Avis juridique important

|

31997H0479

97/479/EG: Aanbeveling van de Raad van 7 juli 1997 inzake globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten en de Gemeenschap

Publicatieblad Nr. L 209 van 02/08/1997 blz. 0012 - 0018

AANBEVELING VAN DE RAAD van 7 juli 1997 inzake globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten en de Gemeenschap (97/479/EG)DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 103, lid 2,Gezien de aanbeveling van de Commissie,Gezien de conclusies van de Europese Raad in Amsterdam van 16 en 17 juni 1997,BEVEELT AAN:1. Hoofddoelstellingen: groei, werkgelegenheid en convergentie Sinds de zomer van 1996, toen de vorige richtsnoeren werden vastgesteld, heeft de bedrijvigheid in de Gemeenschap een gematigd herstel te zien gegeven. Aan de aanbodzijde blijven de basisvoorwaarden verbeteren, terwijl de vooruitzichten voor de vraag opklaren. Deze ontwikkelingen zouden in combinatie met een steeds evenwichtigere macro-economische beleidsmix en het beginnende herstel van het vertrouwen moeten zorgen voor een geleidelijke versterking van de productiegroei tot ongeveer het trendmatige percentage dit jaar en duidelijk boven de trend volgend jaar.In het huidige klimaat dienen twee fundamentele beleidsdoelstellingen op de voorgrond te worden gesteld, waarbij succes op beide fronten onderling versterkend zal werken. Hoewel de werkgelegenheid naar verwachting op korte termijn iets zal toenemen, is het in de eerste plaats nodig de lage participatiegraad in de Gemeenschap te verhogen en de werkloosheid sterk terug te dringen zoals wordt beklemtoond in de verklaring van Dublin "Het Banenprobleem". Ondanks aanmerkelijke vorderingen de laatste jaren op de weg naar prijsstabiliteit en een consolidatie van de openbare financiën, is in de tweede plaats verdere voortgang vereist. Dit draagt ertoe bij dat een hoge mate van convergentie wordt bereikt en gehandhaafd, zodat een belangrijk aantal lidstaten in staat zal zijn met ingang van 1 januari 1999 aan de EMU deel te nemen. De komende kwartalen is het van cruciaal belang geen ruimte te laten voor twijfel over de stringente toepassing van de criteria van Maastricht en de begindatum voor de eenheidsmunt in 1999 teneinde de Europese burgers en ondernemingen ervan te overtuigen dat de door de EMU geboden kansen inderdaad zullen worden aangegrepen. Aangezien het nastreven van een gezondere begrotingssituatie belangrijke groei- en werkgelegenheidsvoordelen op middellange termijn zal opleveren, is een voortdurende inspanning met het oog op begrotingsconsolidatie in het belang van alle lidstaten.Met de interne markt en de EMU wordt de Gemeenschap een van de belangrijkste economische entiteiten in de wereld. Haar potentieel op middellange tot langere termijn waar het gaat om technologische vooruitgang en schepping van werk en welvaart is aanzienlijk. Om dit potentieel voor een verhoging van de levensstandaard volledig te benutten, moet de Gemeenschap geleidelijk komen tot een hoge participatiegraad. Een dergelijke prestatie zou ook bijdragen tot het veilig stellen van de duurzaamheid van de, weliswaar hervormde pensioenstelsels, die een integrerend deel van de socialezekerheidsstelsels in de lidstaten vormen.Het herstel van een duurzame, sterke groei zonder inflatie, gebaseerd op gezonde overheidsfinanciën, schept zowel politiek als sociaal gezien, een gunstig klimaat om het werkloosheidsprobleem in de Gemeenschap aan te pakken.Aangezien structurele tekortkomingen de groei en de mate waarin groei kan worden omgezet in extra werkgelegenheid, blijven beperken, moeten de meeste lidstaten echter structurele hervormingen invoeren.Een hoog werkgelegenheidsniveau is alleen mogelijk indien er voldoende productiecapaciteit is. De huidige investeringsquote lijkt daartoe niet te leiden. Het is derhalve van belang dat de wegens de hoge rentabiliteit en de lagere rentetarieven momenteel gunstige investeringsvoorwaarden blijven bestaan. Daarnaast dient de totstandbrenging van de trans-Europese vervoer-, energie- en communicatienetwerken actief te worden voortgezet, met een hoofdrol voor de communautaire financiële instrumenten en de Europese Investeringsbank (EIB) en een grotere betrokkenheid van de particuliere sector. Investering in menselijke hulpbronnen, kennis en vaardigheden kan ook bijdragen aan de ontwikkeling van een sterkere werkgelegenheidsgroei, zoals ook wordt beklemtoond in het verslag van de Commissie "Europa als economisch geheel".Tegen deze achtergrond wordt er bij de lidstaten en de Gemeenschapsinstellingen op aangedrongen om overeenkomstig artikel 102 A van het Verdrag een economisch beleid te voeren dat bijdraagt tot belangrijke voortgang op de weg naar duurzame groei zonder inflatie en een hoog werkgelegenheidsniveau, twee van de doelstellingen die in artikel 2 van het Verdrag worden genoemd. Hiertoe worden zij tevens verzocht hun beleid te coördineren (artikelen 3 A en 103) in het kader van de verhoogde integratie van de economieën van de lidstaten.2. Een op groei en stabiliteit gerichte macro-economische beleidsmix In de huidige richtsnoeren wordt bevestigd dat voor het bereiken van een duurzame, door investeringen ondersteunde productiegroei en werkgelegenheidsschepping op middellange termijn zonder inflatoire spanningen een gemeenschappelijke macro-economische beleidsstrategie vereist blijft die voortbouwt op de volgende drie elementen, zoals geformuleerd in de richtsnoeren van 1996:- "Een op stabiliteit gericht monetair beleid, dat niet wordt ondermijnd door ongewenste begrotings- en loonontwikkelingen;- duurzame pogingen om de openbare financiën in de meeste lidstaten te consolideren in overeenstemming met de doelstellingen van hun convergentieprogramma's;- nominale loontendensen die stroken met de doelstelling van prijsstabiliteit; tevens moeten de reële loonontwikkelingen beneden de productiviteitsgroei blijven, zodat de rentabiliteit van werkgelegenheidsscheppende investeringen wordt versterkt.Hoe meer de stabiliserende opdracht van het monetaire beleid vergemakkelijkt wordt door passende begrotingsmaatregelen en loonontwikkelingen, des te meer zullen de monetaire voorwaarden, inclusief de wisselkoersen en de rentevoeten voor de lange termijn, gunstig zijn voor groei en werkgelegenheid.".De aanbeveling inzake nominale loontendensen kan waar nodig gezien worden in het licht van de voorbije tendensen van het loonaandeel in de totale toegevoegde waarde.Met betrekking tot de vooruitzichten op middellange termijn zal de EMU de fundamentele wijziging verankeren die in de Gemeenschap geleidelijk in de macro-economische beleidsmix tot stand is gebracht en waarmee de sociale partners en de economische subjecten ten volle rekening moeten houden.i) Een enkel monetair beleid onder de verantwoordelijkheid van een onafhankelijke Europese centrale bank zal in de eerste plaats gericht zijn op prijsstabiliteit, terwijl tegelijkertijd onverminderd deze primaire doelstelling de algemene economische beleidsmaatregelen in de Gemeenschap zullen worden gesteund teneinde bij te dragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van artikel 2 van het Verdrag.ii) De Verdragsbepalingen op het gebied van het begrotingsbeleid (artikelen 104 tot en met 104 C) en het Pact voor stabiliteit en groei zullen een gezond en gedisciplineerd begrotingsbeleid waarborgen. Met inachtneming van deze wettelijke bepalingen zal de verantwoordelijkheid voor het begrotingsbeleid berusten bij de soevereine nationale regeringen, die hun begrotingsbeleid zullen moeten coördineren in het kader van de globale economische richtsnoeren.iii) Met betrekking tot de lonen, die worden vastgesteld door autonome sociale partners volgens de gebruiken in de afzonderlijke landen, zullen een op stabiliteit gericht monetair en budgettair beleid en de onmogelijkheid van wisselkoersbewegingen binnen de euro-zone, de voorwaarden en de drijfveren voor een adequate ontwikkeling versterken. Deze drijfveren dienen ook te worden versterkt door een intensievere sociale dialoog, waar mogelijk en volgens de heersende tradities op nationaal niveau. Een goed functionerend loonvormingsproces is een noodzaak voor hoge economische groei en een lagere werkloosheid. Op communautair niveau zal de Commissie in overeenstemming met artikel 118 B de sociale dialoog blijven ontwikkelen, met name over vraagstukken op het gebied van het macro-economisch beleid, om voort te bouwen op de gemeenschappelijke overeenstemming over de in de richtsnoeren neergelegde strategie voor het economisch beleid. De bijdrage van de Europese sociale partners over het macro-economisch kader ter gelegenheid van de Europese Raad van Dublin vormt een belangrijke stap in de goede richting die dient te worden aangemoedigd.Toepassing, in een geest van samenwerking, van dit nieuwe kader door alle betrokkenen bij het economische besluitvormingsproces zal bijdragen tot het scheppen van duurzame, sterke, banencreërende groei in de Gemeenschap.3. Prijs- en wisselkoersstabiliteit Prijsstabiliteit De Gemeenschap heeft belangrijke voortgang gemaakt op de weg naar prijsstabiliteit en inflatieconvergentie, hetgeen een essentiële vereiste is om te komen tot duurzame groei op middellange termijn en één munt. De inflatie in de Gemeenschap zal naar verwachting in 1997 dalen tot gemiddeld 2 1/4 procent, het laagste percentage in het bestaan van de Gemeenschap. In het vooruitzicht van de EMU dienen de lidstaten te streven naar stabiliteit van de prijzen en naar een dergelijk inflatieniveau voor de middellange termijn.In bijna alle lidstaten was de inflatie laag of daalde ze aanzienlijk in het eerste deel van 1997. In april 1997 hadden 14 lidstaten een inflatiepercentage (1) van 2 % of minder.De inflatie daalde in de voorbije maanden snel in sommige lidstaten (met name in Spanje, Italië en Portugal), maar dat blijkt nog niet ten volle uit hun gemiddelde inflatiepercentage over het voorbije jaar (2). In april 1997 lag het gemiddelde inflatiepercentage over het voorbije jaar op of onder 2 % in negen lidstaten (België, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Finland en Zweden); tussen 2 en 2,5 % in Ierland en het Verenigd Koninkrijk (3) en rond de 3 % in Spanje, Italië en Portugal. Op voorwaarde dat het recente goede inflatiegedrag in laatstgenoemde landen aanhoudt, zal het over een jaar waargenomen gemiddelde inflatiepercentage dalen in de voor ons liggende maanden.In Griekenland, waar de laatste jaren grote vooruitgang is geboekt bij het beteugelen van de inflatie, is een nog grotere inspanning nodig om de inflatie omlaag te brengen tot de officiële streefcijfers van 4,5 procent eind 1997 en minder dan 3 procent eind 1998.Wisselkoersstabiliteit Overeenkomstig artikel 109 M moeten alle lidstaten hun wisselkoersbeleid als een aangelegenheid van gemeenschappelijk belang blijven behandelen. Finland en Italië traden in het najaar van verleden jaar tot het wisselkoersmechanisme (WKM) toe en een aanzienlijke meerderheid van de WKM-valuta's bleek opmerkelijk stabiel. Een gezonder en geloofwaardiger economisch beleid, inclusief begrotingsbeleid, heeft bijgedragen tot een betere onderlinge afstemming van de wisselkoersen in de Gemeenschap. In deze context en met het oog op deelneming aan de EMU is het absoluut noodzakelijk dat de lidstaten een op stabiliteit gericht macro-economisch beleid blijven voeren - en waar nodig een extra inspanning leveren. Voor landen die momenteel niet aan het WKM deelnemen, zou dit beleid ook bijdragen tot de schepping van de voorwaarden om een dergelijke deelneming mogelijk te maken. Een gezonde macro-economische beleidsvoering schept de mogelijkheden voor stabiele wisselkoersen en lage langetermijnrentetarieven in de Gemeenschap en draagt bij tot een stabiel internationaal monetair stelsel.4. Gezonde openbare financiën In de Gemeenschap als geheel daalde het werkelijke begrotingstekort van 5 % van het BBP in 1995 tot 4,3 % van het BBP in 1996. De trage groei in 1996 bemoeilijkte de begrotingsconsolidatie en verhulde de onderliggende verbetering die werd gerealiseerd. Op basis van de begrotingsmaatregelen waartoe tot medio april 1997 werd besloten, daalt het vorderingentekort van de gehele overheid in de Gemeenschap als geheel waarschijnlijk tot iets minder dan 3 % van het BBP in 1997, en vervolgens tot 2,5 % van het BBP in 1998.In hun begroting voor 1997 hebben de lidstaten in grote meerderheid ingrijpende maatregelen getroffen om hun begrotingstekort terug te brengen tot 3 % van het BBP of minder. Het is van het grootste belang dat de lidstaten deze begrotingen strikt ten uitvoer leggen en onmiddellijk corrigerend optreden in geval de budgettaire streefcijfers niet gehaald dreigen te worden. Met betrekking tot de begroting voor 1998 zijn in de meeste lidstaten aanvullende maatregelen ter vermindering van het tekort vereist, willen zij de doelstellingen van hun convergentieprogramma's verwezenlijken. Dit zou zorgen voor het nodige vertrouwen in de duurzaamheid van de begrotingsaanpassing, vooral in die landen waar het begrotingstekort naar verwachting in 1997 niet duidelijk onder 3 % van het BBP zal liggen, of waar de begroting voor 1997 tijdelijke maatregelen bevatte, of waar de schuld/BBP-ratio niet voldoende verkleint en niet in een bevredigend tempo de referentiewaarde nadert. Deze vastberadenheid is niet alleen nodig om aan de begrotingscriteria van Maastricht te voldoen, maar ook om verdere voortgang te maken om op middellange termijn de doelstelling te verwezenlijken van een begroting die min of meer in evenwicht is of een overschot vertoont, zoals vastgesteld in het Pact voor stabiliteit en groei, waarbij een op groei en stabiliteit gerichte macro-economische beleidsmix moet worden gehandhaafd.Het is noodzakelijk dat de programma's voor begrotingsaanpassing geloofwaardig en duurzaam zijn. De aanpassingslast dient eerlijk en rechtvaardig te worden verdeeld. Om geloofwaardig te zijn, is het van belang dat de programma's doorzichtig zijn. De doorzichtigheid vereist dat gezamenlijk overeengekomen regels voor de nationale rekeningen en economische principes strikt worden toegepast. Voorts moeten in de jaarlijkse begrotingen en de begrotingsprognoses op middellange termijn duidelijk de onderliggende economische hypothesen worden vermeld. Om duurzaam te zijn, is het van belang dat de maatregelen ter vermindering van het tekort deel uitmaken van een duidelijk uiteengezette strategie op middellange termijn, inclusief noodzakelijke structurele hervormingen zoals genoemd in de convergentieprogramma's en, vanaf het begin van fase 3, in de stabiliteits- en convergentieprogramma's. Deze programma's moeten van nabij in het oog worden gehouden op Gemeenschapsniveau.Of de economische voordelen van de begrotingsconsolidatie worden binnengerijfd, hangt cruciaal af van de kwaliteit van de getroffen maatregelen. In dit opzicht bevestigen de huidige richtsnoeren de algemene beginselen die in vorige richtsnoeren zijn vastgesteld. In de eerste plaats is het in de meeste lidstaten wenselijk sterker voorrang te geven aan uitgavenbesnoeiingen dan aan een verzwaring van de totale belastingdruk, indien nodig rekening houdend met de verhoudingen tussen de systemen voor sociale overdrachten en het belastingstelsel. In deze lidstaten moeten vooral structurele maatregelen worden genomen met het oog op een betere beheersing van de uitgaven voor consumptieve bestedingen van de overheid, overheidspensioenvoorzieningen, gezondheidszorg, passende arbeidsmarktmaatregelen en subsidies. Indien belastingverhogingen onvermijdelijk zijn, dienen de nadelige gevolgen voor de groei en de werkgelegenheid tot een minimum te worden beperkt en een heropleving van de inflatie te worden voorkomen. In de tweede plaats mogen de prioriteiten voor de overheidsuitgaven mogelijk en zonder risico voor de noodzakelijke vermindering van de begrotingstekorten uitgaan naar productieve activiteiten zoals investeringen in infrastructuur, menselijke hulpbronnen en actieve arbeidsmarktinitiatieven. In de derde plaats moet de gewenste verlichting van de belastingdruk en van de druk van de sociale lasten in de meeste lidstaten gepaard gaan met de verwezenlijking en instandhouding van een gezond begrotingsevenwicht. Demografische veranderingen in de lidstaten zullen de overheidsuitgaven in de komende jaren onder druk zetten. Derhalve dienen de lidstaten de financiële houdbaarheid van hun voorzieningen inzake sociale bescherming en overheidspensioenen te onderzoeken en tijdig hervormingen door te voeren.Gezien het verband tussen de belastingpolitiek enerzijds en de interne markt, de EMU en de bestrijding van de werkloosheid anderzijds, hebben de lidstaten alleen maar te winnen bij verhoogde samenwerking op het gebied van belastingmaatregelen. Schadelijke concurrentie tussen de belastingstelsels van de verschillende lidstaten moet worden voorkomen. In dit verband wordt de lidstaten onder meer verzocht de mogelijkheid van de opstelling van een gedragscode te onderzoeken, waarin politiekbindende beginselen inzake eerlijke concurrentie op belastinggebied worden neergelegd.Van de afzonderlijke lidstaten haalden er vijf - Denemarken, Ierland, Luxemburg, Nederland en Finland - reeds in 1996 de referentiewaarde van 3 %. In Denemarken, waar het begrotingssaldo dit jaar naar verwachting licht positief zal worden, is het van belang dit resultaat tijdens de gehele conjunctuurcyclus te consolideren en de overheidsschuld/BBP-ratio op een vaste neerwaartse koers te houden. Ierland moet van de huidige sterke groeifase profiteren om een nog grotere inspanning te doen om de overheidsuitgaven in te dammen, en daarbij definitieve voortgang naar begrotingsevenwicht te maken. Een voortzetting van het beleid tot beperking van de uitgaven is ook essentieel in Nederland en Finland, waarbij vooral aandacht moet worden besteed aan de socialezekerheidsoverdrachten, hetgeen de gelegenheid biedt de niet-loonkosten of andere belastingen die de werkgelegenheid belemmeren, verder te verlagen.In België zal het begrotingstekort naar verwachting dalen tot 3 % van het BBP of minder in 1997. Op basis van het huidige beleid zal het tekort in 1998 waarschijnlijk nog verder dalen. Teneinde de budgettaire consolidering voort te zetten dient de Belgische regering zich strikt te houden aan haar nieuwe convergentieprogramma. Er dient vooral te worden gezorgd voor gezonde socialezekerheidsrekeningen, met als hoofdelementen de invoering van doelmatige mechanismen en de uitgaven voor gezondheidszorg beter te beheersen, en de voortzetting van pensioenhervormingen.In Duitsland zal het begrotingstekort naar verwachting dalen tot 3 % van het BBP of minder in 1997. Op basis van het huidige beleid zal het tekort in 1998 waarschijnlijk nog iets verder dalen. De Duitse regering heeft toegezegd alle nodige maatregelen te zullen treffen om de hand te houden aan de referentiewaarde van 3 % en zij dient het nodige te ondernemen om de opwaartse tendens van de overheidsschuld/BBP-ratio tot stilstand te brengen. Het tempo van de begrotingsconsolidatie dient in 1998 te worden gehandhaafd in overeenstemming met het nieuwe convergentieprogramma. Bij de verdere begrotingsconsolidatie dient de nadruk te worden gelegd op een verdere vermindering van het aandeel van de overheidsuitgaven in de economie, inclusief hervormingen in de belasting- en socialezekerheidsstelsels. Dit kan leiden tot een verlichting van de belasting- en premiedruk, zonder dat een strikt vasthouden aan de begrotingsdoelstellingen in het nieuwe convergentieprogramma gevaar loopt.In Spanje zal het begrotingstekort in 1997 naar verwachting dalen tot 3 % van het BBP of minder. Op basis van het huidige beleid zal het tekort in 1998 waarschijnlijk nog iets verder dalen. In hun begroting voor 1998 dienen de Spaanse autoriteiten, die vast voornemens zijn de doelstelling van een tekort van 3 % van het BBP in 1997 te verwezenlijken, verdere begrotingsconsolidatie na te streven zoals vooropgesteld in het nieuwe convergentieprogramma. Zij moeten voortgaan met de tenuitvoerlegging van structurele maatregelen ter vermindering van het tekort, vooral om de huidige uitgaven om te buigen en tot efficiënter begrotingsbeheer te komen.In Frankrijk zal het begrotingstekort naar verwachting dalen tot 3 % van het BBP of minder in 1997. Op basis van het huidige beleid zal het tekort in 1998 vermoedelijk niet significant verder dalen. Het is van groot belang dat de begrotingsconsolidatie op middellange termijn wordt volgehouden door het onlangs overeengekomen convergentieprogramma onverkort ten uitvoer te leggen. Met name is het noodzakelijk de kosten van de gezondheidszorg binnen de perken te houden en de rekeningen van de sociale zekerheid in evenwicht te brengen en ervoor te zorgen dat de voorgenomen belastingverlagingen, die op zich de groei en de werkgelegenheid bevorderen, er niet toe leiden dat het tekort in een lager tempo vermindert.In Italië zal het begrotingstekort dankzij de nieuwe in maart genomen maatregelen naar verwachting dalen tot 3 % van het BBP in 1997. De Italiaanse autoriteiten wordt met klem verzocht alle noodzakelijke maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat deze doelstelling wordt verwezenlijkt. Om te bereiken dat het overheidstekort in 1998 en de daaropvolgende jaren onder de 3 % komt is het essentieel om het onlangs goedgekeurde convergentieprogramma volledig uit te voeren. De in het programma vervatte doelstellingen dienen door de Italiaanse regering als plafonds te worden beschouwd om tekorten te voorkomen en om een snellere vermindering van de overheidsschuld te bevorderen. In de begroting voor 1998 moet de aandacht vooral uitgaan naar maatregelen met een permanente weerslag op het terugdringen van het tekort, met inbegrip van structurele maatregelen omdat die ook een gunstig effect hebben op de doelmatigheid van het gehele economische gebeuren. Van cruciaal belang is de hervorming van de welvaartsstaat en het Italiaanse belastingstelsel.In Oostenrijk zal het begrotingstekort naar verwachting dalen tot 3 % van het BBP of minder in 1997. Op basis van het huidige beleid zal het tekort in 1998 waarschijnlijk nog iets verder dalen. Bij de Oostenrijkse regering wordt erop aangedrongen alle nodige maatregelen te treffen om het streefcijfer voor het begrotingstekort, 3 % van het BBP, in 1997 te halen en de duurzaamheid van de begrotingsconsolidatie in de komende jaren veilig te stellen door een programma van voortdurende en, waar nodig, versterkte structurele aanpassingen.In Portugal zal het begrotingstekort in 1997 naar verwachting dalen tot 3 % van het BBP of minder. In hun begroting voor 1998 dienen de Portugese autoriteiten, die vast voornemens zijn de doelstelling van een tekort van 2,9 % van het BBP in 1997 te verwezenlijken, verdere begrotingsconsolidatie na te streven zoals beoogd in het nieuwe convergentieprogramma. Op basis van het huidige beleid zal het tekort in 1998 waarschijnlijk nog iets verder dalen. Het nieuwe strategische akkoord tussen de regering en de sociale partners dient strikt te worden nageleefd om belangrijke vooruitgang te boeken bij de hervorming van de overheidsadministratie en het socialezekerheids- en belastingstelsel.In Zweden zal het begrotingstekort in 1997 naar verwachting dalen tot minder dan 3 % van het BBP. Op basis van het huidige beleid zal het tekort in 1998 waarschijnlijk nog veel verder dalen. Zweden moet voortgaan met de tenuitvoerlegging van het convergentieprogramma, inhoudende dat de overheidsfinanciën worden verbeterd, en verder gaan met de reguliere follow-up van het programma.In het Verenigd Koninkrijk zal het begrotingstekort in 1997 naar verwachting dalen tot 3 % van het BBP of minder. Op basis van de ramingen van de vorige regering, moet het tekort in 1998 verder dalen. Aanbevolen wordt dat de nieuwe regering een effectief kader opzet voor een duurzame begrotingsconsolidatie.In Griekenland, waar de aangekondigde maatregelen naar verwachting zullen leiden tot een verdere daling van het tekort op de overheidsbegroting in 1997, is een duurzame inspanning op een groot aantal fronten vereist om de doelstellingen van het convergentieprogramma te verwezenlijken, waaronder een grotere inspanning om de belastinggrondslag te verbreden, de doelmatigheid van de belastingadministratie en van het stelsel van belastinginning te verhogen, op de overheidsuitgaven te besnoeien en de privatiseringsplannen voort te zetten en uit te breiden. Naar verwachting zal het tekort in 1998 verder dalen.Op de Gemeenschap wordt, evenals op de lidstaten, een beroep gedaan om een strikte begrotingsdiscipline te handhaven. Voor alle rubrieken van de Financiële Vooruitzichten moet een strikte begrotingsdiscipline gelden, met inachtneming van het Interinstitutioneel Akkoord over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure.5. Beter functionerende producten- en dienstenmarkten Om de concurrentiepositie, de werkgelegenheid en de levensstandaard in de Europese Gemeenschap in een wereld van vrije handel en constante technologische verandering veilig te stellen en te bevorderen, is het van essentieel belang dat de lidstaten en de Gemeenschap in overeenstemming met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid er intensiever naar streven hun markten voor goederen, diensten en arbeid te moderniseren. Om de economieën van de lidstaten beter in staat te stellen zich aan te passen aan de veranderende omstandigheden en het groeipotentieel te bevorderen, is het tevens nodig innovatie, onderzoek en ontwikkeling te bevorderen en de onderwijs- en opleidingsstelsels te verbeteren. Om milieubeleidsmaatregelen die bijdragen aan economisch en ecologisch duurzame ontwikkelingen doeltreffender te maken, moeten deze stoelen op instrumenten die meer op de markt gebaseerd zijn, zowel op nationaal niveau als - indien actie in de gehele Europese Unie noodzakelijk lijkt - op communautair niveau.Als onderdeel van de strategie ter bevordering van de groei en de werkgelegenheid, terwijl er prijsstabiliteit wordt bereikt, is het van essentieel belang de werking van de producten- en dienstenmarkten te verbeteren, de mededinging en de innovatie te stimuleren en een efficiënte prijsbepaling te verzekeren. Dit was de grondgedachte achter het internemarktprogramma (IMP), waarvan het belang duidelijk werd onderstreept in de recente evaluatie van de Commissie (4). De conclusie van die evaluatie was dat enerzijds de productenmarkten van de lidstaten nu over het algemeen sterk geïntegreerd zijn; anderzijds zijn de markten voor diensten minder geïntegreerd, hoewel de situatie aanzienlijk is verbeterd sinds de aanvang van het IMP. Er blijven nog wel specifieke problemen bestaan. De diensten, vooral bouw, verzekeringen en banken, dienen meer aandacht te krijgen, met name waar het gaat om de noodzaak de internemarktwetgeving volledig ten uitvoer te leggen. Bovendien moeten de lidstaten stappen ondernemen om hun openbare diensten efficiënter te maken.Voorts blijven productenmarkten die verband houden met overheidsopdrachten, aan de volle inwerking van de concurrentie ontsnappen; andere productenmarkten zijn nog steeds excessief gereglementeerd door de lidstaten. Hogere prijzen voor de consumenten zijn het resultaat. Staatssteun blijft de markten verstoren en de mededinging verzwakken zonder dat er tekenen zijn die op een verbetering wijzen. De normen voor producten, met name het begrip "onderlinge erkenning", is een ander gebied waar te weinig vooruitgang werd geboekt. Het ondernemingsklimaat voor het midden- en kleinbedrijf dient te worden verbeterd. Het MKB dient versneld en op een meer gebruikersvriendelijke wijze toegang te krijgen tot informatie en er moeten maatregelen worden genomen om de regelingen te stroomlijnen (het SLIM-initiatief).De concurrentie op de producten- en dienstenmarkten en hun doeltreffendheid zullen worden verbeterd door de interne markt beter te doen functioneren, waarbij bovendien de lidstaten de taak hebben: i) het bestaande wettelijk kader volledig ten uitvoer te leggen en toe te zien op de naleving ervan, met name in de telecommunicatiesector; ii) het wettelijk kader te voltooien op gebieden zoals belastingen en vennootschapsrecht; iii) de liberalisatie van de energiemarkten binnen het raamwerk van bestaande richtlijnen en van richtlijnen waarover nog wordt onderhandeld, te voltooien; iv) over te gaan tot deregulering en nationale maatregelen die de markten versnipperen, te herzien of af te schaffen; v) geen gebruik te maken van staatssteun om essentiële herstructurering uit te stellen. In het door de Commissie opgestelde actieplan voor de interne markt wordt een aantal concrete maatregelen voorgesteld om de interne markt een nieuwe dynamiek te geven, die vóór 1 januari 1999 moeten worden uitgevoerd.De Gemeenschap moet haar eigen beleid verder hervormen in overeenstemming met de eis in artikel 102 A van het Verdrag waarin staat dat de lidstaten en de Gemeenschap handelen in overeenstemming met het beginsel van een open markteconomie met vrije mededinging, waarbij een doelmatige allocatie van middelen wordt bevorderd, en met inachtneming van de beginselen die zijn neergelegd in artikel 3 A.6. Bevordering van arbeidsmarkthervormingen en investeringen in kennis Uit de positieve ervaring van een aantal lidstaten kunnen enkele belangrijke beleidsconclusies worden getrokken over de inhoud en de uitvoering van hervormingen. Ten eerste moeten structurele hervormingen een breed veld beslaan, in tegenstelling tot beperkte of occasionele maatregelen, om op samenhangende wijze het complexe vraagstuk van de drijfveren voor het scheppen en aanvaarden van een baan aan te pakken. Met deze benadering kan gebruik worden gemaakt van aanvullende beleidsmaatregelen, waardoor de hervormingen in het algemeen doeltreffender worden en een terugdraaiing van het beleid minder waarschijnlijk wordt doordat de sociale en politieke aanvaardbaarheid van de hervormingen wordt verhoogd. Ten tweede dragen mechanismen om het effect van de hervormingen op de arbeidsmarkt en de werkgelegenheid te volgen, bij tot een evaluatie van de doeltreffendheid van de hervormingen en geven zij aanwijzingen over de noodzaak van eventuele wijzigingen in de prioriteiten of de uitvoering. Dientengevolge dient in de meerjarenprogramma's voor de werkgelegenheid meer aandacht te worden besteed aan de interactie tussen de richtsnoeren en specifieke arbeidsmarktmaatregelen, terwijl in de gezamenlijke verslagen over de werkgelegenheid, die de toepassing ervan volgen, bijzondere aandacht moet worden besteed aan het identificeren van goede ervaringen die uit het beleid van de lidstaten voortvloeien.De laatste jaren werden op nationaal niveau allerlei maatregelen ter verhoging van de doeltreffendheid van de arbeidsmarkt getroffen en in een aantal lidstaten worden momenteel belangrijke hervormingen besproken. Dit proces dient te worden voortgezet en waar nodig te worden versterkt. De uitdaging ligt hierin dat hechte samenlevingen intact moeten worden gelaten terwijl er tegelijkertijd meer banen moeten worden geschapen. De volgende punten moeten voorrang krijgen:i) een sterkere toename van de werkgelegenheid door handhaving van passende loontrends en middels lonen waarvoor de verschillen in kwalificaties en regio's een grotere rol spelen. Dit is een belangrijke taak voor de sociale partners;ii) verlagingen van de indirecte arbeidskosten en lagere inkomstenbelasting, wat de kans op een baan zoveel mogelijk vergroot;iii) hervorming van het belasting- en socialezekerheidsstelsel, wat gepaard dient te gaan met een betere werking van de arbeidsmarkten;iv) arbeidsorganisatie volgens nieuwe patronen, waaronder meer flexibele werktijdregelingen, afgestemd op de specifieke behoeften van bedrijven en werknemers; meer gebruikmaking van deeltijdwerk op vrijwillige basis; bevordering van plaatselijke werkgelegenheidsinitiatieven;v) aanpassing van het gehele onderwijsbestel - met inbegrip van de beroepsopleiding - aan de behoeften van de arbeidsmarkt en de verbetering van het menselijk kapitaal, wat het groeipotentieel van de economie bevordert. In dit opzicht dient prioriteit te worden gegeven aan het verhogen van de kansen op een baan voor werklozen, met name de laaggeschoolde, onervaren arbeidskrachten, en aan een betere afstemming van de vaardigheden op de arbeidsmarkt door het verstrekken van opleidingen die beter aansluiten op de veranderende behoeften op de arbeidsmarkt.Bovendien moeten deze hervormingen worden ondersteund door een sterkere werkgelegenheidsgerichtheid in andere beleidssectoren. Met name dienen maatregelen waarvoor bijstand uit de Structuurfondsen van de Gemeenschap wordt verleend, ook te passen in de algemene werkgelegenheidsstrategie en de meerjarenprogramma's voor de werkgelegenheid van de lidstaten.Gedaan te Brussel, 7 juli 1997.Voor de RaadDe VoorzitterJ.-C. JUNCKER(1) Zoals gemeten aan de hand van het laatste maandelijkse geharmoniseerd indexcijfer van de consumptieprijzen (GICP) in vergelijking met dezelfde maand een jaar vroeger.(2) Zoals gemeten aan de hand van het rekenkundige gemiddelde van de laatste twaalf maandelijkse geharmoniseerde indexcijfers (GICP) vergeleken met het rekenkundige gemiddelde van de twaalf maandelijkse geharmoniseerde indexcijfers van de voorbije periode.(3) Voor Ierland en het Verenigd Koninkrijk zijn deze cijfers gebaseerd op de eigen ramingen van de Commissie, aangezien beide landen nog geen GICP-gegevens hebben gepubliceerd op een manier die de berekening mogelijk maakt.(4) Zie de mededeling van de Commissie "Impact en doeltreffendheid van de interne markt" (COM(96) 520, oktober 1996) en "Economic Evaluation of the Internal Market" (European Economy, Reports and Studies, No. 4, 1996).


title: Aanbeveling van de Commissie voor de Globale Richtsnoeren voor het Economisch Beleid van de Lid- Staten en van de Gemeenschap Opgesteld overeenkomstig artikel 103, lid 2, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap

text:
          COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
                                                     Brussel, 23.04.1997
                                                     COM(97) 168 def.
  Aanbeveling van de Commissie voor de Globale
Richtsnoeren voor het Economisch Beleid van de Lid-
           staten en van de Gemeenschap
            Opgesteld overeenkomstig artikel 103, lid 2, van het
           Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap
 ---pagebreak---  ---pagebreak---                                             Inhoud
1. Hoofddoelstellingen: groei, werkgelegenheid en convergentie                 1
2. Een op groei en stabiliteit gerichte macro-economische beleidsmix           2
3. Prijs- en wisselkoersstabiliteit                                            3
4. Gezonde en efficiënte openbare financiën                                    4
5. Structuele hervormingen om de groei en de werkgelegenheid te bevorderen     7
   5.1.    Beter functionerende producten- en dienstenmarkten                  8
   5.2.    Bevordering van arbeidsmarkthervormingen en investeringen in kennis 8
                                                                                /\6L
 ---pagebreak---        Globale Richtsnoeren voor het Economisch
Beleid van de Lid-Staten en van de Gemeenschap
1. Hoofddoelstellingen: groei, werkgelegenheid en convergentie
Sinds de zomer van 1996, toen de vorige richtsnoeren werden vastgesteld, heeft de bedrijvigheid in
de Gemeenschap een gematigd herstel te zien gegeven. Aan de aanbodzijde blijven de
basisvoorwaarden verbeteren, terwijl de vooruitzichten voor de vraag opklaren. Deze
ontwikkelingen zouden in combinatie met een steeds evenwichtigere macro-economische
beleidsmix en het beginnende herstel van het vertrouwen moeten zorgen voor een geleidelijke
versterking van de productiegroei tot ongeveer het trendmatige percentage dit jaar en duidelijk
boven de trend volgend jaar.
In het huidige klimaat dienen twee fundamentele beleidsdoelstellingen op de voorgrond te worden
gesteld, waarbij succes op beide fronten onderling versterkend zal werken. Hoewel de
werkgelegenheid naar verwachting op korte termijn iets zal toenemen, is het in de eerste plaats
nodig de lage participatiegraad in de Gemeenschap te verhogen en de werkloosheid sterk terug te
dringen. Ondanks aanmerkelijke vorderingen de laatste jaren op de weg naar prijsstabiliteit en een
consolidatie van de openbare financiën, is in de tweede plaats verdere voortgang vereist om een
hoge mate van nominale convergentie te bereiken en te handhaven, zodat een belangrijk aantal
Lid-Staten in staat zullen zijn met ingang van I januari 1999 aan de EMU deel te nemen. De
komende kwartalen is het van cruciaal belang - ook voor de groei en de werkgelegenheid - geen
ruimte te laten voor twijfel over de vraag of de criteria van Maastricht en de begindatum voor de
eenheidsmunt in 1999 zullen worden gehaald, teneinde de Europese burgers en ondernemingen
ervan te overtuigen dat de door de EMU geboden kansen inderdaad zullen worden aangegrepen.
Aangezien het nastreven van een gezondere begrotingssituatie belangrijke groei- en
werkgelegenheids voordelen op middellange termijn zal opleveren, is een voortdurende inspanning
met het oog op begrotingsconsolidatie in het belang van alle Lid-Staten.
Met de interne markt en de EMU wordt de Gemeenschap een van de belangrijkste economische
entiteiten in de wereld. Haar potentieel op middellange tot langere termijn waar het gaat om
technologische vooruitgang en schepping van werk en welvaart is aanzienlijk. Om dit potentieel
voor een verhoging van de levensstandaard volledig te benutten, moet de Gemeenschap geleidelijk
komen tot een hoge participatiegraad. Een dergelijke prestatie zou ook bijdragen tot het veilig
stellen van de duurzaamheid van de, weliswaar hervormde, pensioenstelsels, die een integrerend
deel van de sociale-zekerheidsstelsels in de Lid-Staten vormen.
Het herstel van een duurzame, sterke groei zonder inflatie is zowel politiek als sociaal gezien de
gunstigste manier om een duurzame oplossing voor het werkloosheidsprobleem in de Gemeenschap
te vinden en verdere voortgang te maken op de weg naar gezonde openbare financiën. Aangezien
structurele tekortkomingen de groei en de mate waarin groei kan worden omgezet in extra
werkgelegenheid, blijven beperken, moeten de meeste Lid-Staten voorts structurele hervormingen
invoeren. Beleidsmaatregelen om het concurrentievermogen en de werking van de producten-, de
diensten- en de arbeidsmarkten te verbeteren, zullen echter volledig vruchten afwerpen wanneer een
snel groeiende economie een groot aantal banen voortbrengt.
                                                                                l.
 ---pagebreak--- Een werkgelegenheidbevorderende groei moet worden ondersteund door hogere particuliere en
overheidsinvesteringen. Ten gevolge van de relatief zwakke trends van de particuliere investeringen
sinds het begin van de jaren negentig en de besnoeiingen op de overheidsinvesteringen is de huidige
investeringsquote in de Gemeenschap vrij laag. Indien de huidige investeringsquote op middellange
termijn wordt gehandhaafd, zou dit een groei van slechts iets meer dan 2% per jaar mogelijk
maken. Het is derhalve van belang dat de wegens de hoge rentabiliteit en de lagere rentetarieven
momenteel gunstige investermgsvoorwaarden volledig worden benut. Daarnaast dient de
totstandbrenging van de transeuropese vervoer-, energie- en communicatienetwerken actief te
worden voortgezet, met een hoofdrol voor de communautaire financiële instrumenten en de EIB en
een grotere betrokkenheid van de privé-sector. Bovendien moeten de investeringen in menselijke
hulpbronnen, kennis en bekwaamheid ook worden verhoogd.
Tegen deze achtergrond wordt er bij de Lid-Staten en de Gemeenschapsinstellingen op
aangedrongen om overeenkomstig artikel 102A van het Verdrag een economisch beleid te voeren
dat bijdraagt tot belangrijke voortgang op de weg naar duurzame groei zonder inflatie en een hoog
werkgelegenheidsniveau, twee van de doelstellingen die in artikel 2 van het Verdrag worden
genoemd. Hiertoe worden zij tevens verzocht hun beleid te coördineren (artikelen 3A, 102A en
 103) in het kader van de verhoogde integratie van de economieën van de Lid-Staten.
2. Een op groei en stabiliteit gerichte macro-economische beleidsmix
In de huidige richtsnoeren wordt bevestigd dat voor het bereiken van een duurzame, door de
investeringen ondersteunde productiegroei en werkgelegenheidschepping op middellange termijn
zonder inflatoire spanningen een gemeenschappelijke macro-economische beleidsstrategie vereist
blijft die voortbouwt op de volgende drie elementen, zoals geformuleerd in de richtsnoeren van
 1996:
- "Een op stabiliteit gericht monetair beleid, dat niet wordt ondermijnd door ongewenste
    begrotings- en loonontwikkelingen;
    duurzame pogingen om de openbare financiën in de meeste Lid-Staten te consolideren in
    overeenstemming met de doelstellingen van hun convergentieprogramma's;
- nominale loontendensen die stroken met de doelstelling van prijsstabiliteit; tevens moeten de
     reële loonontwikkelingen beneden de productiviteitsgroei blijven, zodat de rentabiliteit van
    werkgelegenheidsscheppende investeringen, wordt versterkt;
Hoe meer de stabiliserende opdracht van het monetaire beleid vergemakkelijkt wordt door passende
begrotingsmaatregelen en loonontwikkelingen, des te meer zullen de monetaire voorwaarden,
inclusief de wisselkoersen en de rentevoeten voor de lange termijn, gunstig zijn voor groei en
werkgelegenheid. "
Met betrekking tot de vooruitzichten op middellange termijn is het van belang dat de
beleidsmakers, de sociale partners en de economische subjecten zich volledig rekenschap geven van
het feit dat de EMU de situatie ingrijpend zal veranderen, hetgeen fundamenteel van invloed zal
zijn op de wijze waarop het macro-economisch beleid en de loonontwikkelingen tot stand komen.
(i)      Een gemeenschappelijk monetair beleid onder de verantwoordelijkheid van een
         onafhankelijke Europese centrale bank zal in de eerste plaats gericht zijn op prijsstabiliteit,
         terwijl tegelijkertijd onverminderd deze primaire doelstelling de algemene economische
         beleidsmaatregelen in de Gemeenschap zullen worden gesteund teneinde bij te dragen tot de
         doelstellingen van artikel 2 van het Verdrag.
 ---pagebreak--- (ii)    De Verdragsbepalingen op het gebied van het begrotingsbeleid (artikelen 104 tol en met
        I04C) en het Pact voor stabiliteit en groei zullen een gezond en gedisciplineerd
        begrotingsbeleid bevorderen. Met inachtneming van deze wettelijke bepalingen /.al de
        verantwoordelijkheid voor het begrotingsbeleid berusten bij de soevereine nationale
        regeringen, die hun begrotingsbeleid zullen moeten coördineren in het kader van de globale
        economische richtsnoeren.
(iii) Met betrekking tot de lonen, die worden vastgesteld door autonome sociale partners volgens
        de gebruiken in de afzonderlijke landen, zullen een op stabiliteit gericht monetair en
        budgettair beleid en de onmogelijkheid van wisselkoersbewegingen binnen de EURO-zone,
        de voorwaarden en de drijfveren voor een adequate ontwikkeling versterken. Deze drijfveren
        dienen ook te worden versterkt door een intensievere sociale dialoog, waar mogelijk en
        volgens de heersende tradities op nationaal niveau. Op communautair niveau zal de
        Commissie in overeenstemming met artikel 118B de sociale dialoog blijven ontwikkelen, met
        name over vraagstukken op het gebied van het macro-economisch beleid, om voort te
        bouwen op de gemeenschappelijke overeenstemming over de in de richtsnoeren neergelegde
        strategie voor het economisch beleid. De bijdrage van de Europese sociale partners over het
        macro-economisch kader ter gelegenheid van de Europese Raad van Dublin vormt een
        belangrijke stap in de goede richting die dient te worden aangemoedigd.
Indien alle betrokken actoren zich aan de nieuwe vereisten houden, zal de macro-economische
beleidsmix een duurzame, sterke en werkgelegenheidscheppende groei in de Gemeenschap blijven
bevorderen. De totstandbrenging van de EMU zal er aldus toe leiden dat de fundamentele wijziging
 in de macro-economische beleidsmix die geleidelijk haar beslag heeft gekregen in de Gemeenschap,
een vast gegeven wordt.
 3. Prijs- en wisselkoersstabiliteit
Prijsstabiliteit — De Gemeenschap heeft belangrijke voortgang gemaakt op de weg naar
 prijsstabiliteit en inflatieconvergentie, hetgeen een essentiële vereiste is om te komen tot duurzame
groei op middellange termijn en één munt. De inflatie in de Gemeenschap zal naar verwachting in
  1997 dalen tot gemiddeld 2H%. het laagste percentage in het bestaan van de Gemeenschap. In het
 vooruitzicht van de EMU dient de Gemeenschap te trachten de gemiddelde inflatie terug te brengen
tot 2% en een dergelijk niveau voor de middellange termijn na te streven.
 In februari 1997 hadden negen Lid-Staten (België, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Luxemburg,
 Nederland, Oostenrijk, Finland en Zweden) een inflatie' van 2% of minder. Deze landen, die reeds
 een bevredigende mate van prijsstabiliteit hebben bereikt, zullen dit op middellange termijn moeten
volhouden. Tegen de achtergrond van een duurzaam herstel zullen Ierland en het Verenigd
 Koninkrijk^- een beleid moeten blijven voeren dat erop gericht is elke heropleving van de
 onderliggende inflatoire druk te voorkomen en zo mogelijk tot een lagere inflatie te komen.
 In Spanje, Italië en Portugal is de gemiddelde inflatie gedaald tot 3 à 3,5% in februari 1997, maar
 in die maand bedroeg de inflatie ongeveer 2,5% ten opzichte van een jaar tevoren. In deze drie
      Gemeten aan het rekenkundige gemiddelde van de laatste twaalf maandelijkse geharmoniseerde
      indexcijfers van de consumptieprijzen in verhouding tol het rekenkundige gemiddelde van de twaalf
      maandelijkse geharmoniseerde indexcijfers van de voorgaande periode.
      Ierland en het Verenigd Koninkrijk hebben nog geen geharmoniseerde indexcijfers van de
      consumptieprijzen gepubliceerd op een wijze die de berekening van de in voetnoot 1 bedoelde meting
      mogelijk maakt. De op basis van de beschikbare informatie opgestelde eigen ramingen van de
      Commissie wijzen er echter op dat de inflatie (geharmoniseerde indexcijfers van de
      consumptieprijzen) in deze beide landen tussen de 2 en 3% ligt.
 ---pagebreak--- landen is het van belang een op stabiliteit gericht beleid te blijven voeren om te komen tot een
gemiddelde inflatie van 2,5% of minder voor 1997 en ervoor te zorgen dat de voortgang bij het
terugdringen van de inflatie wordt veilig gesteld en dat de inflatie zelfs nog verder omlaag gaat
naarmate het herstel aantrekt.
In Griekenland, waar de laatste jaren vooruitgang is geboekt bij het beteugelen van de inflatie, is
een nog grotere inspanning nodig om de inflatie omlaag te brengen tot de officiële streefcijfers van
4,5% eind 1997 en minder dan 3 % eind 1998.
 Wisselkoersstabiliteit   — Overeenkomstig artikel 109M moeten alle Lid-Staten hun
wisselkoersbeleid als een aangelegenheid van gemeenschappelijk belang blijven behandelen. Een
gezonder en geloofwaardiger economisch beleid en gunstige ontwikkelingen ten opzichte van de
US-dollar hebben bijgedragen tot een betere onderlinge afstemming van de wisselkoersen in de
Gemeenschap. Het optimisme op de financiële markten over de vooruitzichten voor een relatief
ruime deelneming aan de EMU vanaf het begin heeft hiertoe eveneens bijgedragen. Finland en
Italië traden in het najaar van verleden jaar tot het WKM toe en verreweg de meeste WKM-
valuta's bevinden zich thans binnen of dichtbij de vroegere nauwe banden van het mechanisme. In
deze context en met het oog op deelneming aan de EMU is het absoluut noodzakelijk dat de
Lid-Staten een op stabiliteit gericht macro-economisch beleid blijven voeren - en waar nodig een
extra inspanning leveren. Voor landen die momenteel niet aan het WKM deelnemen, zou dit beleid
ook bijdragen tot de schepping van de voorwaarden om een dergelijke deelneming mogelijk te
maken. Een gezonde macro-economische beleidsvoering schept de mogelijkheden voor stabiele
wisselkoersen en lage lange-rentetarieven in de Gemeenschap en draagt bij tot een stabiel
internationaal monetair stelsel.
4. Gezonde en efficiënte openbare financiën
In de Gemeenschap als geheel daalde het werkelijke begrotingstekort van 5% van het BBP in 1995
tot 4,3% van het BBP in 1996. De trage groei in 1996 bemoeilijkte de begrotingsconsolidatie en
verhulde de onderliggende verbetering die werd gerealiseerd. Op basis van de
begrotingsmaatregelen waartoe tot medio april 1997 werd besloten, daalt het vorderingentekort van
de gehele overheid in de Gemeenschap als geheel waarschijnlijk tot iets minder dan 3 % van het
BBP in 1997, en vervolgens tot 2,5% van het BBP in 1998.
In hun begroting voor 1997 hebben de Lid-Staten in grote meerderheid ingrijpende maatregelen
getroffen om hun begrotingstekort terug te brengen tot 3 % van het BBP of minder. Het is van het
grootste belang dat de Lid-Staten deze begrotingen strikt ten uitvoer leggen en onmiddellijk
corrigerend optreden in geval de budgettaire streefcijfers niet gehaald dreigen te worden. Met
betrekking tot de begroting voor 1998 zijn in de meeste Lid-Staten aanvullende maatregelen ter
vermindering van het tekort vereist. Dit zou zorgen voor het nodige vertrouwen in de duurzaamheid
van de begrotingsaanpassing, vooral in die landen waar het begrotingstekort naar verwachting in
 1997 niet duidelijk onder 3 % van het BBP zal liggen, of waar de begroting voor 1997 tijdelijke
maatregelen bevatte. Deze vastberadenheid is niet alleen nodig om aan de begrotingscriteria van
Maastricht te voldoen, maar ook om verdere voortgang te maken om op middellange termijn de
doelstelling te bereiken van een begroting die min of meer in evenwicht is of een overschot vertoont
onder normale omstandigheden, zoals vastgesteld in eerdere richtsnoeren en in het Pact voor
stabiliteit en groei, waarbij een op groei en stabiliteit gerichte macro-economische beleidsmix moet
worden gehandhaafd.
 ---pagebreak--- Het is noodzakelijk dat de programma's voor begrotingsaanpassing geloofwaardig en sociaal
evenwichtig zijn. Om geloofwaardig te zijn, is het van belang dat de programma's doorzichtig en
duurzaam zijn. De doorzichtigheid vereist dat gezamenlijk overeengekomen regels voor de
nationale rekeningen en economische principes strikt worden toegepast. Met het oog op
doorzichtigheid is het voorts nodig dat de Lid-Staten bij de indiening van hun begroting duidelijk
de aard van de aangekondigde maatregelen ter vermindering van het tekort omschrijven en daarbij
aangeven welke maatregelen eenmalig zijn. Voorts moeten in de jaarlijkse begrotingen en de
begrotingsprognoses op middellange termijn duidelijk de onderliggende economische hypothesen
worden vermeld. Om duurzaam te zijn, is het van belang dat de maatregelen ter vennindering van
het tekort van structurele aard zijn. Eenmalige maatregelen en acties die in volgende jaren moeten
worden teruggedraaid, hebben in sommige gevallen bijgedragen tot een verhoging van het tempo
van de begrotingsconsolidatie. Zij doen echter niets af aan de noodzaak van fundamentele
begrotingsaanpassingen en dienen derhalve te worden aangevuld met duurzame budgettaire
verbeteringen.
Of de economische voordelen van de begrotingsconsolidatie worden binnengerijft, hangt cruciaal af
van de kwaliteit van de getroffen maatregelen. In dit opzicht bevestigen de huidige richtsnoeren de
algemene beginselen die in vorige richtsnoeren zijn vastgesteld. In de eerste plaats dient voorrang te
worden gegeven aan uitgavenbesnoeiingen tegenover verdere verzwaringen van de totale
belastingdruk. In dit verband moeten vooral structurele maatregelen worden genomen met het oog
op een betere beheersing van de uitgaven voor consumptieve bestedingen van de overheid,
overheidspensioenvoorzieningen, gezondheidszorg, werkloosheidsuitkeringen en subsidies. Indien
belastingverhogingen onvermijdelijk zijn, dienen de nadelige gevolgen voor de groei en de
werkgelegenheid tot een minimum te worden beperkt en een heropleving van de inflatie te worden
voorkomen. In de tweede plaats dienen maatregelen om het aandeel van de overheidsuitgaven in het
BBP permanent terug te dringen, zoveel mogelijk en zonder risico voor de noodzakelijke
vermindering van de begrotingstekorten gepaard te gaan met een verschuiving van de prioriteiten
voor de overheidsuitgaven naar productieve activiteiten zoals investeringen in infrastructuur,
menselijke hulpbronnen en actieve arbeidsmarktinitiatieven. In de derde plaats moet de gewenste
verlichting van de belastingdruk in de meeste Lid-Staten, vooral op arbeid, slechts haar beslag
krijgen voor zover een strakke uitgavenbeheersing belastingverlagingen verenigbaar maakt met de
verwezenlijking en instandhouding van een gezond begrotingsevenwicht. Het communautaire beleid
op het gebied van de belastingen moet stroken met deze richtsnoeren
Gezien het verband tussen de belastingpolitiek enerzijds en de interne markt, de EMU en de
bestrijding van de werkloosheid anderzijds, hebben de Lid-Staten alleen maar te winnen bij
verhoogde samenwerking op het gebied van belastingmaatregelen. Schadelijke concurrentie tussen
de belastingstelsels van de verschillende Lid-Staten moet worden voorkomen. In dit verband
worden de Lid-Staten verzocht de mogelijkheid van de opstelling van een gedragscode te
onderzoeken.
Van de afzonderlijke Lid-Staten haalden er vijf - Denemarken, Ierland, Luxemburg, Nederland en
 Finland - reeds in 1996 de referentiewaarde van 3%. In Denemarken, waar het begrotingssaldo dit
jaar naar verwachting licht positief zal worden, is het van belang dit resultaat tijdens de gehele
 conjunctuurcyclus te consolideren, de overheidsschuld/BBP-ratio op een vaste neerwaartse koers te
 houden en de groei van de overheidsuitgaven, inclusief de sociale overdrachten, te beperken.
 Ierland moet van de huidige sterke groeifase profiteren om een nog grotere inspanning te doen om
 de overheidsuitgaven in te dammen, en daarbij definitieve voortgang naar begrotingsevenwicht te
 maken. Een voortzetting van het beleid tot beperking van de uitgaven is ook essentieel in Nederland
 en Finland, waarbij vooral aandacht moet worden besteed aan de sociale-zekerheidsoverdrachten,
 hetgeen de gelegenheid biedt de niet-loonkosten of andere belastingen die de werkgelegenheid
 belemmeren, verder te verlagen.
 ---pagebreak--- In België zal het begrotingstekort naar verwachting dalen tol 3 % van het BBP of minder in l(>l>7
Op basis van het huidige beleid zal het tekort in 1998 waarschijnlijk nog verder dalen Om de
openbare financiën een duurzame grondslag te geven, dient de Belgische regering zich strikt te
houden aan haar nieuwe convergentieprogramma. Er dient vooral te worden gezorgd voor gezonde
sociale-zekerheidsrekeningen, met als hoofdelementen de invoering van doelmatige mechanismen
om de uitgaven voor gezondheidszorg beter te beheersen en de voortzetting van
pensioenhervormingen.
In Duitsland zal het begrotingstekort naar verwachting dalen tot 3 % van het BBP of minder in
 1997. Op basis van het huidige beleid zal het tekort in 1998 waarschijnlijk nog iets verder dalen.
De Duitse regering heeft vast toegezegd alle nodige maatregelen te zullen treffen om de
referentiewaarde van 3 % in 1997 na te leven en zij dient het nodige te ondernemen om de
opwaartse tendens van de overheidsschuld/BBP-ratio reeds dit jaar tot stilstand te brengen. Het
tempo van de begrotingsconsolidatie dient in 1998 te worden gehandhaafd in overeenstemming met
het nieuwe convergentieprogramma. Bij de verdere begrotingsconsolidatie dient tic nadruk Ie
worden gelegd op een permanente vermindering van het aandeel van de overheidsuitgaven in de
economie, hetgeen de invoering van structurele hervormingen in de belasting- en sociale-
zekerheidsstelsels zou vergemakkelijken zonder de budgettaire doelstellingen van het nieuwe
convergentieprogramma in gevaar te brengen.
In Spanje zal het begrotingstekort naar verwachting dalen tot 3 % van het BBP of minder in 1997.
Op basis van het huidige beleid zal het tekort in 1998 waarschijnlijk nog iets verder dalen. In hun
begroting voor 1998 dienen de Spaanse autoriteiten, die vast voornemens zijn de doelstelling van
een tekort van 3 % van het BBP in 1997 te bereiken, verdere begrotingsconsolidatie na te streven
zoals vooropgesteld in het nieuwe convergentieprogramma. Zij moeten voortgaan met de
tenuitvoerlegging van structurele maatregelen ter vermindering van het tekort, vooral om de
huidige ontwikkeling van de uitgaven om te buigen en tot een efficiënter begrotingsbeheer te
komen.
In Frankrijk zal het begrotingstekort naar verwachting dalen tot 3 % van het BBP of minder in
 1997. Op basis van het huidige beleid zal het tekort in 1998 vermoedelijk niet verder dalen, deels
doordat eenmalige maatregelen aflopen. Het is van groot belang dat de begrotingsconsolidatie op
middellange termijn wordt volgehouden door het onlangs overeengekomen convergentieprogramma
onverkort ten uitvoer te leggen. Met name is het noodzakelijk de uitgaven voor de gezondheidszorg
binnen de perken te houden en de rekeningen van de sociale zekerheid in evenwicht te brengen en
ervoor te zorgen dat de voorgenomen belastingverlagingen, die op zich de groei en de
werkgelegenheid bevorderen, er niet toe leiden dat het tekort in een trager tempo vermindert.
In Italië zal het begrotingstekort tot 3 % van het BBP kunnen dalen, als de in de begroting voor
1997 en in maart van dit jaar genomen maatregelen volledig doorwerken en, indien nodig,
aanvullende maatregelen worden genomen door de Italiaanse regering. Op basis van het huidige
beleid zou het tekort in 1998 weer kunnen stijgen doordat eenmalige maatregelen aflopen. Een
verdere vermindering dient te worden voorgenomen in de begroting 1998 om zekerheid te
verschaffen over de continuïteit van de aanpassing en de openbare financiën een gezonde grondslag
voor de middellange termijn te geven. De in 1997 getroffen maatregelen van tijdelijke aard dienen
te worden vervangen door structurele maatregelen met een permanente invloed op de begroting. De
condities voor een duurzame consolidatie van de Italiaanse begroting moeten nader bepaald worden
in het convergentie programma, voor welke de Italiaanse autoriteiten worden uitgenodigd dit zo
spoedig mogelijk in te dienen.
 ---pagebreak--- In Oostenrijk zal het begrotingstekort naar verwachting dalen tot 3 % van het BBP of minder in
1997. Op basis van het huidige beleid zal het tekort in 1998 waarschijnlijk nog iets verder dalen.
Bij de Oostenrijkse regering wordt erop aangedrongen alle nodige maatregelen te treffen om het
streefcijfer voor het begrotingstekort, 3 % van het BBP, in 1997 te halen en de duurzaamheid van
de begrotingsconsolidatie in de komende jaren veilig te stellen door een programma van
voortdurende en, waar nodig, versterkte structurele aanpassingen.
In Portugal zal het begrotingstekort in 1997 naar verwachting dalen tot         3 % van het BBP of
minder. Op basis van het huidige beleid zal het tekort in 1998 waarschijnlijk   nog iets verder dalen.
Het nieuwe strategische akkoord tussen de regering en de sociale partners      dient strikt te worden
nageleefd om belangrijke vooruitgang te boeken bij de hervorming van de        overheidsadministratie
en het sociale-zekerheids- en het belastingstelsel.
In Zweden zal het begrotingstekort in 1997 naar verwachting dalen tot 3 % van het BBP of minder.
Op basis van het huidige beleid zal het tekort in 1998 waarschijnlijk nog veel verder dalen. De
begrotingsaanpassing dient vooral gericht te zijn op het ombuigen van de groei van de uitgaven,
met name de sociale overdrachten, en op het zoveel mogelijk verminderen van de belastingen voor
gezinnen en bedrijven om de prikkels tot bedrijvigheid en werken te versterken.
In het Verenigd Koninkrijk zal het begrotingstekort in 1997 naar verwachting dalen tot 3 % van het
BBP of minder. Op basis van het huidige beleid zal het tekort in 1998 waarschijnlijk nog veel
verder dalen. Aanbevolen wordt de in de begroting voor 1997/1998 uitgezette koers van
vermindering van het tekort energiek vol te houden.
In Griekenland, waar de aangekondigde maatregelen naar verwachting zullen leiden tot een verdere
daling van het tekort op de overheidsbegroting in 1997, is een duurzame inspanning op een groot
aantal fronten vereist om de doelstellingen van het convergentieprogramma te bereiken, waaronder
een grotere inspanning om de belastinggrondslag te verbreden, de doelmatigheid van de
belastingadministratie en van het stelsel van belastinginning te verhogen, op de overheidsuitgaven
te besnoeien en de privatiseringsplannen voort te zetten en uit te breiden.
In een aantal van de bovengenoemde Lid-Staten zal een verdere vermindering van het
overheidstekort in 1998 waarschijnlijk beperkt blijven of zelfs uitblijven, deels ten gevolge van het
aflopen van eenmalige maatregelen. Derhalve dienen deze Lid-Staten hiermee rekening te houden in
hun begroting voor volgend jaar.
5. Structuele hervormingen om de groei en de werkgelegenheid te
      bevorderen
Om de concurrentiepositie en de werkgelegenheid in de Europese Gemeenschap in een wereld van
vrije handel en constante technologische verandering veilig te stellen en te bevorderen, is het van
essentieel belang dat de Lid-Staten en de Gemeenschap in overeenstemming met de globale
richtsnoeren voor het economisch beleid er intensiever naar streven hun markten voor goederen,
diensten en arbeid te moderniseren. Om de economieën van de Lid-Staten beter in staat te stellen
zich aan te passen aan de veranderende omstandigheden en het groeipotentieel te bevorderen, is het
tevens nodig innovatie, onderzoek en ontwikkeling te bevorderen en de onderwijs- en
 ---pagebreak--- opleidingsstelsels te verbeteren. Om milieubeleidsmaatregelen doeltreffender te maken, moeten
deze stoelen op instrumenten die meer op de markt gebaseerd zijn, inclusief fiscale instrumenten,
zowel op nationaal niveau als - wanneer actie in de gehele EU noodzakelijk lijkt - op
communautair niveau.
5.1. Beter functionerende producten- en dienstenmarkten
Als onderdeel van de strategie ter bevordering van de groei en de werkgelegenheid met behoud van
een lage inflatie is het van essentieel belang de werking van de producten- en dienstenmarkten te
verbeteren, de mededinging te stimuleren en een efficiënte prijsbepaling te verzekeren. Dit was de
grondgedachte achter het interne-marktprogramma (IMP), waarvan het belang duidelijk werd
onderstreept in de recente evaluatie van de Commissie-*. De conclusie van die evaluatie was dat
enerzijds de productenmarkten van de Lid-Staten nu over het algemeen sterk geïntegreerd zijn;
anderzijds zijn de markten voor diensten minder geïntegreerd, hoewel de situatie aanzienlijk is
verbeterd sinds de aanvang van het IMP. Er blijven nog wel specifieke problemen bestaan. De
diensten, vooral bouw, verzekeringen en banken, dienen meer aandacht te krijgen, met name waar
het gaat om de noodzaak de interne-marktwetgeving volledig ten uitvoer te leggen.
Voorts blijven productenmarkten die verband houden met overheidsopdrachten, aan de volle
inwerking van de concurrentie ontsnappen; andere productenmarkten, met name die voor
farmaceutische producten, zijn nog steeds excessief gereglementeerd door de Lid-Staten. Hogere
prijzen voor de consumenten zijn het resultaat. Staatssteun blijft de markten verstoren en de
mededinging verzwakken zonder dat er tekenen zijn die op een verbetering wijzen. De belastingen
in de Gemeenschap blijven de markten versnipperen en de prijsverschillen vergroten. De normen
voor producten, met name het begrip "onderlinge erkenning", is een ander gebied waar te weinig
vooruitgang werd geboekt. Het ondernemingsklimaat voor het midden- en kleinbedrijf dient te
worden verbeterd.
De concurrentie op de producten- en dienstenmarkten en hun doeltreffendheid zullen worden
verbeterd door de interne markt beter te doen functioneren, waarbij bovendien de Lid-Staten de
taak hebben: i) het bestaande wettelijk kader volledig ten uitvoer te leggen en toe te zien op de
naleving ervan, met name in de telecommunicatiesector; ii) het wettelijk kader te voltooien op
gebieden zoals belastingen en vennootschapsrecht en de liberalisatie van de energiemarkten;
iii) waar nodig over te gaan tot deregulering en nationale maatregelen die de markten versnipperen,
te herzien of af te schaffen; iv) geen gebruik te maken van staatssteun om essentiële
herstructurering uit te stellen. In het door de Commissie opgestelde actieplan voor de interne markt
worden een aantal concrete maatregelen voorgesteld om de interne markt een nieuwe dynamiek te
geven, die vóór 1 janauri 1999 moeten worden uitgevoerd.
5.2. Bevordering van arbeidsmarkthervormingen en investeringen in kennis
Uit de positieve ervaring van een aantal Lid-Staten kunnen enkele belangrijke beleidsconclusies
worden getrokken over de inhoud en de uitvoering van hervormingen. Ten eerste moeten structurele
hervormingen een breed veld beslaan, in tegenstelling tot beperkte of occasionele maatregelen, om
op samenhangende wijze het complexe vraagstuk van de drijfveren voor het scheppen en
aanvaarden van een baan aan te pakken. Met deze benadering kan gebruik worden gemaakt van
     Zie de mededeling van de Commissie "Impact en doeltreffendheid van de interne markt"
     (COM(96)520, oktober 1996) en "Economie Evaluation of the Internal Market" {European Economy,
     Reports and Studies, No. 4, 1996).
 ---pagebreak--- aanvullende beleidsmaatregelen, waardoor de hervormingen in het algemeen doeltreffender worden
en een terugdraaiing van het beleid minder waarschijnlijk wordt doordat de sociale en politieke
aanvaardbaarheid van de hervormingen wordt verhoogd. Ten tweede dragen mechanismen om het
effect van de hervormingen op de arbeidsmarkt en de werkgelegenheid te volgen, bij tot een
evaluatie van de doeltreffendheid van de hervormingen en geven zij aanwijzingen over de noodzaak
van eventuele wijzigingen in de prioriteiten of de uitvoering. Dientengevolge dient in de
meerjarenprogramma's voor de werkgelegenheid meer aandacht te worden besteed aan de interactie
tussen de richtsnoeren en specifieke arboidsmarktmaatregelen, terwijl in de gezamenlijke verslagen
over de werkgelegenheid, die de toepassing ervan volgen, bijzondere aandacht moet worden besteed
aan het identificeren van goede ervaringen die uit het beleid van de Lid-Staten voortvloeien.
De laatste jaren werden op nationaal niveau allerlei maatregelen ter verhoging van de
doeltreffendheid van de arbeidsmarkt getroffen en in een aantal Lid-Staten worden momenteel
belangrijke hervormingen besproken. Dit proces dient te worden voortgezet en waar nodig te
worden versterkt.
In dit verband dient prioriteit te worden gegeven aan acties die erop gericht zijn het
werkgelegenheidseffect van de groei te verhogen door de tenuitvoerlegging van pragmatische
maatregelen waardoor de gehechtheid van de EU-burgers aan hoge sociale normen zou kunnen
worden verenigd met de noodzaak de relatief weinig gespreide loonkostenstructuur in de meeste
Lid-Staten enigermate te verbreden. Deze maatregelen omvatten:
i)       meer diferentiëring in de loonovereenkomstcn volgens kwalificaties en regio's om
         verschillen in productivitcitsniveau adequaat weer te geven, alsmede de invoering van
         tijdelijke aanvangslonen voor jonge, onervaren werknemers of langdurig werklozen. Dit is
         een belangrijke taak voor de sociale partners;
 ii)     degelijk gefinancierde verlagingen van de ni et-loonkosten of lagere inkomstenbelastingen
         aan de onderkant van de loonschaal;
 iii)    arbeidsorganisatie volgens nieuwe patronen, waaronder meer flexibele werktijdregelingen,
         afgestemd op de specifieke behoeften van bedrijven en werknemers; meer gebruikmaking
         van       deeltijdswerk  op      vrijwillige   basis;    bevordering     van     plaatselijke
         werkgelegenheidsinitiatieven.
 Bovendien moeten maatregelen om het werkgelegenheidseffect van de groei te verhogen worden
gekoppeld aan de noodzakelijke verschuiving van de overheidsuitgaven naar onder andere
onderwijs, beroepsopleiding en onderzoek en ontwikkeling.
 De grotere nadruk op een actief arbeidsmarktbeleid dient nauw verband te houden met de
hervorming van de belasting- en sociale-zekerheidsstelsels om werkzoekenden drijfveren en
mogelijkheden te geven om een baan te aanvaarden of deel te nemen aan andere activiteiten ter
bevordering van de werkgelegenheid. Bovendien moeten deze hervormingen worden ondersteund
door een sterkere werkgelegenheidsgerichtheid in andere beleidssectoren. Met name dienen
maatregelen waarvoor bijstand uit de Structuurfondsen van de Gemeenschap wordt verleend, ook
te passen in de algemene werkgelegenheidsstrategie en de meerjarenprogramma's voor de
werkgelegenheid van de Lid-Staten.
 ---pagebreak---  ---pagebreak---                                                                    ISSN 0254-1513
                                                           COM(97) 168 def.
                                       DOCUMENTEN
NL                                                                        io oi
                                   Catalogusnummer : CB-CO-97-165-NL-C
                                                              ISBN 92-78-18928-6
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen
L-2985 Luxemburg


				|

		52012DC0324

			Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD over het nationale hervormingsprogramma 2012 van Portugalen met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma van Portugal voor de periode 2012-2016 /* COM/2012/0324 final - 2012/ () */

			   	Aanbeveling voor een
AANBEVELING VAN DE RAAD
over het nationale hervormingsprogramma 2012
van Portugal
en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma van Portugal voor
de periode 2012-2016

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van
de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en
artikel 148, lid 4,
Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van
de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op
begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch
beleid[1], en
met name artikel 5, lid 2,
Gezien de aanbeveling van de Europese
Commissie[2],
Gezien de resoluties van het Europees
Parlement[3],
Gezien de conclusies van de Europese Raad,
Gezien het advies van het Comité voor de
werkgelegenheid,
Na raadpleging van het Economisch en
Financieel Comité,
Overwegende hetgeen volgt:
(1)       Op 26 maart 2010 hechtte de
Europese Raad zijn goedkeuring aan het voorstel van de Europese Commissie voor
een nieuwe groei- en werkgelegenheidstrategie; deze Europa 2020-strategie moet
voor betere coördinatie van het economisch beleid zorgen en zich toespitsen op
de sleutelgebieden waarop Europa's potentieel voor duurzame groei en
concurrentievermogen een krachtige impuls nodig heeft.
(2)       De Raad heeft op 13 juli 2010
een aanbeveling inzake de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van
de lidstaten en de Unie (2010–2014) en op 21 oktober 2010 een besluit
betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten[4] aangenomen, die samen de "geïntegreerde
richtsnoeren" vormen. De lidstaten werd verzocht in hun nationaal
economisch en werkgelegenheidsbeleid met de geïntegreerde richtsnoeren rekening
te houden.
(3)       Op 12 juli 2011 heeft de Raad
een aanbeveling over het nationale hervormingsprogramma voor 2011 van Portugal
aangenomen.
(4)       Op 23 november 2011
hechtte de Commissie haar goedkeuring aan de tweede jaarlijkse groeianalyse en
gaf daarmee de aanzet tot het tweede Europees Semester van voorafgaande en
geïntegreerde beleidscoördinatie, dat op de Europa 2020-strategie berust.
(5)       Op 2 maart 2012 heeft de
Europese Raad de prioriteiten inzake financiële stabiliteit,
begrotingsconsolidatie en groeibevorderende maatregelen goedgekeurd. Hij
benadrukte dat moet worden gestreefd naar gedifferentieerde, groeivriendelijke
begrotingsconsolidatie, normalisering van de kredietverschaffing aan de
economie, bevordering van groei en concurrentievermogen, aanpakken van de
werkloosheid en van de sociale gevolgen van de crisis, en modernisering van de
overheidsdiensten.
(6)       Op 2 maart 2012 verzocht de
Europese Raad voorts de lidstaten die aan het Euro Plus-pact deelnemen hun
toezeggingen tijdig te presenteren, zodat deze in de stabiliteits- of
convergentieprogramma's en de nationale hervormingsprogramma's kunnen worden
opgenomen.
(7)       Portugal heeft op 2 mei 2012
zijn stabiliteitsprogramma voor de periode 2012-2016 en op 7 mei 2012 zijn
nationale hervormingsprogramma ingediend.
(8)       Op 17 mei 2011 heeft de Raad
Uitvoeringsbesluit 2011/344/EU tot verlening van financiële bijstand van de
Unie aan Portugal op middellange termijn voor de periode van drie jaar, van
2011 tot 2014, vastgesteld, in overeenstemming met Verordening (EU) nr. 407/2010
van de Raad van 11 mei 2010 houdende instelling van een Europees
financieel stabilisatiemechanisme. In het bijbehorende memorandum van
overeenstemming, dat op dezelfde dag werd ondertekend, en de latere
aanvullingen daarop, zijn de economische beleidsvoorwaarden voor de uitkering
van de financiële bijstand vastgesteld.
(9)       Portugal heeft op een aantal
fronten goede vorderingen gemaakt, maar er resteren nog aanzienlijke
uitdagingen. De verwezenlijking van de begrotingsdoelstellingen blijft van
essentieel belang indien de regering binnen de programmaperiode weer volledige
markttoegang wil bereiken. Ter beperking van de risico's voor de
begrotingsdoelstellingen voor 2012, is een spoedige en vastberaden uitvoering
van de structurele begrotingsmaatregelen van het programma van groot belang.
Tegelijkertijd moet de regering zich concentreren op hervormingen om de
uitdagingen op het gebied van het concurrentievermogen van Portugal aan te
gaan. De begroting voor 2012 geeft geen invulling aan eerdere plannen voor een
"fiscale devaluatie". Hierdoor is het des te belangrijker om snel
aanvullende structurele hervormingen op de arbeidsmarkt en op productmarkten
door te voeren, teneinde de arbeidskosten te beperken, de flexibiliteit te
vergroten en de toegangsdrempels te verlagen. De regering dient sterke
gevestigde belangen die aan hervormingen in de weg staan, vasthoudend en
vastbesloten het hoofd te bieden.
(10)     In het algemeen is bij de
derde toetsing van het economisch aanpassingsprogramma geconcludeerd dat de
uitvoering door Portugal van de voorwaarden in het memorandum van
overeenstemming nog altijd volgens plan verloopt. Met name is de doelstelling
voor het begrotingstekort voor 2011 (5,9 % van het bbp) ruimschoots
bereikt door middel van een overdracht van pensioenfondsen van de banken naar
de staat ter hoogte van 3,5 % van het bbp. Ondanks deze eenmalige
actie was de structurele consolidatie in 2011 omvangrijk en betrof zij
3,5 % van het bbp. Banken zijn op de goede weg om tegen het eind van het
jaar te voldoen aan de kapitaalvereisten van het programma, maar de
kapitaalpositie moet in 2012 verder verbeteren in overeenstemming met de
programmavereisten, op grond van de eis van de Europese Bankautoriteit dat
voorzieningen voor soevereine risico's worden getroffen, alsook vanwege het
programma voor de bijzondere inspectie ter plaatse en de geplande overdracht
van de particuliere pensioenregelingen van banken.
(11)     De daling van het bbp in 2011
was minder sterk dan verwacht, omdat de cijfers voor de uitvoer en de
consumptie gunstiger uitvielen dan de prognoses. In het vierde kwartaal van
2011 en begin 2012 was de binnenlandse vraag echter zwak, terwijl de
werkloosheid sterk toenam en het vertrouwen van de ondernemers gering was.
Volgens de voorjaarsprognose van de Commissie zijn de vooruitzichten voor 2012
verslechterd en wordt thans verwacht dat het bbp met 3,3 % zal dalen, dat
wil zeggen met drie procentpunten meer dan in het najaar werd geraamd. Ook de
economische groei zal in 2013 beperkter zijn dan aanvankelijk werd verwacht.
Hoewel de externe positie zich tot dusver opmerkelijk snel heeft aangepast in
die zin dat de Portugese export buiten de EU een groter marktaandeel heeft
verworven en de invoer aanzienlijk is afgenomen, is het de vraag of deze trend
zich zal voortzetten. Gezien de grote buitenlandse schuld van Portugal zijn
aanzienlijke verdere structurele aanpassingen vereist.
(12)     Bij de begroting 2012 wordt
gestreefd naar een overheidstekort van 4,5 % van het bbp, wat in
overeenstemming is met de eisen van het economisch aanpassingsprogramma en met
de aanbevelingen van de Raad aan Portugal in het kader van de procedure bij
buitensporige tekorten. De in het stabiliteitsprogramma opgenomen plannen voor
begrotingsconsolidatie op middellange termijn zijn eveneens consistent met de
kerndoelen voor het tekort in het economisch aanpassingsprogramma, en voor 2013
wordt een begrotingstekort van 3 % verwacht. De begroting 2012 omvat
consolidatiemaatregelen ter waarde van meer dan 5 % van het bbp, die uit
permanente structurele maatregelen bestaan. Twee derde van de maatregelen
betreffen de uitgavenzijde; hiertoe behoren een aanzienlijke verlaging van de
lonen en pensioenen in de overheidssector, een vermindering van het aantal
ambtenaren met 2 % (voltijdequivalenten) en een rationalisatie van
staatsbedrijven. Aan de ontvangstenzijde beoogt de begroting een vermindering
van het aantal belastingvrijstellingen, een toename van het aantal goederen en
diensten waarvoor het standaard btw-tarief geldt, hogere inkomsten‑ en
vennootschapsbelastingen, hogere accijnzen en een intensievere bestrijding van
belastingontduiking en fraude. Het tekort zal naar verwachting verder dalen tot
1,8 % van het bbp in 2014 en 1 % van het bbp in 2015. De grootste
risico's voor de begrotingsdoelstellingen houden verband met de sector
staatsbedrijven en de lokale en regionale overheden. Wat het structurele saldo
betreft, wordt verwacht dat de structurele begrotingsaanpassing in 2011-2012
meer dan 7 procentpunten van het bbp zal bedragen. De MTD van -0,5 % van
het bbp geeft de vereisten van het stabiliteits- en groeipact op adequate wijze
weer. De overheidsschuld zal naar verwachting in 2013 met 115,7 % van het
bbp een hoogtepunt bereiken en vervolgens geleidelijk afnemen.
(13)     Het welslagen van het
economisch aanpassingsprogramma is sterk afhankelijk van de tenuitvoerlegging
van een groot aantal structurele hervormingen die de rigiditeit en knelpunten
die aan de reeds 10 jaar durende economische stagnatie ten grondslag liggen,
kunnen wegnemen. Tot dusver is merkbaar vooruitgang geboekt. De verstrekkende
en ambitieuze hervormingsagenda ligt op schema wat betreft de regels voor de
arbeidsmarkt, de gezondheidszorg, de woningmarkt, de rechterlijke organisatie
en faillissementen, alsmede mededinging. Tot dusver zijn ook de privatiseringen
succesvol. In de netwerkindustrieën was de vooruitgang wisselender van aard.
Met name in de energiesector blijft een omvattende strategie nodig om de
stijgende schulden van de sector terug te dringen door het aanpakken van
buitensporige huren.
(14)     Aan een strategische
herprogrammering van de Structuurfondsen wordt gewerkt, waarbij steun voor
jeugdwerkgelegenheid en concurrentievermogen (met name wat KMO's betreft)
centraal staat. De nieuwe maatregelen ondersteunen acties met betrekking tot
een werkgelegenheidspaspoort, opleiding en beroepskwalificaties en toegang tot
financiële middelen voor kleine en middelgrote ondernemingen.
(15)     Portugal heeft een aantal
toezeggingen gedaan in het kader van het Euro Plus-pact. De toezeggingen, en de
nakoming van de in 2011 gedane toezeggingen, hebben betrekking op het
verbeteren van het concurrentievermogen, het verhogen van de
arbeidsparticipatie, het bevorderen van de houdbaarheid van de
overheidsfinanciën en het versterken van de financiële duurzaamheid,
BEVEELT AAN dat Portugal in de periode
2012-2013 actie onderneemt om:
De maatregelen ten uitvoer te leggen die zijn
vastgesteld in Uitvoeringsbesluit 2011/344/EU, en die nader zijn
gespecificeerd in het memorandum van overeenstemming van 17 mei 2011
en de latere aanvullingen daarop.
Gedaan te Brussel,
                                                                       Voor
de Raad
                                                                       De
voorzitter
[1]               PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.
[2]               COM(2012) 324 final.
[3]               P7_TA(2012)0048 en
P7_TA(2012)0047.
[4]               Besluit 2012/238/EU van de Raad van 26 april 2012.