               21.1.2021

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 23/152

      P8_TA(2019)0187
      Door de EDEO gegeven follow-up twee jaar na het EP-verslag over strategische communicatie van de EU in reactie op negatieve EU-propaganda door derden
      Aanbeveling van het Europees Parlement van 13 maart 2019 aan de Raad en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid bij het opmaken van de balans ten aanzien van de door de EDEO gegeven follow-up twee jaar na het EP-verslag over strategische communicatie van de EU in reactie op negatieve EU-propaganda door derden (2018/2115(INI))
      (2021/C 23/24)

         Het Europees Parlement,

                  —

                  gezien de conclusies van de Europese Raad van 28 juni en 18 oktober 2018,

                  —

                  gezien de mededeling van de Commissie van 26 april 2018, getiteld “Bestrijding van online-desinformatie: een Europese benadering” (COM(2018)0236),

                  —

                  gezien de EU-gedragscode op het gebied van desinformatie, die op 26 september 2018 werd gepubliceerd,

                  —

                  gezien zijn resolutie van 23 november 2016 over de strategische communicatie van de EU in reactie op negatieve EU-propaganda door derden (1),

                  —

                  gezien de gezamenlijke mededeling van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de Commissie van 6 april 2016, getiteld “Gezamenlijk kader voor de bestrijding van hybride bedreigingen: een reactie van de Europese Unie” (JOIN(2016)0018),

                  —

                  gezien de mededeling van de Commissie van 20 april 2016, getiteld “Uitvoering van de Europese veiligheidsagenda ter bestrijding van terrorisme en ter voorbereiding van een echte en doeltreffende veiligheidsunie” (COM(2016)0230),

                  —

                  gezien de haalbaarheidsstudie van het Europees Fonds voor Democratie over Russischtalige media-initiatieven in het Oostelijk Partnerschap en verder, getiteld “Bringing Plurality and Balance to the Russian Language Media Space”,

                  —

                  gezien het verslag van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV), getiteld “De Europese Unie in een veranderende mondiale omgeving: een meer geconnecteerde, gecontesteerde en complexe wereld” van 18 mei 2015 en de lopende werkzaamheden voor een nieuwe wereldwijde veiligheidsstrategie van de EU,

                  —

                  gezien de aanbeveling van het Europees Parlement van 15 november 2017 aan de Raad, de Commissie en de EDEO over het Oostelijk Partnerschap, in aanloop naar de top in november 2017 (2),

                  —

                  gezien de gezamenlijke mededeling van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad van 13 september 2017, getiteld “Weerbaarheid, afschrikking en defensie: bouwen aan sterke cyberbeveiliging voor de EU” (JOIN(2017)0450),

                  —

                  gezien de gezamenlijke mededeling van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad van 7 juni 2017, getiteld “Een strategische aanpak van weerbaarheid in het externe optreden van de EU” (JOIN(2017)0021),

                  —

                  gezien artikel 19 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM), waarin bepaald is dat iedereen het recht heeft om zonder inmenging een mening te koesteren en om door alle middelen en ongeacht grenzen inlichtingen en denkbeelden op te sporen, te ontvangen en door te geven,

                  —

                  gezien de gezamenlijke verklaring over de samenwerking tussen de EU en de NAVO van 10 juli 2018,

                  —

                  gezien de gezamenlijke verklaring over vrijheid van meningsuiting en “nepnieuws”, desinformatie en propaganda, die op 3 maart 2017 werd afgelegd door de speciale VN-rapporteur inzake de bevordering en bescherming van het recht op vrijheid van mening en meningsuiting, de vertegenwoordiger van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) voor mediavrijheid, de speciale rapporteur van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) inzake vrijheid van meningsuiting en de speciale rapporteur van de Afrikaanse Commissie voor de rechten van de mens en volken (ACHPR) inzake vrijheid van meningsuiting en toegang tot informatie,

                  —

                  gezien het verslag van de speciale rapporteur van de VN van 6 april 2018 over de bevordering en bescherming van het recht op vrijheid van mening en meningsuiting,

                  —

                  gezien zijn aanbeveling van 29 november 2018 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over de verdediging van de academische vrijheid bij het externe optreden van de EU (3),

                  —

                  gezien het recentste verslag van Europol over de stand van zaken en de tendensen in verband met het terrorisme in de Europese Unie van 2018, waarin de aandacht wordt gevestigd op de toename van activiteiten van terroristische groeperingen in cyberspace en hun mogelijke banden met andere criminele groepen,

                  —

                  gezien de gezamenlijke mededeling van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de Commissie aan het Europees Parlement, de Europese Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's van 5 december 2018, getiteld “Actieplan tegen desinformatie” (JOIN(2018)0036) en het verslag van de Commissie over de tenuitvoerlegging van de Mededeling “Bestrijding van online-desinformatie: een Europese benadering” (COM(2018)0794) van dezelfde datum,

                  —

                  gezien de werkzaamheden van de trans-Atlantische commissie voor de bewaking van verkiezingen (Transatlantic Commission on Election Integrity),

                  —

                  gezien de beginselen van Santa Clara inzake transparantie en verantwoordingsplicht met betrekking tot praktijken op het gebied van inhoudsmoderatie,

                  —

                  gezien het EU-actieplan inzake strategische communicatie van 22 juni 2015,

                  —

                  gezien artikel 113 van zijn Reglement,

                  —

                  gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A8-0031/2019),

                  1.

                  beveelt de Raad en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid aan:

            Stand van zaken 2018 — Bestrijding van hybride oorlogvoering

                  (a)

                  te benadrukken dat vrijheid van meningsuiting en mediapluralisme de kern vormen van weerbare democratische samenlevingen, en te voorzien in de beste waarborgen tegen desinformatiecampagnes en vijandige propaganda; kennis te nemen van zijn bezorgdheid over de achteruitgang op het gebied van mediavrijheid en de gerichte aanvallen op journalisten; samen met alle belanghebbenden verdere stappen te ondernemen om de transparantie van media-eigendom en het pluralisme van de media te waarborgen zonder een censuurregeling af te dwingen, en om een gunstig klimaat te scheppen ten bate van een grote verscheidenheid aan informatie, ideeën, diverse media en een gezond maatschappelijk middenveld, alsook om te trachten desinformatie en propaganda in kaart te brengen en onder de aandacht te brengen; alle belanghebbenden, waaronder de voornaamste pers-, journalisten- en mediaverenigingen, bij deze processen te betrekken; ervoor te zorgen dat het publiekeomroepstelsel naar behoren werkt en als voorbeeld kan dienen voor onpartijdige en objectieve informatievoorziening, overeenkomstig de beste praktijken en de journalistieke ethiek;

                  (b)

                  na te denken over de ontwikkeling van een juridisch kader op zowel EU- als internationaal niveau voor de bestrijding van hybride dreigingen, waaronder cyber- en informatieoorlogvoering, dat de Unie in staat stelt doortastend te reageren, met inbegrip van gerichte sancties tegen degenen die dergelijke campagnes op touw zetten en uitvoeren, waarvan de noodzaak met name is aangetoond door de vijandige acties van statelijke en niet-statelijke actoren op deze gebieden;

                  (c)

                  in overweging te nemen dat de tactiek van Da'esh de afgelopen tijd is veranderd en dat de groepering momenteel meer gebruikmaakt van versleutelde berichtendiensten, die populair zijn onder islamistische groeperingen, dan van websites;

                  (d)

                  niet alleen het toenemende aantal overheidsinstellingen, denktanks en ngo's die actief zijn op het gebied van propaganda en desinformatie, maar ook de activiteiten van basisorganisaties op cybergebied te steunen; ervoor te zorgen dat de VV/HV en de Commissie hier nauwer bij worden betrokken door een grondige beoordeling van de nieuwe verordeningen uit te voeren, waaronder van de algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en de toekomstige e-privacyverordening, als bescherming tegen kwaadwillig gebruik van sociale platforms; ervoor te zorgen dat de strategische communicatie van de EU bovenaan de Europese agenda komt te staan en dat de instellingen en lidstaten van de EU nauw samenwerken om dergelijke verschijnselen te bestrijden, zonder uit het oog te verliezen dat desinformatie en propaganda gedijen in een gepolariseerde omgeving waarin het vertrouwen in de media achteruitgaat;

                  (e)

                  er bij de lidstaten die nog altijd ontkennen dat er sprake is van desinformatie en vijandige propaganda op aan te dringen dat zij het bestaan van deze verschijnselen alsook de voornaamste bronnen van desinformatie in Europa en de invloed van desinformatie en propaganda op de publieke opinie erkennen, en deze lidstaten aan te sporen proactieve maatregelen te nemen om dergelijke propaganda, met inbegrip van bewezen gevallen van spionage door derde landen, tegen te gaan en te ontkrachten; alle lidstaten te verzoeken de situatie op hun grondgebied te evalueren, waar nodig te investeren in hun eigen vermogen om strategische communicatie door vijandige derden tegen te gaan, en het vermogen van hun burgers om desinformatie te herkennen, te verbeteren; de lidstaten bovendien aan te sporen om op doeltreffende wijze informatie uit te wisselen over deze kwestie; de Europese leiders die nog altijd onvoldoende aandacht schenken aan deze dreiging te verzoeken in te zien dat er dringend moet worden opgetreden om de vijandige informatieoorlog tegen te gaan;

                  (f)

                  de lidstaten met klem te verzoeken proactief te investeren in voorlichting over de totstandkoming en verspreiding van desinformatie, om de burgers er beter tegen te wapenen;

                  (g)

                  de lidstaten aan te sporen voor een doeltreffende uitwisseling van informatie tussen de betrokken instanties te zorgen om propaganda, manipulatie en desinformatie, met inbegrip van cyber- en informatieoorlogvoering, het hoofd te bieden;

                  (h)

                  de Russische desinformatiecampagnes sterker onder de aandacht te brengen, aangezien deze in Europa de voornaamste bron van desinformatie vormen;

            Soorten tegen de EU en haar buurlanden gerichte misleidende informatie, desinformatie en propaganda

                  (i)

                  het werk te erkennen dat op verschillende niveaus is verzet om de soorten invloeden en instrumenten die tegen de EU en haar buurlanden worden ingezet, in kaart te brengen; de burgers bewuster te maken van lopende desinformatiecampagnes en de aandacht te verleggen naar de grondige analyse van en diepgaand onderzoek naar het effect en de doeltreffendheid van de genoemde invloeden en instrumenten, teneinde maatregelen te ontwikkelen waarmee ze snel en proactief kunnen worden bestreden; de lidstaten aan te sporen permanente structuren op te zetten om desinformatie te herkennen, te voorkomen en tegen te gaan; in gedachten te houden dat desinformatiecampagnes onderdeel uitmaken van een bredere strategie en doorgaans vergezeld gaan van andere vijandige activiteiten, en dat met name informatieoorlogvoering tijdens militaire offensieven serieus moet worden genomen en vastberaden, eendrachtig en krachtdadig moet worden tegengegaan;

                  (j)

                  te waarschuwen voor de gevolgen van kunstmatige intelligentie (KI) en de snelle ontwikkeling die de verspreiding van nepnieuws daardoor doormaakt; kennis te nemen van zijn vrees dat KI binnenkort in staat zal zijn om zelfstandig verdere KI-capaciteiten te ontwikkelen; om deze reden veel financiële middelen uit te trekken voor onderzoek en ontwikkeling op het snijpunt van KI en informatieoorlogvoering, met het oog op de snelgroeiende mogelijkheden van KI op het gebied van de verspreiding van propaganda en desinformatie, onder meer via zogenaamde “deepfakes”;

                  (k)

                  zich te concentreren op het aanhoudende gebruik van desinformatie door autoritaire actoren als Iran, dat nepnieuws verspreidt om verdeeldheid te zaaien en spanningen aan te wakkeren in instabiele conflictgebieden en tegelijkertijd Europa op de korrel neemt om de aandacht af te leiden van zijn kwaadwillige bedoelingen; de lidstaten met klem te verzoeken dergelijke activiteiten tegen te gaan door nauwer samen te werken en lering te trekken uit de ervaringen van gelijkgestemde landen en ngo's;

                  (l)

                  zich te concentreren op het feit dat desinformatie op steeds subtielere manieren tot stand komt en wordt verspreid, waaronder aan de hand van meerdere websites, apps voor het verzenden en ontvangen van privéberichten, optimalisatie van zoekmachines, gemanipuleerd geluid- en beeldmateriaal, kunstmatige intelligentie, online nieuwsportalen en tv-zenders, die worden ingezet om de belangrijkste verhalen de wereld in te helpen, in het bijzonder door opiniemakers en door de overheid beheerde of gefinancierde instanties belangrijke boodschappen te laten brengen of verhalen te laten vertellen die aantrekkelijk zijn voor autoritaire actoren; ervoor te zorgen dat de respons van de EU en de lidstaten hierop is afgestemd; kennis te nemen van zijn krachtige veroordeling van het steeds agressiever wordende gedrag van Rusland, China, Iran, Noord-Korea en andere actoren in dit verband, dat erop gericht is de grondslagen en beginselen van de Europese democratieën en de soevereiniteit van de landen van het Oostelijk Partnerschap aan het wankelen te brengen of zelfs op te schorten, alsook verkiezingen te beïnvloeden en extremistische bewegingen te steunen, met het oog op het feit dat er steeds vaker en ernstigere cyberaanvallen plaatsvinden;

                  (m)

                  bijzondere aandacht te schenken aan berichten en inhoud waarin openlijk wordt aangespoord tot geweld, racisme, zelfmoordaanslagen en misdrijven dan wel “buitenlandse strijders” worden geworven, of waarin openlijk tot een of meer van deze activiteiten wordt opgeroepen;

            Het bedrijfsleven en de sociale media

                  (n)

                  kennis te nemen van de inspanningen die sinds kort door socialemediabedrijven worden geleverd om desinformatie aan te pakken, en tegelijkertijd bijzondere aandacht te schenken aan de doeltreffende tenuitvoerlegging van de EU-praktijkcode betreffende desinformatie en buur- en partnerlanden van de EU te verzoeken de praktijkcode ook te ondertekenen, alsook bijzondere aandacht te schenken aan de nieuwe tactiek die eruit bestaat versleutelde berichtendiensten en sociale media te gebruiken, aangezien deze ondanks de vele inspanningen die worden geleverd om de verspreiding van desinformatie en vijandige propaganda via deze kanalen te voorkomen, nog altijd als de meest gebruikte instrumenten voor de verspreiding van dergelijke informatie worden beschouwd;

                  (o)

                  samen met de lidstaten de acties van socialemediabedrijven en aanbieders van berichtendiensten en zoekmachines te reguleren en te zorgen voor volledige transparantie, en met name voor verantwoordingsplicht, door een Uniebrede aanpak te hanteren en het mogelijk te maken om niet alleen de identiteit en locatie van de auteur van bepaalde verspreide politieke inhoud te achterhalen, maar ook de identiteit en locatie van de sponsor ervan, en de betrokken bedrijven ter verantwoording te roepen voor de maatschappelijke gevolgen van geautomatiseerde aanbevelingssystemen, die desinformatie in de hand werken; daarbij in gedachten te houden dat het de verantwoordelijkheid is van de socialemediabedrijven om systemisch nepnieuws snel te verwijderen; de lidstaten, de kandidaat-lidstaten en de geassocieerde landen met klem te verzoeken doeltreffende en heldere wetgeving vast te stellen ter waarborging van de transparantie van media-eigendom; bijzondere aandacht te schenken aan de financiering, transparantie en doelstellingen van ngo's die in de EU en haar partnerlanden actief zijn en banden hebben met autoritaire staten;

                  (p)

                  erop toe te zien dat de bedrijfstak en de onlineplatforms hun toezeggingen in het kader van de praktijkcode betreffende desinformatie nakomen en het desinformatieprobleem doeltreffend aanpakken door: (i) de transparantie van politieke reclame te waarborgen aan de hand van doeltreffende en zorgvuldige controle van de identiteit van de sponsoren, (ii) doortastend op te treden tegen nepaccounts die van hun diensten gebruikmaken, (iii) misbruik van geautomatiseerde bots op te sporen, en (iv) op doeltreffende wijze samen te werken met onafhankelijke factcheckers;

                  (q)

                  socialemediabedrijven en aanbieders van berichtendiensten met klem te verzoeken ervoor te zorgen dat de EU-wetgeving inzake gegevensbescherming en andere regelgeving volledig wordt nageleefd, alsook onmiddellijk te reageren en nauw met de bevoegde instanties samen te werken in het kader van ieder onderzoek naar vermeend gebruik van hun platforms voor vijandige doeleinden, en bovendien transparante audits uit te voeren bij instanties waarvan wordt vermoed dat zij desinformatie verspreiden; ervoor te zorgen dat technologiebedrijven meer investeren in instrumenten voor het herkennen van propaganda, alsook in de versterking van de onlineverantwoordingsplicht, de waarborging van betere controles van de identiteit van gebruikers alvorens hun toegang tot de desbetreffende platforms wordt verleend (om de totstandkoming van botnets te voorkomen) en de vermindering van de financiële stimulansen voor degenen die profijt trekken uit desinformatie; socialemediabedrijven met klem te verzoeken onmiddellijk te reageren wanneer verdachte inhoud van politieke aard wordt verspreid, met name als daarin wordt aangezet tot haat of misdrijven;

                  (r)

                  in gedachten te houden dat het verbieden van verdachte accounts en het verwijderen van ongepaste inhoud kan worden beschouwd als censuur, en er met het oog daarop voor te zorgen dat dergelijke maatregelen op grond van de wet zijn toegestaan en op transparante wijze en in samenwerking met de bevoegde instanties en maatschappelijke organisaties in de lidstaten en partnerlanden worden genomen, met volledig inzicht in de redenen daarvoor, onder meer door socialemediabedrijven met klem te verzoeken hun gebruikers duidelijk te informeren over verboden soorten inhoud en bij incidenten betrokken gebruikers duidelijk te informeren over de reden die aan de verwijdering van de inhoud of de opschorting van hun account ten grondslag ligt; ervoor te zorgen dat de interne regels die de socialemediabedrijven voor hun gebruikers hanteren, zijn afgestemd op de rechtsorde van het land waarin zij actief zijn;

            Beste praktijken

                  (s)

                  door te gaan met het bevorderen van de weerbaarheid op basis van benaderingen waarbij de overheid en de samenleving als geheel betrokken zijn, alsook met het ontwikkelen van het vermogen om onmiddellijk op dreigingen te reageren, proactief maatregelen vast te stellen en een stap vooruit te denken in plaats van simpelweg te reageren op aanvallen die al in het cyber- en informatiedomein hebben plaatsgevonden en deze te analyseren; de aandacht te vestigen op de technische vooruitgang op dit gebied en voorbeelden van beste praktijken uit te wisselen in de vorm van maatregelen die reeds door de afzonderlijke lidstaten zijn genomen, alsook een evaluatie van de werking van de door de lidstaten ingevoerde nationale benaderingen uit te voeren, en tegelijkertijd manieren te ontwikkelen om ervoor te zorgen dat ook na de brexit nauw met het Verenigd Koninkrijk kan worden samengewerkt en daarnaast samen te werken met inlichtingendiensten en bondgenoten zoals de Verenigde Staten, Canada, de NAVO en het Inlichtingen- en situatiecentrum van de EU (EU-Intcen);

                  (t)

                  bijzondere aandacht te besteden aan de intensivering van het onderzoek naar de huidige uitbesteding van propaganda-activiteiten en het gebruik door vijandige derde partijen van middelen om de invloed ervan te versterken, alsook aan de noodzaak om dergelijke activiteiten niet alleen te ontkrachten en bloot te leggen, maar er bovendien voor te zorgen dat deze duidelijk aan de verantwoordelijke partij worden toegeschreven, onder meer door publiekelijk bekend te maken wie de daders zijn, door wie zij worden gesponsord en welk doel zij nastreven, alsook door na te gaan wat voor effect de activiteiten op de doelgroep hebben; alle gevallen waarin vijandige propaganda is ontkracht bekend te maken en uitgebreid toe te lichten om het publiek zodanig te waarschuwen dat ook de doelgroep van de vijandige propaganda wordt bereikt;

                  (u)

                  maatschappelijke organisaties, deskundigen, particuliere instellingen, de academische wereld, cyberactivisten aan de basis, de voornaamste pers-, journalisten- en mediaverenigingen en het toenemend aantal actoren die het doelwit zijn en de gevolgen ondervinden van dergelijke activiteiten te ondersteunen en te betrekken bij de verdere bevordering van maatregelen voor het controleren van feiten en het blootleggen van desinformatie, alsook bij de verwezenlijking van grondiger onderzoek, met inbegrip van diepgaande studies en sociologisch onderzoek, en van een betere analyse van de manipulatie van informatie; de professionele journalistiek, de onderzoeksjournalistiek en projecten te ondersteunen die erop gericht zijn desinformatie aan het licht te brengen, alsook jonge hightechbedrijven die digitale hulpmiddelen ontwikkelen waarmee het publiek zich tegen desinformatieaanvallen kan wapenen; de aandacht te vestigen op het belang van en de behoefte aan financiering en onderwijs, met inbegrip van seminars en opleidingen in samenwerking met de lidstaten en het maatschappelijk middenveld, bijvoorbeeld in de vorm van een onlinebibliotheek en -leercentrum voor mediageletterdheid, om desinformatie onder de aandacht te brengen en te bestrijden, en de mediageletterdheid te bevorderen;

                  (v)

                  zich verheugd te tonen over de reeks door de NAVO ingevoerde maatregelen voor het tegengaan van nieuwe soorten hybride dreigingen, alsook over de gezamenlijke verklaring over de samenwerking tussen de EU en de NAVO op dit gebied; de EU te verzoeken ervoor te zorgen dat deze aanbevelingen, ook op het niveau van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) snel en op doeltreffende wijze ten uitvoer worden gelegd;

            Europese benadering

                  (w)

                  zich ingenomen te tonen met de oprichting van de nieuwe taskforces voor strategische communicatie binnen de EDEO, die bestaan uit deskundigen met de juiste taalvaardigheden en kennis, namelijk de taskforce voor de Westelijke Balkan en de taskforce voor de landen in het Midden-Oosten, Noord-Afrika en de Golfregio, die belast zijn met de waarborging van gecoördineerde en consistente EU-communicatie in de desbetreffende regio's en de bestrijding van desinformatie en propaganda tegen de EU;

                  (x)

                  kennis te nemen van de tastbare resultaten die door de East StratCom Task Force van de EU zijn behaald, waaronder het opzetten van de website euvsdisinfo.eu en de twitteraccount @EUmythbuster; kennis te nemen van het feit dat er sinds de oprichting van de taskforce meer dan 4 000 desinformatiecampagnes over uiteenlopende onderwerpen zijn ontkracht; de gezamenlijke inspanningen van de Commissie, de EDEO en de East StratCom Task Force van de EU verder te steunen, nadat een analyse is uitgevoerd van de sterke en zwakke punten ervan en de nodige verbeteringen, waaronder de verbetering van de mogelijkheden voor het opsporen, analyseren en blootleggen van desinformatie door de taskforces van de EDEO en de EU-delegaties in de regio te voorzien van nieuw personeel en nieuwe instrumenten en vaardigheden, onder meer door nieuwe instrumenten voor gegevensanalyse beschikbaar te stellen, meer datawetenschappers en deskundigen op het gebied van desinformatie aan te nemen en een breder scala van bronnen en talen te bestrijken bij het onderzoek naar het bereik en de gevolgen van desinformatie;

                  (y)

                  de East StratCom Task Force met spoed om te zetten in een volwaardige eenheid of in een nog grotere structuur binnen de EDEO en alle drie de taskforces van de EDEO te ondersteunen door bij de aankomende toewijzing van financiering door het Europees Parlement te zorgen voor de nodige financiële en personele middelen ter verbetering van het potentieel en de doeltreffendheid van de taskforce, alsook van de kwaliteit en professionaliteit van het door de taskforce geleverde werk en de institutionele continuïteit; de taskforce bovendien te beschermen tegen politieke inmenging door ambtenaren en landen die zich achter de Russische desinformatie scharen;

                  (z)

                  de huidige tekortkomingen van de taskforce, waaronder het gebrek aan regionale expertise, het sterke personeelsverloop en het gebrek aan institutionele continuïteit, aan te pakken en te zorgen voor voldoende financiële middelen en een passende organisatiestructuur, aangezien dit de enige manier is om te waarborgen dat de taskforce professioneel en doeltreffend te werk gaat en dat degelijke resultaten worden geboekt;

                  (aa)

                  de lidstaten die nog geen gedetacheerde nationale deskundigen hebben aangewezen in het kader van de drie taskforces, te vragen dit te doen, om te waarborgen dat de deskundigen die onder de vlag van de EU desinformatie tegengaan, objectief zijn en niet actief deelnemen aan interne politieke geschillen in het betrokken land; ook landen waarmee de EU een hecht partnerschap heeft, te verzoeken de taskforces te adviseren over de tactieken van gemeenschappelijke vijandig gezinde statelijke en niet-statelijke actoren, en te beseffen dat een betere coördinatie binnen de EU van cruciaal belang is;

                  (ab)

                  de samenwerking tussen de East StratCom Task Force en alle EU-instellingen, lidstaten en gelijkgestemde partners te intensiveren; de vertegenwoordigingen van de EU binnen de Unie en de EU-delegaties buiten de Unie aan te sporen de werkzaamheden van de East StratCom Task Force, de taskforce voor de Westelijke Balkan en de taskforce voor de landen in het Midden-Oosten, Noord-Afrika en de Golfregio te ondersteunen door onder meer internationale ervaringen en beste praktijken uit te wisselen en te voorzien in vertalingen van de publicaties van de taskforces in lokale talen; ervoor te zorgen dat er meer personele middelen worden toegewezen voor strategische communicatie, met name aan de EU-delegaties in de landen van het Oostelijk en Zuidelijk Nabuurschap en in de Westelijke Balkan;

                  (ac)

                  zich te richten op de toetredingslanden en partners in de buurlanden van de Unie door deze te helpen vijandige propaganda en desinformatieactiviteiten te bestrijden, alsook op deskundigen uit derde landen in het nabuurschap die aan dezelfde dreigingen worden blootgesteld, en bovendien prioriteit toe te kennen aan de ontwikkeling van een strategische langetermijnbenadering en bewustmakingsactiviteiten in de landen van het Oostelijk Partnerschap in het bijzonder; het vermogen van de EU-delegaties in het buitenland, de vertegenwoordigingen van de Commissie en de liaisonbureaus van het Europees Parlement in de lidstaten te versterken om een lokaal vermogen voor het opsporen en blootleggen van desinformatie tot stand te brengen, op doeltreffende wijze de waarden en het beleid van de EU kenbaar te maken, bijvoorbeeld via campagnes, en positieve verhalen over de EU beter tussen alle Europese instellingen en lidstaten te coördineren en kracht bij te zetten; rekening te houden met de huidige verspreiding en toekomstige dreiging van desinformatie die een gevaar vormt voor de onafhankelijkheid en soevereiniteit van de landen van het Oostelijk Partnerschap en de territoriale integriteit binnen hun internationaal erkende grenzen; met name prioriteit toe te kennen aan de ontwikkeling van een strategische langetermijnbenadering en bewustmakingsactiviteiten in de landen van het Oostelijk Partnerschap, en daarbij bijzondere aandacht te besteden aan persoonlijk contact en samenwerking met bestaande maatschappelijke netwerken die reeds een bron van weerbaarheid vormen op gemeenschapsniveau;

                  (ad)

                  prioriteit toe te kennen aan strategische communicatie en het EU-beleid op dit gebied regelmatig te herzien; de werkzaamheden van het Europees Fonds voor Democratie (EFD) te blijven steunen, zodat er praktische oplossingen kunnen worden bedacht ter ondersteuning en versterking van democratische, onafhankelijke en gevarieerde Russischtalige media in de landen van het Oostelijk Partnerschap en daarbuiten; de Commissie en alle lidstaten en gelijkgestemde landen te vragen zich voor dit project in te zetten en het te steunen; uit te kijken naar internationale actoren die zich momenteel met vergelijkbare activiteiten bezighouden;

                  (ae)

                  aan de Europese Raad voor te stellen om prioriteit toe te kennen aan de bestrijding van desinformatie en vijandige propaganda en in dit verband voldoende middelen en instrumenten in te zetten, ter waarborging van objectieve verslaggeving en de verspreiding van informatie;

                  (af)

                  bestaande nationale en lokale gespecialiseerde centra, nieuwsmedia denktanks, ngo's en andere actoren en instanties die actief zijn op het gebied van hybride oorlogvoering, in het bijzonder de NAVO, samen te brengen om een EU-breed netwerk in het leven te roepen, zodat de desbetreffende actoren en instanties hun acties kunnen coördineren en hun bevindingen kunnen verzamelen; voldoende middelen voor dit netwerk uit te trekken; in gedachten te houden dat dit netwerk open moet staan voor gelijkgestemde partners van de EU, zodat zij de ervaring kunnen delen die zij als doelwit van desinformatie en vijandige propaganda en bij de bestrijding daarvan hebben opgedaan; ervoor te zorgen dat de aanbevelingen van de EU en de NAVO inzake de bestrijding van nieuwe vormen van hybride dreigingen, ook op het niveau van het GVDB snel en op doeltreffende wijze ten uitvoer worden gelegd en dat in het leerplan van de Europese Veiligheids- en defensieacademie en het bijbehorende netwerk aandacht wordt besteed aan strategische propaganda;

            Bescherming van verkiezingen tegen vijandige propaganda

                  (ag)

                  iedere vorm van inmenging door derden in verkiezingen en referenda, waaronder door particuliere ondernemingen, alsook het kwaadaardig gebruik van bots, algoritmes, kunstmatige intelligentie, trollen, deepfakes en nepaccounts in politieke campagnes krachtig te veroordelen en de getroffen lidstaten met klem te verzoeken een grondig onderzoek naar deze vijandige campagnes in te stellen; kennis te nemen van zijn bezorgdheid over recente ontwikkelingen op het gebied van de algoritmes van grote sociale netwerken en de mogelijk schadelijke invloed daarvan op het onder de aandacht brengen van inhoud die onjuiste informatie of haatzaaiende uitlatingen omvat; te benadrukken dat onafhankelijke democratische samenlevingen de wettelijke macht hebben om hun eigen soevereine politieke keuzes te maken;

                  (ah)

                  de lidstaten en gelijkgestemde landen te verzoeken gegevens over buiten- of binnenlandse inmenging in verkiezingsprocessen alsook beste praktijken uit te wisselen om dergelijke inmenging tegen te gaan en zo de weerbaarheid ertegen te vergroten;

                  (ai)

                  de lidstaten te verzoeken ervoor te zorgen dat in de kieswetten rekening wordt gehouden met mogelijke bedreigingen als gevolg van desinformatiecampagnes, cyberaanvallen, cybercriminaliteit en schendingen van de vrijheid om te stemmen; in gedachten te houden dat deze wetten naar behoren moeten worden gewijzigd, zodat de lidstaten dergelijke bedreigingen proactief en op doeltreffende wijze kunnen bestrijden; in dit verband initiatieven als het Zweedse agentschap voor civiele noodsituaties ter harte te nemen; de met de EU geassocieerde landen en de Westelijke Balkan met beste praktijken alsmede met personele en technologische middelen te ondersteunen om te zorgen voor een krachtige verdediging van hun verkiezingsprocessen tegen kwaadwillige cyber-, desinformatie- en propaganda-activiteiten die van Rusland en andere vijandige actoren uitgaan;

                  (aj)

                  de lidstaten te verzoeken hun verkiezingsregels voor onlinecampagnes aan te passen en de op onlineplatforms geboden transparantie met betrekking tot politieke reclame te controleren en te evalueren;

                  (ak)

                  wetgeving voor te stellen inzake het gebruik van gegevens bij verkiezingscampagnes, met het oog op de recente onthullingen over het gegevensmisbruik door Cambridge Analytica tijdens de campagne in verband met het referendum in het Verenigd Koninkrijk van 2016, om verkiezingscampagnes in de toekomst beter tegen ongepaste beïnvloeding te beschermen;

                  (al)

                  initiatieven als de door beide partijen gesteunde trans-Atlantische commissie voor de bewaking van verkiezingen, waaraan vertegenwoordigers uit de politiek, de media, de technologische wereld en het bedrijfsleven deelnemen, te bestuderen om verkiezingsprocessen voor buitenlandse inmenging te behoeden;

                  2.

                  verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, alsmede ter informatie aan de EDEO en de NAVO, en aan de president, de regering en het parlement van Rusland.

         (1)  PB C 224 van 27.6.2018, blz. 58.

         (2)  PB C 356 van 4.10.2018, blz. 130.

         (3)  Aangenomen teksten, P8_TA(2018)0483.


               21.1.2021

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               C 23/159

      P8_TA(2019)0188
      Associatieovereenkomst tussen de EU en Monaco, Andorra en San Marino
      Aanbeveling van het Europees Parlement van 13 maart 2019 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over de associatieovereenkomst tussen de EU en Monaco, Andorra en San Marino (2018/2246(INI))
      (2021/C 23/25)

         Het Europees Parlement,

                  —

                  gezien Besluit (EU) 2014/… van de Raad van 22 december 2014 tot machtiging van de Europese Commissie om namens de lidstaten te onderhandelen over de onder de bevoegdheid van de lidstaten vallende bepalingen van een of meerdere associatieovereenkomst(en) met het Vorstendom Andorra, het Vorstendom Monaco en de Republiek San Marino,

                  —

                  gezien artikel 218 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

                  —

                  gezien artikel 8 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en de Verklaring ad artikel 8 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, waarin staat dat de Unie rekening houdt met de bijzondere situatie van de landen met een klein grondgebied die specifieke nabuurschapsbetrekkingen met haar onderhouden,

                  —

                  gezien de mededeling van de Commissie van 20 november 2012 over EU-betrekkingen met het Vorstendom Andorra, het Vorstendom Monaco en de Republiek San Marino —Mogelijkheden voor nauwere integratie met de EU (COM(2012)0680),

                  —

                  gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 20 november 2012 over de belemmeringen voor de toegang van Andorra, Monaco en San Marino tot de interne markt van de EU en over samenwerking op andere gebieden (SWD(2012)0388),

                  —

                  gezien het verslag van de Commissie van 18 november 2013 over EU-betrekkingen met het Vorstendom Andorra, het Vorstendom Monaco en de Republiek San Marino — Mogelijkheden voor hun deelname aan de interne markt (COM(2013)0793),

                  —

                  gezien de conclusies van de Raad van 11 december 2018 over een homogene uitgebreide interne markt en over EU-betrekkingen met West-Europese landen die geen lid zijn van de EU,

                  —

                  gezien artikel 113 van zijn Reglement,

                  —

                  gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A8-0074/2019),

                  A.

                  overwegende dat het Vorstendom Andorra (Andorra), het Vorstendom Monaco (Monaco) en de Republiek San Marino (San Marino) van oudsher soevereine staten zijn; overwegende dat zij de geschiedenis van Europa mee hebben gevormd en hechte en duurzame politieke, economische, sociale en culturele betrekkingen hebben met de lidstaten in hun onmiddellijke nabijheid en met de EU als geheel; overwegende dat het partnerschap van de EU met deze landen gestoeld is op onze gemeenschappelijke politieke en culturele waarden;

                  B.

                  overwegende dat Andorra, Monaco en San Marino blijk hebben gegeven van een sterke politieke, economische en culturele Europese ambitie en zij een sterke wens hebben om nauwere politieke, economische en culturele betrekkingen met de Europese Unie te onderhouden; overwegende dat tijdig positief gereageerd moet worden op deze ambitie, zowel in het belang van Andorra, Monaco en San Marino als in het belang van de EU, en dat de onderhandelingen over de nieuwe associatieovereenkomst, die het nieuwe referentiekader zal vormen voor de betrekkingen tussen de EU en deze landen, spoedig afgerond moeten worden;

                  C.

                  overwegende dat het ook in het belang is van de lidstaten die van oudsher nauwe historische, politieke en economische banden hebben met Andorra, Monaco en San Marino om de betrekkingen van deze landen met de Europese Unie als geheel te verdiepen en te verduidelijken; overwegende dat het in dit verband van essentieel belang is rekening te houden met de bijzondere bilaterale betrekkingen die deze lidstaten al met Andorra, Monaco en San Marino hebben, met name met het oog op de rechtszekerheid;

                  D.

                  overwegende dat Andorra, Monaco en San Marino van oudsher de standpunten van de Europese Unie bij de Verenigde Naties steunen;

                  E.

                  overwegende dat Andorra, Monaco en San Marino alle drie relevante economische partners voor de lidstaten in hun onmiddellijke nabijheid zijn, en werkgelegenheid bieden aan een aanzienlijk aantal EU-burgers; overwegende dat een nauwere band tussen de EU en Andorra, Monaco en San Marino alle partijen een mogelijkheid zou bieden voor verdere economische ontwikkeling, met een positief economisch overloopeffect op de regio's van de lidstaten in de onmiddellijke nabijheid, onder meer door extra arbeidsmogelijkheden en de versterking van internationale professionele vaardigheden;

                  F.

                  overwegende dat het van belang is bij de onderhandelingen over de associatieovereenkomst ten volle rekening te houden met de specifieke kenmerken van Andorra, Monaco en San Marino als kleinere staten overeenkomstig verklaring 3 over artikel 8 van het Verdrag betreffende de Europese Unie; overwegende dat, derhalve, het beperkte grondgebied en het lage bevolkingsaantal van Andorra, Monaco en San Marino in aanmerking genomen moeten worden, evenals de gevolgen daarvan voor de handhaving van adequate sociaal-economische toegang en inclusie voor de burgers van deze landen; overwegende dat deze toegang en inclusie essentieel zijn voor het behoud van de eigen cultuur, tradities en waarden van deze drie gemeenschappen; overwegende dat het, zonder specifieke toegangs- en inclusiemechanismen, voor sommige burgers moeilijk kan zijn om de nodige middelen te vinden om in hun land van herkomst te leven; overwegende dat het derhalve cruciaal is om het politieke, sociaal-economische, culturele en identitaire weefsel van Andorra, Monaco en San Marino te behouden, onder meer door adequate bepalingen in de associatieovereenkomst op te nemen, en deze aan te passen aan de realiteit van de Europese integratie;

                  G.

                  overwegende dat Andorra, Monaco en San Marino elk duurzame bilaterale overeenkomsten met hun respectieve buurlanden hebben gesloten over onderwerpen van wederzijds belang, waarin rekening wordt gehouden met de specifieke kenmerken en gevoeligheden van de drie landen en met de noodzaak om de levensvatbaarheid van deze staten te handhaven; overwegende dat deze specifieke kenmerken en gevoeligheden zijn erkend door de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa;

                  H.

                  overwegende dat Andorra, Monaco en San Marino alle drie belangrijke hervormingen hebben doorgevoerd en voor convergentie van de regelgeving met de EU hebben gezorgd, in het bijzonder wat de regelgeving van de bancaire en financiële sector betreft;

                  I.

                  overwegende dat de Raad tijdens zijn vergadering van 4 december 2018 besloten heeft Andorra en San Marino te schrappen uit bijlage II bij de conclusies van de Raad van 5 december 2017, wat bevestigt dat zij voldaan hebben aan alle resterende toezeggingen in verband met transparantie, eerlijke belastingheffing en BEPS-bestrijdingsmaatregelen (tegen grondslaguitholling en winstverschuiving); overwegende dat Monaco nooit in deze bijlage heeft gestaan, en dat de Raad al op 5 december 2017 heeft geconstateerd dat Monaco volledig aan deze toezeggingen had voldaan; overwegende dat het Mondiaal Forum inzake transparantie en uitwisseling van inlichtingen voor belastingdoeleinden van de OESO op zijn bijeenkomsten in april en juli 2018 heeft verklaard dat Monaco en San Marino voldoen aan de internationale normen inzake de uitwisseling van informatie op verzoek;

                  J.

                  overwegende dat Andorra met betrekking tot de financiële regelgeving belangrijke hervormingen heeft doorgevoerd en voor een geleidelijke aanpassing aan de EU-wetgeving heeft gezorgd, en dat dit moet worden geprezen; overwegende dat de EU en Andorra een gunstige overeenkomst hebben gesloten over tabak; overwegende dat Andorra nu gemakkelijker zal kunnen overgaan naar een meer gediversifieerde economie; overwegende dat dit langetermijnproces de nodige problemen met zich zal meebrengen en dat er derhalve adequate bescherming nodig is voor werknemers in Andorra wanneer het land overgaat naar een meer gediversifieerde economie; overwegende dat een bredere toegang tot de interne markt de economische ontwikkeling op de lange termijn zal ondersteunen en nieuwe economische groei en werkgelegenheid in Andorra zal creëren;

                  K.

                  overwegende dat San Marino momenteel kampt met moeilijkheden om te exporteren naar andere EU-lidstaten dan Italië vanwege de aanvullende btw-documentatie die vereist wordt; overwegende dat de associatieovereenkomst de mogelijkheid moet bieden om een gelijk speelveld in de EU te creëren, wat zeer waardevol zou zijn voor de exporteurs in San Marino; overwegende dat de associatieovereenkomst de banken van Andorra en San Marino toegang moet geven tot het paspoortsysteem van de EU voor banken en aanbieders van financiële diensten;

                  L.

                  overwegende dat de burgers van Monaco in hun eigen land een minderheid vormen en dat de onroerendgoedmarkt en de arbeidsmarkt dusdanig zijn dat actieve ondersteuning van de burgers van Monaco essentieel is om ervoor te zorgen dat zij in het land kunnen blijven wonen; overwegende dat de bepalingen over de vereenvoudigde toegang tot de werkgelegenheid zowel gelden voor de burgers van Monaco als voor degenen die woonachtig zijn in de omringende steden buiten het grondgebied van Monaco; overwegende dat 92 % van de werknemers in Monaco EU-burgers zijn;

                  M.

                  overwegende dat de associatieovereenkomst met de EU de mogelijkheid biedt om op gebieden van wederzijds belang samen te werken en deel te nemen aan horizontale beleidsmaatregelen op bepaalde beleidsterreinen, zoals onderzoek, milieu en onderwijs (Erasmus+);

                  N.

                  overwegende dat de associatieovereenkomst pas in werking kan treden als deze is goedgekeurd door het Parlement;

                  1.

                  beveelt de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid het volgende aan:

                              (a)

                              de onderhandelingen over de associatieovereenkomst aan te grijpen om de waarde van nauwere betrekkingen en integratie met de EU aan te tonen — aan de publieke opinie in zowel Andorra, Monaco en San Marino als de EU — en nogmaals te bevestigen dat deze landen op langere termijn in de EU-organen en -beleidsmaatregelen opgenomen moeten worden;

                              (b)

                              het risico te beperken dat de associatieovereenkomst na afronding van de onderhandelingen afgewezen wordt; hernieuwde inspanningen te leveren om de burgers in Andorra, Monaco en San Marino die zich kwetsbaar voelen, informatie te bieden over de associatieovereenkomst: in totale transparantie en in samenwerking met de overheden van de drie landen aan dit deel van de bevolking het toepassingsgebied, de voordelen en eventuele tekortkomingen van de overeenkomst uit te leggen, met het oog op politieke eenheid en een zo breed mogelijk maatschappelijk draagvlak in elk van de drie staten; Andorra, Monaco en San Marino aan te moedigen hetzelfde te doen, en hen hierbij te ondersteunen;

                              (c)

                              rekening te houden met de beperkte territoriale dimensies en administratieve middelen, in relatieve zin, van Andorra, Monaco en San Marino, en in het onderhandelingsproces de vereiste overname en tenuitvoerlegging van het acquis communautaire daaraan aan te passen, teneinde buitensporige druk op hun begrotingen zoveel mogelijk te beperken, omdat dergelijke druk negatief zou uitpakken voor de publieke opinie en de beschikbare begrotingsmiddelen; waar nodig, Andorra, Monaco en San Marino hulp te bieden bij het opbouwen van de administratieve capaciteit om te zorgen voor een snelle, dynamische en uniforme omzetting van het acquis communautaire;

                              (d)

                              in elk van de drie landen aan te dringen op de totstandbrenging van een samenhangend, efficiënt en effectief institutioneel kader voor de tenuitvoerlegging van de associatieovereenkomst, teneinde een dynamische omzetting van het acquis communautaire door de drie landen te verzekeren, alsook een uniforme toepassing en consistente interpretatie van de bepalingen van de overeenkomst, die een overlegforum en een regeling voor de beslechting van geschillen moet omvatten;

                              (e)

                              Andorra, Monaco en San Marino te wijzen op het belang van de algehele integriteit en homogeniteit van de interne markt en van de eerbiediging van alle fundamentele aspecten van de vier vrijheden van de interne markt; te herinneren aan de verdiensten en economische voordelen van volledige toegang, inclusief de toegang van producten en diensten, tot de interne markt en de noodzaak om in de interne markt te zorgen voor een gelijk speelveld en sterke, schokbestendige en effectieve institutionele fundamenten ten voordele van iedereen;

                              (f)

                              te voorzien in voldoende EU-steun voor Andorra, Monaco en San Marino, in verband met hun capaciteit om het acquis communautaire op langere termijn volledig aan te nemen en ten uitvoer te leggen, onder meer door nauwere institutionele samenwerking met de lidstaten in hun onmiddellijke nabijheid; toegang te krijgen tot EU-financiering voor specifieke projecten en de mogelijkheid te krijgen om een beroep te doen op de bestaande administratieve organen in de lidstaten die zich bezighouden met de tenuitvoerlegging van het acquis communautaire;

                              (g)

                              de capaciteit voor de adequate aanneming en tenuitvoerlegging van het acquis communautaire uit te breiden door middel van terbeschikkingstelling van functionarissen van de overheidsdiensten van Andorra, Monaco en San Marino aan relevante EU-instellingen en -organen en instellingen van de lidstaten;

                              (h)

                              aangezien de vrijheid van vestiging die in de associatieovereenkomst beoogd wordt, verzoend moet worden met de nationale bepalingen in Andorra, Monaco en San Marino inzake het behoud van de sociaal-economische inclusie van hun burgers, te overwegen om tijdelijke afwijkingen toe te staan op grond van een beoordeling van de reële behoeften van de drie landen en op basis van herzieningsclausules, aan de hand van specifieke sociaal-economische criteria voor elk van deze landen en aangepast aan het tijdskader dat nodig is om, in elk land, geleidelijk te zorgen voor een werkelijk gelijk speelveld en een adequaat vermogen tot mededinging voor werknemers en bedrijven; in acht te nemen dat de omvang van deze landen zodanig gering is dat de impact van tijdelijke afwijkingen op het acquis communautaire verwaarloosbaar is;

                              (i)

                              de associatieovereenkomst ten baat te nemen om verdere samenwerking met Andorra, Monaco en San Marino in het kader van Richtlijn (EU) 2015/849 van 20 mei 2015 inzake de voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld of terrorismefinanciering (1) te stimuleren;

                              (j)

                              de vereisten om in het kader van de associatieovereenkomst statistische gegevens te verstrekken aan te passen aan de omvang van Andorra, Monaco en San Marino;

                              (k)

                              na te gaan of het haalbaar en opportuun is om, gelijktijdig met de onderhandelingen over de associatieovereenkomst, de toegang tot Eurosysteemliquiditeiten te verzekeren voor Andorra en San Marino, teneinde de veerkracht en stabiliteit van hun respectieve nationale bankstelsels in het geval van een interne of externe systeemschok te bevorderen en daarbij te zorgen voor passend toezicht door de Europese Centrale Bank; Andorra en Monaco aan te moedigen lid te worden van het Internationaal Monetair Fonds en hun daartoe zo nodig technische bijstand te verlenen; Andorra, Monaco en San Marino aan te moedigen om goede inspanningen te blijven leveren met het oog op de convergentie met de EU op het gebied van financiële regelgeving, fiscale governance en de strijd tegen witwassen;

                              (l)

                              voortgang te maken bij de onderhandelingen over de associatieovereenkomst met Andorra, Monaco en San Marino en tijdig de nodige institutionele en beleidsspecifieke steun te verstrekken aan de onderhandelende partijen, met inbegrip van beoordelingen en expertise van de bevoegde directoraten-generaal van de Commissie, zodat de onderhandelingen zo snel mogelijk en in elk geval binnen de komende twee jaar kunnen worden afgerond;

                              (m)

                              vóór het einde van de huidige zittingsperiode een gezamenlijke politieke verklaring met Andorra, Monaco en San Marino af te leggen in het kader van de associatieovereenkomst, om de vorderingen bij de onderhandelingen in kaart te brengen en te behouden, zodat de nieuwe Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden de balans kunnen opmaken, kunnen voortbouwen op wat al overeengekomen is, en de onderhandelingen kunnen voortzetten;

                              (n)

                              de onderhandelingen over de associatieovereenkomst te beschouwen als een gelegenheid om maatregelen te treffen voor gezamenlijke investeringen in infrastructuur van gemeenschappelijk belang, alsmede maatregelen die erop gericht zijn het gezamenlijke academische onderzoek van Andorra, Monaco, San Marino en de EU-lidstaten te bevorderen;

                  2.

                  is van mening dat de volgende zittingsperiode van het Europees Parlement aangegrepen kan worden om een nieuwe interparlementaire delegatie op te richten die gewijd is aan de interparlementaire dialoog en samenwerking met Andorra, Monaco en San Marino; is voorts van mening dat het Parlement een nauwe samenwerking tot stand moet brengen tussen zijn diensten en de betrokken diensten van de parlementen van Andorra, Monaco en San Marino, en regelmatig jonge politieke, zakelijke en maatschappelijke leiders uit deze drie landen moet uitnodigen om het positieve verhaal van hechtere politieke, economische en beleidscontacten met de EU in het kader van de onderhandelingen over de associatieovereenkomst te versterken; is van mening dat het Parlement periodieke gedachtewisselingen met de nationale parlementaire delegaties van Andorra, Monaco en San Marino gedurende de onderhandelingen moet bevorderen; is van mening dat er gedachtewisselingen tussen het Europees Parlement en de nationale parlementaire delegaties van Andorra, Monaco en San Marino moeten plaatsvinden over onderwerpen die worden behandeld door het Europees Parlement, en die directe gevolgen kunnen hebben voor de economieën van deze landen, hun relatie met de EU, en de effectiviteit van de associatieovereenkomst;

                  3.

                  verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de co-prinsen, regering en Algemene Raad van Andorra, de prins, premier en Nationale Raad van Monaco, en de kapitein-regenten, regering en Opper- en Algemene Raad van San Marino.

         (1)  PB L 141 van 5.6.2015, blz. 73.