title: Rakkomandazzjoni Tal-Kummissjoni tat-18 ta' Ġunju 2019 dwar l-abbozz tal-Pjan Nazzjonali Integrat għall-Enerġija u l-Klima tar-Renju Unit li jkopri l-perjodu 2021–2030

text:
               3.9.2019

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 297/108

      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUMMISSJONI
      tat-18 ta' Ġunju 2019
      dwar l-abbozz tal-Pjan Nazzjonali Integrat għall-Enerġija u l-Klima tar-Renju Unit li jkopri l-perjodu 2021–2030
      (2019/C 297/28)
      IL-KUMMISSJONI EWROPEA,
      Wara li kkunsidrat ir-Regolament (UE) 2018/1999 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2018 dwar il-Governanza tal-Unjoni tal-Enerġija u tal-Azzjoni Klimatika, li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 663/2009 u (KE) Nru 715/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, id-Direttivi 94/22/KE, 98/70/KE, 2009/31/KE, 2009/73/KE, 2010/31/UE, 2012/27/UE u 2013/30/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, id-Direttivi tal-Kunsill 2009/119/KE u (UE) 2015/652 u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 525/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,
      Billi:

                  (1)

                  Skont ir-Regolament (UE) 2018/1999, kull Stat Membru huwa meħtieġ jippreżenta lill-Kummissjoni abbozz tal-pjan nazzjonali integrat għall-enerġija u l-klima tiegħu li jkopri l-perjodu mill-2021 sal-2030 skont l-Artikolu 3(1) u l-Anness I ta' dak ir-Regolament. L-ewwel abbozzi tal-pjanijiet nazzjonali integrati għall-enerġija u l-klima kellhom jiġu ppreżentati sal-31 ta' Diċembru 2018.

                  (2)

                  Ir-Renju Unit ippreżenta l-abbozz tal-pjan nazzjonali integrat għall-enerġija u l-klima tiegħu fl-20 ta' Diċembru 2018. Il-preżentazzjoni ta' dan l-abbozz tal-pjan tirrappreżenta l-bażi u l-ewwel pass tal-proċess iterattiv bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri għall-finalizzazzjoni tal-pjanijiet nazzjonali integrati għall-enerġija u l-klima u l-implimentazzjoni sussegwenti tagħhom.

                  (3)

                  Skont ir-Regolament (UE) 2018/1999, il-Kummissjoni hija meħtieġa tivvaluta l-abbozzi tal-pjanijiet nazzjonali integrati għall-enerġija u l-klima. Il-Kummissjoni wettqet valutazzjoni komprensiva tal-abbozz tal-pjan nazzjonali integrat għall-enerġija u l-klima tar-Renju Unit, filwaqt li qieset l-elementi rilevanti tar-Regolament (UE) 2018/1999. Din il-valutazzjoni (2) hija ppubblikata flimkien ma' din ir-rakkomandazzjoni. Ir-rakkomandazzjonijiet li ġejjin huma bbażati fuq dik il-valutazzjoni.

                  (4)

                  B'mod partikolari, ir-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni jistgħu jindirizzaw (i) il-livell ta' ambizzjoni tal-objettivi, tal-miri u tal-kontributi bil-ħsieb li jinkisbu b'mod kollettiv l-objettivi tal-Unjoni tal-Enerġija u, b'mod partikolari, il-miri tal-Unjoni għall-2030 għall-enerġija rinnovabbli u għall-effiċjenza fl-enerġija kif ukoll il-livell tal-interkonnettività tal-elettriku li l-Istat Membru qed jimmira li jlaħħaq sal-2030; (ii) il-politiki u l-miżuri b'rabta mal-objettivi fil-livell tal-Istati Membri u tal-Unjoni u politiki u miżuri oħrajn ta' rilevanza transfruntiera potenzjali; (iii) kwalunkwe politiki u miżuri addizzjonali li jistgħu jkunu meħtieġa fil-pjanijiet nazzjonali integrati għall-enerġija u l-klima; (iv) l-interazzjonijiet bejn il-politiki eżistenti u ppjanati u l-konsistenza tagħhom u l-miżuri inklużi fil-pjan nazzjonali integrat għall-enerġija u l-klima f'dimensjoni waħda u fost dimensjonijiet differenti tal-Unjoni tal-Enerġija.

                  (5)

                  Waqt li kienet qed tiżviluppa r-rakkomandazzjonijiet tagħha, il-Kummissjoni qieset, minn naħa, il-ħtieġa li jingħaddu flimkien ċerti kontributi ppjanati kkwantifikati tal-Istati Membri kollha sabiex tiġi vvalutata l-ambizzjoni fil-livell tal-Unjoni, u, min-naħa l-oħra, il-ħtieġa li jiġi pprovdut ħin xieraq għall-Istat Membru kkonċernat biex iqis ir-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni qabel ma jiffinalizza l-pjan nazzjonali tiegħu.

                  (6)

                  Ir-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni fir-rigward tal-ambizzjonijiet rinnovabbli tal-Istati Membri huma bbażati fuq formula stabbilita fl-Anness II tar-Regolament (UE) 2018/1999 li hija bbażata fuq kriterji oġġettivi.

                  (7)

                  Fir-rigward tal-effiċjenza fl-enerġija, ir-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni huma bbażati fuq il-valutazzjoni tal-livell ta' ambizzjoni nazzjonali ppreżentat fl-abbozz tal-pjan nazzjonali integrat għall-enerġija u l-klima, imqabbel mal-livell kollettiv tal-isforzi meħtieġa biex jintlaħqu l-miri tal-Unjoni, filwaqt li titqies l-informazzjoni pprovduta dwar iċ-ċirkustanzi nazzjonali speċifiċi, fejn ikun rilevanti. Il-kontributi nazzjonali finali fil-qasam tal-effiċjenza fl-enerġija jenħtieġ li jirriflettu l-potenzjal kosteffettiv għall-iffrankar tal-enerġija u li jiġu appoġġati bi strateġija soda ta' rinnovazzjoni tal-bini fit-tul u miżuri għall-implimentazzjoni tal-obbligu tal-iffrankar tal-enerġija li jirriżulta mill-Artikolu 7 tad-Direttiva 2012/27/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3). Jenħtieġ li l-Istati Membri juru wkoll li jkunu qiesu kif xieraq il-prinċipju “l-Effiċjenza Enerġetika tiġi l-Ewwel”, billi b'mod partikolari jispjegaw kif l-effiċjenza fl-enerġija tikkontribwixxi għall-ilħuq kosteffettiv tal-għanijiet nazzjonali ta' ekonomija kompetittiva b'livell baxx ta' emissjonijiet ta' karbonju, għas-sigurtà tal-provvista tal-enerġija u għall-indirizzar tal-prekarjetà enerġetika.

                  (8)

                  Ir-Regolament dwar il-Governanza jeħtieġ li l-Istati Membri jipprovdu stampa ġenerali tal-investiment meħtieġ biex jintlaħqu l-objettivi, il-miri u l-kontributi stabbiliti fil-pjan nazzjonali integrat għall-enerġija u l-klima, kif ukoll valutazzjoni ġenerali dwar is-sorsi ta' dak l-investiment. Il-pjanijiet nazzjonali integrati għall-enerġija u l-klima jenħtieġ li jiżguraw it-trasparenza u l-prevedibbiltà tal-politiki u tal-miżuri nazzjonali sabiex tiġi żgurata ċ-ċertezza tal-investiment.

                  (9)

                  B'mod parallel, bħala parti miċ-ċiklu tas-Semestru Ewropew 2018-2019, il-Kummissjoni ffukat ħafna fuq il-ħtiġijiet ta' investiment tal-Istati Membri b'rabta mal-enerġija u mal-klima. Dan huwa rifless fir-Rapport tal-Pajjiż tal-2019 għar-Renju Unit (4) u fir-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill lir-Renju Unit (5), bħala parti mill-proċess tas-Semestru Ewropew. Il-Kummissjoni qieset l-aktar sejbiet u rakkomandazzjonijiet reċenti tas-Semestru Ewropew fil-valutazzjoni tagħha tal-abbozzi tal-pjanijiet nazzjonali integrati għall-enerġija u l-klima. Ir-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni huma komplementari għall-aktar rakkomandazzjonijiet reċenti speċifiċi għal kull pajjiż maħruġa fil-kuntest tas-Semestru Ewropew. Jenħtieġ ukoll li l-Istati Membri jiżguraw li l-pjanijiet nazzjonali integrati għall-enerġija u l-klima jqisu l-aktar rakkomandazzjonijiet reċenti speċifiċi għal kull pajjiż maħruġa fil-kuntest tas-Semestru Ewropew.

                  (10)

                  Barra minn hekk, ir-Regolament dwar il-Governanza jeħtieġ li kull Stat Membru iqis kif xieraq kull rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni għall-abbozz tal-pjan nazzjonali integrat għall-enerġija u l-klima tiegħu li jrid jiġi ppreżentat fil-31 ta' Diċembru 2019 u, jekk l-Istat Membru kkonċernat ma jindirizzax rakkomandazzjoni jew parti sostanzjali tagħha, dak l-Istat Membru jenħtieġ li jipprovdi r-raġunijiet tiegħu u jippubblikahom.

                  (11)

                  Fejn applikabbli, jenħtieġ li l-Istati Membri jirrapportaw l-istess data fil-pjanijiet nazzjonali integrati għall-enerġija u l-klima u fl-aġġornamenti fis-snin sussegwenti bħalma jirrapportaw lill-Eurostat jew lill-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent. L-użu tal-istess sors, u meta tkun disponibbli, tal-istatistika Ewropea, huwa wkoll essenzjali għall-kalkolu tal-linja bażi għall-immudellar u għall-projezzjonijiet. L-użu tal-istatistika Ewropea jippermetti komparabbiltà aħjar tad-data u tal-projezzjonijiet użati fil-pjanijiet nazzjonali integrati għall-enerġija u l-klima.

                  (12)

                  L-elementi kollha tal-Anness I tar-Regolament (UE) 2018/1999 iridu jiġu inklużi fil-pjan nazzjonali integrat għall-enerġija u l-klima finali. F'dan il-kuntest, jenħtieġ li jiġu vvalutati l-impatti makroekonomiċi u, sa fejn ikun possibbli, l-impatti fuq is-saħħa, l-ambjent, l-impjieg u l-edukazzjoni, il-ħiliet u l-impatti soċjali tal-politiki u tal-miżuri ppjanati. Il-pubbliku u partijiet ikkonċernati oħra jridu jkunu involuti fit-tħejjija tal-pjan nazzjonali integrat għall-enerġija u l-klima finali. Dawn l-elementi u elementi oħrajn huma deskritti fid-dettall fid-dokument ta' ħidma tal-persunal ippubblikat flimkien ma' din ir-Rakkomandazzjoni (6).

                  (13)

                  Fil-pjan finali jenħtieġ li r-Renju Unit jistabbilixxi rabtiet aktar ċari bejn il-politiki domestiċi u d-dimensjonijiet tal-Unjoni tal-Enerġija, kif ukoll iqis l-interkonnessjonijiet bejn il-politiki u l-miżuri ppjanati fid-dimensjonijiet tad-dekarbonizzazzjoni, tas-sigurtà tal-enerġija u tas-suq intern u fir-riċerka, l-innovazzjoni u l-kompetittività. Eżempji ta' dawn huma l-prinċipju “l-Effiċjenza Enerġetika tiġi l-Ewwel”, l-impatt tal-użu tal-bijoenerġija fuq l-emissjonijiet u l-assorbimenti kontabbilizzati mill-użu tal-art, it-tibdil fl-użu tal-art u l-forestrija u kif it-tibdil fil-klima jista' jaffettwa l-provvista tal-enerġija.

                  (14)

                  Il-pjan nazzjonali integrat għall-enerġija u l-klima finali jista' jibbenefika mill-preżentazzjoni ta' analiżi komprensiva dwar fejn jinsab bħalissa s-settur tat-teknoloġiji b'livell baxx ta' emissjonijiet ta' karbonju fis-suq globali, filwaqt li jiġu enfasizzati l-oqsma ta' qawwiet kompetittivi u sfidi potenzjali u jiġu indikati objettivi miżurabbli għall-ġejjieni u l-politiki u l-miżuri biex dawn jinkisbu, u jsiru konnessjonijiet xierqa mal-politika tal-intrapriżi u tal-industrija. Jista' jibbenefika wkoll mill-kunsiderazzjoni tar-rwol tal-ekonomija ċirkolari, filwaqt li jirreferi għall-istrateġiji nazzjonali u għall-pjanijiet ta' azzjoni u jżid il-benefiċċji u l-kompromessi potenzjali f'termini tat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra.

                  (15)

                  Ir-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni lir-Renju Unit huma appoġġati mill-valutazzjoni tal-abbozz tal-pjan nazzjonali integrat għall-enerġija u l-klima tar-Renju Unit li huwa ppubblikat flimkien ma' din ir-Rakkomandazzjoni (7).

            B'DIN TIRRAKKOMANDA LIR-RENJU UNIT JIEĦU AZZJONI BIEX:

                  1.

                  Jispeċifika u jikkwantifika aktar l-impatti tal-politiki u tal-miżuri addizzjonali, ukoll lil hinn mis-setturi tal-bini u tat-trasport, sabiex jilħaq il-mira tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra għall-2030 għas-setturi mhux koperti mill-iskema tal-UE għall-iskambju ta' kwoti tal-emissjonijiet ta' – 37 % meta mqabbel mal-2005. Dan jinkludi l-impenn korrispondenti skont ir-Regolament (UE) 2018/841 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (8) li l-emissjonijiet tal-użu tal-art, it-tibdil fl-użu tal-art u l-forestrija ma jaqbżux l-assorbimenti u jirrikjedi l-applikazzjoni tar-regoli sottostanti dwar il-kontabbiltà.

                  2.

                  Jipproponi, bħala l-kontribut tar-Renju Unit lill-mira tal-UE għall-enerġija rinnovabbli għall-2030, sehem ta' enerġija rinnovabbli ta' mill-inqas 27 % kif indikat mill-formula fl-Anness II skont ir-Regolament (UE) 2018/1999. Jinkludi trajettorja indikattiva fil-pjan nazzjonali integrat għall-enerġija u l-klima finali li tilħaq il-punti ta' referenza kollha skont l-Artikolu 4(a)(2) tar-Regolament (UE) 2018/1999 f'konformità ma' dak is-sehem, fid-dawl tal-ħtieġa li jiżdied il-livell tal-isforzi biex din il-mira tintlaħaq b'mod kollettiv. Jipproponi politiki u miżuri ddettaljati u kkwantifikati li huma konformi mal-obbligi stabbiliti fid-Direttiva (UE) 2018/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (9), sabiex jippermetti li dan il-kontribut jinkiseb fil-ħin u b'mod kosteffettiv. Iżid il-livell ta' ambizzjoni fis-settur tat-tisħin u tat-tkessiħ sabiex jilħaq il-mira indikattiva inkluża fl-Artikolu 23 tad-Direttiva (UE) 2018/2001, u jżid il-livell ta' ambizzjoni sabiex jilħaq il-mira tat-trasport fl-Artikolu 25 tad-Direttiva (UE) 2018/2001. Jipprovdi aktar dettalji dwar l-oqfsa ta' abilitazzjoni għall-awtokonsum rinnovabbli u għall-komunitajiet tal-enerġija rinnovabbli, f'konformità mal-Artikoli 21 u 22 tad-Direttiva (UE) 2018/2001.

                  3.

                  Jistabbilixxi kontribuzzjonijiet nazzjonali li jkunu b'mod sostanzjali aktar ambizzjużi mill-projezzjonijiet mill-immudellar ikkwotati fl-abbozz tal-pjan nazzjonali integrat għall-enerġija u l-klima fid-dawl tal-ħtieġa li jiżdied il-livell tal-isforzi sabiex tintlaħaq il-mira tal-Unjoni tal-effiċjenza fl-enerġija għall-2030. Jipproponi politiki u miżuri aktar ambizzjużi li jirriżultaw f'aktar iffrankar tal-enerġija sal-2030. Jindika l-politiki u l-miżuri għall-perjodu kollu ta' bejn l-2021 u 2030. Jipprovdi valutazzjoni tal-impatt għall-politiki u għall-miżuri ppjanati fl-effiċjenza fl-enerġija, b'mod partikolari f'termini ta' ffrankar enerġetiku li huma mistennija jkollhom.

                  4.

                  Jispeċifika l-miżuri li jappoġġaw l-objettivi tas-sigurtà tal-enerġija dwar id-diversifikazzjoni u t-tnaqqis tad-dipendenza enerġetika, inkluż il-miżuri li jiżguraw il-flessibbiltà u l-provvista fit-tul tal-fjuwil nukleari, fid-dawl tal-iżvilupp possibbli tal-kapaċità tal-ġenerazzjoni nukleari tiegħu.

                  5.

                  Jiddefinixxi objettivi u miri li jħarsu 'l quddiem fir-rigward tal-integrazzjoni tas-swieq, b'mod partikolari jiddeskrivi strateġija u skeda ta' żmien għall-progress lejn prezzijiet ibbażati bis-sħiħ fuq is-suq.

                  6.

                  Jikkjarifika l-objettivi nazzjonali u l-miri ta' finanzjament fir-riċerka, fl-innovazzjoni u fil-kompetittività, speċifikament relatati mal-Unjoni tal-Enerġija, li jridu jinkisbu bejn l-2023 u l-2030, sabiex ikunu miżurabbli faċilment u jkunu adattati biex jappoġġaw l-implimentazzjoni tal-miri fid-dimensjonijiet l-oħra tal-pjan nazzjonali integrat għall-enerġija u l-klima. Jappoġġa t-tali objettivi b'politiki u miżuri speċifiċi u xierqa, inkluż dawk li jridu jiġu żviluppati b'kooperazzjoni ma' Stati Membri oħra, bħal pereżempju l-Pjan Strateġiku għat-Teknoloġija tal-Enerġija.

                  7.

                  Jibni fuq il-qafas tal-Kooperazzjoni tal-Enerġija fl-Ibħra tat-Tramuntana fir-rigward tal-iskambju tal-prattiki tajbin għall-iskemi ta' appoġġ tal-enerġija mir-riħ fuq il-baħar u l-proġetti potenzjali, sabiex jikseb l-objettivi tal-Unjoni tal-Enerġija ta' aktar sigurtà tal-enerġija, sostenibbiltà u kompetittività. Fid-dawl tad-deċiżjoni tar-Renju Unit li joħroġ mill-Unjoni Ewropea, jenħtieġ li r-Renju Unit jipprevedi miżuri sabiex jiżgura l-kooperazzjoni reġjonali kontinwa mal-Irlanda dwar it-tħejjija u r-rispons f'każi ta' emerġenza għall-elettriku, u s-sigurtà tal-provvista għall-gass u għaż-żejt.

                  8.

                  Itejjeb l-analiżi tiegħu tan-nefqa u s-sorsi tal-investiment fid-dimensjonijiet kollha tal-Unjoni tal-Enerġija, inkluż finanzjament xieraq fil-livell nazzjonali u reġjonali, li bħalissa hija pprovduta għal diversi oqsma, u jikkomplementaha bi stampa ġenerali tal-ħtiġijiet, tar-riskji u tal-ostakoli ta' investiment.

                  9.

                  Jelenka s-sussidji tal-enerġija kollha, inkluż b'mod partikolari għall-karburanti fossili, u l-azzjonijiet imwettqa kif ukoll il-pjanijiet biex dawn is-sussidji jibdew jiġu eliminati ftit ftit.

                  10.

                  Jippreżenta l-impatti dwar it-tniġġis tal-arja għax-xenarji varji, filwaqt li jipprovdi l-informazzjoni ta' appoġġ, u jqis is-sinerġiji u l-effetti tal-kompromess.

                  11.

                  Jiddeskrivi fid-dettall l-aspetti tat-tranżizzjoni ġusta u ekwa, b'mod partikolari billi jiddeżinja l-valutazzjoni tal-prekarjetà enerġetika, jiddikjara l-objettivi relatati u jiddeskrivi l-impatti soċjali, l-impatti fuq l-impjieg u fuq il-ħiliet tal-politiki, tal-miżuri u tal-objettivi. Jenħtieġ li tingħata attenzjoni speċjali lir-reġjuni intensivi fl-użu tal-faħam u tal-karbonju u kif se jiġu affettwati mit-tranżizzjoni tal-enerġija. Jinkludi valutazzjoni dedikata tal-kwistjonijiet dwar il-prekarjetà enerġetika, flimkien ma' kwalunkwe objettiv relatat jew politiki jew miżuri speċifiċi, kif meħtieġ mir-Regolament (UE) 2018/1999.

         Magħmul fi Brussell, it-18 ta' Ġunju 2019.

               Għall-Kummissjoni

            Miguel ARIAS CAÑETE

               Membru tal-Kummissjoni

         (1)  ĠU L 328, 21.12.2018, p. 1.

         (2)  SWD(2019) 279.

         (3)  Id-Direttiva 2012/27/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Ottubru 2012 dwar l-effiċjenza fl-enerġija, li temenda d-Direttivi 2009/125/KE u 2010/30/UE u li tħassar id-Direttivi 2004/8/KE u 2006/32/KE (ĠU L 315, 14.11.2012, p. 1).

         (4)  SWD (2019) 1027 final.

         (5)  COM (2019) 528 final tal-5 ta' Ġunju 2019.

         (6)  SWD(2019) 279 final.

         (7)  SWD(2019) 279 final.

         (8)  Ir-Regolament (UE) 2018/841 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta' Mejju 2018 dwar l-inklużjoni tal-emissjonijiet u l-assorbimenti ta' gassijiet serra minn użu tal-art, tibdil fl-użu tal-art u l-forestrija fil-qafas ta' politika għall-klima u l-enerġija għall-2030, u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 525/2013 u d-Deċiżjoni Nru 529/2013/UE (ĠU L 156, 19.6.2018, p. 1).

         (9)  Id-Direttiva (UE) 2018/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2018 dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli (ĠU L 328, 21.12.2018, p. 82).


title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Frar 2019 dwar il-ħatra ta’ membru tal-Bord Eżekuttiv tal-Bank Ċentrali Ewropew

text:
               15.2.2019

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 60/1

      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
      tat-12 ta’ Frar 2019
      dwar il-ħatra ta’ membru tal-Bord Eżekuttiv tal-Bank Ċentrali Ewropew
      (2019/C 60/01)
      IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
      Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 283(2) u 139(2) tiegħu,
      Wara li kkunsidra l-Protokoll Nru 4 dwar l-Istatut tas-Sistema Ewropea ta’ Banek Ċentrali u tal-Bank Ċentrali Ewropew, u b’mod partikolari l-Artikolu 11.2 tiegħu,
      B’DAN JIRRAKKOMANDA LILL-KUNSILL EWROPEW LI:
      Is-Sur Philip R. LANE jinħatar membru tal-Bord Eżekuttiv tal-Bank Ċentrali Ewropew għal mandat ta’ tmien snin b’effett mill-1 ta’ Ġunju 2019.

         Magħmul fi Brussell, it-12 ta’ Frar 2019.

               Għall-Kunsill

               Il-President

            E.O. TEODOROVICI


title: Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2019/534 tas-26 ta' Marzu 2019 Ċibersigurtà ta' netwerks 5G

text:
               29.3.2019

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               L 88/42

      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) 2019/534
      tas-26 ta' Marzu 2019
      Ċibersigurtà ta' netwerks 5G
      IL-KUMMISSJONI EWROPEA
      Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 292 tiegħu,
      Billi:

                  (1)

                  Il-Kummissjoni rrikonoxxiet il-mobilizzazzjoni tal-ħames ġenerazzjoni (5G) tat-teknoloġiji tan-netwerk bħala faċilitatur ewlieni għas-servizzi diġitali futuri u prijorità għall-istrateġija tas-Suq Uniku Diġitali. Il-Kummissjoni adottat il-Pjan ta' Azzjoni tal-5G biex tiżgura li l-Unjoni jkollha l-infrastruttura tal-konnettività meħtieġa għat-trasformazzjoni diġitali tagħha mill-2020 (1).

                  (2)

                  Netwerks tal-5G se jibnu fuq ir-raba' ġenerazzjoni (4G) attwali ta' teknoloġiji tan-netwerk, billi jipprovdu kapaċitajiet ġodda ta' servizz u jsiru l-infrastruttura ċentrali u faċilitatur għal partijiet kbar tal-ekonomija tal-Unjoni. Ġaladarba jinfirxu, in-netwerks 5G se jiffurmaw is-sinsla għal firxa wiesgħa ta' servizzi essenzjali għall-funzjonament tas-suq intern u l-manutenzjoni u t-tħaddim ta' funzjonijiet vitali ekonomiċi u tas-soċjetà – bħall-enerġija, it-trasport, il-banek, u s-saħħa, kif ukoll sistemi ta' kontroll industrijali. L-organizzazzjoni ta' proċessi demokratiċi, bħal elezzjonijiet, se jiddependu wkoll aktar u aktar fuq l-infrastruttura diġitali u n-netwerks 5G.

                  (3)

                  Id-dipendenza ta' ħafna servizzi kritiċi fuq netwerks 5G tagħmel il-konsegwenzi ta' interruzzjoni sistematika u mifruxa partikolarment serji. B'riżultat ta' dan, li tiġi żgurata ċ-ċibersigurtà tan-netwerks 5G hija kwistjoni ta' importanza strateġika għall-Unjoni, fi żmien meta l-attakki ċibernetiċi qed jiżdiedu u jsiru aktar sofistikati minn qatt qabel.

                  (4)

                  In-natura interkonnessa u transnazzjonali tal-infrastrutturi li jirfdu l-ekosistema diġitali, u n-natura transfruntiera tat-theddidiet involuti, jfissru li kwalunkwe vulnerabbiltà sinifikanti u/jew inċidenti taċ-ċibersigurtà li jikkonċernaw netwerks 5G fi Stat Membru wieħed jaffettwaw lill-Unjoni kollha kemm hi. Għaldaqstant jenħtieġ li jiġu pprovduti miżuri biex isostnu livell komuni għoli ta' ċibersigurtà tan-netwerks 5G.

                  (5)

                  Il-ħtieġa għal azzjoni fil-livell tal-Unjoni ġiet ikkonfermata mill-Istati Membri. Fil-konklużjonijiet tiegħu tal-21 ta' Marzu 2019, il-Kunsill Ewropew kien ħerqan għal rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni dwar approċċ miftiehem għas-sigurtà tan-netwerks 5G (2).

                  (6)

                  Jenħtieġ li l-iżgurar tas-sovranità Ewropea jkun objettiv ewlieni, b'rispett sħiħ tal-valuri ta' ftuħ u tolleranza tal-Ewropa (3). L-investiment barrani f'setturi strateġiċi, l-akkwist ta' assi, teknoloġiji u infrastrutturi kritiċi fl-Unjoni u l-provvista ta' tagħmir kritiku jistgħu jkunu ta' riskju għas-sigurtà tal-Unjoni.

                  (7)

                  Iċ-ċibersigurtà tan-netwerks 5G hija kruċjali biex tiġi żgurata l-awtonomija strateġika tal-Unjoni, kif rikonoxxut fil-Komunikazzjoni Konġunta “UE-Ċina, Perspettiva Strateġika” (4).

                  (8)

                  Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar it-theddid għas-sigurtà marbuta mal-preżenza teknoloġika Ċiniża li qed tiżdied fl-Unjoni tistieden ukoll lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex jieħdu azzjoni fil-livell tal-Unjoni (5).

                  (9)

                  Din ir-Rakkomandazzjoni tindirizza r-riskji taċ-ċibersigurtà fin-netwerks tal-5G billi tistabbilixxi gwida dwar analiżi tar-riskju u miżuri ta' ġestjoni xierqa fil-livell nazzjonali, dwar l-iżvilupp ta' valutazzjoni tar-riskju Ewropea u dwar l-istabbiliment ta' proċess għall-iżvilupp ta' sett ta' għodod komuni tal-aħjar miżuri ta' ġestjoni tar-riskju.

                  (10)

                  Hemm fis-seħħ qafas leġiżlattiv b'saħħtu tal-Unjoni biex jipproteġi netwerks tal-komunikazzjoni elettronika.

                  (11)

                  Il-qafas tal-Unjoni fil-qasam tal-komunikazzjoni elettronika (6) jippromwovi l-kompetizzjoni, interessi tal-utent finali u tas-suq intern u bil-Kodiċi Ewropew għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi (7) jsegwi objettiv addizzjonali ta' konnettività, artikulat f'termini ta' eżiti: aċċess mifrux u l-adozzjoni ta' konnettività fissa u mobbli b'kapaċità kbira ħafna għaċ-ċittadini u n-negozji kollha tal-Unjoni filwaqt li jiġu salvagwardjati l-interessi taċ-ċittadini. Id-Direttiva 2002/21/KE teħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li jinżammu l-integrità u s-sigurtà tan-netwerks pubbliċi tal-komunikazzjoni, b'obbligi li jiżguraw li l-impriżi li jipprovdu n-netwerks pubbliċi tal-komunikazzjoni jew is-servizzi tal-komunikazzjoni elettronika li jkunu disponibbli għall-pubbliku jieħdu miżuri tekniċi u organizzattivi sabiex jimmaniġġaw adegwatament ir-riskji għas-sigurtà tan-netwerks u tas-servizzi. Tipprovdi wkoll li awtoritajiet regolatorji nazzjonali kompetenti għandhom setgħat, inkluża s-setgħa li joħorġu istruzzjonijiet vinkolanti, biex jiżguraw il-konformità ma' tali obbligi.

                  (12)

                  Barra minn hekk, id-Direttiva 2002/20/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (8) tippermetti lill-Istati Membri li jorbtu kundizzjonijiet li jikkonċernaw is-sigurtà ta' networks pubbliċi kontra aċċess mhux awtorizzat mal-awtorizzazzjoni ġenerali, għall-fini ta' protezzjoni tal-kunfidenzjalità tal-komunikazzjonijiet f'konformità mad-Direttiva 2002/58/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (9).

                  (13)

                  Biex tappoġġa l-implimentazzjoni ta' dawn l-obbligi, l-Unjoni waqqfet għadd ta' korpi ta' kooperazzjoni. L-Aġenzija għas-Sigurtà tan-Netwerks u l-Informazzjoni (ENISA), il-Kummissjoni, l-Istati Membri u l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali żviluppaw linji gwida tekniċi għall-awtoritajiet regolatorji nazzjonali dwar ir-rappurtar tal-inċidenti, il-miżuri tas-sigurtà u t-theddid u l-assi (10). Il-Grupp ta' Kooperazzjoni stabbilit bid-Direttiva (UE) 2016/1148 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (11) (“il-Grupp ta' Kooperazzjoni”) jiġbor flimkien l-awtoritajiet kompetenti sabiex jappoġġa u jiffaċilita l-kooperazzjoni, b'mod partikolari billi jipprovdi gwida strateġika għall-attivitajiet tan-netwerk ta' Skwadri ta' Rispons għal Inċidenti relatati mas-Sigurtà tal-Kompjuters, li f'livell tekniku tiffaċilita l-kooperazzjoni operattiva.

                  (14)

                  Jenħtieġ li l-qafas futur taċ-ċertifikazzjoni taċ-ċibersigurtà Ewropea (12) jipprovdi għodda essenzjali ta' appoġġ biex jiġu promossi livelli konsistenti ta' sigurtà. Jenħtieġ li tippermetti għall-iżvilupp ta' skemi taċ-ċertifikazzjoni taċ-ċibersigurtà biex tirrispondi għall-ħtiġijiet ta' utenti ta' tagħmir u softwer relatat mal-5G. Jenħtieġ li l-importanza kritika ta' dawn l-infrastrutturi tagħmel prijorità immedjata l-iżvilupp tal-iskemi rilevanti taċ-ċertifikazzjoni taċ-ċibersigurtà Ewropej għal prodotti, servizzi u proċessi ta' teknoloġija tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni użati għal netwerks tal-5G. Jenħtieġ li l-Istati Membri u l-atturi fis-suq jinvolvu rwieħhom attivament fl-iżvilupp ta' tali skemi ta' ċertifikazzjoni, inkluż jipprovdu appoġġ għad-definizzjoni ta' profili ta' protezzjoni speċifiċi għal netwerks 5G.

                  (15)

                  Fin-nuqqas ta' liġi armonizzata tal-Unjoni, l-Istati Membri jistgħu jispeċifikaw permezz ta' regolamenti tekniċi nazzjonali, adottati f'konformità mal-liġi tal-Unjoni, li jenħtieġ li skema Ewropea taċ-ċertifikazzjoni taċ-ċibersigurtà tkun obbligatorja. L-Istati Membri jistgħu jirrikorru wkoll għal skemi taċ-ċertifikazzjoni taċ-ċibersigurtà Ewropej fil-kuntest tal-akkwist pubbliku u tad-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (13) u jkunu jistgħu jappoġġaw l-iżvilupp tal-mekkaniżmi ta' assistenza — bħal ċentru ta' assistenza — għax-xiri ta' soluzzjonijiet ta' ċibersigurtà minn xerrejja pubbliċi.

                  (16)

                  Livell għoli ta' protezzjoni ta' data u privatezza huwa element importanti fl-iżgurar tas-sigurtà tan-netwerks 5G. Ġew definiti wkoll regoli fil-livell tal-Unjoni li jiżguraw is-sigurtà tal-ipproċessar ta' data personali, inkluż f'komunikazzjonijiet elettroniċi. Ir-Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data (14) jistabbilixxi l-obbligu għall-ipproċessar ta' data personali b'mod li jiżgura s-sigurtà tagħha, inkluż għall-prevenzjoni ta' aċċess mhux awtorizzat għal data personali jew l-użu tagħha u t-tagħmir użat għall-ipproċessar. Id-Direttiva dwar il-privatezza u l-komunikazzjonijiet elettroniċi tistipula regoli speċifiċi dwar il-protezzjoni tal-kunfidenzjalità tal-komunikazzjonijiet u tat-tagħmir terminali tal-utenti finali. Timponi wkoll obbligi fuq il-fornituri tas-servizzi biex jieħdu miżuri tekniċi u organizzattivi xierqa biex jissalvagwardjaw is-sigurtà tas-servizzi tagħhom.

                  (17)

                  L-Unjoni adottat ukoll strument li se jipproteġi infrastruttura u teknoloġija kritiċi, bħal dawk użati fil-komunikazzjonijiet, billi tippermetti lill-Istati Membri li jgħarblu investimenti diretti barranin abbażi ta' sigurtà jew ordni pubblika u billi toħloq mekkaniżmu ta' kooperazzjoni li permezz tiegħu l-Istati Membri u l-Kummissjoni jkunu jistgħu jiskambjaw informazzjoni u jqajmu tħassib relatat ma' investimenti speċifiċi (15).

                  (18)

                  Bħalissa l-Istati Membri u l-operaturi qed jieħdu passi preparatorji importanti li jippermettu t-tnedija fuq skala kbira tan-netwerks 5G. Diversi Stati Membri esprimew tħassib dwar riskji ta' sigurtà potenzjali relatati ma' netwerks 5G fil-kuntest tat-twettiq ta' proċeduri għall-għoti ta' drittijiet ta' użu ta' meded ta' frekwenza tar-radju riżervati għal netwerks 5G (16) u kienu qed jesploraw miżuri li jindirizzaw dawn ir-riskji.

                  (19)

                  Jenħtieġ li l-indirizzar tar-riskji taċ-ċibersigurtà f'netwerks tal-5G iqis kemm il-fatturi tekniċi kif ukoll fatturi oħra. Fatturi tekniċi jistgħu jinkludu vulnerabbiltajiet li jistgħu jiġu sfruttati biex jinkiseb aċċess mhux awtorizzat għall-informazzjoni (l-ispjunaġġ ċibernetiku, sew jekk għal raġunijiet ekonomiċi jew politiċi) jew għal finijiet malizzjużi oħra (attakki ċibernetiċi mmirati biex ifixklu jew jeqirdu sistemi u data). Jenħtieġu li jiġu kkunsidrati aspetti importanti bħall-ħtieġa li jiġu protetti n-netwerks tul iċ-ċiklu tal-ħajja kollu tagħhom u l-ħtieġa li jiġi kopert it-tagħmir rilevanti kollu, inkluż fil-fażijiet tad-disinn, tal-iżvilupp, tal-akkwist, tat-tħaddim u tal-manutenzjoni tan-netwerks 5G.

                  (20)

                  Fatturi oħra jistgħu jinkludu rekwiżiti regolatorji jew rekwiżiti oħra imposti fuq il-fornituri ta' tagħmir tat-teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni. Valutazzjoni tas-sinifikat ta' fatturi bħal dawn teħtieġ tqis, fost oħrajn, ir-riskju ġenerali ta' influwenza minn pajjiż terz, b'mod notevoli fir-rigward tal-mudell ta' governanza tagħha, in-nuqqas ta' ftehimiet ta' kooperazzjoni dwar is-sigurtà, jew arranġamenti simili, bħal deċiżjonijiet ta' adegwatezza, fir-rigward ta' protezzjoni ta' data bejn l-Unjoni u l-pajjiż terz ikkonċernat, jew jekk dan il-pajjiż huwiex parti ta' ftehimiet multilaterali, internazzjonali jew bilaterali dwar iċ-ċibersigurtà, il-ġlieda kontra ċ-ċiberkriminalità, jew il-protezzjoni ta' data.

                  (21)

                  Bħala pass importanti fl-iżvilupp ta' approċċ tal-Unjoni għaċ-ċibersigurtà ta' netwerks 5G, jenħtieġ li titwettaq valutazzjoni tar-riskju u titlesta f'livell nazzjonali. Dan jgħin lill-Istati Membri jadattaw il-miżuri nazzjonali dwar ir-rekwiżiti tas-sigurtà u l-ġestjoni tar-riskju fid-dawl ta' din il-valutazzjoni.

                  (22)

                  Jenħtieġ li tiġi żviluppata koordinazzjoni biex tiġi żgurata l-effettività tal-miżuri mmirati biex jindirizzaw dawn it-theddidiet għaċ-ċibersigurtà, miżuri li huma essenzjali għall-funzjonament tajjeb tas-suq intern u għall-protezzjoni tad-data personali u l-privatezza.

                  (23)

                  Jenħtieġ li l-valutazzjonijiet ta' riskju nazzjonali jiffurmaw il-bażi għal valutazzjoni ta' riskju koordinat tal-Unjoni, magħmul minn immappjar ta' theddid u rieżami konġunt li jiġu kondotti mill-Istati Membri, b'appoġġ mill-Kummissjoni u flimkien mal-Aġenzija Ewropea għaċ-Ċibersigurtà (ENISA).

                  (24)

                  Filwaqt li jqis il-valutazzjonijiet ta' riskju nazzjonali u tal-Unjoni, jenħtieġ li l-Grupp ta' Kooperazzjoni jistabbilixxi sett ta' għodod li jidentifika tipi ta' riskji taċ-ċibersigurtà u ta' miżuri possibbli biex jiġu mmitigati r-riskji f'oqsma inklużi ċ-ċertifikazzjoni, l-ittestjar u l-kontrolli tal-aċċess. Jenħtieġ li jidentifika wkoll miżuri speċifiċi possibbli xierqa sabiex jiġu indirizzati r-riskji identifikati minn Stat Membru wieħed jew aktar. Jenħtieġ li l-Grupp ta' Kooperazzjoni juża l-appoġġ tal-Aġenzija Ewropea għaċ-Ċibersigurtà (ENISA), il-Europol, il-Korp ta' Regolaturi Ewropej tal-Komunikazzjonijiet Elettroniċi (BEREC) u ċ-Ċentru tal-Intelligence u tas-Sitwazzjonijiet tal-UE. Jenħtieġ li dan is-sett ta' għodod iservi biex jagħti pariri lill-Kummissjoni dwar l-iżvilupp ta' rekwiżiti minimi komuni sabiex jiġi żgurat livell għoli ta' ċibersigurtà tan-netwerks 5G madwar l-Unjoni.

                  (25)

                  Jenħtieġ li meta jittieħdu miżuri biex jiġu indirizzati riskji taċ-ċibersigurtà titqies il-promozzjoni taċ-ċibersigurtà permezz ta' diversità ta' fornituri meta tkun qed tinbena xi netwerk unika.

                  (26)

                  Jenħtieġ li din ir-Rakkomandazzjoni tkun mingħajr preġudizzju għall-kompetenzi tal-Istati Membri rigward attivitajiet li jikkonċernaw is-sigurtà pubblika, id-difiża, is-sigurtà nazzjonali u l-attivitajiet tal-Istat f'oqsma tal-liġi kriminali, inkluż id-dritt tal-Istati Membri li jeskludu fornituri mis-swieq tagħhom għal raġunijiet ta' sigurtà nazzjonali.

            ADOTTA DIN IR-RAKKOMANDAZZJONI:
      I.   OBJETTIVI

                  (1)

                  Biex tappoġġa l-iżvilupp ta' approċċ tal-Unjoni lejn l-iżgurar taċ-ċibersigurtà tan-netwerks 5G, din ir-rakkomandazzjoni tidentifika l-azzjonijiet li jenħtieġ li jittieħdu biex jippermettu:

                              (a)

                              Lill-Istati Membri jivvalutaw ir-riskji taċ-ċibersigurtà li jaffettwaw in-netwerks 5G fil-livell nazzjonali u jieħdu l-miżuri ta' sigurtà meħtieġa.

                              (b)

                              Lill-Istati Membri u l-istituzzjonijiet, l-aġenziji u korpi oħra rilevanti tal-Unjoni jiżviluppaw valutazzjoni ta' riskju koordinata tal-Unjoni li tibni fuq il-valutazzjoni tar-riskju nazzjonali.

                              (c)

                              Lill-Grupp ta' Kooperazzjoni stabbilit skont id-Direttiva (UE) 2016/1148 (Grupp ta' Kooperazzjoni) jidentifika sett komuni ta' miżuri li għandhom jittieħdu biex jitnaqqsu r-riskji taċ-ċibersigurtà relatati mal-infrastrutturi li jirfdu l-ekosistema diġitali, b'mod partikolari n-netwerks 5G.

            II.   DEFINIZZJONIJIET

                  (2)

                  Għall-finijiet ta' din ir-Rakkomandazzjoni:

                              (a)

                              “netwerks 5G” tfisser sett tal-elementi kollha tal-infrastruttura tan-netwerk rilevanti għat-teknoloġija tal-komunikazzjoni mobbli u mingħajr fili li jintużaw għall-konnettività u s-servizzi b'valur miżjud b'karatteristiċi tal-prestazzjoni avvanzati ħafna bħal rati u kapaċità għolja ħafna ta' data, komunikazzjonijiet b'latenza baxxa, affidabbiltà estremament għolja, jew li jappoġġaw għadd kbir ta' apparati konnessi; Dawn jistgħu jinkludu elementi tan-netwerk eżistenti bbażati fuq ġenerazzjonijiet preċedenti ta' teknoloġija tal-komunikazzjoni mobbli u mingħajr fili bħal 4G jew 3G. Jenħtieġ li netwerks 5G jinftiehmu li jinkludu l-partijiet rilevanti kollha tan-netwerk.

                              (b)

                              “infrastrutturi li jirfdu l-ekosistema diġitali” tfisser infrastrutturi użati biex jippermettu d-diġitalizzazzjoni f'firxa wiesgħa ta' applikazzjonijiet kritiċi fl-ekonomija u s-soċjetà.

            III.   AZZJONI FIL-LIVELL NAZZJONALI

                  (3)

                  Sat-30 ta' Ġunju 2019, jenħtieġ li l-Istati Membri jwettqu valutazzjoni ta' riskju tal-infrastruttura tan-netwerk 5G, inkluż l-identifikazzjoni tal-elementi l-iktar sensittivi fejn ksur ta' sigurtà jkollu impatt negattiv sinjifikanti. Sa l-istess data, jenħtieġ li l-Istati Membri jirrevedu r-rekwiżiti tas-sigurtà u l-metodi tal-ġestjoni tar-riskju applikabbli fil-livell nazzjonali, biex iqisu t-theddid għaċ-ċibersigurtà li jista' jirriżulta minn (i) fatturi tekniċi, bħall-karatteristiċi tekniċi speċifiċi tan-netwerks 5G, u (ii) fatturi oħra bħall-qafas legali u ta' politika li l-fornituri tal-informazzjoni u t-tagħmir tat-teknoloġiji tal-komunikazzjoni jistgħu jkunu soġġetti għalihom f'pajjiżi terzi.

                  (4)

                  Abbażi ta' din il-valutazzjoni tar-riskju nazzjonali u r-rieżami u filwaqt li jqisu azzjoni koordinata li tkun għaddejja fil-livell tal-Unjoni, jenħtieġ li Stati Membri:

                              (a)

                              jaġġornaw ir-rekwiżiti tas-sigurtà u l-metodi tal-ġestjoni tar-riskju applikati fir-rigward tan-netwerks 5G;

                              (b)

                              jaġġornaw l-obbligi rilevanti imposti fuq l-impriżi li jipprovdu n-netwerks pubbliċi tal-komunikazzjoni jew is-servizzi tal-komunikazzjoni elettronika disponibbli pubblikament f'konformità mal-Artikoli 13a u 13b tad-Direttiva 2002/21/KE;

                              (c)

                              jallaċċaw kundizzjonijiet mal-awtorizzazzjoni ġenerali fir-rigward tas-sigurtà tan-netwerks pubbliċi kontra l-aċċess mhux awtorizzat u jitolbu impenji mill-impriżi li jkunu qed jipparteċipaw f'kull proċedura futura għall-għoti ta' drittijiet għall-użu ta' frekwenzi tar-radju f'meded 5G fir-rigward ta' konformità mar-rekwiżiti ta' sigurtà għal netwerks f'konformità mad-Direttiva 2002/20/KE;

                              (d)

                              japplikaw miżuri preventivi oħra mmirati lejn il-mitigazzjoni ta' riskji taċ-ċibersigurtà potenzjali.

                  (5)

                  Jenħtieġ li miżuri msemmija f'punt 4 jinkludu obbligazzjonijiet rinforzati lil fornituri u operaturi biex jiżguraw is-sigurtà ta' partijiet sensittivi tan-netwerks kif ukoll tal-obbligi, fejn xieraq, bħall-forniment ta' informazzjoni rilevanti lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti fir-rigward ta' bidliet ippjanati f'netwerks ta' komunikazzjoni elettronika u rekwiżiti biex jiġu ttestjati minn qabel sistemi u komponenti speċifiċi ta' teknoloġija tal-informazzjoni għal fini ta' sigurtà u integrità mil-laboratorji nazzjonali tal-awditjar/taċ-ċertifikazzjoni.

                  (6)

                  Jenħtieġ li jitwettqu rieżamijiet tas-sigurtà konġunti minn żewġ Stati Membri jew aktar, bl-użu u l-kondiviżjoni tal-għarfien espert tekniku xieraq u l-faċilitajiet relatati mal-infrastrutturi li jirfdu l-ekosistema diġitali u n-netwerks 5G, pereżempju meta l-istess impriża tkun qed topera jew tibni l-infrastruttura tan-netwerk f'aktar minn Stat Membru wieħed jew fejn hemm similaritajiet maġġuri fil-konfigurazzjonijiet tan-netwerk. Jenħtieġ li l-Aġenzija Ewropea għaċ-Ċibersigurtà (ENISA), l-Europol u l-Korp ta' Regolaturi Ewropej tal-Komunikazzjonijiet Elettroniċi (BEREC) jagħtu prijorità lit-talbiet għal appoġġ mill-Istati Membri f'dan il-qasam. Jenħtieġ li r-riżultati ta' dawn ir-rieżamijiet jkunu trażmessi lill-Grupp ta' Kooperazzjoni u lin-Netwerk ta' Skwadra ta' Rispons għal Inċidenti relatati mas-Sigurtà tal-Kompjuters.

            IV.   AZZJONI KKOORDINATA FIL-LIVELL TAL-UNJONI

                  (7)

                  Biex jiżviluppaw approċċ komuni li jindirizza r-riskji ta' ċibersigurtà fir-rigward tan-netwerks 5G, jenħtieġ li l-Istati Membri jibdew joperaw fi fluss ta' ħidma ddedikat fil-Grupp ta' Kooperazzjoni sat-30 ta' April 2019. Jenħtieġ li l-Istati Membri jistiednu lill-awtoritajiet rilevanti biex jipparteċipaw, meta jkun xieraq, fix-xogħol tal-Grupp ta' Kooperazzjoni.

         Valutazzjoni tar-riskju Ewropea kkoordinata

                  (8)

                  Jenħtieġ li l-Istati Membri jiskambjaw informazzjoni ma' xulxin u ma' korpi rilevanti tal-Unjoni sabiex jinħoloq għarfien komuni tar-riskji eżistenti u potenzjali taċ-ċibersigurtà assoċjati ma' netwerks 5G.

                  (9)

                  Jenħtieġ li l-Istati Membri jibagħtu l-valutazzjonijiet nazzjonali tar-riskju tagħhom lill-Kummissjoni u lill-Aġenzija Ewropea għaċ-Ċibersigurtà (ENISA) sal-15 ta' Lulju 2019.

                  (10)

                  Jenħtieġ li l-Aġenzija Ewropea għaċ-Ċibersigurtà (ENISA) tlesti mmappjar ta' theddid speċifiku għal netwerks 5G. Jenħtieġ li l-Grupp ta' Kooperazzjoni u n-netwerk tal-Iskwadri ta' Rispons għal Inċidenti relatati mas-Sigurtà tal-Kompjuters li ġew stabbiliti skont id-Direttiva (UE) 2016/1148 jappoġġaw dan il-proċess.

                  (11)

                  Filwaqt li jqisu dawn l-elementi kollha u sal-1 ta' Ottubru 2019, jenħtieġ li l-Istati Membri bl-appoġġ tal-Kummissjoni u flimkien mal-Aġenzija Ewropea għaċ-Ċibersigurtà (ENISA) jlestu rieżami konġunt tal-esponiment għar-riskju fl-Unjoni relatat mal-infrastrutturi li jirfdu l-ekosistema diġitali, b'mod partikulari n-netwerks 5G.

                  (12)

                  Jenħtieġ li dan ir-rieżami konġunt jagħti prijorità lil analiżi tar-riskji applikabbli għall-elementi partikolarment sensittivi jew vulnerabbli inklużi fl-elementi ewlenin tan-netwerks 5G, liċ-ċentru tal-operazzjonijiet u l-manutenzjoni, kif ukoll għall-elementi tal-aċċess 5G użati għall-applikazzjonijiet industrijali.

                  (13)

                  Fit-tieni fażi, jenħtieġ li dan ir-rieżami konġunt ikun estiż għal elementi strateġiċi oħra tal-katina ta' valur diġitali.

         Sett ta' għodod tal-Unjoni komuni li jindirizzaw ir-riskji

                  (14)

                  Jenħtieġ li l-ħidma tal-Grupp ta' Kooperazzjoni tidentifika l-miżuri tal-aħjar prattiki applikati fil-livell nazzjonali tat-tip previsti f'punt 4. Abbażi ta' dawn l-aħjar prattiki nazzjonali, jenħtieġ li jkun hemm qbil fuq sett ta' għodod ta' miżuri xierqa, effettivi u proporzjonati ta' ġestjoni tar-riskji possibbli li jimmitigaw ir-riskji taċ-ċibersigurtà identifikati fil-livell nazzjonali u tal-Unjoni sal-31 ta' Diċembru 2019, biex il-Kummissjoni tingħata pariri dwar l-iżvilupp ta' rekwiżiti minimi komuni sabiex jiġi żgurat livell għoli ta' ċibersigurtà tan-netwerks 5G fl-Unjoni.

                  (15)

                  Jenħtieġ li dan is-sett ta' għodod jinkludi:

                              (a)

                              inventarju tat-tipi ta' riskji għas-sigurtà li jistgħu jaffettwaw iċ-ċibersigurtà ta' netwerks 5G (pereżempju, riskju fil-katina tal-provvista, riskju ta' vulnerabbiltà fis-softwer, riskju fil-kontroll tal-aċċess, riskji emerġenti mill-qafas legali u politiku li jaf ikunu soġġetti għalih fornituri ta' tagħmir ta' teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni f'pajjiżi terzi); u

                              (b)

                              sett ta' miżuri possibbli mitiganti (pereżempju, ċertifikazzjoni ta' parti terza għal ħardwer, softwer jew servizzi, testijiet formali tal-ħardwer u s-softwer jew kontrolli tal-konformità, proċessi li jiżguraw li l-kontrolli tal-aċċess jeżistu u huma nfurzati, identifikazzjoni ta' prodotti, servizzi jew fornituri li huma meqjusa potenzjalment mhux sikuri, eċċ.). Jenħtieġ li dawn il-miżuri jindirizzaw kull tip ta' riskju ta' sigurtà identifikat fi Stat Membru wieħed jew iktar wara li tkun saret il-valutazzjoni ta' riskju.

                  (16)

                  Ġaladarba jkunu żviluppati skemi ta' ċertifikazzjoni taċ-ċibersigurtà Ewropej rilevanti għan-netwerks 5G, jenħtieġ li l-Istati Membri jadottaw, f'konformità mal-liġi tal-Unjoni, regolamenti tekniċi nazzjonali li jipprovdu għal ċertifikazzjoni obbligatorja ta' prodotti, servizzi jew sistemi ta' teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni koperti minn dawn l-iskemi.

                  (17)

                  Jenħtieġ li l-Istati Membri, flimkien mal-Kummissjoni, jidentifikaw il-kundizzjonijiet li jikkonċernaw is-sigurtà tan-netwerks pubbliċi kontra aċċess mhux awtorizzat biex jiġu allaċċati mal-awtorizzazzjoni ġenerali u r-rekwiżiti ta' sigurtà għall-fini ta' talbiet ta' impenji mill-impriżi li qed jipparteċipaw fi proċeduri għall-għoti ta' drittijiet ta' użu ta' frekwenza f'meded 5G f'konformità mad-Direttiva 2002/20/KE. Jenħtieġ li dan ikun rifless, meta possibbli, f'miżuri meħuda fil-punt 4(c).

                  (18)

                  Jenħtieġ li l-Istati Membri jikkooperaw mal-Kummissjoni biex jiżviluppaw rekwiżiti speċifiċi ta' sigurtà li jkunu jistgħu japplikaw fil-kuntest ta' akkwist pubbliku relatat ma' netwerks 5G. Jenħtieġ li dan jinkludi rekwiżiti obbligatorji biex jiġu implimentati skemi ta' ċertifikazzjoni taċ-ċibersigurtà fl-akkwist pubbliku sakemm dawn l-iskemi jkunu għadhom mhumiex vinkolanti għall-fornituri u l-operaturi kollha.

            V.   RIEŻAMI

                  (19)

                  Jenħtieġ li l-Istati Membri jikkooperaw mal-Kummissjoni biex jivvalutaw l-effetti ta' din ir-Rakkomandazzjoni sal-1 ta' Ottubru 2020, bil-għan li jiddeterminaw il-mogħdija xierqa 'l quddiem. Jenħtieġ li din il-valutazzjoni tqis l-eżitu tal-valutazzjoni koordinata ta' riskju tal-Unjoni u s-sett ta' għodod tal-Unjoni.

         Magħmul fi Strasburgu, is-26 ta' Marzu 2019.

               Għall-Kummissjoni

            Julian KING

               Membru tal-Kummissjoni

         (1)  COM(2016)588 final.

         (2)  Il-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-21 u t-22 ta' Marzu 2019.

         (3)  L-Istat tal-Unjoni 2018 – Is-Siegħa tas-Sovranità Ewropea, 12 ta' Settembru 2018

         (4)  JOIN (2019) 5 final.

         (5)  www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//NONSGML+TA+P8-TA-2019-0156+0+DOC+PDF+V0//MT.

         (6)  Id-Direttiva 2002/21/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta' Marzu 2002 dwar kwadru regolatorju komuni għan-networks ta' komunikazzjonijiet u servizzi elettroniċi (Direttiva Kwadru) (ĠU L 108, 24.4.2002, p. 33) u d-Direttivi Speċifiċi.

         (7)  Id-Direttiva (UE) 2018/1972 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2018 li tistabbilixxi l-Kodiċi Ewropew għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi (ĠU L 321, 17.12.2018, p. 36).

         (8)  Id-Direttiva 2002/20/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta' Marzu 2002 dwar l-awtorizzazzjoni ta' networks u servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi (Direttiva ta' Awtorizzazzjoni) (ĠU L 108, 24.4.2002, p. 21).

         (9)  Id-Direttiva 2002/58/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2002 dwar l-ipproċessar tad-data personali u l-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika (Id-Direttiva dwar il-privatezza u l-komunikazzjoni elettronika) (ĠU L 201, 31.7.2002, p. 37).

         (10)  https://resilience.enisa.europa.eu/article-13

         (11)  Id-Direttiva (UE) 2016/1148 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta' Lulju 2016 dwar miżuri għal livell għoli komuni ta' sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni madwar l-Unjoni (ĠU L 194, 19.7.2016, p. 1).

         (12)  Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-ENISA, l-“Aġenzija tal-UE għaċ-Ċibersigurtà” li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 526/2013, u li jikkonċerna ċ-Ċertifikazzjoni taċ-Ċibersigurtà tat-Teknoloġija tal-Informazzjoni u tal-Komunikazzjoni (“l-Att dwar iċ-Ċibersigurtà”) (COM(2017)477 final — 2017/0225 (COD)).

         (13)  Id-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2014 dwar l-akkwist pubbliku u li tħassar id-Direttiva 2004/18/KE (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 65).

         (14)  Ir-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali u dwar il-moviment liberu ta' tali data, u li jħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data) (ĠU L 119, 4.5.2016, p. 1).

         (15)  Ir-Regolament (UE) 2019/452 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta' Marzu 2019 li jistabbilixxi qafas għall-iskrinjar tal-investimenti diretti barranin fl-Unjoni (ĠU L 79I, 21.3.2019, p. 1).

         (16)  Il-proċedura ta' rkant f'mill-inqas medda waħda ta' frekwenza hija skedata għall-2019 fi 11-il Stat Membru: l-Awstrija, il-Belġju, iċ-Ċekja, Franza, il-Ġermanja, il-Greċja, l-Ungerija, l-Irlanda, in-Netherlands, il-Litwanja, il-Portugall. Sitt irkanti oħra previsti għall-2020: Spanja, Malta, il-Litwanja (frekwenzi differenti), is-Slovakkja, il-Polonja u r-Renju Unit. Sors: http://5gobservatory.eu/observatory-overview/observatory-reports/.