title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal- 10 ta’ Lulju 2012 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma għall-2012 tal-Ungerija u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Ungerija, 2012-2015

text:
               24.7.2012

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 219/40

         RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
   tal-10 ta’ Lulju 2012
   dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma għall-2012 tal-Ungerija u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Ungerija, 2012-2015
   2012/C 219/12
   IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
   Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,
   Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u partikolarment l-Artikolu 9(2) tiegħu,
   Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,
   Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
   Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat għall-Impjiegi,
   Wara li kkonsulta l-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,
   Billi:

               (1)

               Fis-26 ta’ Marzu 2010, il-Kunsill Ewropew qabel mal-proposta tal-Kummissjoni li tiġi varata strateġija ġdida għall-impjiegi u t-tkabbir, Ewropa 2020, imsejsa fuq koordinazzjoni msaħħa ta’ politika ekonomika, li tiffoka fuq l-oqsma ewlenin fejn hija meħtieġa azzjoni biex tingħata spinta lill-potenzjal tal-Ewropa għat-tkabbir sostenibbli u l-kompetittività.

               (2)

               Fit-13 ta’ Lulju 2010, il-Kunsill adotta rakkomandazzjoni dwar il-linji gwida ġenerali għal-linji politiċi dwar l-ekonomija tal-Istati Membri u l-Unjoni (mill-2010 sal-2014) u, fil-21 ta’ Ottubru 2010, adotta deċiżjoni dwar linji gwida għal-linji politiċi tal-Istati Membri dwar l-impjiegi (3), li flimkien jagħmlu l-“linji gwida integrati”. L-Istati Membri ġew mistiedna jqisu l-linji gwida integrati fil-linji ta’ politika nazzjonali tagħhom dwar l-ekonomija u l-impjiegi.

               (3)

               Fit-12 ta’ Lulju 2011, il-Kunsill adotta rakkomandazzjoni (4) dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma għall-2011 tal-Ungerija u ta l-opinjoni tiegħu dwar il-Programm ta’ Konverġenza aġġornat tal-Ungerija għall-perijodu 2011-2014.

               (4)

               Fit-23 ta’ Novembru 2011, il-Kummissjoni adottat it-tieni Stħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li kien il-bidu tat-tieni semestru Ewropew ta’ koordinazzjoni integrata u ex ante ta’ linji politiċi, li huwa msejjes fuq l-istrateġija Ewropa 2020. Fl-14 ta’ Frar 2012, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, fejn identifikat l-Ungerija bħala wieħed mill-Istati Membri li fil-konfront tagħhom issir reviżjoni fil-fond.

               (5)

               Fl-1 ta’ Diċembru 2011, il-Kunsill adotta konklużjonijiet fejn talab lill-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali, f’kooperazzjoni mal-Kumitat tal-Impjiegi u Kumitati oħrajn, biex jippreżenta l-fehmiet tiegħu dwar l-azzjonijiet rakkomandati fiċ-ċiklu tal-politika tal-Ewropa 2020. Dawn il-fehmiet jagħmlu parti mill-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi.

               (6)

               Il-Parlament Ewropew kien debitament involut fis-Simestru Ewropew, b’konformità mar-Regolament (KE) Nru 1466/97, u, fil-15 ta’ Frar 2012, adotta riżoluzzjoni dwar aspetti soċjali u tal-impjieg fl-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir tal-2012 u riżoluzzjoni dwar il-kontribut għall-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir għall-2012.

               (7)

               Fit-2 ta’ Marzu 2012, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet sabiex ikunu żgurati l-istabbiltà finanzjarja, il-konsolidazzjoni fiskali u l-azzjoni li trawwem it-tkabbir. Huwa enfasizza l-ħtieġa li ssir konsolidazzjoni fiskali differenzjata u li tkun favorevoli għat-tkabbir, biex jiġu rkuprati l-kundizzjonijiet normali ta’ self lill-ekonomija, għall-promozzjoni tat-tkabbir u l-kompetittività, għall-indirizzar tal-qgħad u l-konsegwenzi soċjali tal-kriżi, u għall-immodernizzar tal-amministrazzjoni pubblika.

               (8)

               Fid-29 ta’ Frar 2012, il-Parlament Ewropew u l-Ungerija skambjaw fehmiet f’konformità mal-Artikolu 2-ab(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

               (9)

               Fit-2 ta’ Marzu 2012, il-Kunsill Ewropew stieden ukoll lill-Istati Membri parteċipanti fil-Patt Euro Plus biex jippreżentaw l-impenji tagħhom fil-ħin biex jiġu inklużi fil-Programmi ta’ Stabbiltà jew Konverġenza tagħhom u fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tagħhom.

               (10)

               Fit-23 ta’ April 2012, l-Ungerija ressqet il-Programm ta’ Konverġenza tagħha li jkopri l-perijodu bejn l-2012 u l-2015 u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha għall-2012. Sabiex jitqiesu l-konnessjonijiet bejniethom, iż-żewġ Programmi ġew ivvalutati fl-istess waqt. Il-Kummissjoni vvalutat ukoll, permezz ta’ reviżjoni fil-fond taħt l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, jekk l-Ungerija hijiex milquta minn żbilanċi makroekonomiċi. Il-Kummissjoni kkonkludiet fir-reviżjoni fil-fond tagħha li l-Ungerija qiegħda jkollha żbilanċi esterni u interni, għalkemm dawn mhumiex eċċessivi.

               (11)

               Abbażi tal-valutazzjoni tal-Programm ta’ Konverġenza skont ir-Regolament (KE) Nru 1466/97, il-Kunsill jaħseb li x-xenarju makroekonomiku sottostanti għall-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm huwa wieħed xi ftit ottimist. Il-projezzjonijiet ta’ tkabbir tal-awtoritajiet Ungeriżi għall-2012 u l-2013 huma madwar nofs punt perċentwali ogħla meta mqabbla mal-previżjonijiet tas-servizzi tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2012 minħabba s-suppożizzjonijiet uffiċjali aktar ottimisti fir-rigward tad-domanda domestika, partikolarment fl-2013. L-għan tal-istrateġija baġitarja spjegata fil-Programm ta’ Konverġenza huwa li tkun żgurata l-korrezzjoni sostenibbli tad-defiċit eċċessiv sal-iskadenza tal-2012 li ġiet stabbilita mill-Kunsill f’konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill taħt il-proċedura ta’ defiċit eċċessiv tat-13 ta’ Marzu 2012. Il-miri uffiċjali tad-defiċit u l-isforzi fiskali ppjanati huma konformi ma’ dik ir-Rakkomandazzjoni. Il-Programm ta’ Konverġenza jikkonferma l-objettiv baġitarju preċedenti tat-terminu medju (OTM) ta’ 1,5 % tal-PDG, li jippjana li jilħaq sal-2013. L-OTM jirrifletti b’mod xieraq ir-rekwiżiti tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fuq il-bażi tal-bilanċ baġitarju strutturali (rikalkulat) (5), ma jidhirx li se jkun adegwat il-progress lejn l-OTM fl-2013 meta mqabbel mal-previżjoni tas-servizzi tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2012, li tqis r-riskji fl-implimentazzjoni relatati ma’ miżuri magħżula b’rabta mal-iffrankar u ma’ xenarju makroekonomiku anqas pożittiv.
               Ir-rata ta’ tkabbir tal-infiq tal-gvern, b’kunsiderazzjoni ta’ miżuri diskrezzjonarji ta’ dħul, hija konformi mal-punt ta’ riferiment tan-nefqa tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir fl-2013, iżda mhux fl-2014 u l-2015. Skont il-pjani tal-gvern, fl-2015 id-dejn pubbliku ser jitnaqqas b’mod kontinwu matul il-perijodu tal-Programm għal anqas minn 73 % tal-PDG, iżda ser jibqa’ ogħla minn 60 % tal-valur referenzjarju tal-PDG. Fir-rigward tal-punt ta’ riferiment tat-tnaqqis tad-dejn, bejn l-2013 u l-2014 l-Ungerija ser tkun f’perijodu tranżizzjonali u l-Programm ta’ Konverġenza jkun jiżgura biżżejjed progress lejn konformità mal-punt ta’ riferiment. Skont il-Programm ta’ Konverġenza, il-punt ta’ riferiment tat-tnaqqis tad-dejn jintlaħaq fi tmiem il-perijodu tranżizzjonali, fl-2015, u għaldaqstant għandu jgħin fit-tnaqqis tad-dejn estern u intern akkumulat.

               (12)

               Ġew adottati regolamenti ġodda għall-implimentazzjoni tal-qafas kostituzzjonali tal-governanza fiskali, iżda wħud mill-fatturi tiegħu għadhom dgħajfa. L-ippjanar baġitarju fuq perijodu medju huwa biss wieħed indikattiv, ir-riżorsi tal-Kunsill Fiskali mhumiex proporzjonati mas-setgħa qawwija ta’ veto li għadu kemm ingħata, u d-disponibbiltà ta’ informazzjoni baġitarja għadha insuffiċjenti. It-tisħiħ tad-dimensjoni ta’ ppjanar baġitarju fuq perijodu medju u t-twessigħ tal-mandat analitiku tal-Kunsill Fiskali jgħinu biex jiżguraw li l-qafas kostituzzjonali ġdid tal-governanaza fiskali jkun jista’ jwettaq ir-rwol tiegħu.

               (13)

               Ir-reazzjonijiet ta’ politika għall-indirizzar tal-impatt tar-riforma tat-taxxa fuq il-ħaddiema b’pagi baxxi (żieda fil-paga minima, skema ta’ sussidju tal-paga) ma kkontribwixxewx sabiex iżidu l-impjiegi, filwaqt li l-miżuri li jinkoraġġixxu l-parteċipazzjoni tan-nisa fis-suq tax-xogħol huma pass ċkejken fid-direzzjoni t-tajba. Jekk it-tassazzjoni tax-xogħol issir waħda aktar favorevoli għall-impjiegi u jekk jittieħdu miżuri aktar b’saħħithom favur il-parteċipazzjoni tan-nisa fis-suq tax-xogħol, partikolarment permezz ta’ faċilitajiet għall-ħarsien tat-tfal u faċilitajiet ta’ edukazzjoni pre-primarja, tkun qed tingħata għajnuna biex tittejjeb ir-rata tal-impjiegi.

               (14)

               Is-servizz tal-impjiegi pubbliċi ġie riorganizzat u dan irriżulta fi tnaqqis strutturali ġenerali, fatt li jmur kontra dak li kien ġie rrakkomandat fl-2011. Fil-qasam ta’ linji politiċi attivi tas-suq tax-xogħol, ċerti miżuri bil-għan li jipprovdu servizzi mfassla speċifikament għal gruppi żvantaġġati, pereżempju, fi ħdan il-programmi tal-Fond Soċjali Ewropew (FSE), jidhru li huma kredibbli u relevanti. Madanakollu, miżuri oħrajn mmirati għal gruppi żvantaġġati (eż. xogħlijiet pubbliċi) x’aktarx li ma jkollomx effett bħala titjib tal-allokazzjoni tal-parteċipanti fis-suq miftuħ tax-xogħol. Għandhom jittieħdu passi serji u mingħajr dewmien għat-tisħiħ tal-kapaċità tas-servizz pubbliku tal-impjiegi, waqt li għandu jinżamm l-aħjar bilanċ bejn xogħlijiet pubbliċi u linji politiċi attivi oħrajn tas-suq tax-xogħol, sabiex jiġi megħjun il-funzjonament tas-suq tax-xogħol u tiżdied ir-rata ta’ parteċipazzjoni. Iż-żieda fil-potenzjal tat-tkabbir permezz ta’ riformi strutturali fis-suq tax-xogħol tkun importanti wkoll għal tnaqqis sostnut tal-vulnerabbiltajiet li joħorġu mill-istokk kbir ta’ dejn estern u intern. Barra minn hekk, l-Istrateġija Nazzjonali tal-Inklużjoni Soċjali (tar-Roma) ma ġietx inkluża f’linji politiċi oħrajn.

               (15)

               Fil-parti l-kbira tagħhom, il-miżuri għat-titjib tal-ambjent kummerċjali mixjin fid-direzzjoni t-tajba, iżda għadu jista’ jsir progress sinifikanti. L-isforzi għat-titjib tal-aċċess għall-finanzjament mhux bankarju wkoll mixjin fid-direzzjoni t-tajba, iżda għadha nieqsa valutazzjoni komprensiva tal-linji politiċi dwar l-impriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs). L-Ungerija tikklassifika fil-baxx ħafna fir-rigward ta’ bosta indikaturi li jkejlu t-trasparenza u l-kwalità tal-amministrazzjoni pubblika, fejn il-progress f’dawn l-oqsma jgħin biex tittejjeb l-istabbiltà tal-ambjent istituzzjonali u ta’ politika. Min-naħa tiegħu, dan jista’ jtejjeb il-kundizzjonijiet għal investiment dirett barrani u jgħin fit-tnaqqis tal-iżbilanċi sinifikanti fil-pożizzjoni tal-investiment internazzjonali nett: b’mod partikolari, fl-2009 u fl-2010 l-proporzjon ta’ profitti riinvestiti naqas b’mod drammatiku parzjalment minħabba l-kriżi iżda wkoll minħabba għadd ta’ bidliet kontroversjali u imprevedibbli fl-ambjent fiskali u tal-politika u fis-sistema legali u istituzzjonali. Ix-xejra reċenti fil-finanzjament pubbliku tar-riċerka u l-innovazzjoni (minn nofs l-2010) mhijiex konformi mal-prijorità tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir tal-2012 fir-rigward ta’ konsolidazzjoni fiskali differenzjata li tkun favorevoli għat-tkabbir.

               (16)

               Il-Gvern wettaq riforma tal-edukazzjoni għolja li introduċiet tibdil fil-istruttura u l-finanzjament tal-edukazzjoni għolja. Barra minn hekk, hemm ir-riskju li ċerti elementi tal-leġiżlazzjoni ġdida dwar l-edukazzjoni fl-iskejjel iwasslu għal żieda fl-għadd ta’ persuni li joħorġu mis-sistema edukattiva kmieni u fis-segregazzjoni tas-sistema tal-iskejjel Ungeriża. Il-kwistjoni, li hija tant importanti wkoll, tat-tagħlim tul il-ħajja mhijiex indirizzata biżżejjed. It-titjib tal-edukazzjoni fil-livelli kollha ser tkun importanti biex tiżdied il-kompetittività tal-forza tax-xogħol tal-Ungerija.

               (17)

               In-nuqqas ta’ progress fir-ristrutturar tat-trasport pubbliku kien raġuni importanti għaliex f’dawn l-aħħar snin ma ntlaħqux il-miri baġitarji. Il-parti l-kbira tat-tagħmir ferrovjarju tat-trasport pubbliku laħaq il-limiti tal-utilità tiegħu. Żieda fil-kapaċità transfruntiera tan-netwerk tal-elettriku tista’ tiffaċilita żieda potenzjali fil-kummerċ mal-pajjiżi ġirien. Ir-regolatur nazzjonali tal-enerġija ma għandux is-setgħa li jorganizza l-istrutturi tiegħu b’mod awtonomu u tonqsu l-kompetenza esklużiva li jistabbilixxi tariffi tan-netwerk fosthom il-qliegħ bħala rata ta’ redditu li l-operaturi tan-netwerk jitħallew jagħmlu. Il-prezzijiet regolati għandhom japplikaw biss għal konsumaturi vulnerabbli.

               (18)

               Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Ungerija. Hija vvalutat li l-programm ta’ konverġenza u l-programm nazzjonali ta’ riforma, u ppreżentat reviżjoni fil-fond. Hija mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fl-Ungerija, iżda wkoll il-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-UE, fid-dawl tal-ħtieġa tat-tisħiħ tal-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jiġi pprovdut kontribut fil-livell tal-UE għad-deċiżjonijiet nazzjonali tal-ġejjieni. Ir-rakkomandazzjoni tagħha skont is-Semestru Ewropew huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1) sa (7) aktar ’l isfel.

               (19)

               Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza, u l-opinjoni tiegħu (6) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkamondazzjoni (1) ta’ hawn taħt.

               (20)

               Fid-dawl tar-riżultati tar-reviżjoni fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Riforma Nazzjonali u l-Programm ta’ Konverġenza. Ir-rakkomandazzjonijiet tagħha taħt l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi b’mod partikolari fir-rakkomandazzjonijiet (1), (3), (4) u (5) aktar ’l isfel,

         B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Ungerija tieħu azzjoni fil-perijodu 2012-2013 sabiex:

               1.

               Sal-2012 tikkorreġi b’mod dejjiem id-defiċit eċċessiv billi timplimenta l-baġit tal-2012 u l-miżuri ta’ konsolidazzjoni approvati sussegwentement, filwaqt li tnaqqas id-dipendenza fuq miżuri ta’ darba. Minn hemm ’il quddiem, tispeċifika l-miżuri strutturali kollha meħtieġa biex tiżgura korrezzjoni dejjiema tad-defiċit eċċessiv u tagħmel progress suffiċjenti lejn l-OTM, anke billi tilħaq il-punt ta’ riferiment tan-nefqa, u tiżgura li jsir biżżejjed progress lejn il-konformità mal-punt ta’ riferiment tat-tnaqqis tad-dejn. Sabiex tgħin ukoll fil-mitigazzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi akkumulati, hija għandha tibda t-tnaqqis progressiv tal-proporzjon tad-dejn pubbliku.

               2.

               Tirrivedi l-liġi kardinali dwar l-istabbiltà ekonomika billi tpoġġi r-regoli numeriċi l-ġodda f’qafas baġitarju fuq perijodu medju li jkun vinkolanti. Tkompli bit-twessigħ tal-mandat analitiku tal-Kunsill Fiskali, bil-għan li żżid it-trasparenza tal-finanzi pubbliċi.

               3.

               Tagħmel it-tassazzjoni tax-xogħol aktar favorevoli għall-impjiegi billi ttaffi l-impatt tat-tibdil fit-taxxa fuq ħaddiema b’paga baxxa li sar fl-2011 u fl-2012 b’mod sostenibbli u newtrali fir-rigward tal-baġit, pereżempju billi titfa’ parti mill-piż fiskali fuq taxxi fuq l-enerġija u taxxi rikorrenti fuq il-proprjetà. Issaħħaħ il-miżuri biex tinkoraġġixxi l-parteċipazzjoni tan-nisa fis-suq tax-xogħol, partikolarment billi tespandi l-faċilitajiet tal-ħarsien tat-tfal u dawk tal-edukazzjoni pre-primarja.

               4.

               Issaħħaħ il-kapaċità tas-Servizz Pubbliku tal-Impjiegi biex iżżid il-kwalità u l-effikaċja tat-taħriġ, l-assistenza fit-tfittxija għax-xogħol u s-servizzi individwalizzati, b’mod partikolari fir-rigward ta’ gruppi żvantaġġati. Issaħħaħ l-element ta’ attivazzjoni fl-iskema tax-xogħol pubbliku permezz ta’ taħriġ effettiv u assistenza fit-tfittxija għax-xogħol. Timplimenta l-Istrateġija Nazzjonali tal-Inklużjoni Soċjali (tar-Roma), filwaqt li tinkludiha f’linji politiċi oħrajn.

               5.

               Timplimenta miżuri previsti li jnaqqsu l-piż amministrattiv. Tiżgura li l-akkwist pubbliku u l-proċess leġiżlattiv jappoġġaw il-kompetizzjoni fis-suq u jiżguraw ambjent regolatorju li jkun stabbli u favorevoli għan-negozju għall-impriżi finanzjarji u mhux finanzjarji, fosthom l-investituri barranin diretti. Tnaqqas il-kosti tal-konformità mat-taxxa u tistabbilixxi qafas stabbli, legali u bla ebda distorsjoni fir-rigward tat-tassazzjoni korporattiva. Tneħħi restrizzjonijiet mhux ġustifikati fuq it-twaqqif ta’ stabbilimenti ta’ skala kbira ta’ negozju bl-imnut. Tipprovdi skemi inċentivi speċifiċi u mmirati sew bħala appoġġ għal SMEs innovattivi fl-istrateġija l-ġdida dwar l-innovazzjoni.

               6.

               Tħejji u timplimenta strateġija nazzjonali dwar it-tluq bikri mill-iskola billi tiżgura finanzjament adegwat. Tiżgura li l-implimentazzjoni tar-riforma tal-edukazzjoni għolja ttejjeb l-aċċess għall-edukazzjoni għal gruppi żvantaġġati.

               7.

               Tirriforma s-sistema tat-trasport pubbliku u tagħmilha aktar effikaċi fir-rigward tal-kost. Iżżid il-kapaċitajiet transfruntieri tan-netwerk tal-elettriku, tiżgura l-indipendenza tar-regolatur tal-enerġija u gradwalment tabolixxi l-prezzijiet regolati tal-enerġija.

      Magħmul fi Brussell, l-10 ta’ Lulju 2012.

            Għall-Kunsill

            Il-President

         V. SHIARLY

      (1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

      (2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

      (3)  Miżmuma għall-2012 permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2012/238/UE tas-26 ta’ April 2012 dwar linji gwida għal-linji politiċi tal-Istati Membri dwar l-impjiegi (ĠU L 119, 4.5.2012, p. 47).

      (4)  ĠU C 209, 15.7.2011, p. 10.

      (5)  Bilanċ nett ta’ miżuri ta’ darba u temporanji aġġustat fuq bażi ċiklika, rikalkulat mis-servizzi tal-Kummissjoni abbażi tal-informazzjoni mogħtija mill-Programm, permezz ta’ metodoloġija komunement miftiehma.

      (6)  Taħt l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.


title: Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-indipendenza, l-integrità u r-responsabbiltà ta’ l-awtoritajiet nazzjonali u Komunitarji ta’ l-istatistika

text:
                    KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ

                                                     Brussel 25.5.2005
                                                     KUMM(2005) 217 finali

     KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U
                           LILL-KUNSILL

      dwar l-indipendenza, l-integrità u r-responsabbiltà ta’ l-awtoritajiet nazzjonali u
                                Komunitarji ta’ l-istatistika

                     RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUMMISSJONI

      dwar l-indipendenza, l-integrità u r-responsabbiltà ta’ l-awtoritajiet nazzjonali u
                                Komunitarji ta’ l-istatistika

MT                                                                                MT
 ---pagebreak---           KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U
                                LILL-KUNSILL

           dwar l-indipendenza, l-integrità u r-responsabbiltà ta’ l-awtoritajiet nazzjonali u
                                     Komunitarji ta’ l-istatistika

     1.        INTRODUZZJONI

     Fit-22 ta' Diċembru 2004, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni lill-Kunsill u lill-
     Parlament Ewropew intitolata ‘Lejn Strateġija ta’ Ggvernar Ewropew għall-Istatistika
     Fiskali’. F’dik il-Komunikazzjoni, ġiet proposta strateġija konsistenti biex issaħħaħ l-
     iggvernar ta’ l-istatistika fiskali ta’ l-Unjoni Ewropea skond it-tliet linji ta’ azzjoni li ġejjin: il-
     bini ta’ qafas leġiżlattiv; it-titjib tal-kapaċitajiet ta’ ħidma tas-servizzi rilevanti tal-
     Kummissjoni, u t-twaqqif ta’ standards Ewropej dwar l-indipendenza ta’ l-awtoritajiet
     nazzjonali u Komunitarji ta’ l-istatistika. Fis-17 ta’ Frar 2005, il-Kunsill (il-laqgħa ECOFIN)
     laqa’ din l-istrateġija globali u b’mod partikolari il-ħidma li kienet għaddejja dakinhar dwar
     kodiċi għall-istandards Ewropej għall-awtoritajiet ta’ l-istatistika.

     Sabiex timplimenta din l-istrateġija, il-Kummissjoni ressqet proposta għal Regolament tal-
     Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 3605/93 rigward il-kwalità tad-data ta' l-istatistika
     fil-kuntest tal-proċedura tad-defiċit eċċessiv1. Din il-proposta ġiet adottata mill-Kummissjoni
     fit-2 ta’ Marzu 2005 u bħalissa qiegħda tiġi eżaminata mill-awtorità leġiżlattiva. Il-proposta
     ssaħħaħ u tiċċara r-rwol ta’ l-Eurostat bħala l-awtorità ta’ l-istatistika fil-kuntest ta’ l-
     istatistika li għandha x’taqsam mal-proċedura tad-defiċit eċċessiv. Il-modalitajiet prattiċi
     għall-implimentazzjoni tar-Regolament, u b’mod partikolari għat-tmexxija taż-żjarat previsti
     ta’ sorveljanza fil-fond, se jkunu speċifikati ladarba r-Regolament ikun approvat.

     Rigward it-tisħiħ tal-kapaċità ta’ ħidma tas-servizzi tal-Kummissjoni, u flimkien ma’ żieda
     fil-mobilità ta’ l-għarfien espert li jeżisti kif ipprovdut fil-proposta għal Regolament, il-
     Kummissjoni diġà ħadet għadd ta’ miżuri. Pereżempju, inħolqot unità ġdida fl-Eurostat li
     għandha x’taqsam speċifikament mal-validazzjoni tal-kontijiet ekonomiċi u fiskali. Barra
     minn hekk, l-Eurostat mexxa allokazzjoni mill-ġdid interna tal-personal biex isaħħaħ l-
     attivitajiet li għandhom x’jaqsmu mal-validazzjoni tal-kontijiet ekonomiċi u fiskali.

     Din il-Komunikazzjoni dwar l-indipendenza, l-integrità u r-responsabbiltà ta’ l-awtoritajiet
     nazzjonali u Komunitarji ta’ l-istatistika, li tinkludi r-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni
     mehmuża magħha, tikkorrispondi mat-tielet linja ta’ azzjoni ta’ l-istrateġija mħabbra mill-
     Kummissjoni. Tikkostitwixxi r-rispons għall-istedina mibgħuta fit-2 ta’ Ġunju 2004 lill-
     Kummissjoni mill-Kunsill biex titressaq proposta, sa Ġunju 2005, biex jiġu żviluppati
     standards minimi Ewropej, kif ukoll ir-rispons għall-istedina tal-Kunsill tas-17 ta’ Frar 2005,
     biex tissaħħaħ l-indipendenza ta’ l-Eurostat fl-eżekuzzjoni tal-ħidmiet tiegħu. Tabilħaqq, iż-
     żewġ aspetti jirriflettu l-istess kwistjoni tal-produzzjoni ta’ l-istatistika għall-għanijiet ta’
     politika tal-Komunità.

     1
              KUMM(2005) 71.

MT                                                      2                                                       MT
 ---pagebreak---      B’mod ġenerali, is-Sistema Ewropea ta’ l-Istatistika taħdem b’mod effiċjenti u sodisfaċenti, u
     tissodisfa fil-biċċa l-kbira il-ħtiġijiet ta’ l-indipendenza, l-integrità u r-responsabbiltà. Il-
     kwantità massiva u l-varjetà ta’ l-istatistika pprovduta u mxerrda mill-awtoritajiet nazzjonali u
     Komunitarji ta’ l-istatistika fi ħdan dik is-sistema, li tkopri l-istatistika lil hinn sew mit-
     taqsima fiskali, tikkonforma mal-ħtiġijiet stretti dwar il-kwalità u l-affidabilità.

     Il-kodiċi ta’ prattika dwar l-istatistika ewropea, ippreżentat f’din il-komunikazzjoni, bħala
     strument li jirregola lilu nnifsu li fih standards għall-indipendenza ta’ l-awtoritajiet nazzjonali
     u komunitarji ta’ l-istatistika jipprovdi aktar garanzija għat-tħaddim tajjeb tas-sistema
     ewropea ta’ l-istatistika u għall-produzzjoni ta’ statistika ta’ kwalità tajba u affidabbli. Il-
     komunikazzjoni tippreżenta wkoll proposti li għandhom x’jaqsmu mas-sorveljanza ta’ l-
     implimentazzjoni tal-kodiċi u konsiderazzjonijiet dwar l-utilità ta’ korp konsultattiv estern
     effettiv għas-sistema ewropea ta' l-istatistika. Din tqis ukoll il-ħtieġa li jiġu stipulati
     prijoritajiet statistiċi, b’mod partikolari bl-għan li jitnaqqas il-piż regolatorju fuq min ħa
     sehem fl-istħarriġ ta’ l-istatistika u tiġbor fil-qosor għadd ta’ prinċipji ta’ gwida għal bilanċ
     mill-ġdid ta’ dawn il-prijoritajiet. Finalment, il-komunikazzjoni tinkludi Rakkomandazzjoni
     bl-għanli tippromwovi l-kodiċi, kemm fl-Istati Membri kif ukoll fil-Kummissjoni, permezz ta’
     l-approvazzjoni politika tagħha.

     2.       INDIPENDENZA, INTEGRITÀ U RESPONSABILITÀ TA’ L-AWTORITAJIET NAZZJONALI U
              KOMUNITARJI TA’ L-ISTATISTIKA

     2.1.     L-isfond u l-għan tal-Kodiċi ta’ Prattika

     Il-Kodiċi huwa strument li jirregola lilu nnifsu, billi kien imħejji u approvat mill-produtturi
     ewlenin ta’ l-istatistika Ewropea, jiġifieri mill-istituti nazzjonali ta’ l-istatistika. Fil-fatt, saret
     taħdita dwar struttura inizjali tal-prinċipji fis-17 ta’ Novembru 2004 ma’ l-Istati Membri fil-
     Kumitat tal-Programm ta’ l-Istatistika (SPC). Għaldaqstant, grupp ta' ħidma ġie inkarigat
     mill-SPC bil-ħidma li jiffinalizza proposta għal Kodiċi, li ġiet approvata unanimament mill-
     SPC fl-24 ta’ Frar 2005, u għalhekk esprima ż-żieda tagħha mal-Kodiċi bħala strument li
     jirregola lilu nnifsu.

     Il-Kodiċi ta’ Prattika huwa magħmul minn 15-il prinċipju li għandu jkun applikat f’dak kollu
     li għandu x’jaqsam mal-produzzjoni ta’ l-istatistika tal-Komunità. Huwa għandu għan doppju
     li, min-naħa l-waħda, jittejbu l-fiduċja u l-kreditu fl-awtoritajiet ta' l-istatistika, billi jiġu
     proposti ċerti arrangamenti istituzzjonali u organizzattivi, u, min-naħa l-oħra, li tissaħħaħ il-
     kwalità ta' l-istatistika li dawn jipproduċu u jxerrdu, billi jippromwovu l-applikazzjoni
     koerenti ta' l-aħjar prinċipji ta' l-istatistika internazzjonali, l-aħjar metodi u l-aħjar prattiċi
     mill-produtturi kollha ta' l-istatistika uffiċjali fl-Ewropa.

     Il-Kodiċi jirrappreżenta, fil-qofol tiegħu, ir-rispons għall-istedina tat-2 ta’ Ġunju 2004 mill-
     Kunsill, u f’ċerti aspetti, jaqbeż l-istandards minimi meħtieġa. L-Istati Membri għandhom
     għalhekk ikunu msejħa biex jagħrfu l-importanza tal-Kodiċi ta' Prattika u jieħdu l-miżuri
     meħtieġa biex jiżguraw l-implimentazzjoni retta tagħha mill-awtoritajiet rilevanti li għandhom
     x’jaqsmu, kif ukoll biex jippromwovuha fost l-utenti u minn jipprovdi d-data. Il-Kummissjoni
     bl-istess mod biħsiebha tiżgura li dawn il-prinċipji huma rrispettati sa fejn għandu x'jaqsam l-
     Eurostat. Fl-aħħar, dan id-dokument jipproponi miżuri mmirati lejn is-superviżjoni u r-
     reviżjoni ta’ l-implimentazzjoni ta’ l-istandards tal-Kodiċi.

MT                                                      3                                                       MT
 ---pagebreak---      2.2.      L-ambitu tal-Kodiċi

     Il-Kodiċi jitratta primarjament il-produzzjoni ta’ l-istatistika uffiċjali fi ħdan is-Sistema
     Ewropea ta’ l-Istatistika (ESS). L-ESS tirreferi għas-sħubija eżistenti li tinkludi l-Eurostat, l-
     istituti nazzjonali ta’ l-istatistika u korpi ta’ l-istatistika nazzjonali oħrajn f’kull Stat Membru
     responsabbli għall-produzzjoni u t-tixrid ta’ l-istatistika meħtieġa għall-eżekuzzjoni ta’ l-
     attivitajiet fl-Unjoni Ewropea. L-istatistika koperta mill-Kodiċi hija dik li għaliha hemm
     referenza fir-Regolament tal-Kunsill dwar l-Istatistika tal-Komunità2, jiġifieri statistika
     magħmula u mxerrda mill-awtoritajiet nazzjonali ta’ l-istatistika u mill-awtorità Komunitarja
     ta’ l-istatistika (l-Eurostat) skond l-Artikolu 285(2) tat-Trattat tal-KE. Huwa importanti li jkun
     enfasizzat li l-Kodiċi jkopri l-medda sħiħa ta’ l-istatistika prodotta f’livell tal-Komunità, li
     tmur lil hinn sew mill-isfera ta' l-istatistika ta’ l-ekonomija u dik fiskali.

     Madankollu, għandu jitfakkar li għadd ta’ istituzzjonijiet u korpi oħrajn barra l-ESS jipprovdu
     statistika uffiċjali f’livell Ewropew. Pereżempju, is-Sistema Ewropea ta’ Banek Ċentrali
     (ESCB) tipproduċi medda wiesgħa ta’ statistika Ewropea fil-qasam ekonomiku u monetarju.
     Il-Bank Ċentrali Ewropew (ECB), megħjun mill-banek ċentrali nazzjonali, jiġbor it-tagħrif ta’
     l-istatistika mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jew direttament mill-aġenti ekonomiċi, li
     jinħtieġ għall-ħidmiet ta’ l-ESCB. Il-ġbir ta’ tagħrif ta’ l-istatistika mill-ECB huwa mmexxi
     minn Regolament speċifiku tal-Kunsill3.

     Għalkemm l-istandards li jinsabu fil-Kodiċi huma maħsuba bħala għejun ta’ ispirazzjoni
     għall-istituzzjonijiet u l-korpi kollha li jipproduċu l-istatistika uffiċjali, kemm jekk huma ta’ l-
     ESS jew le, huma ma jaffettwawx ir-regoli eżistenti li għandhom x’jaqsmu ma' dawn l-
     istituzzjonijiet jew korpi. Għalkemm it-titolu tal-Kodiċi jkopri medda wiesgħa ta’ “Statistika
     Ewropea” bħal dik definita bħala statistika tal-Komunità fil-qafas legali attwali, huwa jindika
     fl-istess ħin l-ambizzjoni fil-mixja lejn l-istandards fl-Ewropa kollha.

     2.3.      Il-prinċipji stipulati mill-Kodiċi

     Id-dokument huwa strutturat madwar 15-il prinċipju. Dawn il-prinċipji jirriflettu fil-biċċa l-
     kbira tagħhom l-istandards internazzjonali li jeżistu, bħalma huma l-Prinċipji Fundamentali
     ta’ l-Istatistika Uffiċjali adottati mill-Kummissjoni ta’ l-Istatistika tan-Nazzjonijiet Uniti, fis-
     Sessjoni Speċjali tagħha tal-11-15 ta’ April 1994.

     Il-prinċipji huma miġbura fi tliet taqsimiet li jindirizzaw rispettivament l-ambjent
     istituzzjonali, il-proċessi u r-riżultati ta’ l-istatistika. Ġie inkluż ukoll mekkaniżmu ta’
     evalwazzjonijiet ta’ pari msejjes fuq indikaturi.

     2.3.1.    Il-prinċipju ta’ l-indipendenza

     Fis-settur ta’ l-istatistika, l-indipendenza għandha l-ewwel u qabel kollox, dimensjoni
     operattiva. Dan ifisser li hija tmexxi essenzjalment il-mod kif l-awtoritajiet ta’ l-istatistika
     jaħdmu jew joperaw fil-produzzjoni u t-tixrid ta’ l-istatistika.

     2
              Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 322/97 tas-17 ta' Frar 1997 dwar l-Istatistika tal-Komunità (ĠU L 52,
              tat-22.2.1997, p. 1).
     3
              Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2533/98 tat-23 ta’ Novembru 1998 li għandu x’jaqsam mal-ġbir tat-
              tagħrif ta’ l-istatistika mill-Bank Ċentrali Ewropew (ĠU L 318, 27.11.1998, p. 8).

MT                                                         4                                                          MT
 ---pagebreak---      Il-prinċipju ta’ l-indipendenza xjentifika huwa miġbur fit-Trattat (Artikolu 285(2) u jirreferi
     għall-oġġettività fil-proċess tal-produzzjoni ta' l-istatistika. L-Artikolu 10 tar-Regolament tal-
     Kunsill (KE) Nru 322/97 jispeċifika li “l-imparzjalità hija mod oġġettiv u indipendenti ta’ kif
     tiġi prodotta l-istatistika tal-Komunità, ħielsa minn kull pressjoni ta’ gruppi politiċi jew ta’
     gruppi oħrajn ta’ interess, b’mod partikolari f'dak li għandu x’jaqsam ma’ l-għażla ta’
     teknika, definizzjonijiet u metodoloġiji li huma l-aktar adattati għat-twettiq ta’ l-għanijiet
     stipulati (…)".

     Il-Kodiċi jieħu l-prinċipju ta’ l-indipendenza pass lil hinn billi jintroduċi l-kunċett ta’
     indipendenza professjonali, li jirreferi speċifikament ukoll għat-tixrid u d-disponibilità ta’ l-
     istatistika. Il-Kodiċi jistabbilixxi l-prinċipju ta’ l-indipendenza professjonali fit-termini li
     ġejjin: “l-indipendenza professjonali ta’ l-awtoritajiet ta’ l-istatistika minn dipartimenti u
     korpi ta’ politika, regolatorji jew amministrattivi oħrajn, kif ukoll minn operaturi tas-settur
     privat, tiżgura l-kredibilità ta’ l-Istatistika Ewropea”. L-indikaturi li jissorveljaw l-
     applikazzjoni ta’ dan il-prinċipju, li huwa wkoll applikabbli għall-Eurostat, jinkludu (i) l-
     ispeċifikazzjoni fil-liġi ta’ l-elementi ta’ indipendenza, (ii) l-istatut u r-responsabbiltajiet
     funzjonali tal-kapijiet ta’ l-awtoritajiet ta’ l-istatistika, inklużi d-deċiżjonijiet dwar il-metodi
     ta’ l-istatistika, l-istandards u l-proċeduri (iii) id-deċiżjonijiet dwar il-kontenut u ż-żmien tal-
     ħruġ ta’ l-istatistika u (iv) l-pubblikazzjoni tal-programmi ta’ ħidma ta’ l-istatistika.

     Il-leġiżlazzjoni attwali tissodisfa l-ħtieġa ta’ l-indipendenza xjentifika, jiġifieri il-ħtiġijiet
     funzjonali għall-produzzjoni ta’ statistika ta’ kwalità tajba. L-introduzzjoni ta’
     konsiderazzjonijiet addizzjonali dwar l-indipendenza professjonali mill-Kodiċi ssaħħaħ aktar
     l-indipendenza ġenerali filwaqt li tirrispetta l-arranġamenti differenti u xi drabi diverġenti
     legali u amministrattivi fl-Istati Membri, bħala espressjoni tat-tradizzjonijiet politiċi u
     kulturali rispettivi tagħhom. Permezz tat-tisħiħ ta' din l-indipendenza, huwa mistenni li l-
     kreditu u l-fiduċja pubblika fl-istatistika uffiċjali jiżdiedu.

     2.3.2.   Il-kwistjonijiet ta’ l-integrità u r-responsabbiltà

     Il-kwistjonijiet ta’ l-integrità u r-responsabbiltà huma essenzjalmentt ta’ natura orizzontali.
     Ma joħolqux prinċipji speċifiċi ta’ l-istatistika, kif rikonoxxut b’mod ċar fil-Kodiċi;
     madankollu, l-integrità għandha appoġġ minn kunċetti bażiċi bħal dawn bħalma huma l-
     legalità, il-leġitimità, il-ġustifikazzjoni u l-ekwità. L-integrità u r-responsabbiltà ta’ l-
     awtoritajiet kemm nazzjonali kif ukoll Komunitarji ta’ l-istatistika huma msaħħa mill-
     mekkaniżmi ta’ sorveljanza pprovduti fil-Kodiċi, li jirriżultaw f' żieda fit-trasparenza.

     Il-Kodiċi jinkludi indikaturi ta’ sorveljanza għal kull wieħed mill-prinċipji. Dawn l-indikaturi
     jkopru, pereżempju, ir-responsabbiltà esklussiva tal-kapijiet tal-korpi ta’ l-istatistika għall-
     produzzjoni u l-metodoloġija ta’ l-istatistika (taħt l-indipendenza professjonali – ara Prinċipju
     1). L-użu ta l-esperti esterni biex jirrevedu r-riżultati prinċipali ta’ l-istatistika (taħt Prinċipju
     4), l-istħarriġ dwar is-sodisfazzjon ta' l-utenti (taħt Prinċipju 11) u l-ħtieġa li jitqiesu kif
     xieraq il-bżonnijiet ta’ l-utenti (taħt Prinċipju 13) huma elementi addizzjonali ta’ l-integrità u
     r-responsabbiltà. Barra minn hekk, l-integrità u r-responsabbiltà huma msaħħa permezz ta’
     evalwazzjonijiet ta’ pari, li jitqiesu bħala parti mill-arranġamenti ta’ sorveljanza.

     2.4.     L-implimentazzjoni tal-Kodiċi u s-sorveljanza ta’ l-implimentazzjoni tiegħu

     Il-Kummissjoni adottat Rakkomandazzjoni biex iżżid l-impatt tal-karattru tal-Kodiċi li
     jirregola lilu nnifsu Biex toħloq bilanċ bejn l-approvazzjoni u l-ħtieġa tar-responsabbiltà, il-
     Kummissjoni se tissorvelja l-adeżjoni mal-Kodiċi fi ħdan l-ESS. Il-Kummissjoni se toħloq

MT                                                     5                                                      MT
 ---pagebreak---      sistema ta’ rappurtar imsejsa fuq tagħrif li għandu jiġi pprovdut mill-Istati Membri. Għal dan
     il-għan, il-Kummissjoni se tikkoordina l-iżvilupp ta’ strumenti xierqa, iffissar tal-livell u
     evalwazzjonijiet ta’ pari msejsa fuq indikaturi, filwaqt li tiżgura li l-prinċipju ta’
     proporzjonalità huwa rrispettat.

     Is-sorveljanza ta’ l-implimentazzjoni tal-Kodiċi se ssegwi strateġija gradwali fuq tliet snin.
     Tul l-ewwel sena ta' implimentazzjoni, se jsiru l-ewwel rapporti ta’ evalwazzjoni tagħhom
     innifishom kemm mill-Istati Membri kif ukoll mill-Eurostat. Dawn ir-rapporti għandhom
     jintbagħtu lill-SPC. Barra minn hekk, l-Istati Membri se jkunu mħeġġa biex jiżviluppaw xi
     metodi u l-aħjar prassi, li se jitqiesu tul l-istadji ta’ wara. Tul it-tieni sena ta’
     implimentazzjoni, se jitħejjew rapporti temporanji ta’ evalwazzjoni tagħhom innifishom
     b'format aktar strutturat, skond linji ta’ gwida aktar speċifici stabbiliti mill-Eurostat u mill-
     SPC fuq bażi ta’ l-esperjenza miksuba tul l-ewwel sena. Fl-aħħar, ikunu jridu jiġu ppreżentati
     rapporti finali ta’ evalwazzjoni tagħhom innifishom mill-Istati Membri u mill-Eurostat tul it-
     tielet sena ta’ implimentazzjoni tal-Kodiċi. Dawn ir-rapporti se jsegwu format komuni u se
     jkunu kkumplimentati permezz ta’ evalwazzjonijiet ta’ pari li jitwettqu bl-għajnuna ta’ Task
     Force magħmula minn rappreżentattivi ta’ NSIjiet u possibilment permezz ta’ korp
     konsultattiv estern (ara punt 2.5 isfel). Fl-aħħar se jiġu mgħoddija lill-SPC u possibbilment lil
     dan il-korp konsultattiv estern u jitħabbru pubblikament. Ir-rapporti mgħoddija mill-
     awtoritajiet ta’ l-istatistika għandhom jiġu ppreżentati taħt ir-responsabbiltà tal-Kap ta’ l-
     awtorità ta’ l-istatistika.

     Filwaqt li l-Kummissjoni tqis ir-riżultat tal-proċess kombinat ta’ l-evalwazzjoni tagħhom
     innifishom u l-evalwazzjoni ta’ pari, hija għandha tirrapporta dwar l-implimentazzjoni tal-
     Kodiċi mill-Istati Membri u mill-Eurostat rispettivament. Tliet snin wara l-adozzjoni ta din ir-
     Rakkomandazzjoni u wara li jiġi kkonsultat l-SPC u possibbilment il-korp konsultattiv estern
     (ara punt 2.5 isfel), hija se tippreżenta rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar il-
     progress ta' l-implimentazzjoni u, fejn meħtieġ, tinkludi proposti xierqa.

     2.5.     Il-ħtieġa ta’ rwol attiv minn korp konsultattiv estern biex isaħħaħ l-
              indipendenza, l-integrità u r-responsabbiltà tas-Sistema Ewropea ta’ l-
              Istatistika

     Fid-dawl tat-tisħiħ ta’ l-Iggvernar tas-Sistema Ewropea ta' l-Istatistika, konformi mal-prinċipji
     stabbiliti fil-Kodiċi ta' Prattika u l-elementi li jinsabu f'din il-Komunikazzjoni, korp
     konsultattiv estern għandu jkun utli. Korp bħal dan ikun jista’ jsaħħaħ il-kredibilità ta’ l-
     isforzi li saru biex isaħħu l-indipendenza, l-integrità u r-responsabbiltà ta’ l-istituti Nazzjonali,
     l-Eurostat u l-ESS, fti-twettiq tal-missjoni tagħhom u sa fejn għandha x'taqsam l-istatistika
     tal-Komunità, kif mitlub mill-Kunsill ta’ l-ECOFIN.

     B’mod partikolari, korp bħal dan ikun jista’ jipprovdi lill-Kummissjoni b’kontribut utli fit-
     twettiq tal-mandat mogħti lilu mit-Trattat, jiġifieri fis-sorveljanza ta’ l-osservanza tal-prinċipji
     fundamentali ta’ l-istatistika kif stipulati fl-Artikolu 285(2) tat-Trattat KE, u imtennija fil-
     Kodiċi ta’ Prattika. Għaldaqstant, dan il-korp jista’ jkun fdat bi rwol attiv biex jissorvelja kif
     il-Kodiċi qiegħed ikun implimentat mill-SEI b’mod ġenerali, kif ukoll biex jipprovdi parir
     dwar il-prijoritajiet ta’ l-istatistika konsistenti mal-prinċipji ppreżentati f’punt 2.6 hawn taħt.

     Dan il-korp konsultattiv estern għandu jkun magħmul minn personalitajiet ta’ livell għoli. L-
     għadd totali ta’ membri għandu jkun limitat għal livell li jiżgura korp operattiv u effettiv.
     Grupp wieħed ta’ membri għandu jkun maħtur mill-Kunsill, minn fost persuni li għandhom
     kwalifika stabbilita tajba jew interess fil-qasam ta’ l-istatistika u li jirrappreżentaw is-soċjetà

MT                                                    6                                                      MT
 ---pagebreak---      ċivili (eż. komunità xjentifika, assoċjazzjonijiet tal-kummerċ, għaqdiet, eċċ.), fejn qiegħda
     titqies il-ħtieġa biex tiżgura kopertura xierqa ta' l-oqsma varji ta' l-istatistika. Membri oħrajn
     jistgħu jintgħażlu mill-istituzzjonijiet u l-korpi ta’ l-UE (il-Parlament Ewropew, il-Kunsill, il-
     Kummissoni, il-Bank Ċentrali Ewropew, il-Kumitat tal-Programm ta’ l-Istatistika) u
     jinħatrudirettament minnhom. Il-president irid ikun persuna eminenti u ta’ stima kbira.

     Attwalment hemm Kumitat, il-Kumitat Konsultattiv Ewropew dwar it-tagħrif ta’ l-istatistika
     fl-isferi ekonomiċi u soċjali (CEIES)4, li ta’ l-inqas jaqdi dan ir-rwol parzjalment5. Kumitat
     bħal dan, li jgħin kemm lill-Kunsill kif ukoll lill-Kummissjoni, ġie stabbilit fl-1991 biex
     jesprimi l-interessi ta’ l-utenti, u għalhekk jiżgura li jitqiesu l-ħtiġijiet ta’ l-utenti u l-ispejjeż li
     jaqgħu fuq il-produtturi tat-tagħrif. Filwaqt li dan il-korp wera li huwa utli, ir-rwol tiegħu, il-
     mandat, il-kompożizzjoni u l-proċeduri jistgħu ikunu reveduti6 biex jikkontribwixxu bl-aħjar
     mod għall-għanijiet tas-Sistema Ewropea għall-Istatistika.

     CEIES riformat jista’ jkollu r-rwol maħsub għall-korp konsultattiv estern. F’dak il-każ, il-
     ħidmiet u r-responsabbiltajiet kurrenti tiegħu inklużi l-għoti ta’ opinjoni dwar il-programmi
     ta’ ħidma ta’ l-istatistika, għandhom ikunu estiżi. Il-Kummissjoni lesta tqis il-proposta ta’
     riforma tas-CEIES skond dawn il-parametri.

     2.6.     Prinċipji għal bilanċ mill-ġdid ta’ prijoritajiet ta' l-istatistika

     Il-produzzjoni ta’ statistika ta’ kwalità tajba u affidabbli titlob li jkun hemm bilanċ bejn il-
     ħtiġijiet ta’ data u r-riżorsi li jkunu disponibbli għall-awtoritajiet ta’ l-istatistika u l-piż fuq
     dawk li ħadu sehem fl-istħarriġ. Il-Prinċipju 9 tal-Kodiċi jispeċifika li l-awtoritajiet ta’ l-
     istatistika għandhom joħolqu miri għan-nuqqas ta’ piż tul iż-żmien fuq dawn li ħadu sehem fl-
     istħarriġ. Hemm għadd ta’ indikaturi speċifikati biex jiżguraw li l-piż tar-rappurtar ma jkunx
     eċċessiv għal min ħa sehem. Dan jinkludi b’mod partikolari l-użu ta’ l-aħjar estimi u
     approssimazzjonijiet, aċċess għall-għejun amministrattivi jew il-qsim ta' data fi ħdan l-
     awtoritajiet ta’ l-istatistika.

     Il-ħelsien tal-kapaċitajiet ikun jista’ imbagħad jippermetti lill-awtoritajiet ta’ l-istatistika biex
     jikkonċentraw l-isforzi tagħhom kollha fuq l-attivitajiet ta’ l-istatistika identifikati b’mod ċar
     bħala prijorità. Tabilħaqq, il-Kunsill ta’ l-ECOFIN ikkonkluda fi Frar 2005 li “l-kapaċità ta’ l-
     uffiċċji nazzjonali ta' l-istatistika biex jilħqu standards ta’ l-istatistika għoljin tiddependi
     b’mod kruċjali mill-ħila li tipprijoritizza l-piż mill-ħtiġijiet ta’ l-istatistika ta’ l-UE fuq l-
     awtoritajiet. L-iffissar ta' prijoritajiet f’dan ir-rigward ikun jeħtieġ ukoll li jwassal għal piż
     regolatorju mnaqqas fuq min ħa sehem fl-istħarriġ. Għalhekk, b’mod konformi mal-
     konklużjonijiet tal-Kunsill ta' l-ECOFIN tat-2 ta’ Ġunju 2004, il-ministri jinsabu ħerqana biex

     4
             Deċiżjoni tal-Kunsill 91/116/KEE tal-25 ta’ Frar 1991 li tistabbilixxi l-Kumitat Konsultattiv Ewropew
             dwar it-tagħrif ta’ l-istatistika fl-isferi ekonomiċi u soċjali (ĠU L 59, 6.3.1991, p. 21).
     5
             Jeżisti wkoll korp ieħor, il-Kumitat tal-Programm għall-Istatistika (magħmul mid-Diretturi Ġenerali ta’
             l-istituti ta’ l-istatistika ta’ l-Istati Membri), li jgħin lill-Kummissjoni fil-koordinazzjoni ġenerali tal-
             programmi multiannwali ta’ l-istatistika u jiġi kkonsultat estensivament mill-Kummissjoni fuq medda
             wiesgħa ta’ kwistonijiet (Deċiżjoni tal-Kunsill 89/382/KEE, Euratom tad-19 ta’ Ġunju 1989, li
             tistabbilixxi Kumitat dwar il-Programmi għall-Istatistika tal-Komunitajiet Ewropej - ĠU L 181 tad-
             28.6.1989, p. 47).
     6
             Hemm il-ħtieġa li titbiddel is-CEIES , li tinħoloq minn għadd ta’ fatturi, inklużi t-tkabbir ta’ l-Unjoni
             Ewropea (is-CEIES issir “mhux funzjonarja”, jekk jiġu applikati r-regoli eżistenti), żviluppi ta' dan l-
             aħħar li għandhom x’jaqsmu mat-tħaddim ta’ l-ESS, aktar involviment effettiv tal-partijiet interessati,
             il-ħtieġa għal żieda fl-effiċjenza.

MT                                                           7                                                               MT
 ---pagebreak---      jiddiskutu f’Ġunju 2005 l-proposti mill-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju dwar il-bilanċ mill-
     ġdid tal-prijoritajiet ta' l-istatistika”.

     L-iffissar ta’ prijoritajiet jista’ wkoll iwassal għal leġiżlazzjoni ssimplifikata. F’dak ir-
     rigward, wieħed irid jiftakar illi, fuq bażi ta’ suġġerimenti mill-Istati Membri biex
     jidentifikaw leġiżlazzjoni ta’ l-UE li tista’ tgawdi mis-simplifikazzjoni, il-Kunsill (laqgħa tal-
     Kompetittività) identifika 15-il prijorità għas-simplifikazzjoni f‘Novembru 2004.

     Fl-istess ħin, l-iffissar ta’ prijoritajiet ta’ l-istatistika ma għandux iżomm lill-Kummissjoni
     Ewropea milli tipproponi miżuri għall-istatistika meħtieġa għall-eżekuzzjoni ta’ kwalunkwe
     attività tal-Komunità, kif previst mit-Trattat. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni tqis li jistgħu
     jissegwew xi prinċipji ġenerali għall-identifikazzjoni preċiża ta’ prijoritajiet ‘pożittivi’ u
     ‘negattivi’ fid-definizzjoni tal-programmi ta’ l-istatistika.

     L-ewwel kategorija ta’ prinċipji tkun tista' tieħu ħsieb il-ħtiġijiet ta’ l-utenti. Il-benefiċċji ta’ l-
     istatistika Ewropea għandhom prinċipalment jittieħdu mir-rilevanza tagħhom għat-tfassil tal-
     politika fil-livell Ewropew. Ħtiġijiet purament nazzjonali ma jistgħux ikunu raġuni biex
     tissokta l-istatistika f’livell tal-Komunità.

     It-tieni kategorija ta’ prinċipji tkun tista’ tittratta l-evalwazzjoni ta’ l-ispejjeż. Il-kwistjoni ta’
     l-ispiża ta’ l-attivitajiet ta’ l-istatistika hija waħda kumplessa ħafna, u jeħtieġ li l-proposti
     jkunu eżaminati bl-akbar reqqa. F’ħafna mill-każijiet, il-piż ta’ l-implimentazzjoni jaqa’ fuq l-
     Istati Membri.

     It-tielet kategorija tkun tista’ tkopri kwistjonijiet speċifiċi. Il-proċess ta’ bilanċjar mill-ġdid
     għandu jqis il-korrelazzjoni bejn il-puntwalità u l-kwalità: id-data ta’ frekwenza għolja
     għandha tkopri l-ħsarat prinċipali, waqt li aktar dettalji jistgħu jiġu pprovduti fuq frekwenza
     aktar baxxa. Il-proċess ta’ prijoritizzazzjoni jkun jista’ jinvestiga jekk il-qliegħ fl-effiċjenza
     humiex possibbli billi wieħed jiffoka aktar fuq l-aggregati Ewropej jew, għad-data meqjusa
     bħala ta’ prijorità aktar baxxa u li ma għandhiex x’taqsam mas-sorveljanza fiskali, bid-
     divrenzjar, sa fejn għandhom x’jaqsmu l-obbligi ta’ rappurtar, bejn l-Istati Membri b’piżijiet
     għoljin u baxxi fl-aggregat.

     3.       IR-RAKKOMANDAZZJONI

     3.1.     Għalfejn Rakkomandazzjoni?

     Fil-Komunikazzjoni ta’ Diċembru 2004 dwar Strateġija ta’ Ggvernar Ewropew għall-
     Istatistika Fiskali, kien imħabbar li jkunu jistgħu jiġu eżaminati diversi strumenti legali
     possibbli meta tiġi indirizzata l-kwistjoni ta’ standards minimi għal-ħolqien istituzzjonali ta’ l-
     awtoritajiet ta’ l-istatistika. Minn dan l-eżami, li wera wkoll varjetà wiesgħa fil-ħolqien
     istituzzjonali ta’ l-awtoritajiet ta’ l-istatistika fl-Istati Membri, jidher li f’dan il-waqt, proposta
     għall-strument li jorbot b’mod legali ma tkunx xierqa. Għalhekk, u fid-dawl tal-kisbiet ta’ l-
     awtoritajiet ta’ l-istatistika fl-adozzjoni ta’ Kodiċi bħala strument li jirregola lilu nnifsu, il-
     Kummissjoni tqis li l-adozzjoni ta’ Rakkomandazzjoni hija l-istrument xieraq u proporzjonat
     f’dan il-waqt.

     Madankollu, dan ma jeskludix il-possibilità li jiġu kkunsidrati strumenti oħrajn fil-
     ġejjieni. Fuq il-bażi ta’ dak kollu li jinkiseb u l-esperjenza miksuba permezz ta’ l-

MT                                                      8                                                       MT
 ---pagebreak---      implimentazzjoni tal-Kodiċi, il-Kummissjoni tista’ tikkunsidra proposta għal strument
     li jorbot legalment, bħal pereżempju, f’forma ta’ direttiva, aktar 'il quddiem.

     3.2.     L-Għan tar-Rakkomandazzjoni

     Ir-Rakkomandazzjoni għandha għan doppju. Fuq naħa waħda, l-għan hu li jkun
     irrakkomandat lill-Istati Membri li jagħrfu l-importanza tal-Kodiċi u li jieħdu l-miżuri
     meħtieġa biex jiżguraw li dan qiegħed jiġi implimentat b'mod korrett mill-awtoritajiet
     rilevanti, kif ukoll biex jippromwovuh fost l-utenti u dawk li jipprovdu d-data. Min-naħa l-
     oħra, il-Kummissjoni se tieħu azzjonijiet xierqa, b’mod partikolari biex tissorvelja l-ħarsien
     tal-Kodiċi fi ħdan is-Sistema Ewropea ta' l-Istatistika.

     Barra minn hekk, il-Kummissjoni bi ħsiebha tieħu miżuri simili fi ħdan l-isfera tal-
     kompetenza tagħha nnifisha u ssaħħaħ l-indipendenza ta’ l-Eurostat fl-eżekuzzjoni tal-ħidmiet
     tiegħu billi tiżgura li, bħala awtorità Komunitarja ta' l-istatistika, huwa bl-istess mod iżomm
     ma’ l-istandards li jinsabu fil-Kodiċi. L-indipendenza ta’ l-Eurostat fil-kisba tal-missjoni
     tiegħu hija diġà stabbilita formalment. Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-21 ta' April 1997 dwar
     ir-rwol ta’ l-Eurostat fir-rigward tal-produzzjoni ta’ l-istatistika tal-Komunità7 kienet immirata
     lejn l-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 322/97 imsemmi hawn fuq (l-
     hekk imsejjaħ 'Liġi ta’ l-Istatistika’) fi ħdan l-organizzazzjoni interna tal-Kummissjoni. Dik
     id-Deċiżjoni tiddefinixxi r-rwol u r-responsabbiltajiet ta’ l-Eurostat, bħala l-awtorità ta’ l-
     istatistika tal-Komunità, u b’mod partikolari l-awtonomija teknika li jgawdi l-Eurostat fl-
     eżekuzzjoni tal-ħidmiet tiegħu. Skond l-istess test, l-Eurostat iwettaq rwol ta' koordinazzjoni
     fi ħdan il-Kummissjoni għall-produzzjoni ta’ l-istatistika. Indikazzjoni oħra pożittiva ta’ l-
     indipendenza funzjonali ta’ l-Eurostat, li hija miġbura fil-leġiżlazzjoni hija l-fatt li l-uffiċjali
     ta’ l-Eurostat igawdu minn status ta’ privileġġ meta mqabblin ma’ uffiċjali oħrajn tal-
     Kummissjoni fis-sens li huma biss jistgħu jaċċessaw data kunfidenzjali ta’ l-istatistika8. L-
     implimentazzjoni tal-Kodiċi mill-Eurostat u l-miżuri li l-Kummissjoni tista’ tieħu biex tħaffef
     u tissorvelja din l-implimentazzjoni se jikkontribwixxu ċertament biex jaffermaw u jsaħħu
     dejjem aktar l-indipendenza ta’ l-awtorità Komunitarja ta’ l-istatistika.

     L-għan ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huwa għalhekk li jippromwovi l-istandards li jinsabu
     f'dak il-Kodiċi u li jirrakkomanda li jittieħdu azzjonijiet xierqa bil-ħsieb li tkun żgurata
     implimentazzjoni effettiva ta’ dawn l-istandards kemm mill-awtoritajiet ta’ l-istatistika
     nazzjonali kif ukoll minn dawk Komunitarji.

     Barra minn hekk, il-Kummissjoni għandha l-ħsieb li din ir-Rakkomandazzjoni tkun segwita
     minn miżuri ta’ appoġġ biex iħaffu l-implimentazzjoni tal-Kodiċi. Dawn il-miżuri se jinkludu,
     fejn meħtieġ, protokolli dettaljati jew linji ta’ gwida u konsultazzjoni usa’ tal-partijiet
     interessati. Dawn l-attivitajiet se jtejbu wkoll il-kwalità ta’ l-istatistika f’livell Ewropew,
     filwaqt li jqisu l-konsiderazzjonijiet ta’ l-effettività tan-nefqa kif ukoll il-piż fuq dawk li ħadu
     sehem fl-istħarriġ. Għal dan il-għan, se jinġabru s-sejbiet inizjali fil-qafas ta’ l-Indikaturi
     Ewropej Ewlenin ta’ l-Ekonomija(PEEI). Fl-aħħar, il-Kummissjoni tosserva li l-utenti li
     lejhom hija indirizzata l-Kodiċi jeħtieġ li jagħrfu t-tagħrif ta’ l-istatistika miksub skond il-
     prinċipji ta’ dan il-Kodiċi. Il-Kummissjoni għalhekk se tniedi miżuri xierqa li jippermettu l-

     7
            ĠU L 112 tad-29.4.1997, p. 56.
     8
            Regolament tal-Kunsill (Euratom, EEC) nru 1588/90 tal-11 ta’ Ġunju 1990 fuq it-trasmissjoni tad-data
            suġġetta għal kunfidenzjalità ta’ l-istatistika għall-Uffiċju ta’ l-Istatistika tal-Komunitajiet Ewropej ĠU
            L 151 tal-15.6.1990 p. 1.

MT                                                          9                                                             MT
 ---pagebreak---      identifikazzjoni ta’ l-istatistika uffiċjali Ewropea,biex b’hekk titjieb it-trasparenza u l-kwalità
     tat-tixrid tad-data.

     KONKLUŻJONI

     Ir-Rakkomandazzjoni u l-Kodiċi mehmuż jiffukaw fuq standards mifruxin ma’ l-Ewropa
     kollha bl-għan li jinfurzaw l-indipendenza, l-integrità u r-responsabbiltà ta’ l-awtoritajiet ta’ l-
     istatistika. Huma jirrappreżentaw ir-rispons għall-istedina indirizzata mill-Kunsill lill-
     Kummissjoni biex tagħmel proposti f’dan il-qasam. Il-Rakkomandazzjoni huwa pass ieħor fil-
     proċess kontinwu għat-titjib tal-Iggvernar ta’ l-istatistika fl-Ewropa.

MT                                                   10                                                     MT
 ---pagebreak---                              RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUMMISSJONI

           dwar l-indipendenza, l-integrità u r-responsabbiltà ta’ l-awtoritajiet nazzjonali u
                                     Komunitarji ta’ l-istatistika

                                          (Test b’relevanza għall–EEA)

     IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ,

     Wara li kkunsidrat it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b’mod partikolari l-
     Artikolu 211 tiegħu,

     Billi:

     (1)      Statistika uffiċjali għandha rwol ċentrali fis-soċjetajiet demokratiċi peress li jipprovdu
              lill-awtoritajiet pubbliċi, lil min ifassal il-politika, lill-parteċipanti ekonomiċi u soċjali
              kif ukoll liċ-ċittadini kollha, b’tagħrif oġġettiv u imparzjali. Imsejsa fuq din l-
              istatistika, jistgħu jittieħdu deċizjonijiet infurmati u jkunu mħaddta kwistjonijiet fil-
              pubbliku.

     (2)      Sabiex jiġi ssodisfat dan ir-rwol, l-istatistika uffċjali għandha tiġi prodotta u mxerrda
              permezz ta' standards komuni li jiggarantixxu qbil mal-prinċipji ta' imparzjalità,
              affidabilità,, oġġettività, indipendenza xjentifika, rapport bejn l-ispiża u l-effettività u
              kunfidenzjalità ta’ l-istatistika;

     (3)      Fl-istess ħin, ir-rwol ta' l-istatistika Ewropea qiegħda ssir aktar importanti fil-kuntest
              ta’ l-istrateġija ta’ Liżbona mnieda mill-ġdid9 u l-Linji ta' Gwida Integrati għat-
              Tkabbir u Impjieg(2005-2008)10; . statistika ta’ kwalità għolja tinħtieġ ukoll sabiex
              isegwu u janaliżżaw, l-implimentazzjoni ta’ l-inizjattivi ta’ politika ewlenija oħra fuq
              livell Ewropew bħall-istrateġija ta’ l-iżvilupp sostenibbli, il-politika ta’ imigrazzjoni u
              kenn politiku komuni, eċċ.

     (4)      F’dak il-kuntest, ir-rwol speċifiku tad-data fiskali u tal-kontijiet tal-gvern hu aktar
              essenzjali għas-superviżjoni ekonomika u monetarja u l-implimentazzjoni proprja tal-
              Patt ta’ Stabbilità u Tkabbir; b’mod partikolari, data statistika użata fil-qafas tal-
              proċedura ta’ defiċit eċċessiv, għandha tkun ta’ l-aqwa kwalità possibbli.

     (5)      Fit-22 ta' Diċembru, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni lill-Kunsill u lill-
              Parlamet Ewropew imsejħa "Lejn strateġija ta' ggvernar Ewropew għall-istatistika

     9
              KUMM(2005) 24 tat-2.2.2005: Ħidma flimkien għal tkabbir u impjiegi – Bidu ġdid għall-istrateġija ta’
              Liżbona.
     10
              KUMM(2005)1 41 tat-12.4.2005: Linji ta’ Gwida Integrati għat-Tkabbir u Impjiegi (2005-2008) li
              jinkludu Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-linji ta’ gwida ġenerali għall-politika ta’ l-
              ekonomija ta’ l-Istati Membri u l-Komunità u Proposta għal Deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-linji ta’ gwida
              għal politika ta’ l-impjieg għall-Istati Membri.

MT                                                         11                                                            MT
 ---pagebreak---             fiskali" 11li tipproponi strateġija konsistenti sabiex jissaħħaħ l-iggvernar ta’ l-Unjoni
            Ewropea ta’ statistika fiskali li ssegwi tliet linji ta’ azzjoni.

     (6)    L-ewwelnett, u skond l-istedina magħmula mill-Kunsill, għandha tissaħħaħ is-
            superviżjoni mill-Kummissjoni tal-kwalità tad-data fiskali rrapurtata; għal dan l-għan,
            proposta għal Regolament tal-Kunsill li temenda r-Regolament (KE) Nru 3605/93
            rigward il-kwalità tad-data ta’ l-istatistika fil-kuntest tal-proċedura tad-defiċit eċċessiv
            12
               ġiet adottata mill-Kummissjoni nhar it-2 ta' Marżu 2004 u bħalissa qiegħda tiġi
            mħaddta.

     (7)    It-tieninett, jeħtieġ li l-kapaċitajiet ta' ħidma tal-Kummissjoni, fil-qasam ta’ l-
            istatistika għandhom jissaħħu; fil-kuntest speċifiku tas-superviżjoni ta’ l-istatistika taħt
            il-proċedura tad-defiċit eċċessiv, jeħtieġu żjarat ta’ djalogu regolari u żjarat ta’
            superviżjoni fil-fond, u l-kompetenza għandha tiġi mmobbilizata, kif ukoll fuq livell
            nazzjonali.

     (8)    It-tieletnett, jeħtieġ li jiġu stabbiliti standards ma’ l-Ewropea kollha rigward l-
            indipendenza, l-integrità u r-responsabbiltà ta’ l-istituti ta’ l-istatistika nazzjonali bħala
            tweġiba ta’ l-istedina tat-2 ta' Ġunju indirizzata lill-Kummissjoni mill-Kunsill biex sa
            Ġunju 2005, iressaq proposta biex jiżviluppa standards Ewropej minimi għat-twaqqif
            instituzzjonali ta’ l-awtoritajiet ta’ l-istatistika, li jsaħħu l-indipendenza, l-integrità u r-
            responsabbiltà ta’ l-istatistika nazzjonali ta’ l-Istati Membri.

     (9)    Bħala tweġiba għal din l-istedina, fis-17 ta’ Novembru 2004, l-Istati Membri tħaddtu
            fil-Kumitat tal-Programm ta’ l-Istatistika dwar il-prinċipji bażiċi li għandhom jiġu
            żviluppati fil-Kodiċi ta’ Prattika u ftehmu sabiex jissoktaw l-istudji dwar il-prinċipji u
            jiġu stabbiliti indikaturi li jippermettu s-superviżjoni ta' l-implimentazzjoni tal-Kodiċi.

     (10)   Għaldaqstant, grupp ta’ ħidma ġie inkarigat mill-Kumitat tal-Programm ta’ l-Istatistika
            bil-ħidma li jiffinaliża l-proposta għal Kodiċi ta' Prattika dwar l-istatistika Ewropea.

     (11)   Il-Kodiċi ta’ Prattika finali ġie aċċetat unanimament mill-Kumitat tal-Programm ta’ l-
            Istatistika nhar l-24 ta’ Frar 2005, sabiex jesprimi li l-prinċipji li għandu huma l-istess
            għall-istituti ta’ l-istatistika kollha, li għandhom imbagħad jiġu mistiedna jsegwu l-
            Kodiċi bħala strument ta’ gwida.

     (12)   L-istruttura istituzzjonali eżistenti ta’ l-awtoritajiet ta’ l-istatistika tvarja b’mod
            importanti minn Stat Membru għall-ieħor, minħabba l-arranġamenti amministrativi u
            legali differenti u ġieli diverġenti fl-Istati Membri, li jirriflettu t-tradizzjonijiet
            kulturali u politiċi rispettivi tagħhom.

     (13)   Fid-dawl ta’ dawn il-kisbiet magħmula mill-awtoritajiet ta’ l-istatistika permezz ta’ l-
            adozzjoni tal-Kodiċi bħala strument li jirregola lilu nnifsu u l-istennija li huma sejrin
            jimplimentawh, jitqies li din ir-Rakkomandazzjoni hi xierqa u propozjonata.

     (14)   Dan il-Kodiċi ta’ Prattika għandu l-għan doppju li, min-naħa, itejjeb il-fiduċja u l-
            kreditu fl-awtoritajiet ta' l-istatistika, billi jipproponi ċerti arrangamenti istituzzjonali u
            organizzattivi, u, min-naħa l-oħra, li jsaħħaħ il-kwalità ta' l-istatistika li jipproduċi u

     11
            KUMM(2004) 832.
     12
            ĠU C [...], [...], p. [...].

MT                                                    12                                                       MT
 ---pagebreak---              jxerred, billi jippromwovi l-applikazzjoni koerenti ta' l-aħjar prinċipji ta' l-istatistika
             internazzjonali, l-aħjar metodi u l-aħjar prassi mill-produtturi kollha ta' l-istatistika
             uffiċjali fl-Ewropa.

     (15)    Għalhekk, l-Istati Membri għandhom ikunu rrakkomandati biex jagħrfu l-importanza
             tal-Kodiċi ta’ Prattika u jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw l-implimentazzjoni
             tajba tiegħu mill-awtoritajiet rilevanti kkonċernati kif ukoll sabiex jippromwovuh fost
             min jużah u min iforni d-data.

     (16)    Għandu jiġi nnutat li l-Kummissjoni bi ħsiebha tieħu miżuri analogi b’mod parallel fi
             ħdan l-ambitu tiegħha ta’ kompetenza, u b’mod partikolari sabiex tħares li l-Kodiċi
             tal-Prattika jkun irrispettat fi ħdan is-Sistema ta’ l-Istatistika Ewropea.

     HAWNHEKK TIRRAKKOMANDA LI L-ISTATI MEMBRI:

     A. jagħrfu li l-Kodiċi mehmuż huwa ġabra ta' standards komuni fuq livell Ewropew għall-
     awtoritajiet ta’ l-istatistika;

     B. jiżguraw li l-prinċipji tal-Kodiċi huma rrispettati mill-awtoritajiet ta' l-istatistika bl-għan li
     jipproduċu u jxerdu statistika Komunitarja armonizzata u ta’ kwalità għolja u li
     jikkontribwixxu b’mod ġenerali għat-tħaddim tajjeb tas-sistema ta’ l-istatistika kollha kemm
     hi;

     C. jiżguraw li s-servizzi ta’ l-istatistika tagħhom huma organizzati b’mod professjonali u li
     għandhom r-riżorsi xierqa sabiex jipproduċu statistika Komunitarja b’mod li tiggarantixxi
     indipendenza, integrità u responsabbiltà msejsa fuq il-linji ta’ gwida pprovduti fil-Kodiċi;

     D. ikabbru l-għarfien ta’ l-eżistenza ta’ dan il-Kodiċi u l-kontenut tiegħu fost min ħa sehem fl-
     istħarriġ ta' l-istatistika u min iforni d-data kif ukoll kull utent ta' l-istatistika, li juża' tagħrif
     xieraq u stazzjonijiet ta' tixrid;

     E. jippromwovu skambju wiesgħa ta’ tagħrif u kompetenza fi ħdan is-sistema ta’ l-istatistika
     Ewropea dwar l-esperjenza miksuba permezz ta’ l-implimentazzjoni tal-Kodiċi;

     F. fejn jistgħu jappoġġjaw, u jkabbru l-kooperazzjoni wiesgħa bejn l-awtoritajiet ta’ l-
     istatistika fi ħdan is-Sistema ta’ l-Istatistika Ewropea, kif ukoll ma’ l-awtoritajiet ta’ l-
     istatistika tal-korpi u l-organizzazzjonijiet internazzjonali;

     G. jipprovdu t-tagħrif meħtieġ biex jippermetti lill-Kummissjoni tħares li l-prinċipji stipulati
     fil-Kodiċi jiġu rrispettati.

     II. TAGĦRAF FIL-KODIĊI MEHMUŻ, ĠABRA TA’ STANDARDS KOMUNI FUQ
     LIVELL EWROPEW GĦALL-AWTORITAJIET TA’ L-ISTATISTIKA U F’DAN IL-
     KUNTEST:

     A. se tiżgura li l-prinċipji tal-Kodiċi huma mħarsa mill-Eurostat bl-għan li tiġi pprodotta u
     mxerrda statistika Komunitarja armonizzata u ta’ kwalità għolja u li b’mod ġenerali
     jikkontribwixxi għat-tħaddim tajjeb tas-sistema ta’ l-istatistika ġenerali kollha kemm hi;

     B. se tiżgura li l-Eurostat, bħala awtorità ta’ l-istatistika ta’ l-Unjoni Ewropea, hu organizzat
     b’mod professjonali u għandu r-riżorsi xierqa sabiex jipproduċi statistika Komunitarja b’mod

MT                                                     13                                                       MT
 ---pagebreak---      li tiggarantixxi indipendenza, integrità u reponsabbiltà, u se tieħu l-miżuri xierqa kif meħtieġ,
     imsejsa fuq is-setgħa organizzattiva interna tagħha;

     C. se tieħu l-miżuri xierqa sabiex tiffaċilita l-implimentazzjoni tal-Kodiċi fis-Sistema ta’ l-
     Istatistika Ewropea b’mod partikolari biex tiżviluppa statistika Komunitarja uffiċjali sabiex it-
     tagħrif prodott skond dan il-Kodiċi jkun rrikonoxxut mill-utenti.

     III. BARRA MINN HEKK, BI ĦSIEBHA:

     A. tiżviluppa għodda sabiex itejbu l-kwalità ta’ l-istatisika Komunitarja fuq livell Ewropew,
     b’kunsiderazzjoni għar-rapport bejn l-ispiża u l-effettività;

     B. twaqqaf sistema li tirraporta sabiex ikun hemm superviżjoni ta' l-adeżjoni tal-Kodiċi fi
     ħdan is-Sistema ta' l-Istatistika Ewropea;

     C. tikkunsidra tipproponix korp konsultattiv estern, jekk jista’ jkun Kumitat Konsultattiv
     Ewropew irriformat dwar it-Tagħrif Statistiku fl-Ambiti Ekonomiċi u Soċjali sabiex il-korp
     jingħata rwol attiv fis-superviżjoni ta' l-implimentazzjoni tal-Kodiċi u għaldaqstant it-tisħiħ ta'
     l-indipendenza, l-integrità u r-responsabbiltà, u fl-espressjoni ta’ l-opinjonijiet dwar il-
     bilanċjar tal-prijoritajiet tal-programmi ta’ l-istatistika;

     D. tippreżenta rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill, fi żmien tliet snin ta’ l-adozzjoni
     ta’ din ir-Rakkommandazzjoni u wara konsultazzjoni tal-Kumitat ta’ Programm ta’ l-
     Istatistika u jekk jista’ jkun tal-korp konsultattiv estern imsemmi hawn fuq, dwar il-progress
     fl-implimentazzjoni ta’ dan il-Kodiċi fis-Sistema ta’ l-Istatistika Ewropea, imsejjes b’mod
     partikolari fuq l-analiżi magħmula fuqhom infushom u evalwazzjonijiet ta’ pari u tinkludi fejn
     meħtieġ proposti biex jissaħħu l-indipendenza, l-integrità u r-responsabbiltà.

     Magħmula fi Brussell,

     Għall-Kummissjoni

     Il-President

MT                                                   14                                                    MT
 ---pagebreak---                          EUROPEAN STATISTICS CODE OF PRACTICE

              adopted by the Statistical Programme Committee on 24 February 2005

                                               Preamble

     Definitions:    For the purpose of this document:

                     European Statistics shall mean Community Statistics as defined in
                     Council regulation (EC) No 322/97 of 17 February 1997 on Community
                     Statistics, produced and disseminated by national statistical authorities
                     and the Community’s statistical authority (Eurostat) in conformity with
                     Article 285(2) of the Treaty.

                     The Statistical Authority shall mean, at national level, the National
                     Statistical Institute (NSI) and other statistical bodies in charge of
                     producing and disseminating European Statistics and, at Community
                     level, Eurostat.

                     The European Statistical System, hereinafter referred to as the ESS, shall
                     mean the partnership comprising Eurostat, National Statistical Institutes
                     and other national statistical bodies responsible in each Member State for
                     producing and disseminating European Statistics.

     In coherence with the Treaty establishing the European Community, and in particular Article
     285(2) thereof, with the Council regulation (EC) No 322/97 of 17 February 1997 on
     Community Statistics, and with the Fundamental Principles of Official Statistics adopted by
     the United Nations Statistical Commission on 14 April 1994, the present Code of Practice has
     the dual purpose of:

     – Improving trust and confidence in the independence, integrity and accountability of both
       National Statistical Authorities and Eurostat, and in the credibility and quality of the
       statistics they produce and disseminate (i.e. an external focus);

     – Promoting the application of best international statistical principles, methods and practices
       by all producers of European Statistics to enhance their quality (i.e. an internal focus).

     The Code is addressed for implementation to:

     – Governance authorities (i.e. Governments, Ministries, Commission, Council) - to provide
       guidelines for them to ensure that their statistical services are professionally organised and
       resourced to produce credible European Statistics in a manner that guarantees
       independence, integrity and accountability;

     – Statistical authorities and their staff - to provide a benchmark of statistical principles,
       values and best practices that should help them in producing and disseminating high
       quality, harmonised European Statistics.

MT                                                  15                                                  MT
 ---pagebreak---      It is addressed for information to:

     – Users - to show that European and national statistical authorities are impartial and that the
       statistics they produce and disseminate are trustworthy, objective and reliable;

     – Data providers - to show that the confidentiality of the information they provide is
       protected, and that excessive demands will not be placed on them.

     The Code of Practice is based on 15 Principles. Governance authorities and statistical
     authorities in the European Union commit themselves to adhering to the principles fixed in
     this code and to reviewing its implementation periodically by the use of Indicators of Good
     Practice for each of the 15 Principles, which are to be used as references.

     The Statistical Programme Committee established by Council Decision 89/382/EEC of 19
     June 1989 will regularly carry out peer review monitoring of the implementation of the
     present Code.

     Institutional Environment
     Institutional and organisational factors have a significant influence on the effectiveness and
     credibility of a statistical authority producing and disseminating European Statistics. The
     relevant issues are professional independence, mandate for data collection, adequacy of
     resources, quality commitment, statistical confidentiality, impartiality and objectivity.

     Principle 1: Professional Independence - The professional independence of statistical
     authorities from other policy, regulatory or administrative departments and bodies, as well as
     from private sector operators, ensures the credibility of European Statistics.

     Indicators

     – The independence of the statistical authority from political and other external interference
       in producing and disseminating official statistics is specified in law.

     – The head of the statistical authority has sufficiently high hierarchical standing to ensure
       senior level access to policy authorities and administrative public bodies. He/She should be
       of the highest professional calibre.

     – The head of the statistical authority and, where appropriate, the heads of its statistical
       bodies have responsibility for ensuring that European Statistics are produced and
       disseminated in an independent manner.

     – The head of the statistical authority and, where appropriate, the heads of its statistical
       bodies have the sole responsibility for deciding on statistical methods, standards and
       procedures, and on the content and timing of statistical releases.

     – The statistical work programmes are published and periodic reports describe progress
       made.

     – Statistical releases are clearly distinguished and issued separately from political/policy
       statements.

MT                                                 16                                                  MT
 ---pagebreak---      – The statistical authority, when appropriate, comments publicly on statistical issues,
       including criticisms and misuses of official statistics.

     Principle 2: Mandate for Data Collection - Statistical authorities must have a clear legal
     mandate to collect information for European statistical purposes. Administrations,
     enterprises and households, and the public at large may be compelled by law to allow access
     to or deliver data for European statistical purposes at the request of statistical authorities.

     Indicators

     – The mandate to collect information for the production and dissemination of official
       statistics is specified in law.

     – The statistical authority is allowed by national legislation to use administrative records for
       statistical purposes.

     – On the basis of a legal act, the statistical authority may compel response to statistical
       surveys.

     Principle 3: Adequacy of Resources - The resources available to statistical authorities must
     be sufficient to meet European Statistics requirements.

     Indicators

     – Staff, financial, and computing resources, adequate both in magnitude and in quality, are
       available to meet current European Statistics needs.

     – The scope, detail and cost of European Statistics are commensurate with needs.

     – Procedures exist to assess and justify demands for new European Statistics against their
       cost.

     – Procedures exist to assess the continuing need for all European Statistics, to see if any can
       be discontinued or curtailed to free up resources.

     Principle 4: Quality Commitment - All ESS members commit themselves to work and co-
     operate according to the principles fixed in the Quality Declaration of the European
     Statistical System.

     Indicators

     – Product quality is regularly monitored according to the ESS quality components.

     – Processes are in place to monitor the quality of the collection, processing and
       dissemination of statistics.

     – Processes are in place to deal with quality considerations, including tradeoffs within
       quality, and to guide planning for existing and emerging surveys.

     – Quality guidelines are documented and staff are well trained. These guidelines are spelled
       out in writing and made known to the public.

MT                                                 17                                                   MT
 ---pagebreak---      – There is a regular and thorough review of the key statistical outputs using external experts
       where appropriate.

     Principle 5: Statistical Confidentiality - The privacy of data providers (households,
     enterprises, administrations and other respondents), the confidentiality of the information
     they provide and its use only for statistical purposes must be absolutely guaranteed.

     Indicators

     – Statistical confidentiality is guaranteed in law.

     – Statistical authority staff sign legal confidentiality commitments on appointment.

     – Substantial penalties are prescribed for any wilful breaches of statistical confidentiality.

     – Instructions and guidelines are provided on the protection of statistical confidentiality in
       the production and dissemination processes. These guidelines are spelled out in writing and
       made known to the public.

     – Physical and technological provisions are in place to protect the security and integrity of
       statistical databases.

     – Strict protocols apply to external users accessing statistical microdata for research
       purposes.

     Principle 6: Impartiality and Objectivity - Statistical authorities must produce and
     disseminate European Statistics respecting scientific independence and in an objective,
     professional and transparent manner in which all users are treated equitably.

     Indicators

     – Statistics are compiled on an objective basis determined by statistical considerations.

     – Choices of sources and statistical techniques are informed by statistical considerations.

     – Errors discovered in published statistics are corrected at the earliest possible date and
       publicised.

     – Information on the methods and procedures used by the statistical authority are publicly
       available.

     – Statistical release dates and times are pre-announced.

     – All users have equal access to statistical releases at the same time and any privileged pre-
       release access to any outside user is limited, controlled and publicised. In the event that
       leaks occur, pre-release arrangements should be revised so as to ensure impartiality.

     – Statistical releases and statements made in Press Conferences are objective and non-
       partisan.

MT                                                  18                                                MT
 ---pagebreak---      Statistical Processes
     European and other international standards, guidelines and good practices must be fully
     observed in the processes used by the statistical authorities to organise, collect, process and
     disseminate official statistics. The credibility of the statistics is enhanced by a reputation for
     good management and efficiency. The relevant aspects are sound methodology, appropriate
     statistical procedures, non-excessive burden on respondents and cost effectiveness.

     Principle 7: Sound Methodology - Sound methodology must underpin quality statistics. This
     requires adequate tools, procedures and expertise.

     Indicators

     – The overall methodological framework of the statistical authority follows European and
       other international standards, guidelines, and good practices.

     – Procedures are in place to ensure that standard concepts, definitions and classifications are
       consistently applied throughout the statistical authority.

     – The business register and the frame for population surveys are regularly evaluated and
       adjusted if necessary in order to ensure high quality.

     – Detailed concordance exists between national classifications and sectorisation systems and
       the corresponding European systems.

     – Graduates in the relevant academic disciplines are recruited.

     – Staff attend international relevant training courses and conferences, and liaise with
       statistician colleagues at international level in order to learn from the best and to improve
       their expertise.

     – Co-operation with the scientific community to improve methodology is organised and
       external reviews assess the quality and effectiveness of the methods implemented and
       promote better tools, when feasible.

     Principle 8: Appropriate Statistical Procedures – Appropriate statistical procedures,
     implemented from data collection to data validation, must underpin quality statistics.

     Indicators

     – Where European Statistics are based on administrative data, the definitions and concepts
       used for the administrative purpose must be a good approximation to those required for
       statistical purposes.

     – In case of statistical surveys, questionnaires are systematically tested prior to the data
       collection.

     – Survey designs, sample selections, and sample weights are well based and regularly
       reviewed, revised or updated as required.

MT                                                  19                                                    MT
 ---pagebreak---      – Field operations, data entry, and coding are routinely monitored and revised as required.

     – Appropriate editing and imputation computer systems are used and regularly reviewed,
       revised or updated as required.

     – Revisions follow standard, well-established and transparent procedures.

     Principle 9: Non-Excessive Burden on Respondents - The reporting burden should be
     proportionate to the needs of the users and should not be excessive for respondents. The
     statistical authority monitors the response burden and sets targets for its reduction over time.

     Indicators

     – The range and detail of European Statistics demands is limited to what is absolutely
       necessary.

     – The reporting burden is spread as widely as possible over survey populations through
       appropriate sampling techniques.

     – The information sought from businesses is, as far as possible, readily available from their
       accounts and electronic means are used where possible to facilitate its return.

     – Best estimates and approximations are accepted when exact details are not readily
       available.

     – Administrative sources are used whenever possible to avoid duplicating requests for
       information.

     – Data sharing within statistical authorities is generalised in order to avoid multiplication of
       surveys.

     Principle 10: Cost Effectiveness - Resources must be effectively used.

     Indicators

     – Internal and independent external measures monitor the statistical authority’s use of
       resources.

     – Routine clerical operations (e.g. data capture, coding, validation) are automated to the
       extent possible.

     – The productivity potential of information and communications technology is being
       optimised for data collection, processing and dissemination.

     – Proactive efforts are being made to improve the statistical potential of administrative
       records and avoid costly direct surveys.

     Statistical Output
     Available statistics must meet users’ needs. Statistics comply with the European quality
     standards and serve the needs of European institutions, governments, research institutions,

MT                                                 20                                                   MT
 ---pagebreak---      business concerns and the public generally. The important issues concern the extent to which
     the statistics are relevant, accurate and reliable, timely, coherent, comparable across regions
     and countries, and readily accessible by users.

     Principle 11: Relevance - European Statistics must meet the needs of users.

     Indicators

     – Processes are in place to consult users, monitor the relevance and practical utility of
       existing statistics in meeting their needs, and advise on their emerging needs and priorities.

     – Priority needs are being met and reflected in the work programme.

     – User satisfaction surveys are undertaken periodically.

     Principle 12: Accuracy and Reliability - European Statistics must accurately and reliably
     portray reality.

     Indicators

     – Source data, intermediate results and statistical outputs are assessed and validated.

     – Sampling errors and non-sampling errors are measured and systematically documented
       according to the framework of the ESS quality components.

     – Studies and analyses of revisions are carried out routinely and used internally to inform
       statistical processes.

     Principle 13: Timeliness and Punctuality - European Statistics must be disseminated in a
     timely and punctual manner.

     Indicators

     – Timeliness meets the highest European and international dissemination standards.

     – A standard daily time is set for the release of European Statistics.

     – Periodicity of European Statistics takes into account user requirements as much as
       possible.

     – Any divergence from the dissemination time schedule is publicised in advance, explained
       and a new release date set.

     – Preliminary results of acceptable aggregate quality can be disseminated when considered
       useful.

MT                                                  21                                                  MT
 ---pagebreak---      Principle 14: Coherence and Comparability - European Statistics should be consistent
     internally, over time and comparable between regions and countries; it should be possible to
     combine and make joint use of related data from different sources.

     Indicators

     – Statistics are internally coherent and consistent (e.g. arithmetic and accounting identities
       observed).

     – Statistics are coherent or reconcilable over a reasonable period of time.

     – Statistics are compiled on the basis of common standards with respect to scope, definitions,
       units and classifications in the different surveys and sources.

     – Statistics from the different surveys and sources are compared and reconciled.

     – Cross-national comparability of the data is ensured through periodical exchanges between
       the European Statistical System and other statistical systems; methodological studies are
       carried out in close co-operation between the Member States and Eurostat.

     Principle 15: Accessibility and Clarity – European Statistics should be presented in a clear
     and understandable form, disseminated in a suitable and convenient manner, available and
     accessible on an impartial basis with supporting metadata and guidance.

     Indicators

     – Statistics are presented in a form that facilitates proper interpretation and meaningful
       comparisons.

     – Dissemination services use modern information and communication technology and, if
       appropriate, traditional hard copy.

     – Custom-designed analyses are provided when feasible and are made public.

     – Access to microdata can be allowed for research purposes. This access is subject to strict
       protocols.

     – Metadata are documented according to standardised metadata systems.

     – Users are kept informed on the methodology of statistical processes and the quality of
       statistical outputs with respect to the ESS quality criteria.

MT                                                 22                                                 MT


title: Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tat- 22 ta’ Marzu 2010 dwar il-firxa u l-effetti tal-valuta legali tal-karti tal-flus u l-muniti tal-euro

text:
               30.3.2010

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               L 83/70

         RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUMMISSJONI
   tat-22 ta’ Marzu 2010
   dwar il-firxa u l-effetti tal-valuta legali tal-karti tal-flus u l-muniti tal-euro
   (2010/191/UE)
   IL-KUMMISSJONI EWROPEA,
   Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 292 tiegħu,
   Billi:

               (1)

               L-istatus ta’ valuta legali tal-karti tal-flus tal-euro stabbiliti bl-Artikolu 128 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, fil-kapitolu dwar il-politika monetarja. Skont l-Artikolu 3(1) (c) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, l-Unjoni għandu jkollha kompetenza esklussiva fir-rigward tal-politika monetarja għall-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro (“l-Istati Membri parteċipanti”).

               (2)

               Skont l-Artikolu 11 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 974/98 tat-3 ta’ Mejju 1998 dwar l-introduzzjoni tal-euro, (1) il-muniti tal-euro għandhom ikunu l-uniċi muniti li għandhom l-istatus tal-valuta legali fl-Istati Membri parteċipanti.

               (3)

               Attwalment hemm xi inċertezza fil-livell taż-żona tal-euro fir-rigward tal-firxa tal-valuta legali u l-konsegwenzi ta’ dan.

               (4)

               Din ir-rakkomandazzjoni hija bbażata fuq il-konklużjonijiet ewlenin ta’ rapport imħejji minn grupp ta’ ħidma li jikkonsisti minn rappreżentanti mill-Ministeri tal-Finanzi u mill-Banek Ċentrali Nazzjonali taż-żona tal-euro.

               (5)

               Il-Kummissjoni għandha tirrevedi l-implimentazzjoni ta’ din ir-rakkomandazzjoni tliet snin wara l-adozzjoni tagħha u tevalwa jekk humiex meħtieġa l-miżuri regolatorji.

         ADOTTAT DIN IR-RAKKOMANDAZZJONI:
   1.   Definizzjoni komuni tal-valuta legali

   Fejn jeżisti obbligu ta’ ħlas, il-valuta legali ta’ karti tal-flus u muniti tal-euro għandha timplika:

               (a)

               Aċċettazzjoni obbligatorja:
               Il-kreditur ta’ xi obbligu ta’ ħlas ma jistax jirrifjuta karti tal-flus u muniti tal-euro sakemm il-partijiet ma jkunux ftiehmu fuq mezzi oħra ta’ ħlas.

               (b)

               Aċċettazzjoni fuq valur nominali sħiħ:
               Il-valur monetarju ta’ karti tal-flus u muniti tal-euro huwa ugwali għall-ammont indikat fuq il-karti tal-flus u l-muniti.

               (c)

               Il-poter li jinħelsu l-obbligi għall-ħlas:
               Debitur jista’ jeħles lilu nnifsu minn obbligu tal-ħlas billi joffri l-karti tal-flus u l-muniti lill-kreditur.

         2.   Aċċettazzjoni ta’ ħlasijiet bil-karti tal-flus u l-muniti fit-transazzjonijiet tal-bejgħ bl-imnut

   L-aċċettazzjoni tal-karti tal-flus u muniti bħala mezzi ta’ ħlas fit-tranżazzjonijiet tal-bejgħ bl-imnut għandha tkun ir-regola. Rifjut ta’ dawn jista’ jkun possibbli biss abbazi ta’ raġunijiet marbuta mal-“prinċipju tal-buona fede” (per eżempju, il-bejjieħ bl-imnut ma jkollux bqija disponibbli).
   3.   Aċċettazzjoni ta’ karti tal-flus b’denominazzjoni għolja fi tranżazzjonijiet bl-imnut

   Il-karti tal-flus b’denominazzjoni għolja għandhom ikunu aċċettati bħala mezz ta’ ħlas fit-tranżazzjonijiet tal-bejgħ bl-imnut. Rifjut ta’ dan għandu jkun possibbli biss abbażi ta’ raġunijiet marbuta mal-“prinċipju tal-buona fede” (per eżempju, il-valur nominali tal-karta tal-flus offruta ma tkunx proporzjonata meta mqabbla mal-ammont dovut lill-kreditur tal-ħlas).
   4.   L-assenza tal-ħlasijiet żejda imposti fuq l-użu tal-karti tal-flus u l-muniti tal-euro

   L-ebda ħlas żejjed m’għandu jiġi impost fuq il-ħlasijiet li jsiru bil-karti tal-flus u bil-muniti.
   5.   Il-karti tal-flus tal-Euro imċappsa permezz tas-sistemi ta’ newtralizzazzjoni intelliġenti tal-karti tal-flus (Intelligent Banknote Neutralisation Systems – IBNS)

   Anke jekk il-karti tal-flus tal-euro mċappsa bil-linka tas-sigurtà tas-Sistemi ta’ Newtralizzazzjoni Intelliġenti tal-Karti tal-Flus (IBNS) huma valuta legali, l-Istati Membri għandhom jikkomunikaw attivament lill-partijiet interessati (banek, bejjiegħa bl-imnut, il-pubbliku ġenerali) li l-karti tal-flus mċappsa għandhom jinġiebu lura fil-Banek Ċentrali Nazzjonali billi x’aktarx illi jkunu insterqu.
   6.   Il-qerda totali ta’ karti tal-flus u muniti maħruġa minn individwi

   L-Istati Membri m’għandhom la jipprojbixxu u lanqas jippenalizzaw il-qerda totali ta’ kwantitajiet żgħar ta’ karti tal-flus jew muniti tal-euro minn individwi. Dawn għandhom madankollu jipprojbixxu l-qerda ta’ kwantitajiet kbar ta’ karti tal-flus jew muniti tal-euro.
   7.   Mutilazzjoni ta’ karti tal-flus jew muniti għal-għanijiet artistiċi

   L-Istati Membri m’għandhomx jinkoraġġixxu l-mutilazzjoni ta’ karti tal-flus jew ta’ muniti għal għanijiet artistiċi iżda għandhom jittollerawha. Karti tal-flus jew muniti bħal dawn għandhom jitqiesu bħala mhux tajbin għaċ-ċirkulazzjoni.
   8.   Il-kompetenza għad-deċiżjoni dwar il-qerda ta’ muniti li huma tajbin għaċ-ċirkulazzjoni

   Id-deċiżjoni biex jinqerdu muniti li huma tajbin għaċ-ċirkulazzjoni m’għandhiex tittieħed minn awtorità nazzjonali waħda biss. Qabel ma ssir il-qerda ta’ muniti tal-euro tajbin għaċ-ċirkulazzjoni, l-awtorità nazzjonali kompententi għandha tikkonsulta lis-Sotto-Kumitat tal-Munita tal-Euro tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju u tinforma l-Grupp ta’ Ħidma tad-Diretturi taz-Zekka.
   9.   Il-valuta legali tal-muniti taċ-ċenteżmu u ż-żewġ ċenteżmi tal-euro u r-regoli ta’ tqarrib

   Fi Stati Membri fejn ġew adottati r-reġimi ta’ tqarrib u l-prezzijiet tqarrbu għall-eqreb ħames ċenteżmi, il-muniti tal-euro taċ-ċenteżmu u taż-żewġ ċenteżmi għandhom jibqgħu valuta legali u għandhom ikomplu jiġu aċċettati bħala mezz ta’ ħlas. L-Istati Membri madankollu għandhom jevitaw li jadottaw regoli ġodda ta’ tqarrib billi dawn jaffettwaw b’mod negattiv il-poter li jeħilsu minn obbligu ta’ ħlas billi joffru l-ammont eżatt dovut u billi f’xi ċirkustanzi dan jista’ jwassal għal ħlas żejjed fuq il-ħlasijiet bil-flus kontanti.
   10.   Il-valuta legali tal-muniti tal-euro għall-kollezzjonisti

   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri xierqa kollha biex jipprevjenu li l-muniti tal-euro għall-kollezzjonisti jintużaw bħala mezz ta’ ħlas (per eżempju pakkettjar speċjali, komunikazzjoni ċara, użu ta’ metall prezzjuż, prezzijiet tal-bejgħ ‘il-fuq mill-valur nominali).

      Din ir-Rakkomandazzjoni hija indirizzata lill-Istati Membri taż-żona tal-euro, lill-Bank Ċentrali Ewropew, u lill-assoċjazzjonijiet tal-kummerċ u tal-konsumatur nazzjonali u Ewropej.
      Magħmul fi Brussell, it-22 ta’ Marzu 2010.

            Għall-Kummissjoni

         Olli REHN

            Membru tal-Kummissjoni

      (1)  ĠU L 139, 11.5.1998, p. 1.