               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 20.11.2019
            COM(2019) 913 final
            Rakkomandazzjoni għal
            DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL
            li tistabbilixxi li ma ttieħdet l-ebda azzjoni effettiva mir-Rumanija b'reazzjoni għar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta' Ġunju 2019
            {SWD(2019) 932 final}

               Rakkomandazzjoni għal

               DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

               li tistabbilixxi li ma ttieħdet l-ebda azzjoni effettiva mir-Rumanija b'reazzjoni għar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta' Ġunju 2019

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika
                  1
               , u b'mod partikolari ir-raba' subparagrafu tal-Artikolu 10(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni Ewropea,

               Billi:

               (1)F'Ġunju 2017 u f'Ġunju 2018 il-Kunsill, f'konformità mal-Artikolu 121(4) tat-Trattat sab li fl-2016 u l-2017 rispettivament kien hemm devjazzjoni sinifikanti osservata mill-objettiv baġitarju ta' terminu medju tar-Rumanija jew mill-perkors ta' aġġustament lejh. Fid-dawl ta' dawk id-devjazzjonijiet sinifikanti stabbiliti, il-Kunsill ħareġ Rakkomandazzjonijiet fis-16 ta' Ġunju 2017
                  2
                u fit-22 ta' Ġunju 2018
                  3
               , biex jirrakkomanda li r-Rumanija tieħu l-miżuri ta' politika meħtieġa biex tindirizza dawk id-devjazzjonijiet. Il-Kunsill sussegwentement sab li r-Rumanija ma kinitx ħadet azzjoni effettiva b’reazzjoni għal dawk ir-Rakkomandazzjonijiet u ħareġ Rakkomandazzjonijiet riveduti fil-5 ta’ Diċembru 2017
                  4
                u fl-4 ta’ Diċembru 2018
                  5
                rispettivament. Il-Kunsill sussegwentement sab li r-Rumanija lanqas ma ħadet azzjoni effettiva b’reazzjoni għal dawk ir-Rakkomandazzjonijiet.

               (2)Fl-14 ta’ Ġunju 2019, il-Kunsill sab li fl-2018 reġa’ kien hemm devjazzjoni sinifikanti osservata mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju fir-Rumanija u ħareġ Rakkomandazzjoni biex ir-Rumanija tieħu l-miżuri meħtieġa biex tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett
                  6
                ma taqbiżx l-4,5 % fl-2019 u l-5,1 % fl-2020, li jikkorrispondu għal aġġustament strutturali annwali ta’ 1,0 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 u 0,75 % tal-PDG fl-2020
                  7
               . Irrakkomanda wkoll li r-Rumanija tuża kwalunkwe gwadann mhux previst biex tnaqqas id-defiċit, filwaqt li jenħtieġ li l-miżuri ta' konsolidazzjoni baġitarja jiżguraw titjib fit-tul fil-bilanċ strutturali tal-amministrazzjoni pubblika b'mod li jiffavorixxi t-tkabbir. Il-Kunsill stabbilixxa skadenża fil-15 ta' Ottubru 2019 biex ir-Rumanija tirrapporta dwar l-azzjoni li tkun ħadet b'reazzjoni għal dik ir-Rakkomandazzjoni.

               (3)Fil-25 ta' Settembru 2019, il-Kummissjoni wettqet missjoni ta' sorveljanza msaħħa fir-Rumanija għall-fini ta' monitoraġġ fil-post skont l-Artikolu 11(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Wara li s-sejbiet provviżorji ġew trażmessi lill-awtoritajiet Rumeni għall-kummenti tagħhom, il-Kummissjoni rrapportat is-sejbiet tagħha lill-Kunsill fl-20 ta’ Novembru 2019. Dawk is-sejbiet ingħataw lill-pubbliku. Ir-rapport tal-Kummissjoni sab li l-awtoritajiet Rumeni qed jippjanaw biss li jwettqu aġġustament strutturali mill-2022 u għalhekk ma għandhomx l-intenzjoni li jieħdu azzjoni fuq ir-rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta' Ġunju 2019.

               (4)Fil-15 ta' Ottubru 2019, l-awtoritajiet Rumeni preżentaw rapport dwar l-azzjoni meħuda b'reazzjoni għar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta' Ġunju 2019. Ir-rapport ma fihx projezzjoni komprensiva ta’ kategoriji baġitarji individwali u lanqas ma jinkludi l-impatt baġitarju ta’ kull miżura msemmija. B’hekk, ir-rapport ma jikkonformax mar-rekwiżiti ta’ rappurtar rakkomandati mill-Kunsill. Fir-rapport, l-awtoritajiet tennew li l-mira tagħhom għall-2019 tibqa' defiċit nominali ta' 2,8 % tal-PDG, l-istess mira bħal tal-Programm ta' Konverġenza tal-2019. Jekk dan id-defiċit nominali fil-mira jintlaħaq, ikun jirrappreżenta biss tnaqqis marġinali fid-defiċit tal-amministrazzjoni pubblika meta mqabbel mal-2018, minkejja li r-Rumanija għaddejja minn tkabbir ekonomiku kbir. Għall-2020, l-awtoritajiet qed jimmiraw lejn defiċit nominali ta’ 2,9 % tal-PDG, li huwa ogħla mill-mira ta’ 2,7 % tal-PDG fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2019. B'mod ġenerali, l-impatt fiskali tal-miżuri rrappurtati ma jissodisfawx ir-rekwiżit iddikjarat fir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta' Ġunju 2019.

               (5)Fl-2019, abbażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tal-ħarifa 2019, it-tkabbir fl-infiq pubbliku primarju nett huwa projjettat li jkun 12,8 %, sew ogħla mir-rata rakkomandata ta’ 4,5% (devjazzjoni ta’ 2,5 % tal-PDG). Il-bilanċ strutturali huwa mistenni li jiddeterjora b' 0,8 % tal-PDG minflok jitjieb b’1,0 % tal-PDG (devjazzjoni ta' 1,8 % tal-PDG) kif rakkomandat. Għalhekk, iż-żewġ pilastri jippuntaw lejn devjazzjoni mill-aġġustament rakkomandat. Il-valutazzjoni kumplessiva tikkonferma devjazzjoni mill-aġġustament rakkomandat fl-2019.

               (6)Fl-2020, abbażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tal-ħarifa 2019, it-tkabbir fl-infiq pubbliku primarju nett huwa projjettat li jkun 11,1 %, sew ogħla mir-rata rakkomandata ta’ 5,1 % (devjazzjoni ta’ 1,8 % tal-PDG). Il-bilanċ strutturali huwa mistenni li jiddeterjora b' 0,8 % tal-PDG kontra t-titjib rakkomandat ta' 0,75 % tal-PDG (devjazzjoni ta' 1,6 % tal-PDG). Għalhekk, iż-żewġ pilastri jindikaw riskju ta' devjazzjoni mill-aġġustament meħtieġ tal-istess daqs. Il-valutazzjoni kumplessiva tikkonferma devjazzjoni mill-aġġustament rakkomandat fl-2020.

               (7)Aktar minn hekk, it-tbassir tal-Kummissjoni tal-ħarifa tal-2019 jipprojjetta defiċit tal-amministrazzjoni pubblika ta’ 3,6 % fl-2019 u 4,4 % fl-2020, li hu ogħla mill-valur referenzjarju tat-Trattat ta’ 3 % tal-PDG.

               (8)Is-sejbiet ta’ hawn fuq iwasslu għall-konklużjoni li r-reazzjoni tar-Rumanija għar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta' Ġunju 2019 ma kinitx biżżejjed,

               ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:

               Artikolu 1

               Ir-Rumanija ma ħaditx azzjoni effettiva b'reazzjoni għar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta' Ġunju 2019.

               Artikolu 2

               Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lir-Rumanija.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        ĠU C 216, 6.7.2017, p. 1.

                     (3)

                        ĠU C 223, 27.6.2018, p. 3.

                     (4)

                        ĠU C 439, 20.12.2017, p. 1.

                     (5)

                        ĠU C 460, 21.12.2018, p. 1.

                     (6)

                        In-nefqa pubblika primarja netta hija magħmula min-nefqa pubblika totali bl-esklużjoni tan-nefqa fuq l-imgħax, in-nefqa fuq programmi tal-Unjoni kompletament korrisposti mid-dħul mill-fondi tal-Unjoni u tibdil mhux diskrezzjonarju fin-nefqa fuq il-benefiċċji tal-qgħad. Il-formazzjoni tal-kapital fiss gross iffinanzjata fil-livell nazzjonali hija mifruxa fuq perjodu ta' erba' snin. Il-miżuri diskrezzjonali b’rabta mad-dħul jew ma’ żidiet fid-dħul preskritti bil-liġi qed jitqiesu. Miżuri ta’ darba, kemm min-naħa tad-dħul kif ukoll tan-nefqa, huma esklużi.

                     (7)

                        ĠU C 210, 21.6.2019, p. 1.


Rakkomandazzjoni għal RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Litwanja għall-2019 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Litwanja għall-2019


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 28.11.2019
            COM(2019) 608 final
            ANNESS
            ta'
            Rakkomandazzjoni għal Deċiżjoni tal-Kunsill
            li taġġorna d-direttivi ta' negozjar għan-negozjati ta’ Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (FSE) ma’ pajjiżi u reġjuni Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku (AKP).

               ANNESS

               Direttivi għan-negozjati ta’ Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (“FSE”) ma’ pajjiżi u reġjuni Afrikani tal-Karibew u tal-Paċifiku (AKP)

               1.Preambolu

               Minbarra r-referenza ġenerali għall-Ftehim ta’ Cotonou u l-Ftehim suċċessur tiegħu, se ssir referenza speċjali, fost l-oħrajn, għal dan li ġej:

               ·L-impenn tal-partijiet li jippromwovu u jħaffu l-iżvilupp ekonomiku, kulturali u soċjali tal-Istati tal-AKP, bil-ħsieb li jingħata kontribut għall-paċi, għall-prosperità u għas-sigurtà u jkun promoss ambjent politiku stabbli u demokratiku;

               ·L-impenn tal-partijiet għar-rispett tad-drittijiet tal-bniedem, inklużi d-drittijiet ewlenin tax-xogħol, il-prinċipji demokratiċi u l-istat tad-dritt. li jikkostitwixxu l-elementi essenzjali tas-Sħubija bejn l-AKP-UE u l-governanza tajba, li tikkostitwixxi element fundamentali tas-Sħubija AKP-UE.

               ·L-impenn tal-partijiet fuq sett ta’ prinċipji u regoli maqbula internazzjonalment li għandhom l-għan li jrawmu relazzjoni ta’ appoġġ reċiproku bejn il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli, inkluż l-appoġġ tal-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli (Aġenda 2030) u l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tagħha, u l-Ftehim ta’ Pariġi taħt il-Konvenzjoni Qafas tan-NU dwar it-Tibdil fil-Klima;

               ·L-impenn tal-partijiet li jiffukaw is-sħubija tagħhom fuq l-għan li jnaqqsu u eventwalment jeqirdu l-faqar, konsistenti mal-objettivi ta’ żvilupp sostenibbli u l-integrazzjoni gradwali tal-pajjiżi tal-AKP fl-ekonomija dinjija; li tinbena, għalhekk, il-kooperazzjoni ekonomika u kummerċjali bejn l-AKP u l-UE dwar l-inizjattivi ta’ integrazzjoni reġjonali li jeżistu fil-pajjiżi tal-AKP;

               ·L-għan tal-kooperazzjoni ekonomika u kummerċjali AKP-UE biex titrawwem l-integrazzjoni bla xkiel u gradwali tal-Istati tal-AKP fl-ekonomija dinjija, b’kunsiderazzjoni xierqa għall-għażliet politiċi u l-prijoritajiet ta’ żvilupp tagħhom, u b’mod partikolari l-istrateġiji tagħhom stess għat-tnaqqis tal-faqar (b’mod partikolari l-Programmi Strateġiċi għat-Tnaqqis tal-Faqar) u b’hekk jiġi promoss l-iżvilupp sostenibbli tagħhom u jingħata kontribut għall-qerda tal-faqar fil-pajjiżi tal-AKP;

               ·L-impenn tal-partijiet li jappoġġaw il-proċess ta’ integrazzjoni reġjonali fi ħdan il-Grupp ta’ Stati AKP u li jrawmu l-integrazzjoni reġjonali bħala strument ewlieni għall-integrazzjoni tal-pajjiżi tal-AKP fl-ekonomija dinjija;

               ·L-impenn tal-partijiet li jsaħħu l-kooperazzjoni ekonomika u kummerċjali u li joħolqu dinamika kummerċjali ġdida bejniethom bil-ħsieb li jiffaċilitaw it-tranżizzjoni tal-pajjiżi tal-AKP għal ekonomija globali liberalizzata;

               ·L-impenn tal-partijiet li jqisu l-ħtiġijiet u l-livelli differenti ta’ żvilupp tal-pajjiżi u r-reġjuni tal-AKP;

               ·L-impenn tal-partijiet li jirrispettaw l-obbligi tagħhom fi ħdan il-qafas tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO) u biex imexxu ‘l quddiem l-għanijiet tad-WTO;

               ·L-objettiv konġunt tal-partijiet li jtejbu l-kooperazzjoni fl-oqsma kollha rilevanti għall-kummerċ u li jiksbu liberalizzazzjoni progressiva u reċiproka tal-kummerċ fi prodotti u servizzi, skont ir-regoli tad-WTO, filwaqt li jitqies il-livell ta’ żvilupp tal-pajjiżi tal-AKP u r-restrizzjonijiet ekonomiċi, soċjali u ambjentali li qed jiffaċċjaw;

               ·L-impenji tal-partijiet biex jiżguraw li l-isforzi mwettqa fil-qafas tal-Ftehim ta’ Cotonou u l-ftehim suċċessur tiegħu u dawk meħuda fil-qafas tal-FSEs isaħħu lil xulxin b’mod reċiproku.

               2.Natura u Kamp tal-Applikazzjoni tal-Ftehim

               L-FSEs għandhom jimmiraw għall-integrazzjoni bla xkiel u gradwali tal-Istati AKP fl-ekonomija dinjija, b'kunsiderazzjoni xierqa għall-għażliet politiċi u prijoritajiet ta' żvilupp tagħhom, li permezz tagħhom jippromwovu l-iżvilupp sostenibbli tagħhom u jikkontribwixxu biex jintemm il-faqar fil-pajjiżi tal-AKP.

               Skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 36(1) tal-Ftehim ta’ Cotonou u d-dispożizzjoni rilevanti fil-Ftehim ta’ Sħubija l-ġdid AKP-UE, ladarba applikabbli, in-negozjati għandhom jimmiraw li jistabbilixxu Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (“FSEs”) ma’ sottogruppi tal-AKP definiti f’konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 37(3) tal-Ftehim ta’ Cotonou u d-dispożizzjoni rilevanti fil-Ftehim ta’ Sħubija l-ġdid AKP-UE, ladarba applikabbli, b’kont meħud tal-proċess ta’ integrazzjoni reġjonali fi ħdan l-AKP.

               L-FSEs għandhom ikunu diretti lejn it-trawwim ta’ integrazzjoni ekonomika eqreb bejn il-partijiet, billi jitneħħew progressivament l-ostakoli għall-kummerċ ta’ bejniethom u billi tissaħħaħ il-kooperazzjoni fl-oqsma kollha rilevanti għall-kummerċ, b’konformità sħiħa mad-dispożizzjonijiet tad-WTO.

               L-FSEs għandhom ikunu konsistenti mal-objettivi u l-prinċipji tal-Ftehim ta’ Cotonou u l-ftehim suċċessur tiegħu, u b’mod partikolari mad-dispożizzjonijiet tal-Parti III, it-Titolu II tiegħu. In-negozjati tal-FSEs għandhom għalhekk b’mod partikolari jqisu l-livelli differenti ta’ żvilupp tal-partijiet kif ukoll tar-restrizzjonijiet partikolari ekonomiċi, soċjali u ambjentali tal-pajjiżi tal-AKP u l-kapaċità li jadattaw u jaġġustaw l-ekonomiji tagħhom għall-proċess ta’ liberalizzazzjoni.

               3.Kummerċ ta' Prodotti

               3.1.Għan

               L-FSEs għandhom ikunu diretti lejn l-istabbiliment ta’ żoni ta’ kummerċ ħieles bejn il-partijiet, fuq il-bażi tal-objettivi ta’ żvilupp tal-Ftehim ta’ Cotonou u l-ftehim suċċessur tiegħu, f’konformità mad-dispożizzjonijiet tad-WTO. huwa mifhum, għalhekk, li l-kondizzjonijiet ta’ aċċess għas-suq li ġejjin se jkunu disponibbli biss fil-kuntest ta’ dawn il-FSEs.

               3.2.Dazju tal-importazzjoni

               ·Importazzjoni fl-Unjoni Ewropea

               L-FSEs għandhom jibnu fuq u jkomplu jtejbu l-kundizzjonijiet tal-aċċess għas-suq attwalment ipprovduti taħt il-Ftehim ta’ Cotonou u l-ftehim suċċessur tiegħu. L-arranġamenti speċifiċi għal aktar tneħħija ta’ tariffi għandhom jiġu stabbiliti matul in-negozjati, b’kont meħud tal-interessi eżistenti u potenzjali tal-pajjiżi tal-AKP u tal-impatt tal-miżuri ta’ liberalizzazzjoni tal-kummerċ b’mod partikolari fuq l-integrazzjoni reġjonali fi ħdan l-AKP.

               ·Importazzjonijiet fil-pajjiżi AKP

               Bl-objettiv prinċipali tal-promozzjoni tal-iżvilupp permezz ta’ integrazzjoni ekonomika reġjonali u politiki adegwati, in-negozjati se jsegwu (1) l-eliminazzjoni tad-dazji doganali fuq importazzjonijiet mill-KE għal sostanzjalment il-kummerċ kollu matul perjodu tranżitorju, u (2) it-tneħħija ta’ kull imposta li jkollha effett ekwivalenti għal dazji doganali mad-dħul fis-seħħ tal-FSEs.

               L-iskeda tal-eliminazzjoni tat-tariffi u l-kopertura tal-prodott finali tal-liberalizzazzjoni tal-kummerċ mill-pajjiżi tal-AKP se jirriflettu r-restrizzjonijiet ekonomiċi, soċjali u ambjentali li qed jiffaċċjaw, kif ukoll il-kapaċità tagħhom li jadattaw l-ekonomiji tagħhom għall-proċess ta’ liberalizzazzjoni. Għalhekk, perjodu tranżitorju, kompatibbli mal-objettivi tal-Ftehim ta’ Cotonou, il-ftehim suċċessur tiegħu u r-regoli tad-WTO, se jiġi applikat b’mod flessibbli, biex jitqiesu r-restrizzjonijiet speċifiċi tal-pajjiżi tal-AKP ikkonċernati. L-istess flessibbiltà se tiġi applikata fir-rigward tal-kopertura tal-prodotti u l-kalendarju/ir-ritmu ta’ impenji ta’ liberalizzazzjoni mill-pajjiżi tal-AKP.

               F’dan il-kuntest, il-partijiet se jeżaminaw, fuq bażi ta’ każ b’każ, l-impatt potenzjali ta’ mekkaniżmi ta’ rifużjoni fuq l-esportazzjoni fuq il-proċess ta’ liberalizzazzjoni tal-kummerċ.

               Minkejja dan ta’ hawn fuq, il-pajjiżi tal-AKP għandhom jagħtu lill-Unjoni Ewropea fi kwalunkwe ħin trattament mhux inqas favorevoli mit-trattament MFN. Dan ma japplikax fir-rigward ta’ konċessjonijiet magħmula bejn il-pajjiżi tal-AKP jew mill-pajjiżi tal-AKP għal pajjiżi oħra li qed jiżviluppaw fil-qafas ta’ ftehimiet reġjonali jew dispożizzjonijiet kummerċjali oħra kompatibbli mar-rekwiżiti tad-WTO.

               Matul in-negozjati, u fid-dawl tal-Artikolu 349 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea u l-ftehimiet milħuqa fil-qafas tal-Ftehim ta’ Cotonou u l-ftehim suċċessur tiegħu, se jitqiesu l-interessi speċifiċi tar-reġjuni ultraperiferiċi tal-Unjoni Ewropea. F’dan il-kuntest, l-FSEs jistgħu b’mod partikolari jipprovdu miżuri speċifiċi favur prodotti minn dawn ir-reġjuni, immirati lejn l-integrazzjoni tagħhom fil-kummerċ intrareġjonali fuq medda qasira ta’ żmien, skont id-dispożizzjoni tad-WTO.

               Il-pajjiżi tal-AKP għandhom jimpenjaw ruħhom, tal-inqas, li jestendu awtomatikament it-trattament mogħti lill-Unjoni Ewropea lill-partijiet l-oħra kollha tal-FSE kkonċernat, preferibbilment qabel il-liberalizzazzjoni tal-kummerċ vis-à-vis l-Unjoni Ewropea.

               Fejn iseħħu diffikultajiet serji bħala riżultat tal-liberalizzazzjoni tal-kummerċ, il-pajjiżi tal-AKP jistgħu, f’konsultazzjoni mal-Unjoni Ewropea, jissospendu temporanjament l-applikazzjoni tal-iskeda ta’ liberalizzazzjoni u, fejn meħtieġ, jimmodulaw mill-ġdid ir-rata ta’ progress lejn l-istabbiliment finali taż-żona ta’ kummerċ ħieles, f’konformità sħiħa mad-dispożizzjonijiet tad-WTO.

               Il-pjanijiet ta’ liberalizzazzjoni tal-kummerċ u l-iskeda tal-pajjiżi tal-AKP għandhom ikunu parti mill-FSEs. Dan għandu jinkludi l-listi xierqa ta’ prodotti kif ukoll l-iskedi ta’ żmien għat-tneħħija tat-tariffi. Dawn il-listi u l-iskedi se jiġu ffinalizzati matul in-negozjati.

               ·Dazji bażiċi

               Id-dazji bażiċi li għalihom għandu jiġi applikat it-tnaqqis miftiehem għandhom ikunu d-dazji MFN effettivament applikati mill-pajjiżi tal-AKP fil-jum tal-iffirmar tal-FSEs. Huma għandhom jiġu definiti f’lista mehmuża ma’ kull FSE.

               3.3.Dispożizzjonijiet ġenerali

               Dazji tal-esportazzjoni. Kwalunkwe dazju tal-esportazzjoni applikat fil-kummerċ bejn il-partijiet għandu jiġi eliminat fuq skeda ta’ żmien miftiehma li ma taqbiżx l-għaxar snin.

               Ir-restrizzjonijiet kwantitattivi u l-miżuri li għandhom effett ekwivalenti applikati għall-esportazzjoni jew l-importazzjoni fil-kummerċ bejn il-partijiet għandhom jitneħħew mad-dħul fis-seħħ tal-FSEs.

               It-trattament nazzjonali u l-miżuri fiskali. Provvediment ta’ trattament nazzjonali standard, li jiżgura li l-prodotti tal-partijiet jirċievu trattament mhux inqas favorevoli minn dak mogħti lil prodotti simili ta’ oriġini nazzjonali, se jiġi inkluż fl-FSEs. Kull miżura jew prattika fiskali interna diskriminatorja li diġà teżisti se jiġu eliminati mid-dħul fis-seħħ tal-FSEs.

               Klawsola ta’ eżenzjoni fiskali. L-FSEs se jinkludu klawsola ta’ eżenzjoni fiskali f’konformità mal-Artikolu 52 tal-Ftehim ta’ Cotonou u mad-dispożizzjoni rilevanti ta’ eżenzjoni tat-taxxa tal-Ftehim suċċessur tiegħu, ladarba applikabbli.

               Veloċità varjabbli. Fejn kompatibbli mal-għanijiet ta’ integrazzjoni tar-reġjuni AKP ikkonċernati, l-FSEs għandhom jipprovdu għal veloċità varjabbli fil-liberalizzazzjoni tal-kummerċ, filwaqt li jitqies il-livell ta’ żvilupp tal-pajjiżi tal-AKP ikkonċernati kif ukoll tal-intensitajiet differenti ta’ integrazzjoni li jistgħu jeżistu fir-reġjun, skont il-proċess tal-integrazzjoni interna tar-reġjun.

               Klawsola ta’ sigurtà tal-ikel. Il-Ftehim għandu jinkludi dispożizzjonijiet immirati lejn it-trawwim tas-sigurtà tal-ikel f’konformità mar-regoli tad-WTO.

               Salvagwardji. Id-dispożizzjonijiet ta’ salvagwardja għandhom japplikaw, skont id-dispożizzjonijiet rilevanti tad-WTO.

               Antidumping. Jekk waħda mill-partijiet issib li qed isir dumping jew sussidju ta’ ħsara fil-kummerċ mill-parti l-oħra fit-tifsira tad-dispożizzjonijiet tal-GATT, tista’ tieħu miżuri xierqa kontra din il-prattika, skont ir-regoli u l-prattiċi tal-GATT/WTO. F’dan il-kuntest, l-Unjoni Ewropea għandha tieħu kont speċjali tas-sitwazzjoni partikolari ekonomika u soċjali tal-pajjiżi tal-AKP ikkonċernati.

               Status quo. Il-partijiet se jaqblu li l-ebda dazji ġodda ma jiġu introdotti u lanqas ma jiżdiedu d-dazji eżistenti u li l-ebda restrizzjonijiet kwantitattivi ġodda u lanqas miżuri li għandhom effett ekwivalenti m’għandhom jiġu introdotti minn waħda mill-partijiet wara d-dħul fis-seħħ tal-ftehimiet bejn ir-raggruppament reġjonali u l-UE.

               Trasparenza. Iż-żewġ naħat se jkunu meħtieġa li jikkomunikaw lil xulxin l-iskeda tariffarja doganali tagħha u kull emenda sussegwenti li jsirulha.

               Klawsola ta’ eċċezzjonijiet. Il-Ftehim se jinkludi klawsola ta’ eċċezzjoni standard li tippermetti li jittieħdu miżuri, pereżempju, għal raġunijiet ta’ protezzjoni tal-ordni pubbliku, il-ħajja jew is-saħħa tal-bniedem, l-annimali jew il-pjanti, il-konservazzjoni ta’ riżorsi naturali li jinħlew, eċċ., dment li tali miżuri jiġu applikati f’konformità mar-regoli tad-WTO.

               Klassifikazzjoni tal-oġġetti. Is-Sistema Armonizzata għandha tapplika għall-klassifikazzjoni ta’ prodotti fil-kummerċ bejn il-Partijiet.

               3.4.Regoli ta’ oriġini, kooperazzjoni amministrattiva u responsabbiltà.

               In-negozjati dwar ir-regoli ta’ oriġini, il-kooperazzjoni amministrattiva u r-responsabbiltà finanzjarja għandhom ikunu bbażati fuq ir-regoli ta’ oriġini preferenzjali standard tal-UE u fuq ir-regoli tal-oriġini eżistenti taħt kull FSE. F’dan il-kuntest, l-Unjoni Ewropea għandha tivvaluta kwalunkwe talba speċifika għal bidliet fir-regoli ta’ oriġini, ippreżentata mill-Istat(i) tal-AKP, bil-għan li tissimplifika r-regoli eżistenti u ttejjeb l-aċċess attwali għas-suq għall-AKPs.

               Il-Ftehim se jagħti s-setgħa lill-Partijiet Kontraenti biex jieħdu miżuri xierqa fil-każ ta’ nuqqas ta’ kooperazzjoni amministrattiva jew ta’ ġestjoni ħażina. Fir-rigward tal-kwistjoni tat-telf ta’ dazji doganali marbuta mal-ġestjoni ħażina ta’ importazzjonijiet preferenzjali miżuri xierqa jistgħu jiġu identifikati abbażi ta’ deċiżjoni tal-Kunsill orizzontali.

               3.5.Id-dwana, il-faċilitazzjoni tal-kummerċ u miżuri kontra l-frodi

               In-negozjati għandhom jimmiraw li jissimplifikaw ir-rekwiżiti u l-proċeduri kollha relatati mal-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet, b’mod partikolari fir-rigward tal-proċessi doganali, il-liċenzjar tal-importazzjoni, il-valutazzjoni doganali, ir-regoli ta’ tranżitu u l-ispezzjoni tal-merkanzija qabel il-ġarr, abbażi tal-ogħla standards internazzjonali u f’konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Ftehim ta’ Faċilitazzjoni tal-Kummerċ tad-WTO. Il-Ftehim se jinkludi Protokoll dwar assistenza amministrattiva reċiproka fi kwistjonijiet doganali. Se jinkludi wkoll klawsola kontra l-frodi biex jiġi evitat l-abbuż ta’ preferenzi tariffarji.

               4.Kummerċ fis-Servizzi u Investiment

               4.1.Ambitu

               Il-Ftehim se jipprovdi għal liberalizzazzjoni progressiva u reċiproka ta’ kummerċ f’servizzi u investiment li jimmira lejn l-assigurazzjoni ta’ livell komparabbli ta’ opportunitajiet ta’ aċċess għas-suq, konsistenti mar-regoli rilevanti tad-WTO, b’mod partikolari l-Artikolu V tal-GATS, b’kont meħud tal-livell ta’ żvilupp tal-pajjiżi AKP ikkonċernati. [Il-ftehimiet se jipprevedu li s-servizzi awdjoviżivi jiġu ttrattati b’mod separat fi ftehimiet speċifiċi għal kooperazzjoni u sħubija kulturali bejn il-partijiet. Dawn il-ftehimiet se jiżguraw il-possibbiltà li l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha kif ukoll lll-AKP jippreservaw u jiżviluppaw il-kapaċità tagħhom li jiddefinixxu u jimplimentaw il-politiki kulturali u awdjoviżivi tagħhom għall-preservazzjoni tad-diversità kulturali tagħhom, filwaqt li jirrikonoxxu, jippreservaw u jippromwovu l-valuri kulturali u l-identitajiet tal-AKP, biex irawmu d-djalogu interkulturali billi jtejbu l-opportunitajiet ta’ aċċess għas-suq għall-prodotti u s-servizzi kulturali ta’ dawn il-pajjiżi, skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 27 tal-Ftehim ta’ Cotonou u d-dispożizzjoni rilevanti tal-Ftehim suċċessur tiegħu, ladarba applikabbli.

               Il-partijiet se jaqblu li l-ebda miżura ġdida jew aktar diskriminatorja ma tiġi introdotta minn waħda mill-partijiet wara d-dħul fis-seħħ tal-ftehimiet bejn ir-raggruppament reġjonali u l-Unjoni Ewropea.

               Il-proċess ta’ liberalizzazzjoni se jsir fuq bażi asimmetrika. Il-pajjiżi tal-AKP se jingħataw ċertu miżura ta’ flessibbiltà skont il-livell tal-iżvilupp tagħhom f’termini ġenerali kif ukoll f’termini ta’ settur u sottosettur skont id-dispożizzjonijiet tal-GATS, b’mod partikolari dawk relatati mal-parteċipazzjoni tal-pajjiżi fil-fażi tal-iżvilupp fil-ftehimiet ta’ liberalizzazzjoni.

               Għall-Unjoni Ewropea, il-perjodu ta’ tranżizzjoni mhux se jaqbeż l-10 snin.

               Għan-naħa tal-AKP, perjodu tranżitorju, kompatibbli mal-objettivi tal-Ftehim ta’ Cotonou, il-ftehim suċċessur tiegħu u r-regoli tad-WTO, se jiġi applikat b’mod flessibbli, biex jitqiesu r-restrizzjonijiet speċifiċi tal-pajjiżi tal-AKP ikkonċernati.

               Il-pajjiżi tal-AKP li huma parti mill-FSE se jintrabtu li japplikaw tal-anqas l-istess arranġamenti bejniethom li japplikaw għall-Unjoni Ewropea.

               L-FSEs se jerġgħu jikkonfermaw l-impenji li saru taħt it-termini tal-Artikolu 42 tal-Ftehim ta’ Cotonou u d-dispożizzjoni rilevanti tal-Ftehim suċċessur tiegħu, ladarba applikabbli.

               4.2.Arranġamenti prattiċi

               Fejn iġġustifikat minn restrizzjonijiet ekonomiċi, soċjali u ambjentali partikolari li jiltaqgħu magħhom il-pajjiżi tal-AKP, in-negozjati jistgħu jiġu posposti. F’dan il-każ, il-partijiet għandhom regolarment jivvalutaw is-sitwazzjoni matul in-negozjati tal-FSE. Huma se jiżguraw li l-fażi preparatorja għal dawn in-negozjati tintuża attivament għat-tħejjija għan-negozjati, b’mod partikolari permezz tal-mobilizzazzjoni ta’ appoġġ adatt għall-iżvilupp ta’ servizzi f’konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Ftehim ta’ Cotonou b’mod partikolari l-Artikolu 41(5) tiegħu u d-dispożizzjoni rilevanti tal-Ftehim suċċessur tiegħu, ladarba applikabbli.

               5.Pagamenti kurrenti u Movimenti ta’ Kapital

               L-FSEs se jerġgħu jikkonfermaw l-impenji meħuda fil-qafas tal-Artikolu 12 tal-Anness II tal-Ftehim ta’ Cotonou u d-dispożizzjoni rilevanti tal-Ftehim suċċessur tiegħu, ladarba applikabbli.

               Bil-għan li jissaħħu u jiġu żviluppati s-swieq finanzjarji, il-partijiet għandhom ifittxu li jinnegozjaw il-ftuħ ulterjuri tas-suq kapitali lil hinn mill-investiment dirett, filwaqt li jirrispettaw il-ftehimiet monetarji eżistenti u filwaqt li jqisu l-ħtieġa li jiġi żviluppat qafas regolatorju xieraq.

               Il-ftehimiet se jinkludu klawsola li tipprevedi r-reviżjoni possibbli ta’ dan il-kapitolu biex tiġi żgurata l-koerenza bejn l-obbligi magħmula fi ħdan il-qafas tal-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika u ftehimiet rilevanti oħra, inklużi l-impenji taħt il-GATS.

               6.Oqsma li għandhom x'jaqsmu mal-Kummerċ

               6.1.Ġenerali

               L-FSEs se jikkonfermaw mill-ġdid l-impenji rispettivi meħuda fil-qafas tal-Ftehim ta’ Cotonou
                  1
                u l-ftehim suċċessur tiegħu, b’mod partikolari fir-rigward tal-politika tal-kompetizzjoni, il-protezzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali (inklużi l-indikazzjonijiet ġeografiċi), l-istandardizzazzjoni u ċ-ċertifikazzjoni, il-miżuri sanitarji u fitosanitarji, il-kummerċ u l-ambjent, il-kummerċ u l-istandards tax-xogħol, il-politika tal-konsumatur u l-protezzjoni tas-saħħa tal-konsumatur. Dawn id-dispożizzjonijiet se jiġu riveduti fid-dawl tar-riżultati tan-negozjati kummerċjali multilaterali li ġejjin.

               6.2.Oqsma speċifiċi

               B’żieda ma’ dan, dan li ġej japplika fir-rigward taL-oqsma li ġejjin:

               Investiment. F’konformità mal-objettiv li “jitnaqqas u eventwalment jinqered il-faqar konsistenti mal-objettiv ta’ żvilupp sostenibbli” (u fir-rigward tal-Artikoli 1, 29, 75 sa 78, u tal-Anness II tal-Ftehim ta’ Cotonou u d-dispożizzjoni rilevanti tal-Ftehim suċċessur tiegħu, ladarba jkun applikabbli, il-partijiet jaqblu li jistabbilixxu qafas regolatorju li għandu jiffaċilita, itejjeb u jistimula investiment sostenibbli ta’ benefiċċju reċiproku bejniethom. Dan il-qafas se jkun ibbażat fuq prinċipji ta’ nondiskriminazzjoni, ftuħ, trasparenza u stabbiltà.

               Fejn identifikat miż-żewġ partijiet bħala qasam ta’ negozjar, u soġġett għal direttivi ta’ negozjar speċifiċi għall-pajjiż jew għar-reġjun, jistgħu jiġu nnegozjati dispożizzjonijiet dwar il-protezzjoni tal-investiment, li għandhom japprovaw l-aħjar riżultati miftiehma fil-fora internazzjonali kompetenti jew bilateralment. Dawk id-dispożizzjonijiet għandhom jiżguraw protezzjoni b’saħħitha tal-investituri u l-investimenti, filwaqt li jippreservaw bis-sħiħ id-dritt tal-Partijiet li jirregolaw fit-territorji tagħhom li jiksbu għanijiet leġittimi ta’ politika.

               Akkwisti pubbliċi. L-FSEs se jkollhom l-għan li jiżguraw trasparenza sħiħa fir-regoli u l-metodi tal-akkwist fil-livelli kollha tal-gvern skont il-prinċipji tal-Ftehim dwar l-Akkwisti Pubbliċi (WTO). Barra minn hekk, il-partijiet se jfittxu liberalizzazzjoni progressiva tas-swieq tal-akkwist tagħhom abbażi tal-prinċipju tan-nondiskriminazzjoni u b’kont meħud tal-livelli ta’ żvilupp tagħhom.

               Standards, Regolamenti Tekniċi, u Valutazzjoni ta’ Konformità. L-FSEs għandu jkun fihom kapitolu komprensiv dwar l-Ostakli Tekniċi għall-Kummerċ (TBT), li jibni fuq il-Ftehim tad-WTO dwar l-OTK.

               Standards Sanitarji u Fitosanitarji. L-FSEs għandu jkun fihom kapitolu komprensiv dwar l-Istandards Sanitarji u Fitosanitarji (SPS), li jibni fuq il-Ftehim tad-WTO dwar l-SPS.

               Protezzjoni tad-data. L-FSEs se jistabbilixxu l-objettiv li ssir ħidma lejn l-eliminazzjoni ta’ ostakoli għall-moviment liberu ta’ data personali bejn il-partijiet, maħluq minn nuqqas ta’ protezzjoni adegwata għal data personali, permezz ta’, fost l-oħrajn, skambju ta’ informazzjoni u esperti.

               Drittijiet tal-Proprjetà Intellettwali. L-FSEs għandhom joħolqu livell adegwat, ibbilanċjat u effettiv ta’ protezzjoni u jipprovdu dispożizzjonijiet ta’ infurzar ċivili u konfinali fil-qasam tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, inklużi l-indikazzjonijiet ġeografiċi.

               Kummerċ u Kompetizzjoni: L-FSEs għandu jkollhom l-għan li jimminimizzaw id-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni permezz ta’ dispożizzjonijiet dwar il-politika tal-kompetizzjoni, is-sussidji u l-intrapriżi tal-istat. Id-dispożizzjonijiet ma jimpedixxux it-twettiq tas-servizzi pubbliċi.

               Kummerċ u żvilupp sostenibbli: L-FSEs għandhom jaderixxu mal-prinċipji u r-regoli rilevanti maqbula internazzjonalment dwar ix-xogħol (inkluż in-nondiskriminazzjoni fir-rigward tas-sessi), u aspetti ambjentali tal-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli, inkluż is-sajd sostenibbli u dawk relatati mat-tibdil fil-klima, b’mod partikolari l-Ftehim ta’ Pariġi. L-FSEs għandhom jinkludu dispożizzjonijiet għall-implimentazzjoni u l-monitoraġġ effettivi ta’ dawn ir-regoli, kif ukoll mekkaniżmu biex jindirizza kwalunkwe tilwim li jinqala’ bejn il-Partijiet.

               Djalogu dwar l-Agrikoltura: Minħabba r-rilevanza tas-settur agrikolu għall-iżvilupp soċjoekonomiku u s-sigurtà tal-ikel tal-pajjiżi tal-AKP, l-FSEs jistgħu jipprevedu djalogu dwar l-agrikoltura (Sħubija Agrikola), li jista’ jkopri kwistjonijiet bħall-komoditajiet u l-katini ta’ valur reġjonali, l-użu ta’ teknoloġiji ġodda u sistemi tal-ikel sostenibbli.

               6.3.Implimentazzjoni

               Il-Kunsill tal-FSE (ara hawn taħt, il-punt 8), megħjun minn Kumitat Konġunt ta’ Implimentazzjoni magħmul minn esperti tekniċi għolja, se jissorvelja l-implimentazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet. Il-Kumitat Konġunt ta’ Implimentazzjoni se jiltaqa’ fuq bażi regolari u mill-inqas darba fis-sena. Huwa se jfassal rapporti annwali li jivvalutaw il-progress li jkun sar u jifformula rakkomandazzjonijiet dwar miżuri għal aktar kisbiet, inkluż l-għoti ta’ kooperazzjoni għall-iżvilupp skont id-dispożizzjonijiet tal-Ftehim ta’ Cotonou u d-dispożizzjoni rilevanti tal-Ftehim suċċessur tiegħu, ladarba applikabbli.

               7.Kumplimentarjetà

               L-FSEs u l-istrateġiji ta’ żvilupp tal-imsieħba tal-AKP (b’mod partikolari l-PRSPs) għandhom ikunu ta’ appoġġ reċiproku. B’mod partikolari, sabiex tiġi ffaċilitata l-kisba tal-objettivi tal-FSEs, il-partijiet AKP se jimpenjaw ruħhom li jintegraw bis-sħiħ l-FSEs fi ħdan l-istrateġiji ta’ żvilupp tagħhom u li l-UE tagħmel l-istess fi ħdan l-istrateġiji tagħha ta’ kooperazzjoni għall-iżvilupp. Dan ikun jinkludi t-trawwim ta’ appoġġ għall-iżvilupp tas-settur privat b’mod partikolari l-Intrapriżi Żgħar u ta’ Daqs Medju (SMEs) inkluża d-dimensjoni tas-sessi. Huma se jimpenjaw ruħhom li jallokaw riżorsi adegwati għal dak il-għan fil-programmi indikattivi nazzjonali u reġjonali, f’konformità mad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Ftehim ta’ Cotonou u d-dispożizzjoni rilevanti tal-Ftehim suċċessur tiegħu, ladarba applikabbli.

               8.Qafas Istituzzjonali

               Għal kull FSE se jiġi stabbilit Kunsill Konġunt tal-FSE, li se jwettaq il-funzjonijiet li ġejjin:

               –jiżgura li l-FSE jopera kif suppost;

               –jistudja l-iżvilupp ta’ kooperazzjoni ekonomika u kummerċjali bejn il-partijiet;

               –ifittex metodi xierqa biex jiġu evitati problemi li jistgħu jinqalgħu f’oqsma koperti mill-FSE, b’mod partikolari fir-rigward tal-kisba tal-objettivi ta’ żvilupp tal-FSEs;

               –jiġu skambjati opinjonijiet u jsiru rakkomandazzjonijiet dwar kwalunkwe kwistjoni ta’ interess komuni relatata mal-kooperazzjoni ekonomika u kummerċjali, inklużi azzjonijiet futuri għall-implimentazzjoni xierqa tal-FSE u, b’mod partikolari, il-ħtieġa li tiġi pprovduta kooperazzjoni għall-iżvilupp skont id-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Ftehim ta’ Cotonou u d-dispożizzjoni rilevanti tal-Ftehim suċċessur tiegħu, ladarba applikabbli.

               Il-kompożizzjoni, il-frekwenza, l-aġenda u l-post tal-laqgħat konġunti tal-Kunsill tal-FSE se jiġu miftiehma permezz ta’ konsultazzjoni bejn il-partijiet.

               Il-Kunsill tal-FSE se jkollu s-setgħa li jieħu deċiżjonijiet fir-rigward tal-kwistjonijiet kollha koperti mill-FSE. Huwa se jirrapporta lill-Kunsill tal-Ministri stabbilit skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 15 tal-Ftehim ta’ Cotonou u d-dispożizzjoni rilevanti tal-Ftehim suċċessur tiegħu, ladarba applikabbli, dwar kwistjonijiet ta’ interess komuni għall-Grupp sħiħ tal-Istati AKP u l-Unjoni Ewropea.

               L-FSE għandu jipprovdi konsultazzjonijiet u komunikazzjoni regolari mas-soċjetà ċivili.

               9.Dispożizzjonijiet Finali

               L-FSEs se jinkludu

               –kapitolu dwar is-soluzzjoni ta’ tilwim u klawsola dwar in-nuqqas ta’ eżekuzzjoni, inklużi dispożizzjonijiet li jikkorrispondu għall-Artikoli 96 u 97 tal-Ftehim ta’ Cotonou u d-dispożizzjoni rilevanti tal-Ftehim suċċessur tiegħu, ladarba applikabbli. Id-dispożizzjonijiet għas-soluzzjoni tat-tilwim dwar materji relatati mal-kummerċ jew mal-kummerċ mhux se jaffettwaw id-drittijiet u l-obbligi tal-partijiet skont ir-regoli tad-WTO, b’mod partikolari l-Ftehim dwar ir-Regoli u l-Proċeduri li Jirregolaw is-Soluzzjoni tat-Tilwim;

               –klawsola dwar żviluppi futuri li tipprovdi li l-FSE jistgħu jiġu estiżi, b’mod partikolari permezz tal-adeżjoni, jew amalgamati, skont il-progress li sar fl-integrazzjoni reġjonali;

               –klawsola dwar id-dħul fis-seħħ tagħhom, it-tul (mingħajr limitu), it-terminazzjoni, l-avviż meħtieġ għad-denunzja u klawsola ta’ applikazzjoni territorjali.

               Għall-għan tal-FSEs, il-partijiet fuq in-naħa tal-AKP għandha tfisser ir-raggruppament reġjonali jew l-Istati Membri tagħha jew ir-raggruppament reġjonali u l-Istati Membri tagħha, skont l-isferi ta’ kompetenza rispettivi tagħhom. L-FSEs għandhom japplikaw ukoll għal miżuri meħuda minn kwalunkwe awtorità statali, reġjonali jew lokali fit-territorji tal-partijiet.

               10.Struttura u Organizzazzjoni tan-Negozjati

               F’konformità mad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Ftehim ta’ Cotonou u d-dispożizzjoni rilevanti tal-Ftehim suċċessur tiegħu, ladarba jkun applikabbli, il-perjodu ta’ negozjati se jintuża wkoll għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet fis-settur pubbliku u privat tal-pajjiżi tal-AKP bil-ħsieb li tissaħħaħ il-kapaċità tagħhom li jiddefinixxu u jimplimentaw strateġiji u politiki kummerċjali reġjonali u multilaterali xierqa. Dan se jinkludi miżuri għat-tisħiħ tal-kompetittività, għat-tisħiħ ta’ organizzazzjonijiet reġjonali u għall-appoġġ ta’ inizjattivi ta’ integrazzjoni tal-kummerċ reġjonali, fejn xieraq b’assistenza għal aġġustament baġitarju u riforma fiskali, kif ukoll għat-titjib tal-infrastruttura, u għat-titjib tal-investiment. Dawn il-miżuri se jiġu mmonitorjati minn Task Forces Preparatorji Reġjonali, li se jiġu stabbiliti b’mod konġunt mill-grupp reġjonali involut fin-negozjati tal-FSE u l-Unjoni Ewropea, fil-bidu tan-negozjati. It-Task Forces Preparatorji Reġjonali, fost l-oħrajn, se jipprovdi suġġerimenti biex jiġu kkunsidrati fi ħdan id-djalogu nazzjonali u reġjonali dwar l-ipprogrammar bejn l-Unjoni Ewropea u l-pajjiżi tal-AKP.

               Se jiġu stabbiliti mekkaniżmi xierqa biex jiġi żgurat li l-atturi mhux statali fl-UE u fil-pajjiżi AKP se jiġu infurmati u kkonsultati dwar il-kontenut tan-negozjati u li tiġi żgurata koordinazzjoni mad-djalogi AKP-UE li għaddejjin bħalissa.

                     (1)

                        L-Artikoli 45 sa 51 u 78 tal-Ftehim ta’ Cotonou u d-dispożizzjoni rilevanti tal-Ftehim suċċessur tiegħu, ladarba applikabbli.

    ---documentbreak---

               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 28.11.2019
            COM(2019) 608 final
            Rakkomandazzjoni għal
            DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL
            li taġġorna d-direttivi ta' negozjar għan-neozjati ta' Ftehimiet ta' Sħubija Ekonomika (FSE) ma' pajjiżi u reġjuni Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku (AKP)

               MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI

               1.KUNTEST TAL-PROPOSTA

               •Raġunijiet u objettivi tal-proposta

               L-UE ilha tinnegozja Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (FSE) ma’ pajjiżi u reġjuni tal-Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku (AKP) bejn l-2002 u l-2014. L-UE mexxiet dawn in-negozjati bbażati fuq mandat wiesa’ u direttivi ta’ negozjati maħruġa mill-Kunsill fit-12 ta’ Ġunju 2002 (9930/02).

               Madankollu, minħabba għadd ta’ ċirkostanzi, inkluż limitazzjonijiet tal-kapaċità fuq in-naħa tas-sħab, il-Ftehimiet konklużi u implimentati llum ikopru l-aktar il-kummerċ f’oġġetti biss. Oqsma oħra (bħal servizzi, investiment u kwistjonijiet relatati mal-kummerċ) ma ġewx inklużi fil-ftehimiet iżda ssemmew b’mod espliċitu għal reviżjoni futura fl-hekk imsejħa “klawsoli rendez-vous”. Din is-sitwazzjoni tfisser li l-EPA attwali mhumiex kompletament adattati għar-realtajiet kummerċjali tas-seklu 21 u l-interessi kemm tal-UE kif ukoll tal-pajjiżi sħab ikkonċernati. Huwa possibbli għalhekk li fis-snin li ġejjin, ikun hemm interess fl-“approfondiment” ta’ dawn il-ftehimiet biex fost kwistjonijiet oħra jiġu koperti wkoll is-servizzi, l-investiment, il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli, id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, il-politika tal-kompetizzjoni u l-akkwist pubbliku.

               Sal-lum, hemm 31 pajjiż li jimplimentaw seba’ Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika differenti fil-pajjiżi u r-reġjuni tal-AKP.

               Fost dawn, ħames pajjiżi li bħalissa qed jimplimentaw l-EPA interim fl-Afrika tal-Lvant u tan-Nofsinhar (l-ESA) (il-Mauritius, il-Madagascar, is-Seychelles, iż-Żimbabwe u minn dak iż-żmien Comoros) talbu li jibdew negozjati abbażi ta’ klawsola rendez-vous. L-għan huwa li jiġi stabbilit ftehim komprensiv li jgħinhom jaħtfu l-opportunitajiet ta’ katini ta’ valur mondjali. In-negozjati lejn Ftehim komprensiv bħal dan tnedew fit-2 ta’ Ottubru 2019 fil-Mauritius.

               Negozjati futuri mal-pajjiżi u r-reġjuni tal-AKP, inkluż mal-ESA, jitwettqu abbażi tad-direttivi ta’ negozjar eżistenti stabbiliti mill-Kunsill fl-2002, li jakkumpanjaw l-awtorizzazzjoni tiegħu biex jinfetħu negozjati. Id-Direttivi eżistenti tal-2002 huma diġà komprensivi fin-natura tagħhom, u jkopru kważi l-oqsma kollha relatati mal-kummerċ. Madankollu, illum huma parzjalment qodma f’termini ta’ kliem, u nuqqas ta’ koerenza ma’ inizjattivi u prijoritajiet reċenti ta’ politika tal-UE kif qed jevolvi l-kummerċ mad-dinja kollha, bħat-tisħiħ tal-kummerċ tagħna u l-politika tal-iżvilupp sostenibbli.

               Għalhekk, il-Kunsill talab aġġornament tad-direttivi ta’ negozjar adottati fl-2002 biex jiġu allinjati l-formulazzjoni u l-kontenut ta’ dawn id-direttivi mal-iżviluppi u l-politiki reċenti f’oqsma relatati mal-kummerċ, b’mod partikolari l-Kummerċ għall-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea mill-2015 iżda wkoll l-Aġenda 2030, bl-għanijiet ewlenin tagħha ta’ Żvilupp Sostenibbli 17, u l-Ftehim ta’ Pariġi għall-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima adottat mill-komunità internazzjonali fl-2015.

               Għaldaqstant, din l-inizjattiva tikkostitwixxi kontribuzzjoni għall-implimentazzjoni tal-Kummerċ għall-Komunikazzjoni kollha, filwaqt li tqis in-negozjati li għaddejjin bħalissa dwar il-Ftehim ta’ Sħubija ta’ wara Cotonou. Hija tqis ukoll l-Alleanza bejn l-Afrika u l-Ewropa għall-Investiment u għall-Impjiegi Sostenibbli mnedija mill-President tal-Kummissjoni f’Settembru 2018 u l-Pjan ta’ Investiment Estern bħala l-komponent importanti tiegħu.

               L-għan immedjat ta’ din l-inizjattiva huwa li l-Kummissjoni tiġi mgħammra b’direttivi ta’ negozjar aġġornati għall-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika mal-pajjiżi u r-reġjuni tal-AKP li huma allinjati mal-prattika attwali ta’ negozjar tal-UE, u li tiżgura li kwalunkwe negozjati ulterjuri mal-pajjiżi u r-reġjuni tal-AKP jirrispondu għall-isfidi kummerċjali attwali.

               L-objettiv globali huwa li jiġu negozjati ftehimiet kummerċjali aġġornati u moderni mal-pajjiżi u r-reġjuni tal-AKP li ser jagħtu spinta lill-kummerċ u l-investiment u li jappoġġaw lil dawn il-pajjiżi fl-integrazzjoni tagħhom fl-ekonomija globali.

               •Konsistenza mad-dispożizzjonijiet eżistenti fil-qasam ta’ politika

                  L-għanijiet imsemmija hawn fuq huma kompletament konsistenti mat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) li jipprevedi li l-UE għandha “tinkoraġġixxi l-integrazzjoni tal-pajjiżi kollha fl-ekonomija dinjija, permezz tat-tneħħija progressiva tar-restrizzjonijiet fuq il-kummerċ internazzjonali”
                     1
                  .

                  L-objettivi huma wkoll kompletament konformi mal-objettivi tal-Ftehim ta’ Cotonou u l-prinċipji ġenerali, li jippromwovi dan il-ftehim.

               •Konsistenza ma’ politiki oħra tal-Unjoni

                  L-objettivi huma konsistenti ma’ politiki oħra tal-UE.

               2.BAŻI ĠURIDIKA, SUSSIDJARJETÀ U PROPORZJONALITÀ

               •Bażi ġuridika

                  L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 207(4) flimkien mal-Artikolu 218(3) u (4) tat-TFUE.

                  Skont l-Artikolu 207(4), għan-negozjar u l-konklużjoni tal-ftehimiet imsemmija fl-Artikolu 207(3), il-Kunsill għandu jaġixxi b’maġġoranza kwalifikata.

                  Skont l-Artikolu 218(3) tat-TFUE, il-Kummissjoni tagħmel rakkomandazzjonijiet lill-Kunsill, li jadotta deċiżjoni li tawtorizza l-ftuħ tan-negozjati.

                  Skont l-Artikolu 218(4) tat-TFUE, il-Kunsill jista’ jindirizza direttivi lin-negozjatur u jaħtar kumitat speċjali u li n-negozjati jridu jsiru f’konsultazzjoni ma’ dan il-kumitat.

                  Fir-rigward tan-negozjati għal FSE, il-Kunsill diġà awtorizza l-ftuħ tan-negozjati, u ħareġ direttivi lill-Kummissjoni fl-2002. Madankollu, l-aġġornament tad-direttivi ta’ negozjar huwa meħtieġ biex jiġu inkwadrati negozjati ġodda b’mod aktar preċiż fid-dawl ta’ inizjattivi politiċi reċenti tal-UE u l-prijoritajiet hekk kif il-kummerċ jevolvi madwar id-dinja. Dan fost l-oħrajn ifisser, li d-direttivi jridu jirriflettu l-ambizzjonijiet attwali tal-UE li tinkludi fil-ftehimiet tagħha prinċipji maqbula internazzjonalment u regoli dwar aspetti tax-xogħol u ambjentali, inklużi referenzi għall-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli u l-Ftehim ta’ Pariġi biex jiġi indirizzat it-tibdil fil-klima. Id-Direttivi eżistenti wkoll ma jirriflettux il-ħtieġa għal dispożizzjonijiet għall-implimentazzjoni u l-monitoraġġ effettivi ta’ dawn ir-regoli, kif ukoll mekkaniżmu biex jindirizza kwalunkwe tilwim li jinqala’ bejn il-Partijiet f’dan il-qasam.

                  Għaldaqstant, il-Kummissjoni tirrakkomanda lill-Kunsill jadotta Deċiżjoni abbażi tal-Artikolu 207(4) l-ewwel subparagrafu flimkien mal-Artikolu 218(3) u (4) tat-TFUE.

               •Sussidjarjetà (għall-kompetenza mhux esklużiva)

                  Il-politika kummerċjali komuni hija qasam ta’ kompetenza esklużiva tal-UE skont l-Artikolu 3 tat-TFUE. B’konformità ma’ dan, il-prinċipju tas-sussidjarjetà ma japplikax (l-Artikolu 5(3) TUE).

               •Proporzjonalità

                  Ir-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni hija konformi mal-prinċipju tal-proporzjonalità.

               •Għażla tal-istrument

                  Deċiżjoni tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-aġġornament tad-direttivi ta’ negozjar għan-negozjati tal-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (FSE) ma’ pajjiżi u reġjuni tal-Afrika, il-Karibew u l-Paċifiku (AKP).

               3.RIŻULTATI TAL-EVALWAZZJONIJIET EX POST, TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET IKKONĊERNATI U TAL-VALUTAZZJONIJIET TAL-IMPATT

               •Evalwazzjonijiet ex post/kontrolli tal-idoneità tal-leġiżlazzjoni eżistenti

                  Taqsima tal-evalwazzjoni ex post dwar l-implimentazzjoni tal-FSE mal-pajjiżi interim attwali mal-pajjiżi tal-ESA se tiġi inkluża fil-Valutazzjoni tal-Impatt għas-Sostenibilità (SIA) li jmiss.

               •Konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati

               Ma huma previsti l-ebda konsultazzjonijiet speċifiċi maċ-ċittadini u mal-partijiet interessati, peress li l-aġġornament tat-test huwa limitat.

               Madankollu, il-Kummissjoni se tikkonsulta liċ-ċittadini u lill-partijiet interessati dwar negozjati individwali li jistgħu jsiru fil-futur skont id-direttivi ta’ negozjati aġġornati.

               B’mod partikolari, għan-negozjati li ġejjin mal-Istati tal-Ftehim ta’ Sħubija Ekonomika tal-ESA, se titnieda Valutazzjoni tal-Impatt għas-Sostenibilità (VIS) biex tikkonsulta b’mod wiesa’ maċ-ċittadini u l-partijiet interessati, kemm fl-UE kif ukoll fir-reġjun tal-ESA, dwar l-impatt potenzjali ta’ suġġetti kummerċjali ġodda li għandhom jiġu inklużi fil-Ftehim. Id-diskussjonijiet inizjali bdew f’Ottubru 2019 u l-VIS se ssir b’mod parallel man-negozjati biex jikkontribwixxu għall-proċess.

               Il-VIS hija pjattaforma għal djalogu sistematiku bejn il-partijiet interessati u n-negozjaturi kummerċjali, permezz ta’ konsultazzjoni fil-fond li fiha l-partijiet interessati kollha jingħataw l-opportunità li jipparteċipaw.

               Il-partijiet interessati ewlenin li għandhom jiġu kkonsultati waqt is-SIA se jinkludu s-settur pubbliku, l-organizzazzjonijiet mhux governattivi, in-negozji, l-imsieħba soċjali u l-akkademja.

                  Lil hinn mill-ESA, l-UE u l-FSE, f’dan l-istadju ma huma ppjanati l-ebda negozjati ulterjuri biex jiġu approfonditi jew estiżi Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika oħra eżistenti. Kwalunkwe waħda minn dawn l-impriżi se tkun akkumpanjata minn valutazzjonijiet reġjonali u reġjonali ta’ impatt potenzjali u konsultazzjonijiet komprensivi mal-partijiet interessati.

                  Il-Kummissjoni regolarment tikkonsulta mal-partijiet ikkonċernati, fost l-oħrajn fil-Grupp ta’ Esperti dwar il-Ftehimiet Kummerċjali
                     2
                  u d-Djalogu tas-Soċjetà Ċivili
                     3
                  .

               •Ġbir u użu tal-għarfien espert

                  Mhux applikabbli.

               •Valutazzjoni tal-impatt

                  Valutazzjoni ta’ l-impatt (VI) mhijiex meħtieġa f’dan l-istadju minħabba li n-negozjati għal EPAs ma’ pajjiżi u reġjuni ta’ l-ACP huma bbażati fuq l-awtorizzazzjoni eżistenti tal-Kummissjoni mill-Kunsill ta’ l-2002. Is-sustanza tan-negozjati ma tirrappreżentax qasam ta’ politika ġdida; huma jissuktaw in-negozjati usa’ tad-WTO li ilhom għaddejjin għal xi snin.

                  Barra minn hekk, VI ex ante normalment issir biss jekk ikun hemm il-ħtieġa li tiġi appoġġata d-deċiżjoni li jinbdew jew ma jiġux negozjati ma’ ċerti sħab kummerċjali, jiġifieri qabel ma l-Kunsill jagħti l-awtorizzazzjoni tiegħu biex jibda n-negozjati. F’dan il-każ, il-Kunsill diġà kkonferma li m’hemmx bżonn ta’ awtorizzazzjoni ġdida għan-negozjati li japprofondixxu l-ASE.

                  Minħabba li l-ambitu tal-emendi tad-direttivi ta’ negozjati attwali huwa limitat, l-impatt m’għandux ikun kbir.

                  Kif imsemmi fit-taqsima tal-konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati, il-Kummissjoni Ewropea qed tippjana valutazzjoni tal-impatt sostenibbli (SIA) għan-negozjati tan-negozjati l-ġodda mal-ESA li se jiġu mnedija kmieni fl-2020. Din ser tinkludi taqsima ta’ evalwazzjoni ex-post dwar l-implimentazzjoni tal-IEPA attwali. Dan jipprovdina b’evalwazzjoni tal-effetti li jmorru lil hinn minn dak li nagħmlu fil-valutazzjonijiet tal-impatt sostenibbli klassiċi. L-istess approċċ jista’ japplika għal kwalunkwe negozjati futuri dwar l-approfondiment ta’ EPAs oħra eżistenti.

               •Idoneità regolatorja u simplifikazzjoni

                  Mhux applikabbli.

               •Drittijiet fundamentali

                  L-inizjattiva tirrispetta bis-sħiħ il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 8 dwar il-protezzjoni tad-data personali.

               4.IMPLIKAZZJONIJIET BAĠITARJI

                  Il-proposta ma għandha l-ebda implikazzjoni għall-baġit.

               5.ELEMENTI OĦRA

               •Pjanijiet ta’ implimentazzjoni u arranġamenti dwar il-monitoraġġ, l-evalwazzjoni u r-rapportar

                  Mhux applikabbli.

               •Dokumenti ta’ spjegazzjoni (għad-direttivi)

                  Mhux applikabbli.

               •Spjegazzjoni fid-dettall tad-dispożizzjonijiet speċifiċi tal-proposta

                  Mhux applikabbli.

               Rakkomandazzjoni għal

               DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

               aġġornament tad-direttivi ta’ negozjar għan-negozjati tal-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (FSE) ma’ pajjiżi u reġjuni tal-Afrika, il-Karibew u l-Paċifiku (AKP)

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 207(4) flimkien mal-Artikolu 218(3) u (4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni Ewropea,

               Billi:

               (1)Fit-12 ta’ Ġunju 2002, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea adotta direttivi għan-negozjati tal-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (FSE) mal-pajjiżi u r-reġjuni tal-Afrika, tal-Karibew u tal-Paċifiku (AKP).

               (2)Il-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika konklużi mal-pajjiżi u r-reġjuni tal-AKP jinkludu klawżoli rendez-vous għal rieżami futur ta’ dawn il-ftehimiet.

               (3)L-aġġornament tad-direttivi ta’ negozjar huwa meħtieġ biex jiġu inkwadrati negozjati ġodda b’mod aktar preċiż fid-dawl ta’ inizjattivi politiċi reċenti tal-UE u l-prijoritajiet hekk kif il-kummerċ jevolvi madwar id-dinja.

               ADOTTAT DIN ID-DEĊIŻJONI:

               Artikolu

               Id-Direttivi ta’ negozjar indirizzati lill-Kummissjoni dwar in-negozjati tal-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (FSE) ma’ pajjiżi u reġjuni tal-Afrika, il-Karibew u l-Paċifiku (AKP) huma emendati kif stipulat fl-Anness.

               Artikolu 2

               Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lill-Kummissjoni.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        L-Artikolu 21(2)(e) TUE.

                     (2)

                  http://ec.europa.eu/trade/trade-policy-and-you/expert-groups/

                     (3)

                  http://trade.ec.europa.eu/civilsoc/meetdetails.cfm?meet=11531