title: Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 1348/2013 tas- 16 ta’ Diċembru 2013 li jemenda r-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2568/91 dwar il-karatteristiċi taż-żejt taż-żebbuġa u l-fdal taż-żejt taż-żebbuġa u dwar il-metodi ta’ analiżi rilevanti

text:
                  17.12.2013

                  MT

                  Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

                  L 338/31

         REGOLAMENT TA’ IMPLIMENTAZZJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) Nru 1348/2013
         tas-16 ta’ Diċembru 2013
         li jemenda r-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2568/91 dwar il-karatteristiċi taż-żejt taż-żebbuġa u l-fdal taż-żejt taż-żebbuġa u dwar il-metodi ta’ analiżi rilevanti
         IL-KUMMISSJONI EWROPEA,
         Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,
         Wara li kkunsidrat ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1234/2007 tat-22 ta’ Ottubru 2007 li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni ta’ swieq agrikoli u dwar dispożizzjonijiet speċifiċi għal ċerti prodotti agrikoli (Ir-Regolament Waħdieni dwar l-OKS) (1), u b’mod partikulari l-Artikolu 113(1)(a) u l-punti (a) u (h) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 121 tiegħu, flimkien mal-Artikolu 4 tiegħu,
         Billi:

                     (1)

                     Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2568/91 (2) jiddefinixxi l-karatteristiċi kimiċi u organolettiċi taż-żejt taż-żebbuġa u ż-żejt mir-residwi taż-żebbuġ u jistabbilixxi l-metodi għall-valutazzjoni ta’ dawk il-karatteristiċi. Dawk il-metodi u l-valuri ta’ limitu għall-karatteristiċi taż-żjut għandhom jiġu aġġornati abbażi tal-opinjoni tal-esperti kimiċi u skont il-ħidma mwettqa fi ħdan il-Kunsill Internazzjonali taż-Żebbuġ (l-IOC).

                     (2)

                     Sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni fil-livell tal-Unjoni tal-aktar standards internazzjonali riċenti li ġew stabbiliti mill-IOC, ċerti metodi ta’ analiżi u ċerti valuri ta’ limitu għall-karatteristiċi taż-żjut stabbiliti fir-Regolament (KEE) Nru 2568/91 għandhom jiġu aġġornati.

                     (3)

                     Għalhekk, il-valuri ta’ limitu għall-istigmastadini, ix-xama’, l-aċidu miristiku u l-esteri tal-alkil tal-aċidi xaħmin għandhom jiġu adattati u ċerti dijagrammi tad-deċiżjonijiet li jintużaw biex jiġi vverifikat jekk kampjun taż-żejt taż-żebbuġa jkunx konsistenti mal-kategorija ddikjarata jew le għandhom jiġu emendati kif xieraq. Għandhom jiddaħħlu dijagrammi tad-deċiżjonijiet għall-kampesterol u d-delta-7-stigmastenol flimkien ma’ parametri aktar restrittivi sabiex jiġi ffaċilitat il-kummerċ u tiġi żgurata l-awtentiċità taż-żejt taż-żebbuġa sabiex jitħarsu l-konsumaturi. Il-metodu tal-analiżi marbut mal-kompożizzjoni u l-kontenut tal-isteroli u mal-istabbiliment tal-konċentrazzjoni ta’ eritrodiol u uvaol għandu jinbidel b’metodu aktar affidabbli li jkopri wkoll id-dialkoħol tat-triterpen. Huwa xieraq ukoll li tiġi analizzata mill-ġdid il-valutazzjoni organolettika taż-żejt taż-żebbuġa u li jiddaħħal metodu li jippermetti li tiġi nnutata l-preżenza ta’ żjut veġetali barranin fiż-żjut taż-żebbuġa.

                     (4)

                     Fid-dawl tal-iżviluppi marbutin mal-proċeduri tal-verifiki tal-konformità taż-żjut, il-metodu tat-teħid tal-kampjuni taż-żejt taż-żebbuġa u taż-żjut mir-residwi taż-żebbuġ għandu jiġi adattat kif xieraq.

                     (5)

                     Għalhekk, ir-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2568/91 għandu jiġi emendat kif xieraq.

                     (6)

                     Sabiex jitħalla perjodu taż-żmien għall-aġġustament mar-regoli l-ġodda, u biex jingħata żmien biex jiddaħħlu l-mezzi għall-applikazzjoni tagħhom u jiġi evitat li jiġu ddisturbati t-tranżazzjonijiet kummerċjali, l-emendi li jsiru permezz ta’ dan ir-Regolament għandhom japplikaw mill-1 ta’ Marzu 2014. Għall-istess raġunijiet, għandhom isiru dispożizzjonijiet biex iż-żejt taż-żebbuġa u ż-żjut mir-residwi taż-żebbuġ li jiġu mmanifatturati u ttikkettati legalment fl-Unjoni jew li jiddaħħlu legalment fl-Unjoni u jiġu rrilaxxati għaċ-ċirkulazzjoni ħielsa qabel dik id-data jkunu jistgħu jiġu kkummerċjalizzati sa ma jispiċċaw il-ħażniet kollha.

                     (7)

                     Il-miżuri stipulati f’dan ir-Regolament huma skont l-opinjoni tal-Kumitat ta’ Ġestjoni għall-Organizzazzjoni Komuni tas-Swieq Agrikoli,

               ADOTTAT DAN IR-REGOLAMENT:

            Artikolu 1
            Ir-Regolament (KEE) Nru 2568/91 għandu jiġi emendat kif ġej:

                        (1)

                        L-Artikolu 2 għandu jinbidel b’dan li ġej:

                           “Artikolu 2

                              1.   Il-karatteristiċi taż-żjut stabbiliti fl-Anness I għandhom jiġu stabbiliti skont il-metodi ta’ analiżi li ġejjin:

                                          (a)

                                          biex jiġu stabbiliti l-aċidi xaħmin liberi, mogħtija bħala perċentwali ta’ aċidu olejku, il-metodu stabbilit fl-Anness II;

                                          (b)

                                          biex jiġi stabbilit l-indiċi tal-perossidu, il-metodu stabbilit fl-Anness III;

                                          (c)

                                          biex jiġi stabbilit l-ammont ta’ xama’, il-metodu stabbilit fl-Anness IV;

                                          (d)

                                          biex jiġu stabbiliti l-kompożizzjoni u l-kontenut tal-isteroli u d-dialkoħol tat-triterpen permezz tal-kromatografija b’fażi gassuża f’kolonna kapillari, il-metodu stabbilit fl-Anness V;

                                          (e)

                                          biex tiġi stabbilita l-perċentwali ta’ 2-gliċeril monopalmitat, il-metodu stabbilit fl-Anness VII;

                                          (f)

                                          għall-analiżi spettrofotometrika, il-metodu stabbilit fl-Anness IX;

                                          (g)

                                          biex tiġi stabbilita l-kompożizzjoni tal-aċidi xaħmin, il-metodu stabbilit fl-Anness X A u fl-Anness X B;

                                          (h)

                                          biex jiġu stabbiliti s-solventi aloġenati volatili, il-metodu stabbilit fl-Anness XI;

                                          (i)

                                          biex jiġu evalwati l-karatteristiċi organolettiċi taż-żejt taż-żebbuġa verġni, il-metodu stabbilit fl-Anness XII;

                                          (j)

                                          biex jiġu stabbiliti l-istigmastadini, il-metodu stabbilit fl-Anness XVII;

                                          (k)

                                          biex jiġi stabbilit l-ammont ta’ trigliċeridi b’ECN42, il-metodu stabbilit fl-Anness XVIII;

                                          (l)

                                          biex jiġi stabbilit l-ammont ta’ alkoħol alifatiku, il-metodu stabbilit fl-Anness XIX;

                                          (m)

                                          biex jiġi stabbilit l-ammont ta’ xama’, ta’ esteri metiliċi tal-aċidi xaħmin u ta’ esteri etiliċi tal-aċidi xaħmin, il-metodu stabbilit fl-Anness XX.

                                    Sabiex tiġi nnutata l-preżenza ta’ żjut veġetali barranin fiż-żjut taż-żebbuġa, għandu jintuża l-metodu ta’ analiżi stabbilit fl-Anness XXa.

                              2.   L-awtoritajiet nazzjonali jew ir-rappreżentanti tagħhom għandhom iwettqu l-verifika tal-karatteristiċi organolettiċi taż-żjut taż-żebbuġa verġni permezz ta’ bordijiet li jduqu ż-żjut approvati mill-Istati Membri.
                              Il-karatteristiċi organolettiċi taż-żejt imsemmija fl-ewwel subparagrafu għandhom jitqiesu li jkunu konformi mal-kategorija ddikjarata jekk il-bord approvat mill-Istat Membru jikkonferma din il-klassifikazzjoni.
                              Jekk il-bord ma jikkonfermax il-kategorija tal-karatteristiċi organolettiċi ddikjarata, l-awtoritajiet nazzjonali jew ir-rappreżentanti tagħhom għandhom iwettqu żewġ kontrovalutazzjonijiet permezz ta’ bordijiet approvati oħrajn mingħajr dewmien, fuq talba tal-parti kkonċernata, u mill-inqas waħda minn dawn il-kontrovalutazzjonijiet trid titwettaq minn bord li jkun approvat mill-Istat Membru kkonċernat fejn ikun ġie prodott iż-żejt. Il-karatteristiċi kkonċernati għandhom jitqiesu li jkunu konformi mal-karatteristiċi ddikjarati jekk iż-żewġ kontrovalutazzjonijiet jikkonfermaw il-klassifika ddikjarata. Jekk dan ma jkunx il-każ, il-parti interessata jkollha tħallas l-ispejjeż tal-kontrovalutazzjonijiet.

                              3.   Meta l-awtoritajiet nazzjonali jew ir-rappreżentanti tagħhom iwettqu l-verifiki tal-karatteristiċi organolettiċi kif previst fil-paragrafu 1, il-kampjuni għandhom jittieħdu skont l-istandards internazzjonali EN ISO 661 u EN ISO 5555 għat-tħejjija tal-kampjuni għat-testijiet u għat-teħid tal-kampjuni rispettivament. Madankollu, minkejja l-punt 6.8 tal-istandard EN ISO 5555, fil-każ tal-lottijiet tat-tali żjut f’pakketti għall-konsum, il-kampjun għandu jittieħed skont l-Anness Ia ta’ dan ir-Regolament. Fil-każ taż-żjut bl-ingrossa li għalihom il-kampjuni ma jistgħux jittieħdu skont l-istandard EN ISO 5555, il-kampjuni għandhom jittieħdu skont l-istruzzjonijiet mogħtija mill-awtorità kompetenti tal-Istat Membru.
                              Mingħajr ħsara għall-istandard EN ISO 5555 u għall-Kapitolu 6 tal-istandard EN ISO 661, il-kampjuni meħudin għandhom jitpoġġew kemm jista’ jkun malajr f’post fid-dlam’ il bogħod mis-sħana qawwija u għandhom jintbagħtu lil-laboratorju għall-analiżi mhux aktar tard mill-ħames jum tax-xogħol wara li jittieħdu, inkella l-kampjuni għandhom jinżammu b’tali mod li ma tonqosx il-kwalità tagħhom jew li ma jsofrux ħsara waqt it-trasport jew il-ħażna qabel ma jintbagħtu lil-laboratorju.

                              4.   Għall-għanijiet tal-verifika prevista fil-paragrafu 3, fil-każ tal-prodotti fil-pakketti, l-analiżi msemmija fl-Annessi II, III, IX, XII u XX u, fejn ikun applikabbli, kull kontroanaliżi meħtieġa skont il-liġijiet nazzjonali, għandha titwettaq qabel id-data minima tad-durabbiltà. Fil-każ tat-teħid ta’ kampjuni taż-żjut bl-ingrossa, dawn l-analiżi għandhom jitwettqu mhux aktar tard minn sitt xhur wara x-xahar li fih ikun ittieħed il-kampjun.
                              M’għandu japplika l-ebda limitu taż-żmien għall-analiżi l-oħra previsti f’dan ir-Regolament.
                              Sakemm il-kampjun ma jkunx ittieħed inqas minn xahrejn qabel id-data minima tad-durabbiltà, jekk ir-riżultati tal-analiżi ma jkunux jaqblu mal-karatteristiċi tal-kategorija taż-żejt taż-żebbuġa jew taż-żejt mir-residwi taż-żebbuġ iddikjarata, il-parti kkonċernata għandha tiġi nnotifikata b’dan mhux aktar tard minn xahar qabel ma jintemm il-perjodu stabbilit fl-ewwel subparagrafu.

                              5.   Sabiex jiġu stabbiliti l-karatteristiċi taż-żjut taż-żebbuġa bil-metodi previsti fl-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 1, ir-riżultati tal-analiżi għandhom jitqabblu direttament mal-limiti stabbiliti f’dan ir-Regolament.”

                        (2)

                        L-Anness I għandu jinbidel bit-test mogħti fl-Anness I ta’ dan ir-Regolament.

                        (3)

                        L-Anness Ia għandu jinbidel bit-test mogħti fl-Anness II ta’ dan ir-Regolament.

                        (4)

                        L-Anness Ib għandu jinbidel bit-test mogħti fl-Anness III ta’ dan ir-Regolament.

                        (5)

                        L-Anness V għandu jinbidel bit-test mogħti fl-Anness IV ta’ dan ir-Regolament.

                        (6)

                        L-Anness VI għandu jitħassar.

                        (7)

                        L-Anness XII għandu jinbidel bit-test mogħti fl-Anness V ta’ dan ir-Regolament.

                        (8)

                        L-Anness XXa, li t-test tiegħu huwa mogħti fl-Anness VI ta’ dan ir-Regolament, għandu jiżdied wara l-Anness XX.

            Artikolu 2
            Il-prodotti li ġew immanifatturati u ttikkettati legalment fl-Unjoni jew li ddaħħlu legalment fl-Unjoni u ġew irrilaxxati għaċ-ċirkulazzjoni ħielsa qabel l-1 ta’ Marzu 2014 jistgħu jiġu kkummerċjalizzati sa ma jispiċċaw il-ħażniet kollha.

            Artikolu 3
            Dan ir-Regolament għandu jidħol fis-seħħ fis-seba’ jum wara dak tal-pubblikazzjoni tiegħu f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.
            Għandu japplika mill-1 ta’ Marzu 2014.

            Dan ir-Regolament għandu jorbot fl-intier tiegħu u japplika direttament fl-Istati Membri kollha.
            Magħmul fi Brussell, is-16 ta’ Diċembru 2013.

                  Għall-Kummissjoni

                  Il-President

               José Manuel BARROSO

            (1)  ĠU L 299, 16.11.2007, p. 1.

            (2)  Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2568/91 tal-11 ta’ Lulju 1991 dwar il-karatteristiċi taż-żejt taż-żebbuġa u l-fdal taż-żejt taż-żebbuġa u dwar il-metodi ta’ analiżi rilevanti (ĠU L 248, 5.9.1991, p. 1).

            L-ANNESS I

                     “ANNESS 1

                        KARATTERISTIĊI TAŻ-ŻEJT TAŻ-ŻEBBUĠA

                                 Kategorija

                                 Esteri etiliċi tal-aċidi xaħmin (FAEEs) f’mg/kg (*)

                                 Aċidità (f’perċentwali) (*)

                                 Indiċi tal-perossidu f’mEq O2/kg (*)

                                 Xama’ f’mg/kg (**)

                                 2-gliċeril monopalmitat (f’perċentwali)

                                 Stigmastadini f’mg/kg (1)

                                 Id-differenza bejn il-valur ta’ ECN42 (li joħroġ mill-HPLC) u l-valur ta’ ECN42 (2)

                                 (li joħroġ mill-kalkolu teoretiku)

                                 K232 (*)

                                 K268 jew K270 (*)

                                 Delta-K (*)

                                 Evalwazzjoni organolettika
                                 Valur medjan tad-difett (Md) (*)

                                 Evalwazzjoni organolettika
                                 Valur medjan tat-togħma tal-frott (Mf) (*)

                                             1.

                                             Żejt taż-żebbuġa straverġni

                                 FAEEs ≤ 40 (is-sena tal-ħsad tal-2013 sal-2014) (3)

                                 FAEEs ≤ 35 (is-sena tal-ħsad tal-2014 sal-2015)
                                 FAEEs ≤ 30 (is-snin tal-ħsad wara l-2015)

                                 ≤ 0,8

                                 ≤ 20

                                 ≤ 0,9 jekk il-perċentwali tal-aċidu palmitiku kollu jkun ta’ ≤ 14 %

                                 ≤ 0,05

                                 ≤ |0,2|

                                 ≤ 2,50

                                 ≤ 0,22

                                 ≤ 0,01

                                 Md = 0

                                 Mf > 0

                                 ≤ 1,0 jekk il-perċentwali tal-aċidu palmitiku kollu jkun ta’ > 14 %

                                             2.

                                             Żejt taż-żebbuġa verġni

                                 —

                                 ≤ 2,0

                                 ≤ 20

                                 ≤ 0,9 jekk il-perċentwali tal-aċidu palmitiku kollu jkun ta’ ≤ 14 %

                                 ≤ 0,05

                                 ≤ |0,2|

                                 ≤ 2,60

                                 ≤ 0,25

                                 ≤ 0,01

                                 Md ≤ 3,5

                                 Mf > 0

                                 ≤ 1,0 jekk il-perċentwali tal-aċidu palmitiku kollu jkun ta’ > 14 %

                                             3.

                                             Żejt taż-żebbuġa lampante

                                 —

                                 > 2,0

                                 —

                                  (4)

                                 ≤ 0,9 jekk il-perċentwali tal-aċidu palmitiku kollu jkun ta’ ≤ 14 %

                                 ≤ 0,50

                                 ≤ |0,3|

                                 —

                                 —

                                 —

                                 Md > 3,5 (5)

                                 —

                                 ≤ 1,1 jekk il-perċentwali tal-aċidu palmitiku kollu jkun ta’ > 14 %

                                             4.

                                             Żejt taż-żebbuġa raffinat

                                 —

                                 ≤ 0,3

                                 ≤ 5

                                 ≤ 0,9 jekk il-perċentwali tal-aċidu palmitiku kollu jkun ta’ ≤ 14 %

                                 —

                                 ≤ |0,3|

                                 —

                                 ≤ 1,10

                                 ≤ 0,16

                                 —

                                 —

                                 ≤ 1,1 jekk il-perċentwali tal-aċidu palmitiku kollu jkun ta’ > 14 %

                                             5.

                                             Żejt taż-żebbuġa magħmul minn żejt taż-żebbuġa raffinat u żejt taż-żebbuġa verġni

                                 —

                                 ≤ 1,0

                                 ≤ 15

                                 ≤ 0,9 jekk il-perċentwali tal-aċidu palmitiku kollu jkun ta’ ≤ 14 %

                                 —

                                 ≤ |0,3|

                                 —

                                 ≤ 0,90

                                 ≤ 0,15

                                 —

                                 —

                                 ≤ 1,0 jekk il-perċentwali tal-aċidu palmitiku kollu jkun ta’ > 14 %

                                             6.

                                             Żejt mhux raffinat mir-residwi taż-żebbuġ

                                 —

                                 —

                                 —

                                  (6)

                                 ≤ 1,4

                                 —

                                 ≤ |0,6|

                                 —

                                 —

                                 —

                                 —

                                 —

                                             7.

                                             Żejt raffinat mir-residwi taż-żebbuġ

                                 —

                                 ≤ 0,3

                                 ≤ 5

                                 ≤ 1,4

                                 —

                                 ≤ |0,5|

                                 —

                                 ≤ 2,00

                                 ≤ 0,20

                                 —

                                 —

                                             8.

                                             Żejt mir-residwi taż-żebbuġ

                                 —

                                 ≤ 1,0

                                 ≤ 15

                                 ≤ 1,2

                                 —

                                 ≤ |0,5|

                                 —

                                 ≤ 1,70

                                 ≤ 0,18

                                 —

                                 —

                                 Kategorija

                                 Kompożizzjoni tal-aċidi xaħmin (7)

                                 Ammont totali ta’ isomeri tranżolejċi
                                 (f’%)

                                 Ammont totali ta’ isomeri tranżlinolejċi u isomeri tranżlinoleniċi
                                 (f’%)

                                 Kompożizzjoni tal-isteroli

                                 Ammont totali ta’ steroli
                                 (f’mg/kg)

                                 Eritrodiol u uvaol
                                 (f’%) (**)

                                 Aċidu miristiku
                                 (f’%)

                                 Aċidu linoleniku
                                 (f’%)

                                 Aċidu arakidiku
                                 (f’%)

                                 Aċidu ejkosenojku
                                 (f’%)

                                 Aċidu beħeniku
                                 (f’%)

                                 Aċidu linjoċeriku
                                 (f’%)

                                 Kolesterol
                                 (f’%)

                                 Brassikasterol
                                 (f’%)

                                 Kampesterol (8)

                                 (f’%)

                                 Stigmasterol
                                 (f’%)

                                 App β–sitosterol
                                 (f’%) (9)

                                 Delta-7-stigmastenol (8)

                                 (f’%)

                                             1.

                                             Żejt taż-żebbuġa straverġni

                                 ≤ 0,03

                                 ≤ 1,00

                                 ≤ 0,60

                                 ≤ 0,40

                                 ≤ 0,20

                                 ≤ 0,20

                                 ≤ 0,05

                                 ≤ 0,05

                                 ≤ 0,5

                                 ≤ 0,1

                                 ≤ 4,0

                                 < Kampesterol

                                 ≥ 93,0

                                 ≤ 0,5

                                 ≥ 1 000

                                 ≤ 4,5

                                             2.

                                             Żejt taż-żebbuġa verġni

                                 ≤ 0,03

                                 ≤ 1,00

                                 ≤ 0,60

                                 ≤ 0,40

                                 ≤ 0,20

                                 ≤ 0,20

                                 ≤ 0,05

                                 ≤ 0,05

                                 ≤ 0,5

                                 ≤ 0,1

                                 ≤ 4,0

                                 < Kampesterol

                                 ≥ 93,0

                                 ≤ 0,5

                                 ≥ 1 000

                                 ≤ 4,5

                                             3.

                                             Żejt taż-żebbuġa lampante

                                 ≤ 0,03

                                 ≤ 1,00

                                 ≤ 0,60

                                 ≤ 0,40

                                 ≤ 0,20

                                 ≤ 0,20

                                 ≤ 0,10

                                 ≤ 0,10

                                 ≤ 0,5

                                 ≤ 0,1

                                 ≤ 4,0

                                 —

                                 ≥ 93,0

                                 ≤ 0,5

                                 ≥ 1 000

                                 ≤ 4,5 (10)

                                             4.

                                             Żejt taż-żebbuġa raffinat

                                 ≤ 0,03

                                 ≤ 1,00

                                 ≤ 0,60

                                 ≤ 0,40

                                 ≤ 0,20

                                 ≤ 0,20

                                 ≤ 0,20

                                 ≤ 0,30

                                 ≤ 0,5

                                 ≤ 0,1

                                 ≤ 4,0

                                 < Kampesterol

                                 ≥ 93,0

                                 ≤ 0,5

                                 ≥ 1 000

                                 ≤ 4,5

                                             5.

                                             Żejt taż-żebbuġa magħmul minn żejt taż-żebbuġa raffinat u żejt taż-żebbuġa verġni

                                 ≤ 0,03

                                 ≤ 1,00

                                 ≤ 0,60

                                 ≤ 0,40

                                 ≤ 0,20

                                 ≤ 0,20

                                 ≤ 0,20

                                 ≤ 0,30

                                 ≤ 0,5

                                 ≤ 0,1

                                 ≤ 4,0

                                 < Kampesterol

                                 ≥ 93,0

                                 ≤ 0,5

                                 ≥ 1 000

                                 ≤ 4,5

                                             6.

                                             Żejt mhux raffinat mir-residwi taż-żebbuġ

                                 ≤ 0,03

                                 ≤ 1,00

                                 ≤ 0,60

                                 ≤ 0,40

                                 ≤ 0,30

                                 ≤ 0,20

                                 ≤ 0,20

                                 ≤ 0,10

                                 ≤ 0,5

                                 ≤ 0,2

                                 ≤ 4,0

                                 —

                                 ≥ 93,0

                                 ≤ 0,5

                                 ≥ 2 500

                                 > 4,5 (11)

                                             7.

                                             Żejt raffinat mir-residwi taż-żebbuġ

                                 ≤ 0,03

                                 ≤ 1,00

                                 ≤ 0,60

                                 ≤ 0,40

                                 ≤ 0,30

                                 ≤ 0,20

                                 ≤ 0,40

                                 ≤ 0,35

                                 ≤ 0,5

                                 ≤ 0,2

                                 ≤ 4,0

                                 < Kampesterol

                                 ≥ 93,0

                                 ≤ 0,5

                                 ≥ 1 800

                                 > 4,5

                                             8.

                                             Żejt mir-residwi taż-żebbuġ

                                 ≤ 0,03

                                 ≤ 1,00

                                 ≤ 0,60

                                 ≤ 0,40

                                 ≤ 0,30

                                 ≤ 0,20

                                 ≤ 0,40

                                 ≤ 0,35

                                 ≤ 0,5

                                 ≤ 0,2

                                 ≤ 4,0

                                 < Kampesterol

                                 ≥ 93,0

                                 ≤ 0,5

                                 ≥ 1 600

                                 > 4,5

                        Noti:

                                 (a)

                                 Ir-riżultati tal-analiżi għandhom jingħataw bl-istess għadd ta’ ċifri wara l-punt deċimali bħal dak użat għal kull karatteristika. L-aħħar ċifra trid tiżdied b’unità waħda jekk iċ-ċifra ta’ warajha tkun ta’ iktar minn 4.

                                 (b)

                                 Jekk karatteristika waħda biss ma tkunx konformi mal-valuri ddikjarati, għall-għanijiet ta’ dan ir-Regolament, il-kategorija taż-żejt tista’ tinbidel jew iż-żejt jista’ jiġi ddikjarat bħala żejt li mhux pur.

                                 (c)

                                 Jekk karatteristika tkun immarkata b’asterisk (*), dan ifisser dan li ġej b’referenza għall-kwalità taż-żejt: - għaż-żejt taż-żebbuġa lampante, jista’ jkun li ż-żewġ limiti rilevanti jkunu differenti mill-valuri ddikjarati fl-istess ħin, - għaż-żjut taż-żebbuġa verġni, jekk mill-inqas wieħed minn dawn il-limiti jkun differenti mill-valuri ddikjarati, il-kategorija taż-żejt tinbidel, għalkemm iż-żjut xorta waħda jibqgħu kklassifikati f’waħda mill-kategoriji taż-żejt taż-żebbuġa verġni.

                                 (d)

                                 Jekk karatteristika tkun immarkata b’żewġ asterisks (**), dan ifisser li, għat-tipi kollha ta’ żejt mir-residwi taż-żebbuġ, iż-żewġ limiti rilevanti jistgħu jkunu differenti mill-valuri ddikjarati fl-istess ħin.

                     “Appendiċi

                        Dijagramma tad-deċiżjonijiet

                     Dijagramma tad-deċiżjonijiet għall-kampesterol għaż-żejt taż-żebbuġa verġni u ż-żejt taż-żebbuġa straverġni:
                     4,0 % < Kampesterol ≤ 4,5 %
                     Stigmasterol ≤ 1,4 %
                     Δ-7-stigmastenol ≤ 0,3 %
                     Il-parametri l-oħra għandhom ikunu konformi mal-limiti stabbiliti f’dan ir-Regolament.
                     Dijagramma tad-deċiżjonijiet għad-delta-7-stigmastenol:

                                 —

                                 għaż-żejt taż-żebbuġa straverġni u ż-żejt taż-żebbuġa verġni:
                                 0,5 % < Δ-7-stigmastenol ≤ 0,8 %
                                 Kampesterol ≤ 3,3 %
                                 App. β -sitosterol/ (kampesterol + Δ-7-stigmastenol) ≥ 25
                                 Stigmasterol ≤ 1,4 %
                                 Δ ECN42 ≤ |0,1|

                           Il-parametri l-oħra għandhom ikunu konformi mal-limiti stabbiliti f’dan ir-Regolament.

                                 —

                                 għaż-żjut mir-residwi taż-żebbuġ (raffinati u mhux):
                                 0,5 < Δ-7-stigmastenol ≤ 0,7
                                 Δ ECN42 ≤ |0,40|
                                 Stigmasterol ≤ 1,4 %
                                 Il-valuri tal-parametri l- oħrajn jaqgħu fil-limiti

               ”

               (1)  L-isomeri kollha li setgħu (jew li ma setgħux) jiġu sseparati permezz tal-kolonna kapillari.

               (2)  Iż-żejt taż-żebbuġa jrid ikun konformi mal-metodu stabbilit fl-Anness XXa.

               (3)  Dan il-limitu japplika għaż-żjut taż-żebbuġa prodotti mill-1 ta’ Marzu 2014 ’il quddiem.

               (4)  Iż-żjut li jkollhom bejn 300 mg/kg u 350 mg/kg ta’ xama’ jitqiesu bħala żjut taż-żebbuġa lampante jekk l-ammont totali ta’ alkoħol alifatiku fihom ikun ta’ 350 mg/kg jew inqas jew jekk il-perċentwali ta’ eritrodiol u uvaol fihom ikun ta’ 3,5 % jew inqas.

               (5)  Jew meta l-valur medjan tad-difett ikun ta’ iktar minn 3,5 jew ikun ta’ 3,5 jew inqas u l-valur medjan tat-togħma tal-frott ikun ta’ 0.

               (6)  Iż-żjut li jkollhom bejn 300 mg/kg u 350 mg/kg ta’ xama’ jitqiesu bħala żejt mhux raffinat mir-residwi taż-żebbuġ jekk l-ammont totali ta’ alkoħol alifatiku fihom ikun ta’ iktar minn 350 mg/kg u jekk il-perċentwali ta’ eritrodiol u uvaol fihom ikun ta’ iktar minn 3,5 %.

               (7)  Il-kontenut ta’ aċidi xaħmin oħrajn (f’perċentwali): aċidu palmitiku: 7,50-20,00; aċidu palmitolejku: 0,30-3,50; aċidu ettadekanojku: ≤ 0,30; aċidu ettadekenojku: ≤ 0,30; aċidu steariku: 0,50-5,00; aċidu olejku: 55,00-83,00; aċidu linolejku: 3,50-21,00.

               (8)  Ara l-Appendiċi ta’ dan l-Anness.

               (9)  App β-sitosterol: Delta-5,23-stigmastadienol+klerosterol+beta-sitosterol+sitostanol+delta-5-avenasterol+delta-5,24-stigmastadienol.

               (10)  Iż-żjut li jkollhom bejn 300 mg/kg u 350 mg/kg ta’ xama’ jitqiesu bħala żjut taż-żebbuġa lampante jekk l-ammont totali ta’ alkoħol alifatiku fihom ikun ta’ 350 mg/kg jew inqas jew jekk il-perċentwali ta’ eritrodiol u uvaol fihom ikun ta’ 3,5 % jew inqas.

               (11)  Iż-żjut li jkollhom bejn 300 mg/kg u 350 mg/kg ta’ xama’ jitqiesu bħala żejt mhux raffinat mir-residwi taż-żebbuġ jekk l-ammont totali ta’ alkoħol alifatiku fihom ikun ta’ iktar minn 350 mg/kg u jekk il-perċentwali ta’ eritrodiol u uvaol fihom ikun ta’ iktar minn 3,5 %.

            L-ANNESS II

                     “ANNESS Ia

                        IT-TEĦID TA’ KAMPJUNI TAŻ-ŻEJT TAŻ-ŻEBBUĠA JEW TAŻ-ŻEJT MIR-RESIDWI TAŻ-ŻEBBUĠ MOGĦTIJA F’PAKKETTI GĦALL-KONSUM

                     Dan il-metodu ta’ teħid ta’ kampjuni jintuża għal-lottijiet taż-żejt taż-żebbuġa jew taż-żejt mir-residwi taż-żebbuġ imqiegħda fil-pakketti għall-konsum. Japplikaw metodi differenti tat-teħid tal-kampjuni, skont jekk il-pakkett għall-konsum ikunx jaqbeż il-ħames litri jew le.
                     “Lott” għandha tfisser sett ta’ unitajiet tal-bejgħ li jiġu prodotti, immanifatturati u ppakkjati f’ċirkustanzi li jkunu tali li ż-żejt li jkun f’kull unità tal-bejgħ jitqies li jkun omoġenju f’termini tal-karatteristiċi analitiċi kollha tiegħu. L-individwazzjoni ta’ lott trid issir skont id-Direttiva 2011/91/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (1).
                     “Żieda” għandha tfisser il-kwantità ta’ żejt li tinsab f’pakkett għall-konsum u li tittieħed minn punt aleatorju tal-lott.
                     1.   IL-KONTENUT TAL-KAMPJUN EWLIENI
                     1.1.   Il-pakketti għall-konsum li ma jaqbżux il-ħames litri

                     Għall-pakketti għall-konsum li ma jaqbżux il-ħames litri, “kampjun ewlieni” għandha tfisser l-għadd ta’ żidiet meħudin minn lott, bi qbil mat-Tabella 1.

                        It-Tabella 1

                        Id-daqs minimu tal-kampjun primarju jrid ikun fih dan li ġej

                                 Meta l-pakkett għall-konsum ikollu kapaċità ta’

                                 Il-kampjun ewlieni jrid ikun fih żejt

                                             (a)

                                             litru jew aktar

                                             (a)

                                             minn pakkett wieħed għall-konsum

                                             (b)

                                             inqas minn litru

                                             (b)

                                             mill-għadd minimu ta’ pakketti b’kapaċità totali ta’ mill-anqas litru

                           Kull Stat Membru jista’ jżid l-għadd ta’ pakketti msemmi fit-Tabella 1 li għandu jikkostitwixxi kampjun ewlieni skont il-ħtiġijiet tiegħu (pereżempju l-valutazzjoni organolettika minn laboratorju differenti minn dak li jkun wettaq l-analiżi kimika, il-kontroanaliżi, eċċ.).
                     1.2.   Il-pakketti għall-konsum li jaqbżu l-ħames litri

                     Għall-pakketti għall-konsum li jaqbżu l-ħames litri, “kampjun ewlieni” għandha tfisser parti rappreżentattiva miż-żidiet kollha miksubin permezz ta’ proċess ta’ tnaqqis, bi qbil mat-Tabella 2. Il-kampjun ewlieni jrid ikun magħmul minn diversi eżempji.
                     “Eżempju” ta’ kampjun ewlieni għandha tfisser kull pakkett li jifforma l-kampjun ewlieni.

                        It-Tabella 2

                        L-għadd minimu ta’ żidiet li għandhom jintgħażlu

                                 L-għadd ta’ pakketti fil-lott

                                 L-għadd minimu ta’ żidiet li għandhom jintgħażlu

                                 Sa 10 pakketti

                                 1

                                 Minn … 11 sa 150

                                 2

                                 Minn … 151 sa 500

                                 3

                                 Minn … 501 sa 1 500

                                 4

                                 Minn … 1 501  sa 2 500

                                 5

                                 iktar minn 2 500  pakkett għal kull 1 000  pakkett

                                 żieda waħda żejda

                           Sabiex jitnaqqas il-volum tat-teħid tal-kampjuni tal-pakketti għall-konsum, il-kontenut taż-żidiet tat-teħid tal-kampjuni huwa omoġenizzat għat-tħejjija tal-kampjun ewlieni. Il-porzjonijiet taż-żidiet differenti jitferrgħu f’kontenitur wieħed biex jiġu omoġenizzati billi jitħawdu, sabiex il-kampjun jitħares bl-aħjar mod mill-arja.
                     Il-kontenut tal-kampjun ewlieni għandu jitferra’ f’sensiela ta’ pakketti ta’ kapacità minima ta’ litru, li kull wieħed minnhom ikun jikkostitwixxi eżempju tal-kampjun ewlieni.
                     Kull Stat Membru jista’ jżid l-għadd ta’ kampjuni ewlenin skont il-ħtiġijiet tiegħu (pereżempju l-valutazzjoni organolettika minn laboratorju differenti minn dak li jkun wettaq l-analiżi kimika, il-kontroanaliżi, eċċ.).
                     Kull pakkett irid jimtela b’tali mod li jitnaqqas kemm jista’ jkun is-saff tal-arja fil-wiċċ tiegħu u mbagħad irid jingħalaq u jiġi ssiġġillat kif xieraq biex ikun żgurat li ma jkunx jista’ jitbagħbas.
                     Dawn l-eżempji għandhom jiġu ttikkettati biex tkun żgurata l-identifikazzjoni korretta tagħhom.
                     2.   L-ANALIŻI U R-RIŻULTATI

                                 2.1.

                                 Kull kampjun ewlieni għandu jinqasam mill-ġdid f’kampjuni tal-laboratorju, skont il-punt 2.5 tal-istandard EN ISO 5555, u għandu jiġi analizzat fl-ordni mogħtija fid-dijagramma tad-deċiżjonijiet stabbilita fl-Anness Ib jew f’kull ordni aleatorja oħra.

                                 2.2.

                                 Meta r-riżultati kollha tal-analiżi jikkonformaw mal-karatteristiċi tal-kategorija taż-żejt iddikjarata, il-lott kollu għandu jiġi ddikjarat bħala konformi.
                                 Meta riżultat wieħed tal-analiżi ma jkunx jikkonforma mal-karatteristiċi tal-kategorija taż-żejt iddikjarata, il-lott kollu għandu jiġi ddikjarat bħala mhux konformi.

                           3.   VERIFIKA TAL-KATEGORIJA TAL-LOTT

                                 3.1.

                                 Sabiex l-awtorità kompetenti tivverifika l-kategorija tal-lott, hija tista’ żżid in-numru ta’ kampjuni ewlenin meħudin f’punti differenti tal-lott skont it-tabella li ġejja:

                                    It-Tabella 3

                                    L-għadd ta’ kampjuni ewlenin stabbilit skont id-daqs tal-lott

                                             Id-daqs tal-lott (f’litri)

                                             L-għadd ta’ kampjuni ewlenin

                                             Inqas minn 7 500  litru

                                             2

                                             Minn 7 500  litru sa inqas minn 25 000  litru

                                             3

                                             Minn 25 000  litru sa inqas minn 75 000  litru

                                             4

                                             Minn 75 000  litru sa inqas minn 125 000  litru

                                             5

                                             125 000  litru u iktar

                                             6 + 1 għal kull 50 000  litru iktar

                                       Kull żieda li tikkostitwixxi kampjun ewlieni trid tittieħed minn post kontinwu fil-lott; il-post ta’ kull kampjun ewlieni jrid jiġi nnutat u jrid jiġi identifikat mingħajr ambigwità.
                                 Il-formazzjoni ta’ kull kampjun ewlieni trid titwettaq skont il-proċeduri msemmija fil-punti 1.1 u 1.2.
                                 Kull kampjun ewlieni mbagħad isirulu l-analiżi msemmija fl-Artikolu 2(1).

                                 3.2.

                                 Meta wieħed mir-riżultati tal-analiżi msemmija fl-Artikolu 2(1) ta’ mill-inqas kampjun ewlieni wieħed ma jkunx jikkonforma mal-karatteristiċi tal-kategorija taż-żejt iddikjarata, il-lott kollu tal-kampjuni għandu jiġi ddikjarat bħala mhux konformi.”

               (1)  Id-Direttiva 2011/91/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Diċembru 2011 dwar l-indikazzjonijiet jew il-marki li jidentifikaw il-lott li għalih jappartjeni oġġett tal-ikel (ĠU L 334, 16.12.2011, p. 1).

            L-ANNESS III

                     “ANNESS Ib

                        DIJAGRAMMA TAD-DEĊIŻJONIJIET BIEX JIĠI VVERIFIKAT JEKK KAMPJUN TAŻ-ŻEJT TAŻ-ŻEBBUĠA JKUNX KONSISTENTI MAL-KATEGORIJA DDIKJARATA JEW LE

                        It-Tabella 1

                     ŻEJT TAŻ-ŻEBBUĠA STRAVERĠNI
                     (kriterji tal-kwalità)
                     L-aċidità f ’ perċentwali
                     ≤ 0,8
                     > 0,8
                     Il-valur tal-perossidu f ’ mEqO2/kg
                     ≤ 20
                     > 20
                     L-ispettrometrija tar-radjazzjoni ultravjola
                     K270 ≤ 0,22
                     K270 > 0,22
                     L-ispettrometrija tar-radjazzjoni ultravjola
                     ΔK ≤ 0,01
                     ΔK > 0,01
                     L-ispettrometrija tar-radjazzjoni ultravjola
                     K232 ≤ 2,50
                     K232 > 2,50
                     Il-valutazzjoni organolettika
                     valur medjan tat- togħma tal-frott > 0
                     u
                     valur medjan tad- difetti = 0
                     valur medjan tat- togħma tal-frott = 0
                     valur medjan tat- togħma tal-frott > 0
                     u valur medjan tad- difetti > 0
                     Esteri etiliċi*
                     iva
                     le
                     Tip ta ’ żejt kif iddikjarat b ’ rabta mal-kriterji tal- kwalità.
                     Mur għat-Tabella 3 (il-kriterji tal-purità)
                     Iż-żejt mhux konsistenti mal- kategorija ddikjarata.
                     (a)
                     Iż-żejt mhux konsistenti mal- kategorija ddikjarata.
                     (b)
                     * ≤ 40 mg/kg fl-2013/l-2014
                     ≤ 35 mg/kg fl-2014/l-2015
                     ≤ 30 mg/kg mis-sena tal-ħsad tal-2015/l-2016

                        It-Tabella 2

                     Żjut taż-żebbuġa verġni
                     (kriterji tal-kwalità)
                     L-aċidità f ’ perċentwali
                     ≤ 2,0
                     > 2,0
                     Il-valur tal-perossidu f ’ mEq O2/kg
                     ≤ 20
                     > 20
                     L-ispettrometrija tar-radjazzjoni ultravjola
                     K270 ≤ 0,25
                     K270 > 0,25
                     L-ispettrometrija tar-radjazzjoni ultravjola
                     Δ K ≤ 0,01
                     Δ K > 0,01
                     L-ispettrometrija tar-radjazzjoni ultravjola
                     K232 ≤ 2,60
                     K232 > 2,60
                     Il-valutazzjoni organolettika
                     Valur medjan tat- togħma tal-frott > 0
                     u
                     valur medjan tad- difetti ≤ 3,5
                     Valur medjan tat- togħma tal-frott = 0
                     jew
                     valur medjan tat- togħma tal-frott > 0
                     valur medjan tad- difetti > 3,5
                     Il-valuri tal-parametri t ’ hawn fuq jissodisfaw il-kriterji tal-kwalità taż-żejt taż-żebbuġa straverġni?
                     (it-Tabella 1)
                     LE
                     IVA
                     Tip ta ’ żejt kif iddikjarat b ’ rabta mal-kriterji tal-kwalità
                     Mur għat-Tabella 3 (il-kriterji tal-purità)
                     Iż-żejt mhux konsistenti mal- kategorija ddikjarata
                     (a)
                     Iż-żejt mhux konsistenti mal- kategorija ddikjarata
                     (b)

                        It-Tabella 3

                     Żjut taż-żebbuġa verġni u straverġni
                     (kriterji tal-purità)
                     Il-kriterji tal-kwalità (it-Tabelli 1 u 2)
                     IVA
                     LE
                     3,5-Stigmastadini f ’ mg/kg
                     ≤ 0,05
                     > 0,05
                     L-isomeri trans tal-aċidi xaħmin f ’ perċentwali
                     tC18:1 ≤ 0,05
                     t(C18:2 + C18:3) ≤ 0,05
                     tC18:1 > 0,05
                     t(C18:2 + C18:3) > 0,05
                     Kontenut ta ’ aċidi xaħmin
                     IVA
                     LE
                     Δ ECN42
                     ≤ |0,2|
                     > |0,2|
                     Kompożizzjoni tal-isteroli u ammont totali ta
                     steroli
                     IVA
                     LE
                     Eritrodiol + uvaol f ’ perċentwali
                     ≤ 2,0
                     2,0 > E+U ≤ 4,5
                     > 4,5
                     Xama ’1 f ’ mg/kg
                     ≤ 150
                     > 150
                     It-tip ta ’ żejt huwa konsistenti mal-kategorija ddikjarata
                     Iż-żejt mhux konsistenti mal-kategorija ddikjarata
                     Iż-żejt mhux konsistenti mal- kategorija ddikjarata
                     (a)
                     Iż-żejt mhux konsistenti mal-kategorija ddikjarata
                     Iż-żejt mhux konsistenti mal- kategorija ddikjarata
                     (b)

                        1C42+C44+C46

                     “Appendiċi 1

                        Tabella ta’ ekwivalenza bejn l-Annessi ta’ dan ir-Regolament u l-analiżi speċifikati fid-dijagramma tad-deċiżjonijiet

                                             —

                                             L-aċidità

                                 L-Anness II

                                 L-istabbiliment tal-aċidi xaħmin liberi, metodu bil-kesħa

                                             —

                                             Il-valur tal-perossidu

                                 L-Anness III

                                 L-istabbiliment tal-valur tal-perossidu

                                             —

                                             L-ispettrometrija tar-radjazzjoni ultravjola

                                 L-Anness IX

                                 L-analiżi spettrofotometrika

                                             —

                                             Il-valutazzjoni organolettika

                                 L-Anness XII

                                 Valutazzjoni organolettika taż-żejt taż-żebbuġa verġni

                                             —

                                             L-esteri etiliċi

                                 L-Anness XX

                                 Metodu biex jiġi stabbilit l-ammont ta’ xama’, ta’ esteri metiliċi tal-aċidi xaħmin u ta’ esteri etiliċi tal-aċidi xaħmin permezz tal-kromatografija b’fażi gassuża f’kolonna kapillari

                                             —

                                             3,5-Stigmastadini

                                 L-Anness XVII

                                 Metodu biex jiġu stabbiliti l-istigmastadini fiż-żjut veġetali

                                 L-isomeri trans tal-aċidi xaħmin

                                 L-Anness X A
                                 u

                                 L-analiżi tal-esteri metiliċi tal-aċidi xaħmin permezz tal-kromatografija b’fażi gassuża

                                 l-Anness X B

                                 It-tħejjija tal-esteri metiliċi tal-aċidi xaħmin

                                             —

                                             Il-kontenut tal-aċidi xaħmin

                                 L-Anness X A
                                 u

                                 L-analiżi tal-esteri metiliċi tal-aċidi xaħmin permezz tal-kromatografija b’fażi gassuża

                                 l-Anness X B

                                 It-tħejjija tal-esteri metiliċi tal-aċidi xaħmin

                                             —

                                             ΔECN42

                                 L-Anness XVIII

                                 L-istabbiliment tal-kompożizzjoni tat-trigliċeridi b’ECN42 (id-differenza bejn id-dejta tal-HPLC u l-kontenut teoretiku)

                                             —

                                             Il-kompożizzjoni tal-isteroli u l-ammont totali ta’ steroli

                                             —

                                             L-eritrodiol u l-uvaol

                                 L-Anness V

                                 L-istabbiliment tal-kompożizzjoni u l-kontenut tal-isteroli u d-dialkoħol tat-triterpen permezz tal-kromatografija b’fażi gassuża f’kolonna kapillari

                                             —

                                             Ix-xama’

                                 L-Anness IV

                                 L-istabbiliment tal-ammont ta’ xama’ permezz tal-kromatografija b’fażi gassuża f’kolonna kapillari

                                             —

                                             L-alkoħol alifatiku

                                 L-Anness XIX

                                 L-istabbiliment tal-ammont ta’ alkoħol alifatiku permezz tal-kromatografija b’fażi gassuża f’kolonna kapillari

                                             —

                                             L-aċidi xaħmin issaturati fit-tieni pożizzjoni

                                 Anness VII

                                 L-istabbiliment tal-perċentwali ta’ 2-gliċeril monopalmitat

               ”

            L-ANNESS IV

                     “ANNESS V

                        L-ISTABBILIMENT TAL-KOMPOŻIZZJONI U L-KONTENUT TAL-ISTEROLI U D-DIALKOĦOL TAT-TRITERPEN PERMEZZ TAL-KROMATOGRAFIJA B’FAŻI GASSUŻA F’KOLONNA KAPILLARI

                     1.   KAMP TA’ APPLIKAZZJONI
                     Il-metodu jiddeskrivi proċedura biex jiġi stabbilit il-kontenut tal-isteroli individwali, tal-isteroli kollha u tad-dialkoħol tat-triterpen fiż-żjut taż-żebbuġa u fiż-żjut mir-residwi taż-żebbuġ.
                     2.   IL-PRINĊIPJU
                     Iż-żejt, li jkollu l-α-kolestanol miżjud bħala standard intern, jinbidel f’sapun bl-idrossidu tal-potassju f’soluzzjoni etanolika u s-sustanzi li ma jistgħux jinbidlu f’sapun jiġu estratti bl-etere etiliku.
                     Il-frazzjoni tal-isteroli u tad-dialkoħol tat-triterpen tinfired minn mas-sustanzi li ma jistgħux jinbidlu f’sapun permezz tal-kromatografija b’saff irqiq fuq pjanċa bażika ta’ ġell tas-silika. Il-frazzjonijiet irkuprati mill-ġell tas-silika jinbidlu f’eteri tat-trimetilsilil u mbagħad jiġu analizzati permezz tal-kromatografija b’fażi gassuża f’kolonna kapillari.
                     3.   L-APPARAT
                     L-apparat tas-soltu tal-laboratorju u b’mod partikulari dan li ġej:

                                 3.1.

                                 Flask ta’ 250 ml b’kondensatur ta’ rifluss b’ġonot tal-ħġieġ żmeriljat.

                                 3.2.

                                 Lembut ta’ separazzjoni ta’ 500 ml.

                                 3.3.

                                 Fliexken ta’ 250 ml.

                                 3.4.

                                 Apparat komplut għall-analiżi bil-kromatografija b’saff irqiq bl-użu ta’ pjanċi tal-ħġieġ ta’ 20 ċm b’20 ċm.

                                 3.5.

                                 Lampa tar-radjazzjoni ultravjola b’tul ta’ mewġa ta’ 254 nm jew 366 nm.

                                 3.6.

                                 Mikrosiringi ta’ 100 μl u 500 μl.

                                 3.7.

                                 Lembut b’filtru forma ta’ ċilindru b’septum poruż ta’ G3 (b’porożità ta’ 15-il μm sa 40 μm) li jkollu dijametru ta’ madwar 2 ċm u jkun fond 5 ċm, li jkun adattat għall-filtrazzjoni f’vakwu b’ġonta interna tal-ħġieġ żmeriljat.

                                 3.8.

                                 Flask Erlenmeyer b’vakwu ta’ 50 ml b’ġonta esterna tal-ħġieġ żmeriljat, li jista’ jitwaħħal mal-lembut b’filtru (imsemmi fil-punt 3.7.).

                                 3.9.

                                 Tubu tat-testijiet ta’ 10 ml bil-qiegħ li jidjieq u tapp tal-ħġieġ li jissiġilla.

                                 3.10.

                                 Kromatografu b’fażi gassuża li jkun jista’ jintuża ma’ kolonna kapillari, li jkollu sistema ta’ injezzjoni maqsuma u li jkun magħmul minn:

                                             3.10.1.

                                             kompartiment termostatiku għall-kolonni li jifilħu jżommu t-temperatura mixtieqa bi preċiżjoni ta’ ± 1 °C;

                                             3.10.2.

                                             unità ta’ injezzjoni b’temperatura li tista’ tiġi adattata li jkollha element ta’ vaporizzazzjoni tal-ħġieġ persilanizzat u sistema maqsuma;

                                             3.10.3.

                                             individwatur tal-jonizzazzjoni bi fjamma (FID);

                                             3.10.4.

                                             sistema biex tinkiseb id-dejta li tkun tista’ tintuża mal-individwatur tal-jonizzazzjoni bi fjamma (imsemmi fil-punt 3.10.3.), li jkollha l-kapaċità tal-integrazzjoni manwali.

                                 3.11.

                                 kolonna kapillari tas-silika mdewba li tkun twila bejn 20 u 30 m, li jkollha dijametru intern ta’ 0,25 mm sa 0,32 mm, u tkun miksija b’5 % difenil u 95 % dimetilpolisilossan (il-fażi stazzjonarja ta’ SE-52 jew SE-54 jew fażi ekwivalenti), hekk li jkollha ħxuna uniformi ta’ bejn 0,10 μm u 0.30 μm.

                                 3.12.

                                 Mikrosiringa ta’ 10 μl għall-kromatografija b’fażi gassuża, b’labra mkaħħla li tkun adattata għall-injezzjoni maqsuma.

                                 3.13.

                                 Dessikatur tad-diklorur tal-kalċju

                           4.   REAĠENTI

                                 4.1.

                                 Konċentrazzjoni minima ta’ idrossidu tal-potassju ta’ 85 %.

                                 4.2.

                                 Madwar 2 N ta’ soluzzjoni etanolika tal-idrossidu tal-potassju.
                                 Dewweb 130 g ta’ idrossidu tal-potassju (imsemmi fil-punt 4.1.) permezz tat-tkessiħ f’200 ml ta’ ilma ddistillat u mbagħad żidu bl-etanol (imsemmi fil-punt 4.10.) sa ma jkollok litru. Żomm is-soluzzjoni fi fliexken tal-ħġieġ skur magħluqin sewwa b’tapp u maħżuna għal mhux aktar minn jumejn.

                                 4.3.

                                 Etere etiliku għall-kwalità tal-analiżi.

                                 4.4.

                                 Madwar 0,2 N ta’ soluzzjoni etanolika tal-idrossidu tal-potassju.
                                 Dewweb 13-il g ta’ idrossidu tal-potassju (imsemmi fil-punt 4.1.) f’20 ml ta’ ilma ddistillat u żidu bl-etanol (imsemmi fil-punt 4.10.) sa ma jkollok litru.

                                 4.5.

                                 Sulfat tas-sodju anidru għall-kwalità tal-analiżi.

                                 4.6.

                                 Pjanċi tal-ħġieġ (ta’ 20 ċm b’20 ċm) miksijin bil-ġell tas-silika, mingħajr indikatur tal-fluworexxenza, u li jkunu ħoxnin 0,25 mm (dawn jinsabu għall-bejgħ lesti għall-użu).

                                 4.7.

                                 Toluwen għall-kwalità tal-kromatografija.

                                 4.8.

                                 Aċeton għall-kwalità tal-kromatografija.

                                 4.9.

                                 n-eżan għall-kwalità tal-kromatografija.

                                 4.10.

                                 Etere etiliku għall-kwalità tal-kromatografija.

                                 4.11.

                                 Etanol ta’ kwalità analitika.

                                 4.12.

                                 Aċitat etiliku ta’ kwalità analitika.

                                 4.13.

                                 Soluzzjoni ta’ referenza għall-kromatografija b’saff irqiq: kolesterol jew sterol tal-pjanti u soluzzjoni ta’ 5 % ta’ eritrodiol fl-aċitat etiliku (imsemmi fil-punt 4.11.).

                                 4.14.

                                 2,7-diklorofluworoxxina, 0,2 % f’soluzzjoni etanolika. Ġib ir-reaġent ftit iktar bażiku billi żżid xi qtar tas-soluzzjoni alkoħolika ta’ 2 N tal-idrossidu tal-potassju (imsemmija fil-punt 4.2.).

                                 4.15.

                                 Piridina anidruża għall-kwalità tal-kromatografija (ara n-Nota numru 5).

                                 4.16.

                                 Disilażan tal-eżametil ta’ kwalità analitika.

                                 4.17.

                                 Trimetilklorosilan ta’ kwalità analitika.

                                 4.18.

                                 Mudelli tas-soluzzjonijiet tal-eteri tat-trimetilsilil tal-isteroli.
                                 Dawn għandhom jitħejjew fil-ħin tal-użu mill-isteroli u l-eritrodiol miksubin miż-żjut li jkun fihom dawn is-sustanzi.

                                 4.19.

                                 α-kolestanol ta’ purità ta’ iktar minn 99 % (il-purità trid tiġi ċċekkjata permezz ta’ analiżi tal-kromatografija b’fażi gassuża).

                                 4.20.

                                 soluzzjoni bl-α-kolestanol bħala standard intern, soluzzjoni ta’ 0,2 % (m/V) fl-aċitat etiliku (imsemmi fil-punt 4.11.).

                                 4.21.

                                 Soluzzjoni tal-fenolftaleina, 10 g/l fl-etanol (imsemmi fil-punt 4.10.).

                                 4.22.

                                 Gass trasportatur: l-idroġenu jew l-elju, pur għall-kromatografija tal-gass.

                                 4.23.

                                 Gassijiet awżiljarji: l-idroġenu, l-elju, in-nitroġenu u l-arja, li jkunu puri għall-kromatografija tal-gass.

                                 4.24.

                                 Taħlita ta’ 65:35 (V/V) ta’ n-eżan/etere etiliku (imsemmija fil-punti 4.9. u 4.10 rispettivament).

                                 4.25.

                                 reaġent ta’ sililazzjoni, li tikkonsisti f’taħlita ta’ 9:3:1 (V/V/V) ta’ piridina/disilażan tal-eżametil/trimetilklorosilan.

                           5.   PROĊEDURA
                     5.1.   Tħejjija tas-sustanzi li ma jistgħux jinbidlu f’sapun
                     5.1.1.   Filwaqt li tuża mikrosiringa ta’ 500 μl (imsemmija fil-punt 3.6), fil-flask ta’ 250 ml (imsemmi fil-punt 3.1) daħħal volum tas-soluzzjoni bl-α-kolestanol bħala standard intern (imsemmija fil-punt 4.20) li jkun fiha ammont ta’ kolestanol li jikkorrispondi ma’ madwar 10 % tal-kontenut tal-isteroli tal-kampjun. Pereżempju, żid 500 μl tas-soluzzjoni bl-α-kolestanol (imsemmija fil-punt 4.20) għal kampjun taż-żejt taż-żebbuġa ta’ 5 g u 1 500 μl għal kampjun taż-żejt mir-residwi taż-żebbuġ. Ħallih jevapora f’banju ta’ ilma fietel permezz ta’ kurrent ħafif tan-nitroġenu sa ma jinxef, u wara li tkun berridt il-flask, iżen ħames ± 0,01 g tal-kampjun niexef iffiltrat fl-istess flask.

                                    Nota 1:

                                 Iż-żjut u x-xaħmijiet tal-annimali jew veġetali li jkun fihom kwantitajiet kbar ta’ kolesterol jistgħu juru quċċata li l-ħin ta’ żamma tagħha jkun jixbah lil dak tal-kolestanol. Jekk dan iseħħ, il-frazzjoni tal-isteroli jkollha tiġi analizzata darbtejn, bl-istandard intern u mingħajru.

                           5.1.2.   Żid 50 ml ta’ 2 N ta’ soluzzjoni etanolika tal-idrossidu tal-potassju (imsemmija fil-punt 4.2) u xi ftit ħaffiefa, poġġi l-kondensatur ta’ rifluss u saħħan it-taħlita sakemm din tibda tagħli bil-mod u sa ma s-soluzzjoni ssir qisha sapun (sa ma ssir ċara). Kompli saħħan għal 20 minuta oħra mbagħad żid 50 ml ta’ ilma ddistillat mill-parti ta’ fuq tal-kondensatur, aqla’ l-kondensatur u kessaħ il-flask sa ma jkollu bejn wieħed u ieħor temperatura ta’ 30 °C.
                     5.1.3.   Ittrasferixxi l-kontenut tal-flask b’mod kwantitattiv f’lembut ta’ separazzjoni ta’ 500 ml (imsemmi fil-punt 3.2) billi tuża diversi porzjonijiet ta’ ilma ddistillat (ta’ 50 ml). Żid bejn wieħed u ieħor 80 ml ta’ etere etiliku (imsemmi fil-punt 4.10), ħawwad sew għal madwar 60 sekonda, filwaqt li tirrilaxxa l-pressjoni b’mod regolari billi taqleb il-lembut ta’ separazzjoni ta’ taħt fuq u tiftaħ it-tapp. Ħalli t-taħlita toqgħod sa ma jkun hemm separazzjoni kompluta taż-żewġ fażijiet (ara n-Nota 2).
                     Imbagħad neħħi s-soluzzjoni tas-sapun b’mod kemm jista’ jkun komplut u poġġieħa f’lembut tas-separazzjoni ieħor. Bl-istess mod, agħmel żewġ estrazzjonijiet oħra tal-fażi tal-ilma u l-alkoħol billi tuża 60 sa 70 ml ta’ etere etiliku (imsemmi fil-punt 4.10).

                                    Nota 2:

                                 Kwalunkwe emulsjoni tista’ tiġi distrutta biż-żieda ta’ kwantitajiet żgħar ta’ etanol (imsemmi fil-punt 4.11).

                           5.1.4.   Ħallat it-tliet estratti tal-etere f’lembut tas-separazzjoni wieħed li jkun fih 50 ml ta’ ilma. Kompli aħsel bl-ilma (50 ml) sakemm l-ilma tal-ħasil ma jibqax jagħti kulur roża meta tiżdiedlu qatra ta’ soluzzjoni tal-fenolftaleina (imsemmija fil-punt 4.12).
                     Meta jkun tneħħa l-ilma tal-ħasil, iffiltra bis-sulfat tas-sodju anidru (imsemmi fil-punt 4.5) fi flask ta’ 250 ml li jkun intiżen minn qabel, filwaqt li taħsel il-lembut u l-filtru bi kwantitajiet żgħar tal-etere etiliku (imsemmi fil-punt 4.10).
                     5.1.5.   Ħalli s-solvent jevapora permezz tad-distillazzjoni fuq evaporatur rotatorju fi 30 °C f’vakwu. Żid 5 ml ta’ aċeton u neħħi s-solvent volatili għalkollox f’kurrent ħafif tal-arja. Nixxef il-fdalijiet fil-forn f’temperatura ta’ 103 °C ± 2 °C għal kwarta, kessaħ f’dessikaturi u iżen sal-eqreb 0.1 mg.
                     5.2.   Separazzjoni tal-frazzjoni tal-isteroli u tad-dialkoħol tat-triterpen (l-eritrodiol u l-uvaol)
                     5.2.1.   Ipprepara l-pjanċi bażiċi tal-kromatografija b’saff irqiq. Għaddas il-pjanċi tal-ġell tas-silika (imsemmija fil-punt 4.6) madwar 4 ċm fis-soluzzjoni etanolika tal-idrossidu tal-potassju ta’ 0,2 N (imsemmija fil-punt 4.5) għal għaxar sekondi, imbagħad ħallihom sagħtejn jinxfu f’kabinett għad-dħaħen u fl-aħħar poġġihom f’forn f’temperatura 100 °C għal siegħa.
                     Neħħihom mill-forn u żommhom f’dessikatur tal-klorur tal-kalċju sa ma jkun hemm bżonn jintużaw (il-pjanċi li jkunu għaddew minn din il-proċedura jridu jintużaw fi żmien ħmistax).

                                    Nota 3:

                                 Meta jintużaw il-pjanċi bażiċi tal-ġell tas-silika biex tiġi sseparata l-frazzjoni tal-isteroli, il-frazzjoni li ma tistax tinbidel f’sapun m’hemmx għalfejn tiġi ttrattata bl-ossidu tal-aluminju. B’dan il mod il-komposti kollha ta’ natura aċida (l-aċidi xaħmin u oħrajn) jinżammu fuq il-linja ta’ rilevament u l-faxxa tal-isteroli tinfired b’mod ċar mill-faxxa tal-alkoħol alifatiku u tat-triterpen.

                           5.2.2.   Poġġi t-taħlita tal-eżan u tal-etere etiliku (imsemmija fil-punt 4.24) (ara n-Nota 4) fil-kamra tal-iżvilupp, f’fond ta’ madwar ċentimetru. Agħlaq il-kamra bl-għatu x-xieraq u ħalliha hekk għal mill-inqas nofsiegħa f’post kiesaħ sabiex jiġi stabbilit bilanċ bejn il-likwidu u l-fwar. Fuq in-naħa ta’ ġewwa tal-kamra jistgħu jitqiegħdu strixxi ta’ karta filtru li jkunu mgħaddsin fl-elwent. Dan inaqqas il-ħin tal-iżvilupp bejn wieħed u ieħor b’terz u jwassal għal elużjoni aktar uniformi u regolari tal-komponenti.

                                    Nota 4:

                                 It-taħlita li tkun qed tiżviluppa trid tinbidel għal kull test, sabiex jinkisbu kundizzjonijiet tal-elużjoni li jkunu perfettament riproduċibbli, u bħala solvent alternattiv tista’ tintuża t-taħlita ta’ 50:50 (V/V) ta’ n-eżan/etere etiliku.

                           5.2.3.   Ipprepara soluzzjoni ta’ madwar 5 % tas-sustanzi li ma jistgħux jinbidlu f’sapun (imsemmija fil-punt 5.1.5) fl-aċitat etiliku (imsemmi fil-punt 4.12) u, bl-użu ta’ mikrosiringa ta’ 100 μl, poġġi 0.3 ml minn din is-soluzzjoni fi strixxa dejqa u uniformi fin-naħa t’isfel (2 ċm) tal-pjanċa kromatografika (imsemmija fil-punt 5.2.1). F’linja waħda mal-istrixxa qiegħed 2 sa 3 μl tas-soluzzjoni ta’ referenza tal-materjal (imsemmija fil-punt 4.13) sabiex il-faxxa tal-isteroli u tad-dialkoħol tat-triterpen tkun tista’ tiġi identifikata wara li tiżviluppa.
                     5.2.4.   Qiegħed il-pjanċa fil-kamra tal-iżvilupp imħejji kif speċifikat fil-punt 5.2.2. It-temperatura ambjentali għandha tinżamm bejn 15 u 20 °C (ara n-Nota 5). Agħlaq il-kamra mal-ewwel bl-għatu u ħalli l-proċess ta’ elużjoni jseħħ sa ma l-parti ta’ quddiem tas-solvent tasal madwar ċentimetru mit-tarf ta’ fuq tal-pjanċa. Neħħi l-pjanċa mill-kamra tal-iżvilupp u ħalli s-solvent jevapora f’kurrent ta’ arja sħuna jew billi tħalli l-pjanċa għal ftit ħin taħt għata.

                        Nota 5: Temperatura ogħla minn hekk tista’ tgħarraq is-separazzjoni.
                     5.2.5.   Sprejja l-pjanċa kemm kemm u b’mod uniformi bis-soluzzjoni ta’ 2,7-diklorofluworoxxina (imsemmija fil-punt 4.14) u mbagħad ħalliha ħa tinxef. Meta l-pjanċa tiġi osservata f’dawl ultravjola, il-faxex tal-isteroli u tad-dialkoħol tat-triterpen ikunu jistgħu jiġu identifikati billi jiġu allinjati mat-tbajja’ miksubin permezz tas-soluzzjoni ta’ referenza (imsemmija fil-punt 4.13). Immarka l-limiti tal-faxex mat-truf tal-fluworexxenza b’lapes iswed (ara l-pjanċa tal-kromatografija b’saff irqiq mogħtija fil-figura 3).
                     5.2.6.   Obrox il-ġell tas-silika minn fuq il-parti mmarkata billi tuża spatula tal-metall. Poġġi l-materjal mitħun b’mod fin li jkun tneħħa fil-lembut b’filtru (imsemmi fil-punt 3.7). Żid 10 ml ta’ aċitat etiliku sħun (imsemmi fil-punt 4.12), ħawdu bil-mod bl-ispatula tal-metall u ffiltrah f’vakwu, filwaqt li tiġbor il-filtrat fil-flask Erlenmeyer (imsemmi fil-punt 3.8.) li jkun imwaħħal mal-lembut b’filtru.
                     Aħsel il-fdal fil-flask tliet darbiet bl-etere etiliku (imsemmi fil-punt 4.3) (madwar 10 ml kull darba), filwaqt li tiġbor il-filtrat fl-istess flask imwaħħal mal-lembut, evapora l-filtrat sa ma jintlaħaq volum ta’ 4 sa 5 ml, ittrasferixxi s-soluzzjoni li jibqa’ għal ġot-tubu tat-testijiet ta’ 10 ml li jkun intiżen minn qabel (imsemmi fil-punt 3.9), evaporah permezz tat-tisħin ħafif f’kurrent ħafif tan-nitroġenu sa ma jinxef, erġa’ oħolqu mill-ġdid billi tuża ftit qtar tal-aċeton (imsemmi fil-punt 4.8) u evaporah għal darb’oħra sa ma jinxef.
                     Il-fdal li jibqa’ fit-tubu tat-testijiet irid ikun magħmul mill-frazzjonijiet tal-isteroli u tad-dialkoħol tat-triterpen.
                     5.3.   Tħejjija tal-eteri tat-trimetilsilil
                     5.3.1.   Żid ir-reaġent ta’ sililazzjoni (imsemmi fil-punt 4.25) (ara n-Nota 6), bil-proporzjon ta’ 50 μl għal kull milligramma ta’ steroli u dialkoħol tat-triterpen, fit-tubu tat-testijiet li jkun fih il-frazzjoni tal-isteroli u tad-dialkoħol tat-triterpen, filwaqt li tevita kwalunkwe assorbiment tal-umdità (ara n-Nota 7).

                                    Nota 6:

                                 Wieħed jista’ jsib għall-bejgħ soluzzjonijiet lesti għall-użu. Wieħed jista’ jsib ukoll reaġenti ta’ sililazzjoni oħrajn bħal, pereżempju, il-bistrimetilsilil trifluwor aċetammid + 1 % trimetilklorosilan, li jrid jiġi dilwit bl-istess volum ta’ piridina anidruża.

                           Minflok il-piridina jista’ jintuża l-istess ammont ta’ aċetonitril.
                     5.3.2.   Sodd it-tubu tat-testijiet u ħawdu bil-galbu (mingħajr ma taqilbu rasu ’l isfel) sakemm il-komponenti jinħallu għalkollox. Ħallih joqgħod għal mill-inqas kwarta f’temperatura ambjentali u mbagħad ħawdu b’azzjoni ċentrifuga għal ftit minuti. Is-soluzzjoni ċara tkun lesta biex tiġi analizzata bil-kromatografija b’fażi gassuża.

                                    Nota 7:

                                 L-opalexxenza ħafifa li tista’ tirriżulta hija normali u ma toħloq l-ebda anomalija. Il-formazzjoni ta’ bjuda jew l-apparenza ta’ kulur roża jindikaw il-preżenza ta’ umdità jew deterjorament tar-reaġent. Jekk dan iseħħ, it-test irid jerġa’ jsir (jekk jintuża l-eżametildisilażan jew it-trimetilklorosilan biss).

                           5.4.   Analiżi bil-kromatografija b’fażi gassuża
                     5.4.1.   L-operazzjonijiet preliminari, il-kundizzjonament tal-kolonna kapillari.

                                 5.4.1.1.

                                 Waħħal il-kolonna (imsemmija fil-punt 3.11) fil-kromatografu b’fażi gassuża billi tqabbad it-tarf ta’ ġewwa mal-apparat għall-injezzjoni maqsuma u t-tarf ta’ barra mal-individwatur.
                                 Wettaq kontrolli ġenerali fuq il-kromatografu b’fażi gassuża (għat-tnixxijiet miċ-ċirkwiti tal-gass, l-effiċjenza tal-individwatur, l-effiċjenza tas-sistema ta’ separazzjoni u s-sistema ta’ reġistrazzjoni, eċċ.).

                                 5.4.1.2.

                                 Jekk il-kolonna tkun qed tintuża għall-ewwel darba, huwa rrakkomandat li din isirilha proċess ta’ kundizzjonament, jiġifieri li jingħadda kurrent ħafif ta’ gass mill-kolonna nnifisha, imbagħad li jitqabbad il-kromatografu b’fażi gassuża u jibda t-tisħin b’mod gradwali sa ma tintlaħaq temperatura li tkun mill-inqas 20 °C iktar mit-temperatura ta’ tħaddim (ara n-Nota 8). Żomm din it-temperatura għal mill-inqas sagħtejn, imbagħad qiegħed l-apparat kollu fil-modalità tat-tħaddim (l-aġġustament tal-kurrenti tal-gass u tas-sistema ta’ separazzjoni, it-tqabbid tal-fjamma, il-konnessjoni mas-sistema tal-kompjuter, l-aġġustament tat-temperatura tal-kolonna, tal-individwatur u tal-apparat għall-injezzjoni, eċċ.) u mbagħad irreġistra s-sinjal b’sensittività li tkun mill-inqas darbtejn iktar minn dik maħsuba għall-analiżi. Ir-rotta tal-linja ta’ referenza trid tkun lineari, mingħajr ebda quċċata, u m’għandhiex turi devjazzjonijiet.
                                 Devjazzjoni f’linja dritta negattiva tindika tnixxija mill-ġonot tal-kolonna, waqt li devjazzjoni pożittiva tindika li l-kundizzjonament tal-kolonna ma kienx biżżejjed.

                                                Nota 8:

                                             It-temperatura tal-kundizzjonament dejjem trid tkun mill-inqas 20 °C inqas mit-temperatura massima speċifikata għall-fażi stazzjonarja użata.

                           5.4.2.   Għażla tal-kundizzjonijiet tat-tħaddim.

                                 5.4.2.1.

                                 Il-kundizzjonijiet tat-tħaddim huma dawn li ġejjin:

                                             —

                                             it-temperatura tal-kolonna: 260 ± 5 °C;

                                             —

                                             it-temperatura tal-apparat għall-injezzjoni: 280 sa 300 °C;

                                             —

                                             it-temperatura tal-individwatur: 280 sa 300 °C;

                                             —

                                             il-veloċità lineari tal-gass trasportatur: l-elju - 20 sa 35 cm/s; l-idroġenu - 30 sa 50 cm/s;

                                             —

                                             il-proporzjon tas-separazzjoni: minn 1:50 sa 1:100;

                                             —

                                             is-sensittività tal-istrumenti: minn 4 sa 16-il darba l-attenwazzjoni minima;

                                             —

                                             is-sensittività tar-reġistrazzjonijiet: 1 sa 2 mV bi skala sħiħa;

                                             —

                                             ammont ta’ sustanza injettata: 0,5 sa 1 μl tas-soluzzjoni tal-eteri tat-trimetilsilil (TMSE).

                                       Dawn il-kundizzjonijiet jistgħu jinbidlu skont il-karatteristiċi tal-kolonna u tal-kromatografu b’fażi gassuża sabiex jinkisbu kromatogrammi li jilħqu r-rekwiżiti li ġejjin:

                                             —

                                             il-ħin ta’ żamma għall-quċċata tal-ß-sitosterol għandu jkun ta’ 20 minuta ± 5 minuti;

                                             —

                                             il-quċċata tal-kampesterol għandha tkun: għaż-żejt taż-żebbuġa (b’kontenut medju ta’ 3 %) 20 ± 5 % tal-iskala sħiħa; u għaż-żejt tal-fażola tas-sojja (b’kontenut medju ta’ 20 %) 80 ± 10 % tal-iskala sħiħa;

                                             —

                                             l-isteroli kollha li jkun hemm iridu jiġu sseparati. Barra milli jkunu mifrudin, il-qċaċet iridu jkunu wkoll maqtugħin għal kollox, jiġifieri l-linja tal-quċċata għandha tmur lura lejn il-linja ta’ referenza qabel ma titlaq għall-quċċata li jmiss. Madankollu, jista’ jkun hemm riżoluzzjoni mhux sħiħa, dejjem jekk il-quċċata f’RRT 1,02 (is-sitostanol) tkun tista’ tiġi kkwantifikata permezz tal-linja perpendikulari.

                           5.4.3.   Il-proċedura analitika

                                 5.4.3.1.

                                 Ħu 1 μl ta’ eżan billi tuża l-mikrosiringa ta’ 10 μl, iġbed għal ġo fiha 0,5 μl ta’ arja u mbagħad 0,5 μl sa 1 μl tas-soluzzjoni tal-kampjun. Għolli l-planġer tas-siringa iktar sabiex il-labra tiżvojta. Imbotta l-labra fil-membrejn tal-apparat għall-injezzjoni u wara sekonda jew tnejn injetta malajr, imbagħad neħħi l-labra bil-mod wara madwar ħames sekondi.
                                 Jista’ jintuża wkoll apparat awtomatiku għall-injezzjoni.

                                 5.4.3.2.

                                 Irreġistra sakemm ikun hemm elużjoni sħiħa tal-eteri tat-trimetilsilil (it-TMSE) tad-dialkoħol tat-triterpen preżenti. Il-linja ta’ referenza trid tkompli tilħaq ir-rekwiżiti meħtieġa (ara l-punt 5.4.1.2).

                           5.4.4.   L-identifikazzjoni tal-qċaċet
                     Identifika l-qċaċet individwali fuq il-bażi tal-ħin ta’ żamma u billi tqabbel mat-taħlita tal-eteri tat-trimetilsilil (it-TMSE) tal-isteroli u tad-dialkoħol tat-triterpen analizzati bl-istess kundizzjonijiet (ara l-Appendiċi).
                     L-elużjoni tal-isteroli u tad-dialkoħol tat-triterpen isseħħ fl-ordni li ġejja: kolesterol, brassikasterol, ergosterol, 24-metilin-kolesterol, kampesterol, kampestanol, stigmasterol, Δ7-kampesterol, Δ5,23-stigmastadienol, klerosterol, ß-sistosterol, sitostanol, Δ5-avenasterol, Δ5,24-stigmastadienol, Δ7-stigmastenol, Δ7-avenasterol, eritrodiol u uvaol.
                     Il-ħinijiet ta’ żamma għall-ß-sitosterol għall-kolonni SE-52 u SE-54 jidhru fit-Tabella 1.
                     Il-Figuri 1 u 2 juru l-kromatogrammi tipiċi għal xi żjut.
                     5.4.5.   L-evalwazzjoni kwantitattiva.

                                 5.4.5.1.

                                 Ikkalkula l-erjas tal-α-kolestanol u l-qċaċet tal-isteroli u tad-dialkoħol tat-triterpen billi tuża s-sistema tal-kompjuter. Tagħtix każ tal-qċaċet għal kwalunkwe sustanza komposta li mhix inkluża fost dawk imniżżlin fit-Tabella 1 (l-ergosterol ma jridx jiġi kkalkulat). Il-fattur tat-tweġiba għall-α-kolestanol għandu jitqies li huwa ta’ 1.

                                 5.4.5.2.

                                 Ikkalkula l-konċentrazzjoni ta’ kull sterol individwali f’mg/kg ta’ materjal xaħmi kif ġej:

                                 fejn:

                                             Ax

                                             =

                                             l-erja tal-quċċata tal-isterol x f’unitajiet tas-sistema tal-kompjuter;

                                             As

                                             =

                                             l-erja tal-quċċata tal-α-kolestanol f’unitajiet tas-sistema tal-kompjuter;

                                             ms

                                             =

                                             il-massa tal-α-kolestanol miżjud f’milligrammi;

                                             m

                                             =

                                             il-massa tal-kampjun użat għall-istabbiliment tal-karatteristiċi fi grammi.

                           6.   L-ESPRESSJONI TAR-RIŻULTATI

                                 6.1.

                                 Agħti l-konċentrazzjonijiet tal-isteroli individwali f’mg/kg ta’ materjal xaħmi u l-għadd totali tagħhom bħala “l-isteroli kollha”.
                                 Il-kompożizzjoni ta’ kull sterol individwali u tal-eritrodiol u l-uvaol għandha tingħata bħala numru b’ċifra waħda wara l-punt deċimali.
                                 Il-kompożizzjoni tal-isteroli kollha għandha tingħata bħala numru mingħajr ċifri wara l-punt deċimali.

                                 6.2.

                                 Ikkalkula l-perċentwali ta’ kull sterol individwali mill-proporzjon tal-erja tal-quċċata rilevanti meta mqabbla mal-erja totali tal-qċaċet tal-isteroli u tal-eritrodiol u l-uvaol:

                                 fejn:

                                             Ax

                                             =

                                             l-erja tal-quċċata tal-isterol x;

                                             ΣA

                                             =

                                             l-erja totali tal-qċaċet tal-isteroli.

                                 6.3.

                                 β-sitosterol evidenti: Δ5-23-stigmastadienol + klerosterol + β-sitosterol + sitostanol + Δ5-avenasterol + Δ5-24-stigmastadienol.

                                 6.4.

                                 Ikkalkula l-perċentwali tal-eritrodiol u l-uvaol:

                                 fejn:

                                             ΣA

                                             =

                                             l-erja totali tal-isteroli f’unitajiet tas-sistema tal-kompjuter;

                                             Er

                                             =

                                             l-erja tal-eritrodiol f’unitajiet tas-sistema tal-kompjuter;

                                             Uv

                                             =

                                             l-erja tal-uvaol f’unitajiet tas-sistema tal-kompjuter.

                     “Appendiċi

                        L-istabbiliment tal-veloċità lineari tal-gass

                     Filwaqt li tissettja l-kromatografu b’fażi gassuża f’kundizzjonijiet normali tat-tħaddim, injetta 1 sa 3 μl ta’ metan (jew propan) u kejjel il-ħin li l-gass jieħu biex jgħaddi mill-kolonna mill-ħin tal-injezzjoni sal-ħin li fih tidher il-quċċata (tM).
                     Il-veloċità lineari f’ċm/s tinkiseb permezz tal-formola L/tM, fejn L huwa t-tul tal-kolonna f’ċentimetri u tM huwa l-ħin imkejjel f’sekondi.

                        It-Tabella 1

                        Il-ħinijiet relattivi ta’ żamma għall-isteroli

                                 Il-quċċata

                                 L-identifikazzjoni

                                 Il-ħin relattiv ta’ żamma

                                 Il-kolonna SE-54

                                 Il-kolonna SE-54

                                 1

                                 Kolesterol

                                 Δ-5-kolesten-3ß-ol

                                 0,67

                                 0,63

                                 2

                                 Kolestanol

                                 5α-kolestan-3ß-ol

                                 0,68

                                 0,64

                                 3

                                 Brassikasterol

                                 [24S]-24-metil-Δ-5,22-kolestadien-3ß-ol

                                 0,73

                                 0,71

                                 *

                                 Ergosterol

                                 [24S] 24 metil Δ5-7-22 kolestatrien 3β-ol

                                 0,78

                                 0,76

                                 4

                                 24-metilin-kolesterol

                                 24-metilin-Δ-5,24-kolestadien-3ß-o1

                                 0,82

                                 0,80

                                 5

                                 Kampesterol

                                 (24R)-24-metil-Δ-5-kolesten-3ß-ol

                                 0,83

                                 0,81

                                 6

                                 Kampestanol

                                 (24R)-24-metil-kolestan-3ß-ol

                                 0,85

                                 0,82

                                 7

                                 Stigmasterol

                                 (24S)-24-etil-Δ-5,22-kolestadien-3ß-ol

                                 0,88

                                 0,87

                                 8

                                 Δ-7-kampesterol

                                 (24R)-24-metil-Δ-7-kolesten-3ß-ol

                                 0,93

                                 0,92

                                 9

                                 Δ-5,23-stigmastadienol

                                 (24R,S)-24-etil-Δ-5,23-kolestadien-3ß-ol

                                 0,95

                                 0,95

                                 10

                                 Klerosterol

                                 (24S)-24-etil-Δ-5,25-kolestadien-3ß-ol

                                 0,96

                                 0,96

                                 11

                                    ß-sitosterol

                                 (24R)-24-etil-Δ-5-kolesten-3ß-ol

                                 1,00

                                 1,00

                                 12

                                 Sitostanol

                                 24-etil-kolestan-3ß-ol

                                 1,02

                                 1,02

                                 13

                                 Δ-5-avenasterol

                                 (24Z)-24-etilidin-Δ-kolesten-3ß-ol

                                 1,03

                                 1,03

                                 14

                                 Δ-5-24-stigmastadienol

                                 (24R,S)-24-etil-Δ-5,24-kolestadien-3ß-ol

                                 1,08

                                 1,08

                                 15

                                 Δ-7-stigmastenol

                                 (24R,S)-24-etil-Δ-7-kolesten-3ß-ol

                                 1,12

                                 1,12

                                 16

                                 Δ-7-avenasterol

                                 (24Z)-24-etilidin-Δ-7-kolesten-3ß-ol

                                 1,16

                                 1,16

                                 17

                                 Eritrodiol

                                 5α olean-12en-3β28 diol

                                 1,41

                                 1,41

                                 18

                                 Uvaol

                                 Δ12-ursen-3β28 diol

                                 1,52

                                 1,52

                        Il-Figura 1

                        Kromatogramma f’fażi gassuża tal-frazzjoni tal-isteroli u tad-dialkoħol tat-triterpen ta’ żejt taż-żebbuġa lampante (miżjud bl-istandard intern)

                        Il-Figura 2

                        Kromatogramma f’fażi gassuża tal-frazzjoni tal-isteroli u tad-dialkoħol tat-triterpen ta’ żejt taż-żebbuġa raffinat (miżjud bl-istandard intern)

                        Il-Figura 3

                        Pjanċa tal-kromatografija b’saff irqiq ta’ żejt mir-residwi taż-żebbuġ, li turi l-parti li trid tinbarax biex jiġu stabbiliti l-isteroli u d-dialkoħol tat-triterpen

                                 1 –

                                 Skwalin

                                 2 –

                                 Alkoħol tat-triterpen u alkoħol alifatiku

                                 3 –

                                 Steroli u dialkoħol tat-triterpen

                                 4 –

                                 Aċidi xaħmin inizjali u aċidi xaħmin liberi

               ”

            L-ANNESS V

                     “ANNESS XII

                        IL-METODU TAL-KUNSILL INTERNAZZJONALI TAŻ-ŻEBBUĠ GĦALL-VALUTAZZJONI ORGANOLETTIKA TAŻ-ŻEJT TAŻ-ŻEBBUĠA VERĠNI

                     1.   L-GĦAN U L-KAMP TA’ APPLIKAZZJONI
                     Dan il-metodu internazzjonali għandu l-għan li jistabbilixxi l-proċedura għall-valutazzjoni tal-karatteristiċi organolettiċi taż-żejt taż-żebbuġa verġni, fi ħdan it-tifsira tal-punt 1 tal-Anness XVI tar-Regolament (KE) Nru 1234/2007, u li jistabbilixxi l-metodu għall-klassifikazzjoni ta’ dan iż-żejt abbażi ta’ dawk il-karatteristiċi. Il-metodu fih ukoll indikazzjonijiet dwar it-tikkettar fakultattiv.
                     Il-metodu deskritt japplika biss għaż-żejt taż-żebbuġa verġni u għall-klassifika jew it-tikkettar ta’ dan it-tip ta’ żejt skont l-intensità tad-difetti perċepiti u tat-togħma tal-frott, kif stabbiliti minn grupp ta’ dewwieqa magħżula, mħarrġa u ttestjati, magħquda f’bord.
                     Il-metodu jipprevedi wkoll indikazzjonijiet dwar it-tikkettar fakultattiv.
                     L-istandards tal-Kunsill Internazzjonali taż-Żebbuġ (l-IOC) imsemmija f’dan l-Anness jintużaw fl-aħħar verżjoni disponibbli tagħhom.
                     2.   IL-VOKABULARJU ĠENERALI BAŻIKU GĦALL-ANALIŻI SENSORJA
                     Ara l-istandard bir-referenza IOC/T.20/Doc. No 4 msejjaħ “L-analiżi sensorja: il-vokabularju ġenerali bażiku”.
                     3.   IL-VOKABULARJU SPEĊIFIKU
                     3.1.   Attributi negattivi

                                    Immuffat/bin-naqal mhux ċar Togħma karatteristika taż-żejt miksub minn żebbuġ li jkun tpoġġa fuq xulxin jew inħażen f’kundizzjonijiet hekk li jkun għadda minn stat avvanzat ta’ fermentazzjoni anerobika jew taż-żejt li jkun tħalla f’kuntatt man-naqal li jkun trabba fil-btieti u t-tankijiet ta’ taħt l-art u li wkoll ikun għadda minn proċess ta’ fermentazzjoni anerobika.

                                    Imnawwar-umdu-togħma ta’ ħamrija Togħma karatteristika taż-żjut miksubin minn frott li fih ikunu trabbew għadd kbir ta’ fungi minħabba li jkun inħażen f’post umdu għal diversi ġranet jew taż-żejt miksub minn żebbuġ li jkun inġabar bil-ħamrija u t-tajn fuqu u ma jkunx inħasel.

                                    Togħma ta’ nbid-togħma ta’ ħall-aċiduż-qares Togħma karatteristika ta’ ċerti żjut li tfakkrek fl-inbid jew fil-ħall. Din it-togħma tiġi l-iktar mill-proċess ta’ fermentazzjoni bl-arja taż-żebbuġ jew tal-pejst taż-żebbuġ li jkun tħalla fuq il-matts tal-għasir li ma jkunux inħaslu sewwa u li jkunu wasslu għall-formazzjoni tal-aċidu aċetiku, tal-aċitat etiliku u tal-etanol.

                                    Misnieħ Togħma taż-żjut li jkunu għaddew minn proċess qawwi ta’ ossidazzjoni.

                                    Togħma ta’ żebbuġ mimsus bil-ġlata (injam imxarrab) Togħma karatteristika taż-żjut miksubin minn żebbuġ li jkun intmess bil-ġlata qabel ma nqata’.

                           3.2.   Attributi negattivi oħrajn

                                    Imsaħħan jew Togħma karatteristika taż-żjut li tiġi minn tisħin żejjed u/jew fit-tul

                                    Maħruq waqt l-ipproċessar, l-iktar meta l-pasta titħawwad bis-sħana, jekk dan ma jsirx f’kundizzjonijiet termali adattati.

                                    Togħma ta’ ħuxlief–Togħma ta’ injam Togħma karatteristika ta’ ċerti żjut li jsiru minn żebbuġ li jkun nixef.

                                    Mhux fin Is-sensazzjoni ta’ xi ħaġa ħoxna u magħquda, qisha pejst, li jħallulek f’ħalqek ċerti żjut qodma.

                                    Grass Togħma taż-żejt li tfakkrek fid-dijżil, fil-griż jew fiż-żejt minerali.

                                    Togħma ta’ ilma tal-ħaxix Togħma li ż-żejt jeħodha wara kuntatt fit-tul ma’ ilma tal-ħaxix li jkun għadda minn proċessi ta’ fermentazzjoni.

                                    Togħma ta’ salmura Togħma taż-żejt miksub minn żebbuġ li jkun ġie ppriżervat fis-salmura.

                                    Togħma ta’ metall Togħma li tfakkrek fil-metall. Din hija t-togħma tipika taż-żejt li jkun ilu żmien twil f’kuntatt ma’ wċuħ tal-metall waqt il-proċessi tat-tħin, it-taħlit, l-għasir jew il-ħżin.

                                    Togħma ta’ ħalfa Togħma karatteristika taż-żejt miksub minn żebbuġ magħsur fuq matts ġodda tal-ħalfa. It-togħma tista’ tvarja skont jekk il-matts ikunux magħmulin mill-ħalfa ħadra jew mill-ħalfa mnixxfa.

                                    Imdewwed Togħma taż-żejt miksub minn żebbuġ li jkunu attakkawh bil-kbir id-dwied tad-dubbiena taż-żebbuġ (Bactrocera oleae).

                                    Togħma ta’ ħjar Togħma li tiġi meta ż-żejt idum wisq ippakkjat b’mod ermetiku, l-iktar f’reċipjenti tal-landa, u li tiġi mill-formazzjoni tat-2,6 nonadienal.

                           3.3.   Attributi pożittivi

                                    Togħma ta’ frott Sett ta’ sensazzjonijiet marbutin mas-sens tax-xamm li huma tipiċi għaż-żejt, li jiddependu mill-varjetà taż-żebbuġ u li jiġu miż-żebbuġ frisk u b’saħħtu, kemm meta dan ikun sar u kemm meta jkun għadu ma sarx. Dawn jiġu nnutati direttament u/jew permezz tan-naħa ta’ wara tal-imnieħer.

                                    Morr Togħma karatteristika ewlenija taż-żejt miksub miż-żebbuġ aħdar jew miż-żebbuġ li jkun qed jiskura. Din tiġi nnutata mill-papilli kalċiformi li jinsabu fil-parti “V” tal-ilsien.

                                    Togħma qawwija Sensazzjoni tattili ta’ ħruq li hija tipika għaż-żjut li jkunu prodotti fil-bidu tas-sena tal-ħsad, l-iktar minn żebbuġ li jkun għadu ma sarx. Din tinħass fil-ħalq kollu, l-iktar fil-ġerżuma.

                           3.4.   Terminoloġija fakultattiva għall-finijiet tat-tikkettar

                     Fuq talba, il-kap tal-bord jista’ jiċċertifika li ż-żjut li ġew ivvalutati huma konformi mad-definizzjonijiet u l-gradi li jikkorrispondu mat-termini u l-aġġettivi li ġejjin, skont l-intensità u l-perċezzjoni tal-attributi.

                                    Attributi pożittivi (togħma ta’ frott, morr u togħma qawwija): Skont l-intensità tal-perċezzjoni:

                                                qawwija, meta l-valur medjan tal-attribut ikun ta’ iktar minn 6;

                                                medja, meta l-valur medjan tal-attribut ikun ta’ bejn 3 u 6;

                                                ħafifa, meta l-valur medjan tal-attribut ikun ta’ inqas minn 3.

                                    Togħma ta’ frott Sett ta’ sensazzjonijiet marbutin mas-sens tax-xamm li huma tipiċi għaż-żejt, li jiddependu mill-varjetà taż-żebbuġ u li jiġu miż-żebbuġ frisk u b’saħħtu, u li fihom la tiddomina t-togħma tal-frott aħdar u lanqas dik tal-frott li jkun sar. Dawn jiġu nnutati direttament u/jew permezz tan-naħa ta’ wara tal-imnieħer.

                                    Togħma ta’ frott aħdar Sett ta’ sensazzjonijiet marbutin mas-sens tax-xamm li huma tipiċi għaż-żejt u li jfakkruk fil-frott aħdar, li jiddependu mill-varjetà taż-żebbuġ u li jiġu miż-żebbuġ aħdar frisk u b’saħħtu. Dawn jiġu nnutati direttament u/jew permezz tan-naħa ta’ wara tal-imnieħer.

                                    Togħma ta’ frott li jkun sar Sett ta’ sensazzjonijiet marbutin mas-sens tax-xamm li huma tipiċi għaż-żejt u li jfakkruk fil-frott li jkun sar, li jiddependu mill-varjetà taż-żebbuġ u li jiġu miż-żebbuġ frisk u b’saħħtu. Dawn jiġu nnutati direttament u/jew permezz tan-naħa ta’ wara tal-imnieħer.

                                    Togħma bbilanċjata Żejt li ma jurix nuqqas ta’ bilanċ, jiġifieri s-sensazzjoni tattili u marbuta mas-sens tax-xamm u tat-togħma li fiha l-valur medjan tal-attributi tat-togħma morra u/jew qawwija jkun żewġ punti ogħla minn dak tat-togħma tal-frott.

                                    Żejt mhux qawwi Żejt li l-valur medjan tal-attributi tat-togħma morra u qawwija tiegħu jkun ta’ 2 jew inqas.

                           4.   IT-TAZZA GĦAD-DEWQAN TAŻ-ŻEJT
                     Ara l-istandard bir-referenza IOC/T.20/Doc. No 5 msejjaħ “It-tazza għad-dewqan taż-żejt”.
                     5.   IL-KAMRA TAT-TESTIJIET
                     Ara l-istandard bir-referenza IOC/T.20/Doc. No 6 msejjaħ “Gwida għall-installazzjoni ta’ kamra tat-testijiet”.
                     6.   AĊĊESSORJI
                     L-aċċessorji li ġejjin, li dawk li jduqu ż-żjut għandhom bżonn biex iwettqu xogħolhom sewwa, jridu jiġu pprovduti f’kull kabina u jridu jkunu jistgħu jintlaħqu faċilment:

                                 —

                                 tazzi (standardizzati) li jkun fihom il-kampjuni, mogħtija numru tal-kodiċi, mgħottija b’watch-glass u miżmuma f’temperatura ta’ 28 °C ± 2 °C;

                                 —

                                 folja tal-profil (ara l-Figura 1), stampata jew fuq il-kompjuter, dejjem jekk il-kundizzjonijiet tal-folja tal-profil jiġu ssodisfati, flimkien mal-istruzzjonijiet għall-użu tagħha jekk dan ikun meħtieġ;

                                 —

                                 pinna jew linka li ma titħassarx;

                                 —

                                 gabarrejiet bil-biċċiet tat-tuffieħ u/jew ilma, ilma bil-gass u/jew biskuttelli;

                                 —

                                 tazza ilma f’temperatura ambjentali;

                                 —

                                 folja bi tfakkira tar-regoli ġenerali mniżżlin fit-taqsimiet 8.4 u 9.1.1;

                                 —

                                 sputaturi.

                           7.   IL-KAP TAL-BORD U D-DEWWIEQA
                     7.1.   Il-kap tal-bord

                     Il-kap tal-bord għandu jkun persuna mħarrġa kif xieraq li jkollha għarfien espert tat-tipi ta’ żjut li se tiltaqa’ magħhom hija u twettaq xogħolha. Il-kapijiet huma l-persuni ewlenin tal-bord u huma responsabbli għall-organizzazzjoni u t-tmexxija tiegħu.
                     Ix-xogħol tal-kap tal-bord jitlob taħriġ bażiku fl-għodod tal-analiżi sensorja, ħila sensorja, akkuratezza fit-tħejjija, l-organizzazzjoni u t-twettiq tat-testijiet u ħila u sabar biex jiġu ppjanati t-testijiet u biex dawn jitwettqu b’mod xjentifiku.
                     Il-kapijiet huma l-uniċi persuni responsabbli għall-għażla tad-dewwieqa u għat-taħriġ u l-monitoraġġ tagħhom sabiex jiġi stabbilit il-livell ta’ kapaċità tagħhom. Għalhekk, huma responsabbli għall-valutazzjoni tad-dewwieqa, li dejjem trid tkun oġġettiva, u li għaliha jridu jiżviluppaw proċeduri speċifiċi bbażati fuq testijiet u fuq kriterji b’saħħithom ta’ aċċettazzjoni u rifjut. Ara l-istandard bir-referenza IOC/T.20/Doc. No 14 imsejjaħ “Gwida għall-għażla ta’ dewwieqa tas-sengħa għaż-żejt taż-żebbuġa verġni u għat-taħriġ u l-monitoraġġ tagħhom”.
                     Il-kapijiet tal-bord huma responsabbli għall-prestazzjoni tal-bord u għalhekk għall-evalwazzjoni tagħha, u jridu jagħtu provi affidabbli u oġġettivi tagħha. Fi kwalunkwe każ, huma jridu juru f’kull ħin li għandhom kontroll fuq il-metodu u d-dewwieqa. Hija rrakkomandata l-kalibrazzjoni perjodika tal-bord (ara l-paragrafu 5 tal-istandard bir-referenza IOC/T.20/Doc. No 14).
                     Il-kapijiet għandhom ir-responsabbiltà aħħarija għaż-żamma tar-rekords tal-bord. Dawn ir-rekords iridu jkunu jistgħu jiġu ttraċċati dejjem. Huma jridu jħarsu r-rekwiżiti tal-assigurazzjoni u tal-kwalità stabbiliti fl-istandards internazzjonali għall-analiżi sensorja u jiżguraw l-anonimità tal-kampjuni f’kull ħin.
                     Huma għandhom ikunu responsabbli għall-inventarji u biex ikun żgurat li l-apparat u t-tagħmir meħtieġ għall-konformità mal-ispeċifikazzjonijiet ta’ dan il-metodu jitnaddaf u jinżamm sewwa u għandhom iżommu prova bil-miktub ta’ dan, kif ukoll tal-fatt li hemm konformità mal-kundizzjonijiet tat-testijiet.
                     Huma għandu jkollhom l-inkarigu li jirċievu u jaħżnu l-kampjuni malli dawn jaslu fil-laboratorju, kif ukoll li jaħżnuhom wara li jkunu ġew ittestjati. Meta jagħmlu dan, għandhom jiżguraw f’kull ħin li l-kampjuni jibqgħu anonimi u li dawn jinħażnu sewwa, u għal dan il-għan iridu jiżviluppaw proċeduri bil-miktub sabiex jiżguraw li l-proċess kollu jkun jista’ jiġi ttraċċat u jkun joffri l-garanziji x-xierqa.
                     Barra minn hekk, huma responsabbli għat-tħejjija, il-kodifikazzjoni u l-preżentazzjoni tal-kampjuni lid-dewwieqa, skont disinn sperimentali xieraq f’konformità mal-protokolli stabbiliti minn qabel, kif ukoll għall-ġbir u l-ipproċessar statistiku tad-dejta miksuba mid-dewwieqa.
                     Huma għandu jkollhom l-inkarigu li jiżviluppaw u jfasslu kwalunkwe proċedura oħra li tista’ tkun meħtieġa biex tikkumplimenta dan l-istandard u biex jiġi żgurat li l-bord jiffunzjona tajjeb.
                     Iridu jfittxu modi kif iqabblu r-riżultati tal-bord ma’ dawk miksuba minn bordijiet oħrajn li jwettqu l-analiżi taż-żejt taż-żebbuġa verġni sabiex jiċċekkjaw jekk il-bord hux qed jaħdem kif suppost jew le.
                     Il-kap tal-bord għandu d-dmir jimmotiva l-membri tal-bord billi jħeġġeġ l-interess u l-kurżità tagħhom u billi jinkuraġġixxi spirtu kompetittiv bejniethom. Biex jagħmlu dan, il-kapijiet qed jingħataw parir qawwi li jiżguraw fluss reċiproku u bla problemi ta’ informazzjoni mal-membri tal-bord billi jżommuhom infurmati dwar il-kompiti kollha li huma jwettqu u r-riżultati miksuba. Barra minn hekk, huma għandhom jiżguraw li l-opinjoni tagħhom ma tkunx magħrufa u għandhom jipprevjenu lill-kapijiet possibbli milli jasserixxu l-kriterji tagħhom fuq id-dewwieqa l-oħra.
                     Huma għandhom ilaqqgħu lid-dewwieqa bil-quddiem biżżejjed u jwieġbu għal kwalunkwe mistoqsija li dawn jista’ jkollhom dwar it-twettiq tat-testijiet, iżda għandhom joqogħdu lura milli jissuġġerulhom kwalunkwe opinjoni fuq il-kampjun.
                     7.2.   Id-dewwieqa

                     In-nies li jaġixxu bħala dewwieqa fit-testijet organolettiċi mwettqin fuq iż-żjut taż-żebbuġa jridu jagħmlu dan b’mod volontarju, u jaċċettaw il-konsegwenzi kollha li jiġu minn dan it-tali att volontarju f’termini tal-obbligi tagħhom u tan-nuqqas ta’ ħlas finanzjarju. Għalhekk il-kandidati qed jingħataw parir jissottomettu applikazzjoni bil-miktub. Il-kandidati għandhom jingħażlu, jitħarrġu u jiġu mmonitorjati mill-kap tal-bord skont il-ħiliet tagħhom li jiddistingwu kampjuni simili minn ma’ xulxin. Wieħed għandu jiftakar li t-taħriġ se jżidilhom il-preċiżjoni tagħhom.
                     Id-dewwieqa jridu jaġixxu bħala osservaturi sensorji reali, u jridu jinsew il-gosti personali tagħhom waqt it-testijiet u jirrappurtaw biss is-sensazzjonijiet li jinnutaw. Biex jagħmlu dan, huma jridu jaħdmu dejjem fis-silenzju, b’mod rilassat u bla għaġla, filwaqt li jagħtu l-ikbar attenzjoni sensorja possibbli lill-kampjun li jkunu qed iduqu.
                     Għal kull test hemm bżonn ta’ bejn 8 u 12-il dewwieq, għalkemm huwa għaqli li jkun hemm xi ftit aktar dewwieqa f’riżerva sabiex jiġu koperti l-assenzi li jista’ jkun hemm.
                     8.   KUNDIZZJONIJIET TAT-TESTIJIET
                     8.1.   Preżentazzjoni tal-kampjun

                     Il-kampjun taż-żejt għall-analiżi għandu jiġi ppreżentat f’tazzi standardizzati għad-dewqan li jikkonformaw mal-istandard bir-referenza IOC/T.20/Doc. No 5 msejjaħ “It-tazza għad-dewqan taż-żejt”.
                     It-tazza għandu jkun fiha bejn 14 u 16-il ml żejt, jew bejn 12,8 u 14.6 g jekk il-kampjuni għandhom jintiżnu, u għandha tkun mgħottija b’watch-glass.
                     Kull tazza għandha tiġi mmarkata b’kodiċi magħmul minn ċifri jew minn kombinazzjoni ta’ ittri u ċifri magħżulin b’mod aleatorju. Il-kodiċi se jiġi mmarkat b’sistema li ma jkollhiex irwejjaħ.
                     8.2.   Temperatura tat-test u tal-kampjun

                     Il-kampjuni taż-żejt maħsubin għad-dewqan għandhom jinżammu fit-tazzi f’temperatura ta’ 28 °C ± 2 °C matul it-test kollu. Din it-temperatura ntgħażlet għaliex din tagħmilha aktar faċli li wieħed josserva d-differenzi organolettiċi milli kieku t-test isir f’temperatura ambjentali u minħabba li f’temperaturi iktar baxxi, il-komposti aromatiċi partikulari għal dawn iż-żjut ma jsirux volatili sewwa filwaqt li temperaturi ogħla jwasslu għall-formazzjoni ta’ komposti volatili partikuari għaż-żjut imsaħħnin. Ara l-istandard bir-referenza IOC/T.20/Doc. No 5 msejjaħ “It-tazza għad-dewqan taż-żejt” għall-metodu li għandu jintuża biex il-kampjuni jissaħħnu meta jkunu fit-tazza.
                     Il-kamra fejn isiru t-testijiet irid ikollha temperatura li tkun bejn 20 °C u 25 °C (ara l-istandard bir-referenza IOC/T.20/Doc. No 6).
                     8.3.   Ħinijiet tat-test

                     L-aħjar ħin biex wieħed iduq iż-żjut huwa filgħodu. Ġie ppruvat li hemm perjodi ottimi għall-perċezzjoni tat-togħma u r-riħa matul il-jum. Qabel l-ikel ikun hemm perjodu ta’ ħin li matulu tiżdied is-sensittività tas-sensi tax-xamm u tat-togħma, filwaqt li wara l-ikel din il-perċezzjoni tonqos.
                     Madankollu, dan il-kriterju m’għandux jinżamm sal-estrem li l-ġuħ itellef lid-dewwieqa f’xogħolhom u b’hekk tonqos il-kapaċità tagħhom li jiddistingwu l-kampjuni. Għaldaqstant, huwa rrakkomandat li s-sessjonijiet tad-dewqan isiru bejn l-għaxra ta’ filgħodu u nofsinhar.
                     8.4.   Id-dewwieqa: regoli ġenerali ta’ mġiba

                     Ir-rakkomandazzjonijiet li ġejjin japplikaw għall-imġiba tad-dewwieqa matul xogħolhom.
                     Meta l-kap tal-bord isejħilhom biex jieħdu sehem f’test organolettiku, id-dewwieqa għandhom ikunu jistgħu jattendu fil-ħin stabbilit minn qabel u għandhom iħarsu r-regoli li ġejjin:

                                 —

                                 M’għandhomx ipejpu jew jixorbu l-kafè għal mill-inqas 30 minuta qabel il-ħin stabbilit tat-test.

                                 —

                                 Ma jridux jużaw fwejjaħ, kosmetiċi jew sapun li r-riħa tagħhom tista’ ddum fuqhom sal-ħin tat-test. Iridu jużaw sapun mingħajr fwieħa biex jaħslu jdejhom u mbagħad għandhom ilaħalħuhom u jnixxfuhom kemm ikun hemm bżonn biex jeliminaw kull riħa.

                                 —

                                 Għandhom isumu għal mill-inqas siegħa qabel id-dewqan.

                                 —

                                 Jekk ma jkunux jifilħu, u b’mod partikulari jekk ikun effettwat is-sens tax-xamm u tat-togħma tagħhom, jew jekk ikunu qed isofru minn effetti psikoloġiċi li ma jħalluhomx jikkonċentraw fuq xogħolhom, id-dewwieqa m’għandhomx iduqu ż-żjut u għandhom jgħarrfu lill-kap tal-bord kif xieraq.

                                 —

                                 Meta d-dewwieqa jkunu kkonformaw mar-regoli mogħtija hawn fuq, għandhom jieħdu posthom fil-kabina allokata għalihom fil-kwiet u bl-ordni.

                                 —

                                 Huma għandhom jaqraw sewwa l-istruzzjonijiet mogħtija fuq il-folja tal-profil u għandhom jibdew jeżaminaw il-kampjun sa ma jkunu lesti għalkollox biex iwettqu l-kompitu tagħhom (jiġifieri sa ma jkunu rrilassati u mingħajr għaġla). Jekk ikollhom xi dubju, għandhom jikkonsultaw lill-kap tal-bord fil-privat.

                                 —

                                 M’għandhomx jitkellmu huma u jwettqu xogħolhom.

                                 —

                                 Għandhom iżommu l-mowbajl tagħhom mitfi l-ħin kollu sabiex ma jtellfux lill-kollegi tagħhom f’xogħolhom u ma jtellfulhomx il-konċentrazzjoni tagħhom.

                           9.   IL-PROĊEDURA GĦALL-VALUTAZZJONI ORGANOLETTIKA TAŻ-ŻEJT TAŻ-ŻEBBUĠA VERĠNI U GĦALL-KLASSIFIKA TIEGĦU
                     9.1.   It-teknika tad-dewqan

                                 9.1.1.

                                 Id-dewwieqa għandhom jaqbdu t-tazza, iżommuha mgħottija bil-watch-glass u jgħawġuha bil-mod; imbagħad għandhom idawru t-tazza kompletament f’din il-pożizzjoni sabiex ixarrbuha kemm jista’ jkun minn ġewwa. Ladarba jlestu dan l-istadju, għandhom ineħħu l-watch-glass u jxommu l-kampjun, filwaqt li jieħdu nifsijiet fil-fond bil-mod sabiex jevalwaw iż-żejt. M’għandhomx idumu iktar minn 30 sekonda jxommu ż-żejt. Jekk f’dan il-ħin ma jkun irnexxielhom jaslu għall-ebda konklużjoni, għandhom jieqfu għal waqfa qasira ta’ mistrieħ qabel ma jerġgħu jippruvaw.
                                 Meta jitwettaq it-test tax-xamm, id-dewwieqa mbagħad jevalwaw is-sensazzjonijiet ta’ ġol-ħalq (is-sensazzjonijiet ġenerali retronażali tax-xamm, tat-togħma u tattili). Sabiex jagħmlu dan, għandhom jieħdu bejn wieħed u ieħor 3 ml ta’ żejt. Huwa importanti ħafna li ż-żejt jitqassam fil-kavità kollha tal-ħalq, mill-parti ta’ quddiem tal-ħalq u tal-ilsien tul il-ġnub għall-parti ta’ wara u għall-parti li tappoġġa l-palat u l-gerżuma, minħabba li huwa fatt magħruf li l-perċezzjoni tas-sensazzjonijiet tat-togħma u tattili jvarjaw fl-intensità tagħhom skont iż-żona tal-ilsien, tal-palat u tal-gerżuma.
                                 Għandu jiġi enfasizzat li huwa essenzjali li jinfirex ammont suffiċjenti taż-żejt bil-mod ħafna fuq in-naħa ta’ wara tal-ilsien lejn il-parti li tappoġġa l-palat u l-gerżuma waqt li d-dewwieq jikkonċentra fuq l-ordni li fiha jidhru l-istimuli tat-togħma morra u qawwija. Jekk dan ma jsirx, f’ċerti żjut dawn iż-żewġ stimuli jistgħu ma jiġux innutati jewinkella l-istimulu tat-togħma qawwija jista’ jgħatti ’l dak tat-togħma morra.
                                 Il-fatt li d-dewwieq jieħu nifsijiet qosra wieħed wara l-ieħor u jiġbed in-nifs mill-ħalq jippermettilu mhux biss li jifrex il-kampjun b’mod estensiv mal-ħalq kollu, iżda wkoll li jinnota l-komposti aromatiċi volatili permezz tan-naħa ta’ wara tal-imnieħer billi jġiegħel lill-ġisem juża ’l dan il-kanal.
                                 Għandha titqies is-sensazzjoni tattili ta’ togħma qawwija. Għal dan il-għan huwa rrakkomandat li d-dewwieqa jibilgħu ż-żejt.

                                 9.1.2.

                                 Meta tkun qed issir il-valutazzjoni organolettika taż-żejt taż-żebbuġa verġni, huwa rrakkomandat li f’kull sessjoni jiġu vvalutati mhux aktar minn ERBA’ KAMPJUNI, u li ma jsirux aktar minn tliet sessjonijiet kuljum, sabiex jiġi evitat l-effett ta’ kuntrast li jista’ jinħoloq meta wieħed iduq immedjatament kampjuni oħrajn.
                                 Minħabba li d-dewqan suċċessiv jgħajja lid-dewwieqa u jwassal għal nuqqas ta’ sensittività kkawżat mill-kampjuni ta’ qabel, jeħtieġ jintuża prodott li jista’ jneħħi ż-żejt li jibqa’ fil-ħalq mis-sessjoni ta’ dewqan ta’ qabel.
                                 Huwa rakkomandat li wieħed juża biċċa tuffieħa li, wara li d-dewwieq jomgħodha, tkun tista’ tintrema fl-isputatur. Imbagħad id-dewwieq għandu jlaħlaħ ħalqu bi ftit ilma f’temperatura ambjentali. Għandu jkun hemm perjodu ta’ mill-inqas 15-il minuta bejn tmiem sessjoni u l-bidu ta’ oħra.

                           9.2.   L-użu tal-folja tal-profil min-naħa tad-dewwieqa

                     Il-folja tal-profil li għandha tintuża mid-dewwieqa hija mogħtija fid-dettall fil-Figura 1 ta’ dan l-Anness.
                     Kull dewwieq li jifforma parti mill-Bord għandu l-ewwel ixomm imbagħad itiegħem (1) iż-żejt ikkonċernat. Id-dewwieqa mbagħad għandhom idaħħlu l-intensità li biha jqisu kull attribut negattiv u pożittivi fuq l-iskala ta’ 10-ċm murija fil-folja tal-profil mogħtija.
                     Jekk huma jinnutaw kwalunkwe attribut negattiv li mhux imniżżel fit-Taqsima 4, għandhom iniżżluhom fit-taqsima msejħa “Oħrajn”, billi jużaw it-terminu jew it-termini li jiddeskrivu l-attributi bl-aktar mod preċiż.
                     9.3.   L-użu tad-dejta mill-kapijiet tal-bord

                     Il-kap tal-bord għandu jiġbor il-folji tal-profil li kull dewwieq ikun mela u għandu janalizza mill-ġdid l-intensità assenjata lill-attributi differenti. Jekk isib xi anomalija, għandu jistieden lid-dewwieq jirrevedi l-folja tal-profil tiegħu u, jekk ikun meħtieġ, jirrepeti t-test.
                     Il-kap tal-bord għandu jdaħħal id-dejta tal-valutazzjoni ta’ kull membru tal-bord fi programm tal-kompjuter bħal dak mogħti fl-istandard bir-referenza IOC/T.20/Doc. No 15 sabiex jikkalkula r-riżultati tal-analiżi b’mod statistiku abbażi tal-kalkolu tal-valur medjan tagħhom. Ara t-Taqsima 9.4 u l-Appendiċi ta’ dan l-Anness. Id-dejta għal kampjun partikulari għandha tiddaħħal bl-għajnuna ta’ matriċi li tinkludi disa’ kolonni li jirrappreżentaw id-disa’ attributi sensorjali u numru ta’ linji n li jirrappreżentaw l-għadd n ta’ membri tal-bord użati.
                     Meta jiġi nnutat difett u tal-inqas 50 % tal-bord idaħħlu fit-taqsima msejħa “Oħrajn”, il-kap tal-bord għandu jikkalkula l-valur medjan tad-difett u għandu jasal għall-klassifika korrispondenti.
                     Il-valur tal-koeffiċjent b’saħħtu tal-varjazzjoni li jiddefinixxi l-klassifika (difett bl-akbar intensità u bl-attribut tat-togħma tal-frott) m’għandux ikun ta’ aktar minn 20 %.
                     Jekk is-sitwazzjoni tkun bil-kontra, il-kap tal-bord għandu jirrepeti l-evalwazzjoni tal-kampjun speċifiku f’sessjoni oħra tad-dewqan.
                     Jekk din is-sitwazzjoni sseħħ kemm-il darba, huwa rrakkomandat li l-kap tal-bord jagħti lid-dewwieqa taħriġ addizzjonali speċifiku (ara l-paragrafu 5 tal-istandard bir-referenza IOC/T.20/Doc. No 14) u li huwa juża l-indiċi tat-tennija u l-indiċi tad-devjazzjoni biex jiċċekkja l-prestazzjoni tal-bord (ara l-paragrafu 6 tal-istandard bir-referenza IOC/T.20/Doc. No 14).
                     9.4.   Il-klassifika taż-żejt

                     Iż-żejt għandu jiġi kklassifikat kif ġej, skont il-valur medjan tad-difetti u l-valur medjan tal-attribut tat-togħma tal-frott. Il-valur medjan tad-difetti huwa ddefinit bħala l-valur medjan tad-difett innutat bl-akbar intensità. Il-valur medjan tad-difetti u l-valur medjan tal-attribut tat-togħma tal-frott jingħataw bħala numri b’ċifra waħda wara l-punt deċimali.
                     Iż-żejt jiġi kklassifikat billi l-valur medjan tad-difetti u l-valur medjan tal-attribut tat-togħma tal-frott jitqabblu mal-firxiet ta’ valuri ta’ referenza mogħtija hawn taħt. L-iżball tal-metodu tqies meta kienu qed jiġu stabbiliti l-limiti ta’ dawn il-firxiet u allura dawn għandhom jitqiesu bħala assoluti. Il-programmi tal-kompjuter jippermettu li l-klassifika tintwera fil-forma ta’ tabella bid-dejta statistika jew fil-forma ta’ dijagramma.

                                 Għaż-żejt taż-żebbuġa straverġni: il-valur medjan tad-difetti huwa ta’ żero (0) u l-valur medjan tal-attribut tat-togħma tal-frott huwa ta’ iktar minn żero (0);

                                 għaż-żejt taż-żebbuġa verġni: il-valur medjan tad-difetti huwa ta’ iktar minn żero (0) iżda ta’ mhux iktar minn 3.5 u l-valur medjan tal-attribut tat-togħma tal-frott huwa ta’ iktar minn żero (0);

                                 għaż-żejt taż-żebbuġa lampante: il-valur medjan tad-difett huwa ta’ iktar minn 3.5 jew huwa ta’ 3.5 jew inqas u l-valur medjan tal-attribut tat-togħma tal-frott huwa ta’ żero (0).

                        Nota 1:
                     Meta l-valur medjan tal-attribut tat-togħma morra u/jew qawwija jkun ta’ iktar minn 5.0, il-kap tal-bord għandu jiddikjara dan fuq iċ-ċertifikat tat-test.

                        Il-Figura 1

                        IL-FOLJA TAL-PROFIL TAŻ-ŻEJT TAŻ-ŻEBBUĠA VERĠNI

                                    L-intensità tal-perċezzjoni tad-difetti

                                 Immuffat/bin-naqal mhux ċar (*1)

                                 Imnawwar/umdu/togħma ta’ ħamrija (*1)

                                 Togħma ta’ nbid/togħma ta’ ħall
                                 Aċiduż/qares (*1)

                                 Togħma ta’ żebbuġ mimsus bil-ġlata
                                 (injam imxarrab)

                                 Misnieħ

                                 Attributi negattivi oħrajn

                                 Deskrittur:

                                 Togħma ta’ metall  Togħma ta’ ħuxlief  Imdewwed  Mhux fin 
                                 Togħma ta’ salmura  Imsaħħan jew maħruq  Togħma ta’ ilma tal-ħaxix 
                                 Togħma ta’ ħalfa  Togħma ta’ ħjar  Grass 

                                    L-intensità tal-perċezzjoni tal-attributi pożittivi

                                 Togħma ta’ frott

                                 Togħma ta’ frott aħdar 

                                 Togħma ta’ frott li jkun sar 

                                 Morr

                                 Togħma qawwija

                                 Isem id-dewwieq:

                                 Il-kodiċi tad-dewwieq:

                                 Il-kodiċi tal-kampjun:

                                 Firma:

                     “Appendiċi

                        Metodu għall-kalkolu tal-valur medjan u tal-intervalli ta’ kunfidenza

                        Il-valur medjan

                     Il-valur medjan huwa ddefinit bħala n-numru reali Xm ikkaratterizzat mill-fatt li l-probabbiltà (p) li l-valuri ta’ distribuzzjoni (X) ikunu inqas minn dan in-numru (Xm) hija ta’ 0,5 jew inqas u mill-fatt li, fl-istess ħin, il-probabbiltà (p) li l-valuri ta’ distribuzzjoni (X) ikunu daqs Xm jew inqas hija ta’ 0,5 jew iktar minn hekk. Definizzjoni iktar prattika hija li l-valur medjan huwa l-50 perċentil ta’ distribuzzjoni tan-numri rranġati f’ordni dejjem tiżdied. F’termini aktar sempliċi, dan huwa l-valur tan-nofs ta’ sett ordnat ta’ numri bil-fard, jew il-medja ta’ żewġ valuri tan-nofs ta’ sett ordnat ta’ numri biż-żewġ.

                        Id-devjazzjoni standard b’saħħitha

                     Sabiex wieħed jasal għal stima affidabbli tal-varjabbiltà madwar il-medja, jeħtieġ li wieħed jirreferi għad-devjazzjoni standard b’saħħitha kif stmata skont Stuart u Kendall (4). Il-formula tagħti d-devjazzjoni standard b’saħħitha asintotika, jiġifieri l-istima b’saħħitha tal-varjabbiltà tad-dejta kkunsidrata, fejn N huwa l-għadd ta’ ossrvazzjonijiet u IQR hija l-firxa interkwartali li tiġbor fiha eżattament 50 % tal-każijiet ta’ distribuzzjoni partikulari tal-probabbiltà:

                     Il-firxa interkwartali tiġi kkalkulata billi wieħed jikkalkula d-daqs tad-differenza bejn il-75 perċentil u l-25 perċentil.

                     Fejn il-perċentil huwa l-valur Xpc ikkaratterizzat mill-fatt li l-probabbiltà (p) li l-valuri ta’ distribuzzjoni jkunu inqas minn Xpc hija daqs valur wieħed minn mija speċifiku jew inqas u mill-fatt li, fl-istess ħin, il-probabbiltà (p) li l-valuri ta’ distribuzzjoni jkunu daqs Xpc jew inqas hija daqs dak il-valur wieħed minn mija speċifiku jew iktar minn hekk. Il-valur wieħed minn mija jindika l-frazzjoni tad-distribuzzjoni magħżula. Fil-każ tal-valur medjan dan huwa ta’ 50/100.

                     Għal skopijiet prattiċi, il-perċentil huwa l-valur ta’ distribuzzjoni li jikkorrispondi għal erja speċifika li tiġi quddiem il-kurva tad-distribuzzjoni jew tad-densità. Pereżempju, il-25 perċentil jirrappreżenta l-valur tad-distribuzzjoni li jikkorrispondi għal erja ta’ 0,25 jew ta’ 25/100.
                     F’dan il-metodu, il-perċentili jiġu kkalkulati abbażi tal-valuri reali li jidhru fil-matriċi tad-dejta (il-proċedura għall-kalkolu tal-perċentili).

                        Il-koeffiċjent b’saħħtu tal-varjazzjoni (f’perċentwali)

                     Il-valur ta’ CVr% jirrappreżenta numru pur li jindika l-perċentwali ta’ varjabbiltà tas-sett ta’ numri analizzat. Għalhekk, dan il-valur huwa utli ħafna biex wieħed jiċċekkja l-affidabbiltà tal-membri tal-bord.

                        L-intervalli ta’ kunfidenza tal-valur medjan f’95 %

                     L-intervalli ta’ kunfidenza f’95 % (valur tal-iżball tal-ewwel tip ta’ 0.05 jew 5 %) jirrappreżentaw l-intervall li fih il-valur tal-valur medjan ikun jista’ jvarja li kieku jkun possibbli li wieħed jirrepeti l-esperiment għal għadd infinit ta’ drabi. Fil-prattika, dawn jindikaw l-intervall ta’ varjabbiltà tat-test fil-kundizzjonijiet tat-tħaddim adottati, jekk wieħed jibda t-test bis-suppożizzjoni li huwa possibbli li dan jiġi ripetut diversi drabi. Bħal fil-każ tal-valur ta’ CVr%, l-intervall jgħin biex wieħed jivvaluta l-affidabbiltà tat-test.

                     fejn C = 1.96 għall-intervall ta’ kunfidenza fil-livell ta’ 95 %.
                     L-Anness I tal-istandard bir-referenza IOC/T 20/Doc. No 15 jagħti eżempju tal-folja tal-kalkolu.

                        Referenzi

                                 (1)

                                 Wilkinson, L. 1990. Systat: The system for statistics (“Systat. Is-sistema għall-istatistika”). Evanston, IL.SYSTAT Inc.

                                 (2)

                                 Cicchitelli, G. 1984. Probabilità e Statistica (“Il-probabbiltà u l-istatistika”). Maggioli Editore, Rimini.

                                 (3)

                                 Massart, D.L.; Vandeginste, B.G.M.; Deming, Y.; Michotte, L. 1988. Chemometrics. A textbook (“Il-kimometrija. Ktieb akkademiku”). Elsevier. Amsterdam.

                                 (4)

                                 Kendall, M.G.; Stuart, A. 1967. The advanced theory of statistics. Vol. 1 (“It-teorija avvanzata tal-istatistika. L-ewwel volum”). Hafner Publishing Co.

                                 (5)

                                 McGill, R.; Tukey, J.W.; Larsen, W.A. 1978. Variation of Box Plots (“Il-varjazzjoni tal-plotts tal-kaxex”). The American Statistician, 32, (2), 12-16.

                                 (6)

                                 IOC/T.28/Doc. No 1 ta’ Settembru tal-2007, Il-linji gwida għall-akkreditazzjoni tal-laboratorji għat-testijiet sensorji b’referenza partikulari għaż-żejt taż-żebbuġa verġni skont l-istandard tal-ISO/IEC 17025:2005.

                                 (7)

                                 IOC/T.20/Doc. No 14.

                                 (8)

                                 IOC/T.20/Doc. No 15.

                                 (9)

                                 ISO/IEC 17025:05.

               ”

               (1)  Huma jistgħu ma jduqux iż-żejt meta jinnutaw attribut negattiv intens ferm bis-sens dirett tax-xamm u f’dak il-każ għandhom iniżżlu din iċ-ċirkustanza eċċezzjonali fil-folja tal-profil.

               (*1)  Ħassar skont il-bżonn.

            ANNESS VI

                     “ANNESS XXa

                        METODU BIEX JIĠU NNUTATI Ż-ŻJUT BARRANIN FIŻ-ŻJUT TAŻ-ŻEBBUĠA

                     1.   KAMP TA’ APPLIKAZZJONI
                     Dan il-metodu jintuża biex tiġi nnutata l-preżenza ta’ żjut veġetali barranin fiż-żjut taż-żebbuġa. Iż-żjut veġetali li fihom ħafna aċidu linolejku (bħaż-żjut tal-fażola tas-sojja, tal-kolza, taż-żerriegħa tal-ġirasol, eċċ.), u xi żjut veġetali li fihom ħafna aċidu olejku, bħaż-żjut tal-ġellewż, dawk taż-żerriegħa tal-ġirasol li fihom ħafna aċidu olejku u dawk mir-residwi taż-żebbuġ, jistgħu jiġu nnutati fiż-żjut taż-żebbuġa. Il-livell innutat jiddependi fuq it-tip ta’ żejt barrani u l-varjetà taż-żebbuġ. Fil-każ taż-żejt tal-ġellewż, huwa komuni li jkun hemm livell ta’ detezzjoni ta’ bejn 5 u 15 %. Il-metodu ma jistax jidentifika t-tip ta’ żejt barrani nnutat, u jindika biss jekk iż-żejt taż-żebbuġa hux ġenwin jew le.
                     2.   IL-PRINĊIPJU
                     Iż-żejt jiġi ppurifikat permezz tal-estrazzjoni f’fażi solida fuq l-iskrataċ tal-ġell tas-silika. Il-kompożizzjoni tat-triaċilgliċerol (TAG) tiġi stabbilita permezz tal-kromatografija b’fażi likwida ta’ riżoluzzjoni għolja f’fażi inversa bl-użu ta’ individwatur tal-indiċi rifrattiv u l-propjonitril bħala l-fażi mobbli. L-esteri metiliċi tal-aċidi xaħmin (FAMEs) jitħejjew miż-żejt ippurifikat permezz tal-metilazzjoni b’soluzzjoni kiesħa ta’ KOH fil-metanol (l-Anness X B) u mbagħad l-esteri jiġu analizzati permezz tal-kromatografija b’fażi gassuża f’kolonna kapillari bl-użu ta’ kolonni b’polarità għolja (l-Anness X A). Il-kompożizzjoni teoretika tat-triaċilgliċerol tiġi kkalkulata mill-kompożizzjoni tal-aċidi xaħmin permezz ta’ programm tal-kompjuter li jassumi distribuzzjoni aleatorja fil-pożizzjoni 1,3 jew 2 tal-aċidi xaħmin fit-triaċilgliċerol, b’restrizzjonijiet għall-aċidi xaħmin issaturati fil-pożizzjoni 2. Il-metodu tal-kalkolu huwa modifika tal-proċedura deskritta fl-Anness XVIII. Diversi algoritmi matematiċi huma kkalkulati mill-kompożizzjonijiet sperimentali u teoretiċi tat-triaċilgliċerol (li joħorġu mill-HPLC), u l-valuri li joħorġu minnhom jitqabblu ma’ dawk li jinsabu f’bażi tad-dejta msejsa fuq dejta minn żjut taż-żebbuġa ġenwini.
                     3.   MATERJALI U REAĠENTI
                     3.1.   Purifikazzjoni taż-żejt

                                 3.1.1.

                                 Flask Erlenmeyer ta’ 25 ml.

                                 3.1.2.

                                 Tubi tal-ħġieġ ta’ 5 ml b’tapp tal-kamin u tappijiet b’ġonta tal-PTFE.

                                 3.1.3.

                                 Skrataċ tal-ġell tas-silika ta’ 1 g (6 ml) għall-estrazzjoni f’fażi solida (pereżempju, tad-ditta Waters li tinsab f’Massachusetts fl-Istati Uniti tal-Amerika).

                                 3.1.4.

                                    n-eżan ta’ kwalità analitika.

                                 3.1.5.

                                 Taħlita tas-solvent magħmula minn eżan/etere dietiliku (87:13, v/v).

                                 3.1.6.

                                    N-ettan ta’ kwalità analitika.

                                 3.1.7.

                                 Aċeton ta’ kwalità analitika.

                           3.2.   Analiżi tat-triaċilgliċerol permezz tal-HPLC

                                 3.2.1.

                                 Mikrosiringi (ta’ 50 μL) u labar għall-injezzjoni tal-HPLC.

                                 3.2.2.

                                 Propjonitril ta’ purità superjuri ferm jew ta’ kwalità għall-HPLC (pereżempju, tad-ditta ROMIL li tinsab f’Cambridge fir-Renju Unit), użat bħala l-fażi mobbli.

                                 3.2.3.

                                 Kolonna tal-HPLC (b’djiametru intern ta’ 25 ċm b’4 mm), mimlija bil-fażi RP-18 (b’partikuli ta’ 4 μm).

                           3.3.   Tħejjija tal-esteri metiliċi tal-aċidi xaħmin

                     (ara l-Anness X B)

                                 3.3.1.

                                 Metanol li ma jkunx fih iktar minn 0.5 % ilma.

                                 3.3.2.

                                 Ettan ta’ kwalità analitika.

                                 3.3.3.

                                 Soluzzjoni ta’ 2N tal-idrossidu tal-potassju fil-metanol. Dewweb 1.1 g ta’ idrossidu tal-potassju f’10 ml ta’ metanol.

                                 3.3.4.

                                 Tubi tal-ħġieġ ta’ 5 ml b’tapp tal-kamin u tappijiet li jkollhom ġonta tal-PTFE.

                           3.4.   Analiżi tal-esteri metiliċi tal-aċidi xaħmin permezz tal-kromatografija b’fażi gassuża

                     (Ara l-metodu biex jiġu stabbiliti l-aċidi xaħmin mhux issaturati trans permezz tal-kromatografija b’fażi gassuża f’kolonna kapillari stabbilit fl-Anness X A).

                                 3.4.1

                                 Mikrosiringi (ta’ 5 μL) u labar għall-injezzjoni tal-kromatografija b’fażi gassuża.

                                 3.4.2

                                 L-idroġenu jew l-elju bħala gass trasportatur.

                                 3.4.3

                                 L-idroġenu u l-ossiġnu għall-individwatur tal-jonizzazzjoni bi fjamma.

                                 3.4.4

                                 In-nitroġenu jew l-elju bħala gass trasportatur awżiljarju.

                                 3.4.5.

                                 Kolonna kapillari tas-silika mdewba (ta’ 50 sa 60 m b’dijametru intern ta’ 0,25 sa 0,30 mm), miksija b’fażijiet taċ-ċjanopropilpolisilossan jew taċ-ċjanopropilfenilsilossan (SP-2380 jew simili) li jkollha kisja bi ħxuna ta’ bejn 0.20 u 0.25 μ.

                           4.   L-APPARAT

                                 4.1.

                                 Apparat b’vakwu għall-estrazzjoni f’fażi solida.

                                 4.2.

                                 Evaporatur rotatorju.

                                 4.3.

                                 Tagħmir tal-HPLC magħmul mill-elementi li ġejjin:

                                             4.3.1.

                                             Apparat li jneħħi l-gass għall-fażi mobbli.

                                             4.3.2.

                                             Valv għall-injezzjoni tad-ditta Rheodyne b’ċirkwit ta’ 10 μL.

                                             4.3.3.

                                             Pompa bi pressjoni għolja.

                                             4.3.4.

                                             Forn termostatiku għall-kolonna tal-HPLC li jkun kapaċi jżomm temperaturi li jkunu inqas minn dawk ambjentali (ta’ bejn 15 u 20 °C), (pereżempju, tat-tip Peltier).

                                             4.3.5.

                                             Individwatur tal-indiċi rifrattiv.

                                             4.3.6.

                                             Sistema kkompjuterizzata għall-kisba tad-dejta li jkollha programm ta’ integrazzjoni.

                                 4.4

                                 It-tagħmir tal-kromatografija b’fażi gassuża f’kolonna kapillari deskritt fl-Anness X A, li jkun fih l-elementi li ġejjin:

                                             4.4.1.

                                             Apparat għall-injezzjoni maqsuma.

                                             4.4.2.

                                             Individwatur tal-jonizzazzjoni bi fjamma (FID).

                                             4.4.3.

                                             Forn b’temperatura li tista’ tiġi pprogrammata.

                                             4.4.4.

                                             Sistema kkompjuterizzata għall-kisba tad-dejta li jkollha programm ta’ integrazzjoni.

                                 4.5.

                                 Kompjuter mgħammar bil-programm Microsoft EXCEL.

                           5.   IL-PROĊEDURA ANALITIKA
                     5.1.   Purifikazzjoni taż-żejt

                     Skartoċċ tal-ġell tas-silika tal-estrazzjoni f’fażi solida jitqiegħed f’apparat għall-elużjoni b’vakwu u jinħasel f’vakwu b’6 ml ta’ eżan. Il-vakwu jiġi rrilaxxat sabiex jiġi evitat li l-kolonna tinxef u taħt l-iskartoċċ jitqiegħed flask Erlenmeyer. Fil-kolonna titferra’ soluzzjoni magħmula miż-żejt (bejn wieħed u ieħor 0.12-il g) f’0.5 ml ta’ eżan u s-soluzzjoni tingħadda minnha u mbagħad issirilha elużjoni f’vakwu b’10 ml tat-taħlita tas-solvent magħmula mill-eżan u l-etere dietiliku (87:13 v/v) (imsemmija fil-punt 3.1.5). Is-solvent li tkun saritlu elużjoni jiġi omoġenizzat u bejn wieħed u ieħor nofs il-volum jitferra’ fi flask Erlenmeyer ieħor. Iż-żewġ soluzzjonijiet jiġu evaporati b’mod separat sa ma jinxfu f’evaporatur rotatorju fi pressjoni mnaqqsa u f’temperatura ambjentali. Għall-analiżi tat-triaċilgliċerol, wieħed mir-residwi jiddewweb f’millilitru (1 ml) ta’ aċeton (ara l-ewwel paragrafu tal-punt 5.2) u jitferra’ f’tubu tal-ħġieġ ta’ 5 ml b’tapp tal-kamin. Ir-residwu l-ieħor jiddewweb f’millilitru (1 ml) ta’ n-ettan u jitferra’ f’tubu ieħor tal-ħġieġ ta’ 5 ml b’tapp tal-kamin sabiex jitħejjew l-esteri metiliċi tal-aċidi xaħmin.

                        Nota: Il-purifikazzjoni taż-żejt tista’ ssir bl-użu ta’ kolonna tal-ġell tas-silika, kif deskritt fil-metodu 2.507 tal-IUPAC.
                     5.2.   Analiżi tat-triaċilgliċerol permezz tal-HPLC

                     Immonta s-sistema tal-HPLC, filwaqt li żżomm il-kolonna f’temperatura ta’ 20 °C u filwaqt li tuża l-propjonitril bħala l-fażi mobbli b’rata tal-fluss ta’ 0.6 ml/min. Meta l-linja ta’ referenza tkun stabbli injetta s-solvent; jekk ikun jidher li hemm disturb fil-linja ta’ referenza fiż-żona għall-ħin ta’ bejn it-12 u l-25 minuta, uża tip ta’ aċeton ieħor jew taħlita ta’ propjonitril u aċeton (25:75) biex iddewweb il-kampjun.

                        Nota: Xi tipi ta’ aċeton jipproduċu disturb fil-linja ta’ referenza fiż-żona msemmija hawn fuq.
                     Injetta alikwota ta’ 10 μl tas-soluzzjoni taż-żejt ippurifikat fl-aċeton (5 %). Il-passaġġ jieħu madwar 60 minuta. It-temperatura tal-forn u/jew ir-rata tal-fluss iridu jiġu aġġustati biex tinkiseb kromatogramma simili għal dik murija fil-Figura 1 fejn l-elużjoni tat-trilinolina (il-quċċata 1) isseħħ fil-15.5 minuta u r-riżoluzzjonijiet bejn il-pari LLL/OLLn (il-qċaċet 1 u 2) u OLL/OOLn (il-qċaċet 4 u 5) huma tajbin.
                     Il-quċċata 2 (OLLn+PoLL) trid tkun għolja mill-inqas 3% tal-iskala sħiħa.
                     5.3.   Tħejjija tal-esteri metiliċi tal-aċidi xaħmin

                     Żid 0.1 ml ta’ soluzzjoni ta’ 2N tal-idrossidu tal-potassju fil-metanol mas-soluzzjoni taż-żejt ippurifikat f’millilitru (1 ml) ta’ n-ettan. Agħlaq it-tubu b’tapp tal-kamin u ssikkah sewwa. Ħawwad it-tubu bis-saħħa għal 15-il sekonda u ħallih joqgħod u t-taħlita tissepara f’saffi (għal ħames minuti) sa ma s-saff ta’ fuq jibda jidher biċ-ċar. Is-soluzzjoni ta’ n-ettan hija lesta biex tiġi injettata fil-kromatografu b’fażi gassuża. Is-soluzzjoni tista’ titħalla f’temperatura ambjentali għal perjodu massimu ta’ 12-il siegħa.
                     5.4.   Analiżi tal-esteri metiliċi tal-aċidi xaħmin permezz tal-kromatografija b’fażi gassuża

                     Trid tintuża l-proċedura deskritta fil-metodu biex jiġu stabbiliti l-aċidi xaħmin mhux issaturati trans (ara l-Anness X A).
                     Għandha titwaqqaf is-sistema tal-kromatografija b’fażi gassuża b’temperatura tal-forn ta’ 165 °C. It-temperatura tal-forn irrakkomandata hija dik iżotermali ta’ 165 °C għal għaxar minuti, imbagħad din għandha tiżdied għal dik ogħla ta’ 200 °C b’rata ta’ 1.5 °C/min. Huwa rrakkomandat li l-apparat għall-injezzjoni jkollu temperatura ta’ bejn 220 °C u 250 °C sabiex titnaqqas kemm jista’ jkun il-formazzjoni tal-aċidi xaħmin trans (ara l-Anness X A). It-temperatura tal-individwatur għandha tkun ta’ 250 °C. L-idroġenu jew l-elju jrid jintuża bħala l-gass trasportatur bi pressjoni tat-tarf ta’ fuq tal-kolonna ta’ bejn wieħed u ieħor 130 kPa. Il-volum tal-injezzjoni għandu jkun ta’ 1μL fil-modalità tal-injezzjoni maqsuma.
                     Irid jinkiseb profil tal-kromatografija b’fażi gassuża li jkun simili għal dak muri fil-Figura 2. Trid tingħata attenzjoni speċjali għar-riżoluzzjoni bejn C18:3 u C20:1 (il-quċċata ta’ C18:3 trid tidher qabel is-C20:1). Biex jintlaħqu dawn il-kundizzjonijiet, it-temperatura inizjali u/jew il-pressjoni tat-tarf ta’ fuq tal-kolonna jridu jiġu ottimizzati. Aġġusta l-kundizzjonijiet tal-apparat għall-injezzjoni (it-temperatura, il-proporzjon tal-qsim u l-volum tal-injezzjoni) biex titnaqqas kemm jista’ jkun is-separazzjoni tal-aċidu palmitiku u tal-aċidu palmitolejku.
                     Il-quċċata ta’ C20:0 trid tkun għolja madwar 20 % tal-iskala sħiħa biex jiġu kkwantifikati l-isomeri trans. Jekk il-quċċata ta’ C18:0 tkun tidher mgħawġa, naqqas l-ammont tal-kampjun.
                     6.   L-INTEGRAZZJONI TAL-QĊAĊET KROMATOGRAFIĊI
                     6.1.   Il-kromatogramma tal-HPLC

                     Il-Figura 1 turi kromatogramma tipika tal-HPLC għat-triaċilgliċeroli ta’ żejt taż-żebbuġa ppurifikat. Iridu jiġu mmarkati tliet linji ta’ referenza għall-integrazzjoni tal-qċaċet: l-ewwel waħda trid tiġi mmarkata bejn il-bidu tal-quċċata 1 u tmiem il-quċċata 3, it-tieni waħda bejn il-bidu tal-quċċata 4 u l-ħofra qabel il-quċċata 8 u t-tielet waħda bejn il-ħofra ta’ qabel il-quċċata 8 u tmiem il-quċċata 18.
                     L-erja totali hija s-somma tal-erjas tal-qċaċet kollha (identifikati u mhux) mill-quċċata 1 sal-quċċata 18. Il-perċentwali ta’ kull quċċata jiġi kkalkulat permezz tal-formula li ġejja:

                     Il-perċentwali għandhom jingħataw bħala numru b’żewġ ċifri wara l-punt deċimali.
                     6.2.   Il-kromatogramma tal-kromatografija b’fażi gassuża

                     Il-Figura 2 turi kromatogramma tal-kromatografija b’fażi gassuża għall-esteri tal-alkil tal-aċidi xaħmin miksubin minn żejt taż-żebbuġa ppurifikat. Iridu jiġu kkalkulati l-perċentwali tal-aċidi xaħmin li ġejjin:

                                 l-aċidu palmitiku:

                                 P (C16:0)

                                 =

                                 ester metiliku + ester etiliku;

                                 l-aċidu steariku:

                                 S (C18:0)

                                 =

                                 ester metiliku;

                                 l-aċidu palmitolejku;

                                 Po (C16:1)

                                 =

                                 is-somma tal-esteri metiliċi taż-żewġ isomeri cis;

                                 l-aċidu olejku:

                                 O (C18:1)

                                 =

                                 is-somma tal-esteri metiliċi taż-żewġ isomeri cis + l-ester etiliku + l-isomeri trans;

                                 l-aċidu linolejku:

                                 L (C18:2)

                                 =

                                 ester metiliku + ester etiliku + l-isomeri trans;

                                 l-aċidu linoleniku:

                                 Ln (C18:3)

                                 =

                                 ester metiliku + l-isomeri trans;

                                 l-aċidu arakidiku:

                                 A (C20:0)

                                 =

                                 ester metiliku;

                                 l-aċidu ejkosenojku (gondojku);

                                 G (C20:1)

                                 =

                                 ester metiliku.

                           Jista’ jkun li ma jkunx hemm esteri etiliċi u isomeri trans fil-kromatogramma tal-kromatografija b’fażi gassuża.
                     L-erja totali (AT) hija s-somma tal-qċaċet kollha li jidhru fil-kromatogramma, minn C14:0 sa C24:0, ħlief għall-quċċata li tikkorrispondi għall-iskwalin. Il-perċentwali ta’ kull quċċata jiġi kkalkulat kif ġej:

                     Ir-riżultati għandhom jingħataw bħala numru b’żewġ ċifri wara l-punt deċimali.
                     Għall-kalkoli magħmulin mill-programmi tal-kompjuter, m’hemmx bżonn issir normalizzazzjoni għal 100 minħabba li dan isir b’mod awtomatiku.

                        Il-Figura 1

                        Kromatogramma tal-HPLC għat-triaċilgliċeroli (it-TAGs) ta’ żejt taż-żebbuġa verġni magħmul minn żebbuġ tal-varjetà “Chamlali”. Il-komponenti ewlenin tal-qċaċet kromatografiċi

                     (1) LLL; (2) OLLn+PoLL; (3) PLLn; (4) OLL; (5) OOLn+PoOL;
                     (6) PLL+PoPoO; (7) POLn+PPoPo+PPoL; (8) OOL+LnPP; (9) PoOO;
                     (10) SLL+PLO; (11) PoOP+SPoL+SOLn+SPoPo; (12) PLP;
                     (13) OOO+PoPP; (14) SOL; (15) POO; (16) POP; (17) SOO;
                     (18) POS+SLS.

                        It-Tabella 1

                        Id-dejta tat-tennija tal-istabbiliment tat-triaċilgliċeroli (it-TAGs) ta’ żejt taż-żebbuġa verġni permezz tal-HPLC f’temperatura tal-kolonna ta’ 20 °C u bl-użu tal-propjonitril bħala l-fażi mobbli

                                 ECN

                                 Il-qċaċet tal-HPLC

                                 It-triaċilgliċeroli (it-TAGs)

                                 L-ewwel kampjun

                                 It-tieni kampjun

                                 It-tielet kampjun

                                 Ir-raba’ kampjun

                                 Il-ħames kampjun

                                 Il-valur medju (f’perċentwali)

                                 RSDr (%)

                                 Il-valur medju (f’perċentwali)

                                 RSDr (%)

                                 Il-valur medju (f’perċentwali)

                                 RSDr (%)

                                 Il-valur medju (f’perċentwali)

                                 RSDr (%)

                                 Il-valur medju (f’perċentwali)

                                 RSDr (%)

                                    42

                                    1

                                 LLL

                                 0,020

                                 7,23

                                 0,066

                                 5,18

                                 0,095

                                 4,10

                                 0,113

                                 0,95

                                 0,34

                                 1,05

                                    2

                                 OLLn+ PoLL

                                 0,085

                                 7,44

                                 0,24

                                 1,78

                                 0,26

                                 2,25

                                 0,35

                                 2,02

                                 0,50

                                 2,83

                                    3

                                 PLLn

                                 0,023

                                 15,74

                                 0,039

                                 5,51

                                 0,057

                                 5,62

                                 0,082

                                 4,35

                                 0,12

                                 6,15

                                    44

                                    4

                                 OLL

                                 0,47

                                 1,52

                                 1,53

                                 0,42

                                 2,62

                                 0,98

                                 3,35

                                 1,05

                                 4,37

                                 1,13

                                    5

                                 OOLn+ PoOL

                                 1,07

                                 2,01

                                 1,54

                                 0,46

                                 1,61

                                 0,71

                                 1,72

                                 1,07

                                 1,77

                                 2,40

                                    6

                                 PLL+ PoPoO

                                 0,11

                                 12,86

                                 0,24

                                 4,37

                                 0,65

                                 1,32

                                 1,35

                                 0,73

                                 2,28

                                 1,24

                                    7

                                 POLn+ PpoPo+ PpoL

                                 0,42

                                 5,11

                                 0,49

                                 2,89

                                 0,55

                                 2,01

                                 0,85

                                 1,83

                                 1,09

                                 1,96

                                    46

                                    8

                                 OOL+ LnPP

                                 6,72

                                 0,63

                                 8,79

                                 0,31

                                 11,21

                                 0,42

                                 13,25

                                 0,33

                                 15,24

                                 0,23

                                    9

                                 PoOO

                                 1,24

                                 2,86

                                 1,49

                                 0,95

                                 1,63

                                 0,85

                                 2,12

                                 0,45

                                 2,52

                                 0,56

                                    10

                                 SLL+ PLO

                                 2,70

                                 0,65

                                 4,05

                                 0,70

                                 6,02

                                 0,65

                                 9,86

                                 0,53

                                 11,53

                                 0,31

                                    11

                                 PoOP+ SpoL+ SOLn+ SpoPo

                                 0,64

                                 4,42

                                 0,69

                                 3,02

                                 0,79

                                 1,23

                                 1,53

                                 0,89

                                 1,70

                                 1,66

                                    48

                                    12+13

                                 OOO+ PLP+ PoPP

                                 49,60

                                 0,07

                                 48,15

                                 0,06

                                 42,93

                                 0,06

                                 33,25

                                 0,10

                                 24,16

                                 0,06

                                    14

                                 SOL

                                 0,82

                                 1,72

                                 0,92

                                 1,56

                                 1,05

                                 1,32

                                 1,25

                                 1,05

                                 1,60

                                 1,77

                                    15

                                 POO

                                 22,75

                                 0,25

                                 21,80

                                 0,20

                                 21,05

                                 0,30

                                 20,36

                                 0,35

                                 20,17

                                 0,14

                                    50

                                    16

                                 POP

                                 3,05

                                 0,46

                                 4,56

                                 0,42

                                 4,98

                                 0,52

                                 5,26

                                 0,41

                                 5,57

                                 0,38

                                    17

                                 SOO

                                 6,87

                                 0,21

                                 5,56

                                 0,33

                                 4,86

                                 0,43

                                 4,12

                                 0,72

                                 3,09

                                 0,69

                                    18

                                 POS+ SLS

                                 1,73

                                 1,23

                                 1,65

                                 1,10

                                 1,54

                                 0,99

                                 1,49

                                 1,10

                                 1,41

                                 1,00

                                             n

                                             =

                                             3 repliki

                                             RSDr

                                             =

                                             id-devjazzjoni standard relattiva tat-tennija

                        Il-Figura 2

                        Kromatogramma tal-kromatografija b’fażi gassuża għall-esteri tal-alkil tal-aċidi xaħmin miksubin minn żejt mir-residwi taż-żebbuġ permezz tat-transesterifikazzjoni b’soluzzjoni kiesħa ta’ KOH fil-metanol

                     7.   DETEZZJONI TAŻ-ŻJUT BARRANIN FIŻ-ŻJUT TAŻ-ŻEBBUĠA
                     Il-metodu għall-kalkolu tad-detezzjoni taż-żjut barranin fiż-żjut taż-żebbuġa permezz tat-tqabbil tal-algoritmi matematiċi ma’ bażi tad-dejta msejsa fuq dejta minn żjut taż-żebbuġa ġenwini huwa stabbilit fl-Anness I tal-istandard bir-referenza IOC/T.20/Doc. No 25.”