title: Tweede Richtlijn 67/228/EEG van de Raad van 11 april 1967 betreffende de harmonisatie van de wetgevingen der Lid-Staten inzake omzetbelasting - Structuur en wijze van toepassing van het gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde

text:
14 . 4 . 67                PUBLIKATIEBLAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN                                      1303/67
dient de Commissie vóór het einde van het jaar                                        Artikel 5
1968 bij de Raad voorstellen in waarin wordt
aangegeven op welke wijze en binnen welke                           Indien een Lid-Staat voornemens is gebruik
                                                                te maken van de in artikel 2, laatste alinea, be
termijn de harmonisatie van de omzetbelastingen
het doel van de afschaffing van het belasten bij                doelde mogelijkheid, wendt hij zich tijdig en met
invoer en het ontlasten bij uitvoer in het handels             het oog op de toepassing van artikel 102 van het
verkeer tussen de Lid-Staten kan bereiken, onder                Verdrag tot de Commissie.
waarborging van de neutraliteit van deze be
lastingen met betrekking tot de oorsprong van de                                      Artikel 6
goederen en diensten.
                                                                    Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.
      In dit opzicht moet met name rekening wor
den gehouden met de verhouding tussen directe
en indirecte belastingen, welke in de Lid-Staten                    Gedaan te Brussel, 11 april 1967 .
verschillend is, alsook met de gevolgen van een
wijziging van de belastingstelsels voor het fiscale
en het begrotingsbeleid der Lid-Staten en met de                                                  Voor de Raad
invloed die van de belastingstelsels uitgaat op de                                                De Voorzitter
mededingingsvoorwaarden en op de sociale toe
stand in de Gemeenschap .                                                                      R. VAN ELSLANDE
                                        TWEEDE RICHTLIJN VAN DE RAAD
                                                     van 11 april 1967
                 betreffende de harmonisatie van de wetgevingen der Lid-Staten inzake omzet
                 belasting — Structuur en wijze van toepassing van het gemeenschappelijk stelsel
                                        van belasting over de toegevoegde waarde
                                                       (67/228/EEG)
 DE RAAD VAN DE EUROPESE ECONOMISCHE                                 Overwegende dat het tot aan de afschaffing
 GEMEENSCHAP,
                                                                 van het belasten bij invoer en het ontlasten bij
      Gelet op het Verdrag tot oprichting van de                 uitvoer mogelijk is de Lid-Staten een grote au
 Europese Economische Gemeenschap, inzonder                     tonomie te laten bij de vaststelling van het be
 heid op de artikelen 99 en 100 ,                                lastingtarief of van gedifferentieerde belasting
                                                                 tarieven ;
      Gelet op de eerste richtlijn van de Raad van
 11 april 1967 betreffende de harmonisatie van de                    Overwegende dat het eveneens mogelijk is om
 wetgevingen der Lid-Staten inzake omzetbelas                   als overgang bepaalde verschillen in de wijze
 ting (1),                                                       van toepassing van de belasting in de Lid-Staten
                                                                 toe te laten ; dat er evenwel procedures moeten
       Gezien het voorstel van de Commissie,                     worden geschapen om enerzijds de neutraliteit
       Gezien het advies van het Europese Par                   ten aanzien van de mededinging tussen de Lid
 lement,                                                         Staten te waarborgen en om anderzijds de be
                                                                 doelde verschillen geleidelijk te beperken of af
       Gezien het advies van het Economisch en                   te schaffen, ten einde de nationale stelsels van
 Sociaal Comité,                                                 belasting over de toegevoegde waarde steeds
                                                                 nader tot elkaar te doen komen, zulks ter voor
       Overwegende dat de vervanging van de in
 de Lid-Staten geldende omzetbelastingstelsels                   bereiding van de tenuitvoerlegging van de in
 door een gemeenschappelijk stelsel van belasting                artikel 4 der eerste richtlijn omschreven doel
 over de toegevoegde waarde tot doel heeft de in                 stelling ;
 de eerste richtlijn vastgestelde doeleinden te ver                 Overwegende dat het, om het stelsel op een
 wezenlijken ;                                                   voudige en neutrale wijze te kunnen toepassen
                                                                 en om het normale tarief van de belasting bin
 f 1) Zie blz. 1301/67 van dit Publikatieblad .                  nen redelijke grenzen te kunnen houden, nood
 ---pagebreak--- 1304/67                PUBLIKATIEBLAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN                           14 . 4 . 67
zakelijk is de bijzondere regelingen en uitzon                           Artikel 2
deringsmaatregelen in te perken ;
                                                         Aan de belasting over de toegevoegde waarde
    Overwegende dat het in het stelsel van be      zijn onderworpen :
lasting over de toegevoegde waarde mogelijk is
om, in voorkomend geval, om redenen van so              a) de leveringen van goederen en de diensten,
ciale en economische aard de belastingdruk op       welke in het binnenland door een belasting
bepaalde goederen en diensten te verlichten of      plichtige onder bezwarende titel worden ver
te verzwaren door een differentiatie van de ta     richt ;
rieven, doch dat de invoering van nultarieven            b) de invoer van goederen.
moeilijkheden met zich brengt, zodat het zeer
wenselijk is om de gevallen van vrijstelling
strikt te beperken en om tot de noodzakelijk
                                                                          Artikel 3
geachte verlichtingen over te gaan door toepas
sing van lagere tarieven waarvan het niveau              Als binnenland wordt beschouwd het grond
hoog genoeg is om normaliter de in de vorige        gebied waar de betreffende Lid-Staat de belas
fase betaalde belasting te kunnen aftrekken, het   ting over de toegevoegde waarde toepast ; dit
geen trouwens in het algemeen tot hetzelfde         gebied dient in beginsel het gehele nationale
resultaat leidt als hetwelk thans in de cumula     grondgebied met inbegrip van de territoriale
tieve cascadestelsels door toepassing van vrijstel wateren te omvatten .
lingen wordt verkregen ;
    Overwegende dat het mogelijk is gebleken                              Artikel 4
het aan de Lid-Staten over te laten zelf de voor
schriften vast te stellen voor de talrijke diensten    . Als belastingplichtige wordt beschouwd ieder
waarvan de kosten geen invloed hebben op de         die zelfstandig en regelmatig, met of zonder
goederenprijzen, alsmede de regeling voor de        winstoogmerk, handelingen verricht welke tot
kleine ondernemingen, zij het in laatstbedoeld      de werkzaamheden van een fabrikant, handelaar
geval onder voorbehoud van voorafgaande             of dienstverrichter behoren .
raadpleging ;
    Overwegende dat het noodzakelijk is geble                            Artikel 5
ken tot bijzondere regelingen te komen voor de
toepassing van de belasting over de toegevoegde     1.     Als levering van een goed wordt beschouwd
waarde op de landbouwsector en om de Com           de overdracht van de macht om als een eigenaar
missie op te dragen zo spoedig mogelijk bij de      over een lichamelijke zaak te beschikken.
Raad voorstellen daartoe in te dienen ;
                                                    2.     Als leveringen in de zin van lid 1 worden
    Overwegende dat het noodzakelijk is om een      eveneens beschouwd :
betrekkelijk groot aantal bijzondere bepalingen
vast te stellen, welke interpretatievoorschriften,       a) de afgifte van een goed ingevolge een
afwijkingen en enkele gedetailleerde regelingen     overeenkomst volgens welke een goed gedurende
voor de toepassing bevatten, en om een lijst van    een bepaalde periode in huur wordt gegeven of
 diensten op te stellen waarvoor het gemeen        ingevolge een overeenkomst tot koop en ver
schappelijk stelsel dwingend van toepassing is ;    koop op afbetaling, in beide gevallen onder het
dat deze bepalingen en deze lijst dienen te wor    beding dat het goed uiterlijk bij de betaling van
den opgenomen als bijlagen welke een integre       de laatste termijn in eigendom wordt verkregen ;
 rend deel van deze richtlijn vormen,
                                                         b) de eigendomsovergang van een goed
                                                    tegen betaling van een vergoeding, ingevolge een
 HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN                        vordering door of namens de overheid ;
 VASTGESTELD :
                                                         c) de overdracht van een goed ingevolge een
                      Artikel 1                     overeenkomst tot aan- of verkoop in commissie ;
     De Lid-Staten voeren, volgens een gemeen           d) de oplevering van een werk in roerende
 schappelijk stelsel, een omzetbelasting in welke   staat door de fabrikant van dat werk, dat wil
 hierna belasting over de toegevoegde waarde        zeggen de afgifte door de opdrachtnemer aan de
 wordt genoemd.                                     opdrachtgever van een roerend goed dat hij
                                                    heeft vervaardigd met behulp van stoffen of
     De Lid-Staten stellen de structuur en de wijze voorwerpen, welke daartoe door de laatste aan
 van toepassing van deze belasting vast over       de opdrachtnemer zijn verstrekt, ongeacht of de
 eenkomstig het bepaalde in de hierna volgende      opdrachtnemer al dan niet een deel van de ge
 artikelen en in de bijlagen A en B.                bruikte materialen heeft verschaft ;
 ---pagebreak--- 14 . 4 . 67               PUBLIKATIEBLAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN                             1305/67
     e) de oplevering van een werk in onroerende      bepaalde tijd worden verricht, een zekere tijds
staat, met inbegrip van de handeling waardoor         duur overschrijden of waarvoor vooruitbetalin
een roerend goed tot blijvend gebruik aan een         gen worden gedaan, kan evenwel worden be
onroerend goed verbonden wordt.                       paald dat het belastbare feit reeds plaatsvindt
                                                      op het tijdstip van het uitreiken van de factuur
3.       Met een levering onder bezwarende titel      of uiterlijk op het tijdstip van het ontvangen van
wordt gelijkgesteld :                                 de vooruitbetalingen, zulks ten belope van het
                                                      gefactureerde of het ontvangen bedrag.
      a) het door een belastingplichtige aan zijn
bedrijf onttrekken van een goed, dat hij voor
privégebruik bestemt of dat hij om niet ver
                                                                              Artikel 7
strekt ;
     b) het voor bedrijfsdoeleinden in gebruik        1.     Als invoer van een goed wordt beschouwd
nemen van een goed door een belastingplichtige,       het binnenkomen van dit goed in het in artikel 3
                                                      omschreven binnenland .
dat door hemzelf of voor zijn rekening door een
derde is vervaardigd of gewonnen.
                                                      2.     Bij invoer vindt het belastbare feit plaats
4.       Als plaats van de levering wordt aange      op het tijdstip van het binnenkomen van het goed
merkt :
                                                      in het binnenland . De Lid-Staten hebben echter
                                                      de bevoegdheid om het belastbare feit en de
      a) ingeval het goed door de leverancier, door   opeisbaarheid van de belasting over de toege
de afnemer, dan wel door een derde wordt ver         voegde waarde te verbinden met het belastbare
zonden of vervoerd : de plaats, waar het goed zich    feit en de opeisbaarheid ter zake van invoer
op het tijdstip van de aanvang van de verzen         rechten of van andere rechten, belastingen en
ding of het vervoer naar de afnemer bevindt ;         heffingen bij invoer.
     b) ingeval het goed niet wordt verzonden of          Hetzelfde geldt voor het belastbare feit en de
vervoerd : de plaats waar het goed zich bevindt       opeisbaarheid van de belasting over de toege
op het tijdstip van de levering.                      voegde waarde voor leveringen van ingevoerde
                                                      goederen welke vallen onder een regeling tot
5.       Het belastbare feit vindt plaats op het      opschorting van de heffing van invoerrechten of
tijdstip waarop de levering wordt verricht. Ten       van andere rechten, belastingen en heffingen bij
aanzien van leveringen waarvoor vooruitbeta          invoer .
lingen worden gedaan voordat de levering is ver
richt, kan evenwel worden bepaald dat het be
lastbare feit reeds plaatsvindt op het tijdstip                               Artikel 8
van het uitreiken van de factuur of uiterlijk op          De belastinggrondslag is :
het tijdstip van het ontvangen van de vooruit
betalingen, zulks ten belope van het gefactu             a) voor leveringen en diensten : alles wat de
reerde of het ontvangen bedrag.                       tegenwaarde vormt voor de levering van het
                                                      goed of voor de dienst, met inbegrip van alle
                                                      kosten en belastingen, doch met uitzondering van
                         Artikel 6
                                                      de belasting over de toegevoegde waarde zelf ;
1.       Als dienst wordt beschouwd elke prestatie,       b) voor de handelingen, bedoeld in artikel 5 ,
die geen levering van een goed in de zin van          lid 3 , sub a) en b): de inkoopprijs van de goederen
artikel 5 is .                                        of van soortgelijke goederen of, indien er geen
                                                      inkoopprijs is, de kostprijs ;
2.       De in deze richtlijn opgenomen regels inzake
het belasten van diensten zijn slechts dwingend           c) bij invoer van goederen : de douanewaarde,
                                                      vermeerderd met alle ter zake van de invoer
van toepassing voor de in bijlage B opgesomde
diensten .                                            verschuldigde rechten, belastingen en heffingen,
                                                      met uitzondering van de belasting over de toe
                                                      gevoegde waarde zelf. Dezelfde grondslag is van
3.       Als plaats van de dienst wordt in beginsel   toepassing, indien het goed is vrijgesteld van in
aangemerkt de plaats waar van de verleende            voerrechten of niet aan een invoerrecht ad va
dienst of het verhuurde voorwerp gebruik wordt        lorem is onderworpen.
gemaakt of waar het overgedragen of verleende
recht wordt uitgeoefend.                                  Elke Lid-Staat heeft de bevoegdheid de be
                                                      lastinggrondslag voor de invoer van goederen te
4.       Het belastbare feit vindt plaats op het      verhogen met de niet in deze grondslag begrepen
tijdstip waarop de dienst wordt verricht. Ten         bijkomende kosten (verpakking, vervoer, ver
aanzien van diensten welke gedurende een on          zekering, enz .) tot de plaats van bestemming .
 ---pagebreak--- 1306/67                PUBLIKATIEBLAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN                           14 . 4 . 67
                     Artikel 9                     2.    Niet aftrekbaar is de belasting over de toe
                                                   gevoegde waarde, drukkende op de goederen en
1.     Het normale tarief van de belasting over    de diensten, welke worden gebruikt voor het
de toegevoegde waarde wordt door elke Lid         verrichten van niet belastbare of vrijgestelde
Staat vastgesteld op een percentage van de be     handelingen.
lastinggrondslag, dat voor leveringen van goede
ren en voor diensten gelijk is.                        De belastingplichtige mag evenwel aftrek
                                                   toepassen indien de leveringen van goederen en
2.     Bepaalde leveringen en bepaalde diensten    de diensten in het buitenland worden verricht
kunnen echter aan hogere of lagere tarieven        of zijn vrijgesteld overeenkomstig artikel 10 ,
worden onderworpen. Een lager tarief wordt zo     lid 1 of lid 2 .
danig vastgesteld, dat het bij toepassing van dit
tarief verkregen bedrag van de belasting over          Voor goederen en diensten die zowel worden
de toegevoegde waarde het normaliter mogelijk      gebruikt voor handelingen waarvoor aanspraak
maakt de krachtens artikel 11       aftrekbare be op aftrek bestaat als voor andere, wordt aftrek
lasting volledig af te trekken.                    slechts toegestaan voor dat gedeelte van de be
                                                   lasting over de toegevoegde waarde, dat even
3.     Het bij invoer van een goed toe te passen   redig is aan het bedrag van de eerstbedoelde
tarief is gelijk aan het tarief dat op de levering handelingen (pro rata-regel).
van een zelfde goed in het binnenland wordt
toegepast.                                         3.    De aftrek wordt toegepast op de belasting
                                                   over de toegevoegde waarde welke verschuldigd
                     Artikel 10                    is over de periode waarin de aftrekbare belasting
1.     Van de belasting over de toegevoegde        wordt gefactureerd in het geval van lid 1 , sub a),
waarde zijn onder de door elke Lid-Staat vast te   of voldaan in de gevallen van lid 1 , sub b) en c)
stellen voorwaarden vrijgesteld :                  (onmiddellijke aftrek).
    a) de leveringen van goederen die worden           In geval van gedeeltelijke aftrek overeen
verzonden of vervoerd naar een plaats buiten       komstig het tweede lid, wordt het in aftrek te
het grondgebied waar de betreffende Lid-Staat      brengen bedrag voorlopig bepaald aan de hand
de belasting over de toegevoegde waarde toepast ;  van door de Lid-Staat vastgestelde criteria ; na
                                                   het einde van het jaar wordt, wanneer het ver
    b) de diensten welke betrekking hebben op      houdingsgetal van het jaar van verkrijging is
de sub a) bedoelde of in doorvoer zijnde goederen. berekend, de aftrek herzien.
2.     Van de belasting over de toegevoegde            Voor investeringsgoederen wordt de aftrek
waarde kunnen, onder voorbehoud van de in          herzien op basis van de wijzigingen van het
artikel 16 bedoelde raadpleging, de diensten       verhoudingsgetal gedurende een periode van
welke betrekking hebben op de invoer van goe      vijf jaren, het jaar van verkrijging daaronder
deren worden vrijgesteld .                         begrepen ; voor elk jaar heeft deze herziening
                                                   van de aftrek slechts betrekking op een vijfde
3.     Elke Lid-Staat kan, onder voorbehoud van    gedeelte van de op de investeringsgoederen druk
de in artikel 16 bedoelde raadpleging, andere      kende belasting.
vrijstellingen vaststellen welke hij noodzakelijk
acht .                                             4.    Van de aftrekregeling kunnen bepaalde
                                                   goederen en bepaalde diensten worden uitgeslo
                     Artikel 11                    ten, in het bijzonder die waarvan verwacht kan
                                                   worden dat zij uitsluitend of gedeeltelijk worden
 1.    Voor zover de goederen en diensten voor     gebruikt voor de privébehoeften van de be
bedrijfsdoeleinden worden gebruikt, mag de be     lastingplichtige of van zijn personeel.
lastingplichtige van de door hem verschuldigde
belasting aftrekken :
                                                                        Artikel 12
    a) de belasting over de toegevoegde waarde,
welke hem is gefactureerd voor de hem gele         1.   Iedere belastingplichtige moet een boek
verde goederen en voor de te zijnen behoeve ver   houding voeren welke voldoende gegevens bevat
richte diensten ;                                  om de toepassing van de belasting over de toe
    b) de belasting over de toegevoegde waarde,     gevoegde waarde en de controle door de be
welke voor ingevoerde goederen is voldaan ;        lastingadministratie mogelijk te maken .
    c) de belasting over de toegevoegde waarde,    2.    Iedere belastingplichtige moet voor goede
 welke hij heeft voldaan voor het in gebruik       ren, geleverd aan en voor diensten, verricht voor
nemen van een goed als bedoeld in artikel 5 ,      een andere belastingplichtige, een factuur uit
lid 3 , sub b).                                     reiken .
 ---pagebreak--- 14 . 4 . 67            PUBLIKATIEBLAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN                           1307/67
3 . Iedere belastingplichtige moet elke maand      ling toe te passen die het beste aansluit bij de
een aangifte indienen, waarin voor de in de        nationale behoeften en mogelijkheden.
voorafgaande maand verrichte handelingen alle
voor de berekening van belasting en aftrek be
nodigde gegevens voorkomen . Iedere belasting                         Artikel 15
plichtige moet het bedrag van de belasting over
de toegevoegde waarde bij de indiening van de      1.    De Commissie dient ten spoedigste bij de
aangifte voldoen.                                  Raad voorstellen voor richtlijnen in betreffende
                                                   de gemeenschappelijke wijze van toepassing van
                                                   de belasting over de toegevoegde waarde op
                     Artikel 13                    handelingen betreffende landbouwprodukten.
     Indien een Lid-Staat van oordeel is dat er m
                                                   2.    Tot aan het tijdstip dat in de in lid 1 be
uitzonderlijke gevallen bijzondere maatrege       doelde richtlijnen wordt vastgesteld voor de
len dienen te worden getroffen ten einde de        tenuitvoerlegging van deze gemeenschappelijke
heffing van de belasting te vereenvoudigen of      wijze van toepassing, heeft elke Lid-Staat, onder
om bepaalde fraudes te voorkomen, stelt hij de     voorbehoud van de in artikel 16 bedoelde raad
Commissie en de andere Lid-Staten daarvan in
                                                   pleging, de bevoegdheid op landbouwers voor
kennis .
                                                   wie de toepassing van de normale regeling van
      Indien binnen een maand één of meer Lid     de belasting over de toegevoegde waarde op
Staten of de Commissie bezwaar maken, wordt        moeilijkheden zou stuiten, die bijzondere rege
het verzoek tot afwijking voorgelegd aan de        ling toe te passen die het beste aansluit bij de
Raad welke, op voorstel van de Commissie, bin     nationale behoeften en mogelijkheden .
nen drie maanden een besluit neemt .
      Indien uit de conclusies van de Commissie                         Artikel 16
blijkt dat het slechts gaat om een vereenvoudi
ging van de heffing of een maatregel ter voor         In de gevallen waarin een Lid-Staat volgens
koming van fraude, besluit de Raad met ge         de bepalingen van deze richtlijn tot raadpleging
kwalificeerde meerderheid van stemmen over         dient over te gaan, wendt hij zich tijdig en met
de gevraagde afwijking .                           het oog op de toepassing van artikel 102 van het
                                                   Verdrag tot de Commissie .
      Indien daarentegen uit vorenbedoelde conclu
sies blijkt dat de voorgenomen maatregel afbreuk
kan doen aan de beginselen van de bij deze richt                       Artikel 17
lijn ingevoerde regeling, en met name aan de
neutraliteit ten aanzien van de mededinging            Met het oog op de overgang van de huidige
tussen de Lid-Staten, besluit de Raad met een     stelsels van omzetbelasting naar het gemeen
parigheid van stemmen.                             schappelijk stelsel van belasting over de toe
                                                   gevoegde waarde hebben de Lid-Staten de be
      In elk van beide gevallen besluit de Raad op voegdheid :
dezelfde wijze over de toepassingsduur van deze
maatregelen.                                           — overgangsmaatregelen te treffen om de
                                                   belasting vooruit te heffen ;
      De betreffende staat kan de voorgenomen
maatregelen slechts toepassen na het verstrijken       — gedurende een bepaalde overgangsperiode
van de termijn waarin bezwaar kan worden ge       voor de investeringsgoederen de methode van
maakt of, indien er bezwaar is gemaakt, slechts    aftrek in jaarlijkse gedeelten (pro rata temporis
na het besluit van de Raad indien dit gunstig is.  aftrek) toe te passen ;
      Deze maatregelen houden op toepasselijk te       — gedurende een bepaalde overgangsperiode
zijn bij de afschaffing van het belasten bij in   de investeringsgoederen geheel of gedeeltelijk
                                                   uit te sluiten van de in artikel 11 bedoelde af
voer en het ontlasten bij uitvoer in het handels
verkeer tussen de Lid-Staten .                     trekregeling ;
                                                    en, onder voorbehoud van de in artikel 16
                                                   bedoelde raadpleging :
                      Artikel 14
                                                       — forfaitaire aftrek toe te staan voor de in
      Elke Lid-Staat heeft , onder voorbehoud van  vesteringsgoederen welke op het tijdstip waarop
de in artikel 16 bedoelde raadpleging, de be       de belasting over de toegevoegde waarde van
voegdheid op kleine ondernemingen voor welke        toepassing wordt nog niet zijn afgeschreven, als
de toepassing van de normale regeling van de        mede voor de op datzelfde tijdstip aanwezige
belasting over de toegevoegde waarde op             voorraden, ten einde door een maatregel van
moeilijkheden zou stuiten, die bijzondere rege     algemene strekking de druk van de tot dat
 ---pagebreak--- 1308/ 67                   PUBLIKATIEBLAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN                                     14 . 4 . 67
tijdstip geheven omzetbelasting geheel of ge                                         Artikel 19
deeltelijk weg te nemen. De Lid-Staten hebben
                                                                  De Raad stelt te zijner tijd, op voorstel van
evenwel de bevoegdheid om deze aftrek te beper
                                                             de Commissie, in het belang van de gemeen
ken tot goederen, uitgevoerd gedurende een
jaar na het van toepassing worden van de be                 schappelijke markt, passende richtlijnen vast ter
                                                             aanvulling van het gemeenschappelijk stelsel
lasting over de toegevoegde waarde. In dit geval
kan deze aftrek slechts worden toegestaan voor               van belasting over de toegevoegde waarde, met
                                                             name door geleidelijke beperking of door intrek
de goederen die op voornoemd tijdstip in voor
                                                             king van de van dit stelsel afwijkende maat
raad zijn en in dezelfde staat worden uitgevoerd ;
                                                             regelen van de Lid-Staten, ten einde de natio
      — tot aan de afschaffing van het belasten bij          nale stelsels van belasting over de toegevoegde
invoer en het ontlasten bij uitvoer in het han              waarde steeds nader tot elkaar te doen komen,
delsverkeer tussen de Lid-Staten, om duidelijk               zulks ter voorbereiding van de tenuitvoerlegging
omschreven redenen van sociaal belang en ten                 van de in artikel 4 der eerste richtlijn omschre
behoeve van de eindverbruikers, lagere tarieven              ven doelstelling.
of zelfs vrijstellingen vast te stellen met even
tuele teruggaaf van de in de vorige fase geheven                                      Artikel 20
belastingen, voor zover het totale effect van deze
maatregelen niet groter is dan het effect van de                  De bijlagen vormen een integrerend deel van
in de huidige regeling toegepaste belastingver              deze richtlijn.
lichtingen.
                                                                                Artikel 21
                        Artikel 18                                Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.
      Voor de eerste maal op 1 januari 1972 , en                  Gedaan te Brussel, 11 april 1967 .
nadien om de twee jaar, dient de Commissie, na
                                                                                Voor de Raad
raadpleging van de Lid-Staten, bij de Raad een
verslag in over de werking van het gemeen                                                       De Voorzitter
schappelijk stelsel van de belasting over de toe
gevoegde waarde in de Lid-Staten.                                                             R. VAN ELSLANDE
                                                      BIJLAGE A
  1 . Ad artikel 3                                                lastingheffing uit te sluiten . Voorts biedt deze
                                                                  term elke Lid-Staat de mogelijkheid personen,
          Indien een Lid-Staat voornemens is de be               die juridisch gezien wel zelfstandig zijn, doch
      lasting over de toegevoegde waarde toe te passen            onderling financieel, economisch en organisato
      op een kleiner gebied dan zijn nationale grond             risch verbonden zijn, niet als afzonderlijke be
      gebied, gaat hij over tot de in artikel 16 bedoelde         lastingplichtigen te beschouwen, maar te zamen
      raadpleging.                                                als één belastingplichtige aan te merken. De Lid
                                                                  Staat die voornemens is een dergelijke regeling
 2 . Ad artikel 4                                                 in te voeren, gaat over tot de in artikel 16 be
                                                                  doelde raadpleging.
          De term „werkzaamheden van een fabrikant ,
      handelaar of dienstverrichter " moet in ruime zin               De staat, de provincies, de gemeenten en de
      worden opgevat, zodat zij elke economische be              andere publiekrechtelijke lichamen worden in
      drijvigheid omvat, derhalve met inbegrip van                beginsel niet als belastingplichtige aangemerkt
      de winning van delfstoffen, de landbouw en de               voor de werkzaamheden die zij ter uitoefening
      vrije beroepen.                                             van het openbaar gezag verrichten.
          Indien een Lid-Staat overweegt bepaalde                    Indien deze lichamen evenwel de werkzaam
      werkzaamheden niet te belasten, dient zulks                 heden van een fabrikant, handelaar of dienstver
      veeleer door middel van vrijstellingen te geschie          richter uitoefenen, kunnen zij voor deze werk
      den dan door het van het toepassingsgebied van              zaamheden als belastingplichtige worden aan
      de belasting uitsluiten van de personen die deze            gemerkt.
      werkzaamheden verrichten .
                                                              3 . Ad artikel 5 . lid 1
         De Lid-Staten hebben de bevoegdheid om
      ieder die de in artikel 4 bedoelde handelingen                  Onder het begrip „ lichamelijke zaak" dienen
      niet regelmatig verricht, eveneens als belasting           zowel roerende lichamelijke zaken als onroerende
      plichtige aan te merken.                                    lichamelijke zaken te worden verstaan.
          De term „ zelfstandig " beoogt met name loon               De levering van elektrische stroom, gas ,
      trekkenden die met hun werkgever een arbeids               warmte, koude en soortgelijke zaken wordt be
      overeenkomst hebben aangegaan , van de be                  schouwd als levering van een goed .
 ---pagebreak--- 14 . 4 . 67                 PUBLIKATIEBLAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN                                       1309/67
          De Lid-Staten hebben de bevoegdheid bij            8 . Ad artikel 5, lid 5
     inbreng van het geheel of een gedeelte van een
      algemeenheid van goederen in een vennootschap                  Onder „belastbaar feit" dient te worden ver
      ervan uit te gaan dat deze vennootschap geacht             staan het ontstaan van de belastingschuld.
     wordt de persoon van de inbrenger voort te
      zetten .
                                                             9 . Ad artikel 6, lid 1
                                                                     De in dit lid gegeven omschrijving van het
 4. Ad artikel 5, lid 2, sub a)
                                                                 begrip dienst brengt mede, dat tot de diensten
           De in artikel 5 , lid 2, sub a), bedoelde over       onder andere moeten worden gerekend :
      eenkomst mag voor de toepassing van deze richt
      lijn niet worden gesplitst in een huurovereen                 — de overdracht van een onlichamelijke zaak ;
      komst en een koopovereenkomst doch moet reeds
      vanaf haar totstandkoming worden beschouwd                     — de nakoming van een verbintenis om iets
      als een overeenkomst ter zake van een belast                     niet te doen ;
      bare levering.
                                                                     — het verrichten van een dienst op grond van
                                                                        een vordering door of namens de over
                                                                        heid ;
 5 . Ad artikel 5, lid 2, sub d) en e)
                                                                     — de werkzaamheden, betrekking hebbende
           De Lid-Staten, die om redenen van specifiek                  op een goed, indien deze niet kunnen wor
      nationale aard de in artikel 5 , lid 2, sub d) en e),             den beschouwd als een levering in de zin
      bedoelde handelingen niet als leveringen kunnen                   van artikel 5 , lid 2 , sub d) en e), zoals bij
      aanmerken, nemen deze onder de categorie dien                    voorbeeld normale onderhoudswerkzaam
      sten op, onder toepassing van het tarief dat voor                 heden, het wassen van linnengoed, enz.
      deze handelingen zou gelden indien zij als le
      veringen zouden zijn beschouwd.
                                                                     Deze omschrijving belet niet dat een Lid
                                                                 Staat bepaalde door een belastingplichtige ver
           Als „ werk in onroerende staat" worden onder          richte handelingen belast als „ voor zichzelf ver
      meer beschouwd :                                           richte diensten", als zulks nodig mocht blijken
                                                                 om vervalsing van de concurrentie te voor
           — de bouw van gebouwen, bruggen, wegen,               komen .
               havens, enz., ter uitvoering van een aan
               nemingscontract ;
           — grondwerken en de aanleg van tuinen ;          10 . Ad artikel 6, lid 2
           — installatiewerkzaamheden         (bijvoorbeeld          De Lid-Staten zien er in de grootst mogelijke
               van centrale verwarmingen) ;                      mate van af de in bijlage B opgesomde diensten
                                                                 vrij te stellen .
           — herstellingen     van   onroerende   goederen,
               andere dan normale onderhoudswerkzaam
               heden.
                                                            11 . Ad artikel 6, lid 3
                                                                     Op voorstel van de Commissie stelt de Raad
 6 . Ad artikel 5, lid 3, sub a)                                 vóór 1 januari 1970 met eenparigheid van stem
                                                                 men voor bepaalde diensten waarvoor zulks no
            Ten aanzien van het onttrekken van een goed          dig zou blijken, bijzondere bepalingen vast,
       in de staat waarin het door de belastingplichtige         eventueel in afwijking van het bepaalde in ar
       is gekocht, hebben de Lid-Staten de bevoegdheid           tikel 6, lid 3 . Tot aan de vaststelling van deze
       de heffing te vervangen door het niet-toestaan            bepalingen heeft elke Lid-Staat de bevoegdheid
       van de aftrek of door een herziening van de aftrek        om ter vereenvoudiging van de heffing van de
       indien deze reeds werd toegepast. Onttrekkingen           belasting af te wijken van het bepaalde in ar
       van goederen, bestemd om te dienen als ge                tikel 6 , lid 3 , waarbij hij dan echter de nodige
       schenken van geringe waarde of als monster en             maatregelen treft om dubbele belastingheffing
       welke fiscaal tot de algemene kosten mogen wor           of het niet heffen van belasting te voorkomen.
       den gerekend, dienen echter niet als belastbare
       leveringen te worden beschouwd. Op zodanige
       onttrekkingen zijn de in artikel 11 , lid 2, opge
       nomen bepalingen voorts niet van toepassing.         12 . Ad artikel 8
                                                                     De Lid-Staat die het stelsel van belasting
                                                                 over de toegevoegde waarde slechts toepast tot
  7 . Ad artikel 5, lid 3, sub b)                                 en met de groothandelsfase kan in geval van
                                                                 kleinhandelsverkopen door een belastingplichtige
            Deze bepaling dient slechts te worden toe           de belastinggrondslag met een bepaald percen
       gepast ten einde te waarborgen dat aangekochte            tage verlagen ; de aldus verlaagde belasting
       goederen welke bestemd zijn voor bedrijfsdoel             grondslag mag evenwel niet lager zijn dan de
       einden en waarvoor geen aanspraak op onmid                inkoopprijs of de kostprijs , in voorkomend geval
       dellijke of volledige aftrek bestaat enerzijds, en         vermeerderd met het bedrag van de op het goed
       goederen welke door de belastingplichtige of               drukkende invoerrechten (met inbegrip van de
       voor diens rekening door een derde zijn ver              heffingen bij invoer), rechten en belastingen,
       vaardigd of gewonnen en die voor dezelfde                  zelfs indien de betaling daarvan is opgeschort,
       doeleinden worden gebezigd anderzijds, in fis             doch met uitzondering van de belasting over de
        caal opzicht gelijk worden behandeld.                     toegevoegde waarde.
 ---pagebreak--- 1310 / 67                   PUBLIKATIEBLAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN                                     14 . 4 . 67
          In geval van invoer van een m de kleinhandel     15 . Ad artikel 9, lid 2
     verkocht goed dient de belastinggrondslag in
     dezelfde mate te worden verlaagd.                              Voor zover van het in dit lid bepaalde ge
                                                                bruik wordt gemaakt ten aanzien van de in bij
         Het wordt aan de Lid-Staten overgelaten het            lage B onder punt 5 genoemde vervoerdiensten ,
     begrip „ kleinhandelsverkopen" naar nationale              moet zulks zodanig geschieden dat een gelijke
     opvatting te omschrijven .                                 behandeling van de verschillende takken van
                                                                vervoer wordt gewaarborgd .
         Onder voorbehoud van de in artikel 16 be
     doelde raadpleging heeft elke Lid-Staat de be
     voegdheid om, ter voorkoming van fraude en            16 . Ad artikel 10, lid 1 , sub a)
     voor limitatief opgesomde goederen en diensten,
     te bepalen dat, in afwijking van artikel 8 , de be            De in deze bepaling bedoelde vrijstelling heeft
     lastinggrondslag niet lager mag zijn dan een in            betrekking op de levering van een goed dat
     zijn nationale wetgeving vastgelegde minimum              rechtstreeks wordt uitgevoerd, dat wil zeggen ,
     grondslag.                                                 de door de exporteur verrichte levering. De Lid
                                                                Staten hebben evenwel de bevoegdheid de vrij
                                                                stelling uit te strekken tot de leveringen welke
13 . Ad artikel 8, sub a)                                       in de voorafgaande fase worden verricht.
         Onder „ tegenwaarde" dient te worden ver
     staan al hetgeen als tegenprestatie wordt ont        17 . Ad artikel 10, lid 1 , sub b)
     vangen voor de levering van het goed of voor
     de dienst, met inbegrip van de bijkomende                      De Lid-Staten hebben evenwel de bevoegd
     kosten (verpakking, vervoer, verzekering, enz.),           heid van deze vrijstelling af te zien indien het
     dat wil zeggen niet alleen de ontvangen bedra             wegnemen van de druk van de belasting over
     gen, doch bijvoorbeeld ook de waarde van de in             de toegevoegde waarde op deze diensten ge
     ruil ontvangen goederen of, in geval van vor              schiedt door aftrek bij degene te wiens behoeve
     dering door of namens de overheid, het bedrag              deze diensten worden verricht . Voorts hebben de
     van de ontvangen vergoeding .                              Lid-Staten, behalve voor diensten met betrek
                                                                king tot goederen in doorvoer, de bevoegdheid
         De voorgaande bepaling laat echter onverlet            om deze vrijstelling te beperken tot de diensten
     de bevoegdheid van een Lid-Staat die het , om              welke betrekking hebben op goederen waarvan
     de neutraliteit ten aanzien van de mededinging             de levering in het binnenland belast is .
     beter te benaderen, noodzakelijk acht de bij
     komende kosten ontstaan vanaf de in artikel 5 ,
     lid 4 , omschreven plaats van levering uit te
                                                           18 . Ad artikel 10, lid 2
     sluiten van de belastinggrondslag voor leverin
     gen en deze kosten te belasten als tegenwaarde                 Deze bepaling heeft met name betrekking op
     voor een dienst.
                                                                de diensten van het internationale vervoer bij
         Kosten welke in naam en voor rekening van              de invoer en op de diensten in de havens .
     de opdrachtgever zijn betaald en in de boekhou
     ding van de leverancier of dienstverrichter als
     „ doorlopende posten" voorkomen, vormen even         19 . Ad artikel 10, leden 2 en 3
     wel geen deel van de belastinggrondslag .
                                                                    Voor zover van het in deze leden bepaalde
         Invoerrechten     en  andere belastingen , enz .,      gebruik gemaakt wordt ten aanzien van de in
     welke bij invoer door douaneagenten en andere              bijlage B onder punt 5 genoemde vervoer
     tussenpersonen op het gebied van de douane ,               diensten , moet zulks zodanig geschieden dat een
     expediteurs inbegrepen, op eigen naam zijn be             gelijke behandeling van de verschillende takken
     taald , kunnen eveneens van de belastinggrond             van vervoer wordt gewaarborgd .
     slag voor de door hen verrichte diensten worden
     uitgesloten.
                                                           20 . Ad artikel 11 , lid 1 , sub a)
                                                                    In de gevallen, bedoeld in artikel 5 , lid 5 ,
14 . Ad artikel 8, sub c)
                                                                tweede zin, en in artikel 6 , lid 4 , tweede zin , kan
         De Lid-Staten beijveren zich om in het intra          de aftrek worden toegepast zodra de factuur is
     communautaire handelsverkeer bij invoer van                ontvangen, zelfs wanneer de goederen nog niet
     goederen een belastinggrondslag toe te passen              zijn geleverd of de diensten nog niet zijn ver
     welke in de grootst mogelijke mate overeenkomt             richt .
     met die voor in het binnenland verrichte leverin
     gen ; deze grondslag omvat dezelfde elementen
     als uit hoofde van artikel 8 , sub c), in aanmer     21 . Ad artikel 11 , lid 2, tweede alinea
     king worden genomen.
                                                                    De Lid-Staten hebben evenwel de bevoegd
         Uiterlijk tot aan de afschaffing van het be           heid het recht op aftrek te beperken tot de han
     lasten bij invoer en het ontlasten bij uitvoer in          delingen welke betrekking hebben op goederen
     het handelsverkeer tussen de Lid-Staten en on             waarvan de levering in het binnenland belast is .
     der voorbehoud van de in artikel 16 bedoelde
     raadpleging, heeft elke Lid-Staat de bevoegd
     heid om bij invoer van goederen uit derde landen      22 . Ad artikel 11 , lid 2, derde alinea
     een belastinggrondslag toe te passen welke zo
     veel mogelijk overeenkomt met die voor in het                  Het verhoudingsgetal wordt in beginsel vast
     binnenland verrichte leveringen ; deze grondslag           gesteld voor het totaal der door de belasting
     omvat dezelfde elementen als uit hoofde van                plichtige verrichte leveringen en diensten (alge
     artikel 8 , sub c), in aanmerking worden genomen .         meen verhoudingsgetal). Een belastingplichtige
 ---pagebreak--- 14 . 4 . 67                  PUBLIKATIEBLAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN                                             1311 /67
      kan evenwel bi] wijze van uitzondering van de                      belastingbetaling en ter vermijding van fraude,
      belastingdienst toestemming verkrijgen om voor                      moet een ieder, ongeacht of hij belastingplichtig
     bepaalde sectoren van zijn bedrijfsuitoefening                       is , die de belasting over de toegevoegde waarde
      bijzondere verhoudingsgetallen vast te stellen.                     op een factuur vermeldt het desbetreffende be
                                                                          drag voldoen.
23 . Ad artikel 11 , lid 3, eerste alinea
           Onder voorbehoud van de in artikel 16 be                26 . Ad artikel 12, lid 3
      doelde raadpleging, heeft elke Lid-Staat de be                          Elke Lid-Staat heeft de bevoegdheid de in
      voegdheid om conjuncturele redenen de investe
                                                                          artikel 12 , lid 3, bedoelde termijn om praktische
      ringsgoederen geheel of gedeeltelijk van de af                     redenen te bekorten of aan bepaalde belasting
      trekregeling uit te sluiten, dan wel om voor die                    plichtigen vergunning te verlenen eens per
      goederen in plaats van de methode van onmid
                                                                          kwartaal, halfjaar of jaar de aangifte in te die
      dellijke aftrek de methode van aftrek in jaar                      nen .
      lijkse gedeelten toe te passen (pro rata temporis
      aftrek).                                                                 De belastingplichtige moet, in voorkomend
                                                                           geval, elk jaar in de eerste helft van dat jaar een
                                                                          aangifte indienen, betreffende alle in het voor
24. Ad artikel 11 , lid 3, derde alinea                                   gaande jaar verrichte handelingen, welke alle
                                                                           gegevens bevat die voor de eventuele herziening
           De Lid-Staten hebben de bevoegdheid be                         van de aftrek nodig zijn.
      paalde toleranties vast te stellen om het aantal
      herzieningen van de aftrek te beperken indien                            Elke Lid-Staat stelt ter zake van de invoer
      het jaarlijkse verhoudingsgetal verandert ten                        van goederen de voorschriften vast voor de aan
      opzichte van het oorspronkelijke verhoudings                       gifte en de betaling welke daarop volgen moet.
      getal dat als grondslag voor de aftrek voor in
      vesteringsgoederen heeft gediend.
                                                                    27 . Ad artikel 14
25 . Ad artikel 12, lid 2                                                      Voor zover van het in dit artikel bepaalde
                                                                           gebruik wordt gemaakt ten aanzien van de in
            In de factuur moeten afzonderlijk zijn ver                    bijlage B onder punt 5 genoemde vervoer
      meld : de prijs exclusief belasting, de belasting                    diensten, moet zulks zodanig geschieden dat een
      volgens elk afzonderlijk tarief, alsook, in voor                    gelijke behandeling van de verschillende takken
      komend geval, de vrijstelling .                                      van vervoer wordt gewaarborgd.
           Elke Lid-Staat kan in bijzondere gevallen
       bepalen dat wordt afgeweken van dit voorschrift
       en van de in artikel 12, lid 2, neergelegde ver              28 . Ad artikel 17, vierde streepje
       plichting. Deze afwijkingen moeten evenwel
       strikt beperkt worden .                                                 De waardering van de voorraden kan onder
                                                                           andere geschieden aan de hand van de door de
            Onverminderd de andere door de Lid-Staten                      belastingplichtigen gedurende de voorgaande
       te treffen maatregelen ter waarborging van de                       jaren verrichte handelingen.
                                                          BIJLAGE B
                                       Lijst van de in artikel 6, lid 2, bedoelde diensten
                  1 . de overdracht van octrooien, van fabrieks- en handelsmerken en van soortgelijke
                       rechten, alsmede het verlenen van licenties inzake deze rechten ;
                  2 . andere dan in artikel 5, lid 2, sub d), bedoelde werkzaamheden, betrekking heb
                       bende op roerende lichamelijke zaken en verricht voor belastingplichtigen ;
                  3 . de diensten, welke erop gericht zijn de uitvoering van bouwwerken voor te be
                       reiden of te coördineren, zoals bijvoorbeeld de diensten verricht door architecten
                       en bureaus welke op de uitvoering van het werk toezicht houden ;
                  4. diensten op het gebied van de commerciële reclame ;
                   5 . het vervoer en de opslag van goederen, alsmede de bijkomende diensten ;
 ---pagebreak--- 1312 /67             PUBLIKATIEBLAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN                                14 . 4 . 67
          6 . de verhuur van roerende lichamelijke zaken aan belastingplichtigen ;
          7 . het ter beschikking stellen van personeel aan belastingplichtigen ;
          8 . op technisch, economisch of wetenschappelijk gebied : de diensten verricht door
              raadgevende personen, ingenieurs en planningbureaus , alsmede soortgelijke
              diensten ;
          9 . de nakoming van een verbintenis, bestaande uit het geheel of gedeeltelijk niet uit
              oefenen van een bedrij fswerkzaamheid of van een in deze lijst genoemd recht ;
         10 . de diensten van expediteurs, makelaars, handelsagenten en andere zelfstandige
              tussenpersonen, voor zover zij betrekking hebben op de levering of de invoer van
              goederen of op de in deze lijst genoemde diensten.