Avis juridique important

|

31995L0054

Richtlijn 95/54/EG van de Commissie van 31 oktober 1995 tot aanpassing aan de technische vooruitgang van Richtlijn 72/245/EEG van de Raad inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid- Staten betreffende de onderdrukking van radiostoringen veroorzaakt door motoren met elektrische ontsteking van motorvoertuigen en tot wijziging van Richtlijn 70/156/EEG van de Raad inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de Lid-Staten betreffende de goedkeuring van motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan

Publicatieblad Nr. L 266 van 08/11/1995 blz. 0001 - 0066

RICHTLIJN 95/54/EG VAN DE COMMISSIEvan  31 oktober 1995tot aanpassing aan de technische vooruitgang van Richtlijn 72/245/EEG van de Raad  inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten betreffende de onderdrukking van  radiostoringen veroorzaakt door motoren met elektrische onsteking van motorvoertuigen en tot  wijziging van Richtlijn 70/156/EEG van de Raad inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen  van de Lid-Staten betreffende de goedkeuring van motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, Gelet op Richtlijn 70/156/EEG van de Raad van 6 februari 1970 inzake de onderlinge aanpassing van  de wetgevingen van de Lid-Staten betreffende de goedkeuring van motorvoertuigen en aanhangwagens  daarvan (1), laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 93/81/EEG van de Commissie (2), inzonderheid op  artikel 13, lid 2, Gelet op Richtlijn 72/245/EEG van de Raad van 20 juni 1972 inzake de onderlinge aanpassing van de  wetgevingen der Lid-Staten betreffende de onderdrukking van radiostoringen veroorzaakt door motoren  met elektrische ontsteking van motorvoertuigen (3), gewijzigd bij Richtlijn 89/491/EEG van de  Commissie (4), inzonderheid op artikel 4, Overwegende dat Richtlijn 72/245/EEG een van de bijzondere richtlijnen is van de bij Richtlijn  70/156/EEG ingevoerde EEG-goedkeuringsprocedure; dat de bepalingen van Richtlijn 70/156/EEG met  betrekking tot voertuigsystemen, onderdelen en afzonderlijke technische eenheden daarom op deze  richtlijn van toepassing zijn; Overwegende dat in het bijzonder in artikel 3, lid 4, en in artikel 4, lid 3, van Richtlijn  70/156/EEG is bepaald dat elke bijzondere richtlijn vergezeld gaat van een inlichtingenformulier  waarin de relevante punten van bijlage I bij eerstgenoemde richtlijn zijn opgenomen, alsmede van  een op bijlage VI bij eerstgenoemde richtlijn gebaseerd goedkeuringsformulier, opdat de  typegoedkeuringen per computer kunnen worden verwerkt; Overwegende dat met Richtlijn 72/245/EEG de aanzet is gegeven tot de verzekering van een  basisniveau van elektromagnetische compatibiliteit ten aanzien van radiostoring, doch dat de  complexiteit en diversiteit van elektrische en elektronische apparatuur door de vooruitgang van de  techniek sindsdien zijn toegenomen; Overwegende dat op grond van de groeiende verontrusting over de technologische ontwikkelingen op  het gebied van elektrische en elektronische apparatuur en de noodzaak, de algemene compatibiliteit  van die apparatuur te verzekeren, bij Richtlijn 89/336/EEG van de Raad (5), laatstelijk gewijzigd  bij Richtlijn 93/68/EEG (6), algemene voorschriften inzake de elektromagnetische compatibiliteit  van alle produkten zijn vastgesteld; Overwegende dat in Richtlijn 89/336/EEG het beginsel is vastgelegd dat, voor zover de in die  richtlijn omschreven beschermingseisen zijn geharmoniseerd, de algemene bepalingen ervan niet  gelden of komen te vervallen voor apparatuur die onder bijzondere richtlijnen valt; Overwegende dat het noodzakelijk is te overwegen om voor motorvoertuigen, onderdelen en  afzonderlijke technische eenheden in het kader van het stelsel van de Europese typegoedkeuring een  bijzondere richtlijn vast te stellen, op grond waarvan aangewezen nationale instanties op basis van  geharmoniseerde technische voorschriften goedkeuringen kunnen verlenen. Overwegende dat Richtlijn 72/245/EEG een dergelijke bijzondere richtlijn moet worden; Overwegende dat in het kader van Richtlijn 70/156/EEG in andere richtlijnen met betrekking tot  motorvoertuigen, onderdelen en afzonderlijke technische eenheden bepalingen met betrekking tot de  elektromagnetische compatibiliteit zijn opgenomen; Overwegende dat het noodzakelijk is dat de technische voorschriften inzake door voertuigen  componenten en systemen veroorzaakte radiostoring (elektromagnetische compatibiliteit) vanaf 1  januari 1996 uitsluitend worden geregeld bij Richtlijn 72/245/EEG; Overwegende dat het noodzakelijk is Richtlijn 70/156/EEG te wijzigen teneinde het toepassingsgebied  van Richtlijn 72/245/EEG tot alle voertuigcategorieën uit te breiden; Overwegende dat het noodzakelijk is een verwijzing naar Richtlijn 72/306/EEG van de Raad (1),  gewijzigd bij Richtlijn 89/491/EEG, op te nemen, teneinde onderscheid te maken tussen motoren met  elektrische en die met compressieontsteking; Overwegende dat de bepalingen van deze richtlijn in overeenstemming zijn met het advies van het  krachtens Richtlijn 70/156/EEG opgerichte Comité voor de aanpassing aan de technische vooruitgang, HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Artikel 1Richtlijn 72/245/EEG wordt als volgt gewijzigd: 1. De titel komt als volgt te luiden: "Richtlijn 72/245/EEG van de Raad van 20 juni 1972 betreffende door voertuigen veroorzaakte  radiostoring (elektromagnetische compatibiliteit)". 2. Artikel 1 komt als volgt te luiden: "Artikel 1Onder "voertuig" wordt in deze richtlijn verstaan elk voertuig als gedefinieerd in  Richtlijn 70/156/EEG." 3. Artikel 2 komt als volgt te luiden: "Artikel 2De Lid-Staten mogen de EEG- of nationale typegoedkeuring van een voertuig, onderdeel of  afzonderlijke technische eenheid niet weigeren om redenen in verband met elektromagnetische  compatibiliteit, wanneer aan de voorschriften van deze richtlijn is voldaan.". 4. Artikel 3 komt als volgt te luiden: "Artikel 31. Deze richtlijn wordt met ingang van 1 januari 1996 aangemerkt als een bijzondere  richtlijn zoals bedoeld in artikel 2, lid 2, van Richtlijn 89/336/EEG van de Raad (*). 2. Voertuigen, onderdelen of afzonderlijke technische eenheden die overeenkomstig de onderhavige  richtlijn zijn goedgekeurd, worden geacht tevens te voldoen aan de bepalingen van de overige in  bijlage IV bij Richtlijn 92/53/EEG van de Raad (**) genoemde richtlijnen waarin voorschriften met  betrekking tot de elektromagnetische compatibiliteit zijn opgenomen. (*) PB nr. L 139 van 23. 5. 1989, blz. 19. (**) PB nr. L 225 van 10. 8. 1992, blz. 1.". 5. De bijlagen worden vervangen door de bijlagen bij de onderhavige richtlijn. Artikel 21. Met ingang van 1 december 1995 mogen de Lid-Staten om redenen die met de  elektromagnetische compatibiliteit verband houden noch- de EEG-goedkeuring of de nationale  goedkeuring voor een type voertuig weigeren, - de EEG-goedkeuring voor een type onderdeel of technische eenheid weigeren, noch- de inschrijving, verkoop of ingebruikname van voertuigen verbieden, - de verkoop of het gebruik van onderdelen of technische eenheden verbieden, wanneer deze voertuigen, onderdelen of technische eenheden aan de bepalingen van Richtlijn  72/245/EEG, zoals gewijzigd bij deze richtlijn, voldoen. 2. Met ingang van 1 januari 1996 mogen de Lid-Staten, om redenen die met de elektromagnetische  compatibiliteit verband houden, - niet langer de EG-goedkeuring verlenen, en- de nationale goedkeuring weigeren, voor een type voertuig, onderdeel of technische eenheid, indien niet aan de bepalingen van  Richtlijn 72/245/EEG, zoals gewijzigd bij deze richtlijn, is voldaan. 3. Lid 2 is niet van toepassing op voertuigtypes waarvoor vóór 1 januari 1996 uit hoofde van  Richtlijn 72/306/EEG goedkeuring is verleend noch, voor zover van toepassing, in geval van latere  uitbreiding van een dergelijke goedkeuring. 4. Met ingang van 1 oktober 2002: - dienen de Lid-Staten certificaten van overeenstemming waarvan nieuwe voertuigen krachtens de  bepalingen van Richtlijn 70/156/EEG vergezeld gaan, als niet langer geldig te beschouwen voor de  toepassing van artikel 7, lid 1, van die richtlijn, - mogen de Lid-Staten de inschrijving, verkoop of ingebruikname van nieuwe voertuigen die niet  overeenkomstig Richtlijn 70/156/EEG vergezeld gaan van een certificaat van overeenstemming,  verbieden, en- mogen de Lid-Staten de verkoop en ingebruikname van nieuwe  elektrische/elektronische subeenheden als onderdelen of technische eenheden verbieden, indien niet aan de eisen van de onderhavige richtlijn is voldaan. 5. Met ingang van 1 oktober 2002 zijn de bepalingen van Richtlijn 72/245/EEG, als gewijzigd bij  deze richtlijn, die betrekking hebben op elektrische/elektronische subeenheden als onderdelen of  technische eenheden, van toepassing voor de doeleinden van artikel 7, lid 2, van Richtlijn  70/156/EEG. 6. In afwijking van de leden 2 en 5 dienen de Lid-Staten voor vervangingsprodukten  EEG-typegoedkeuringen te blijven verlenen en de verkoop en ingebruikname van onderdelen en  technische eenheden die bestemd zijn voor gebruik op voertuigtypen waarvoor vóór 1 januari 1996 een  goedkeuring uit hoofde van hetzij Richtlijn 72/245/EEG hetzij Richtlijn 72/306/EEG is verleend of  waarvoor een dergelijke goedkeuring naderhand is uitgebreid, te blijven toestaan. Artikel 3In bijlage IV, deel I, punt 10, bij Richtlijn 70/156/EEG wordt in elk van de kolommen  van de voertuigcategorie O onder het kopje "Van toepassing op" een "x" opgenomen. Artikel 41. De Lid-Staten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking  treden om vóór 1 december 1995 aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan  onverwijld in kennis. Wanneer de Lid-Staten deze bepalingen vaststellen, wordt in deze bepalingen of bij de officiële  bekendmaking van deze bepalingen naar de onderhavige richtlijn verwezen. De vorm van deze  verwijzing worden door de Lid-Staten bepaald. 2. De Lid-Staten delen de Commissie de tekst mede van de belangrijkste bepalingen van intern recht  die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. Artikel 5Deze richtljin treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar  bekendmaking in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen. Artikel 6Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten. Gedaan te Brussel, 31 oktober 1995. Voor de CommissieMartin BANGEMANNLid van de Commissie(1) PB nr. L 42 van 23.  2. 1970, blz. 1. (2) PB nr. L 264 van 23. 10. 1993, blz. 49. (3) PB nr. L 152 van 6. 7. 1972, blz. 15. (4) PB nr. L 238 van 15. 8. 1989, blz. 43. (5) PB nr. L 139 van 23. 5. 1989, blz. 19. (6) PB nr. L 220 van 30. 8. 1993, blz. 1. (1) PB nr. L 190 van 20. 8. 1972, blz. 1.  BIJLAGE I VOORSCHRIFTEN VOOR VOERTUIGEN EN ELEKTRISCHE/ELEKTRONISCHE SUBEENHEDEN VAN  VOERTUIGEN 1. Toepassingsgebied1.1. Deze richtlijn is van toepassing op de elektromagnetische  compatibiliteit van de in artikel 1 bedoelde voertuigen, d.w.z. voertuigen en aanhangwagens,  (hierna te noemen voertuig(en)), in de staat waarin zij door de voertuigfabrikant worden aangeboden  en op voor inbouw in voertuigen bestemde onderdelen of afzonderlijke technische eenheden. 2. Definities2.1. In deze richtlijn wordt verstaan onder: 2.1.1. "elektromagnetische compatibiliteit", het vermogen van een voertuig, onderdeel of  afzonderlijke technische eenheid om op bevredigende wijze in zijn elektromagnetische omgeving te  kunnen functioneren zonder zelf elektromagnetische storingen te veroorzaken die ontoelaatbaar zijn  voor alles wat zich in die omgeving bevindt; 2.1.2. "elektromagnetische storing", enig elektromagnetisch verschijnsel dat problemen in de  werking van een voertuig, onderdeel of afzonderlijke technische eenheid kan veroorzaken;  elektromagnetische ruis, ongewenste signalen en veranderingen in het voortplantingsmilieu zelf  worden als elektromagnetische storingen beschouwd; 2.1.3. "elektromagnetische immuniteit", de eigenschap van een voertuig, onderdeel of afzonderlijke  technische eenheid om bij aanwezigheid van een elektromagnetische storing te kunnen functioneren  zonder dat de kwaliteit van de werking wordt aangetast; 2.1.4. "elektromagnetische omgeving" alle elektromagnetische verschijnselen die zich op een  bepaalde plaats voordoen; 2.1.5. "referentiegrens", de nominale waarde die bij de typegoedkeuring en bij de controle op de  overeenstemming van de produktie als referentie voor de grenswaarde geldt; 2.1.6. "referentieantenne", voor het frequentiebereik 20 tot 80 MHz: een verkorte symmetrische ¹/2  ë-dipool, die bij 80 MHz resoneert; voor het frequentiebereik boven 80 MHz: een symmetrische ¹/2  ë-dipool die is afgestemd op de meetfrequentie; 2.1.7. "breedbandstraling", elektromagnetische straling met een grotere bandbreedte dan die van de  specifieke ontvang- of meetapparatuur; 2.1.8. "smalbandstraling", elektromagnetische straling met een kleinere bandbreedte dan die van de  specifieke ontvang- of meetapparatuur; 2.1.9. "elektrisch/elektronisch systeem", een elektrische en/of elektronische inrichting of een  combinatie van dergelijke inrichtingen, samen met de bijbehorende elektrische verbindingen, die  deel uitmaken van een voertuig maar die niet bestemd zijn om afzonderlijk te worden gekeurd; 2.1.10. "elektrische/elektronische subeenheid" (ESE), een elektrische en/of elektronische  inrichting of een combinatie van dergelijke inrichtingen, bestemd om in een voertuig te worden  gemonteerd, samen met de bijbehorende elektrische aansluitingen en bedrading, waarmee een of meer  specifieke functies worden gerealiseerd; een ESE wordt op verzoek van de fabrikant goedgekeurd als  een "onderdeel" of als een "afzonderlijke technische eenheid" (ATE) (zie Richtlijn 70/156/EEG,  zoals gewijzigd); 2.1.11. "voertuigtype wat betreft de elektromagnetische compatibiliteit", voertuigen die onderling  geen wezenlijk verschillen vertonen, met name ten aanzien van de volgende punten: 2.1.11.1. de totale omvang en vorm van het motorcompartiment, 2.1.11.2. de algemene opstelling van de elektrische en/of elektronische onderdelen en de algemene  schikking van de bedrading, 2.1.11.3. het basismateriaal waarvan de carrosserie (indien van toepassing) van het voertuig is  vervaardigd (bij voorbeeld een carrosserie van staal, aluminium of glasvezel); de aanwezigheid van  panelen van verschillende materialen is niet van invloed op het voertuigtype, mits het  basismateriaal waarvan de carrosserie is vervaardigd, ongewijzigd blijft; van dergelijke varianten  dient evenwel melding te worden gemaakt; 2.1.12. "ESE-type wat betreft de elektromagnetische compatibiliteit", ESE's die onderling geen  essentiële verschillen vertonen ten aanzien van: 2.1.12.1. de functie van de ESE, 2.1.12.2. de algemene opstelling van de elektrische en/of elektronische onderdelen, indien van  toepassing. 3. Aanvraag van de EEG-typegoedkeuring3.1. Typegoedkeuring van het voertuig3.1.1. De aanvraag van  de goedkeuring van een voertuigtype wat betreft de elektromagnetische compatibiliteit dient  overeenkomstig artikel 3, lid 4, van Richtlijn 70/156/EEG te worden ingediend door de  voertuigfabrikant. 3.1.2. Een model van het inlichtingenformulier is opgenomen in bijlage IIA. 3.1.3. De voertuigfabrikant dient een lijst op te stellen met een beschrijving van alle geplande  combinaties van relevante elektrische/elektronische systemen of ESE's van het voertuig,  carrosserieuitvoeringen (1), carrosseriematerialen (1), algemene schikkingen van de bedrading,  motoruitvoeringen, uitvoeringen met het stuur links/rechts en wielbasisvarianten.  Elektrische/elektronische systemen of ESE's worden als relevant aangemerkt, als zij significante  breedhand- of smalbandstraling kunnen emitteren en/of invloed kunnen hebben op de directe besturing  van het voertuig (zie punt 6.4.2.3). 3.1.4. Uit deze lijst dient in overleg tussen de fabrikant en de bevoegde instantie een  representatief voertuig te worden gekozen dat zal worden beproefd. Dit voertuig vertegenwoordigt  het voertuigtype (zie aanhangsel 1 bij bijlage IIA). De keuze van het voertuig moet worden  gebaseerd op de door de fabrikant aangeboden elektrische/elektronische systemen. Uit deze lijst kan  met het oog op de beproeving een tweede voertuig worden gekozen, als in overleg tussen de fabrikant  en de bevoegde instantie wordt geconstateerd dat dit voertuig andere elektrische/elektronische  systemen bevat die waarschijnlijk een significante invloed hebben op de elektromagnetische  compatibiliteit van het voertuig ten opzichte van het eerste representatieve voertuig. 3.1.5. De keuze van het voertuig (de voertuigen) volgens punt 3.1.4 dient zich te beperken tot  voertuigen met combinaties van elektrische/elektronische systemen die werkelijk in produktie zullen  worden genomen. 3.1.6. De fabrikant mag bij de aanvraag een verslag indienen van beproevingen die zijn verricht.  Dergelijke gegevens mogen door de keuringsinstantie worden gebruikt bij de opstelling van het  typegoedkeuringsformulier. 3.1.7. Indien de met de keuringsproeven belaste technische dienst de proeven zelf uitvoert, dient  overeenkomstig punt 3.1.4 een voor het te keuren type representatief voertuig beschikbaar te worden  gesteld. 3.2. Typegoedkeuring van een ESE3.2.1. De aanvraag van de goedkeuring van een ESE wat betreft de  elektromagnetische compatibiliteit dient overeenkomstig artikel 3, lid 4, van Richtlijn 70/156/EEG  te worden ingediend door de voertuigfabrikant of de fabrikant van de ESE. 3.2.2. Een model van het inlichtingenformulier is opgenomen in bijlage IIB. 3.2.3. De fabrikant mag bij de aanvraag een verslag indienen van beproevingen die zijn verricht.  Dergelijke gegevens mogen door de keuringsinstantie worden gebruikt bij de opstelling van het  typegoedkeuringsformulier. 3.2.4. Indien de met de keuringsproeven belaste technische dienst de proeven zelf uitvoert, dient  een voor het te keuren type representatieve ESE beschikbaar te worden gesteld, zo nodig nadat met  de fabrikant overleg is gevoerd over bij voorbeeld eventuele variaties in de lay-out, het aantal  componenten en het aantal sensoren. Indien de technische dienst dit nodig acht, mag zij een tweede  exemplaar kiezen. 3.2.5. Op elk exemplaar moeten duidelijk en onuitwisbaar de handelsnaam of het merk van de  fabrikant en de typeaanduiding zijn aangebracht. 3.2.6. Eventuele gebruiksbeperkingen moeten worden vermeld. Dergelijke beperkingen moeten worden  opgenomen in bijlage IIB en/of bijlage IIIB. 4. Typegoedkeuring4.1. Typegoedkeuringsmogelijkheden4.1.1. Typegoedkeuring van een voertuigNaar  eigen goeddunken kan de voertuigfabrikant kiezen tussen de onderstaande alternatieven om een  typegoedkeuring van een voertuig te verkrijgen: 4.1.1.1. Goedkeuring van een voertuiginstallatieVoor een voertuiginstallatie kan rechtstreeks een  typegoedkeuring worden verkregen door aan de in punt 6 opgenomen voorschriften te voldoen. Indien  voor deze mogelijkheid wordt gekozen, is afzonderlijke beproeving van elektrische/elektronische  systemen of ESE's niet noodzakelijk. 4.1.1.2. Goedkeuring van een voertuigtype door beproeving van afzonderlijke-ESE'sEen  voertuigfabrikant kan een goedkeuring verkrijgen voor het voertuig door ten overstaan van de  keuringsinstantie aan te tonen dat alle relevante (zie punt 3.1.3) elektrische/elektronische  systemen of ESE's afzonderlijk zijn goedgekeurd overeenkomstig deze richtlijn en volgens de  eventueel hieruit voortvloeiende voorwaarden zijn geïnstalleerd. 4.1.1.3. Een fabrikant mag desgewenst een goedkeuring in het kader van deze richtlijn aanvragen,  indien het voertuig niet is voorzien van apparatuur van een type dat aan immuniteits- of  emissieproeven moet worden onderworpen. Het voertuig mag dan niet zijn uitgerust met systemen van  het in punt 3.1.3 bedoelde type (immuniteit), noch met elektrische-ontstekingsapparatuur. Voor een  dergelijke goedkeuring is een beproeving overbodig. 4.1.2. Typegoedkeuring van een ESEDe typegoedkeuring mag worden verleend hetzij voor een ESE die  op willekeurig voertuigtype wordt geïnstalleerd, hetzij voor een ESE die op een specifiek  voertuigtype of specifieke voertuigtypen wordt gemonteerd overeenkomstig het verzoek van de  fabrikant. ESE's die invloed uitoefenen op de directe besturing van het voertuig, zullen gewoonlijk  in samenhang met het gehele voertuig worden gekeurd. 4.2. Verlening van de typegoedkeuring4.2.1. Voertuig4.2.1.1 Indien het representatieve voertuig  aan de voorschriften van deze richtlijn voldoet, wordt overeenkomstig artikel 4, lid 3, en, indien  van toepassing, artikel 4, lid 4, van Richtlijn 70/156/EEG een EEG-typegoedkeuring verleend. 4.2.1.2. Een model van het EEG-typegoedkeuringsformulier is opgenomen in bijlage IIIA. 4.2.2. ESE4.2.2.1. Indien de representatieve ESE aan de voorschriften van deze richtlijn voldoet,  wordt overeenkomstig artikel 4, lid 3, en, indien van toepassing, artikel 4, lid 4, van Richtlijn  70/156/EEG een EEG-typegoedkeuring verleend. 4.2.2.2. Een model van het EEG-typegoedkeuringsformulier is opgenomen in bijlage IIIB. 4.2.3. Bij de opstelling van de in de punten 4.2.1.2 en 4.2.2.2 bedoelde formulieren mag de  bevoegde instantie van de Lid-Staat die de goedkeuring verleent, gebruik maken van een verslag dat  door een erkend laboratorium of overeenkomstig de bepalingen van deze richtlijn is opgesteld. 4.3. Wijziging van de goedkeuring4.3.1. Op wijzigingen van een goedkeuring, die uit hoofde van  deze richtlijn is verleend, zijn de bepalingen van artikel 5 van Richtlijn 70/156/EEG van  toepassing. 4.3.2. Wijziging van de goedkeuring voor een voertuigtype bij toevoeging of vervanging van  ESE's4.3.2.1. Wanneer een voertuigfabrikant een typegoedkeuring heeft verkregen voor een  voertuiginstallatie en ter aanvulling of vervanging een elektrisch/elektronisch systeem of een ESE  wil monteren waarvoor in het kader van deze richtlijn goedkeuring is verleend, mag de  typegoedkeuring voor het voertuig zonder nadere beproeving worden gewijzigd, mits aan de relevante  montagevoorschriften is voldaan. Het betrokken elektrische/elektronische systeem of de betrokken  ESE wordt met het oog op de overeenstemming van de produktie als deel van het voertuig beschouwd. 4.3.2.2. Indien voor de aanvullende of vervangende componenten geen goedkeuring in het kader van  deze richtlijn is verleend en een beproeving noodzakelijk wordt geacht, wordt het gehele voertuig  geacht aan de voorschriften te voldoen indien wordt aangetoond dat de nieuwe of gereviseerde  componenten aan de relevante voorschriften van punt 6 voldoen of indien het blijkens een  vergelijkende proef onwaarschijnlijk is dat de nieuwe componenten invloed hebben op de  overeenstemming van het voertuigtype met de voorschriften. 4.3.2.3. Toevoeging, vervanging of verwijdering door de voertuigfabrikant van standaardapparatuur  voor huishoudelijk of zakelijk gebruik, met uitzondering van mobiele communicatieapparatuur (1) die  voldoet aan Richtlijn 89/336/EEG, gemonteerd overeenkomstig de aanbevelingen van de fabrikanten van  het voertuig en van de apparatuur, maakt de voor het voertuig verleende goedkeuring niet ongeldig.  Dit vormt evenwel geen beletsel voor de installatie door de voertuigfabrikant van  communicatieapparatuur overeenkomstig geschikte richtsnoeren die door de voertuigfabrikant en/of de  fabrikant van de communicatieapparatuur zijn ontwikkeld. De voertuigfabrikant dient (op verzoek van  de keuringsinstantie) aan te tonen dat de prestaties van het voertuig niet nadelig worden beïnvloed  door dergelijke zenders. Bij een dergelijk bewijs kan het gaan om een verklaring dat het vermogen  en de installatie zodanig zijn dat de bij deze richtlijn vastgestelde immuniteitsgrenzen voldoende  bescherming bieden bij gebruik van de zender alleen, d.w.z. niet bij uitzending in combinatie met  de in punt 6 beschreven proeven. Deze richtlijn staat niet toe dat een communicatiezender wordt  gebruikt wanneer nog andere voorschriften gelden voor dergelijke apparatuur of het gebruik ervan.  Een voertuigfabrikant mag de installatie van standaardapparatuur voor huishoudelijk of zakelijk  gebruik die voldoet aan Richtlijn 89/336/EEG, weigeren. 5. Merktekens5.1. Elke ESE die overeenstemt met een in het kader van deze richtlijn goedgekeurd  type, moet zijn voorzien van een EEG-typegoedkeuringsmerk. 5.2. Dit merkteken dient te bestaan uit een vierkant waarin de letter "e" is aangebracht, gevolgd  door het kengetal of de kenletters van de Lid-Staat die die typegoedkeuring heeft verleend: 1 voor Duitsland2 voor Frankrijk3 voor Italië4 voor Nederland6 voor België9 voor Spanje11  voor het Verenigd Koninkrijk13 voor Luxemburg18 voor Denemarken21 voor Portugal23 voor  GriekenlandIRL voor Ierland. Dicht bij de rechthoek dient het 4-cijferige volgnummer (indien nodig met nullen aan het begin,  hierna te noemen het "basisgoedkeuringsnummer", te worden aangebracht, dat overeenkomt met het  vierde deel van het typegoedkeuringsnummer dat is vermeld op het voor de inrichting in kwestie  afgegeven EEG-typegoedkeuringscertificaat (zie bijlage IIIB), voorafgegaan door twee cijfers ter  aanduiding van het volgnummer dat is toegekend aan de meest recente wijziging van Richtlijn  72/245/EEG op de datum waarop de EEG-typegoedkeuring voor onderdelen werd verleend. Het volgnummer  van de onderhavige richtlijn is 02. 5.3. Het EEG-typegoedkeuringsmerk moet duidelijk en onuitwisbaar worden aangebracht op het  hoofdgedeelte van de ESE (b.v. de elektronische regelaar). 5.4. Een model van het EEG-typegoedkeuringsmerk is opgenomen in bijlage VII. 5.5. Een merkteken is niet vereist voor elektrische/elektronische systemen die zijn gemonteerd in  voertuigtypen welke overeenkomstig deze richtlijn zijn goedgekeurd. 5.6. Merktekens die overeenkomstig punt 5.3 op ESE's zijn aangebracht, hoeven niet zichtbaar te  zijn nadat zij in het voertuig zijn gemonteerd. 6. Specificaties6.1. Algemene specificaties6.1.1. Een voertuig (en zijn elektrische/elektronische  systemen of ESE's) moet zodanig zijn ontworpen, geconstrueerd en geïnstalleerd dat onder normale  gebruiksomstandigheden aan de eisen van deze richtlijn is voldaan. 6.2. Eisen inzake de breedbandstraling van voertuigen met elektrische ontsteking. 6.2.1. MeetmethodeDe door een voor het type representatieve voertuig veroorzaakte  elektromagnetische straling moet worden gemeten volgens de methode van bijlage IV voor een van  beide opgegeven waarden van de afstand tot de antenne. De keuze van de afstand wordt door de  fabrikant van het voertuig gemaakt. 6.2.2. Breedbandreferentiegrenzen voor het voertuig6.2.2.1. Bij de meting van de straling volgens  de methode van bijlage IV bedraagt de stralingsreferentiegrens bij een afstand van 10,0 ± 0,2 m  tussen het voertuig en de antenne 34 dBµV/m (50 µV/m) in de frequentieband 30-75 MHz en 34-45  dBµV/m (50-180 µV/M) in de frequentieband 75-400 MHz. Deze grenswaarde neemt voor frequenties boven  75 MHz logaritmisch (lineair) toe, zoals is aangegeven in aanhangsel 1. In de frequentieband 400-1  000 MHz heeft de stralingsreferentiegrens een constante waarde van 45 dBµV/m (180 µV/m). 6.2.2.2. Bij de meting van de straling volgens de methode van bijlage IV bedraagt de  stralingsreferentiegrens bij een afstand van 3,0 ± 0,05 m tussen het voertuig en de antenne 44  dBµV/m (160 µV/m) in de frequentieband 30-75 MHz en 44-55 dBµV/m (160-562 µV/m) in de  frequentieband 75-400 MHz. Deze grenswaarde neemt voor frequenties boven 75 MHz logaritmisch  (lineair) toe, zoals is aangegeven in aanhangsel 2. In de frequentieband 400-1 000 MHz heeft de  stralingsreferentiegrens een constante waarde van 55 dBµV/m (562 µV/m). 6.2.3.3. De waarden die zijn gemeten voor het voor het voertuigtype representatieve voertuig dienen  in dBµV/m (µV/m) ten minste 2,0 dB (20 %) onder de referentiegrens te liggen. 6.3. Eisen inzake de smalbandstraling van voertuigen6.3.1. MeetmethodeDe door het te beproeven  voertuigtype veroorzaakte elektromagnetische straling moet worden gemeten volgens de methode van  bijlage V voor een van beide opgegeven waarden van de afstand tot het voertuig. De keuze van de  afstand wordt door de fabrikant van het voertuig gemaakt. 6.3.2. Smalbandreferentiegrenzen voor het voertuig6.3.2.1. Bij de meting van de straling volgens  de methode van bijlage V bedraagt de stralingsreferentiegrens bij een afstand van 10,0 ± 0,2 m  tussen het voertuig en de antenne 24 dBµV/m (16 µV/m) in de frequentieband 30-75 MHz en 24-35  dBµV/m (16-56 µV/m) in de frequentieband 75-400 MHz. Deze grenswaarde neemt voor frequenties boven  75 MHz logaritmisch (lineair) toe, zoals is aangegeven in aanhangsel 3. In de frequentieband 400-1  000 MHz heeft de stralingsreferentiegrens een constante waarde van 35 dBµV/m(56 µV/m). 6.3.2.2. Bij de meting van de straling volgens de methode van bijlage V bedraagt de  stralingsreferentiegrens bij een afstand van 3,0 ± 0,05 m tussen het voertuig en de antenne 34  dBµV/m (50 µV/m) in de frequentieband 30-75 MHz en 34-45 dBµV/m (50-180 µV/m) in de frequentieband  75-400 MHz. Deze grenswaarde neemt voor frequenties boven 75 MHz logaritmisch (lineair) toe, zoals  aangegeven in aanhangsel 4. In de frequentieband 400-1 000 MHz heeft de stralingsreferentiegrens  een constante waarde van 45 dBµV/m (180 µV/m). 6.3.2.3. De voor het te beproeven voertuigtype gemeten waarden dienen in dBµV/m (µV/m) ten minste  2,0 dB (20 %) onder de referentiegrens te liggen. 6.3.2.4. Als bij de in bijlage V, punt 1.3, beschreven voorbereiding de signaalsterkte gemeten op  de radioantenne van het voertuig minder is dan 20 dBµV/m (10 µV/m) in de frequentieband 88-108 MHz,  wordt het voertuig geacht aan de grenswaarden voor de smalbandstraling te voldoen en zijn verdere  proeven overbodig, ongeacht de in de punten 6.3.2.1, 6.3.2.2 en 6.2.2.3 gedefinieerde  referentiegrenzen. 6.4. Eisen inzake de elektromagnetische immuniteit van het voertuig6.4.1. TestmethodeDe  elektromagnetische immuniteit van het voertuigtype moet worden beproefd volgens de methode van  bijlage VI. 6.4.2. Referentiegrenzen voor de immuniteit van het voertuig6.4.2.1. Bij de meting volgens de  methode van bijlage VI bedraagt de referentiegrens voor de effectieve waarde van de veldsterkte 24  V/m over ten minste 90 % van de frequentieband 20-1 000 MHz en 20 V/m over de volledige  frequentieband 20-1 000 MHz. 6.4.2.2. Het voor het type representatieve voertuig wordt geacht aan de immuniteitseis te voldoen,  indien de snelheid van de aangedreven wielen van het voertuig geen abnormale veranderingen  ondergaat, er geen afbreuk aan de voertuigprestaties wordt gedaan die andere weggebruikers in  verwarring kan brengen en de directe besturing van het voertuig niet op een voor de bestuurder of  enige andere weggebruiker merkbare wijze ongunstig wordt beïnvloed, wanneer dit voertuig zich onder  de in bijlage VI gedefinieerde omstandigheden in een veld bevindt met een veldsterkte die,  uitgedrukt in V/m, 25 % boven de referentiegrens ligt. 6.4.2.3. De directe besturing van het voertuig wordt door de bestuurder uitgeoefend door middel van  bijvoorbeeld stuur, remmen en gaspedaal of -hendel. 6.5. Eisen inzake de breedbandstraling van ESE's6.5.1. MeetmethodeDe door de te beproeven ESE  veroorzaakte elektromagnetische straling moet worden gemeten volgens de methode van bijlage VII. 6.5.2. Breedbandreferentiegrenzen voor ESE's6.5.2.1. Bij de meting van de straling volgens de  methode van bijlage VII bedraagt de stralingsreferentiegrens 64-54 dBµV/m (1 600-500 µV/m) in de  frequentieband 30-75 MHz, waarbij deze grenswaarde logaritmisch (lineair) afneemt met de  frequentie, en 54-65 dBµV/m (500-1 800 µV/m) in de frequentieband 75-400 MHz, waarbij deze  grenswaarde logaritmisch (lineair) toeneemt met de frequentie, zoals is aangegeven in aanhangsel 5.  In de frequentieband 400-1 000 MHz heeft de stralingsreferentiegrens een constante waarde van 65  dBµV/m (1 800 µV/m). 6.5.2.2. De gemeten waarden voor de ter keuring aangeboden ESE dienen in dBµV/m (µV/m) ten minste  2,0 dB (20 %) onder de referentiegrens te liggen. 6.6. Eisen inzake de smalbandstraling van ESE's6.6.1. MeetmethodeDe door de te beproeven ESE  veroorzaakte elektromagnetische straling moet worden gemeten volgens de methode van bijlage VIII. 6.6.2. Smalbandreferentiegrenzen voor ESE's6.6.2.1. Bij de meting van de straling volgens de  methode van bijlage VIII bedraagt de stralingsreferentiegrens 54-44 dBµV/m (500-160 µV/m) in de  frequentieband 30-75 MHz, waarbij deze grenswaarde logaritmisch (lineair) afneemt met de  frequentie, en 44-55 dBµV/m (160-560 µV/m) in de frequentieband 75-400 MHz, waarbij deze  grenswaarde logaritmisch (lineair) toeneemt met de frequentie, zoals is aangegeven in aanhangsel 6.  In de frequentieband 400-1 000 MHz heeft de stralingsreferentiegrens echter een constante waarde  van 55 dBµV/m (560 µV/m). 6.6.2.2. De gemeten waarden voor de voor het type representatieve ESE dienen in dBµV/m (µV/m) ten  minste 2,0 dB (20 %) onder de referentiegrens te liggen. 6.7. Eisen inzake de elektromagnetische immuniteit van ESE's6.7.1. TestmethodeDe  elektromagnetische immuniteit van de ter keuring aangeboden ESE moet worden beproefd volgens een  van de methoden van bijlage IX. 6.7.2. Referentiegrenzen voor de immuniteit van ESE's6.7.2.1. Bij de meting volgens de methoden  van bijlage IX bedraagt de referentiegrens voor de immuniteit 48 V/m bij de 150  mm-striplijnmethode, 12 V/m bij de 800 mm-striplijnmethode, 60 V/m bij de TEM-celmethode, 48 mA bij  de massastroominjectiemethode (BCI) en 24 V/m bij de vrije-veldmethode. 6.7.2.2. De werking van een voertuig dat is uitgerust met een voor het type representatieve ESE,  mag niet zodanig worden gestoord dat afbreuk wordt gedaan aan de voertuigprestaties, waardoor  andere weggebruikers in verwarring kunnen worden gebracht, of aan de directe besturing van het  voertuig op een voor de bestuurder of enige andere weggebruiker merkbare wijze, wanneer dit  voertuig zich onder invloed van een veld of stroom bevindt met een waarde die, uitgedrukt in de  corresponderende lineaire eenheden, 25 % boven de referentiegrens ligt. 7. Overeenstemming van de produktie7.1. De metingen waarmee wordt nagegaan of de overeenstemming  van de produktie is gegarandeerd, worden verricht overeenkomstig de bepalingen van artikel 10 van  Richtlijn 70/156/EEG. 7.2. De overeenstemming van de produktie wat betreft de elektromagnetische compatibiliteit van het  voertuig of de afzonderlijke technische eenheid moet worden gecontroleerd aan de hand van de  gegevens die naar gelang van het geval in het (de) in bijlage IIIA en/of bijlage IIIB beschreven  typegoedkeuringsformulier(en) zijn opgenomen. 7.3. Indien de keuringsinstantie niet tevreden is over de controlemethode van de fabrikant, zijn de  punten 2.4.2 en 2.4.3 van bijlage X van Richtlijn 70/156/EEG en onderstaande punten 7.3.1 en 7.3.2  van toepassing. 7.3.1. Bij de controle op de overeenstemming van de produktie van een in serie vervaardigd  voertuig, onderdeel of ATE wordt aangenomen dat de produktie aan de eisen inzake breedband- en  smalbandstraling van deze richtlijn voldoet, indien de meetwaarden de in de punten 6.2.2.1,  6.2.2.2, 6.3.2.1 en 6.3.2.2 (naar gelang van het geval) bepaalde referentiegrenzen met niet meer  dan 2 dB overschrijden. 7.3.2. Bij de controle op de overeenstemming van de produktie van een in serie vervaardigd  voertuig, onderdeel of ATE wordt aangenomen dat de produktie aan de eisen inzake de  elektromagnetische immuniteit van dit hoofdstuk voldoet, indien dit voertuig, onderdeel of ATE geen  gebreken vertoont die de directe besturing van het voertuig op een voor de bestuurder of enige  andere weggebruiker merkbare wijze ongunstig beïnvloeden, wanneer dit voertuig, onderdeel of ATE  zich onder de in bijlage VI, punt 4, gedefinieerde omstandigheden in een veld bevindt met een  veldsterkte die, uitgedrukt in V/m, maximaal 80 % van de in punt 6.4.2.1 van deze bijlage bepaalde  referentiegrens bedraagt. 8. Uitzonderingen8.1. Voertuigen en elektrische/elektronische systemen of ESE's die geen  elektronische oscillator met een trillingsfrequentie van meer dan 9 kHz bevatten, worden geacht aan  de voorschriften van punt 6.3.2 of punt 6.6.2 en aan de bijlagen V en VIII te voldoen. 8.2. Voertuigen die geen elektrische/elektronische systemen of ESE's bevatten die relevant zijn  voor de directe besturing van het voertuig, hoeven niet op elektromagnetische immuniteit te worden  getest en worden geacht aan punt 6.4 en aan bijlage VI te voldoen. 8.3. ESE's waarvan de functies niet relevant zijn voor de directe besturing van het voertuig hoeven  niet op elektromagnetische immuniteit te worden getest en worden geacht aan punt 6.7 en aan bijlage  IX te voldoen. 8.4. Elektrostatische ontladingBij voertuigen met banden mag de carrosserie/het chassis als een  elektrisch geïsoleerde constructie worden beschouwd. Significante elektrostatische krachten tussen  het voertuig en zijn omgeving treden alleen op wanneer de inzittenden plaatsnemen in het voertuig  of het voertuig verlaten. Aangezien het voertuig dan niet in beweging is, wordt bij de typekeuring  een proef met betrekking tot de elektrostatische ontlading niet noodzakelijk geacht. 8.5. Transiënte geleidingsverschijnselenAangezien tijdens het rijden onder normale omstandigheden  geen elektrische verbindingen tussen het voertuig en de omgeving bestaan, treden tussen het  voertuig en zijn omgeving geen transiënte geleidingsverschijnselen op. Het is de taak van de  fabrikant om ervoor te zorgen dat de apparatuur bestand is tegen transiënte  geleidingsverschijnselen binnen het voertuig, bij voorbeeld veroorzaakt door veranderingen van de  belasting en interacties tussen systemen. Bij de typegoedkeuring wordt een proef met betrekking tot  de transiënte geleidingsverschijnselen niet noodzakelijk geacht. Aanhangsel 1 Breedbandreferentiegrenzen voor het voertuig (Afstand tussen voertuig en antenne:  10 m) >REFERENTIE NAAR EEN FILM>Aanhangsel 2 Breedbandreferentiegrenzen voor het voertuig  (Afstand tussen voertuig en antenne: 3 m) >REFERENTIE NAAR EEN FILM>Aanhangsel 3  Smalbandreferentiegrenzen voor het voertuig (Afstand tussen voertuig en antenne: 10 m) > REFERENTIE NAAR EEN FILM>Aanhangsel 4 Smalbandreferentiegrenzen voor het voertuig (Afstand  tussen voertuig en antenne: 3 m) >REFERENTIE NAAR EEN FILM>Aanhangsel 5  Elektrische/elektronische subeenheid Breedbandreferentiegrenzen >REFERENTIE NAAR EEN FILM> Aanhangsel 6 Elektrische/elektrische subeenheid Smalbandreferentiegrenzen >REFERENTIE NAAR EEN  FILM>Aanhangsel 7 Model van het EEG-typegoedkeuringsmerk Bij een ESE met bovenstaand  EEG-goedkeuringsmerk gaat het om een inrichting waarvoor in Duitsland (e1) goedkeuring is verleend  onder het basisgoedkeuringsnummer 0148. De eerste twee cijfers (02) geven aan dat de inrichting in  overeenstemming is met de bepalingen van Richtlijn 72/245/EEG, zoals gewijzigd bij de onderhavige  richtlijn. De gebruikte nummers dienen uitsluitend ter illustratie. (1) Indien van toepassing. (1) Bij voorbeeld autotelefoon, 27 Mc-apparatuur.  BIJLAGE IIA Inlichtingenformulier (*) nr. . . ., zoals bedoeld in bijlage I van  Richtlijn 70/156/EEG (*), ten behoeve van de EEG-typegoedkeuring van een voertuig wat betreft de  elektromagnetische compatibiliteit (Richtlijn 72/245/EEG), laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 95/.  . ./EG De onderstaande gegevens worden in voorkomend geval verstrekt in drievoud en gaan vergezeld  van een lijst van de opgenomen elementen. De tekeningen worden in voorkomend geval op een passende  schaal met voldoende details in formaat A 4 of tot dat formaat gevouwen verstrekt. Op eventuele  foto's zijn voldoende details te zien. Indien de systemen, onderdelen en afzonderlijke technische eenheden elektronisch gestuurde functies  hebben, worden gegevens over de prestaties verstrekt. 0. Algemene gegevens0.1. Merk (firmanaam): 0.2. Type en algemene handelsbenaming(en): 0.3. Middel tot identificatie van het type, indien het op het voertuig is aangegeven (b): 0.3.1. Plaats van dat merkteken: 0.4. Categorie waartoe het voertuig behoort (c): 0.5. Naam en adres van de fabrikant: 0.8. Adres(sen) van de assemblagefabriek(en): 1. Algemene bouwwijze van het voertuig1.1. Foto's en/of tekeningen van een representatief  voertuig: 1.6. Plaats en opstelling van de motor: 3. Motor (q)3.1. Fabrikant: 3.1.1. Motorcode van de fabrikant (zoals op de motor vermeld of ander identificatiemiddel): 3.2.1.1. Werkingsbeginsel: elektrische onsteking/compressieonsteking, viertakt/tweetakt  (1)3.2.1.2. Aantal en opstelling van de cilinders: 3.2.1.8. Netto-maximumvermogen (t): . . .kW bij . . . min-13.2.4. Brandstoftoevoer3.2.4.1. Via  carburateur(s): ja/neen (1)3.2.4.1.3. Aantal: 3.2.4.2. Door brandstofinspuiting (alleen compressieontsteking): ja/neen (1)3.2.4.2.1.  Beschrijving van het systeem: 3.2.4.3. Door brandstofinspuiting (alleen elektrische ontsteking): ja/neen (1)3.2.4.3.4.  Beschrijving van het systeem3.2.5. Elektrische installatie3.2.5.1. Nominale spanning: . . . V,  positieve/negatieve (1) massaverbinding3.2.5.2. Generator3.2.5.2.1. Soort: 3.2.5.2.2. Nominaal vermogen: . . . VA3.2.6. Ontsteking3.2.6.2. Type(n): 3.2.6.3. Werkingsbeginsel: 3.3. Elektrische aandrijfmotor3.3.1. Type (veldwikkeling, bekrachtiging)3.3.1.1.  Maximumuurvermogen: . . . kW4. Krachtoverbrenging (v)4.2. Transmissiesysteem (mechanisch,  hydraulisch, elektrisch, enz.): 4.2.1. Korte beschrijving van de eventuele elektrische/elektronische onderdelen: 6. Ophanging6.2.2. Korte beschrijving van de eventuele elektrische/elektronische onderdelen: 7. Stuurinrichting7.2.2.1. Korte beschrijving van de eventuele elektrische/elektronische  onderdelen: 7.2.6. Eventueel bereik en methode van verstelling van het stuurorgaan: 8. Reminrichting8.5. Bij voertuigen met een antiblokkeersysteem, beschrijving van de werking van  het systeem (met inbegrip van eventuele elektronische onderdelen), elektrisch blokschema, schema  van het hydraulisch of pneumatisch circuit: 9. Carrosserie9.1. Aard van de carrosserie: 9.5. Voorruit en andere ruiten9.5.2.3. Korte beschrijving van de eventuele  elektrische/elektronische onderdelen van het ruitopeningsmechanisme: 9.6. Ruitewisser(s)9.6.1. Gedetailleerde technische beschrijving (met foto's of tekeningen): 9.8. Ontdooiing en ontwaseming9.8.1. Gedetailleerde technische beschrijving (met foto's of  tekeningen): 9.9. Achteruitkijkspiegels (gegevens voor elke spiegel verstrekken)9.9.6. Korte beschrijving van  de eventuele elektrische/elektronische onderdelen van het verstelsysteem: 9.10.3. Zitplaatsen9.10.3.4. Kenmerken: beschrijving en tekening van: 9.10.3.4.2. het verstelsysteem: 9.10.3.4.3. het verplaatsings- en vergrendelingssysteem: 9.12. Veiligheidsgordels of andere bevestigingssystemen9.12.3. Korte beschrijving van de eventuele  elektrische/elektronische onderdelen: 9.18. Ontstoring9.18.1. Beschrijving en tekeningen (of foto's) van de vormen en samenstellende  materialen van het gedeelte van de carrosserie bestaande uit de motorruimte en het aangrenzende  gedeelte van het interieur: 9.18.2. Tekeningen of foto's van de plaats van de metalen onderdelen die zich in de motorruimte  bevinden (verwarmingsapparaten, reservewiel, luchtfilter, stuurinrichting, enz.): 9.18.3. Tabel en tekening van de ontstoringsinrichting: 9.18.4. Opgave van de nominale waarde van de gelijkstroomweerstanden en, voor weerstandskabels voor  de ontsteking, van de nominale weerstand per meter: 10. Verlichtings- en lichtsignaalinrichtingen10.5. Korte beschrijving van de eventuele  elektrische/elektronische onderdelen met uitzondering van de lampen: 12. Diversen12.2. Inrichtingen ter beveiliging tegen ongeoorloofd gebruik van het voertuig12.2.3.  Korte beschrijving van de eventuele elektrische/elektronische onderdelen: Aanhangsel 1 Beschrijving van het voor het type representatieve voertuig: Aard van de carrosserie: Kant van het stuur: rechts/linksWielbasis: Opties: Aanhangsel 2 Door de fabrikant of erkende laboratoria ingediende testrapporten die relevant zijn  voor de opstelling van het typegoedkeuringsformulier. (*) De punten en voetnoten in dit inlichtingenformulier komen overeen met die in bijlage  I van Richtlijn 70/156/EEG, zoals gewijzigd bij Richtlijn 92/53/EG (PB nr. L 225 van 10. 8. 1992,  blz. 1). Punten die niet relevant zijn voor deze richtlijn, zijn weggelaten. (1) Doorhalen wat niet van toepassing is. (1) Doorhalen wat niet van toepassing is.  BIJLAGE IIB Inlichtingenformulier nr. . . ., zoals bedoeld in bijlage I van Richtlijn  70/156/EEG, ten behoeve van de EEG-typegoedkeuring van een elektrische/elektronische subeenheid wat  betreft de elektromagnetische compatibiliteit (Richtlijn 72/245/EEG), laatstelijk gewijzigd bij  Richtlijn 95/. . ./EG De onderstaande gegevens worden in voorkomend geval verstrekt in drievoud en  gaan vergezeld van een lijst van de opgenomen elementen. De tekeningen worden in voorkomend geval  op een passende schaal met voldoende details in formaat A 4 of tot dat formaat gevouwen verstrekt.  Op eventuele foto's zijn voldoende details te zien. Indien de systemen, onderdelen en afzonderlijke technische eenheden elektronisch gestuurde functies  hebben, worden gegevens over de prestaties verstrekt. 0.  Algemene gegevens0.1. Merk (firmanaam): 0.2. Type en algemene handelsbenaming(en): 0.5. Naam en adres van de fabrikant: 0.7. In het geval van onderdelen en technische eenheden, plaats en wijze van aanbrenging van het  EEG-goedkeuringsmerk: 0.8. Adres(sen) van de assemblagefabriek(en): 1. Deze ESE wordt gekeurd als onderdeel/ATE*. 2. Beperkingen ten aanzien van het gebruik en montagevoorschriften: Aanhangsel 1 Beschrijing van de voor het type representatieve ESE: Aanhangsel 2 Door de fabrikant of erkende laboratoria ingediende testrapporten die relevant zijn  voor de opstelling van het typegoedkeuringsformulier. (*) Doorhalen wat niet van toepassing is.  BIJLAGE IIIA MODEL (maximumformaat A4 (210 × 297 mm) EEG-TYPEGOEDKEURINGSFORMULIER  DienststempelMededeling betreffende: - goedkeuring (1)- uitbreiding van de goedkeuring (1)- weigering van de goedkeuring (1)-  intrekking van de goedkeuring (1)van een type voertuig/onderdeel/afzonderlijke technische eenheid  (1) met betrekking tot Richtlijn . . ./. . ./EG laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn . . ./. .  ./EG. Goedkeuringsnummer: Reden voor uitbreiding: DEEL I0.1.  Merk (firmanaam): 0.2. Type en algemene handelsbenaming(en): 0.3. Middel tot identificatie van het type, indien het op het voertuig/onderdeel/afzonderlijke  technische eenheid is aangegeven (1) (2): 0.3.1. Plaats van dat merkteken: 0.4. Categorie waartoe het voertuig behoort (2): 0.5. Naam en adres van de fabrikant: 0.7. In het geval van onderdelen en technische eenheden, plaats en wijze van aanbrenging van het  EEG-goedkeuringsmerk: 0.8. Adres(sen) van de assemblagefabriek(en): DEEL II1. Aanvullende inlichtingen (indien van toepassing): zie aanhangsel2. Met de  keuringsproeven belaste technische dienst: 3. Datum van het keuringsrapport: 4. Nummer van het keuringsrapport: 5. Eventuele opmerkingen: zie aanhangsel6. Plaats: 7. Datum: 8. Handtekening: 9. Dit document gaat vergezeld van een inhoudsopgave van het bij de keuringsinstantie ingediende  goedkeuringsdossier, dat op verzoek verkrijgbaar is. Aanhangsel bij EEG-goedkeuringsformulier nr. . . . betreffende de typegoedkeuring van  een voertuig met betrekking tot Richtlijn 72/245/EEG, laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 95/. .  ./EG 1.  Aanvullende inlichtingen1.1. Speciale apparatuur in verband met bijlage II van deze  richtlijn (indien van toepassing): (b.v. . . .)1.2. Nominale spanning van de elektrische  installatie: . . . V., pos./neg. pool aan aarde . . . 1.3. Aard van de carrosserie: 1.4. Lijst van in het voertuig gemonteerde elektronische systemen die zich niet beperkt tot de in  het inlichtingenformulier (zie bijlage II) opgenomen elementen: 1.5. Met de keuringsproeven belast, (in het kader van deze richtlijn) erkend laboratorium: 5. Opmerkingen: (b.v. geldig zowel voor voertuigen met het stuur aan de linkerkant als voor die met het stuur aan  de rechterkant)(1) Doorhalen wat niet van toepassing is. (2) Indien het middel tot identificatie van het type tekens bevat die niet relevant zijn voor de  identificatie van het type voertuig, onderdeel of afzonderlijke technische eenheid waarop dit  inlichtingen- of goedkeuringsformulier betrekking heeft, worden deze tekens in het desbetreffende  document vervangen door een vraagteken (b.v. ABC??123??). (3) Als gedefinieerd in bijlage IIA bij Richtlijn 70/156/EEG.  BIJLAGE IIIB MODEL (maximumformaat (A 4 210 × 297 mm)) EEG-TYPEGOEDKEURINGSFORMULIER  DienststempelMededeling betreffende: - goedkeuring (1)- uitbreiding van de goedkeuring (1)- weigering van de goedkeuring (1)-  intrekking van de goedkeuring (1)van een type voertuig/onderdeel/afzonderlijke technische eenheid  (1) met betrekking tot Richtlijn . . ./. . ./EG laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn . . ./. .  ./EG. Goedkeuringsnummer: Reden voor uitbreiding: DEEL I. 01.  Merk (firmanaam): 0.2. Type en algemene handelsbenaming(en): 0.3. Middel tot identificatie van het type, indien het op het voertuig/onderdeel/afzonderlijke  technische eenheid is aangegeven (1) (2): 0.3.1. Plaats van dat merkteken: 0.4. Categorie waartoe het voertuig behoort (3): 0.5. Naam en adres van de fabrikant: 0.7. In het geval van onderdelen en technische eenheden, plaats en wijze van aanbrenging van het  EEG-goedkeuringsmerk: 0.8. Adres(sen) van de assemblagefabriek(en): DEEL II1. Aanvullende inlichtingen (indien van toepassing): zie aanhangsel2. Met de  keuringsproeven belaste technische dienst: 3. Datum van het keuringsrapport: 4. Nummer van het keuringsrapport: 5. Eventuele opmerkingen: zie aanhangsel6. Plaats: 7. Datum: 8. Handtekening: 9. Dit document gaat vergezeld van een inhoudsopgave van het bij de keuringsinstantie ingediende  goedkeuringsdossier, dat op verzoek verkrijgbaar is. Aanhangsel bij EEG-goedkeuringsformulier nr. . . . betreffende de typegoedkeuring van  een elektrische/elektronische subeenheid met betrekking tot Richtlijn 72/245/EEG, laatstelijk  gewijzigd bij Richtlijn 95/. . ./EG 1. Aanvullende inlichtingen1.1. Nominale spanning van de  elektrische installatie: . . . V., pos./neg. pool aan aarde1.2. Deze ESE mag op elk voertuigtype  worden geïnstalleerd onder de volgende beperkingen: 1.2.1. Eventuele montagevoorschriften: 1.3. Deze ESE mag alleen op de volgende voertuigtypen worden gemonteerd: 1.3.1. Eventuele montagevoorschriften: 1.4. Bij het testen van de immuniteit is gebruik gemaakt van de volgende specifieke testmethode(s)  en frequentiegebied(en) (gelieve zorgvuldig aan te geven welke van de in bijlage IX beschreven  methoden zijn gebruikt): 1.5. Met de keuringsproeven belast, (in het kader van deze richtlijn) erkend laboratorium: 5. Opmerkingen: (1) Doorhalen wat niet van toepassing is. (2) Indien het middel tot identificatie van het type tekens bevat die niet relevant zijn voor de  identificatie van het type voertuig, onderdeel of afzonderlijke technische eenheid waarop dit  inlichtingen- of goedkeuringsformulier betrekking heeft, worden deze tekens in het desbetreffende  document vervangen door een vraagteken (b.v. ABC??123??). (3) Als gedefinieerd in bijlage IIA bij Richtlijn 70/156/EEG.  BIJLAGE IV MEETMETHODE VOOR DE ELEKTROMAGNETISCHE BREEDBANDSTRALING VAN VOERTUIGEN 1.  Algemeen1.1. De in deze bijlage beschreven proefmethode is enkel van toepassing op voertuigen. 1.2. MeetapparatuurDe meetapparatuur moet aan de in Publikatie nr. 16-1 (93) van het Comité  International Spécial des Perturbations Radioélectriques (CISPR) gestelde eisen voldoen. Voor de meting van de elektromagnetische breedbandstraling moet gebruik worden gemaakt van een  quasi-piekdetector of van een piekdetector. In dit laatste geval dient een correctiefactor te  worden toegepast die afhankelijk is van de ontstekingsfrequentie. 1.3. MeetmethodeDe proef is bestemd voor de meting van de breedbandstraling van  vonkontstekingssystemen. De afstand tussen de referentieantenne en het voertuig wordt gekozen uit de volgende twee waarden:  10 meter of 3 meter. In beide gevallen moet aan de voorwaarden van punt 3 van deze bijlage worden  voldaan. 2. Vermelding van de resultatenDe meetresultaten worden uitgedrukt in dBµV/m (µV/m) voor een  bandbreedte van 120 kHz. Indien de werkelijke bandbreedte B (uitgedrukt in kHz) van het  meetinstrument niet precies 120 kHz is, worden de afgelezen waarden (in µV/m) omgerekend naar een  bandbreedte van 120 kHz door vermenigvuldiging met een factor 120/B. 3. Proefruimte3.1. De proefruimte, die horizontaal en leeg moet zijn, dient binnen een straal van  ten minste 30 m, gerekend vanaf het punt midden tussen het voertuig en de antenne (zie aanhangsel  1, figuur 1, van deze bijlage), vrij te zijn van oppervlakken die elektromagnetische straling  reflecteren. 3.2. De meetapparatuur, de meetcabine of het meetvoertuig waarin de meetapparatuur is aangebracht,  mag zich in de proefruimte bevinden, doch alleen binnen het in aanhangsel 1, figuur 1, van deze  bijlage aangegeven deel ervan. In de proefruimte zijn andere meetantennes toegestaan, mits zij zich op een afstand van ten minste  10 m van zowel de ontvangantenne als het te beproeven voertuig bevinden, indien kan worden  aangetoond dat de testresultaten er niet zullen worden door beïnvloed. 3.3. De proef mag in een overdekte ruimte plaatsvinden, indien kan worden aangetoond dat er een  correlatie bestaat tussen de meetresultaten in de overdekte proefruimte en die in een onoverdekte  proefruimte. De opstelling hoeft dan niet te voldoen aan de dimensioneringsvoorschriften van figuur  1 van aanhangsel 1 van deze bijlage, behalve wat betreft de afstand van het voertuig tot de antenne  en de hoogte van de antenne. Ook hoeft dan geen controle van de achtergrondstraling plaats te  vinden zoals bedoeld in punt 3.4 van deze bijlage. 3.4. AchtergrondstralingTeneinde te controleren of de metingen niet in significante mate door  externe ruis of signalen worden beïnvloed, moeten voor en na de eigenlijke proef metingen van de  achtergrondstraling worden verricht. Indien deze metingen in de nabijheid van het voertuig  plaatsvinden, moet ervoor worden gezorgd dat het voertuig geen straling emitteert die de bedoelde  metingen op significante wijze kan beïnvloeden, bij voorbeeld door het voertuig uit de proefruimte  te verwijderen, de sleutel uit het contact te nemen of de accu los te koppelen. In beide gevallen  moet het niveau van de externe ruis of signalen ten minste 10 dB onder de in punt 6.2.2.1 c.q.  6.2.2.2 van bijlage I bepaalde referentiegrens liggen, behalve voor externe doelbewuste  smalbandemissies. 4. Toestand van het voertuig tijdens de proef4.1. MotorDe motor moet de normale  bedrijfstemperatuur hebben bereikt en de versnellingsbak moet in de vrijloop staan. Indien dit om  praktische redenen onmogelijk is, dient in onderling overleg tussen de fabrikant en de  keuringsinstantie naar alternatieve oplossingen te worden gezocht. Geverifieerd moet worden dat het  schakelmechanisme van de versnelling geen invloed heeft op de elektromagnetische straling.  Gedurende de metingen dient de motor op onderstaande wijze te functioneren: >RUIMTE VOOR DE TABEL>4.2. De proef mag niet in de regen of bij andere neerslag worden  uitgevoerd, noch binnen een periode van tien minuten na afloop van de regen of neerslag. 5. Type, plaats en richting van de antenne5.1. AntennetypeElk willekeurig type antenne is  toegestaan, mits het gedrag ervan in dat van de referentieantenne kan worden uitgedrukt. Voor de  kalibratie van de antenne mag de in Publikatie nr. 12, derde editie, aanhangsel A, van het CISPR  beschreven methode worden gebruikt. 5.2. Meethoogte en meetafstand5.2.1. Meethoogte5.2.1.1. Proef bij een afstand van 10 mHet  fasemiddelpunt van de antenne moet zich op een hoogte van 3,00 ± 0,05 m boven het steunvlak van het  voertuig bevinden. 5.2.1.2. Proef bij een afstand van 3 mHet fasemiddelpunt van de antenne moet zich op een hoogte  van 1,80 m ± 0,05 m boven het steunvlak van het voertuig bevinden. 5.2.1.3. Geen van de ontvangelementen van de antenne mag zich op een hoogte van minder dan 0,25 m  boven het steunvlak van het voertuig bevinden. 5.2.2. Meetafstand5.2.2.1. Proef bij een afstand van 10 mDe horizontale afstand tussen het  uiteinde van de antenne of een ander geschikt punt van de antenne dat tijdens de in punt 5.1  bedoelde normalisatieprocedure is gedefinieerd, en de buitenkant van het voertuig moet 10,0 ± 0,02  m bedragen. 5.2.2.2. Proef bij een afstand van 3 mDe horizontale afstand tussen het uiteinde van de antenne of  een ander geschikt punt van de antenne dat tijdens de in punt 5.1 bedoelde normalisatieprocedure is  gedefinieerd, en de buitenkant van het voertuig moet 3,00 ± 0,05 m bedragen. 5.2.2.3. Indien de proef ter voorkoming van elektromagnetische instraling in een overdekte ruimte  plaatsvindt, mogen de ontvangelementen van de antenne zich niet op minder dan 1,0 m van enig  materiaal dat radiostraling absorbeert, noch op minder dan 1,5 m van de wanden van de overdekte  ruimte bevinden. Tussen de ontvangantenne en het te beproeven voertuig mag zich geen materiaal  bevinden dat radiostraling absorbeert. 5.3. Plaats van de antenne ten opzichte van het voertuigDe antenne moet achtereenvolgens aan  weerszijden van het voertuig worden geplaatst, parallel aan het middenlangsvlak van het voertuig en  ter hoogte van het middelpunt van de motor (zie figuur 1 van aanhangsel 1 van deze bijlage). 5.4. Richting van de antenneVoor elk meetpunt worden de meetwaarden afgelezen, met de antenne  achtereenvolgens in verticale en in horizontale polarisatierichting (zie figuur 2 van aanhangsel 1  van deze bijlage). 5.5. MetingenBij iedere frequentie wordt het maximum van de vier volgens de punten 5.3 en 5.4  uitgevoerde metingen als de voor die frequentie karakteristieke waarde beschouwd. 6. Frequenties6.1. MetingenDe metingen worden verricht in het frequentiebereik van 30 tot 1 000  MHz. Om na te gaan of het voertuig aan de eisen van deze bijlage voldoet, dient de  keuringsinstantie de metingen bij ten hoogste 13 meetfrequenties te verrichten, b. v. bij 45, 65,  90, 120, 150, 190, 230, 280, 380, 450, 600, 750, 900 MHz. Indien de referentiegrens tijdens de  metingen wordt overschreden, dient men zich ervan te vergewissen dat dit aan het voertuig is toe te  schrijven en niet aan de achtergrondstraling. 6.1.1. De referentiegrenzen gelden uitsluitend voor het frequentiebereik van 30 MHz tot 1 000 MHz. 6.1.2. De metingen mogen hetzij met een quasi-piekdetector of met een piekdetector worden verricht.  De referentiegrenzen in bijlage 1, punten 6.2 en 6.5, gelden voor een quasi-piekdetector. Indien  een piekdetector wordt gebruikt, dienen de meetresultaten bij een bandbreedte van 1 MHz met 38 dB  te worden verhoogd of bij een bandbreedte van 1 kHz met 22 dB te worden verlaagd. 6.2. Toleranties>RUIMTE VOOR DE TABEL>De bij bovenstaande frequenties opgegeven toleranties  maken het mogelijk eventuele interferentie met uitzendingen op of dicht bij de nominale frequentie  te voorkomen. Aanhangsel 1 Figuur 1 PROEFRUIMTE VOOR VOERTUIGEN Lege horizontale ruimte, vrij van  oppervlakten die elektromagnetische straling reflecteren>REFERENTIE NAAR EEN FILM>Aanhangsel 1  Figuur 2 Plaats van de antenne ten opzichte van het voertuig >REFERENTIE NAAR EEN FILM> BIJLAGE V MEETMETHODE VOOR DE ELEKTROMAGNETISCHE SMALBANDSTRALING VAN EEN VOERTUIG 1.  Algemeen1.1. De in deze bijlage beschreven proefmethode is enkel van toepassing op voertuigen. 1.1. MeetapparatuurDe meetapparatuur moet aan de Publikatie nr. 16-1 (93) van het Comité  International Spécial des Perturbations Radioélectriques (CISPR) gestelde eisen voldoen. Voor de meting van de elektromagnetische smalbandstraling moet gebruik worden gemaakt van een  gemiddelde-waardedetector of van een piekdetector. 1.3. Meetmethode1.3.1. De proef is bestemd voor de meting van de smalbandstraling afkomstig van  bij voorbeeld systemen met microprocessoren of andere bronnen van smalbandige straling.1.3.2. De eerste stap bestaat in het meten van de straling in de FM-band (88-108 MHz) op de plaats  van de radioantenne van het voertuig met behulp van de in punt 1.2 beschreven apparatuur. Indien de  in punt 6.3.2.4 van bijlage I gespecificeerde referentiegrens niet wordt overschreden, wordt het  voertuig geacht aan de voorschriften van deze bijlage te voldoen voor die frequentieband en is een  complete proef overbodig. 1.3.3. De afstand tussen de antenne en het voertuig bij de volledige proef mag worden gekozen uit  de volgende twee waarden: 10 meter of 3 meter. In beide gevallen moet aan de voorwaarden van punt 3  van deze bijlage worden voldaan. 2. Vermelding van de resultatenDe meetresultaten worden uitgedrukt in dBµV/m (µV/m). 3. Proefruimte3.1. De proefruimte, die horizontaal en leeg moet zijn, dient binnen een straal van  ten minste 30 m, gerekend vanaf het punt midden tussen het voertuig en de antenne (zie aanhangsel  1, figuur 1, van bijlage IV), vrij te zijn van oppervlakken die elektromagnetische straling  reflecteren. 3.2. De meetapparatuur, de meetcabine of het meetvoertuig waarin de meetapparatuur is aangebracht  mag zich in de proefruimte bevinden, doch alleen binnen het in aanhangsel 1, figuur 1, van bijlage  IV aangegeven deel ervan. In de proefruimte zijn andere meetantennes toegestaan, mits zij zich op een afstand van ten minste  10 m van zowel de ontvangantenne als het te beproeven voertuig bevinden, indien kan worden  aangetoond dat de testresultaten er niet zullen worden door beïnvloed. 3.3. De proef mag in een overdekte ruimte plaatsvinden, indien kan worden aangetoond dat er een  correlatie bestaat tussen de meetresultaten in de overdekte proefruimte en die in een onoverdekte  proefruimte. De opstelling hoeft dan niet te voldoen aan de dimensioneringsvoorschriften van figuur  1 van aanhangsel 1 van bijlage IV, behalve wat betreft de afstand van het voertuig tot de antenne  en de hoogte van de antenne. Ook hoeft dan geen controle van de achtergrondstraling plaats te  vinden zoals bedoeld in punt 3.4 van deze bijlage. 3.4. AchtergrondstralingTeneinde te controleren of de metingen niet in significante mate door  externe ruis of signalen worden beïnvloed, moeten voor en na de eigenlijke proef metingen van de  achtergrondstraling worden verricht. Indien deze metingen in de nabijheid van het voertuig  plaatsvinden, moet ervoor worden gezorgd dat het voertuig geen straling emitteert die de bedoelde  metingen op significante wijze kan beïnvloeden, bij voorbeeld door het voertuig uit de proefruimte  te verwijderen, de sleutel uit het contact te nemen of de accu los te koppelen. In beide gevallen  moet het niveau van de externe ruis of signalen ten minste 10 dB onder de in punt 6.3.2.1 c.q.  6.3.2.2 van bijlage I bepaalde referentiegrens liggen, behalve voor externe doelbewuste  smalbandemissies. 4. Toestand van het voertuig tijdens de proef4.1. De elektronische systemen van het voertuig  moeten bij stilstand van het voertuig in normale bedrijfstoestand verkeren. 4.2. De ontsteking moet onder spanning staan. De motor mag evenwel niet draaien. 4.3. De proef mag niet in de regen of bij andere neerslag worden uitgevoerd, noch binnen een  periode van tien minuten na afloop van de regen of neerslag. 5. Type, plaats en richting van de antenne5.1. AntennetypeElk willekeurig type antenne is  toegestaan, mits het gedrag ervan in dat van de referentieantenne kan worden uitgedrukt. Voor de  kalibratie van de antenne mag de in Publikatie nr. 12, derde editie, aanhangsel A, van het CISPR  beschreven methode worden gebruikt. 5.2. Meethoogte en meetafstand5.2.1. Meethoogte5.2.1.1. Proef bij een afstand van 10 mHet  fasemiddelpunt van de antenne moet zich op een hoogte van 3,00 ± 0,05 m boven het steunvlak van het  voertuig bevinden. 5.2.1.2. Proef bij een afstand van 3 mHet fasemiddelpunt van de antenne moet zich op een hoogte  van 1,80 m ± 0,05 m boven het steunvlak van het voertuig bevinden. 5.2.1.3. Geen van de ontvangelementen van de antenne mag zich op een hoogte van minder dan 0,25 m  boven het steunvlak van het voertuig bevinden. 5.2.2. Meetafstand5.2.2.1. Proef bij een afstand van 10 mDe horizontale afstand tussen het  uiteinde van de antenne of een ander geschikt punt van de antenne dat tijdens de in punt 5.1  bedoelde normalisatieprocedure is gedefinieerd, en de buitenkant van het voertuig moet 10,0 ± 0,2 m  bedragen. 5.2.2.2. Proef bij een afstand van 3 mDe horizontale afstand tussen het uiteinde van de antenne of  een ander geschikt punt van de antenne dat tijdens de in punt 5.1 bedoelde normalisatieprocedure is  gedefinieerd, en de buitenkant van het voertuig moet 3,0 ± 0,05 m bedragen. 5.2.2.3. Indien in de proef ter voorkoming van elektromagnetische instraling in een overdekte  ruimte plaatsvindt, mogen de ontvangelementen van de antenne zich niet op minder dan 1,0 m van enig  materiaal dat radiostraling absorbeert, noch op minder dan 1,5 m van de wanden van de overdekte  ruimte bevinden. Tussen de ontvangantenne en het te beproeven voertuig mag zich geen materiaal  bevinden dat radiostraling absorbeert. 5.3. Plaats van de antenne ten opzichte van het voertuigDe antenne moet achtereenvolgens aan  weerszijden van het voertuig worden geplaatst, parallel aan het middenlangsvlak van het voertuig en  ter hoogte van het middelpunt van de motor (zie figuur 2 in aanhangsel 1 van bijlage IV). 5.4. Richting van de antenneVoor elk meetpunt worden de meetwaarden afgelezen, met de antenne  achtereenvolgens in verticale en in horiziontale polarisatierichting (zie figuur 2 in aanhangsel 1  van bijlage IV). 5.5. MetingenBij iedere frequentie wordt het maximum van de vier volgens de punten 5.3 en 5.4  uitgevoerde metingen als de voor die frequentie karakteristieke waarde beschouwd. 6. Frequenties6.1. MetingenDe metingen worden verricht in het frequentiebereik van 30 tot 1 000  MHz. Dit bereik wordt in 13 banden verdeeld. Om na te gaan of de te beproeven ESE aan de eisen  voldoet, dient de keuringsinstantie de metingen bij één frequentie in elk van onderstaande  frequentiebanden uit te voeren: 30-50, 50-75, 75-100, 100-130, 130-165, 165-200, 200-250, 250-320,  320-400, 400-520, 520-660, 660-820, 820-1 000 MHz. Indien de referentiegrens tijdens de proef wordt  overschreden, dient men zich ervan te vergewissen dat dit aan de te beproeven ESE is toe te  schrijven en niet aan de achtergrondstraling.  BIJLAGE VI PROEFMETHODE VOOR DE ELEKTROMAGNETISCHE IMMUNITEIT VAN VOERTUIGEN 1.  Algemeen1.1. De in deze bijlage beschreven proefmethode is enkel van toepassing op voertuigen. 1.2. ProefmethodeDeze proef dient om na te gaan dat de directe besturing van het voertuig niet  ongunstig wordt beïnvloed. Het voertuig wordt in het in deze bijlage gedefinieerde  elektromagnetische veld gebracht. Tijdens de proeven moet het voertuig worden geobserveerd. 2. Vermelding van de resultatenDe veldsterkte moet bij de in deze bijlage beschreven proef worden  uitgedrukt in V/m. 3. ProefruimteDe meetapparatuur moet in staat zijn om binnen het in deze bijlage voorgeschreven  frequentiebereik de vereiste veldsterkte op te wekken en dient aan de (nationale) wettelijke  voorschriften inzake de emissie van elektromagnetische straling te voldoen. De regel- en observatieapparatuur mag niet door het stralingsveld worden beïnvloed, waardoor de  proeven ongeldig zouden worden. 4. Toestand van het voertuig tijdens de proef4.1. Het voertuig moet in ongeladen toestand  verkeren, afgezien van de noodzakelijke testapparatuur. 4.1.1. De motor moet de aangedreven wielen op een constante snelheid van 50 km/u brengen, tenzij  een andere snelheid op technische gronden de voorkeur verdient. Het voertuig moet op een correct  belaste rollenbank worden geplaatst of, indien niet voorhanden, op elektromagnetisch geïsoleerde  assteunen die voor een zo klein mogelijke vrije hoogte zorgen. Zo nodig mogen de drijfassen worden  gedemonteerd (b.v. bij vrachtwagens). 4.1.2. De dimlichten moeten zijn ontstoken. 4.1.3. De linker of rechter richtingaanwijzer moet in werking zijn gesteld. 4.1.4. De toestand van alle overige systemen die van invloed zijn op de directe besturing van het  voertuig, dient de normale (ingeschakelde) gebruikstoestand van het voertuig te weerspiegelen. 4.1.5. Er mag geen elektrische verbinding bestaan tussen het voertuig en de grond, noch tussen het  voertuig en de apparatuur, behalve indien dit noodzakelijk is om aan punt 4.1.1 of 4.2 voldoen. Het  contact van de wielen met de grond wordt niet als een elektrische verbinding beschouwd. 4.2. Indien het voertuig elektrische/elektronische systemen bevat die een integrerend deel vormen  van de directe besturing van het voertuig en die niet onder de in punt 4.1 beschreven  omstandigheden functioneren, mag de fabrikant een rapport of aanvullend bewijsmateriaal overleggen  waaruit blijkt dat de betreffende elektrische/elektronische systemen aan de eisen van deze  richtlijn voldoen. Dergelijk bewijsmateriaal dient in het goedkeuringsdossier te worden opgenomen. 4.3. Voor de observatie van het voertuig tijdens de proef mag uitsluitend gebruik worden gemaakt  van apparatuur die geen storing veroorzaakt. Om na te gaan of aan de voorwaarden van deze bijlage  is voldaan, dienen de buitenkant van het voertuig en de passagiersruimte te worden geobserveerd  (b.v. met behulp van een of meer videocamera's). 4.4. Gewoonlijk dient het voertuig met de voorzijde naar een vast opgestelde antenne te wijzen.  Indien de elektronische regelaars en de bijbehorende kabelbomen zich evenwel hoofdzakelijk achter  in het voertuig bevinden, dient het voertuig tijdens de proef normaliter met de achterzijde naar de  antenne te wijzen. Bij lange voertuigen (dus niet bij personenwagens en lichte vrachtwagens),  waarbij de elektronische regelaars en de bijbehorende kabelbomen zich voornamelijk in het midden  van het voertuig bevinden, mag een referentiepunt (zie punt 5.4 van deze bijlage) worden bepaald  hetzij op de rechter-, hetzij op de linkerbuitenzijde van het voertuig. Dit referentiepunt dient in  langsrichting halverwege het voertuig te liggen of samen te vallen met een punt naast het voertuig,  dat in overleg met de bevoegde instantie wordt gekozen afhankelijk van de verdeling van de  elektronische systemen en de loop van de kabelbomen. Een dergelijke beproeving mag alleen worden uitgevoerd indien de fysische constructie van de kamer  dit toelaat. De plaats van de antenne dient in het keuringsrapport te worden vermeld. 5. Type, plaats en richting van de veldgenerator5.1. Type veldgenerator5.1.1. De veldgenerator  moet in staat zijn bij alle meetfrequenties in het referentiepunt (zie punt 5.4 van deze bijlage)  de vereiste veldsterkte op te wekken. 5.1.2. Als veldgenerator kan gebruik worden gemaakt van een of meer antennes of van een  transmissielijnsysteem (TLS). 5.1.3. De veldgenerator moet zodanig worden vervaardigd en gericht dat de polarisatie van het  opgewerkte veld verticaal of horizontaal is, bij frequenties tussen 20 en 1 000 MHz. 5.2. Meethoogte en meetafstand5.2.1. Meethoogte5.2.1.1. Het fasemiddelpunt van alle antennes moet  zich op een hoogte van minimaal 1,5 m boven het steunvlak van het voertuig bevinden of op een  hoogte van minimaal 2,0 m boven het steunvlak van het voertuig indien het dak van het voertuig zich  op meer dan 3 m hoogte bevindt. 5.2.1.2. Geen van de zendelementen van de antennes mag zich op een hoogte van minder dan 0,25 m  boven het steunvlak van het voertuig bevinden. 5.2.2. Meetafstand5.2.2.1. De bedrijfsomstandigheden worden het best benaderd door de afstand  tussen veldgenerator en voertuig zo groot mogelijk te kiezen. Gewoonlijk zal de afstand tussen 1 m  en 5 m liggen. 5.2.2.2. Indien de proef in een overdekte ruimte plaatsvindt, mogen de zendelementen van de  veldgenerator zich niet op minder dan 1,0 m van enig materiaal dat radiostraling absorbeert, noch  op minder dan 1,5 m van de wanden van de overdekte ruimte bevinden. Tussen de veldgenerator en het  te beproeven voertuig mag zich geen materiaal bevinden dat radiostraling absorbeert. 5.3. Plaats van de veldgenerator ten opzichte van het voertuig5.3.1. De zendelementen van de  veldgenerator mogen zich niet op een afstand van minder dan 0,5 m van de buitenzijde van de  voertuigcarrosserie bevinden. 5.3.2. De veldgenerator moet zich in het middenlangsvlak van het voertuig bevinden. 5.3.3. Geen van de delen van het eventuele TLS, met uitzondering van het steunvlak van het voertuig  mag zich op een afstand van minder dan 0,5 m van het voertuig bevinden. 5.3.4. Een op het voertuig geplaatste veldgenerator moet zich over ten minste 75 % van de lengte  van het voertuig uitstrekken. 5.4. Referentiepunt5.4.1. In deze richtlijn wordt onder referentiepunt verstaan het punt waar de  veldsterkte wordt gemeten en dat zich bevindt: 5.4.1.1. op een horziontale afstand van ten minste 2 m van het fasemidelpunt van de antenne of op  een verticale afstand van ten minste 1 m van de zendelementen van het TLS; 5.4.1.2. in het middenlangsvlak van het voertuig; 5.4.1.3. op een hoogte van 1,0 ± 0,05 m boven het steunvlak van het voertuig of 2,0 ± 0,05 m indien  het dak van ten minste één van de uitvoeringen van het voertuig zich volledig op meer dan 3,0 m  hoogte bevindt; 5.4.1.4. in het voertuig op een afstand van 1,0 ± 0,2 m van de snijlijn van de voorruit van het  voertuig en de motorkap (punt C in aanhangsel 1 van deze bijlage); ofop een afstand van 0,2 ± 0,2  m achter de hartlijn van de vooras (punt D in aanhangsel 2), indien dit laatste resulteert in een  kortere afstand tussen het referentiepunt en de antenne. 5.5. Indien wordt besloten de achterzijde van het voertuig naar de stralingsbron te richten, moet  het referentiepunt op de in punt 5.4 beschreven wijze worden bepaald. Het voertuig wordt daarna met  de voorzijde in tegengestelde richting geplaatst, als ware het 180° in het horizontale vlak  gedraaid. De afstand van de antenne tot het meest nabije deel van de buitenkant van het voertuig  dient gelijk te blijven. Dit is geïllustreerd in aanhangsel 3 van deze bijlage. 6. Meetprocedure6.1. Meetfrequenties, duur van de proeven, polarisatieHet voertuig wordt  blootgesteld aan elektromagnetische straling in het frequentiebereik van 20 tot 1 000 MHz. 6.1.1. Om na te gaan of het voertuig aan de eisen van deze bijlage voldoet, worden metingen  verricht bij ten hoogste 14 meetfrequenties in het frequentiebereik, b.v. bij 27, 45, 65, 90, 120,  150, 190, 230, 280, 380, 450, 600, 750 en 900 MHz. De responsietijd van de te beproeven apparatuur  wordt bepaald en de duur van elke meting moet zo lang zijn dat de te beproeven apparatuur onder  normale omstandigheden de gelegenheid heeft te reageren, doch in geen geval minder dan 2 sec. 6.1.2. Bij alle frequenties moet dezelfde polarisatierichting worden gekozen (zie punt 5.1.3). 6.1.3. Alle overige parameters dienen in overeenstemming te zijn met de voorschriften van deze  bijlage. 6.1.4. Indien het voertuig de in punt 6.1.1 beschreven proef niet doorstaat, dient te worden  geverifieerd dat dit is toe te schrijven aan de relevante proefvoorwaarden en niet aan parasitaire  velden. 7. Opwekking van de vereiste veldsterkte7.1. Proefmethode7.1.1. Teneinde bij de proef voor de  juiste veldcondities te zorgen, wordt de "substitutiemethode" gebruikt. 7.1.2. KalibratiefaseBij elke meetfrequentie moet in afwezigheid van het voertuig aan de  veldgenerator het vermogen worden toegevoerd waarbij in het referentiepunt (als gedefinieerd in  punt 5) van de proefruimte de vereiste veldsterkte wordt bereikt. Deze waarde van het vermogen of  een eventuele andere parameter die direct verband houdt met de veldsterkte, wordt gemeten en de  meetwaarden worden genoteerd. De meetfrequenties dienen in het frequentiebereik van 20 tot 1 000  MHz te liggen. De kalibratie begint bij een frequentie van 20 MHz, verloopt in stappen van ten  hoogste 2 % van de voorgaande frequentie en eindigt bij 1 000 MHz. De resultaten worden bij de  typegoedkeuringsproeven gebruikt, tenzij de opstelling of apparatuur wordt gewijzigd waardoor  herhaling van de procedure noodzakelijk wordt. 7.1.3. BeproevingsfaseVervolgens wordt het voertuig overeenkomstig punt 5 in de proefruimte  opgesteld. Daarna wordt voor elk van de in punt 6.1.1 genoemde frequenties het volgens punt 7.1.2  bepaalde vermogen aan de veldgenerator toegevoerd. 7.1.4. Ongeacht welke parameter overeenkomstig punt 7.1.2 voor de opwekking van het veld is  gekozen, tijdens de proef moet deze dezelfde waarde hebben teneinde de gewenste veldsterkte te  reproduceren. 7.1.5. Tijdens de proef dienen de veldgenerator en de opstelling ervan hetzelfde te zijn als bij de  procedure van artikel 7.1.2. 7.1.6. VeldsterktemeterBij de substitutiemethode moet voor de meting van de veldsterkte in de  kalibratiefase gebruik worden gemaakt van een geschikte compacte veldsterktemeter. 7.1.7. Tijdens het kalibreren moet het fasemiddelpunt van de veldsterktemeter samenvallen met het  referentiepunt. 7.1.8. Indien voor de meting van de veldsterkte een gekalibreerde ontvangantenne wordt gebruikt,  wordt de veldsterkte in drie onderling loodrechte richtingen bepaald en wordt de equivalente  isotrope waarde van deze meetwaarden als de veldsterkte beschouwd. 7.1.9. Teneinde rekening te houden met uiteenlopende voertuigafmetingen, moet voor de  proefopstelling in kwestie een aantal antenneposities of referentiepunten worden bepaald. 7.2. Veldsterkteprofiel7.2.1. Tijdens het kalibreren (voordat het voertuig in de proefruimte wordt  gebracht) mag de veldsterkte bij ten minste 80 % van de meetfrequenties in de volgende punten niet  minder dan 50 % van de nominale veldsterkte bedragen: a) bij alle veldgeneratoren: op 0,50 ± 0,05 m aan weerszijden van het referentiepunt op een lijn  door dit punt loodrecht op het middenlangsvlak van het voertuig; b) bij TLS-systemen: op 1,50 ± 0,05 m op een horizontale lijn door het referentiepunt in het  middenlangsvlak van het voertuig. 7.3. Resonantiefrequenties van de proefruimteOnverminderd de voorwaarde van punt 7.2.1 mogen de  proeven niet worden verricht bij de resonantiefrequenties van de proefruimte. 7.4. Kenmerken van het meetsignaal7.4.1. Amplitude van de omhullendeDe maximale amplitude van het  meetsignaal moet gelijk zijn aan de amplitude van een ongemoduleerde sinusoïdale golf met een  effectieve waarde in V/m als gedefinieerd in punt 6.4.2 van bijlage I (zie aanhangsel 4 van deze  bijlage). 7.4.2. Golfvorm van het meetsignalHet meetsignaal dient een radiofrequente sinusoïdale draaggolf  te zijn die amplitude-gemoduleerd is met een sinusoïdale golf met een frequentie van 1 kHz bij een  modulatiediepte m van 0,8 ± 0,04. 7.4.3. ModulatiediepteDe modulatiediepte m is gedefinieerd als: m = maximale amplitude - minimale amplitude van het signaal maximale amplitude + minimale amplitude  van het signaalAanhangsel 1 Het referentiepunt ligt in dit vlak >REFERENTIE NAAR EEN FILM> Aanhangsel 2 Het referentiepunt ligt in dit vlak >REFERENTIE NAAR EEN FILM>Aanhangsel 3 > REFERENTIE NAAR EEN FILM>Aanhangsel 4 Kenmerken van het meetsignaal >REFERENTIE NAAR EEN FILM>  BIJLAGE VII MEETMETHODE VOOR DE ELEKTROMAGNETISCHE BREEDBANDSTRALING VAN  ELEKTRISCHE/ELEKTRONISCHE SUBEENHEDEN (ESE'S) 1. Algemeen1.1. De in deze bijlage beschreven  meetmethode is van toepassing op ESE's die naderhand worden gemonteerd op voertuigen die aan de  eisen van bijlage IV voldoen. 1.2. MeetapparatuurDe meetapparatuur moet aan de in Publikatie nr. 16-1 (93) van het Comité  International Spécial des Perturbations Radioélectriques (CISPR) gestelde eisen voldoen. Voor de meting van de elektromagnetische breedbandstraling moet gebruik worden gemaakt van een  quasi-piekdetector of van een piekdetector. In dit laatste geval dient een correctiefactor te  worden gebruikt die afhankelijk is van de pulsfrequentie van de storing. 1.3. MeetmethodeDe proef is bestemd voor de meting van de breedbandstraling van ESE's. 2. Vermelding van de resultatenDe meetresultaten worden uitgedrukt in dBµV/m (µV/m) voor een  bandbreedte van 120 kHz. Indien de werkelijke bandbreedte B (uitgedrukt in kHz) van het  meetinstrument niet precies 120 kHz is, worden de afgelezen waarden in µV/m omgerekend naar een  bandbreedte van 120 kHz door vermenigvuldiging met een factor 120/B. 3. Proefruimte3.1. De proefruimte moet voldoen aan de in Publikatie nr. 16-1 (93), van het CISPR  gestelde eisen (zie aanhangsel 1 van deze bijlage). 3.2. De meetapparatuur, de meetcabine of het meetvoertuig waarin de meetapparatuur is aangebracht,  dient zich buiten het in figuur 1 van aanhangsel 1 van deze bijlage aangegeven deel van de  proefruimte te bevinden. 3.3. De proef mag in een overdekte ruimte plaatsvinden, indien kan worden aangetoond dat er een  correlatie bestaat tussen de meetresultaten in de overdekte proefruimte en die in een onoverdekte  proefruimte. De opstelling hoeft dan niet te voldoen aan de dimensioneringsvoorschriften van  aanhangsel 1, behalve wat betreft de afstand van de te beproeven ESE tot de antenne en de hoogte  van de antenne (zie figuren 1 en 2 van aanhangsel 2 van deze bijlage). 3.4. AchtergrondstralingTeneinde te controleren of de metingen niet in significante mate door  externe ruis of signalen worden beïnvloed, moeten voor en na de eigenlijke proef metingen van de  achtergrondstraling worden verricht. In beide gevallen moet het niveau van de externe ruis of  signalen ten minste 10 dB onder de in punt 6.5.2.1 van bijlage I bepaalde referentiegrens liggen,  behalve voor doelbewuste smalbandemissies. 4. Toestand van de ESE tijdens de proef4.1. De ESE moet in normale bedrijfstoestand verkeren. 4.2. De proef mag niet in de regen of bij andere neerslag worden uitgevoerd, noch binnen een  periode van tien minuten na afloop van de regen of neerslag. 4.3. Proefopstelling4.3.1. De te beproeven ESE en de bijbehorende kabelbomen moeten op een hoogte  van 50 ± 5 mm boven een tafel van hout of een ander niet-geleidend materiaal worden geplaatst.  Indien een van de delen van de ESE echter elektrisch met de voertuigcarrosserie behoort te worden  verbonden, moet dit deel op een massaplaat worden geplaast en hiermee ook elektrisch worden  verbonden. De massaplaat is een metalen plaat met een dikte van ten minste 0,5 mm. De  minimumafmetingen van de massaplaat zijn afhankelijk van de afmetingen van de te beproeven ESE,  doch de massaplaat moet voldoende plaats bieden voor de opstelling van de kabelbomen en de  onderdelen van de ESE. De massaplaat moet worden verbonden met de veiligheidsaarde. De massaplaat  moet zich op een hoogte van 1,0 ± 0,1 m boven het vloeroppervlak van de proefruimte bevinden en  moet hieraan parallel lopen. 4.3.2. De te beproeven ESE moet conform de voorschriften zijn gemonteerd en aangesloten. De  voedingskabels moeten op een afstand van ten hoogste 100 mm parallel lopen aan de rand van de  massaplaat/tafel die zich het dichtst bij de antenne bevindt. 4.3.3. De te beproeven ESE moet volgens de installatievoorschriften van de fabrikant op de  veiligheidsaarde worden aangesloten; andere aardverbindingen zijn niet toegestaan. 4.3.4. De afstand tussen de te beproeven ESE en andere geleiders, zoals de wanden van de  afgeschermde ruimte (met uitzondering van de massaplaat/tafel onder de ESE), moet ten minste 1,0 m  bedragen.4.4. De te beproeven ESE dient te worden gevoed via een 5 µH/50  `-kunstnet dat in elektrische  verbinding met de massaplaat staat. De voedingsspanning dient gelijk te zijn aan de nominale  bedrijfsspanning van het systeem ± 10 %. De rimpelspanning, gemeten aan de controle-uitgang van het  kunstnet, moet kleiner zijn dan 1,5 % van de nominale bedrijfsspanning van het systeem. 4.5. Indien de te beproeven ESE uit meerdere eenheden bestaat, wordt voor de onderlinge  aansluitingen bij voorkeur gebruik gemaakt van de kabelboom die bestemd is voor gebruik in het  voertuig. Indien deze niet beschikbaar is, dient de lengte van de kabelboom tussen de elektronische  regelaar en het kunstnet 1 500 ± 75 mm te bedragen. Alle geleiders moeten op zo realistisch  mogelijke wijze worden afgesloten, bij voorkeur met echte belastingen en actuatoren. Mocht voor de  goede werking van de te beproeven ESE nog andere apparatuur nodig zijn, dan moet er worden  gecompenseerd voor de bijdrage hiervan in de gemeten straling. 5. Type, plaats en richting van de antenne5.1. AntennetypeElk willekeurig type lineair  gepolariseerde antenne is toegestaan, mits het gedrag ervan in dat van de referentieantenne kan  worden uitgedrukt. 5.2. Meethoogte en meetafstand5.2.1. MeethoogteHet fasemiddelpunt van de antenne moet zich op een  hoogte van 150 ± 10 mm boven de massaplaat bevinden. 5.2.2. MeetafstandDe horizontale afstand tussen het fasemiddelpunt van de antenne en de rand van  de massaplaat moet 1,00 ± 0,05 m bedragen. Geen van de delen van de antenne mag zich op een afstand  van minder dan 0,5 m van de massaplaat bevinden. De antenne dient parallel te lopen aan het vlak loodrecht op de massaplaat door de rand van de  massaplaat waarlangs de hoofdbundel van de kabelboom loopt. 5.2.3. Indien de proef ter voorkoming van elektromagnetische instraling in een overdekte ruimte  plaatsvindt, mogen de ontvangelementen van de antenne zich niet op minder dan 0,5 m van enig  materiaal dat radiostraling absorbeert, noch op minder dan 1,5 m van de wanden van de overdekte  ruimte bevinden. Tussen de ontvangantenne en de te beproeven ESE mag zich geen materiaal bevinden  dat radiostraling absorbeert. 5.3. Richting en polarisatie van de antenneVoor elk meetpunt worden de meetwaarden afgelezen, met  de antenne achtereenvolgens in verticale en in horizontale polarisatierichting. 5.4. MetingenBij iedere frequentie wordt het maximum van beide volgens punt 5.3 uitgevoerde  metingen als de voor die frequentie karakteristieke waarde beschouwd. 6. Frequenties6.1. Metingen6.1.1. De metingen worden verricht in het frequentiebereik van 30 tot  1 000 MHz. Dit bereik wordt in 13 banden verdeeld. Om na te gaan of het voertuig aan de eisen  voldoet, dient de keuringsinstantie de metingen bij één frequentie in elk van onderstaande  frequentiebanden uit te voeren: 30-50, 50-75, 75-100, 100-130, 130-165, 165-200, 200-250, 250-320, 320-400, 400-520, 520-660,  660-820, 820-1 000 MHz. Indien de referentiegrens tijdens de proef wordt overschreden, dient men  zich ervan te vergewissen dat dit aan het voertuig is toe te schrijven en niet aan de  achtergrondstraling6.1.2. De metingen dienen te worden verricht met een quasi-piekdetector dan wel  een piekdetector. Indien een piekdetector wordt gebruikt, dienen de meetresultaten bij een  bandbreedte van 1 MHz met 38 dB te worden verhoogd of bij een bandbreedte van 1 kHz met 22 dB te  worden verlaagd. 6.2. Toleranties>RUIMTE VOOR DE TABEL>De bij bovenstaande frequenties opgegeven toleranties  maken het mogelijk eventuele interferentie met uitzendingen op of dicht bij de nominale frequentie  te voorkomen. Aanhangsel 1 Figuur 1 Proefruimte voor elektrische/elektronische subeenheden Lege horizontale  ruimte, vrij van oppervlakken die elektromagnetische straling reflecteren>REFERENTIE NAAR EEN FILM> Aanhangsel 2 Figuur 1 >REFERENTIE NAAR EEN FILM>Aanhangsel 2 Figuur 2 >REFERENTIE NAAR  EEN FILM> BIJLAGE VIII MEETMETHODE VOOR DE ELEKTROMAGNETISCHE SMALBANDSTRALING VAN  ELEKTRISCHE/ELEKTRONISCHE SUBEENHEDEN (ESE's) 1. Algemeen1.1. De in deze bijlage beschreven  meetmethode is van toepassing op ESE's. 1.2. MeetapparatuurDe meetapparatuur moet aan de in Publikatie nr. 16-1 (93) van het Comité  International Spécial des Perturbations Radioélectriques (CISPR) gestelde eisen voldoen. Voor de meting van de elektromagnetische smalbandstraling moet gebruik worden gemaakt van een  gemiddelde-waardedetector of van een piekdetector. 1.3. Meetmethode1.3.1. De proef is bestemd voor de meting van de smalbandstraling afkomstig van  bij voorbeeld systemen met microprocessoren. 1.3.2. In het begin (de eerste twee à drie minuten), na het kiezen van de polarisatierichting van  de antenne, mag het frequentiebereik op de in punt 6.1 van deze bijlage aangegeven wijze diverse  malen met behulp van een spectrumanalysator worden gescand teneinde te bepalen bij welke  frequenties de straling maximaal is. Dit kan nuttig zijn voor de bepaling van de meetfrequentie in  elke frequentieband (zie punt 6 van deze bijlage). 2. Vermelding van de resultatenDe meetresultaten worden uitgedrukt in de dBµV/m (µV/m). 3. Proefruimte3.1. De proefruimte moet voldoen aan de in Publikatie nr. 16-1(93) van het CISPR  gestelde eisen (zie aanhangsel 1 van bijlage VII). 3.2. De meetapparatuur, de meetcabine of het meetvoertuig waarin de meetapparatuur is aangebracht,  dient zich buiten het in figuur 1 van aanhangsel 1 van bijlage VII aangegeven gebied te bevinden. 3.3. De proef mag in een overdekte ruimte plaatsvinden, indien kan worden aangetoond dat er een  correlatie bestaat tussen de meetresultaten in de overdekte proefruimte en die in een onoverdekte  proefruimte. De opstelling hoeft dan niet te voldoen aan de dimensioneringsvoorschriften van  aanhangsel 1 van bijlage VII, behalve wat betreft de afstand van de te beproeven ESE tot de antenne  en de hoogte van de antenne (zie figuren 1 en 2 van bijlage VII). 3.4. AchtergrondstralingTeneinde te controleren of de metingen niet in significante mate door ruis  of externe signalen worden beïnvloed, moeten voor en na de eigenlijke proef metingen van de  achtergrondstraling worden verricht. In beide gevallen moet het niveau van de externe ruis of  signalen ten minste 10 dB onder de in punt 6.6.2.1 van bijlage I bepaalde referentiegrens liggen,  behalve voor doelbewuste smalbandemissies. 4. Toestand van de ESE tijdens de proef4.1. De ESE moet in normale bedrijfstoestand verkeren. 4.2. De proef mag niet in de regen of bij andere neerslag worden uitgevoerd, noch binnen een  periode van tien minuten na afloop van de regen of neerslag. 4.3. Proefopstelling4.3.1. De te beproeven ESE en de bijbehorende kabelbomen moeten op een hoogte  van 50 ± 5 mm boven een tafel van hout of een ander niet-geleidend materiaal worden geplaatst.  Indien een van de delen van de ESE echter elektrisch met de voertuigcarrosserie behoort te worden  verbonden, moet dit deel op een massaplaat worden geplaatst en hiermee ook elektrisch worden  verbonden. De massaplaat is een metalen plaat met een dikte van ten minste 0,5 mm. De  minimumafmetingen van de massaplaat zijn afhankelijk van de afmetingen van de te beproeven ESE,  doch de massaplaat moet voldoende plaats bieden voor de opstelling van de kabelbomen en de  onderdelen van de ESE. De massaplaat moet worden verbonden met de veiligheidsaarde. De massaplaat  moet zich op een hoogte van 1,0 ± 0,1 m boven het vloeroppervlak van de proefruimte bevinden en  moet hieraan parallel lopen. 4.3.2. De te beproeven ESE moet conform de voorschriften zijn gemonteerd en aangesloten. De  voedingskabels moeten op een afstand van ten hoogste 100 mm parallel lopen aan de rand van de  massaplaat die zich het dichtst bij de antenne bevindt. 4.3.3. De te beproeven ESE moet volgens de installatievoorschriften van de fabrikant op de  veiligheidsaarde worden aangesloten; andere aardverbindingen zijn niet toegestaan. 4.3.4. De afstand tussen de te beproeven ESE en andere geleiders, zoals de wanden van de  afgeschermde ruimte (met uitzondering van de massaplaat onder ESE), moet ten minste 1,0 m  bedragen. 4.4. De te beproeven ESE dient te worden gevoed via een 5 µH/50  `-kunstnet dat in elektrische  verbinding met de massaplaat staat. De voedingsspanning dient gelijk te zijn aan de nominale  bedrijfsspanning van het systeem ± 10 %. De rimpelspanning, gemeten aan de controle-uitgang van het  kunstnet, moet kleiner zijn dan 1,5 % van de nominale bedrijfsspanning van het systeem. 4.5. Indien de te beproeven ESE uit meerdere eenheden bestaat, wordt voor de onderlinge  aansluitingen bij voorkeur gebruik gemaakt van de kabelboom die bestemd is voor gebruik in het  voertuig. Indien deze niet beschikbaar is, dient de lengte van de kabelboom tussen de elektronische  regelaar en het kunstnet 1 500 ± 75 mm te bedragen. Alle geleiders moeten op zo realistisch  mogelijke wijze worden afgesloten, bij voorkeur met echte belastingen en actuatoren. Mocht voor de  goede werking van de te beproeven ESE nog andere apparatuur nodig zijn, dan moet er worden  gecompenseerd voor de bijdrage hiervan in de gemeten straling. 5. Type, plaats en richting van de antenne5.1. AntennetypeElk willekeurig type lineair  gepolariseerde antenne is toegestaan, mits het gedrag ervan in dat van de referentieantenne kan  worden uitgedrukt. 5.2. Meethoogte en meetafstand5.2.1. MeethoogteHet fasemiddelpunt van de antenne moet zich op een  hoogte van 150 ± 10 mm boven de massaplaat bevinden. 5.2.2. MeetafstandDe horizontale afstand tussen het fasemiddelpunt van de antenne en de rand van  de massaplaat moet 1,00 ± 0,05 m bedragen. Geen van de delen van de antenne mag zich op een afstand  van minder dan 0,5 m van de massaplaat bevinden. De antenne dient parallel te lopen aan het vlak loodrecht op de massaplaat door de rand van de  massaplaat waarlangs de hoofdbundel van de kabelboom loopt. 5.2.3. Indien de proef ter voorkoming van elektromagnetische instraling in een overdekte ruimte  plaatsvindt, mogen de ontvangelementen van de antenne zich niet op minder dan 0,5 m van enig  materiaal dat radiostraling absorbeert, noch op minder dan 1,5 m van de wanden van de overdekte  ruimte bevinden. Tussen de ontvangantenne en de te beproeven ESE mag zich geen materiaal bevinden  dat radiostraling absorbeert. 5.3. Richting en polarisatie van de antenneVoor elk meetpunt worden de meetwaarden afgelezen, met  de antenne achtereenvolgens in verticale en in horizontale polarisatierichting. 5.4. MetingenBij iedere frequentie wordt het maximum van beide volgens punt 5.3 uitgevoerde  metingen als de voor die frequentie karakteristieke waarde beschouwd. 6. Frequenties6.1. MetingenDe metingen worden verricht in het frequentiebereik van 30 tot 1 000  MHz. Dit bereik wordt in 13 banden verdeeld. Om na te gaan of de te beproeven ESE aan de eisen  voldoet, dient de keuringsinstantie de metingen bij één frequentie in elk van onderstaande  frequentiebanden uit te voeren: 30-50, 50-75, 75-100, 100-130, 130-165, 165-200, 200-250, 250-320,  320-400, 400-520, 520-660, 660-820, 820-1 000 MHz. Indien de referentiegrens tijdens de proef wordt  overschreden, dient men zich ervan te vergewissen dat dit aan de te beproeven ESE is toe de  schrijven en niet aan de achtergrondstraling. 6.2. Indien het niveau van de smalbandstraling bij de voorlopige meting als bedoeld in punt 1.3 van  deze bijlage in een van de in punt 6.1 bedoelde frequentiebanden ten minste 10 dB onder de  referentiegrens blijft, wordt de ESE geacht voor de betreffende frequentieband aan de voorwaarden  van deze bijlage te voldoen.  BIJLAGE IX PROEFMETHODES VOOR DE ELEKTROMAGNETISCHE IMMUNITEIT VAN  ELEKTRISCHE/ELEKTRONISCHE SUBEENHEDEN (ESE's) 1. Algemeen1.1. De in deze bijlage beschreven  proefmethodes zijn van toepassing op ESE's. 1.2. Proefmethodes1.2.1. Een ESE dient te voldoen aan een willekeurige combinatie van onderstaande  proefmethodes naar keuze van de fabrikant, mits daarbij het in punt 5.1 van deze bijlage  gespecificeerde frequentiebereik daarbij volledig wordt bestreken: - striplijnmethode: zie aanhangsel 1 van deze bijlage; - massastroominjectiemethode: zie aanhangsel 2 van deze bijlage; - TEM-celmethode: zie aanhangsel 3 van deze bijlage; - vrije-veldmethode: zie aanhangsel 4 van deze bijlage. 1.2.2. Ter voorkoming van elektromagnetische instraling dienen alle proeven in een afgeschermde  ruimte plaats te vinden (de TEM-cel is een afgeschermde ruimte). 2. Vermelding van de resultatenBij alle in deze bijlage beschreven proeven moet de veldsterkte  worden uitgedrukt in V/m en de geïnjecteerde stroom in mA. 3. Proefruimte3.1. De meetapparatuur moet in staat zijn om binnen het in deze bijlage  gedefinieerde frequentiebereik het vereiste meetsignaal op te wekken en dient aan de (nationale)  wettelijke voorschriften inzake de emissies van elektromagnetische straling te voldoen. 3.2. De meetapparatuur dient zich buiten de proefruimte te bevinden. 4. Toestand van de ESE tijdens de proef4.1. De te beproeven ESE moet in normale bedrijfstoestand  verkeren. Zij moet op de in deze bijlage aangegeven wijze worden opgesteld, tenzij een specifieke  proefmethode anders bepaalt. 4.2. De te beproeven ESE dient te worden gevoed via een 5 µH/50  `-kunstnet dat in elektrische  verbinding met de massaplaat staat. De voedingsspanning dient gelijk te zijn aan de nominale  bedrijfsspanning van het systeem ± 10 %. De rimpelspanning, gemeten aan de controle-aansluiting van  het kunstnet, moet kleiner zijn dan 1,5 % van de nominale bedrijfsspanning van het systeem. 4.3. Eventuele andere apparatuur die nodig is voor de goede werking van de te beproeven ESE, moet  tijdens de kalibratiefase reeds zijn geïnstalleerd. Dergelijke apparatuur moet zich tijdens het  kalibreren op ten minste 1 m afstand van het referentiepunt bevinden. 4.4. Om tot reproduceerbare metingen te komen, dienen de apparatuur voor de opwekking van het  meetsignaal en de opstelling ervan hetzelfde te zijn als bij de toepasselijke kalibratie (zie de  punten 7.2, 7.3.2.3, 8.4., 9.2 en 10.2 van deze bijlage). 4.5. Indien de te beproeven ESE uit meerdere eenheden bestaat, wordt voor de onderlinge  aansluitingen bij voorkeur gebruik gemaakt van de kabelboom die bestemd is voor gebruik in het  voertuig. Indien deze niet beschikbaar is, dient de lengte van de kabelboom tussen de elektronische  regelaar en het kunstnet 1 500 ± 75 mm te bedragen. Alle geleiders moeten op zo realistisch  mogelijke wijze worden afgesloten, bij voorkeur met echte belastingen en actuatoren. 5. Meetfrequenties, duur van de proeven5.1. De metingen worden verricht in het frequentiebereik  20-1 000 MHz. 5.2. Om na te gaan of de ESE aan de eisen van deze bijlage voldoet, worden metingen verricht bij  ten hoogste 14 meetfrequenties in het frequentiebereik, b.v. bij 27, 45, 65, 90, 120, 150, 190,  230, 280, 380, 450, 600, 750 en 900 MHz. De responsietijd van de te beproeven apparatuur wordt  bepaald en de duur van elke meting moet zo lang zijn dat de te beproeven apparatuur onder normale  omstandigheden de gelegenheid heeft om te reageren, doch in geen geval minder dan 2 sec. 6. Eigenschappen van het meetsignaal6.1. AmplitudeDe maximale amplitude van het meetsignaal moet  gelijk zijn aan de amplitude van een ongemoduleerde sinusoïdale golf met een effectieve waarde in  V/m als gedefinieerd in punt 6.7.2 van bijlage I (zie aanhangsel 4 van bijlage VI). 6.2. GolfvormHet meetsignaal dient een radiofrequente sinusoïdale draaggolf te zijn die  amplitude-gemoduleerd is met een sinusoïdale golf met een frequentie van 1 kHz bij een  modulatiediepte m van 0,8 ± 0,04. 6.3. ModulatiediepteDe modulatiediepte m is gedefinieerd als: m = maximale amplitude - minimale amplitude van het signaal maximale amplitude + minimale amplitude  van het signaal7. Striplijnmethode7.1. ProefmethodeBij deze methode worden de kabelbomen die op  de onderdelen van de ESE zijn aangesloten, blootgesteld aan velden met een gedefinieerde sterkte. 7.2. Meting van de veldsterkte van het striplijnveldBij elke gewenste meetfrequentie wordt aan de  striplijn het vermogen toegevoerd dat nodig is om in de proefruimte in afwezigheid van de te  beproeven ESE de vereiste veldsterkte op te wekken. Deze waarde van het vermogen of van een andere  parameter die rechtstreeks verband houdt met de veldsterkte, wordt gemeten en de meetwaarden worden  genoteerd. Deze resultaten worden bij de typegoedkeuringsproeven gebruikt, tenzij de opstelling of  apparatuur wordt gewijzigd waardoor herhaling van de procedure noodzakelijk wordt. Tijdens deze  procedure wordt de kop van de meetprobe in lengterichting, dwarsrichting en verticale richting  onder de actieve geleider gehouden. De behuizing met de elektronische onderdelen van de meetprobe  wordt zo ver mogelijk van de lengteas van de striplijn geplaatst. 7.3. Installatie van de te beproeven ESE7.3.1. Proef met een 150 mm-striplijnBij deze proef wordt  tussen een actieve geleider (de striplijn met een impedantie van 50  `) en een massaplaat (het  geleidende oppervlak van de montagetafel) een homogeen veld opgewekt waarin een deel van de  kabelboom wordt gebracht. De elektronische regelaar(s) van de te beproeven ESE moet(en) buiten de  striplijn op de massaplaat worden geïnstalleerd met een der zijden parallel aan de actieve geleider  van de striplijn. De afstand tot een lijn op de massaplaat recht onder de rand van de actieve  geleider dient 200 ± 10 mm te bedragen. De afstand tussen ongeacht welke rand van de actieve  geleider en alle andere bij de meting gebruikte randapparatuur moet ten minste 200 mm bedragen. Het  kabelboomgedeelte van de te beproeven ESE moet horizontaal tussen de actieve geleider en de  massaplaat worden geplaatst (zie figuren 1 en 2 van aanhangsel 1 van deze bijlage). 7.3.1.1. De minimumlengte van de onder de striplijn te plaatsen kabelboom, waarin ook de  voedingskabels van de elektronische regelaar moeten zijn opgenomen bedraagt 1,5 m, tenzij de lengte  van de kabelboom in het voertuig minder dan 1,5 m is. In dit geval moet de kabelboom even lang zijn  als de langste kabelboom die in de voertuiginstallatie wordt gebruikt. Eventuele aftakkingen van de  kabelboom moeten loodrecht op de lengteas staat. 7.3.1.2. Eveneens is toegestaan dat de totale lengte van de kabelboom, inclusief de langste zijtak,  1,5 m bedraagt. 7.3.2. Proef met een 800 mm-striplijn7.3.2.1. De striplijn bestaat uit twee parallele metalen  platen op een afstand van 800 mm van elkaar. De te beproeven apparatuur wordt midden tussen de  platen geplaatst en onderworpen aan een elektromagnetisch veld (zie figuren 3 en 4 van aanhangsel 1  van deze bijlage). Met deze methode is het mogelijk complete elektronische systemen te beproeven, inclusief sensoren,  actuatoren, regelaars en kabels. Zij is geschikt voor apparaten waarvan de maximale afmetingen  geringer zijn dan ¹/3 van de afstand tussen de platen. 7.3.2.2. Positie van de striplijnDe striplijn wordt ondergebracht in een afgeschermde ruimte (ter  voorkoming van elektromagnetische instraling) op ten minste 2 m afstand van de wanden en van  metalen behuizingen ter voorkoming van elektromagnetische reflecties. Om deze reflecties te dempen  mag HF-absorptiemateriaal worden aangebracht. De striplijn wordt op niet-geleidende steunen  geplaatst op een hoogte van ten minste 0,4 m boven de vloer. 7.3.2.3. Kalibratie van de striplijnEen veldsterktemeter wordt in afwezigheid van het te beproeven  systeem aangebracht in het centrale deel van de ruimte tussen de parallelle platen ter grootte van  ¹/3 van de lengte, breedte en hoogte van die ruimte. De bijbehorende meetapparatuur dient buiten de  afgeschermde ruimte te worden geplaatst. Bij elke gewenste meetfrequentie wordt aan de striplijn het vermogen toegevoerd dat nodig is om op  de plaats van de antenne de vereiste veldsterkte op te wekken. Deze waarde van het vermogen of van  een andere parameter die rechtstreeks verband houdt met de veldsterkte, wordt bij de  typegoedkeuringsproeven gebruikt, tenzij de opstelling of apparatuur wordt gewijzigd waardoor  herhaling van de procedure noodzakelijk wordt. 7.3.2.4. Installatie van de te beproeven ESEDe hoofdregelaar dient in het centrale deel van de  ruimte tussen de parallelle platen ter grootte van ¹/3 van de lengte, breedte en hoogte van die  ruimte te worden aangebracht op een steun van niet-geleidend materiaal. 7.3.2.5. Hoofdbundel van de kabelboom en kabels van de sensoren/actuatorenDe hoofdbundel van de  kabelboom en evetuele kabels van de sensoren en actuatoren dienen van de regelaar verticaal omhoog  naar de bovenste massaplaat te lopen (hierdoor wordt de koppeling met het elektromagnetisch veld  maximaal). Vervolgens dienen zij langs de onderzijde van deze massaplaat te lopen naar een van de  vrije randen, waarna zij over de vrije rand worden geslagen en via de bovenzijde van de massaplaat  naar de aansluiting voor de voeding van de striplijn worden geleid. De kabels worden daarna naar de  bijbehorende apparatuur gevoerd, die buiten het bereik van het elektromagnetisch veld wordt  opgesteld, b.v. op de vloer van de afgeschermde ruimte op een horizontale afstand van 1 m in het  verlengde van de striplijn. 8. Vrije-veldmethode8.1. Bij deze proefmethode wordt een ESE van een voertuig getest door deze in  een met een antenne opgewekt elektromagnetisch veld te brengen. 8.2. Beschrijving van de proefopstelling8.2.1. Massaplaat8.2.1.1. Bij de vrije-veldmethode moeten  de te beproeven ESE en de bijbehorende kabelbomen op een hoogte van 50 ± 5 mm boven een tafel van  hout of een ander niet-geleidend materiaal worden geplaatst. Indien een van de delen van de ESE  echter elektrisch met de voertuigcarrosserie behoort te worden verbonden, moet dit deel op een  massaplaat worden geplaatst en hiermee ook elektrisch worden verbonden. De massaplaat is een  metalen plaat met een dikte van ten minste 0,5 mm. De minimumafmetingen van de massaplaat zijn  afhankelijk van de afmetingen van de te beproeven ESE, doch de massaplaat moet voldoende plaats  bieden voor de opstelling van de kabelbomen en de onderdelen van de ESE. De massaplaat moet worden  verbonden met de veiligheidsaarde. De massaplaat moet zich op een hoogte van 1,0 ± 0,1 m boven het  vloeroppervlak van de proefruimte bevinden en moet hieraan parallel lopen. 8.2.1.2. De te beproeven ESE moet conform de voorschriften zijn gemonteerd en aangesloten. De  voedingskabels moeten op een afstand van ten hoogste 100 mm parallel lopen aan de rand van de  massaplaat/tafel die zich het dichtst bij de antenne bevindt. 8.2.1.3. De te beproeven ESE moet volgens de installatievoorschriften van de fabrikant op de  veiligheidsaarde worden aangesloten; andere aardverbindingen zijn niet toegestaan. 8.2.1.4. De afstand tussen de te beproeven ESE en andere geleiders, zoals de wanden van de  afgeschermde ruimte (met uitzondering van de massaplaat/tafel onder de te beproeven ESE), moet ten  minste 1,0 m bedragen. 8.2.1.5. De oppervlakte van de eventuele massaplaat dient ten minste 2,25 m² te bedragen bij een  minimale lengte van de zijden van 750 mm. De massaplaat dient met behulp van verbindingsstrips  zodanig te worden verbonden met de kamer dat de gelijkstroomweerstand van de overgang niet meer dan  2,5 m ` bedraagt. 8.2.2. Installatie van de te beproeven ESEBij grote appartuur die op een metalen proefbank wordt  gemonteerd, wordt de proefbank bij de proef beschouwd als een onderdeel van de massaplaat en dient  deze hiermee op adequate wijze elektrisch te worden verbonden. De oppervlakken van de te beproeven  apparatuur dienen zich op een afstand van ten minste 200 mm van de rand van de massaplaat te  bevinden. Alle aansluitingen en kabels dienen zich op ten minste 100 mm van de rand van de  massaplaat te bevinden en de afstand tot de massaplaat (gemeten vanaf het laagste punt van de  kabelboom) moet 50 ± 5 mm bedragen. De te beproeven ESE dient te worden gevoed via een 5 µH/50   `-kunstnet. 8.3. Type, plaats en richting van de veldgenerator8.3.1. Type veldgenerator8.3.1.1. De  veldgenerator moet in staat zijn bij alle meetfrequenties in het referentiepunt (zie punt 8.3.4.  van deze bijlage) de vereiste veldsterkte op te wekken. 8.3.1.2. Als veldgenerator kan gebruik worden gemaakt van een of meer antennes of van een  plaatantenne. 8.3.1.3. De veldgenerator moet zodanig worden vervaardigd en gericht dat de polarisatie van het  veld horizontaal of verticaal is, bij frequenties tussen 20 en 1 000 MHz. 8.3.2. Meethoogte en meetafstand8.3.2.1. MeethoogteHet fasemiddelpunt van de antenne moet zich op  een hoogte van 150 ± 10 mm boven de massaplaat bevinden. Geen van de zendelementen van de antenne mag zich op een hoogte van minder dan 250 mm boven het  vloeroppervlak van de proefruimte bevinden. 8.3.2.2. Meetafstand8.3.2.2.1. De bedrijfsomstandigheden worden het best benaderd door de afstand  tussen veldgenerator en ESE zo groot mogelijk te kiezen. Gewoonlijk zal de afstand tussen 1 en 5 m  liggen. 8.3.2.2. Indien de proef in een overdekte ruimte plaatsvindt, mogen de zendelementen van de  veldgenerator zich niet op minder dan 0,5 m van enig materiaal dat radiostraling absorbeert noch op  minder dan 1,5 m van de wanden van de overdekte ruimte bevinden. Tussen de veldgenerator en de te  beproeven ESE mag zich geen absorptiemateriaal bevinden. 8.3.3. Plaats van de veldgenerator ten opzichte van de ESE8.3.3.1. De afstand tussen de  veldgenerator en de rand van de massaplaat dient ten minste 0,5 m te bedragen. 8.3.3.2. Het fasemiddelpunt van de veldgenerator dient zich te bevinden in een vlak dat: i) loodrecht staat op de massaplaat; ii) de rand van de massaplaat snijdt op het midden van de hoofdbundel van de kabelboom; eniii)  loodrecht staat op de rand van de massaplaat waarlangs de hoofdbundel van de kabelboom loopt. De veldgenerator moet parallel lopen aan dit vlak (zie figuren 1 en 2 van aanhangsel 4 van deze  bijlage). 8.3.3.3. Een boven de massaplaat of de te beproeven ESE geplaatste veldgenerator moet zich  uitstrekken over de gehele te beproeven ESE. 8.3.4. ReferentiepuntIn deze richtlijn wordt onder referentiepunt verstaan het punt waar de  veldsterkte wordt gemeten en dat zich bevindt: 8.3.4.1. op een horizontale afstand van ten minste 2 m van het fasemiddelpunt van de antenne of op  een verticale afstand van ten minste 1 m van de zendelementen van de plaatantenne, 8.3.4.2. in een vlak dat: i) loodrecht staat op de massaplaat; ii) loodrecht staat op de rand van de massaplaat waarlangs de hoofdbundel van de kabelboom loopt;  eniii) de rand van de massaplaat snijdt op het midden van de hoofdbundel van de kabelboom, en, iv) het referentiepunt valt samen met het midden van de hoofdbundel van de kabelboom die parallel  loopt aan de rand van de massaplaat die zich het dichtst bij de veldgenerator bevindt, 8.3.4.3. een hoogte van 150 ± 10 mm boven de massaplaat. 8.4. Opwerking van de vereiste veldsterkte; proefmethode8.4.1. Teneinde bij de proef voor de  juiste veldcondities te zorgen, wordt de "substitiemethode" gebruikt. 8.4.2. SubstitutiemethodeBij elke meetfrequentie moet in afwezigheid van de te beproeven ESE aan  de veldgenerator het vermogen worden toegevoerd waarbij in het referentiepunt (als gedefinieerd in  punt 8.3.4) van de proefruimte de vereiste veldsterkte wordt bereikt. Deze waarde van het vermogen  of van een andere parameter die direct verband houdt met de veldsterkte, wordt gemeten en de  meetwaarden worden genoteerd. Deze resultaten worden bij de typegoedkeuringsproeven gebruikt,  tenzij de opstelling of apparatuur wordt gewijzgd waardoor herhaling van de procedure noodzakelijk  wordt. 8.4.3. Tijdens de kalibratie moet alle andere apparatuur op een afstand van ten minste 1 m van het  referentiepunt worden gehouden. 8.4.4. VeldsterktemeterBij de substitutiemethode moet voor de meting van de veldsterkte in de  kalibratiefase gebruik worden gemaakt van een geschikte compacte veldsterktemeter. 8.4.5. Het fasemiddelpunt van de veldsterktemeter moet samenvallen met het referentiepunt. 8.4.6. Vervolgens wordt de te beproeven ESE, eventueel met een extra massaplaat, overeenkomstig  punt 8.3 in de proefruimte opgesteld. Indien een extra massaplaat wordt gebruikt, dient deze zich  op een afstand van ten hoogste 5 mm van de massaplaat van de proefopstelling te bevinden en hiermee  elektrisch te worden verbonden. Daarna wordt voor elk van de in punt 5 genoemde frequenties het  volgens punt 8.4.2 bepaalde vermogen aan de veldgenerator toegevoerd. 8.4.7. Ongeacht welke parameter overeenkomstig punt 8.4.2. voor de opwerking van het veld is  gekozen, tijdens de proef moet deze dezelfde waarde hebben teneinde de gewenste veldsterkte te  reproduceren. 8.5. Veldsterkteprofiel8.5.1. Tijdens het kalibreren (voordat de te beproeven ESE in de  proefruimte wordt gebracht) mag de veldsterkte op 0,5 ± 0,05 m aan weerszijden van het  referentiepunt op een lijn door dit punt parallel aan de rand van de massaplaat die zich het  dichtst bij de veldgenerator bevindt, niet minder dan 50 % van de nominale veldsterkte bedragen. 9. TEM-celmethode9.1. ProefmethodeDe TEM-cel (TEM: Transverse Electromagnetic Mode) wekt een  homogeen veld op tussen de binnengeleider (tussenschot) en de behuizing (massaplaat). Zij wordt  gebruikt voor het beproeven van ESE's (zie figur 1 van aanhangsel 3 van deze bijlage). 9.2. Meting van de veldsterkte in de TEM-cel9.2.1. De veldsterkte in de TEM-cel wordt met de  volgende formule bepaald: >BEGIN VAN DE GRAFIEK>|E| = √(P × Z) d>EIND VAN DE GRAFIEK>waarinE = de elektrische  veldsterkte (V/m)P = het aan de cel toegevoerde vermogen (W)Z = de impedantie van de cel (50   `)d = de afstand tussen de bovenzijde en het tussenschot (m). 9.2.2. Als alternatief mag de sensor van een geschikte veldsterktemeter in de bovenste helft van de  TEM-cel worden geplaatst. In dit gedeelte van de TEM-cel is de invloed van de elektronische  regelaar(s) op het meetveld slechts klein. Het uitgangssignaal van deze sensor is bepalend voor de  veldsterkte. 9.3. Afmetingen van de TEM-celOm een homogeen veld in de TEM-cel en reproduceerbare meetresultaten  te verkrijgen, mag het te beproeven object niet groter zijn dan ¹/3 van de binnenhoogte van de cel.  In aanhangsel 3, figuren 2 en 3, van deze bijlage worden aanbevelingen gedaan voor de afmetingen  van de TEM-cel. 9.4. Kabels voor de voeding, signaaloverdracht en regelingDe TEM-cel moet worden verbonden met een  montagepaneel voorzien van een coaxiaalplug en moet door middel van een zo kort mogelijke  verbinding worden aangesloten op een steekconnector met een voldoende aantal pennen. De voedings-  en signaalkabels afkomstig van de in de celwand aangebrachte connector moeten rechtstreeks op de  ESE worden aangesloten. De externe onderdelen, zoals sensoren, voedingseenheid en regelaars kunnen worden aangesloten: i) via een afgeschermd randapparaat; ii) via het voertuig naast de TEM-cel; ofiii) rechtstreeks op het afgeschermde aansluitpaneel. Voor de aansluiting van de TEM-cel op de randapparatuur of het voertuig moeten afgeschermde kabels  worden gebruikt indien deze randapparatuur of dit voertuig zich niet in dezelfde of een  aangrenzende afgeschermde ruimte bevindt. 10. Massastroominjectiemethode10.1. ProefmethodeBij deze methode wordt de immuniteitsproef  uitgevoerd door met een injectieprobe rechtstreeks stromen in een kabelboom te induceren. Deze  injectieprobe bestaat uit een koppeltang waar de kabels van de te beproeven ESE doorheen worden  gevoerd. Bij de immuniteitsproeven wordt vervolgens de frequentie van de geïnduceerde signalen  gevarieerd. De te beproeven ESE wordt hetzij op de in punt 8.2.1 aangegeven wijze op een  massaplaat, hetzij overeenkomstig de voertuigontwerpspecificaties in een voertuig gemonteerd. 10.2. Kalibratie van de stroominjectieprobe vóór de proefDe injectieprobe wordt in de  kalibratieopstelling gemonteerd. Bij het doorlopen van het bereik van meetfrequenties dient het  vermogen dat nodig is voor de opwekking van de in bijlage I, punt 6.7.2.1, gespecificeerde stroom  te worden geobserveerd. Met deze methode wordt vóór de proef het verband tussen ingangsvermogen en  geïnjecteerde stroom van het massastroominjectiesysteem bepaald. Na aansluiting van de  injectieprobe op de te beproeven ESE met de bij de kalibratie gebruikte kabels wordt het benodigde  ingangsvermogen bepaald aan de hand van dit verband. Er zij op gewezen dat het aan de injectieprobe  toegevoerde vermogen wordt gemeten. 10.3. Installatie van de te beproeven ESEBij een systeem dat op de in punt 8.2.1 beschreven  massaplaat is gemonteerd, moeten alle kabels van de kabelboom op zo realistisch mogelijke wijze  worden afgesloten, bij voorkeur met echte belastingen en actuatoren. Zowel bij op een massaplaat  gemonteerde systemen als bij in het voertuig gemonteerde systemen moet de stroominjectieprobe  beurtelings om alle kabels van de op elke connector aangesloten kabelboom worden aangebracht op een  afstand van 150 ± 10 mm van elke connector van de elektronische regelaars van de te beproeven ESE,  instrumentmodules van de instrumentatie of actieve sensoren, zoals aangegeven in figuur 1 van  aanhangsel 2. 10.4. Kabels voor de voeding, signaaloverdracht en regelingBij een volgens punt 8.2.1 op een  massaplaat gemonteerde ESE wordt tussen een kunstnet en de elektronische hoofdregelaar een  kabelboom aangebracht. Deze kabelboom moet parallel lopen aan de rand van de massaplaat op een  afstand van 200 ± 10 mm hiervan. In deze kabelboom moet ook de voedingsdraad zijn opgenomen waarmee  de elektronische regelaar op de voertuigaccu wordt aangesloten, alsmede de nuldraad van de voeding  indien deze in het voertuig wordt gebruikt. De afstand tussen de elektronische regelaar en het kunstnet dient 1,0 ± 0,1 m te bedragen of, voor  zover bekend en indien korter, gelijk te zijn aan de lengte van de in het voertuig gebruikte  kabelboom tussen de elektronische regelaar en de accu. Indien een kabelboom uit een voertuig wordt  gebruikt, moeten eventuele aftakkingen van de kabelboom parallel aan de massaplaat lopen en  loodrecht op de lengteas van de kabelboom staan. In andere gevallen moet de aftakking van de  ESE-kabels bij het kunstnet gebeuren. Aanhangsel 1 Figuur 1 150 mm-striplijnmethode>REFERENTIE NAAR EEN FILM>Aanhangsel 1 Figuur  2 >REFERENTIE NAAR EEN FILM>Aanhangsel 1 Figuur 3 800 mm-striplijnmethode>REFERENTIE NAAR  EEN FILM>Aanhangsel 1 Figuur 4 Afmetingen 800 mm-striplijn>REFERENTIE NAAR EEN FILM> Aanhangsel 2 Figuur 1 >REFERENTIE NAAR EEN FILM>Aanhangsel 3 Figuur 1 Proefopstelling  TEM-cel>REFERENTIE NAAR EEN FILM>Aanhangsel 3 Figuur 2 Afmetingen van een TEM-cel>REFERENTIE  NAAR EEN FILM>Aanhangsel 3 Figuur 3 >REFERENTIE NAAR EEN FILM>Onderstaande tabel bevat de  afmetingen voor een cel met een gegeven maximumfrequentie: >RUIMTE VOOR DE TABEL>Typische afmetingen van de TEM-celAanhangsel 4 Figuur 1 >REFERENTIE  NAAR EEN FILM>Aanhangsel 4 Figuur 2 >REFERENTIE NAAR EEN FILM>