procentpunten verwacht. Het nominale tekort gedurende de gehele periode zal evenwel, indien het effect van twee eenmalige uitgaven in 2005 buiten beschouwing wordt gelaten, slechts met 1 procentpunt van het BBP verbeteren. De tekortreductie is voornamelijk toe te schrijven aan een verlaging van de uitgavenquote (met 2,3 procentpunten van het BBP) gedurende de programmaperiode, terwijl de inkomsten over het algemeen ongewijzigd blijven (-0,2 procentpunten). De uitgavenposten die als percentage van het BBP het sterkst zullen dalen zijn de overheidsconsumptie en de sociale overdrachten. Er wordt een sterke toename van de openbare investeringen verwacht van 5% van het BBP in 2004 tot meer dan 6% van het BBP in 2008, ruim boven het EU-gemiddelde (2,5% van het BBP in 2005). Ten opzichte van het vorige programma bevestigt de actualisering van november 2005 in grote lijnen de voorgenomen aanpassing, hoewel het onderliggende macro-economische scenario aanzienlijk gunstiger is.21.  Gedurende de programmaperiode zal het structureel saldo (d.w.z. het conjunctuurgezuiverde saldo ongerekend eenmalige en tijdelijke maatregelen), berekend volgens de algemeen aanvaarde methode, verbeteren met ½% van het BBP. Het programma houdt als middellangetermijndoelstelling voor de begrotingssituatie een structureel tekort aan van "circa" 1% van het BBP, dat overigens niet in de programmaperiode zal worden bereikt. Aangezien de middellangetermijndoelstelling van het programma ambitieuzer is dan de minimum-benchmark (zij wordt geraamd op een tekort van circa 1½% van het BBP) dient zij een veiligheidsmarge te bieden waarmee een buitensporig tekort kan worden voorkomen. De middellangetermijndoelstelling van het programma heeft een passend niveau omdat zij de schuldquote en de gemiddelde potentiële productiegroei op lange termijn naar behoren in aanmerking neemt.22.  De risico’s voor de begrotingsvooruitzichten van het programma lijken min of meer in evenwicht te zijn. Enerzijds suggereert het feit dat Tsjechië doorgaans behoedzame begrotingsprognoses opstelt dat de resultaten wellicht gunstiger zullen uitpakken dan verwacht (zoals in 2004 het geval was en door de Commissie ook voor 2005 wordt voorzien). De groeihypothesen die aan de begroting ten grondslag liggen zijn tot dusverre realistisch geweest en bij de voorspelling van de belastingopbrengsten is doorgaans een voorzichtige benadering gekozen. Bovendien zijn de in de begroting opgenomen uitgaven niet altijd volledig verricht, voornamelijk doordat gebruik werd gemaakt van de mogelijkheid om niet-bestede middelen van voorgaande begrotingsjaren over te dragen. Anderzijds worden in het programma verschillende (voorgenomen) maatregelen in de sociale sector genoemd die de uitgaven op dit gebied eerder zouden verhogen dan verlagen zoals in het programma wordt verwacht. Bovendien werd in 2004 een uitgavenbedrag van meer dan 1% van het BBP overgedragen, en de diensten van de Commissie verwachten dat dit volume in 2005 nog verder zal toenemen. Indien deze omvangrijke overgedragen middelen zouden worden besteed bovenop alle begrotingsuitgaven - hetgeen niet kan worden uitgesloten, vooral in het verkiezingsjaar 2006 - zouden de begrotingsresultaten kunnen tegenvallen, met name in 2006. Voorts lijkt de groeiprognose voor het laatste jaar van het programma aan de optimistische kant.23.  Gezien deze risicobeoordeling lijkt de in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie in overeenstemming met de door de Raad aanbevolen correctie van het buitensporig tekort tegen 2008, het laatste jaar van het programma. Het voorgenomen traject van structurele aanpassing zou evenwel kunnen worden versterkt, met name wanneer rekening wordt gehouden met de mogelijkheid dat het begrotingsresultaat in 2005 veel gunstiger zal zijn en de groeivooruitzichten naar boven worden bijgesteld.24.  De schuldquote voor 2005 wordt op 37,4% van het BBP geraamd, ruim onder de referentiewaarde van het Verdrag van 60% van het BBP. Volgens het programma zal de schuldquote in de programmaperiode met een half procentpunt stijgen.25.  De houdbaarheid van de openbare financiën van Tsjechië lijkt zeer onzeker gezien de grote budgettaire lasten die de vergrijzing met zich brengt. Hoewel de schuldquote vanuit een EU-perspectief momenteel betrekkelijk laag is, draagt het hoge tekort bij tot een stijgende schuldquote op lange termijn tot 2050, waardoor het risico inzake de houdbaarheid van de schuld toeneemt. Tegelijkertijd zal de verwachte sterke stijging van de pensioenuitgaven gedurende de programmaperiode de openbare financiën waarschijnlijk onder grote druk zetten. Daarom lijken een strikte tenuitvoerlegging van de voorgenomen consolidatie van de openbare financiën op middellange termijn en een verdere versterking van de begrotingssituatie, alsmede bijkomende structurele hervormingen om de stijging van leeftijdgebonden uitgaven onder controle te houden, met name op het gebied van pensioenen en gezondheidszorg, van het grootste belang om de risico's voor de houdbaarheid van de openbare financiën tegen te gaan[5].26.  De voorgenomen maatregelen op het gebied van de openbare financiën zijn in grotendeels in overeenstemming met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid die in de geïntegreerde richtsnoeren voor de periode 2005-2008 zijn opgenomen. Het programma beoogt met name de correctie van het buitensporig tekort overeenkomstig de aanbevelingen van de Raad. Verder bevat het maatregelen waarmee een op groei en werkgelegenheid gerichte toekenning van middelen wordt beoogd, met name door de omvang van de openbare sector in de economie te beperken en door een verschuiving van directe naar indirecte belastingheffing. Hoewel de regering zich bewust is van het probleem inzake de houdbaarheid op lange termijn bevat het programma geen concrete stappen om dit probleem aan te pakken.27.  In het nationale hervormingsprogramma van Tsjechië, dat op 14 oktober 2005 werd ingediend in het kader van de hernieuwde Lissabon-strategie voor groei en werkgelegenheid, wordt de houdbaarheid op lange termijn als de grootste uitdaging met gevolgen voor de openbare financiën beschouwd. De budgettaire gevolgen van het beperkte aantal concrete hervormingsmaatregelen van het nationale hervormingsprogramma worden in de begrotingsvooruitzichten van het convergentieprogramma weergegeven. De maatregelen op het gebied van de openbare financiën die in het convergentieprogramma zijn opgenomen sluiten aan bij de acties van het nationale hervormingsprogramma. Met name worden in het convergentieprogramma maatregelen beschreven die de werkgelegenheid en de groei moeten bevorderen door wijzigingen in de inkomsten- en uitgavenstructuur (vooral een verschuiving van directe naar indirecte belastingen en een beperking van de overheidsconsumptie en –overdrachten) en door overheidsinvesteringen tot een prioriteit te maken, maar het programma bevat geen concrete stappen om het probleem van houdbaarheid op lange termijn aan te pakken. Verder beoogt het programma de uitgavenplafonds op middellange termijn een groter gewicht toe te kennen door de bindende beginselen inzake de onderdelen van de overheidsbegroting en de overheidsmiddelen ten uitvoer te leggen en lokale overheden bij de voorbereiding van de begroting te betrekken.Gezien bovenstaande beoordeling en in het licht van de aanbevelingen van de Raad overeenkomstig artikel 104, lid 7, van 5 juli 2004 is de Raad van oordeel dat Tsjechië:(i) zijn inspanning met het oog op de structurele aanpassing van de begroting dient te versterken gezien de geringe marge ten opzichte van de referentiewaarde die voor 2008 als streefdoel is gesteld (2008 is tevens de termijn voor de correctie van het buitensporig tekort) en ten einde de opwaartse herziening van de groeivooruitzichten ten opzichte van die waarvan in de aanbevelingen van de Raad wordt uitgegaan, volledig te benutten;(ii) de kwaliteit van de budgettaire planning moet verhogen, met name door de oorzaken van aanzienlijke uitgavenoverdrachten te onderzoeken en de uitgavenplafonds op middellange termijn een groter gewicht toe te kennen;(iii) de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn dient te verbeteren, met name door de pensioenhervorming te versnellen en een aanvang te maken met de hervorming van het gezondheidsstelsel.Vergelijking tussen de belangrijkste macro-economische en budgettaire prognoses2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |Reëel BBP (verandering in %) | CP nov 2005 | 4.4 | 4.8 | 4.4 | 4.2 | 4.3 |COM nov 2005 | 4.4 | 4.8 | 4.4 | 4.3 | n.b. |CP dec 2004 | 3.8 | 3.6 | 3.7 | 3.8 | n.b. |HICP inflatie (%) | CP nov 2005 | 2.6 | 1.5 | 2.2 | 2.0 | 2.1 |COM nov 2005 | 2.6 | 1.7 | 2.9 | 2.6 | n.b. |CP dec 2004 | 2.7 | 3.2 | 2.6 | 2.2 | n.b. |Output gap (% van het potentiële BBP) | CP nov 20051 | -1.9 | -0.8 | -0.1 | 0.3 | 0.8 |COM nov 20055 | -1.4 | -0.2 | 0.6 | 1.2 | n.b. |CP dec 20041 | -1.3 | -0.9 | -0.4 | 0.3 | n.b. |Overheidssaldo (% van het BBP) | CP nov 2005 | -3.0 | -4.8 | -3.8 | -3.3 | -2.7 |COM nov 2005 | -3.0 | -3.2 | -3.7 | -3.3 | n.b. |CP dec 2004 | -5.2 | -4.7 | -3.8 | -3.3 | n.b. |Primair saldo (% van het BBP) | CP nov 2005 | -1.8 | -3.5 | -2.5 | -2.0 | -1.2 |COM nov 2005 | -1.8 | -1.9 | -2.3 | -1.9 | n.b. |CP dec 2004 | -4.0 | -3.4 | -2.4 | -1.7 | n.b. |Conjunctuurgezuiverd saldo (% van het BBP) | CP nov 20051 | -2.4 | -4.5 | -3.8 | -3.4 | -3.0 |COM nov 2005 | -2.5 | -3.1 | -3.9 | -3.8 | n.b. |CP dec 20041 | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. |Structureel saldo2 (% van het BBP) | CP nov 20053 | -1.9 | -3.4 | -3.8 | -3.4 | -3.0 |COM nov 20054 | -2.0 | -2.0 | -3.9 | -3.8 | n.b. |CP dec 2004 | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. |Bruto overheidsschuld (% van het BBP) | CP nov 2005 | 36.8 | 37.4 | 37.1 | 37.9 | 37.8 |COM nov 2005 | 36.8 | 36.2 | 36.6 | 36.9 | n.b. |CP dec 2004 | 38.6 | 38.3 | 39.2 | 40.0 | n.b. |Noten: 1 Berekeningen van de diensten van de Commissie op basis van de in het programma voorkomende informatie. 2 Conjunctuurgezuiverd saldo (zoals in voorgaande rij) met uitzondering van eenmalige en tijdelijke maatregelen. 3 Eenmalige en tijdelijke maatregelen volgens de begrotingskennisgeving (0,5% in 2004) en het programma (1,1% in 2005); beide met tekortverhogend effect. 4 Eenmalige en tijdelijke maatregelen volgens de najaarsprognoses 2005 van de diensten van de Commissie (0,5% van het BBP in 2004, 1,1% in 2005; beide met tekortverhogend effect). 5 Gebaseerd op een geraamde potentiële groei van 3,5% in 2004, 3,5% in 2005, 3,6% in 2006 en 3,7% in 2007. Bronnen: Convergentieprogramma (CP); economische najaarsprognoses 2005 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie. |[1] PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. Verordening als gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1055/2005 (PB L 174 van 7.7.2005, blz. 1). Alle documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, zijn te vinden op de volgende website:http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.[2] Advies van het Economisch en Financieel Comité betreffende de "specificaties inzake de uitvoering van het stabiliteits- en groeipact en richtsnoeren inzake de inhoud en de vorm van stabiliteits- en convergentieprogramma's", goedgekeurd door de Raad Ecofin van 11 oktober.[3] Nadere bijzonderheden over de houdbaarheid op lange termijn worden verstrekt in de technische beoordeling van het programma door de diensten van de Commissie, welke zal worden gepubliceerd op de volgende website: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.[4] PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. Verordening als gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1055/2005 (PB L 174 van 7.7.2005, blz. 1). Alle documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, zijn te vinden op de volgende website:http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.[5] Nadere bijzonderheden over de houdbaarheid op lange termijn worden verstrekt in de technische beoordeling van het programma door de diensten van de Commissie, welke zal worden gepubliceerd op de volgende website: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.