               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 22.11.2017
            COM(2017) 770 final
            Aanbeveling voor een
            AANBEVELING VAN DE RAAD
            over het economisch beleid van de eurozone
            {SWD(2017) 660 final}

               Aanbeveling voor een

               AANBEVELING VAN DE RAAD

               over het economisch beleid van de eurozone

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 136, in samenhang met artikel 121, lid 2,

               Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid
                  1
               , en met name artikel 5, lid 2,

               Gezien Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende de preventie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden
                  2
               , en met name artikel 6, lid 1,

               Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie,

               Gezien de conclusies van de Europese Raad,

               Gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité,

               Gezien het advies van het Comité voor de economische politiek,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)De economische expansie in de eurozone houdt aan en wint in alle landen steeds meer aan belang. Het herstel wordt in toenemende mate aangejaagd door de binnenlandse vraag, met particuliere consumptie als de belangrijkste groeifactor en investeringen die aantrekken. De werkgelegenheid is in 2016 en de eerste helft van 2017 verder toegenomen. Het werkloosheidspercentage gaf een opvallende daling te zien, ook al ligt het nog steeds hoger dan in 2008. Het herstel in de eurozone wordt niettemin gekenmerkt door een aantal atypische aspecten: een gematigde kerninflatie en loongroei die geen afspiegeling zijn van de verbeteringen op de arbeidsmarkt zoals die uit de standaard arbeidsmarktindicatoren naar voren komen, een groot tekort op de lopende rekening en een aanhoudende, zij het afnemende, investeringskloof. Meer bepaald lijkt de gematigde loongroei te moeten worden verklaard door een nog steeds slappe arbeidsmarkt in bepaalde economieën, lage inflatieverwachtingen die doorwerken in loononderhandelingen, en lage productiviteitsgroei. Het reële inkomen van huishoudens is gestegen, maar blijft in vele landen nog onder het niveau van 2008. Verschillen tussen eurozonelanden in termen van bbp per hoofd van de bevolking en werkloosheidspercentages blijven voortduren. De langdurige werkloosheid en de jeugdwerkloosheid zijn nog hardnekkig hoog, terwijl armoede, sociale uitsluiting en ongelijkheid een ernstig punt van zorg blijven in verschillende lidstaten.

               (2)Al bij al lijken er, afgaande op de economische indicatoren voor de eurozone, argumenten te zijn om vraag, investeringen en loongroei verder te ondersteunen, zonder het risico te lopen inflatiedruk aan te wakkeren. Een en ander moet gepaard gaan met een correctie van interne en externe onevenwichtigheden en het stimuleren van economische en sociale convergentie. Tezelfdertijd tekenen zich nieuwe onevenwichtigheden af, bijvoorbeeld op de woningmarkt in bepaalde lidstaten, die van nabij moeten worden gemonitord
                  3
               .

               (3)Aanzienlijke onevenwichtigheden blijven hardnekkig in de eurozone. Veel vooruitgang is al geboekt bij de nettodebiteurlanden wat betreft het corrigeren van hun externe onevenwichtigheden, maar in sommige crediteurlanden blijven grote overschotten op de lopende rekening bestaan, hetgeen een afspiegeling is van een achterblijvende geaggregeerde vraag. Dit zorgt voor een overschot voor de eurozone van 3,3% van het bbp in 2016, dat in 2019 naar verwachting zal uitkomen op 2,9% van het bbp. De internationale netto-investeringspositie van de lidstaten met de hoogste schulden verbetert langzaam en volgehouden herbalanceringsinspanningen blijven nodig. Landen die lange tijd grote tekorten op hun lopende rekening hadden staan, kampen nog steeds met enorme negatieve internationale netto-investeringsposities die doorgaans gepaard gaan met grote volumes particuliere of publieke schulden en die een bron van kwetsbaarheid vormen. Tegelijkertijd zijn ook in landen met grote overschotten op de lopende rekening inspanningen nodig om de binnenlandse vraag te ondersteunen en zo weer het evenwicht binnen de eurozone te herstellen.

               (4)Loongroei draagt bij aan het economisch herstel in de eurozone omdat hiermee geaggregeerde vraag wordt ondersteund, ongelijkheid wordt teruggedrongen en hoge levensstandaarden in de eurozone worden veiliggesteld. Doeltreffende loonvormingsmechanismen dienen ervoor te zorgen dat lonen worden gedifferentieerd afhankelijk van landspecifieke omstandigheden, waarbij ook voldoende rekening wordt gehouden met veranderingen in productiviteit. Het herbalanceringsproces in de eurozone kan mede worden versneld door structurele hervormingen door te voeren om de productiviteit in alle landen te doen toenemen, de kwaliteit en samenstelling van overheidsuitgaven te verbeteren met het oog op de ondersteuning van investeringen, loongroei en sterkere vraagdynamiek in nettocrediteurlanden te bevorderen, maar ook door maatregelen te nemen om de groei in loonkosten per eenheid in de hand te houden.

               (5)Een coherente en evenwichtige totale macro-economische beleidsmix van de eurozone, met inbegrip van monetair, begrotings- en structuurbeleid, is van cruciaal belang om een robuuster en duurzamer economisch herstel vast te houden. De afgelopen jaren lag in deze beleidsmix de klemtoon vooral op het monetaire beleid, waarvoor nieuwe, onconventionele instrumenten zijn ingezet om de inflatiedoelstelling van de ECB voor de middellange termijn te bereiken - en zo groei en banencreatie te ondersteunen. De ECB heeft aangekondigd haar activa-aankopen vanaf januari 2018 te beginnen herijken. Daarbij is een flankerende rol weggelegd voor andere beleidslijnen, in lidstaten waar ruimte voor beleidsinitiatieven beschikbaar is.

               (6)Een sterke coördinatie van het nationale begrotingsbeleid, op basis van gemeenschappelijke regels, is van wezenlijk belang voor een adequate geaggregeerde begrotingskoers voor de eurozone en de goede werking van de monetaire unie. De gemeenschappelijke begrotingsregels zijn erop gericht de schulden op nationaal niveau houdbaar te houden en tegelijk ruimte te creëren voor macro-economische stabilisatie. De begrotingskoers van de lidstaten en, op geaggregeerd niveau, die van de eurozone moeten dus zorgen voor een juiste balans tussen twee doelstellingen: zij moeten zowel de houdbaarheid van de nationale overheidsfinanciën op lange termijn waarborgen als macro-economische stabilisatie op korte termijn verzekeren - op nationaal niveau en op het niveau van de eurozone. In het licht van het huidige economisch herstel in de eurozone, dat wordt gekenmerkt door bepaalde atypische aspecten, de schulden die tijdens de crisis zijn gemaakt en de verwachte herijking van de activa-aankopen van de ECB, lijkt een goeddeels neutrale begrotingskoers op geaggregeerd eurozoneniveau passend. Een passende differentiatie van de begrotingsinspanningen tussen de lidstaten van de eurozone, waarbij rekening wordt gehouden met de budgettaire ruimte en de overloopeffecten tussen de landen van de eurozone, is vereist.

               (7)Een duidelijke verbetering van de samenstelling en het beheer van de nationale begrotingen, zowel aan de ontvangsten- als aan de uitgavenzijde, door bijvoorbeeld middelen naar materiële en immateriële investeringen te verschuiven, zou het effect van overheidsbegrotingen op de vraag op korte termijn en de productiviteit op langere termijn verhogen. Verbeteringen in het functioneren van de nationale begrotingskaders en goed beheerde uitgaventoetsen ondersteunen het nastreven van geloofwaardig en groeivriendelijk begrotingsbeleid.

               (8)Een goed vormgegeven belastingstructuur is van cruciaal belang om groei en banen te stimuleren, maar ook om bij te dragen aan het terugdringen van ongelijkheid. Een vereenvoudiging van de belastingstelsels vereenvoudigen en het aanpakken van belastingfraude, belastingontduiking en belastingontwijking zijn van onmisbaar belang om belastingstelsels doelmatiger en rechtvaardiger te maken. Zo kunnen middelen vrijkomen voor overheidsinvesteringen, onderwijs en zorg en wordt bijgedragen aan het ondersteunen van investeringen, werkgelegenheid en het verbeteren van de sociale rechtvaardigheid. Met name zijn maatregelen tegen agressieve fiscale planning van essentieel belang om overheidsinkomsten veilig te stellen, concurrentieverstoring tussen bedrijven tegen te gaan, sociale cohesie te behouden en strijd te voeren tegen toenemende ongelijkheid. De gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (CCCTB) kan een ander krachtig instrument zijn tegen belastingontwijking en kan tegelijk voor bedrijven een verbetering betekenen van de eengemaakte markt.

               (9)Structurele en institutionele aspecten van arbeids- en productmarkten en goed functionerende overheidsdiensten zijn factoren die een belangrijke rol spelen voor de economische veerkracht, maar ook voor conjuncturele, reële en sociale convergentie tussen de lidstaten van de eurozone. Veerkrachtige economische structuren beletten dat schokken aanzienlijke en langdurige effecten hebben op inkomen en werkgelegenheid in de lidstaten en in de hele eurozone. Zodoende beperken zij economische fluctuaties en creëren zij een gunstig klimaat voor duurzame en inclusieve groei. Een betere coördinatie bij het uitvoeren van structurele hervormingen, waaronder die welke in de landspecifieke aanbevelingen worden gevraagd, kan positieve overloopeffecten in de lidstaten creëren en het positieve effect van die hervormingen versterken.

               (10)Goed functionerende arbeidsmarkten en stelsels voor sociale bescherming zijn belangrijke pijlers voor inclusieve economische groei, voor minder ongelijkheid en voor de veerkracht van nationale economieën en de eurozone als geheel. Om op dit domein tot opwaartse convergentie te komen, formuleert de Europese pijler van sociale rechten 20 sleutelbeginselen, die uiteenvallen in drie grote hoofdstukken: i) gelijke kansen en toegang tot de arbeidsmarkt; ii) billijke arbeidsvoorwaarden, en iii) sociale bescherming en inclusie.

               (11)Ondanks de vooruitgang die is geboekt bij hervormingen om het aanpassingsvermogen van de arbeidsmarkten te verbeteren, bestaan er binnen de eurozone nog steeds aanzienlijke verschillen die de vlotte werking ervan doen haperen. Een goed doordacht arbeidsmarktbeleid dat nauw aansluit op stelsels voor sociale bescherming, kan transities van en herintreding op de arbeidsmarkt ondersteunen, de segmentatie van de arbeidsmarkt verminderen, voor doeltreffende automatische stabilisatie zorgen en sociale rechtvaardigheid bevorderen. Slimme werktijdregelingen kunnen schokken helpen te dempen. Mensen zonder een baan die aan de arbeidsmarkt kunnen participeren, kunnen doeltreffend en snel worden geactiveerd door hun individuele ondersteuning te bieden bij het zoeken naar een baan, door het geven van opleiding en omscholing, terwijl mensen die niet aan de arbeidsmarkt kunnen participeren, bescherming krijgen. Nieuwe vormen van werkgelegenheid dienen zich aan en nieuwe soorten contracten zorgen voor uitdagingen op het gebied van werkzekerheid en sociale bescherming. Tegen deze achtergrond moet arbeidsbeschermingswetgeving zorgen voor eerlijke en fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden voor alle werknemers.

               (12)Doeltreffende stelsels voor sociale bescherming zijn van cruciaal belang om inclusieve arbeidsmarkten te bevorderen en om passende inkomenssteun en passende sociale ondersteuning te waarborgen via toegang tot kwalitatieve diensten. Ook pensioenhervormingen en een beleid inzake evenwicht tussen werk en privéleven zijn van cruciaal belang om participatie op de arbeidsmarkt te bevorderen. In de werkgelegenheids- en socialebeschermingsstelsels zouden onnodige beperkingen op arbeidsmobiliteit en sectorale en geografische mobiliteit van werknemers moeten worden opgeheven.

               (13)Toegang tot hoogkwalitatief onderwijs en hoogkwalitatieve opleiding is van vitaal belang om gelijke kansen te verzekeren en mismatches bij vaardigheden aan te pakken. Voldoende investeringen in menselijk kapitaal door onderwijs- en opleidingsstelsels die het proces van een leven lang leren verbeteren en ervoor zorgen dat de vaardigheidsniveaus aansluiten op bestaande en toekomstige arbeidsmarktbehoeften, spelen een sleutelrol bij het verbeteren van de aanpassingscapaciteit en reële convergentie op de langere termijn. Investeren in vaardigheden kan ook een aanjager zijn voor innovatie en het verhogen van productiviteit en concurrentievermogen en kan bovendien zorgen voor sociale inclusie en mobiliteit.

               (14)Productmarkthervormingen die de concurrentie versterken en hervormingen die het ondernemingsklimaat en de kwaliteit van instellingen verbeteren (met onder meer een doeltreffend gerechtelijk apparaat dat contracten gemakkelijker afdwingbaar maakt) stimuleren de economische veerkracht in lidstaten en in de eurozone als geheel. In het verleden is verdere integratie van de eengemaakte markt een belangrijke motor van groei en convergentie tussen lidstaten gebleken. De eengemaakte markt draagt nog veel onbenut potentieel in zich en er moet nog aanzienlijke vooruitgang worden geboekt voor de voltooiing ervan. De eengemaakte markt voor diensten (met onder meer financiële diensten, elektronische handel, energie en vervoer) is momenteel de grootste uitdaging. Toch moet ook aandacht gaan naar de goederenmarkten om potentiële compartimentering van de markt te voorkomen. De digitale eengemaakte markt kan de wettelijke omgeving helpen te voltooien om de digitalisering van economische activiteiten te versnellen, als een noodzakelijke stap voor een beter functioneren van productmarkten en voor internationaal concurrentievermogen.

               (15)Hoewel het bankwezen in de eurozone over het algemeen robuuster uit de crisis is gekomen en de banken weer meer krediet zijn gaan verschaffen, blijven er nog kwetsbare punten die moeten worden weggewerkt. Banken, en vooral kleine en middelgrote instellingen, kijken tegen een geringe winstgevendheid aan. De kosten voor het aanpassen van bedrijfsmodellen van banken, het klimaat met een lage rente en toegenomen concurrentie van nieuwe financiële spelers blijven de winstgevendheid van banken verder onder druk zetten. Bedrijfsmodellen moeten verder worden aangepast om op lange termijn houdbaar te worden. Het percentage niet-renderende leningen is in bijna alle lidstaten van de eurozone die harder waren getroffen, gestabiliseerd of geeft een dalende trend te zien, maar er wordt maar traag vooruitgang geboekt. Hoge percentages niet-renderende leningen zijn een rem op de mogelijkheden van banken om krediet te verschaffen, op de doorwerking van monetair beleid en op het aanpassingsvermogen van economieën. Zij zijn ook een bron van kwetsbaarheid voor het bankstelsel als geheel. Op basis van het actieplan inzake niet-renderende leningen waarover in juli 2017 overeenstemming is bereikt door de Raad, en zoals zij in haar mededeling over de voltooiing van de bankenunie van 11 oktober 2017 had aangekondigd, werkt de Commissie momenteel aan de aanneming, tegen 2018, van een alomvattend pakket maatregelen om het volume niet-renderende leningen te verminderen.

               (16)Voor het versterken van de institutionele architectuur van de EMU is prioritair de voltooiing van de bankenunie en verdere vooruitgang bij de kapitaalmarktenunie nodig. Bij de totstandbrenging van de bankenunie is opvallende vooruitgang geboekt, maar het proces blijft onvoltooid. In haar recente mededeling over de voltooiing van de bankenunie heeft de Commissie geprobeerd een route uit te tekenen voor de wijze waarop overeenstemming over de voltooiing van de bankenunie kan worden bereikt, met als vertrekpunt de bestaande toezeggingen van de Raad. Het ontbreken van een gemeenschappelijk depositoverzekeringsstelsel en een gemeenschappelijk achtervangmechanisme voor het Gemeenschappelijk Afwikkelingsfonds remt de mogelijkheden van de bankenunie af om de banden tussen banken en hun nationale overheden door te knippen. Inspanningen om risico's af te bouwen en het risicobeheer bij banken te verbeteren, moeten worden volgehouden. In dit verband is het van cruciaal belang dat snel wordt toegewerkt naar een akkoord over het pakket regels dat de Commissie in november 2016 had voorgesteld. Ook moet er meer vooruitgang komen bij het afbouwen van niet-renderende leningen en moeten banken worden geholpen om hun beleggingen in overheidsobligaties te diversifiëren.

               (17)Het witboek van de Commissie over de toekomst van Europa gaf de aanzet voor een reflectieproces voor de EU-27 om beslissingen te nemen over de toekomst van de Unie. In dat witboek werd ook een reeks scenario's uitgetekend. De Commissie heeft aan dit proces verder bijgedragen met een reeks discussienota's, zoals de discussienota over de verdieping van de EMU die een totaalvisie biedt voor de voltooiing van de EMU met een duidelijke fasering van wat er moet gebeuren om de EMU-architectuur te voltooien. De rede over de Staat van de Unie van 2017 geeft sleutelonderdelen om vooruitgang te boeken met de EMU-agenda en in het najaar 2017 is de Commissie op dit punt met voorstellen gekomen,

               BEVEELT AAN dat de lidstaten van de eurozone in de periode 2018-2019 zowel individueel als collectief binnen de eurogroep de volgende actie ondernemen:

               1.Beleid nastreven dat duurzame en inclusieve groei ondersteunt en de veerkracht, het evenwichtsherstel en de convergentie verbetert. Aanzienlijke vooruitgang boeken bij het voltooien van de eengemaakte markt, met name wat betreft diensten, zoals financiële diensten, elektronische handel, energie en vervoer. Gezien de gunstige conjuncturele omstandigheden dienen alle lidstaten prioriteit te geven aan hervormingen die de productiviteit en het groeipotentieel vergroten, het institutionele kader en het ondernemingsklimaat verbeteren, knelpunten voor investeringen wegwerken en het scheppen van werkgelegenheid stimuleren. Lidstaten met tekorten op de lopende rekening of een hoge externe schuld dienen daarnaast in te zetten op het in de hand houden van de loonkosten per eenheid. Lidstaten met een groot overschot op de lopende rekening dienen daarnaast loongroei te stimuleren en prioritair maatregelen te nemen die investeringen bevorderen, de binnenlandse vraag ondersteunen en het herstel van het evenwicht in de eurozone stimuleren.

               2.Inzetten op een goeddeels neutrale begrotingskoers op geaggregeerd niveau voor de eurozone en een evenwichtige beleidsmix. Het begrotingsbeleid dient een passend evenwicht na te streven tussen het waarborgen van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, met name door schuldquoten te verlagen waar die hoog zijn, en door het ondersteunen van het economisch herstel. De lidstaten dienen het doeltreffende functioneren van nationale begrotingskaders te verzekeren, een begrotingsbeleid te voeren dat het stabiliteits- en groeipact in acht neemt en dat investeringen ondersteunt en de kwaliteit en de samenstelling van overheidsfinanciën verbetert, maar zij dienen ook uitgaventoetsen te gebruiken en groeivriendelijke en rechtvaardige fiscale structuren vast te stellen. De lidstaten dienen maatregelen te nemen en uit te voeren om de bevoordeling van schulden in het belastingstelsel te verminderen en agressieve fiscale planning te bestrijden om een gelijk speelveld te verzekeren, belastingplichtigen rechtvaardig te behandelen en overheidsfinanciën en de stabiliteit binnen de eurozone veilig te stellen. In dat kader moeten ook de werkzaamheden worden voortgezet om te komen tot een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (CCCTB).

               3.Hervormingen doorvoeren die bijdragen aan het scheppen van kwalitatieve banen, aan gelijke kansen en toegang tot de arbeidsmarkt, eerlijke arbeidsvoorwaarden en ondersteuning van sociale bescherming en inclusie. Hervormingen dienen in te zetten op: i) betrouwbare en flexibele arbeidscontracten, gekoppeld aan voldoende ondersteuning bij transities en het vermijden van compartimentering van de arbeidsmarkt; ii) kwalitatieve en doeltreffende stelsels voor een leven lang leren en opleiding, die erop gericht zijn vaardigheden te laten aansluiten op de behoeften op de arbeidsmarkt; iii) een doeltreffend actief arbeidsmarktbeleid ter ondersteuning van de arbeidsmarktparticipatie; iv) houdbare en adequate socialebeschermingsstelsels die inspelen op nieuwe arbeidsvormen en arbeidsrelaties; v) soepele arbeidsmobiliteit tussen banen, sectoren en locaties; vi) een echte sociale dialoog en loononderhandelingen op het geschikte niveau; vii) de belastingdruk verschuiven weg van arbeid, met name voor mensen met een laag inkomen en tweede verdieners.

               4.Volgens het stappenplan van de Raad (ECOFIN) van juni 2016 doorgaan met de werkzaamheden om de bankenunie te voltooien wat betreft risicobeperking en risicodeling, onder meer door middel van een Europees depositoverzekeringsstelsel, door het gemeenschappelijk achtervangmechanisme voor het Gemeenschappelijk Afwikkelingsfonds operationeel te maken en door het Europese toezichtkader te versterken om de opbouw van risico's te voorkomen. Maatregelen nemen om de verlaging van de volumes niet-renderende leningen tastbaar te versnellen op basis van het binnen de Raad (ECOFIN) overeengekomen actieplan en de ordelijke schuldafbouw bevorderen in lidstaten met grote volumes particuliere schulden. De integratie en uitbouw van EU-kapitaalmarkten versterken om groei in de reële economie te ondersteunen en tegelijk de stabiliteit op de financiële markten veilig stellen.

               5.Snel vooruitgang boeken bij de voltooiing van de economische en monetaire unie, met name op basis van de initiatieven waarmee de Commissie in het najaar 2017 is gekomen, met volledige eerbiediging van de interne markt van de Unie en op een voor de lidstaten buiten de eurozone open en transparante wijze.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)

                        PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

                     (2)

                        PB L 306 van 23.11.2011, blz. 25.

                     (3)

                        Zie het waarschuwingsmechanismeverslag 2018.


               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel,4.1.2018
            COM(2017) 812 final
            Aanbeveling voor een
            BESLUIT VAN DE RAAD
            houdende machtiging om onderhandelingen te openen over een juridisch bindend internationaal instrument, in het kader van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee, inzake de instandhouding en het duurzaam gebruik van de mariene biologische diversiteit van gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht

               TOELICHTING

               1.ACHTERGROND VAN DE AANBEVELING

               •Motivering en doelstellingen van de aanbeveling

                  De Algemene Vergadering van de VN heeft in punt 198 van resolutie 68/70 de informele open ad-hocwerkgroep van de VN voor het bestuderen van kwesties met betrekking tot de instandhouding en het duurzaam gebruik van de mariene biologische diversiteit van gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht (hierna "de VN-werkgroep BBNJ" genoemd) verzocht aanbevelingen te formuleren over het toepassingsgebied, de parameters en de haalbaarheid van een internationaal instrument in het kader van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee (hierna "het UNCLOS" genoemd).

                  De VN-werkgroep BBNJ heeft, voortbouwend op zijn werkzaamheden sinds 2006, tijdens zijn slotvergadering in januari 2015 aanbevelingen vastgesteld waarin wordt benadrukt dat een omvattende wereldwijde regeling nodig is om de instandhouding en het duurzaam gebruik van de mariene biologische diversiteit van gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht beter aan te pakken door het ontwikkelen, in het kader van het UNCLOS, van een internationaal juridisch bindend instrument inzake de instandhouding en het duurzaam gebruik van de mariene biologische diversiteit in gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht (hierna "het instrument" genoemd).

                  Bij resolutie 69/292 van de Algemene Vergadering van de VN, die is aangenomen op 19 juni 2015, is een voorbereidend comité ingesteld dat openstaat voor alle staten die lid zijn van de Verenigde Naties, voor de leden van gespecialiseerde agentschappen en voor de partijen bij het UNCLOS, en dat als opdracht heeft de Algemene Vergadering van de VN inhoudelijke aanbevelingen te doen over de elementen van een ontwerptekst voor het instrument. Voorts stelt de resolutie dat de Algemene Vergadering van de VN, rekening houdend met het verslag van het voorbereidend comité, vóór het einde van haar 72e zitting een besluit moet nemen over de organisatie en de startdatum van een intergouvernementele conferentie (hierna "IGC" genoemd) waarin over het instrument wordt onderhandeld.

                  De Raad heeft in maart 2016 (Raadsdocument 6862/16 van 15 maart 2016) besloten de Commissie te machtigen om, namens de Unie, met betrekking tot aangelegenheden die onder de bevoegdheid van de Unie vallen en ten aanzien waarvan de Unie regels heeft vastgesteld, te onderhandelen over de elementen van een ontwerptekst voor het instrument. De machtiging tot onderhandelen en de onderhandelingsrichtsnoeren hadden uitsluitend betrekking op de vergaderingen van het voorbereidend comité.

                  Het voorbereidend comité is in 2016 en 2017 vier keer bijeengekomen, de laatste keer van 10 tot 21 juli 2017. Tijdens die vier bijeenkomsten heeft het comité onderhandeld over de volgende onderwerpen, die de VN-werkgroep BBNJ na zijn vergadering in 2011 heeft genoemd in haar aanbevelingen: mariene genetische hulpbronnen, met inbegrip van kwesties in verband met batenverdeling; maatregelen zoals gebiedsgebonden beheersinstrumenten, onder meer met betrekking tot beschermde mariene gebieden; milieueffectbeoordelingen; capaciteitsopbouw en overdracht van mariene technologie; en meer algemene, horizontale kwesties, onder meer wat betreft de beginselen, de procedures voor besluitvorming en geschillenbeslechting, de verhouding tot andere instrumenten, deelname, enz. De definitieve aanbevelingen zijn op 21 juli 2017 bij consensus aangenomen (en zijn opgenomen in het verslag van het voorbereidend comité –

                     http://www.un.org/depts/los/biodiversity/prepcom_files/Procedural_report_of_BBNJ_PrepCom.pdf

                  ). Het voorbereidend comité beval onder meer aan dat de Algemene Vergadering van de VN zo snel mogelijk de IGC bijeen zou roepen met het oog op de opstelling van de tekst van het instrument.

                  De Algemene Vergadering van de VN zal waarschijnlijk voor het einde van 2017 beslissen om de IGC bijeen te roepen. De werkzaamheden van de IGC zouden dan van start kunnen gaan, met een eerste vergadering in de eerste helft van 2018.

                  Als partij bij het UNCLOS en een van de belangrijkste pleitbezorgers van het instrument sinds de aanvang van de besprekingen binnen de VN in 2006, moet de EU actief bij dit proces in de VN betrokken blijven om zo binnen het rechtskader van het UNCLOS te kunnen bijdragen tot een betere instandhouding en een duurzaam gebruik van de biologische rijkdommen van de zee in gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht. De EU moet er ook voor zorgen dat in het instrument bepalingen worden opgenomen die haar in staat stellen partij bij dit instrument te worden.

               •Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

                  De Commissie moet ervoor zorgen dat tijdens de onderhandelingen over de tekst van het toekomstige instrument ten volle rekening wordt gehouden met de toepasselijke EU-voorschriften en het beleid van de Unie op de gebieden waarop het instrument betrekking heeft (milieubeleid, zeevervoersbeleid, gemeenschappelijk visserijbeleid, internemarktbeleid, gemeenschappelijk handelsbeleid, beleid inzake onderzoek en technologische ontwikkeling, klimaatbeleid en andere relevante beleidsterreinen) en met de toepasselijke bilaterale en multilaterale overeenkomsten waarbij de Unie reeds partij is.

                  Aangezien het instrument een overeenkomst tot uitvoering van het UNCLOS betreft en het UNCLOS reeds deel uitmaakt van het acquis van de Unie, moet de Commissie ervoor zorgen dat de bepalingen en het evenwicht tussen rechten en verplichtingen, zoals vastgelegd in het UNCLOS en weerspiegeld in het acquis van de Unie, ten volle worden geëerbiedigd en dat de resultaten van de onderhandelingen volledig in overeenstemming zijn met het UNCLOS.

               2.JURIDISCHE ELEMENTEN VAN DE AANBEVELING

                  Het doel van deze aanbeveling is dat de Commissie door de Raad wordt gemachtigd namens de EU over het toekomstige instrument te onderhandelen. De rechtsgrondslag op basis waarvan de Raad een machtiging kan verlenen voor het openen van onderhandelingen, is artikel 218, leden 3 en 4, VWEU.

               3.RESULTATEN VAN HET OVERLEG MET BELANGHEBBENDEN

                  Voor het opstellen van de ontwerpaanbeveling zijn geen belanghebbenden geraadpleegd.

                  Overeenkomstig resolutie 69/292 van de Algemene Vergadering van de VN diende de Algemene Vergadering van de VN uiterlijk in september 2018 een besluit te nemen over de bijeenroeping van een intergouvernementele conferentie. Om het momentum van de besprekingen niet verloren te laten gaan, werd echter besloten om vaart te zetten achter de werkzaamheden van de VN zodat de intergouvernementele conferentie zo snel mogelijk bijeen kan worden geroepen, met al in 2018 een eerste vergadering. Aangezien de onderhandelingsrichtsnoeren vóór de aanvang van de conferentie moeten worden vastgesteld, kon, in afwijking van de gevestigde praktijk, geen openbare raadpleging worden gehouden en geen routekaart voor feedback van belanghebbenden en burgers worden bekendgemaakt.

                  In werkelijkheid heeft de EU zich al vele jaren politiek voor dit proces ingezet en heeft regelmatig overleg plaatsgevonden met de betrokken partijen, met name maatschappelijke organisaties en andere organisaties die zijn vertegenwoordigd in de context van de VN.

                  Er zal ook nog ruimte zijn voor betrokkenheid en feedback van belanghebbenden tijdens het onderhandelingsproces, wanneer meer concrete (inhoudelijke) onderhandelingsposities moeten worden bepaald waarvoor input van de belanghebbenden moet worden verkregen.

               Aanbeveling voor een

               BESLUIT VAN DE RAAD

               houdende machtiging om onderhandelingen te openen over een juridisch bindend internationaal instrument, in het kader van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee, inzake de instandhouding en het duurzaam gebruik van de mariene biologische diversiteit van gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 218, leden 3 en 4,

               Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1) Bij Besluit 98/392/EG van de Raad van 23 maart 1998
                  1
                heeft de Unie het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee (hierna "het UNCLOS" genoemd) goedgekeurd, als enige internationale organisatie in de zin van artikel 305, lid 1, onder (f), en bijlage IX, artikel 1, van het UNCLOS die tot dusver partij is bij dat verdrag.

               (2) Als partij bij het UNCLOS heeft de Unie deelgenomen aan de informele open ad-hocwerkgroep van de VN voor het bestuderen van kwesties met betrekking tot de instandhouding en het duurzaam gebruik van de mariene biologische diversiteit van gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht, die van 2006 tot 2015 is bijeengekomen; de Unie heeft ook deelgenomen aan de vier bijeenkomsten, in 2016 en 2017, van het voorbereidend comité, dat als opdracht had inhoudelijke aanbevelingen aan de Algemene Vergadering te doen over de elementen van een toekomstig juridisch bindend internationaal instrument, in het kader van het UNCLOS, inzake de instandhouding en het duurzaam gebruik van de mariene biologische diversiteit van gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht (hierna "het instrument" genoemd).

               (3) Het voorbereidend comité heeft op 21 juli 2017 zijn verslag aangenomen en heeft de Algemene Vergadering aanbevolen om rekening te houden met de elementen in de aanbeveling van het comité en zo spoedig mogelijk een besluit te nemen inzake het bijeenroepen van een intergouvernementele conferentie onder auspiciën van de Verenigde Naties die de aanbevelingen van het voorbereidend comité in overweging neemt en de tekst van een juridisch bindend internationaal instrument in het kader van het UNCLOS opstelt.

               (4) De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties heeft op basis van die aanbevelingen op [...] besloten een intergouvernementele conferentie bijeen te roepen, die de tekst moet opstellen van een juridisch bindend internationaal instrument, in het kader van het UNCLOS, inzake de instandhouding en het duurzaam gebruik van de mariene biologische diversiteit van gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht.

               (5) Als partij bij het UNCLOS moet de Unie ten volle deelnemen aan de onderhandelingen over het instrument,

               HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

               Artikel 1

               De Commissie wordt gemachtigd om, namens de Unie, te onderhandelen over een juridisch bindend internationaal instrument, in het kader van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee, inzake de instandhouding en het duurzaam gebruik van de mariene biologische diversiteit van gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht.

               Artikel 2

               De onderhandelingsrichtsnoeren zijn opgenomen in de bijlage.

               Artikel 3

               Deze onderhandelingen worden gevoerd in overleg met het speciaal comité dat door de Raad wordt aangewezen.

               Artikel 4

               Dit besluit is gericht tot de Commissie.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)

                        PB L 179 van 23.6.1998.

    ---documentbreak---

               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel,4.1.2018
            COM(2017) 812 final
            BIJLAGE
            bij
            Aanbeveling voor een BESLUIT VAN DE RAAD
            houdende machtiging om onderhandelingen te openen over een juridisch bindend internationaal instrument, in het kader van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee, inzake de instandhouding en het duurzaam gebruik van de mariene biologische diversiteit van gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht

               BIJLAGE

               ONDERHANDELINGSRICHTSNOEREN

               1. Beginselen

               Bij de onderhandelingen over een juridisch bindend internationaal instrument, in het kader van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee, inzake de instandhouding en het duurzaam gebruik van de mariene biodiversiteit van gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht (hierna het "instrument" genoemd) tracht de Commissie ervoor te zorgen dat:

               -
                     de bepalingen van het instrument ten volle in overeenstemming zijn met het internationaal recht en met name met de bepalingen van het UNCLOS en dat het evenwicht tussen rechten en verplichtingen, zoals vastgelegd in het UNCLOS, door het toekomstige instrument niet wordt ondermijnd;

               -
                     de bepalingen van het instrument in overeenstemming zijn met de toepasselijke regelgeving van de Unie en de toepasselijke bilaterale en multilaterale overeenkomsten waarbij de Unie partij is.

               De Commissie zorgt ervoor dat de onderhandelingen worden gevoerd in overleg met het speciaal comité, dat in Brussel of ter plaatse vergadert. De Commissie brengt regelmatig verslag uit aan de Raad over het resultaat van de onderhandelingen.

               2. Beleidslijnen

               2.1. De Commissie tracht ervoor te zorgen dat:

               ·de elementen die zijn opgenomen in Resolutie [...] tijdens de onderhandelingen als pakket worden besproken;

               ·het reglement van orde voor het voeren van de onderhandelingen in de intergouvernementele conferentie zo is opgesteld dat de EU ten volle aan de onderhandelingen kan deelnemen en dat het aansluit bij eerder gevolgde praktijken met betrekking tot onderhandelingen over uitvoeringsovereenkomsten bij het UNCLOS;

               ·met het instrument een doeltreffend kader tot stand wordt gebracht voor de instandhouding en het duurzaam gebruik van de mariene biologische diversiteit van gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht;

               ·het instrument wordt opgezet met als doel een aantal verplichtingen die reeds in het UNCLOS zijn opgenomen, te implementeren, te versterken en verder uit te werken, onder eerbiediging van de in het UNCLOS opgenomen rechten en vrijheden;

               ·het instrument de staten uitdrukkelijk verplicht om, met het oog op de instandhouding en het duurzaam gebruik van de mariene biologische diversiteit van gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht, samen te werken, zowel afzonderlijk als via bevoegde internationale en regionale organisaties en regelingen;

               ·het instrument de bestaande rechtsinstrumenten en kaders en de bevoegde mondiale, regionale en sectorale instanties niet ondermijnt en geen afbreuk doet aan de rechten en verplichtingen die daaruit voortvloeien;

               ·het instrument de mandaten van de bevoegde mondiale, regionale en sectorale instanties eerbiedigt, synergieën nastreeft en overlappingen met de activiteiten van die instanties vermijdt;

               ·het instrument de rechten en verplichtingen van de partijen bij het UNCLOS onverlet laat, met inbegrip van hun recht op maritieme zones uit hoofde van het UNCLOS;

               ·het instrument passende bepalingen bevat die de Unie in staat stellen partij te worden bij het instrument en ten volle te participeren aan de besluitvormingsprocessen die in het instrument moeten worden vastgelegd, in overeenstemming met artikel 305 en bijlage IX van het UNCLOS.

               2.2. De Commissie ziet er in het bijzonder op toe dat het instrument onder meer het volgende omvat of weerspiegelt:

               a) Horizontale kwesties

               ·algemene beginselen van goed bestuur, zoals: de bescherming en de instandhouding van het mariene milieu, internationale samenwerking, toepassing van een wetenschappelijke aanpak, de ecosysteembenadering, het voorzorgsbeginsel, het beginsel dat de vervuiler betaalt, een duurzaam en billijk gebruik van mariene rijkdommen, openbaarheid van informatie, transparante en open besluitvormingsprocessen en de verantwoordelijkheid van de staten als beheerders van het mondiale mariene milieu;

               ·een passend en kostenefficiënt kader en nieuwe of reeds bestaande mechanismen, onder meer met het oog op nauwere samenwerking en coördinatie met en tussen de bevoegde globale, regionale en sectorale instanties, met name die welke een mandaat hebben om activiteiten in gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht te reguleren of om het mariene milieu in die gebieden te beschermen;

               ·passende mechanismen die de naleving van de inhoudelijke bepalingen van het instrument waarborgen;

               ·passende mechanismen voor geschillenbeslechting die in overeenstemming zijn met het UNCLOS.

               b) Mariene genetische hulpbronnen, met inbegrip van kwesties in verband met batenverdeling

               De Commissie tracht ervoor te zorgen dat het instrument de instandhouding en het duurzame gebruik van mariene genetische hulpbronnen die afkomstig zijn van gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht, in de hand werkt. Het instrument moet met name:

               ·een milieuvriendelijke toegang tot de genetische hulpbronnen bevorderen die in overeenstemming is met de instandhouding en het duurzame gebruik ervan, zonder de in het UNCLOS verankerde vrijheid van marien wetenschappelijk onderzoek onrechtmatig in te perken,

               ·zo worden opgesteld dat het niet strekt tot de regulering van kwesties in verband met intellectuele-eigendomsrechten en andere daarmee verband houdende kwesties;

               ·de rechtszekerheid voor gebruikers van mariene genetische hulpbronnen waarborgen en biotechnologische innovaties die niet schadelijk zijn voor de biodiversiteit, aanmoedigen;

               ·zorgen voor een betere transparantie en beschikbaarheid van informatie over genetische hulpbronnen die afkomstig zijn uit gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht;

               ·een antwoord bieden op vragen in verband met de verdeling van baten die voortvloeien uit het gebruik van mariene genetische hulpbronnen afkomstig uit gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht.

               c) Maatregelen zoals gebiedsgebonden beheersinstrumenten, waaronder beschermde mariene gebieden (marine protected areas of MPA's)

               De Commissie tracht ervoor te zorgen dat het instrument voorziet in procedures/mechanismen voor onder meer:

               ·het identificeren, aanwijzen en instellen van wereldwijd erkende MPA's, onder meer aan de hand van relevante criteria die op de beste beschikbare wetenschappelijke informatie zijn gebaseerd; het ontwikkelen van omvattende instandhoudings- en beheersdoelstellingen voor de aangewezen gebieden; de monitoring van en het toezicht op activiteiten die gericht zijn op het bereiken van de instandhoudings- en beheersdoelstellingen;

               ·de wereldwijde erkenning van door betrokken regionale organisaties en verdragen ingestelde gebiedsgebonden beheersinstrumenten die aan de vastgestelde criteria voldoen.

               Zo tracht de Commissie ervoor te zorgen dat het instrument bijdraagt tot de uitvoering van de internationale verplichtingen van de Unie met betrekking tot het creëren van een wereldwijd netwerk van doeltreffend en billijk beheerde, ecologisch representatieve en goed verbonden systemen van beschermde gebieden en andere doeltreffende gebiedsgebonden instandhoudingsmaatregelen.

               d) Milieueffectbeoordelingen (MEB's)

               De Commissie ziet erop toe dat het instrument het gemakkelijker maakt om de cumulatieve effecten van de verschillende activiteiten in hetzelfde gebied te evalueren, teneinde de nadelige gevolgen voor de mariene biodiversiteit, onder meer door nieuwe en opkomende activiteiten, te voorkomen, daarbij terdege rekening houdend met de huidige toestand van het milieu en met de cumulatieve effecten van andere bedreigingen, zoals de klimaatverandering. De Commissie tracht met name ervoor te zorgen dat het instrument de verplichtingen op grond van artikel 206 van het UNCLOS verduidelijkt, versterkt en uitwerkt, om ervoor te zorgen dat:

               ·individuele en cumulatieve milieueffecten van activiteiten die onder de jurisdictie of de controle van de verdragsstaten vallen en die mogelijk aanzienlijke verontreiniging van of aanzienlijke en schadelijke veranderingen in het mariene milieu ("schadelijke effecten"), met inbegrip van de mariene biodiversiteit, in gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht teweegbrengen, naar behoren worden beoordeeld aan de hand van milieueffectbeoordelingen en strategische milieubeoordelingen, naargelang het geval; en

               ·dergelijke schadelijke effecten geïdentificeerd en bij elk besluitvormingsproces in aanmerking genomen worden, en dat dergelijke activiteiten stroken met de verplichtingen van de staten uit hoofde van het UNCLOS om het mariene milieu te beschermen en in stand te houden, onder meer door het vaststellen van passende maatregelen om deze schadelijke effecten te voorkomen en te beperken.

               e) Capaciteitsopbouw en overdracht van mariene technologie

               De Commissie tracht ervoor te zorgen dat het instrument:

               ·bepalingen voor capaciteitsopbouw en overdracht van mariene technologie omvat die in overeenstemming zijn met het UNCLOS, voor de instandhouding en het duurzame gebruik van mariene biodiversiteit van gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht;

               ·de internationale samenwerking op het vlak van capaciteitsopbouw en de overdracht van mariene technologie vergemakkelijkt met het oog op het bereiken van de doelstellingen en het naleven van de voorschriften van het UNCLOS, voor de instandhouding en het duurzame gebruik van mariene biodiversiteit van gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht.


               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 25.4.2018
            COM(2018) 240 final
            Aanbeveling voor een
            BESLUIT VAN DE RAAD
            tot machtiging van de Commissie om namens de Europese Unie onderhandelingen te openen met het oog op de sluiting van een partnerschapsovereenkomst inzake duurzame visserij en een protocol met de Republiek Madagaskar
            {SWD(2018) 143 final}{SWD(2018) 144 final}

               TOELICHTING

               1.ACHTERGROND VAN DE AANBEVELING

               •Motivering en doel van het voorstel

               De Commissie stelt voor om te gaan onderhandelen over een nieuwe partnerschapsovereenkomst inzake duurzame visserij (PODV) en een protocol met de Republiek Madagaskar dat voldoet aan de behoeften van de vloot van de Unie en in overeenstemming is met Verordening (EU) nr. 1380/2013 inzake het gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB) en met de conclusies van de Raad van 19 maart 2012 over een mededeling van de Commissie inzake de externe dimensie van het gemeenschappelijk visserijbeleid.

               •Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

                  De lopende partnerschapsovereenkomst inzake visserij (POV) tussen de Europese Unie en Madagaskar is gesloten op 1 januari 2007
                     1
                  . Voorgesteld wordt om te gaan onderhandelen over een nieuwe PODV waarin enkele bepalingen van Verordening (EU) nr. 1380/2013
                     2
                   zijn verwerkt die niet worden bestreken door de huidige POV. Het vigerende vierjarige protocol
                     3
                   bij de POV is op 1 januari 2015 van toepassing geworden en verstrijkt op 31 december 2018. In het protocol zijn de vangstmogelijkheden voor de Unievloot en de overeenkomstige financiële bijdrage van de Unie en de reders vastgelegd. De jaarlijkse financiële tegenprestatie van de EU aan Madagaskar bedraagt 1 487 500 EUR
                     4
                  , waarvan 700 000 EUR is bestemd voor sectorale steun.

               De POV met Madagaskar voorziet in vangstmogelijkheden voor tonijn en over grote afstanden trekkende soorten voor EU-vaartuigen uit vier lidstaten (Spanje, Frankrijk, Portugal en Italië). De Europese Unie heeft al een redelijk goed ontwikkeld netwerk van bilaterale PODV's in de Indische Oceaan, namelijk met de Seychellen en Mauritius.

                  PODV's passen in de doelstellingen van het GVB op internationaal niveau doordat ze ervoor zorgen dat de visserijactiviteiten van de Unie buiten de wateren van de Unie berusten op dezelfde beginselen en normen als die welke gelden in het kader van het Unierecht. Daarnaast bevorderen PODV's de wetenschappelijke samenwerking tussen de EU en haar partner en leiden ze tot een transparanter en duurzamer beheer van de visserijbestanden en tot een betere governance doordat steun wordt gegeven voor de monitoring, controle en bewaking van nationale en buitenlandse vlootactiviteiten en doordat financiering wordt verstrekt voor de bestrijding van illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij (IOO-visserij) en voor een duurzame ontwikkeling van de lokale visserijsector. PODV's versterken de positie van de Europese Unie in internationale en regionale visserijorganisaties, met name in de Commissie voor de tonijnvisserij in de Indische Oceaan (IOTC), het orgaan dat in het kader van het internationaal recht is opgericht met het oog op de instandhouding en het beheer van over grote afstanden trekkende soorten in de regio.

               •Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie

                  De onderhandelingen met Madagaskar over een nieuwe overeenkomst en een nieuw protocol zijn in overeenstemming met het externe optreden van de EU ten aanzien van de landen in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS), en met name met de doelstellingen van de Unie met betrekking tot de eerbiediging van de democratische beginselen en de mensenrechten.

               2.JURIDISCHE ELEMENTEN VAN DE AANBEVELING

               •Rechtsgrondslag

                  De rechtsgrondslag voor het besluit is het vijfde deel van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) "Extern optreden van de Unie", titel V "Internationale overeenkomsten", artikel 218, waarin de procedure is beschreven voor het onderhandelen over en sluiten van overeenkomsten tussen de EU en derde landen.

               •Subsidiariteit (bij niet-exclusieve bevoegdheid)

                  Niet van toepassing, exclusieve bevoegdheid.

               •Evenredigheid

                  Het besluit is evenredig met de doelstelling.

               •Keuze van het instrument

                  In artikel 218, leden 3 en 4, VWEU is bepaald dat een besluit van de Raad vereist is.

               3.RESULTATEN VAN EX-POSTEVALUATIES, RAADPLEGINGEN VAN BELANGHEBBENDEN EN EFFECTBEOORDELINGEN

               •Ex-postevaluaties/geschiktheidscontroles van bestaande wetgeving

                  De Commissie heeft in 2017-2018 een ex-postevaluatie verricht van het huidige protocol bij de POV met Madagaskar, alsmede een ex-ante-evaluatie van een eventuele vernieuwing van het protocol. De conclusies van die evaluatie staan in een afzonderlijk werkdocument van de diensten van de Commissie.

                  In de evaluatie wordt geconcludeerd dat de EU-sectoren die zich bezighouden met de tonijnvisserij, sterk geïnteresseerd zijn in de visserij bij Madagaskar en dat een vernieuwing van het protocol zou leiden tot een betere monitoring, controle, bewaking en governance van de visserij in de regio. Voor de EU is het van belang dat er een instrument blijft bestaan dat een nauwe sectorale samenwerking met een grote speler in de oceaangovernance op subregionaal niveau mogelijk maakt, dit vanwege de omvang van het visserijgebied dat onder zijn jurisdictie valt. Voorts betekent dit voor de EU-visserijvloot, en met name voor vaartuigen voor de tonijnvisserij met de zegen en voor beugschepen met Réunion als uitvalsbasis, dat toegang wordt behouden tot een belangrijk visgebied voor de inzet van vangststrategieën binnen een meerjarig internationaal rechtskader. De Malagassische autoriteiten willen de relaties met de EU graag continueren om de oceaangovernance te versterken en in aanmerking te komen voor speciale sectorale steun die meerjarige financieringskansen biedt.

               •Raadpleging van belanghebbenden

                  In het kader van de evaluatie is overlegd met de lidstaten, vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, internationale middenveldorganisaties, alsook met de visserijautoriteiten en het maatschappelijk middenveld van Madagaskar. Er heeft ook overleg plaatsgevonden in het kader van de adviesraad voor de volle zee.

               •Bijeenbrengen en gebruik van expertise

                  Niet van toepassing.

               •Effectbeoordeling

                  Niet van toepassing.

               •Gezonde regelgeving en vereenvoudiging

                  Niet van toepassing.

               •Grondrechten

                  In de onderhandelingsrichtsnoeren die in de bijlage bij het besluit worden voorgesteld, wordt aanbevolen om machtiging te verlenen om ook te onderhandelen over een clausule over de gevolgen van schendingen van de mensenrechten en van de democratische beginselen.

               4.GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING

                  In het kader van het nieuwe protocol zal aan Madagaskar een financiële tegenprestatie moeten worden betaald die verenigbaar is met het meerjarig financieel kader (MFK) voor 2014-2020, meer bepaald de toewijzingen op de PODV-begrotingslijn. De jaarlijkse bedragen voor vastleggingen en betalingen worden in de jaarlijkse begrotingsprocedure vastgesteld, met inbegrip van de reservelijn voor voorstellen die aan het begin van het jaar nog niet in werking zijn getreden.

               5.OVERIGE ELEMENTEN

               •Uitvoeringsplanning en regelingen betreffende monitoring, evaluatie en rapportage

                  De onderhandelingen zullen naar verwachting aanvangen in het tweede kwartaal van 2017.

               •Artikelsgewijze toelichting

                  De Commissie beveelt aan dat:

                  - de Raad de Commissie machtigt tot het openen en voeren van onderhandelingen met het oog op het sluiten van een nieuwe PODV en een protocol met de Republiek Madagaskar;

                  - de Commissie daarvoor wordt aangewezen als onderhandelaar van de EU;

                  - de Commissie de onderhandelingen voert in overleg met een speciaal comité, overeenkomstig het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie;

                  - de Raad de bij deze aanbeveling gevoegde onderhandelingsrichtsnoeren goedkeurt.

               Aanbeveling voor een

               BESLUIT VAN DE RAAD

               tot machtiging van de Commissie om namens de Europese Unie onderhandelingen te openen met het oog op de sluiting van een partnerschapsovereenkomst inzake duurzame visserij en een protocol met de Republiek Madagaskar

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 218, leden 3 en 4,

               Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie,

               Overwegende dat onderhandelingen moeten worden geopend met het oog op de sluiting van een nieuwe partnerschapsovereenkomst inzake duurzame visserij en een protocol met Madagaskar,

               HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

               Artikel 1

               De Commissie wordt gemachtigd onderhandelingen met Madagaskar te openen over de sluiting van een nieuwe partnerschapsovereenkomst inzake duurzame visserij en een protocol met Madagaskar.

               Artikel 2

               De onderhandelingen worden gevoerd in overleg met de Raadsgroep extern visserijbeleid en op basis van de in de bijlage bij dit besluit opgenomen onderhandelingsrichtsnoeren.

               Artikel 3

               Dit besluit is gericht tot de Commissie.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)

                        PB L 331 van 17.12.2007, blz. 3.

                     (2)

                        Bedoeld wordt deel IV, titel II, van Verordening (EU) nr. 1380/2013.

                     (3)

                        Voor de laatste twee jaar van het protocol. Voor de eerste twee jaar was dit 1 566 250 EUR.

                     (4)

                        Zie hoofdstuk 40 (reservelijn 40 02 41) in overeenstemming met het interinstitutioneel akkoord inzake het MFK (2013/C373/01).

    ---documentbreak---

               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel,25.4.2018
            COM(2018) 240 final
            BIJLAGE
            bij
            Aanbeveling voor een besluit van de Raad
            tot machtiging om namens de Europese Unie onderhandelingen te openen met het oog op de sluiting van een partnerschapsovereenkomst inzake duurzame visserij en een protocol met de Republiek Madagaskar
            {SWD(2018) 143 final}{SWD(2018) 144 final}

               BIJLAGE

               Onderhandelingsrichtsnoeren voor het sluiten van een nieuwe partnerschapsovereenkomst inzake duurzame visserij en een protocol tussen de Europese Unie en de Republiek Madagaskar

               –Het doel van de onderhandelingen is het sluiten van een nieuwe partnerschapsovereenkomst inzake duurzame visserij en een protocol tussen de Europese Unie en Madagaskar in overeenstemming met Verordening (EU) nr. 1380/2013 inzake het gemeenschappelijk visserijbeleid en met de conclusies van de Raad van 19 maart 2012 over de mededeling van de Commissie van 13 juli 2011 inzake de externe dimensie van het gemeenschappelijk visserijbeleid.

               –Om een duurzame en verantwoorde visserij te bevorderen en er tegelijkertijd voor te zorgen dat de EU en Madagaskar wederzijdse voordelen halen uit een nieuw protocol, streeft de Commissie er tijdens de onderhandelingen naar:

               ·toegang te houden tot de visserijzone van Madagaskar en ervoor te zorgen dat de vaartuigen van de EU-vloot de nodige vergunningen krijgen om in die zone te vissen, waartoe onder meer het netwerk van partnerschapsovereenkomsten inzake duurzame visserij in stand wordt gehouden voor de marktdeelnemers uit de EU;

               ·met het beste beschikbare wetenschappelijk advies en de desbetreffende door de regionale organisaties voor visserijbeheer (ROVB's) vastgestelde beheersplannen rekening te houden teneinde de duurzame visserij te waarborgen en de oceaangovernance op internationale schaal te bevorderen. De visserijactiviteiten moeten uitsluitend op beschikbare overschotbestanden gericht zijn, waarbij rekening moet worden gehouden met de vangstcapaciteit van de lokale vloot, terwijl ook speciale aandacht moet uitgaan naar het feit dat sommige van de betrokken bestanden over grote afstanden trekken;

               ·een adequaat aandeel in de visbestanden te verkrijgen dat in verhouding staat tot de belangen van de EU-vloot, wanneer ook andere vloten belang hebben bij die bestanden; in het licht van de recentste en beste beschikbare wetenschappelijke evaluaties te waarborgen dat rekening wordt gehouden met de activiteiten van de EU-vloot in de regio;

               ·een dialoog aan te gaan met het oog op de versterking van het sectorale beleid om de uitvoering van een verantwoord visserijbeleid aan te moedigen waarbij met de ontwikkelingsdoelstellingen van het land rekening wordt gehouden, met name wat betreft governance op visserijgebied, de bestrijding van illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij, controle, monitoring en bewaking van visserijactiviteiten en het verstrekken van wetenschappelijk advies, alsmede de werkgelegenheid te bevorderen, onder meer met het oog op de sociaaleconomische ontwikkeling van Madagaskar;

               ·een clausule op te nemen over de gevolgen van schendingen van de mensenrechten en van de democratische beginselen;

               ·een clausule op te nemen voor de preferentiële toegang van de EU-vloot tot beschikbare overschotten en voor de toepassing van uniforme technische voorwaarden op alle buitenlandse vloten;

               ·een exclusiviteitsclausule op te nemen.

               –Om een onderbreking van de visserijactiviteiten te voorkomen, moeten de nieuwe overeenkomst en het nieuwe protocol een clausule bevatten over voorlopige toepassing.

               –In het protocol moet met name het volgende worden omschreven:

               ·de vangstmogelijkheden, per categorie, die aan vaartuigen van de Europese Unie worden verleend;

               ·de financiële compensatie en de voorwaarden voor de betaling daarvan; en

               ·de prioriteiten en de mechanismen voor een doeltreffende uitvoering en regelmatige monitoring van de sectorale steun.


               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 5.6.2019
            COM(2019) 521 final
            Aanbeveling voor een
            AANBEVELING VAN DE RAAD
            over het nationale hervormingsprogramma 2019 van Polen en met een advies van de Raad over het convergentieprogramma 2019 van Polen

               Aanbeveling voor een

               AANBEVELING VAN DE RAAD

               over het nationale hervormingsprogramma 2019 van Polen en met een advies van de Raad over het convergentieprogramma 2019 van Polen

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en artikel 148, lid 4,

               Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid
                  1
               , en met name artikel 9, lid 2,

               Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie,

               Gezien de resoluties van het Europees Parlement,

               Gezien de conclusies van de Europese Raad,

               Gezien het advies van het Comité voor de werkgelegenheid,

               Gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité,

               Gezien het advies van het Comité voor sociale bescherming,

               Gezien het advies van het Comité voor de economische politiek,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)Op 21 november 2018 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de jaarlijkse groeianalyse en daarmee de aanzet gegeven tot het Europees Semester 2019 voor coördinatie van het economisch beleid. Daarin is ten volle rekening gehouden met de Europese pijler van sociale rechten, die op 17 november 2017 is geproclameerd door het Europees Parlement, de Raad en de Commissie. De prioriteiten van de jaarlijkse groeianalyse zijn op 21 maart 2019 door de Europese Raad bekrachtigd. Op 21 november 2018 heeft de Commissie op grond van Verordening (EU) nr. 1176/2011 ook het waarschuwingsmechanismeverslag aangenomen, waarin zij Polen niet heeft genoemd als een van de lidstaten die aan een diepgaande evaluatie zouden worden onderworpen.

               (2)Op 27 februari 2019 is het landverslag 2019 voor Polen
                  2
                gepubliceerd. Daarin werd de vooruitgang beoordeeld die Polen bij de tenuitvoerlegging van de op 13 juli 2018 door de Raad vastgestelde landspecifieke aanbevelingen heeft gemaakt, alsmede het gevolg dat is gegeven aan de aanbevelingen die in de jaren voordien werden goedgekeurd, en de vooruitgang die Polen in de richting van zijn nationale Europa 2020-doelstellingen heeft geboekt.

               (3)Op 26 april 2019 heeft Polen zijn nationale hervormingsprogramma 2019 en op 29 april 2019 zijn convergentieprogramma 2019 ingediend. Om met de onderlinge verbanden tussen beide programma's rekening te houden, zijn deze tegelijkertijd geëvalueerd.

               (4)De betrokken landspecifieke aanbevelingen zijn meegenomen in de programmering voor de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESI-fondsen) voor de periode 2014-2020. Op grond van artikel 23 van Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad
                  3
                kan de Commissie een lidstaat verzoeken zijn partnerschapsovereenkomst en de desbetreffende programma's te herzien en wijzigingen daarop voor te stellen, indien dit nodig is om de uitvoering van de betrokken aanbevelingen van de Raad te ondersteunen. De Commissie heeft in richtsnoeren over de toepassing van de maatregelen die de effectiviteit van de ESI-fondsen koppelen aan gezonde economische governance, nader aangegeven hoe zij van die bepaling gebruik zou maken
                  4
               .

               (5)Polen valt momenteel onder het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact. In haar convergentieprogramma 2019 gaat de regering uit van een lichte terugval van het nominale saldo van een tekort van 0,4 % van het bbp in 2018 tot een tekort van 0,6 % van het bbp in 2022, met een tekort van 1,7% van het bpp in 2019 en een overschot van 0,2% van het bbp in 2020. Het herberekende structurele saldo, met een tekort van 1,1 % van het bbp, komt in de buurt van de begrotingsdoelstelling op middellange termijn, die is vastgesteld op een structureel tekort van 1,0 % van het bbp in 2022. Volgens het convergentieprogramma 2019 zal de overheidsschuldquote naar verwachting afnemen van 48,9 % van het bbp in 2018 tot 40,6 % tegen 2022. Het macro-economische scenario dat aan die begrotingsprognoses ten grondslag ligt, is plausibel. Tegelijkertijd zijn de operationele details van sommige maatregelen die nodig zijn om vanaf 2020 de geplande tekortdoelstellingen te ondersteunen, niet voldoende gespecificeerd.

               (6)Het convergentieprogramma 2019 geeft aan dat Polen droogtegerelateerde compenserende maatregelen heeft uitgevoerd en dat de budgettaire gevolgen ervan in 2018 aanzienlijk waren. In het convergentieprogramma wordt afdoende bewijs geleverd voor de omvang en de aard van die extra kosten voor de begroting. Uitgaven die verband houden met droogte, kunnen specifiek worden behandeld op basis van de clausule inzake buitengewone gebeurtenissen. Volgens de Commissie bedroegen de hieraan gerelateerde subsidiabele extra uitgaven in 2018 0,07 % van het bbp. Op grond van de bepalingen van artikel 9, lid 1, en artikel 10, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 kunnen deze extra uitgaven in aanmerking worden genomen, aangezien het uitzonderlijke karakter van de droogte wordt beschouwd als een buitengewone gebeurtenis, de gevolgen ervan voor de overheidsfinanciën van Polen aanzienlijk zijn en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën niet in gevaar zou worden gebracht door een tijdelijke afwijking van het aanpassingstraject in de richting van de budgettaire middellangetermijndoelstelling toe te staan. Daarom is de vereiste aanpassing in de richting van de begrotingsdoelstelling op middellange termijn voor 2018 naar beneden bijgesteld om rekening te houden met deze extra kosten.

               (7)Op 13 juli 2018 heeft de Raad Polen de aanbeveling gedaan dat de nominale netto primaire overheidsuitgaven
                  5
                niet meer dan 4,2 % mochten groeien in 2019, hetgeen overeenstemt met een jaarlijkse structurele aanpassing van 0,6 % van het bbp. Op basis van de voorjaarsprognoses 2019 van de Commissie bestaat het risico dat in 2019 significant zal worden afgeweken van die aanbevolen aanpassing.

               (8)Voor 2020 zou, gezien een voor Polen verwachte output gap van 2,0 % van het bbp, de nominale groei van de netto primaire overheidsuitgaven op niet meer dan 4,4 % mogen uitkomen, in overeenstemming met de structurele aanpassing van 0,6 % van het bbp die resulteert uit de gezamenlijk overeengekomen aanpassingsmatrix van vereisten in het kader van het stabiliteits- en groeipact. Op basis van de voorjaarsprognoses 2019 van de Commissie bestaat bij ongewijzigd beleid het risico dat in 2020 significant zal worden afgeweken van deze vereiste. Al met al is de Raad van oordeel dat vanaf 2019 de nodige maatregelen moeten worden genomen om aan de bepalingen van het stabiliteits- en groeipact te voldoen.

               (9)Polen heeft aanzienlijke vooruitgang geboekt op het gebied van een betere naleving van de belastingwetgeving. Tegelijkertijd heeft het land een sterke economische groei gekend, is de arbeidsmarkt sterk gegroeid en is het aandeel van de arbeidsovereenkomsten die aan socialezekerheidsbijdragen zijn onderworpen, geleidelijk aan toegenomen. Al deze factoren hebben bijgedragen tot een stijging van de overheidsinkomsten. Een deel van de stijging van de inkomsten is cyclisch van aard en kan afnemen wanneer het macro-economische klimaat verslechtert. Tegelijkertijd stegen de overheidsuitgaven in de afgelopen jaren als percentage van het bbp. Verschillende nieuwe uitgavencategorieën zijn van permanente aard en kunnen in de nabije toekomst niet gemakkelijk worden gewijzigd. Bovendien zullen de overheidsfinanciën van Polen in de toekomst onder druk komen te staan om de uitgaven te verhogen, met name als gevolg van de vergrijzing. Deze factoren versterken de behoefte aan nieuwe instrumenten om het uitgavenbeheer te versterken, met inbegrip van een regelmatige beoordeling van de doeltreffendheid en de doelmatigheid van de uitgaven. In 2018 bleef Polen werken aan een verbetering van het begrotingsproces, maar de algemene hervorming is complex en zal gespreid over meerdere jaren in fases verlopen. Terwijl het begrotingskader in het algemeen sterk is en onafhankelijke instellingen sommige van de taken uitvoeren die doorgaans door begrotingsraden worden uitgevoerd, blijft Polen de enige lidstaat zonder een onafhankelijke begrotingsraad. Hoewel Polen geen vooruitgang heeft geboekt bij het beperken van het uitgebreide gebruik van verlaagde btw-tarieven, heeft de regering een hervorming opgestart waardoor de tarieven minder complex en minder foutgevoelig kunnen worden.

               (10)Tot 2017 steeg de gemiddelde pensioenleeftijd, als gevolg van eerdere hervormingen zoals het afschaffen van de mogelijkheden voor vervroegde uittreding en een geleidelijke verhoging van de wettelijke pensioenleeftijd. In 2018 is de gemiddelde pensioenleeftijd voor zowel mannen als vrouwen gedaald als gevolg van de verlaging van de wettelijke pensioenleeftijd eind 2017. Een blijvende verhoging van de effectieve pensioenleeftijd is cruciaal voor de arbeidsmarktparticipatie en de economische groei, gezien de daling van de bevolking in de werkende leeftijd. Ook is het van cruciaal belang dat de toekomstige pensioenen toereikend zijn, dat armoede op oudere leeftijd wordt voorkomen en dus ook dat de budgettaire houdbaarheid van het pensioenstelsel wordt verbeterd. De verlaging van de wettelijke pensioenleeftijd tot 60 jaar voor vrouwen en tot 65 jaar voor mannen in het najaar van 2017 zal aanzienlijke negatieve gevolgen hebben voor de toekomstige pensioenvoorzieningen en leidt tot een significante kloof tussen mannen en vrouwen op dit gebied. Bestaande preferentiële pensioenregelingen brengen begrotingskosten met zich en verminderen de mobiliteit van werknemers tussen sectoren. Het speciale socialeverzekeringsstelsel voor landbouwers, dat wordt gesubsidieerd tegen een kostprijs van ongeveer 0,8 % van het bbp, belemmert de arbeidsmobiliteit en draagt bij tot de verborgen werkloosheid in de landbouw.

               (11)Het gunstige macro-economische klimaat heeft de afgelopen jaren bijgedragen tot de sterke prestaties van de Poolse arbeidsmarkt. De arbeidsparticipatie is blijven stijgen, terwijl de werkloosheidscijfers na verscheidene jaren waarin de werkloosheid daalde, op een historisch laag percentage van minder dan 4 % in 2018 zijn gestabiliseerd. Toch is de participatie van bepaalde groepen werknemers, met name van laaggeschoolden,  personen met een handicap en degenen die voor hen zorgen, en ouderen, laag gebleven in vergelijking met andere lidstaten. Het Poolse sociale uitkeringsstelsel biedt onvoldoende prikkels om aan het werk te gaan. De kinderbijslag heeft de armoede en ongelijkheid weliswaar verminderd, maar heeft een negatief effect gehad op de arbeidsparticipatie van ouders, meestal vrouwen, vanwege zijn omvang en ontwerp. Het inschrijvingspercentage van kinderen onder de drie jaar in de formele kinderopvang behoort nog steeds tot de laagste in de EU. Bovendien wordt langdurige zorg meestal door familieleden verstrekt zonder bijna enige institutionele steun, waardoor zorgverleners niet kunnen werken. De verlaging van de wettelijke pensioenleeftijd heeft sommige oudere werknemers ertoe aangezet om de arbeidsmarkt te verlaten. Migratie uit landen buiten de EU heeft geholpen om te voldoen aan de toegenomen vraag naar arbeid, maar er zijn tekenen dat een voortdurende instroom van arbeidsmigranten moeilijk te verwezenlijken is.

               (12)In de periode tussen 2015 en 2017 heeft Polen maatregelen genomen om de segmentatie van de arbeidsmarkt aan te pakken door de mogelijkheden te beperken om misbruik te maken van tijdelijk werk, door de sociale premies te verhogen voor bepaalde atypische arbeidscontracten en door een minimumuurloon in te voeren voor bepaalde van deze contracten. Hoewel het percentage tijdelijke contracten sinds 2015 is afgenomen dankzij de getroffen maatregelen en het tekort aan arbeidskrachten, en dit proces in 2018 is versneld, blijft het nog steeds tot de hoogste in de EU behoren. Andere wetswijzigingen die tot doel hadden deze kwestie aan te pakken, werden niet verder in behandeling genomen, aangezien de hervorming van de arbeidswetgeving uiteindelijk niet werd uitgevoerd. De toereikendheid van de toekomstige pensioenen van werknemers die zelfstandig zijn en bepaalde atypische contracten hebben, kan een potentieel probleem worden.

               (13)Een hoogwaardig onderwijs- en opleidingssysteem dat zich uitstrekt tot het hele leven en door voldoende investeringen wordt ondersteund, zou een cruciale factor kunnen zijn ter ondersteuning van toekomstige groeivooruitzichten in Polen. Ervoor zorgen dat mensen beschikken over vaardigheden en competenties die nodig zijn om werk te vinden in een snel veranderende arbeidsmarkt is cruciaal om zowel de arbeidsparticipatie als het innovatieve vermogen van de economie te bevorderen. De participatiegraad van volwassenen in onderwijs en opleiding is veel lager dan het EU-gemiddelde en de beroepsopleiding in ondernemingen wordt onderbenut. Deze omstandigheid, in combinatie met bepaalde zwakke punten voor digitale vaardigheden en lees- en rekenvaardigheid, met name bij volwassenen zonder hogeronderwijsdiploma, is een obstakel voor hun inzetbaarheid. De ontoereikende kwaliteit van de lerarenopleiding en de lacunes in hun vaardigheden hebben waarschijnlijk een negatief effect op de kwaliteit van het onderwijs. Ook het kwaliteitsborgingssysteem van het hoger onderwijs vertoont tekortkomingen. Ondanks recente hervormingen in het beroepsonderwijs en in het hoger onderwijs ontbreekt het nog steeds aan een doeltreffende coördinatie van volwasseneneducatie en is het effect van de verschillende beleidsmaatregelen op de kwaliteit van onderwijs en opleiding en de vaardighedenniveaus niet duidelijk.

               (14)De economische vooruitzichten op lange termijn van Polen zijn afhankelijk van de ontwikkeling van de innovatiecapaciteit van de economie. Op het gebied van innovatie staat Polen echter nog steeds op een laag niveau, met lowtechsectoren die een belangrijk aandeel vertegenwoordigen in de economische structuur van het land en met belangrijke regionale verschillen in innovatieprestaties. Hoewel enkele maatregelen zijn genomen om de samenwerking tussen wetenschap en bedrijfsleven te verbeteren, blijft een aantal financiële en niet-financiële belemmeringen bestaan. Met name complexe administratieve procedures en beperkte vaardigheden van academici bij het beheer van gezamenlijke publiek-private onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten blijven belangrijke belemmeringen. De clusters en geformaliseerde netwerken van ondernemingen, in het bijzonder tussen kleine en middelgrote ondernemingen en grote ondernemingen, spelen een beperkte rol in de verspreiding van innovatieve oplossingen. Met de hervorming van het hoger onderwijs in 2018 komen verbeteringen tot stand van enkele aspecten van het Poolse wetenschappelijke landschap, maar deze hervorming verhelpt slechts ten dele belangrijke kwesties zoals de versnippering van de onderzoekssector, de lonen van onderzoekers of de internationalisering van de Poolse wetenschap. De binnenlandse bruto-uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling bleven in 2017 stabiel op ongeveer de helft van het gemiddelde van de Unie, met grote regionale verschillen.

               (15)De gezondheidsresultaten zijn verder verbeterd, maar blijven onder het EU-gemiddelde, waarbij de levensverwachting van mannen 8,2 jaar korter is dan die van vrouwen en de kloof in levensverwachting tussen de hoogste en laagst opgeleide Polen 10 jaar bedraagt. De toegang tot en de doeltreffendheid van het gezondheidszorgstelsel wordt beïnvloed door geringe uitgaven en personeelstekorten. Het aantal praktiserende artsen en verpleegkundigen in verhouding tot de bevolkingsomvang behoort tot de laagste in de Unie, met een kwart van het medisch personeel boven de pensioenleeftijd. In 2017 deed zich een daling voor op het gebied van de onvervulde behoeften aan medische diensten, maar deze blijven tot de hoogste in de EU behoren en de wachttijden voor bepaalde behandelingen zijn sinds 2010 aanzienlijk toegenomen. Polen heeft de zorgbehoeften in kaart gebracht, maar deze kaarten worden nog niet gebruikt als instrumenten ter ondersteuning van besluiten inzake de aankoop van gezondheidsdiensten en investeringen. De gezondheidszorg blijft te sterk op ziekenhuizen gebaseerd en de primaire en ambulante zorg blijft onderontwikkeld. Het systeem voor langdurige zorg is zwak en het ontbreekt aan gestandaardiseerde diensten en een coherente strategische aanpak. De meeste langdurige zorg wordt verstrekt door mantelzorgers, vaak familieleden met weinig institutionele ondersteuning. In 2017 bedroegen de Poolse overheidsuitgaven voor gezondheidszorg 4,7 % van het bbp, hetgeen ruim onder het EU-gemiddelde van 7 % van het bbp ligt. Polen is van plan deze uitgaven de komende jaren geleidelijk te verhogen. Dit kan evenwel moeilijk te verwezenlijken zijn, aangezien de onlangs aangekondigde plannen om de sociale overdrachten naar huishoudens met een gemiddeld of hoog inkomen te vergroten, de budgettaire ruimte in de toekomst zullen beperken.

               (16)Hoewel de infrastructuur in Polen aanzienlijk is verbeterd, vertonen sommige sectoren nog steeds belangrijke connectiviteitsproblemen. De investeringen in het wegvervoer die volgens het nationale wegenbouwprogramma tegen 2024 moeten zijn voltooid, zullen voornamelijk in het oostelijke deel van Polen worden geconcentreerd, waardoor sommige noordelijke gebieden minder goed aangesloten zijn. Er zijn nog steeds belangrijke lacunes in het trans-Europese spoorwegennet, en de investeringen in het spoor verlopen trager dan die in wegen. Het aantal verkeersdoden is nog steeds een van de hoogste in de Unie. Steden staan voor toenemende uitdagingen op het gebied van mobiliteit, zoals congestie en luchtvervuiling veroorzaakt door het toenemende aantal auto's en het grote aandeel oude auto's. De emissies van broeikasgassen van het wegvervoer zijn de afgelopen vijf jaar sterk toegenomen. De bestaande prikkels om gebruik te maken van vormen van collectief vervoer, vervoer met lage emissies en actief vervoer, zijn onvoldoende om deze uitdagingen het hoofd te bieden. Vaste internetconnectiviteit in Polen blijft een van de laagste in de Unie, met supersnelle breedband die voornamelijk in grote steden beschikbaar is.

               (17)De Poolse economie behoort tot de minst koolstofefficiënte in de Unie. Slechte isolatie van openbare en particuliere gebouwen draagt bij tot meer energieverbruik en energiearmoede. Bovendien bevinden zich in Polen, met name in de zuidelijke en centrale regio’s, de steden met de hoogste luchtvervuiling van de Unie. Door te investeren in hogere energie-efficiëntie, met name in de bouwsector,  het aandeel van koolstofarme en schonere energieproductie te vergroten en emissies in de vervoerssector verder terug te dringen, zou de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen verminderen en de luchtverontreiniging dalen, terwijl de sociale kosten worden verminderd en de levenskwaliteit wordt verbeterd. Het huidige wetgevingskader, met inbegrip van het besluit inzake het aanleggen van gasvoorraden, het besluit inzake de bevriezing van de elektriciteitsprijzen en de regelgeving inzake windmolenparken op land, kan investeringen in de elektriciteits- en gasmarkten belemmeren en het concurrentievermogen van de Poolse energiesector en energie-intensieve industrieën op de lange termijn ondermijnen.

               (18)De kwaliteit van nieuwe en herziene wetgeving en een stabiel en voorspelbaar ondernemingsklimaat zijn van groot belang voor het behoud van gunstige economische omstandigheden en voor het ondersteunen van de toename van particuliere investeringen. Het onstabiele regelgevingskader en andere belemmeringen voor de expansie van ondernemingen hebben negatieve gevolgen voor de investeringsactiviteit en de productiviteit. Een doeltreffende dialoog met alle belanghebbenden zou de kwaliteit van de wetgeving helpen verbeteren en zou — door het aantal vereiste herzieningen te beperken — een positieve bijdrage leveren aan de stabiliteit van het ondernemingsklimaat. Het versterken van de rol van de raadpleging van de sociale partners en openbare raadplegingen — door te zorgen voor voldoende tijd voor overleg, verbetering van het gebruik van de in loop van het proces bij de belanghebbenden ingewonnen standpunten, en beperking van het aantal wetten waarover geen overleg moet plaatsvinden — zou er dus in aanzienlijke mate toe bijdragen dat de administratieve lasten als gevolg van frequente wijzigingen in de wetgeving tot een minimum worden beperkt, de investeringen worden verhoogd en duurzame economische groei op lange termijn wordt bevorderd. De Commissie is van mening dat het risico op een ernstige schending van de rechtsstaat in Polen blijft bestaan en dat de situatie verslechtert omdat veel van de betwiste maatregelen worden uitgevoerd en geconsolideerd. Deze pijnpunten maken het voorwerp uit van lopende procedures die aanhangig zijn bij het Europees Hof van Justitie en in de context van artikel 7 VEU. Rechtszekerheid en vertrouwen in de kwaliteit en voorspelbaarheid van regelgeving, fiscaliteit en andere beleidstakken en instellingen zijn belangrijke factoren voor het investeringsklimaat.

               (19)De programmering van de EU-middelen voor de periode 2021-2027 zou kunnen helpen een aantal in de aanbevelingen vastgestelde lacunes aan te pakken, met name op de gebieden die in bijlage D bij het landenverslag worden vermeld
                  6
               . Dit zou Polen in staat stellen optimaal gebruik te maken van deze middelen met betrekking tot de geïdentificeerde sectoren, rekening houdend met regionale verschillen.

               (20)De afgelopen jaren is de rol van de staat sterk toegenomen in de bank-, verzekerings- en energiesector. Het toegenomen overheidsbelang vormt een nieuwe uitdaging voor de mededinging en het regelgevings- en governancekader. De kwaliteit van het bestuur en de onafhankelijkheid van de regelgevende instanties en het toezicht worden derhalve steeds belangrijker gezien de potentieel tegenstrijdige belangen en de sterkere banden tussen de financiële sector en de overheid.

               (21)In het licht van deze beoordeling heeft de Raad het convergentieprogramma 2019 onderzocht en zijn advies
                  7
                daarover is met name in de onderstaande aanbeveling 1 weergegeven,

               BEVEELT AAN dat Polen in 2019 en 2020 de volgende actie onderneemt:

               1.Ervoor zorgen dat de nominale groei van de netto primaire overheidsuitgaven in 2020 niet meer dan 4,4 % bedraagt, hetgeen overeenstemt met een jaarlijkse structurele aanpassing van 0,6 % van het bbp. Verdere stappen zetten om de doelmatigheid van de overheidsuitgaven te verbeteren, onder meer door het begrotingsproces te verbeteren.

               2.De toereikendheid van toekomstige pensioenuitkeringen en de houdbaarheid van het pensioenstelsel garanderen door maatregelen te nemen om de werkelijke pensioenleeftijd te verhogen en door de gunstige pensioenregelingen te hervormen. Stappen zetten om de arbeidsmarktparticipatie te verhogen, onder meer door de toegang tot kinderopvang en langdurige zorg te verbeteren, en door hinderpalen voor vastere vormen van werkgelegenheid uit de weg te ruimen. Kwalitatief goed onderwijs en op de arbeidsmarkt gerichte competenties bevorderen, inzonderheid via volwassenenonderwijs.

               3.Het innovatievermogen van de economie versterken, onder meer door onderzoeksinstellingen te ondersteunen en deze nauwer te laten samenwerken met het bedrijfsleven. Het investeringsgerelateerd economisch beleid toespitsen op innovatie, vervoer, in het bijzonder op het gebied van duurzaamheid, digitale en energie-infrastructuur, gezondheidszorg en schonere energie, rekening houdend met regionale verschillen. Het regelgevingsklimaat verbeteren, met name door de rol van de raadpleging van de sociale partners en openbare raadplegingen in het wetgevingsproces te versterken.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)

                        PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

                     (2)

                        SWD(2019) 1020 final.

                     (3)

                        Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 320).

                     (4)

                        COM(2014) 494 final.

                     (5)

                        De netto primaire overheidsuitgaven bestaan uit de totale overheidsuitgaven exclusief rente-uitgaven, uitgaven in het kader van programma's van de Unie die volledig met inkomsten uit Uniefondsen worden gefinancierd en niet-discretionaire veranderingen in de uitgaven voor werkloosheidsuitkeringen. Nationaal gefinancierde bruto-investeringen in vaste activa worden gespreid over een periode van vier jaar. Er wordt rekening gehouden met discretionaire inkomstenmaatregelen of bij wet verplicht gestelde inkomstenstijgingen. Eenmalige maatregelen aan zowel de inkomsten- als de uitgavenzijde worden uitgevlakt.

                     (6)

                        SWD(2019) 1020 final.

                     (7)

                        Op grond van artikel 9, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1466/97.