               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 1.6.2021
            COM(2021) 269 final
            Rakkomandazzjoni għal
            DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL
            li tawtorizza l-ftuħ tan-negozjati biex jiġi emendat il-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ġappun dwar assistenza legali reċiproka f’materji kriminali

               MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI

               1.KUNTEST TAL-PROPOSTA

               •Raġunijiet u objettivi tal-proposta

               Il-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ġappun dwar assistenza legali reċiproka f’materji kriminali
                  1
                għandu l-għan li jistabbilixxi kooperazzjoni aktar effettiva bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ġappun f’dan il-qasam. Skont il-Ftehim, l-Istat rikjest għandu, fuq talba mill-Istat rikjedenti, jipprovdi assistenza legali b’rabta ma’ investigazzjonijiet, prosekuzzjonijiet u proċedimenti oħra (inklużi proċedimenti ġudizzjarji) f’materji kriminali. L-ambitu tal-Ftehim jinkludi għodod moderni ta’ kooperazzjoni bħall-vidjokonferenzi u l-iskambju ta’ informazzjoni bankarja. Dan huwa l-ewwel ftehim “awtonomu ” tal-UE ma’ pajjiż ieħor. L-ebda Stat Membru individwali ma kien preċedentement ikkonkluda ftehim simili separat mal-Ġappun.

               Id-Direttiva dwar l-Infurzar tal-Liġi dwar il-Protezzjoni tad-Data (LED)
                  2
                daħlet fis-seħħ fis-6 ta’ Mejju 2016 u l-Istati Membri kellhom sas-6 ta’ Mejju 2018 biex jittrasponuha fil-liġi nazzjonali (Article 63(1) LED). Meta mqabbla mad-Deċiżjoni Qafas li hija ħassret u ssostitwiet
                  3
               , l-LED hija strument orizzontali ħafna iktar komprensiv u komplut għall-protezzjoni tad-data. Hija tapplika għall-ipproċessar domestiku u għall-ipproċessar transfruntier tad-data personali mill-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet tal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, inkluż is-salvagwardji kontra u l-prevenzjoni ta’ theddid għas-sigurtà pubblika (l-Artikolu 1(1) LED).

               L-Artikolu 62(6) LED jirrikjedi li sas-6 ta’ Mejju 2019, il-Kummissjoni tirrieżamina atti legali tal-UE oħra li jirregolaw l-ipproċessar tad-data personali għall-finijiet tal-infurzar tal-liġi, sabiex tevalwa l-ħtieġa li tallinjahom mal-LED u tagħmel, fejn adatt, proposti biex temendahom biex tiżgura approċċ konsistenti għall-protezzjoni tad-data personali.

               Fl-24 ta’ Ġunju 2020, il-Kummissjoni ssodisfat dak l-obbligu billi adottat il-Komunikazzjoni, It-triq ’il quddiem biex jiġi allinjat dak li kien l-acquis tat-tielet pilastru mar-regoli dwar il-protezzjoni tad-data
                  4
               . Il-Komunikazzjoni elenkat 10 atti legali li jenħtieġ li jiġu allinjati mal-LED u stabbiliet skeda ta’ żmien biex isir dan. Hija identifikat il-Ftehim mal-Ġappun bħala wieħed mill-atti li jeħtieġu emenda mmirata biex jiġi żgurat allinjament sħiħ mal-LED u indikat li se tagħmel rakkomandazzjoni lill-Kunsill fl-ewwel tliet xhur tal-2021. Din hija r-rakkomandazzjoni.

               •Konsistenza mad-dispożizzjonijiet eżistenti fil-qasam ta’ politika

               Il-proposta għandha l-għan li tallinja r-regoli dwar il-protezzjoni tad-data fil-Ftehim mal-prinċipji u r-regoli stabbiliti fl-LED, sabiex tipprovdi qafas b’saħħtu u koerenti għall-protezzjoni tad-data għall-finijiet tal-Ftehim.

               •Konsistenza ma’ politiki oħra tal-Unjoni

                  mhux applikabbli

               2.BAŻI ĠURIDIKA, SUSSIDJARJETÀ U PROPORZJONALITÀ

               •Bażi ġuridika

               Din il-proposta hija bbażata fuq l-Artikolu 218(3) u (4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE).

               L-Artikolu 218(3) TFUE jobbliga lill-Kummissjoni tippreżenta rakkomandazzjonijiet lill-Kunsill, li mbagħad jadotta deċiżjoni li tawtorizza l-ftuħ tan-negozjati u li tinnomina, skont is-suġġett tal-ftehim previst, in-negozjatur tal-Unjoni jew il-kap tal-grupp ta’ negozjaturi tal-Unjoni. L-Artikolu 218(4) tat-TFUE jipprevedi li l-Kunsill għandu jistabbilixxi direttivi ta’ negozjati u jaħtar kumitat speċjali u li n-negozjati jridu jsiru f’konsultazzjoni ma’ dan il-kumitat.

               •Sussidjarjetà (għall-kompetenza mhux esklużiva)

                  L-Unjoni biss tista’ twettaq negozjati biex temenda l-Ftehim.

               •Proporzjonalità

                  Din il-proposta hija limitata għal dak li huwa meħtieġ biex jiġi żgurat li l-Ftehim ikun kompatibbli mal-leġiżlazzjoni eżistenti tal-Unjoni dwar il-protezzjoni tad-data personali, b’mod partikolari l-LED, mingħajr ma jinbidlu l-mekkaniżmi ta’ kooperazzjoni fil-qafas tal-Ftehim. Ir-rakkomandazzjoni ma tmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ biex jintlaħqu l-objettivi mixtieqa, skont l-Artikolu 5(4) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea.

               •Għażla tal-istrument

                  mhux applikabbli

               3.RIŻULTATI TAL-EVALWAZZJONIJIET EX POST, TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET IKKONĊERNATI U TAL-VALUTAZZJONIJIET TAL-IMPATT

               •Evalwazzjonijiet ex post/kontrolli tal-idoneità tal-leġiżlazzjoni eżistenti

               Din ir-rakkomandazzjoni ssegwi r-riżultati tar-rieżami tal-Kummissjoni skont l-Artikolu 62(6) tal-LED, kif ippreżentati fil-Komunikazzjoni tagħha, It-triq ’il quddiem biex jiġi allinjat dak li kien l-acquis tat-tielet pilastru mar-regoli dwar il-protezzjoni tad-data. Il-Komunikazzjoni telenka l-punti li dwarhom huwa meħtieġ l-allinjament. B’mod partikolari, hija tidentifika l-ħtieġa li jittejbu s-salvagwardji tal-protezzjoni tad-data fil-Ftehim.

               Skont id-dispożizzjonijiet attwali, b’mod partikolari l-Artikoli 8 (talbiet għall-assistenza) u 13 (kunfidenzjalità u limitazzjonijiet tal-użu):

               it-talbiet irid ikun fihom deskrizzjoni tal-fini tal-assistenza mitluba, flimkien mal-fatti relatati mas-suġġett tal-investigazzjoni, il-prosekuzzjoni jew xi proċediment ieħor (inkluż proċediment ġudizzjarju); u

               l-Istat rikjedenti ma għandux jipproċessa data personali għal finijiet differenti minn dawk deskritti fit-talba mingħajr kunsens minn qabel mill-Istat rikjest.

               Ir-rieżami identifika diversi oqsma li fihom huma meħtieġa dispożizzjonijiet. Dawn l-oqsma jinkludu:

               ·id-dispożizzjonijiet dwar il-kwalità tad-data u s-sigurtà;

               ·ir-regoli dwar iż-żamma tad-data u ż-żamma tar-rekords;

               ·is-salvagwardji applikabbli għall-ipproċessar ta’ kategoriji speċjali tad-data personali;

               ·ir-restrizzjonijiet fuq trasferimenti ulterjuri; u

               ·regoli dwar is-sorveljanza u r-rimedji legali disponibbli għall-individwi.

               Din ir-rakkomandazzjoni għandha l-għan li tikseb l-awtorizzazzjoni tal-Kunsill għall-ftuħ ta’ negozjati dwar l-emendar tal-Ftehim bil-ħsieb li jintlaħaq qbil dwar dispożizzjonijiet ġodda li jippermettu lill-Unjoni tiżgura l-konformità mal-obbligi tagħha skont l-LED.

               •Konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati

                  F’konformità mal-linji gwida tagħha dwar “regolamentazzjoni aħjar”, il-Kummissjoni ppubblikat pjan direzzjonali li jiddeskrivi inizjattiva għal rakkomandazzjoni għal Deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-“Ftehim bejn l-UE u l-Ġappun dwar assistenza legali reċiproka f’materji kriminali — allinjament propost mar-regoli tal-UE dwar il-protezzjoni tad-data”
                     5
                  . Il-partijiet ikkonċernati ġew mistiedna jipprovdu feedback bejn l-14 ta’ Jannar u l-11 ta’ Frar 2021. Ma waslet l-ebda sottomissjoni f’dak il-perjodu.

               •Ġbir u użu tal-għarfien espert

                  Meta wettqet ir-rieżami, il-Kummissjoni qieset studju mwettaq bħala parti mill-proġett pilota tal-Parlament Ewropew dwar “rieżami tad-drittijiet fundamentali tal-istrumenti u l-programmi tal-UE għall-ġbir tad-data”
                     6
                  . L-istudju inkluda mmappjar tal-atti tal-Unjoni koperti mill-Artikolu 62(6) tal-LED u identifika dispożizzjonijiet li potenzjalment jeħtieġu allinjament dwar kwistjonijiet ta’ protezzjoni tad-data.

               •Valutazzjoni tal-impatt

               L-impatt tal-proposta attwali huwa essenzjalment limitat għall-ipproċessar tad-data personali mill-awtoritajiet kompetenti fil-kuntest tad-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2002/465/JHA
                  7
               . L-impatt ta’ obbligi ġodda li jirriżultaw mil-LED ġie vvalutat fil-kuntest tal-ħidma preparatorja għad-Direttiva. Għalhekk, mhijiex meħtieġa valutazzjoni tal-impatt speċifika għal din il-proposta.

               •Idoneità regolatorja u simplifikazzjoni

                  mhux applikabbli

               •Drittijiet fundamentali

               Id-dritt għall-protezzjoni tad-data personali huwa stabbilit fl-Artikolu 8 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, fl-Artikolu 16 tat-TFUE u fl-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem. Il-protezzjoni tad-data hi marbuta mill-qrib mar-rispett għall-ħajja privata u tal-familja, kif protett mill-Artikolu 7 tal-Karta. Il-leġiżlazzjoni tal-UE għall-protezzjoni tad-data għandha l-għan li tiżgura livell għoli ta’ protezzjoni tad-data personali.

               Din ir-rakkomandazzjoni tipprova tikseb awtorizzazzjoni għall-ftuħ ta’ negozjati bil-ħsieb li jiġi emendat il-Ftehim mal-Ġappun sabiex jiġu previsti salvagwardji xierqa biex tiġi żgurata l-konformità mal-obbligi tal-Istati Membri skont l-LED. Dan ikollu impatt pożittiv fuq id-drittijiet fundamentali għall-privatezza u l-protezzjoni tad-data.

               4.IMPLIKAZZJONIJIET BAĠITARJI

                  mhux applikabbli

               Rakkomandazzjoni għal

               DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

               li tawtorizza l-ftuħ tan-negozjati biex jiġi emendat il-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ġappun dwar assistenza legali reċiproka f’materji kriminali

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 218(3) u (4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

               Billi:

               (1)In-negozjati jenħtieġ li jinfetħu bil-ħsieb li jiġi emendat il-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ġappun dwar assistenza legali reċiproka f’materji kriminali
                  8
               .

               (2)L-ipproċessar ta’ data personali skont il-Ftehim jenħtieġ li jikkonforma mar-regoli applikabbli dwar il-protezzjoni tad-data. Id-dispożizzjonijiet dwar il-protezzjoni tad-data tal-Ftehim jenħtieġ li jiġu rieżaminati u jiġu miftiehma dispożizzjonijiet ġodda li jippermettu lill-Unjoni tiżgura li tali pproċessar ikun konformi mad-Direttiva (UE) 2016/680
                  9
                tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

               (3)Il-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data ġie kkonsultat f’konformità mal-Artikolu 42(1) tar-Regolament (UE) 2018/1725 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
                  10
                u ta l-opinjoni tiegħu fi …
                  11
               ,

               ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:

               Artikolu 1

               1.Il-Kummissjoni hija b’dan awtorizzata tiftaħ negozjati biex temenda l-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ġappun dwar assistenza legali reċiproka f’materji kriminali.

               Artikolu 2

               Id-direttivi tan-negozjati huma stabbiliti fl-Anness.

               Artikolu 3

               In-negozjati għandhom isiru b’konsultazzjoni ma’ [kumitat speċjali li għandu jinħatar mill-Kunsill].

               Artikolu 4

               Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lill-Kummissjoni.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ġappun dwar assistenza legali reċiproka f’materji kriminali (ĠU L 39, 12.2.2010, p. 20), iffirmat fi Brussell fit-30 ta’ Novembru 2009 u f’Tokyo fil-15 ta’ Diċembru 2009. Daħal fis-seħħ fit-2 ta’ Jannar 2011.

                     (2)

                        Id-Direttiva (UE) 2016/680 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta’ April 2016 dwar il-protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali mill-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet tal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li tħassar id-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/977/ĠAI (ĠU L 119, 4.5.2016, p. 89).

                     (3)

                        Id-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/977/ĠAI tas-27 ta’ Novembru 2008 dwar il-protezzjoni ta’ data personali pproċessata fil-qafas tal-kooperazzjoni tal-pulizija u dik ġudizzjarja f’materji kriminali (ĠU L 350, 30.12.2008, p. 60).

                     (4)

                        COM(2020) 262 final.

                     (5)

                  https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/12804-EU-Japan-mutual-legal-assistance-on-criminal-matters

                     (6)

                        Il-proġett ġie mitlub mill-Parlament, ġestit mill-Kummissjoni u mwettaq minn kuntrattur (grupp ta’ esperti indipendenti) maħtur mill-Kummissjoni fuq il-bażi ta’ kriterji stabbiliti mill-Parlament. Ir-riżultati tanġibbli tal-proġett jirriflettu l-fehmiet u l-opinjonijiet tal-kuntrattur biss, u l-Kummissjoni ma tistax tinżamm responsabbli għal kwalunkwe użu li jista’ jsir mill-informazzjoni li tinsab fih;

                     http://www.fondazionebrodolini.it/en/projects/pilot-project-fundamental-rights-review-eu-data-collection-instruments-and-programmes

                     (7)

                        Id-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill tat-13 ta’ Ġunju 2002 dwar l-iskwadri ta’ investigazzjoni konġunti (ĠU L 162, 20.6.2002, p. 1).

                     (8)

                        Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ġappun dwar assistenza legali reċiproka f’materji kriminali, ĠU L 39, 12.2.2010, p. 20.

                     (9)

                        Id-Direttiva (UE) 2016/680 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta’ April 2016 dwar il-protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali mill-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet tal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li tħassar id-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/977/ĠAI (ĠU L 119, 4.5.2016, p. 89).

                     (10)

                        Ir-Regolament (UE) 2018/1725 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ Ottubru 2018 dwar il-protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali mill-istituzzjonijiet, korpi, uffiċċji u aġenziji tal-Unjoni u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 45/2001 u d-Deċiżjoni Nru 1247/2002/KE (ĠU L 295, 21.11.2018, p. 39).

                     (11)

                        ĠU C ….

    ---documentbreak---

               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 1.6.2021
            COM(2021) 269 final
            ANNESS
            tar-
            Rakkomandazzjoni għal
            DEĊIŻJONI TAL-KUNSILLli tawtorizza l-ftuħ tan-negozjati biex jiġi emendat il-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ġappun dwar assistenza legali reċiproka f'materji kriminali

               ANNESS

               Direttivi għan-negozjati biex jiġi emendat il-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ġappun dwar assistenza legali reċiproka f’materji kriminali

               Jenħtieġ li l-Kummissjoni, matul in-negozjati, timmira sabiex tikseb l-għanijiet stipulati fid-dettall hawn taħt:

               (1)L-għan ġenerali tal-emendi huwa li tiġi appoġġata u msaħħa l-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri u l-Ġappun fil-qasam tal-assistenza legali reċiproka f’materji kriminali billi jissaħħu s-salvagwardji fir-rigward tal-protezzjoni tad-data personali. Jenħtieġ li l-emendi ma jbiddlux l-iskop u l-forom tal-kooperazzjoni skont il-Ftehim.

               (2)Il-Ftehim, b’mod partikolari l-Artikoli 8 (talbiet għall-assistenza) u 13 (limitazzjonijiet ta’ konfidenzjalità u użu), diġà jirrikjedi li:

               –it-talbiet jinkludu deskrizzjoni tal-fini tal-assistenza mitluba, flimkien mal-fatti relatati mas-suġġett tal-investigazzjoni, il-prosekuzzjoni jew xi proċediment ieħor (inkluż proċediment ġudizzjarju); u

               –l-Istat rikjedenti m’għandux jipproċessa data personali għal finijiet differenti minn dawk deskritti fit-talba mingħajr kunsens minn qabel mill-Istat rikjest.

               Dan jirrispetta l-prinċipji tal-ispeċifikazzjoni tal-fini u tal-limitazzjoni tal-fini.

               (3)Jenħtieġ li l-emendi jiżguraw li l-Ftehim jipprevedi salvagwardji xierqa għall-protezzjoni tad-data skont it-tifsira tad-Direttiva (UE) 2016/680
                  1
                għat-trasferiment ta’ data personali skont il-Ftehim, irrispettivament min-nazzjonalità jew mill-post ta’ residenza tal-individwi kkonċernati.

               (4)B’mod partikolari, jenħtieġ li l-emendi jinkludu s-salvagwardji addizzjonali li ġejjin, li għandhom jiġu applikati għall-awtoritajiet kollha li jipparteċipaw fl-investigazzjoni, il-prosekuzzjoni jew proċediment ieħor (inkluż proċediment ġudizzjarju) li huwa deskritt fit-talba:

               (a)rekwiżit li jiġi żgurat li kwalunkwe data personali li għandha tiġi ttrasferita bejn il-partijiet tkun meħtieġa biex tintlaħaq il-fini tat-talba f’konformità mal-objettivi u l-kamp ta’ applikazzjoni tal-ftehim u li tkun adegwata, rilevanti u mhux eċċessiva fir-rigward ta’ dik il-fini;

               (b)rekwiżit li jiġi żgurat li d-data personali tkun preċiża u, fejn meħtieġ, tinżamm aġġornata; li d-data personali li ma tissodisfax dan ir-rekwiżit titħassar jew tiġi rettifikata; u l-parti l-oħra tiġi infurmata meta jkun hemm indikazzjonijiet li d-data personali tkun jew tkun saret impreċiża jew skaduta;

               (c)rekwiżit li jiġi żgurat li d-data personali ma tinżammx għal aktar żmien milli jkun meħtieġ għall-fini(jiet) li għalihom tkun ġiet trasferita;

               (d)rekwiżit li t-trasferiment u l-ipproċessar ulterjuri ta’ data personali li tiżvela l-orġini razzjali jew etnika, l-opinjonijiet politiċi, it-twemmin reliġjuż jew filosofiku, jew is-sħubija fi trade union, ta’ data ġenetika, data bijometrika għall-fini ta’ identifikazzjoni unika ta’ persuna fiżika, data dwar is-saħħa jew data dwar il-ħajja sesswali jew l-orjentazzjoni sesswali ta’ persuna fiżika, huwa permess biss jekk tali trasferiment u pproċessar ulterjuri jkunu soġġetti għal salvagwardji xierqa li jindirizzaw ir-riskji speċifiċi involuti mill-proċessar;

               (e)rekwiżit li jiġu implimentati miżuri tekniċi u organizzattivi xierqa sabiex tkun tista’ tintwera l-konformità;

               (f)rekwiżit li tiġi żgurata s-sigurtà tad-data personali permezz ta’ miżuri tekniċi u organizzattivi xierqa, inklużi restrizzjonijiet tal-aċċess, u li tiġi pprovduta notifika fil-każ ta’ ksur ta’ data personali;

               (g)mekkaniżmu li jiżgura li l-individwu(i) kkonċernat(i) jiġi nnotifikat bi kwalunkwe trasferiment ta’ data u li informazzjoni bażika dwar l-ipproċessar tkun disponibbli għalihom, soġġett għal kwalunkwe restrizzjoni meħtieġa u proporzjonata;

               (h)rekwiżit li jiġi żgurat li l-individwu(i) kkonċernat(i) ikollu/hom drittijiet infurzabbli ta’ aċċess (inkluża informazzjoni bażika dwar l-ipproċessar), rettifika u tħassir, soġġett għal kwalunkwe restrizzjoni meħtieġa u proporzjonata, u li jiġu previsti salvagwardji xierqa fir-rigward ta’ deċiżjonijiet ibbażati unikament fuq l-ipproċessar awtomatizzat ta’ data personali ttrasferita li taffettwahom negattivament.

               (i)fejn ikun meħtieġ kunsens minn qabel skont l-Artikolu 13(1) tal-Ftehim, rekwiżit tal-Istat rikjest biex jivvaluta l-fatturi rilevanti kollha, b’mod partikolari:

               –il-fini inizjali tal-ipproċessar;

               –il-fini ta’ pproċessar ulterjuri; u

               –jekk l-awtorità riċeventi tiżgurax livell ta’ protezzjoni tad-data għad-data personali li tkun kondiviża li jkun ekwivalenti għal dak garantit mill-Ftehim;

               (j)rekwiżit li jiġi żgurat li l-konformità mas-salvagwardji miftiehma bejn il-partijiet tkun sorveljata minn awtorità ta’ sorveljanza indipendenti waħda jew aktar b’setgħat effettivi ta’ investigazzjoni u infurzar, b’mod partikolari s-setgħa li jindirizzaw l-ilmenti tal-individwi dwar l-użu tad-data personali tagħhom, filwaqt li jitqies il-kuntest speċifiku tal-ipproċessar tad-data mill-qrati li jaġixxu fil-kapaċità ġudizzjarja tagħhom; u

               (k)rekwiżit li jiġi żgurat li l-individwi jingħataw rimedju ġudizzjarju effettiv fil-każ ta’ ksur tas-salvagwardji msemmija hawn fuq.

               (5)Jenħtieġ li l-Ftehim emendat ikun fih definizzjonijiet ta’ termini ewlenin, inkluża definizzjoni ta’ “data personali” konformi mal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva (UE) 2016/680.

                     (1)

                        Id-Direttiva (UE) 2016/680 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta’ April 2016 dwar il-protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali mill-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet tal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li tħassar id-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/977/ĠAI (ĠU L 119, 4.5.2016, p. 89).


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 2.6.2021
            COM(2021) 513 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà ta’ Ċipru tal-2021
            {SWD(2021) 501 final}

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà ta’ Ċipru tal-2021

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

               Wara li kkonsulta l-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Billi:

               (1)Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali
                  2
                tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir
                  3
               . Fil-Komunikazzjoni tagħha, il-Kummissjoni ppreżentat il-fehma tagħha li, minħabba r-reċessjoni ekonomika severa li kienet mistennija minħabba t-tifqigħa tal-COVID-19, il-kundizzjonijiet kienu jiġġustifikaw l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri tal-Finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Il-klawżola liberatorja ġenerali tat lill-Istati Membri flessibbiltà baġitarja biex jittrattaw il-kriżi. Il-klawżola ffaċilitat il-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ reċessjoni ekonomika severa. L-attivazzjoni tagħha tippermetti diverġenza temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju ta’ kull Stat Membru, dment li dan ma jkunx jipperikola s-sostenibbiltà fiskali fit-terminu medju. Fis-17 ta’ Settembru 2020, fl-Istrateġija Annwali tagħha għat-Tkabbir Sostenibbli, il-Kummissjoni ħabbret li l-klawżola liberatorja ġenerali se tibqa’ attiva fl-2021
                  4
               .

               (2)Fl-20 ta’ Lulju 2020, il-Kunsill irrakkomanda lil Ċipru
                  5
                biex jieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali, biex b’hekk jindirizza l-pandemija b’mod effettiv, isostni l-ekonomija u jappoġġa l-irkupru li jirriżulta. Lil Ċipru rrakkomandalu wkoll biex, meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, isegwi politiki fiskali li jkollhom l-għan li jiksbu pożizzjonijiet fiskali prudenti fit-terminu medju u jiggarantixxu s-sostenibbiltà tad-dejn, filwaqt li jtejbu l-investiment.

               (3)Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro tindika li matul l-2021 l-politiki fiskali għadhom ta’ sostenn fl-Istati Membru kollha taż-Żona tal-Euro u li jenħtieġ li l-miżuri ta’ politika jkunu mfassla apposta għaċ-ċirkostanzi speċifiċi tal-pajjiż u jkunu wkoll f’waqthom, temporanji u mmirati
                  6
               .  Meta l-kundizzjonijiet epidemjoloġiċi u ekonomiċi jippermettu, jenħtieġ li l-miżuri ta’ emerġenza jitneħħew gradwalment, filwaqt li ssir reżistenza għall-impatt tal-kriżi fuq is-soċjetà u fis-suq tax-xogħol. Jenħtieġ li jiġu segwiti politiki fiskali li jkollhom l-għan li jiksbu pożizzjonijiet fiskali prudenti fit-terminu medju u jiggarantixxi s-sostenibbiltà tad-dejn, filwaqt li jtejbu l-investiment. Jenħtieġ li l-Istati Membri jsegwu riformi li jsaħħu l-kopertura, l-adegwatezza, u s-sostenibbiltà tas-sistemi sanitarji u soċjali għal kulħadd.

               (4)Fit-18 ta’ Novembru 2020, il-Kummissjoni adottat l-Opinjonijiet tagħha dwar l-Abbozzi tal-Pjanijiet Baġitarji tal-2021 tal-Istati Membri taż-Żona tal-Euro, li kienu bbażati fuq valutazzjoni kwalitattiva tal-miżuri fiskali. Il-Kummissjoni kienet tal-fehma li l-Abbozz tal-Pjan Baġitarju ta’ Ċipru kien ġeneralment konformi mar-rakkomandazzjonijiet tal-politika fiskali adottati mill-Kunsill fl-20 ta’ Lulju 2020, u li l-biċċa l-kbira tal-miżuri inklużi fil-pjan kienu jappoġġaw l-attività ekonomika fl-isfond ta’ inċertezza konsiderevoli.

               (5)In-NextGenerationEU, flimkien mal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, se tiggarantixxi rkupru sostenibbli, inklużiv u ġust. Ir-Regolament (UE) 2021/241 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza
                  7
                daħal fis-seħħ fid-19 ta’ Frar 2021. Din il-Faċilità se tipprovdi sostenn finanzjarju għall-implimentazzjoni tar-riformi u l-investiment, li jeħtieġ impuls fiskali ffinanzjat mill-UE. Din se tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku, għall-implimentazzjoni ta’ riformi sostenibbli u li jsaħħu t-tkabbir u għall-investiment, speċjalment għall-promozzjoni ta’ tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali, u se ssaħħaħ ir-reżiljenza u l-potenzjal ta’ tkabbir tal-ekonomiji. B’hekk, se tgħin ukoll biex il-finanzi pubbliċi jirritornaw għal pożizzjonijiet aktar favorevoli fit-terminu qrib u se tikkontribwixxi biex tissaħħaħ is-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi, tat-tkabbir u tal-ħolqien tal-impjiegi fit-terminu medju u twil.

               (6)Fit-3 ta’ Marzu 2021, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni li tipprovdi orjentazzjonijiet ta’ politika biex jiġu ffaċilitati l-koordinazzjoni tal-politiki fiskali u t-tħejjija tal-Programmi ta’ Stabbiltà u Konverġenza tal-Istati Membri
                  8
               . Jenħtieġ li l-pożizzjoni fiskali ġenerali, b’kunsiderazzjoni għall-baġits nazzjonali u għall-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, tibqa’ waħda ta’ sostenn matul l-2021 u l-2022. Fl-istess ħin, billi hu mistenni li fit-tieni nofs tal-2021 l-attività ekonomika tiġi gradwalment għan-normal, jenħtieġ li l-politiki fiskali tal-Istati Membri jsiru aktar differenzjati fl-2022. Jenħtieġ li l-politiki fiskali tal-Istati Membri jqisu l-istat tal-irkupru, is-sostenibbiltà fiskali u l-bżonn li jitnaqqsu d-diverġenzi ekonomiċi, soċjali u territorjali. Fid-dawl tal-bżonn li jingħata appoġġ lill-irkupru sostenibbli fl-UE, jenħtieġ li l-Istati Membri b’riskji baxxi għas-sostenibbiltà jorjentaw il-baġits favur li tinżamm politika fiskali li sservi ta’ sostenn fl-2022, u li jqisu l-impatt tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza. Jenħtieġ li l-Istati Membri b’livelli għolja ta’ dejn isegwu politiki fiskali prudenti, filwaqt li jippreservaw l-investiment iffinanzjat b’mod nazzjonali u jużaw is-sovvenzjonijiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza biex jiffinanzjaw proġetti ta’ investiment u riformi strutturali addizzjonali ta’ kwalità għolja. Għall-perjodu lil hinn mill-2022, jenħtieġ li l-politiki fiskali jkomplu jqisu s-saħħa tal-irkupru, il-grad tal-inċertezza ekonomika u kunsiderazzjonijiet ta’ sostenibbiltà fiskali. L-iffukar mill-ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti f’terminu medju, inkluż bl-eliminazzjoni gradwali tal-miżuri ta’ sostenn, se jikkontribwixxi biex tiġi ggarantita s-sostenibbiltà fiskali fit-terminu medju.

               (7)Il-Komunikazzjoni tat-3 ta’ Marzu 2021 ħabbret ukoll il-fehma tal-Kummissjoni li d-deċiżjoni dwar id-diżattivazzjoni jew l-applikazzjoni kontinwata tal-klawżola liberatorja ġenerali jenħtieġ li tittieħed bħala valutazzjoni ġenerali tal-istat tal-ekonomija, bil-livell tal-attività ekonomika fl-UE jew fiż-Żona tal-Euro mqabbel mal-livelli ta’ qabel il-kriżi (tmiem l-2019) bħala kriterju kwantitattiv ewlieni. Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, fit-2 ta’ Ġunju l-Kummissjoni kkunsidrat li l-kundizzjonijiet biex tibqa’ tapplika l-klawżola liberatorja ġenerali fl-2022 u biex tiġi diżattivata b’seħħ mill-2023 kienu ssodisfati. Se jibqgħu jitqiesu s-sitwazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż wara d-diżattivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali
                  9
               .

               (8)Fid-29 ta’ April 2021, Ċipru ppreżenta l-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu għall-2021, f’konformità mal-Artikolu 4 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

               (9)Fl-2020, fuq il-bażi ta’ data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż ta’ Ċipru kien ta’ 5,7 % tal-PDG, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż żdied għal 118,2 % tal-PDG. It-tibdil annwali fil-bilanċ baġitarju primarju kien jammonta għal -7,6 % tal-PDG, inklużi l-miżuri baġitarji diskrezzjonali ta’ 3,6 % b’sostenn għall-ekonomija u t-tħaddim ta’ stabbilizzaturi awtomatiċi. Ċipru pprovda wkoll sostenn f’forma ta’ likwidità, ikkalkulat li jilħaq il-1,9 % tal-PDG, lill-kumpaniji u lill-unitajiet domestiċi (bħal garanziji u differimenti tat-taxxa, li ma għandhomx impatt baġitarju dirett u immedjat).

               Fit-2 ta’ Ġunju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) TFUE. Dan ir-rapport jiddiskuti s-sitwazzjoni baġitarja ta’ Ċipru, billi d-defiċit tal-gvern estiż tiegħu fl-2020 qabeż it-3 % tal-valur referenzjarju tal-PDG skont it-Trattat, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż tiegħu qabeż is-60 % tal-valur referenzjarju tal-PDG skont it-Trattat u ma naqasx b’pass sodisfaċenti. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat u li ma kienx hemm konformità mal-kriterju tad-dejn.

               (10)Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-proġettazzjonijiet baġitarji huwa favorevoli fl-2021 u fl-2022. Skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, il-PDG reali ta’ Ċipru mistenni jikber bi 3,1 % fl-2021 u 3,8 % fl-2022. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà, l-ekonomija ta’ Ċipru mistennija tikber bi 3,6 % fl-2021 u 3,8 % fl-2022. Ir-rata ta’ tkabbir tal-Programm relattivament ogħla fl-2021 hija xprunata minn konsum privat aktar qawwi.

               (11)Fil-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu għall-2021, il-gvern qed jippjana żieda fid-defiċit tal-gvern estiż minn 5,7 % tal-PDG fl-2020 għal 4,7 % tal-PDG fl-2021, filwaqt li l-proporzjon tad-dejn huwa ppjanat li jonqos għal 111,9 % tal-PDG fl-2021. Skont il-programm, it-tibdil fil-bilanċ baġitarju primarju fl-2021 meta mqabbel mal-livell ta’ qabel il-kriżi (2019) kien jammonta’ għal -6,5 % tal-PDG, u jirrifletti l-miżuri baġitarji diskrezzjonali ta’ 3,4 % tal-PDG b’sostenn għall-ekonomija u t-tħaddim ta’ stabbilizzaturi awtomatiċi. Dawn il-proġettazzjonijiet huma skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni.

               (12)B’rispons għall-pandemija tal-COVID-19, u għar-reċessjoni ekonomika, Ċipru adotta miżuri baġitarji biex isaħħaħ il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tiegħu, irażżan il-pandemija, u jgħin lil dawk l-individwi u s-setturi li kienu partikolarment milquta. Dan ir-rispons ta’ politika qawwi taffa l-kontrazzjoni tal-PDG, li min-naħa tiegħu, naqqas iż-żieda fid-defiċit tal-gvern u d-dejn pubbliku. Jenħtieġ li l-miżuri fiskali jimmassimizzaw is-sostenn għall-irkupru mingħajr ma jantiċpaw trajettorji fiskali futuri. Għaldaqstant, jenħtieġ li l-miżuri jevitaw li jinħoloq piż permanenti fuq il-finanzi pubbliċi. Meta l-Istati Membri jintroduċu miżuri permanenti, jenħtieġ li jiffinanzjawhom b’mod adegwat biex jiggarantixxu newtralità baġitarja fit-terminu medju. Il-miżuri li ħa Ċipru fl-2020 u fl-2021 kienu konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020. Il-miżuri baġitarji diskrezzjonali adottati mill-gvern fl-2020 u fl-2021, huma fil-parti l-kbira temporanji jew akkumpanjati minn miżuri ta’ kumpens.

               (13)Il-Programm ta’ Stabbiltà għall-2021 jassumi li l-investiment u r-riformi ffinanzjati minn sovvenzjonijiet fil-kuntest tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza jammontaw għal 0,6 % fl-2021, 0,4 % fl-2022, 0,4 % fl-2023 u 0,4 % fl-2024. Minflok, it-tbassir tal-Kummissjoni jassumi li l-impatt baġitarju totali tar-riformi u l-investimenti li jeżiġi l-Pjan jammonta għal 0,3 % tal-PDG fl-2021 u 0,5 % tal-PDG fl-2022.

               (14)Hemm bżonn li i-indikaturi tal-aġġustament fiskali stabbiliti stipulati fir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jiġu kkunsidrati fil-kuntest taċ-ċirkostanzi attwali. L-ewwel nett, hemm inċertezza sinifikanti rigward l-istimi tad-distakk fl-output. It-tieni, hemm bżonn ta’ politika fiskali li tkun lest biex tadatta malajr għall-evoluzzjoni tal-pandemija, u tiċċaqlaq minn għajnuna ta' emerġenza għal miżuri aktar speċifiċi ladarba r-riskji sanitarji jonqsu. It-tielet, il-kuntest attwali huwa karatterizzat minn rispons ta’ politika sinifikanti b’sostenn għall-attività ekonomika. Billi hemm trasferimenti mdaqqsa mill-baġit tal-UE (bħal dawk mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza:), l-indikaturi stabbiliti ma jirriflettux l-impuls kollu li jipprovdu l-politiki fiskali lill-ekonomija. B'dan l-isfond, jidher li l-indikatur tal-bilanċ strutturali mhuwiex biżżejjed fiċ-ċirkostanzi attwali. Min-naħa l-oħra, il-parametru referenzjarju tan-nefqa jrid jiġi adattat
                  10
                u kkomplementat b’informazzjoni addizzjonali sabiex jikkalkula għalkollox l-orjentazzjoni ta’ politika fiskali.

               L-ewwel nett, bħall-approċċ segwit fil-valutazzjoni tal-Abbozzi ta’ Pjanijiet Baġitarji tal-2021, miżuri ta’ emerġenza temporanji ġew esklużi mill-aggregat tan-nefqa. Dawn il-miżuri ta’ emerġenza temporanji relatati mal-kriżi jsostnu s-sistemi sanitarji u jikkumpensaw lill-ħaddiema u lid-ditti għat-telf ta’ introjtu minħabba l-lockdowns u l-interruzzjonijiet fil-katina tal-provvista; it-treġġigħ lura tagħhom mill-awtoritajiet pubbliċi jiddependi mir-ritorn għan-normalità tas-sitwazzjoni ekonomika tas-saħħa pubblika.

               It-tieni, għall-valutazzjoni tal-pożizzjoni fiskali ġenerali f’dan il-mument, jenħtieġ li t-trasferimenti mdaqqsa mill-baġit tal-UE (bħal dawk mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza) jiġu inklużi fl-aggregat rilevanti tan-nefqa.

               Għalhekk, il-pożizzjoni fiskali mbagħad titkejjel bit-tibdil fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonali u bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji relatati mal-kriżi) flimkien man-nefqa ffinanzjata mis-sovvenzjonijiet mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u fondi oħra tal-UE.

               Lil hinn mill-pożizzjoni ġenerali fiskali, l-analiżi għandha l-għan ukoll li tivvaluta jekk il-politika fiskali nazzjonali hijiex prudenti u jekk il-kompożizzjoni tagħha twassalx għal irkupru sostenibbli konsistenti mat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali. Għal din ir-raġuni, qed tingħata attenzjoni partikolari lill-evoluzzjoni tan-nefqa kurrenti primarja u l-investiment iffinanzjati b’mod nazzjonali.

               (15)Fil-Programm ta’ Stabbiltà għall-2021 ta’ Ċipru, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jonqos għal 0,9 % tal-PDG fl-2022, l-aktar minħabba li mhux se jitkomplew il-miżuri ta’ sostenn temporanji adottati fl-2020 u fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż huwa ppjanat li jonqos għal 103,9 % tal-PDG fl-2022. Dawn il-proġettazzjonijiet huma inqas mit-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni. Il-Kummissjoni tbassar defiċit ta’ 2 % tal-PDG, l-aktar minħabba nefqa mistennija ogħla u dħul aktar baxx, u proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż ta’ 106,6 % tal-PDG fl-2022.

               Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali ġenerali kif definita hawn fuq – flimkien ukoll mal-impatt fuq id-domanda aggregata fl-2022 minn investiment iffinanzjat kemm b’mod nazzjonali kif ukoll mill-baġits tal-UE, l-aktar il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza – hija kkalkulata għal -0,3 % tal-PDG
                  11
               . Il-kontribut pożittiv tan-nefqa ffinanzjata mis-sovvenzjonijiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u minn fondi oħra tal-UE huwa pproġettat li jiżdied b’0,4 ta’ punt perċentwali tal-PDG. L-investiment iffinanzjat b’mod nazzjonali huwa pproġettat li jipprovdi kontribut restrittiv ta’ 0,1 ta’ punt perċentwali tal-PDG
                  12
               . In-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata b’mod nazzjonali (netta minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonali) hija pproġettata li tipprovdi kontribut restrittiv ta’ 0,1 ta’ punt perċentwali tal-PDG.

               (16)Il-kwalità tal-miżuri baġitarji tal-Istati Membri tidher partikolarment importanti. Riformi strutturali fiskali li jkollhom l-għan li jtejbu l-kompożizzjoni tal-baġits nazzjonali jistgħu jkunu ta’ sostenn għat-tkabbir potenzjali, joħolqu spazju fiskali tant meħtieġ u jgħinu biex tiġi ggarantita s-sostenibbiltà fiskali fit-terminu twil, inkluż fid-dawl tat-tibdil fil-klima u l-problemi sanitarji. Min-naħa tad-dħul, il-kriżi tal-COVID-19 saħħet l-importanza tar-riformi favur sistemi ta’ dħul pubbliku aktar effiċjenti u aktar ġusti. Min-naħa tan-nefqa, sar saħansitra aktar kruċjali li jiżdied il-livell u l-kwalità tal-investimenti sostenibbli u ta’ tisħiħ tat-tkabbir, li jkunu konsistenti mal-qadi tal-objettivi tat-tisħiħ ekonomiku u r-reżiljenza soċjali u t-tranżizzjoni doppja ekoloġika u diġitali. Il-Pjanijiet ta’ Rkupru u Reżiljenza se jippermettu li l-kompożizzjoni tal-baġits nazzjonali titjieb.

               (17)Skont il-pjanijiet baġitarji ta’ terminu medju tal-programm, huwa ppjanat li l-bilanċ pożittiv tal-gvern estiż jiżdied minn 0,1 % fl-2023, għal 1,6 % tal-PDG fl-2024.

               Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni, it-teħid ta’ pożizzjoni fiskali ġenerali kif definit hawn fuq – flimkien ukoll mal-impatt fuq id-domanda aggregata minn investiment iffinanzjat kemm b’mod nazzjonali kif ukoll mill-baġits tal-UE, l-aktar il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza – huwa kkalkulat għal medja ta’ 2,8 % tal-PDG fl-2023 u fl-2024. Il-kontribut pożittiv tan-nefqa ffinanzjata mis-sovvenzjonijiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u minn fondi oħra tal-UE huwa pproġettat li jiżdied b’0,1 ta’ punt perċentwali tal-PDG. L-investiment iffinanzjat b’mod nazzjonali huwa pproġettat li jipprovdi kontribut restrittiv ta’ 0,1 ta’ punt perċentwali tal-PDG
                  13
               . In-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata b’mod nazzjonali (netta minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonali) hija pproġettata li tipprovdi kontribut restrittiv ta’ 2,8 punti perċentwali tal-PDG.

               Il-kalkolu kurrenti tat-tkabbir potenzjali nominali medju ta’ 10 snin huwa 3½%
                  14
               .  Madankollu, dan il-kalkolu ma jinkludix l-impatt tar-riformi li jiffurmaw parti mill-Pjan għall-Irkupru u r-Reżiljenza u jista’ jagħti spinta lit-tkabbir potenzjali ta’ Ċipru.

               (18)Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż huwa ppjanat li jonqos minn 99,5 % tal-PDG fl-2023 għal 92,9 % tal-PDG fl-2024. Skont l-aħħar analiżi dwar is-sostenibbiltà tad-dejn, huwa kkunsidrat li fit-terminu medju Ċipru jaffaċċa riskji medji rigward is-sostenibbiltà fiskali
                  15
               .

               (19)Fid-dawl tal-inċertezza li għadha għolja ħafna, jenħtieġ li l-gwida tal-politika fiskali tibqa’ fil-parti l-kbira kwalitattiva. Gwida kwantifikata aktar preċiża għas-snin ta’ wara għandha tingħata fl-2022, jekk sa dak iż-żmien l-ammont ta’ inċertezza jkun naqas biżżejjed.

               Il-Kunsill ivvaluta l-Programm ta’ Stabbiltà għall-2021 u s-segwitu li għamel Ċipru għar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020.

               B’DAN JISTIEDEN LIL ĊIPRU BIEX:

               1.Fl-2022, iżomm it-teħid ta’ pożizzjoni fiskali ta’ sostenn, inkluż l-impuls li tipprovdi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, u jippreserva l-investiment iffinanzjat b’mod nazzjonali.

               2.Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, isegwi politiki fiskali li jkollhom l-għan li jiksbu pożizzjonijiet fiskali prudenti fit-terminu medju u li jiggarantixxu s-sostenibbiltà tad-dejn fit-terminu medju. Fl-istess ħin, isaħħaħ l-investiment biex tingħata spinta lill-potenzjal tat-tkabbir.

               3.Jagħti attenzjoni partikolari għall-kompożizzjoni tal-finanzi pubbliċi, kemm min-naħa tad-dħul kif ukoll tan-nefqa tal-baġit, u għall-kwalità tal-miżuri baġitarji, sabiex jiggarantixxi rikupru sostenibbli u inklużiv. Jagħti prijorità lill-investiment sostenibbli u li jsaħħaħ it-tkabbir, l-aktar is-sostenn għat-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali. Jagħti prijorità lir-riformi strutturali fiskali li se jgħinu biex jipprovdu finanzjament għall-prijoritajiet tal-politika pubblika u jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fit-terminu twil tal-finanzi pubbliċi, fosthom it-tisħiħ tal-kopertura, l-adegwatezza, u s-sostenibbiltà ta’ sistemi sanitarji u ta’ protezzjoni soċjali għal kulħadd.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        Il-klawżola, kif inhu stipulat fl-Artikoli 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) 1466/97 u l-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament (KE) 1467/97, tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ reċessjoni ekonomika severa.

                     (3)

                        Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, Brussell, 20.3.2020, COM(2020) 123 final.

                     (4)

                        Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli tal-2021, Brussell, 17.9.2020, COM(2020) 575 final.

                     (5)

                        Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma ta’ Ċipru u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà ta’ Ċipru tal-2020, ĠU C 282, 26.8.2020, p. 82.

                     (6)

                        Sal-adozzjoni finali mill-Kunsill, wara l-approvazzjoni tal-Kunsill Ewropew. It-test miftiehem mill-Grupp tal-Euro fis-16 ta’ Diċembru 2020 jinsab hawn:
                  https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-14356-2020-INIT/en/pdf

                     (7)

                  ĠU
                   L 57, 18.2.2021, p.17.

                     (8)

                        Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill Sena mit-tifqigħa tal-COVID-19: rispons tal-politika fiskali, Brussell, 3.3.2021, COM(2021) 105 final.

                     (9)

                        Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-Koordinazzjoni tal-Politika Ekonomika fl-2021: biex tingħeleb il-COVID-19, ikun appoġġat l-irkupru u tkun modernizzata l-ekonomija tagħna, Brussell, 2.6.2021, COM(2021) 500 final.

                     (10)

                        B’mod partikolari, l-erba’ snin ta’ livellar tal-investiment użati fil-parametru referenzjarju tal-infiq ma jippermettux li ssir valutazzjoni adegwata tal-irkupru li jipprovdu l-investimenti ffinanzjati b’mod nazzjonali.

                     (11)

                        Sinjal negattiv tal-indikatur jikkorrispondi għal eċċess tat-tkabbir fin-nefqa primarja meta mqabbel mat-tkabbir ekonomiku fit-terminu medju, li jindika politika fiskali espansjonarja.

                     (12)

                        Nefqa kapitali oħra ffinanzjata b’mod nazzjonali hija pproġettata li tipprovdi kontribut espansjonarju ta’ 0,1 ta’ punt perċentwali tal-PDG.

                     (13)

                        Nefqa kapitali oħra ffinanzjata b’mod nazzjonali hija pproġettata li tipprovdi kontribut newtrali.

                     (14)

                        Stmat mill-Kummissjoni, skont il-metodoloġija miftehma bejn kulħadd.

                     (15)

                        Ara d-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni – Anness Statistiku li jipprovdi data ta’ sfond rilevanti biex jiġu vvalutati l-Programmi ta’ Stabbiltà u Konverġenza tal-2021


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 2.6.2021
            COM(2021) 511 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Kroazja għall-2021
            {SWD(2021) 501 final}

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Kroazja għall-2021

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

               Wara li kkonsulta mal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju

               Billi:

               (1)Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali
                  2
                tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir
                  3
               . Fil-Komunikazzjoni tagħha, il-Kummissjoni ppreżentat il-fehma tagħha li, minħabba r-reċessjoni ekonomika qawwija mistennija b’riżultat tat-tifqigħa tal-COVID-19, il-kundizzjonijiet biex tiġi attivata l-klawżola liberatorja ġenerali ġew issodisfati. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri tal-Finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Il-klawżola liberatorja ġenerali tat lill-Istati Membri l-flessibilità baġitarja biex jindirizzaw il-kriżi. Iffaċilitat il-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji f’mumenti ta’ reċessjoni ekonomika qawwija. L-attivazzjoni tagħha tippermetti li temporanjament ir-rotta tiddevja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq terminu medju ta’ kull Stat Membru, dment li dan ma jipperikolax is-sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju. Fis-17 ta’ Settembru 2020, fl-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli tagħha, il-Kummissjoni ħabbret li l-klawżola liberatorja ġenerali se tibqa’ attiva fl-2021
                  4
               .

               (2)Fl-20 ta’ Lulju 2020 il-Kunsill irrakkomanda li l-Kroazja tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali, biex effettivament tindirizza l-pandemija, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti
                  5
               . Huwa rrakkomanda wkoll li l-Kroazja, meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, timxi fuq politiki fiskali li għandhom l-għan li jiksbu pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq terminu medju u li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn, filwaqt li jsaħħu l-investiment.

               (3)In-NextGenerationEU, inkluża l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza jiżguraw rkupru sostenibbli, inklużiv u ġust. Ir-Regolament (UE) 2021/241 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza
                  6
                daħal fis-seħħ fid-19 ta’ Frar 2021. Din il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju għall-implimentazzjoni tar-riformi u l-investiment, li jinvolvi impuls fiskali ffinanzjat mill-UE. Tikkontribwixxi għall-rikupru ekonomiku, għall-implimentazzjoni ta’ investiment u ta’ riformi sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b’mod partikolari biex tippromwovi t-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, filwaqt li ssaħħaħ ir-reżiljenza u t-tkabbir potenzjali tal-ekonomiji. Mill-banda l-oħra, tgħin ukoll biex il-finanzi pubbliċi jerġgħu jiksbu pożizzjoni aktar favorevoli fuq terminu qasir, u tikkontribwixxi biex jissaħħu l-finanzi pubbliċi, it-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi sostenibbli fuq terminu medju u fit-tul.

               (4)Fit-3 ta’ Marzu 2021, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni li tagħti aktar orjentazzjonijiet marbutin mal-politika, biex jiġu ffaċilitati l-koordinazzjoni tal-polititki fiskali u l-preparazzjoni tal-Programmi ta’ Stabbilità u Konverġenza tal-Istati Membri
                  7
               . Il-pożizzjoni fiskali ġenerali, filwaqt li jitqiesu l-baġits nazzjonali u l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, jenħtieġ li tibqa’ tagħti appoġġ fl-2021 u fl-2022. Fl-istess waqt, ġaladarba huwa mistenni li fit-tieni nofs tal-2021 l-attività ekonomika gradwalment tiġi għan-normal, il-politiki fiskali tal-Istati Membri jenħtieġ li fl-2022 jsiru aktar differenzjati. Jenħtieġ li l-politiki fiskali tal-Istati Membri jqisu l-istat ta’ rkupru, ta’ sostenibbiltà fiskali kif ukoll il-ħtieġa li jitnaqqsu d-diverġenzi ekonomiċi, soċjali u territorjali. Fid-dawl tal-bżonn li jiġi appoġġat l-irkupru sostenibbli tal-UE, jenħtieġ li l-Istati Membri b’riskji baxxi ta’ sostenibbiltà jħejju l-baġits tagħhom biex ikollhom politika fiskali li fl-2022 tkun ta’ appoġġ, filwaqt li jqisu l-impatt tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza. L-Istati Membri b’livelli għoljin ta’ dejn jenħtieġ li jsegwu politiki fiskali prudenti filwaqt li jżommu l-investiment iffinanzjat b’mod nazzjonali u jużaw l-għotjiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza biex jiffinanzjaw proġetti ta’ investiment ta’ kwalità għolja oħra u riformi strutturali. Għall-perjodu ta’ wara l-2022, il-politiki fiskali jenħtieġ li jkomplu jqisu s-saħħa tal-irkupru, il-livell tal-inċertezza ekonomika u l-kunsiderazzjonijiet ta’ sostenibbiltà fiskali. L-iffukar mill-ġdid tal-politiki fiskali biex jinkisbu pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq terminu medju, inkluż bl-eliminazzjoni gradwali tal-miżuri ta’ appoġġ fi żmien debitu, jikkontribwixxu biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju.

               (5)Fil-Komunikazzjoni tat-3 ta’ Marzu 2021 kien hemm imħabbar ukoll li l-Kummissjoni hija tal-fehma li d-deċiżjoni dwar id-diżattivazzjoni jew l-issuktar tal-applikazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali jenħtieġ li tittieħed bħala valutazzjoni ġenerali tal-qagħda ekonomika, bil-livell tal-attività eknomika fl-UE jew fiż-Żona tal-Euro pparagunat mal-livelli ta’ qabel il-kriżi (tmiem l-2019) bħala l-kriterju kwantitattiv ewlieni. Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, fit-2 ta’ Ġunju l-Kummissjoni qieset li ġew issodisfati l-kundizzjonijiet biex il-klawżola liberatorja ġenerali fl-2022 tkompli tapplika u biex mill-2023 din tiġi diżattivata. Wara d-diżattivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali se jkomplu jitqiesu s-sitwazzjonijiet speċifiċi tal-pajjiżi
                  8
               .

               (6)Fid-29 ta’ April 2021, il-Kroazja ppreżentat il-Programm ta’ Konverġenza tagħha għall-2021, f’konformità mal-Artikolu 8 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

               (7)Fl-2020, fuq il-bażi tad-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Kroazja kien ta’ 7,4 % tal-PDG, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż żdied għal 88,7 % tal-PDG. Il-bidla annwali fil-bilanċ tal-baġit primarju ammontat għal -8,1 % tal-PDG, inklużi l-miżuri baġitarji diskrezzjonali ta’ 3,8 % tal-PDG sabiex tiġi appoġġata l-ekonomija u l-operat tal-istabbilizzaturi awtomatiċi. Il-Kroazja pprovdiet ukoll appoġġ ta’ likwidità lill-kumpaniji u lill-unitajiet domestiċi (bħal garanziji u differimenti tat-taxxa, li ma għandhomx impatt baġitarju dirett u immedjat), stmati għal 4,6 % tal-PDG.

               Fit-2 ta’ Ġunju 2021, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) TFUE. Dan ir-rapport jiddiskuti s-sitwazzjoni baġitarja tal-Kroazja billi fl-2020 id-defiċit tal-gvern estiż qabeż il-valur ta’ referenza stabbilit fit-Trattat ta’ 3 % tal-PDG, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż qabeż tal-valur ta’ referenza stabbilit fit-Trattat ta’ 60 % tal-PDG, u ma naqasx b’ritmu sodisfaċenti. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma kienx issodisfat u li ma kienx hemm konformità mal-kriterju tad-dejn.

               (8)Ix-xenarju makroekonomiku li fuqu huma bbażati l-proġettazzjonijiet baġitarji tal-Programm ta’ Konverġenza huwa realistiku għall-2021 u l-2022. B’mod partikolari jipproġetta tkabbir kemxejn aktar b’saħħtu mit-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni (5,2 % apparagun ta’ 5 %) u b’mod partikolari fl-2022 (6,6 % apparagun ta’ 6,1 %). Dan huwa l-aktar minħabba l-proġettazzjonijiet aktar pożittivi tal-konsum u l-investiment tal-unitajiet domestiċi, filwaqt li t-tbassir tal-Kummissjoni huwa kemxejn aktar ottimist rigward il-kontribut tal-esportazzjonijiet.

               (9)Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu għall-2021 il-gvern qed jippjana tnaqqis fid-defiċit tal-gvern estiż, minn 7,4 % tal-PDG fl-2020 għal 3,8 % tal-PDG fl-2021, filwaqt li l-proporzjon tad-dejn huwa ppjanat li jonqos għal 86,6 % tal-PDG fl-2021. Skont il-programm, il-bidla fil-bilanċ tal-baġit primarju fl-2021 apparagun tal-livell ta’ qabel il-kriżi (2019) huwa mistenni li jammonta għal -4,6 % tal-PDG, u dan jirrifletti l-miżuri baġitarji diskrezzjonali sabiex tiġi appoġġata l-ekonomija u l-operat tal-istabbilizzaturi awtomatiċi. Meta mqabbel ma’ dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni ma jipproġettax li d-defiċit se jonqos daqstant fl-2021 (4,6 % tal-PDG). Id-differenzi huma l-aktar evidenti fuq in-naħa tad-dħul, li l-Programm ta’ Konverġenza qed jipproġetta li se jiżdied ferm aktar mir-rata ta’ tkabbir nominali tal-PDG. Sadanittant, il-bini mill-ġdid wara t-terremoti tal-2020 f’Żagreb u f’Petrinja mistenni li jħalli impatt fuq in-nefqa, għalkemm huwa eċċezzjoni.

               (10)Bħala rispons għall-pandemija tal-COVID-19 u għar-reċessjoni ekonomika relatata, il-Kroazja adottat miżuri baġitarji biex issaħħaħ il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija u tipprovdi għajnuna lil dawk l-individwi u s-setturi l-aktar milquta. Ir-rispons qawwi ta’ politika taffa t-tnaqqis fil-PDG, li min-naħa tiegħu naqqas iż-żieda fid-defiċit tal-gvern u fid-dejn pubbliku. Il-miżuri fiskali jenħtieġ li jimmassimizzaw l-appoġġ għall-irkupru mingħajr ma jippreġudikaw it-trajettorja futura fiskali. Għaldaqstant jenħtieġ li l-miżuri jevitaw li jinħoloq piż permanenti fuq il-finanzi pubbliċi. Meta l-Istati Membri jintroduċu miżuri permanenti, huma għandhom jiffinanzjawhom kif xieraq biex jiżguraw newtralità baġitarja fuq terminu medju. Il-miżuri li ħadet il-Kroazja fl-2020 u fl-2021 kienu konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020. Il-miżuri diskrezzjonali adottati mill-gvern fl-2020 u fl-2021 huma fil-biċċa l-kbira temporanji jew ġew akkumpanjati minn miżuri kumpensatorji. Lil hinn mill-perjodu tat-tbassir tal-Kummissjoni, fl-2023, l-impatt li jifdal ta’ dawk il-miżuri mhux temporanji huwa stmat b’mod preliminari għal madwar 0,3 % tal-PDG, li jikkonsisti prinċipalment fi tnaqqis fit-taxxi fuq l-introjtu.

               (11)Il-Programm ta’ Konverġenza għall-2021 jieħu inkonsiderazzjoni l-investiment u r-riformi ffinanzjati mill-għotjiet permezz tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza li jammontaw għal 0,4 % tal-PDG fl-2021, 1,9 % fl-2022, 2,4 % fl-2023, 2,3 % fl-2024, 1,7 % fl-2025 u 1 % fl-2026. It-tbassir tar-rebbiegħa tal-Kummissjoni jinkludi dawn l-għotjiet fil-proġettazzjonijiet baġitarji tiegħu, b’ritmu ġeneralment simili għall-2021 u l-2022.

               (12)L-indikaturi stabbiliti tal-aġġustament fiskali stipulati fir-Regolament (KE) Nru 1466/97 iridu jitqiesu fil-kuntest taċ-ċirkustanzi attwali. L-ewwel nett, hemm inċertezza sinifikanti rigward l-estimi marbutin mad-distakk fl-output. It-tieni hemm bżonn li l-politika fiskali tkun lesta tadatta ruħha malajr għal kif qed tevolvi l-pandemija, billi taqleb mill-għajnuna ta’ emerġenza għal miżuri iktar immirati ġaladarba r-riskji għas-saħħa jonqsu. It-tielet, il-kuntest attwali huwa kkaratterizzat minn rispons sinifikattiv tal-politika biex tiġi appoġġata l-attività ekonomika. Fil-preżenza ta’ trasferimenti mdaqqsa mill-baġit tal-UE (bħal dawk mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza), l-indikaturi stabbiliti ma jurux l-impuls kollu pprovdut mill-politiki fiskali għall-ekonomija. F’dan il-kuntest, il-bilanċ strutturali ma jidhirx li huwa adegwat fiċ-ċirkustanzi attwali. Mill-banda l-oħra, il-parametru referenzjarju tan-nefqa jenħtieġ li jiġi adattat
                  9
                u kkumplimentat b’informazzjoni addizzjonali sabiex tiġi evalwalata b’mod sħiħ l-orjentazzjoni tal-politika fiskali.

               L-ewwel nett, b’mod simili għall-approċċ segwit fil-valutazzjoni tal-Abbozzi tal-Pjanijiet Baġitarji tal-2021, il-miżuri temporanji ta’ emerġenza ġew esklużi mill-aggregat tan-nefqa. Dawn il-miżuri ta’ emerġenza temporanji relatati mal-kriżi jappoġġaw is-sistemi tas-saħħa u jikkumpensaw lill-ħaddiema u lill-impriżi għat-telf fid-dħul minħabba l-lockdowns u l-interruzzjonijiet fil-katina tal-provvista; il-bidla lejn is-sitwazzjoni preċedenti mill-awtoritajiet pubbliċi tiddependi fuq ir-ritorn lejn in-normalità tas-sitwazzjoni ekonomika u tas-saħħa pubblika.

               It-tieni, biex tiġi vvalutata l-pożizzjoni fiskali ġenerali fl-istadju attwali, it-trasferimenti mdaqqsa mill-baġit tal-UE (bħal dawk mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza) jenħtieġ li jiġu inklużi fl-aggregat tan-nefqa rilevanti.

               Għaldaqstant, il-pożizzjoni fiskali mbagħad titkejjel fuq il-bażi tal-bidla fin-nefqa primarja (netta mill-miżuri ta’ dħul diskrezzjonarji filwaqt li jiġu esklużi l-miżuri ta’ emerġenza temporanji relatati mal-kriżi) inkluża n-nefqa ffinanzjata minn għotjiet permezz tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u fondi oħra tal-UE.

               Lil hinn mill-pożizzjoni fiskali ġenerali, l-analiżi għandha wkoll l-għan li tivvaluta jekk il-politika fiskali nazzjonali hix prudenti u jekk l-istruttura tagħha twassalx għal irkupru sostenibbli konsistenti skont it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali. Għal din ir-raġuni, tingħata attenzjoni partikolari għall-evoluzzjoni tan-nefqa kurrenti primarja u l-investiment iffinanzjati b’mod nazzjonali.

               (13)Fil-Programm ta’ Konverġenza tal-Kroazja għall-2021 hemm ippjanat li d-defiċit tal-gvern estiż jonqos għal 2,6 % tal-PDG fl-2022, prinċipalment minħabba żieda qawwija fid-dħul u l-waqfien tal-miżuri temporanji ta’ appoġġ adottati fl-2020 u l-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż huwa ppjanat li jonqos għal 82,5 % tal-PDG fl-2022. It-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni jipproġetta proporzjon ogħla ta’ defiċit u ta’ dejn fl-2022, ta’ 3,2 % tal-PDG u ta’ 82,9 % tal-PDG rispettivament, u d-differenza hija dovuta l-aktar għall-effett bażi mill-2021.

               Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali ġenerali kif definita hawn fuq – inkluż ukoll l-impatt fuq id-domanda aggregata fl-2022 minn investiment iffinanzjat kemm mill-baġits nazzjonali kif ukoll minn dawk tal-UE, b’mod partikolari l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza – hija stmata għal - 2,4 tal-PDG
                  10
               . Il-kontribuzzjoni pożittiva tan-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u fondi oħra tal-UE hija pproġettata li tiżdied b’1,5 punti perċentwali tal-PDG. L-investiment ffinanzjat b’mod nazzjonali huwa pproġettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 0,1 punt perċentwali tal-PDG
                  11
               . In-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata b’mod nazzjonali (netta mill-miżuri ta’ dħul diskrezzjonarji) hija pproġetata li tipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 0,8 punti perċentwali tal-PDG.

               (14)Il-kwalità tal-miżuri baġitarji tal-Istati Membri tidher partikolarment importanti. Ir-riformi strutturali fiskali li għandhom l-għan li jtejbu l-istruttura tal-baġits nazzjonali jistgħu jappoġġaw it-tkabbir potenzjali, joħolqu l-ispazju fiskali ferm meħtieġ u jgħinu biex tiġi żgurata sostenibbiltà fiskali fit-tul, anki minħabba t-tibdil fil-klima u l-isfidi tas-saħħa. Fir-rigward tad-dħul, il-kriżi tal-COVID-19 saħħet l-importanza tar-riformi għal sistemi tad-dħul pubbliċi aktar effiċjenti u ġusti. Mill-aspett tan-nefqa, għamlitha aktar kruċjali li l-livell u l-kwalità tal-invesitmenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir jkunu konformi mal-objettivi tat-tisħiħ tar-reżiljenza ekonomika u soċjali kif ukoll tat-tranżizzjoni doppja ekoloġika u diġitali. Il-Pjan għall-Irkupru u r-Reżiljenza jippermetti titjib fl-istruttura tal-baġits nazzjonali.

               (15)Skont il-pjanijiet baġitarji tal-programm fuq terminu medju, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jonqos minn 1,9 % tal-PDG fl-2023 għal 1,5 % tal-PDG fl-2024.

               Fuq il-bażi tal-programm, il-pożizzjoni fiskali ġenerali – inkluż ukoll l-impatt fuq id-domanda aggregata minn investiment iffinanzjat kemm mill-baġits nazzjonali kif ukoll minn dawk tal-UE, b’mod partikolari l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza – hija stmata bħala medja għal -0,1 % tal-PDG għall-2023 u l-2024. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u fondi oħra tal-UE huma pproġettati li jipprovdu kontribuzzjoni restrittiva ta’ 0,6 punti perċentwali tal-PDG. L-investiment ffinanzjat b’mod nazzjonali huwa pproġettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta’ 0,1 punt perċentwali tal-PDG
                  12
               . In-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata b’mod nazzjonali (netta mill-miżuri ta’ dħul diskrezzjonarji) hija pproġetata li tipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 0,6 punti perċentwali tal-PDG.

               L-istima attwali tat-tkabbir potenzjali nominali medju fuq 10 snin hija ta’ 3 1/4 %
                  13
               . Madankollu, din l-istima ma tinkludix l-impatt tar-riformi li huma parti mill-Pjan għall-Irkupru u r-Reżiljenza u li jistgħu jagħtu spinta lit-tkabbir potenzjali tal-Kroazja.

               (16)Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż huwa ppjanat li jonqos minn 79,5 % tal-PDG fl-2023 għal 76,8 % tal-PDG fl-2024. Il-Kroazja hija meqjusa li se tiffaċċja riskji ta’ sostennibbiltà fiskali medji fuq terminu medju skont l-aħħar analiżi tas-sostenibbiltà tad-dejn
                  14
               .

               (17)Fid-dawl tal-livell ta’ inċertezza li bħalissa għadu eċċezzjonalment għoli, il-gwida tal-politika fiskali jenħtieġ li tibqa’ fil-biċċa l-kbira kwalitattiva. Gwida kkwantifikata aktar preċiża għas-snin ta’ wara jenħtieġ li tingħata fl-2022 jekk il-livell ta’ inċertezza jkun naqas biżżejjed sa dak iż-żmien.

               Il-Kunsill ivvaluta l-Programm ta’ Konvergenza għall-2021 u s-segwitu għar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 mill-Kroazja.

               B’DAN JIRRAKKOMANDA LILL-KROAZJA BIEX:

               1.Fl-2022 iżżomm il-pożizzjoni fiskali ta’ appoġġ, inkluż l-impuls ipprovdut mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, u żżomm l-investiment iffinanzjat b’mod nazzjonali. Iżżomm taħt kontroll iż-żieda fin-nefqa kurrenti ffinanzjata b’mod nazzjonali.

               2.Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politika fiskali mmirata lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq terminu medju u tiżgura s-sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju. Fl-istess ħin, issaħħaħ l-investiment biex tingħata spinta lill-potenzjal tat-tkabbir

               3.Tagħti attenzjoni partikolari lill-istruttura tal-finanzi pubbliċi, kemm fuq in-naħa tad-dħul kif ukoll fuq in-naħa tan-nefqa tal-baġit, u lill-kwalità tal-miżuri baġitarji, sabiex tiżgura rkupru sostenibbli u inklużiv. Tagħti prijorità lill-investiment sostenibbli u li jtejjeb it-tkabbir, b’mod partikolari l-appoġġ lit-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali. Tagħti prijorità lir-riformi strutturali fiskali li se jgħinu biex jingħata finanzjament għall-prijoritajiet tal-politika pubblika u jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi, inkluż billi jsaħħu l-kopertura, l-adegwatezza, u s-sostenibbiltà tas-sistemi tas-saħħa u tal-protezzjoni soċjali għal kulħadd.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        Il-klawżola, kif inhu stipulat fl-Artikoli 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) 1466/97 u l-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament (KE) 1467/97, tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ reċessjoni ekonomika qawwija.

                     (3)

                        Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, Brussell, 20.3.2020, COM(2020)123 final.

                     (4)

                        Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli tal-2021, Brussell, 17.9.2020, COM(2020) 575 final.

                     (5)

                        Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Kroazja u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza għall-2020 tal-Kroazja, ĠU C 282, 26.8.2020, p. 68.

                     (6)

                  ĠU
                   L 57, 18.2.2021, p.17.

                     (7)

                        Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill dwar is-sena li għaddiet mit-tifqigħa tal-COVID-19: ir-rispons tal-politika fiskali, Brussell, 3.3.2021, COM(2021) 105 final.

                     (8)

                        Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-Koordinazzjoni tal-Politika Ekonomika fl-2021: biex tingħeleb il-COVID-19, ikun appoġġat l-irkupru u tkun modernizzata l-ekonomija tagħna, Brussell, 2.6.2021, COM(2021) 500 final.

                     (9)

                        B’mod partikolari, il-livellar tal-investiment fuq erba’ (4) snin użat fil-parametru referenzjarju tan-nefqa ma jippermettix il-valutazzjoni xierqa tal-appoġġ fiskali għall-irkupru pprovdut mill-investimenti ffinanzjati b’mod nazzjonali.

                     (10)

                        Is-sinjal negattiv tal-indikatur jikkorrispondi għal eċċess fit-tkabbir tan-nefqa primarja apparagun tat-tkabbir ekonomiku fuq terminu medju, li jindika politika fiskali espansjonarja.

                     (11)

                        Infiq kapitali ieħor iffinanzjat b’mod nazzjonali huwa pproġettat li jipprovdi kontribuzzjoni newtrali.

                     (12)

                        Infiq kapitali ieħor iffinanzjat b’mod nazzjonali huwa pproġettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 0,2 punti perċentwali tal-PDG.

                     (13)

                        Skont kif stmat mill-Kummissjoni wara li ntlaħaq qbil dwar il-metodoloġija.

                     (14)

                  Ara d-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni – Anness Statistiku li jipprovdi
                  data
                   ta’ sfond rilevanti għall-valutazzjoni tal-Programmi ta’ Stabbiltà u Konverġenza għall-2021


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 2.6.2021
            COM(2021) 530 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            bl-għan li tintemm is-sitwazzjoni ta’ defiċit eċċessiv tal-gvern fir-Rumanija
            {SWD(2021) 530 final}

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               bl-għan li tintemm is-sitwazzjoni ta’ defiċit eċċessiv tal-gvern fir-Rumanija

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 126(7) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni;

               Billi:

               (1)Skont l-Artikolu 126 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (it-Trattat), l-Istati Membri għandhom jevitaw defiċit eċċessivi tal-gvern.

               (2)Il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir (PST) huwa bbażat fuq l-objettiv ta’ finanzi pubbliċi sodi bħala mezz li jsaħħaħ il-kundizzjonijiet għall-istabbiltà tal-prezzijiet u għal tkabbir sostenibbli b’saħħtu li jwassal għall-ħolqien tal-impjiegi.

               (3)Wara rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tal-4 ta’ Marzu 2020
                  1
               , fuq il-bażi ta’ defiċit eċċessiv ippjanat fl-2019, fit-3 ta’ April 2020 il-Kunsill iddeċieda, f’konformità mal-Artikolu 126(6) tat-Trattat, li kien jeżisti defiċit eċċessiv fir-Rumanija
                  2
                u ħareġ rakkomandazzjoni biex jiġi kkoreġut id-defiċit eċċessiv sa mhux aktar tard mill-2022
                  3
               , f’konformità mal-Artikolu 126(7) tat-Trattat u l-Artikolu 3 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97
                  4
               .

               (4)Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir (PST)
                  5
               . Dik il-klawżola, kif inhu stipulat fl-Artikoli 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) 1466/97
                  6
                u l-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament (KE) 1467/97, tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ reċessjoni ekonomika severa. Fil-Komunikazzjoni tagħha, il-Kummissjoni ppreżentat il-fehma tagħha li, minħabba r-reċessjoni ekonomika severa li tirriżulta mit-tifqigħa tal-COVID-19, il-kundizzjonijiet kienu jiġġustifikaw l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri tal-Finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni.

               (5)Fil-15 ta’ Settembru 2020, ir-Rumanija ppreżentat ir-rapport tagħha dwar l-azzjoni meħuda b’rispons għar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-3 ta’ April 2020. Dan ir-rapport indika deterjorament kbir tal-finanzi pubbliċi matul l-2020, prinċipalment minħabba l-pandemija tal-COVID‑19.

               (6)Fit-18 ta’ Novembru 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar is-sitwazzjoni fiskali fir-Rumanija
                  7
               . Fid-dawl tal-inċertezza eċċezzjonali kontinwa maħluqa mill-pandemija tal-COVID-19 u l-impatt makroekonomiku u fiskali straordinarju tagħha, il-Kummissjoni qieset li f’dak l-istadju ma setgħet tittieħed l-ebda deċiżjoni dwar passi ulterjuri fil-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (PDE) mibdija għar-Rumanija. B’mod partikolari, l-inċertezza eċċezzjonali, inkluż għat-tfassil ta’ perkors kredibbli għall-politika fiskali, ma ppermettiex lill-Kummissjoni tippreżenta f’dak l-istadju Rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7) tat-Trattat. Il-Kummissjoni ddikjarat li se tivvaluta mill-ġdid is-sitwazzjoni baġitarja tar-Rumanija fir-rebbiegħa 2021, fuq il-bażi tad-data tal-eżitu tal-2020, il-baġit tal-2021 u t-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni u li, jekk ikun xieraq, se tipproponi passi ġodda skont il-PDE, filwaqt li tqis l-applikazzjoni kontinwa tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-PST fl-2021.

               (7)Fit-3 ta’ Marzu 2021, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni li tipprovdi aktar orjentazzjonijiet ta’ politika biex tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki fiskali u t-tħejjija tal-Programmi ta’ Stabbiltà u Konverġenza tal-Istati Membri
                  8
               . Il-Komunikazzjoni tat-3 ta’ Marzu 2021 ħabbret il-fehma tal-Kummissjoni li d-deċiżjoni dwar id-diżattivazzjoni jew l-applikazzjoni kontinwa tal-klawżola liberatorja ġenerali jenħtieġ li tittieħed bħala valutazzjoni ġenerali tal-istat tal-ekonomija, bil-livell ta’ attività ekonomika fl-UE jew fiż-żona tal-euro meta mqabbel mal-livelli ta’ qabel il-kriżi (tmiem l-2019) bħala kriterju kwantitattiv ewlieni. Fit-2 ta’ Ġunju 2021, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar il-koordinazzjoni tal-politika ekonomika fl-2021
                  9
               . Skont din il-Komunikazzjoni, il-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir se tkompli tiġi applikata fl-2022 u hija mistennija li tiġi diżattivata mill-2023.

               (8)Skont aġġornament tal-Monitoraġġ tas-Sostenibbiltà tad-Dejn tal-2020 tal-Kummissjoni biex jirrifletti l-aħħar tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, ir-riskju għas-sostenibbiltà fiskali fit-terminu medju u twil tar-Rumanija għadhom għoljin. Jeħtieġ li dawk ir-riskji jiġu indirizzati bi pjan fiskali adegwat fit-terminu medju appoġġat minn miżuri strutturali.

               (9)Fid-dawl tat-tnaqqis qawwi fl-attività ekonomika marbut mal-pandemija tal-COVID-19 u tal-bżonn relatat għal politiki fiskali biex jappoġġaw l-irkupru fl-2021 u l-2022, ir-rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-3 ta’ April 2020 ma għadhiex tipprovdi bażi rilevanti għall-gwida tal-politika fiskali għar-Rumanija.

               (10)Skont l-aħħar sentenza tal-Artikolu 3(5) tar-Regolament (KE) Nru 1467/97, fil-każ ta’ reċessjoni ekonomika severa fiż-żona tal-euro jew fl-Unjoni ġeneralment, il-Kunsill jista’ jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni, li jadotta rakkomandazzjoni riveduta skont l-Artikolu 126(7) TFUE bil-kundizzjoni li dan ma jipperikolax is-sostenibbiltà fiskali għall-perjodu medju.

               (11)F’konformità mal-Artikolu 126(7) tat-Trattat u l-Artikolu 3 tar-Regolament (KE) Nru 1467/97, il-Kunsill huwa meħtieġ jagħmel rakkomandazzjoni lill-Istat Membru kkonċernat li tistabbilixxi wkoll skadenza biex tintemm is-sitwazzjoni ta’ defiċit eċċessiv. Ir-rakkomandazzjoni għandha tistabbilixxi skadenza massima ta’ sitt xhur għal azzjoni effettiva li trid tittieħed mill-Istat Membru kkonċernat biex jikkoreġi d-defiċit eċċessiv, li jista’ jitnaqqas għal tliet xhur meta jkun ġustifikat mis-serjetà tas-sitwazzjoni. Barra minn dan, f’rakkomandazzjoni biex jiġi kkoreġut defiċit eċċessiv, il-Kunsill għandu jirrikjedi l-kisba ta’ miri baġitarji annwali li, fuq il-bażi tat-tbassir li fuqu tissejjes ir-rakkomandazzjoni, ikunu konsistenti ma’ titjib minimu annwali fil-bilanċ strutturali, jiġifieri l-bilanċ aġġustat ċiklikament minbarra miżuri ta’ darba u miżuri temporanji oħrajn, ta’ mill-inqas 0,5 % tal-PDG bħala parametru referenzjarju.

               (12)Il-PDG reali fir-Rumanija naqas bi 3,9 % fl-2020. Skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, it-tkabbir tal-PDG reali huwa mbassar li jirkupra b’5,1 % fl-2021 u b’4,9 % fl-2022. Il-konsum privat huwa mistenni li jirkupra hekk kif l-introduzzjoni tal-vaċċinazzjoni timxi ’l quddiem u l-miżuri ta’ tbegħid soċjali jitneħħew gradwalment, filwaqt li t-tkabbir fil-pagi huwa mistenni wkoll li jibqa’ b’saħħtu. L-introduzzjoni gradwali tal-proġetti mill-Pjan għall-irkupru u r-reżiljenza (Recovery and Resilience Plan, RRP) hija mistennija li tagħti impetu ġdid lit-tkabbir tal-investiment. Il-kontribut tal-esportazzjonijiet netti, jiġifieri l-esportazzjonijiet mingħajr l-importazzjonijiet, huwa mistenni li jibqa’ negattiv matul il-perjodu ta’ tbassir. Dan billi l-importazzjonijiet huma mistennija li jiġu xprunati mill-irkupru tal-konsum privat kif ukoll mill-investimenti li qed jiżdiedu. L-esportazzjonijiet huma mistennija li jiġu appoġġati minn irkupru fid-domanda esterna iżda jibqgħu inqas dinamiċi mill-importazzjonijiet. Il-previżjoni ta’ tkabbir hija soġġetta għal riskji bbilanċjati. Minn naħa waħda, strateġija fiskali kredibbli fit-terminu medju tista’ tgħin biex jitneħħa t-tħassib dwar is-sostenibbiltà fiskali, b’mod partikolari meta kkombinata ma’ riformi ambizzjużi (inklużi dawk li jinsabu fir-RRP). Dan jgħin biex jiġu indirizzati l-iżbilanċi makroekonomiċi tar-Rumanija, biex jittaffew ir-riskji għall-istabbiltà finanzjarja u biex jikkontribwixxi għat-tkabbir sostenibbli, inkluż billi tittejjeb il-klima tal-investiment. Min-naħa l-oħra, l-inċertezza fir-rigward tat-tfassil tal-politika pubblika u d-dewmien jew l-ineffiċjenzi fl-implimentazzjoni tar-RRP jistgħu jirriżultaw f’effetti negattivi tal-kunfidenza.

               (13)Fit-2 ta’ Marzu 2021, il-Parlament Rumen adotta l-baġit tal-2021 tar-Rumanija u l-istrateġija fiskali fit-terminu medju. Din l-istrateġija fiskali, flimkien ma’ informazzjoni dwar il-profil ta’ sostenn finanzjarju mhux ripagabbli u self skont il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (il-Faċilità), tqieset fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2021, li ġie ppreżentat lill-Kummissjoni fil-5 ta’ Mejju 2021. Billi jibda b’defiċit tal-gvern estiż ta’ 9,2 % tal-PDG fl-2020, il-Programm ta’ Konverġenza jimmira lejn defiċit tal-gvern estiż ta’ inqas minn 3 % tal-PDG sal-2024 bil-passi li ġejjin: 8,0 % tal-PDG fl-2021, 6,2 % tal-PDG fl-2022, 4,4 % tal-PDG fl-2023 u 2,9 % tal-PDG fl-2024. L-aġġustament fiskali stabbilit fil-Programm ta’ Konverġenza huwa bbażat l-iktar fuq in-nefqa. Il-kontroll tan-nefqa (tnaqqis bħala perċentwal tal-PDG) huwa previst b’mod partikolari għall-pagi tas-settur pubbliku (tnaqqis b’1,4 % bejn l-2022 u l-2024) u għat-trasferimenti soċjali (tnaqqis b’0,9 % bejn l-2022 u l-2024).

               (14)It-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, estiż sal-2024, jipproġetta defiċit tal-gvern estiż ta’ 8,0 % tal-PDG fl-2021, ta’ 7,1 % tal-PDG fl-2022 u ta’ 6,8 % tal-PDG fl-2023 u l-2024. Dan it-tbassir iqis l-infiq mistenni li jiġi ffinanzjat minn sostenn finanzjarju mhux ripagabbli u self mill-Faċilità, kif preżentat fil-Programm ta’ Konverġenza Rumen u f’informazzjoni addizzjonali pprovduta mir-Rumanija. It-tnaqqis tad-defiċit nominali ġenerali tal-gvern ipproġettat mill-Kummissjoni huwa xprunat l-aktar mill-iskadenza gradwali tal-miżuri ta’ emerġenza adottati b’rispons għall-pandemija tal-COVID-19, minn dħul ogħla xprunat mill-irkupru ekonomiku proġettat u mill-impatt pożittiv addizzjonali tal-investimenti u r-riformi mistennija li jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. Barra minn hekk, il-Gvern Rumen iddeċieda li jiffriża l-pagi tas-settur pubbliku fl-2021 u l-2022, li jipposponi ż-żidiet fil-pensjonijiet fl-2021 u li jżid il-pensjonijiet b’mod moderat fl-2022, li jikkontribwixxu għal previżjoni mtejba meta mqabbla ma’ dik fit-tbassir tal-ħarifa 2020 tal-Kummissjoni. Dawn il-bidliet diġà ġew leġiżlati. Barra minn hekk, il-gvern għandu l-intenzjoni li jadotta leġiżlazzjoni ġdida dwar il-pensjonijiet li żżomm in-nefqa tal-pensjonijiet bħala perċentwal tal-PDG ġeneralment stabbli. Il-proġezzjoni ta’ defiċit ogħla fit-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, meta mqabbel mal-Programm ta’ Konverġenza tar-Rumanija, jirriżulta mill-fatt li l-konsolidazzjoni ppjanata mhijiex appoġġata kompletament permezz ta’ miżuri implimentati, jew imħabbra b’mod kredibbli u għaldaqstant ma setgħetx titqies fit-tbassir tal-Kummissjoni. Id-defiċit strutturali huwa pproġettat mill-Kummissjoni li jitjieb b’0,7 pp tal-PDG fl-2021, b’0,5 pp tal-PDG fl-2022 u li jiddeterjora b’0,1 pp tal-PDG fl-2023 u b’0,4 pp tal-PDG fl-2024.

               (15)Id-dejn tal-gvern estiż kien ta’ 34,7 % tal-PDG fi tmiem l-2018, ta’ 35,3 % tal-PDG fi tmiem l-2019 u ta’ 47,3 % tal-PDG fi tmiem l-2020. Skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, huwa pproġettat li jiżdied għal 49,7 % tal-PDG fi tmiem l-2021, għal 52,7 % tal-PDG fi tmiem l-2022 u għal 59,5 % tal-PDG fi tmiem l-2024, b’hekk joqrob għall-ewwel darba l-valur referenzjarju ta’ 60 % tal-PDG stabbilit fit-Trattat fin-nuqqas ta’ miżuri korrettivi addizzjonali minn dawk diġà implimentati jew imħabbra b’mod kredibbli.

               (16)L-analiżi tas-sostenibbiltà tad-dejn fit-terminu medju u twil, aġġornata wara t-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, tikkonferma li r-riskji għas-sostenibbiltà huma għolja fit-terminu medju. Skont il-proġettazzjoni tal-linja bażi ta’ 10 snin, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG se jkompli jiżdied matul il-perjodu ta’ proġettazzjoni u jilħaq livell qrib id-90 % tal-PDG. Ir-riskji għas-sostenibbiltà tad-dejn huma xprunati minn defiċit fiskali kbar, minn spejjeż tat-tixjiħ u mill-vulnerabbiltà tal-perkors tad-dejn għal xokkijiet makro fiskali. Iż-żidiet fil-pensjonijiet, legiżlati fis-sajf 2019, u li għalissa qed jiġu posposti sa tmiem l-2022, huma s-sors predominanti tar-riskji għas-sostenibbiltà tad-dejn. L-istruttura tad-dejn, b’sehem għoli ta’ dejn iddenominat f’munita barranija u b’sehem sinifikanti ta’ dejn miżmum minn dawn li mhumiex residenti, tkompli żżid mar-riskji għas-sostenibbiltà tad-dejn, għalkemm l-interventi dwar is-suq sekondarju mill-Bank Nazzjonali tar-Rumanija għenu biex l-ispejjeż tas-self tal-gvern jinżammu f’livelli favorevoli fl-2020. Barra minn hekk, hemm riskji marbuta ma’ obbligazzjonijiet kontinġenti li jirriżultaw minn garanziji tal-istat (ta’ 1,4 % tal-PDG) mogħtija lil kumpaniji u lil dawk li jaħdmu għal rashom matul il-kriżi tal-COVID-19. Il-ħtiġijiet ta’ finanzjament gross huma pproġettati li jiżdiedu. Min-naħa l-oħra, ir-riformi u l-investimenti permezz tan-NextGenerationEU, jekk jiġu implimentati b’mod effettiv, huma mistennija li jkollhom impatt pożittiv fuq it-tkabbir tal-PDG fis-snin li ġejjin, b’hekk jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà tad-dejn.

               (17)Skont l-Artikolu 3(4) tar-Regolament (KE) Nru 1467/97, il-korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv għandha titlesta fis-sena ta’ wara l-identifikazzjoni tiegħu sakemm ma jkunx hemm ċirkostanzi speċjali. Jenħtieġ li l-perkors ta’ aġġustament jiġi determinat f’konformità mar-Regolament (KE) Nru 1467/97, filwaqt li titqies il-pożizzjoni ekonomika u fiskali tal-Istat Membru.

               (18)Fis-sitwazzjoni attwali, tali ċirkostanzi speċjali jeżistu fir-Rumanija. L-għoti ta’ sena addizzjonali lir-Rumanija, f’konformità mar-regola stabbilita fl-Artikolu 3(4) tar-Regolament (KE) Nru 1467/97, ikun jeħtieġ aġġustament fiskali qawwi ħafna u jirriżulta f’telf sinifikanti fl-output, b’hekk jirriskja li jikkomprometti l-irkupru ekonomiku wara l-pandemija tal-COVID-19. Perkors ta’ aġġustament bi skadenza għall-korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv sal-2024, filwaqt li xorta waħda jeħtieġ aġġustamenti annwali sostanzjali, ikun jimplika sforz aktar gradwali u jsib bilanċ tajjeb bejn il-konsolidazzjoni fiskali u l-appoġġ għall-irkupru ekonomiku. Il-perkors il-ġdid ta’ aġġustament iqis ukoll is-sitwazzjoni fiskali li nbidlet, inklużi l-iżviluppi baġitarji fl-2020 u l-istrateġija baġitarja l-ġdida stabbilita mill-Gvern Rumen. Ir-riformi, inklużi dawk li jtejbu l-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi, ikunu strumentali biex tiġi żgurata korrezzjoni durabbli tad-defiċit eċċessiv. Fid-dawl ta’ dawn il-konsiderazzjonijiet, u b’mod konsistenti mal-orjentazzjonijiet tal-politika fiskali stabbiliti fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-3 ta’ Marzu 2021, hija ġustifikata li tiġi stabbilita skadenza għall-korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv sal-2024.

               (19)Perkors ta’ aġġustament kredibbli u sostenibbli skont din l-iskadenza jkun jeħtieġ li r-Rumanija tilħaq il-mira tad-defiċit nominali tal-gvern estiż ta’ 8,0 % fl-2021, ta’ 6,2 % tal-PDG fl-2022, ta’ 4,4 % tal-PDG fl-2023 u ta’ 2,9 % tal-PDG fl-2024, f’konformità mal-miri tal-gvern stess. Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni, dan huwa konsistenti ma’ rata ta’ tkabbir nominali tan-nefqa primarja netta tal-gvern ta’ 3,4 % fl-2021, ta’ 1,3 % fl-2022, ta’ 0,9 % fl-2023 u ta’ 0,0 % fl-2024.
                  10
                Dawn ir-rati ta’ tkabbir tan-nefqa primarja netta tal-gvern se jkunu l-indikatur primarju użat biex jiġi vvalutat l-isforz fiskali jekk tkun meħtieġa analiżi bir-reqqa. L-aġġustament fiskali annwali korrispondenti fil-bilanċ strutturali huwa ta’ 0,7 % tal-PDG fl-2021, ta’ 1,8 % tal-PDG fl-2022, ta’ 1,7 % tal-PDG fl-2023 u ta’ 1,5 % tal-PDG fl-2024.

               (20)F’dan l-istadju, biex jiġi vvalutat l-impatt potenzjali tal-politika fiskali ġenerali fuq l-output, jenħtieġ li l-pagamenti sostanzjali mill-baġit tal-Unjoni Ewropea (mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni) jiġu inklużi fl-aggregat tan-nefqa rilevanti, bħala miżura tal-pożizzjoni fiskali.
                  11
                Fuq din il-bażi, il-fondi tal-Unjoni huma mistennija li jkollhom impatt pożittiv sinifikanti fuq l-ekonomija Rumena fis-snin li ġejjin. B’mod speċifiku, l-investimenti u r-riformi appoġġati mill-Faċilità jipprovdu opportunità għar-Rumanija biex ittejjeb il-pożizzjoni fiskali sottostanti tagħha fit-terminu medju filwaqt li xorta tappoġġa t-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi.

               (21)Jenħtieġ li l-miżuri ta’ konsolidazzjoni baġitarja jiżguraw korrezzjoni fit-tul tad-defiċit eċċessiv, filwaqt li jkunu mmirati lejn it-titjib tal-kwalità tal-finanzi pubbliċi u r-rinfurzar tal-potenzjal ta’ tkabbir tal-ekonomija. Jenħtieġ li r-riformi ta’ natura fiskali u ekonomika usa’, inklużi r-riformi tas-sistema tal-pensjonijiet, l-amministrazzjoni tat-taxxa, il-pagi tas-settur pubbliku u l-governanza tal-intrapriżi tal-istat, jappoġġaw l-isforz ta’ konsolidazzjoni fiskali u jagħmluh sostenibbli.

               (22)Mill-2016, ir-Rumanija ddegorat b’mod sistematiku u b’mod ripetut mir-regoli fiskali nazzjonali tagħha u mill-iskeda ta’ żmien għall-adozzjoni tal-istrateġija fiskali fit-terminu medju, stabbiliti fil-qafas fiskali nazzjonali. Fil-futur, l-aġġustament baġitarju tar-Rumanija se jkun appoġġat mill-applikazzjoni sħiħa tal-qafas fiskali nazzjonali.

               ADOTTA DIN IR-RAKKOMANDAZZJONI:

               (1)Jenħtieġ li r-Rumanija ttemm is-sitwazzjoni ta’ defiċit eċċessiv sa mhux aktar tard mill-2024.

               (2)Jenħtieġ li r-Rumanija tilħaq il-mira tad-defiċit nominali tal-gvern estiż ta’ 8,0 % tal-PDG fl-2021, ta’ 6,2 % tal-PDG fl-2022, ta’ 4,4 % tal-PDG fl-2023, u ta’ 2,9 % tal-PDG fl-2024, li huma konsistenti mar-rata ta’ tkabbir nominali tan-nefqa primarja netta tal-gvern ta’ 3,4 % fl-2021, ta’ 1,3 % fl-2022, ta’ 0,9 % fl-2023 u ta’ 0,0 % fl-2024. Dan jikkorrispondi ma’ aġġustament strutturali annwali ta’ 0,7 % tal-PDG fl-2021, ta’ 1,8 % tal-PDG fl-2022, ta’ 1,7 % tal-PDG fl-2023 u ta’ 1,5 % tal-PDG fl-2024.

               (3)Jenħtieġ li r-Rumanija timplimenta bis-sħiħ il-miżuri diġà adottati fl-2021. Jenħtieġ li hija tispeċifika u timplimenta l-miżuri addizzjonali li huma meħtieġa biex tikkoreġi tad-defiċit eċċessiv tagħha sal-2024. Jenħtieġ li l-miżuri ta’ konsolidazzjoni baġitarja jiggarantixxu korrezzjoni sostenibbli b’mod li jiffavorixxi t-tkabbir. Jenħtieġ li kwalunkwe gwadann anormali jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern estiż.

               (4)Il-Kunsill jistabbilixxi l-iskadenza tal-15 ta’ Ottubru 2021 sabiex ir-Rumanija tieħu azzjoni effettiva u, f’konformità mal-Artikolu 3(4a) tar-Regolament (KE) Nru 1467/97, biex tirrapporta l-istrateġija ta’ konsolidazzjoni prevista biex jintlaħqu l-miri. Minn hawn ’il quddiem, jenħtieġ li r-Rumanija tirrapporta dwar il-progress li jsir fl-implimentazzjoni ta’ din ir-rakkomandazzjoni mill-inqas kull sitt xhur, sakemm id-defiċit eċċessiv ikun ikkoreġut.

               Barra minn hekk, jenħtieġ li r-Rumanija tiżgura l-applikazzjoni sħiħa u effettiva tal-qafas fiskali nazzjonali tagħha. Biex jiġi żgurat is-suċċess tal-istrateġija fiskali fit-terminu medju, se jkun importanti wkoll li l-konsolidazzjoni fiskali tiġi appoġġata b’riformi komprensivi.

               Din ir-Rakkomandazzjoni hija indirizzata lir-Rumanija.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        COM/2020/91 final.

                     (2)

                        ĠU L 110, 8.4.2020, p. 58.

                     (3)

                        ĠU C 116, 8.4.2020, p. 1.

                     (4)

                        Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

                     (5)

                        COM/2020/123 final.

                     (6)

                        Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1).

                     (7)

                        COM/2020/752 final.

                     (8)

                        COM/2021/105 final.

                     (9)

                        Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-Koordinazzjoni tal-Politika Ekonomika fl-2021: biex tingħeleb il-COVID-19, ikun appoġġat l-irkupru u tkun modernizzata l-ekonomija tagħna, Brussell, 2.6.2021, COM(2021) 500 final.

                     (10)

                        In-nefqa primarja netta tal-gvern hi magħmula min-nefqa totali tal-gvern mingħajr in-nefqa marbuta mal-imgħax, in-nefqa marbuta mal-programmi tal-Unjoni kompletament koperti mid-dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fin-nefqa marbuta mal-benefiċċju tal-qgħad. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss iffinanzjata f’livell nazzjonali hija mifruxa fuq perjodu ta’ erba’ snin. Miżuri ta’ dħul diskrezzjonali jew żidiet fid-dħul mitluba mil-liġi huma meqjusa. Miżuri ta’ darba fuq in-naħa kemm tad-dħul kif ukoll tan-nefqa huma mnaqqsa.

                     (11)

                        Il-pożizzjoni tal-politika fiskali titkejjel billi titqabbel il-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonali iżda tinkludi bidliet fin-nefqa ffinanzjati mill-Faċilità u minn sostenn finanzjarju ieħor mhux ripagabbli mill-Unjoni Ewropea) mar-rata ta’ tkabbir potenzjali medju ta’ 10 snin. Madankollu, din l-istima ma tinkludix l-impatt tar-riformi li huma parti mill-Pjan għall-Irkupru u r-Reżiljenza u li jistgħu jagħtu spinta lit-tkabbir ekonomiku potenzjali tar-Rumanija. Sinjal negattiv tal-indikatur jikkorrispondi għal eċċess tat-tkabbir tan-nefqa primarja meta mqabbel mat-tkabbir ekonomiku ta’ terminu medju, li jindika politika fiskali espansjonarja.