               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 3.7.2019
            COM(2019) 314 final
            Rakkomandazzjoni għal
            DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL
            li tissupplimenta d-direttivi tan-negozjati għall-Aġenda ta’ Doha għall-Iżvilupp dwar in-negozjati ta’ qafas multilaterali dwar il-faċilitazzjoni tal-investiment

               MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI

               1.KUNTEST TAL-PROPOSTA

               •Raġunijiet għal u objettivi tal-proposta

                  Fit-13 ta’ Diċembru 2017, fil-Ħdax-il Konferenza Ministerjali tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO), 70 Membru tad-WTO adottaw Dikjarazzjoni Konġunta dwar il-Faċilitazzjoni ta’ Investiment għall-Iżvilupp
                     1
                   li talbet għal “diskussjonijiet strutturati bil-għan li jiġi żviluppat qafas multilaterali dwar il-faċilitazzjoni tal-investiment.” Dawn id-diskussjonijiet għandhom l-għan li jidentifikaw u jiżviluppaw l-elementi ta’ qafas li jiffaċilita l-investiment dirett barrani (IDB). L-Unjoni Ewropea (UE) u l-Istati Membri tagħha appoġġaw bis-sħiħ u ssieħbu fl-inizjattiva.

                  L-UE pparteċipat b’mod attiv fid-diskussjonijiet strutturati li seħħew matul l-2018 fid-WTO. Id-diskussjonijiet kienu trasparenti u miftuħa għall-Membri kollha tad-WTO, u rriżultaw fi “Lista ta’ Kontroll ta’ Kwistjonijiet Imqajma mill-Membri” li tinkludi elementi possibbli ta’ qafas li jiffaċilita l-IDB identifikat mill-membri tad-WTO. Din il-“Lista ta’ Kontroll” ġiet approvata waqt laqgħa ta’ rendikont fis-6 ta’ Diċembru 2018.

                  Fl-2019 bdiet fażi ġdida ta’ diskussjonijiet. Il-membri tad-WTO qablu dwar skeda ta’ laqgħat għall-ewwel nofs tas-sena, li se tkun iddedikata għall-iżvilupp tal-elementi inklużi fil-Lista ta’ Kontroll. Din il-ħidma esploratorja dwar l-iżvilupp ta’ elementi bħal dawn tibqa’ trasparenti u miftuħa għall-Membri kollha tad-WTO. Id-diskussjoni tkopri l-elementi kollha tal-“Lista ta’ Kontroll” fuq il-bażi ta’ eżempji ta’ dispożizzjonijiet eżistenti fi ftehimiet bilaterali jew multilaterali li huma rilevanti għall-faċilitazzjoni tal-investiment. Dawn l-eżempji jinġabru f’“Kompendju ta’ eżempji bbażati fuq it-test”. Se ssir laqgħa ta’ rendikont f’Lulju 2019. Fil-ħarifa tal-2019, il-membri aktarx li jibdew jipproponu testi speċifiċi għal qafas multilaterali dwar il-faċilitazzjoni tal-investiment. Dan ifisser li l-ewwel fażi tan-negozjati x’aktarx tibda minn Settembru-Ottubru 2019.

                  In-negozjati għandhom isiru fi ħdan il-qafas tad-WTO, u jibqgħu trasparenti u miftuħa għal kwalunkwe Membru tad-WTO li jiddeċiedi li jissieħeb. Matul in-negozjati, il-Membri parteċipanti jistgħu jqiegħdu fuq il-mejda kwalunkwe proposta ta’ negozjati fil-qasam tal-iffaċilitar tal-IDB, fil-bidu jew fi stadju aktar tard tal-proċess tan-negozjati fid-WTO.

                  Il-Kummissjoni kisbet awtorizzazzjoni mill-Kunsill skont l-Aġenda ta’ Doha għall-Iżvilupp (DDA), għal negozjati fid-WTO, fost l-oħrajn dwar il-kummerċ u l-investiment.
                     2
                   Billi l-IDB huwa mezz ewlieni għall-kummerċ internazzjonali, u l-faċilitazzjoni tal-investiment huwa mod kif jitrawwem l-investiment transfruntier billi tingħata għajnuna biex tiġi żgurata klima stabbli u prevedibbli għall-IDB fid-dinja kollha,
                     3
                   in-negozjati l-ġodda tad-WTO dwar il-faċilitazzjoni tal-investiment huma koperti mill-awtorizzazzjoni eżistenti, peress li jappartjenu għall-qasam tal-kummerċ u l-investiment.
                     4
                   Għaldaqstant, mhijiex meħtieġa deċiżjoni ġdida tal-Kunsill li tawtorizza l-bidu ta’ negozjati b’konformità mal-Artikolu 218(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE).

                  Madankollu, filwaqt li l-kummerċ u l-investiment mhumiex kwistjoni ġdida fuq l-aġenda tad-WTO,
                     5
                   in-negozjati dwar l-iffaċilitar tal-investiment jistgħu jkunu potenzjalment ġodda f’xi aspetti u jistgħu jindirizzaw xi suġġetti li fuqhom l-UE għandha prijoritajiet speċifiċi. Konsegwentement, sabiex jiġu inkwadrati b’mod aktar preċiż in-negozjati, il-Kummissjoni tirrakkomanda lill-Kunsill l-adozzjoni ta’ direttivi supplimentari għan-negozjar speċifiċi għan-negozjati tad-WTO dwar il-faċilitazzjoni tal-investiment.

                  Id-Direttivi ta’ negozjar proposti għandhom l-għan li jiżguraw li l-UE tkun f’pożizzjoni li tidħol f’negozjati dwar kwalunkwe element ta’ faċilitazzjoni ta’ investiment propost mill-Membri parteċipanti tad-WTO matul in-negozjati, b’rispett sħiħ tal-acquis u l-għażliet ta’ politika tal-UE fin-negozjati kummerċjali u ta’ investiment.

                  Għall-UE, l-objettivi tan-negozjati huma li jiffaċilitaw l-IDB mill-investituri u n-negozji, inklużi l-intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju, u joħolqu opportunitajiet ġodda għall-promozzjoni tat-tkabbir inklussiv u l-iżvilupp sostenibbli. Qafas ta’ faċilitazzjoni tal-investiment multilaterali jista’ jiffaċilita l-investiment globali bl-istess mod li d-WTO qed tgħin biex jiġi ffaċilitat il-kummerċ globali mal-Ftehim ta’ Faċilitazzjoni tal-Kummerċ. Sabiex jinkiseb eżitu ta’ standard għoli bil-parteċipazzjoni tal-akbar għadd possibbli ta’ Membri tad-WTO, ir-regoli u l-impenji jenħtieġ li jipprevedu flessibbiltà xierqa għall-Membri.

               •Konsistenza mad-dispożizzjonijiet ta’ politika eżistenti fil-qasam ta’ politika

                  L-għanijiet imsemmija hawn fuq huma kompletament konsistenti mat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) li jipprevedi li l-UE għandha “tinkoraġġixxi l-integrazzjoni tal-pajjiżi kollha fl-ekonomija dinjija, permezz tat-tneħħija progressiva tar-restrizzjonijiet fuq il-kummerċ internazzjonali”.
                     6

                  Il-Kunsill Ewropew tat-28-29 ta’ Ġunju 2018 awtorizza lill-Kummissjoni li ssegwi l-modernizzazzjoni tad-WTO biex tilħaq l-għanijiet li (1) id-WTO issir aktar rilevanti u adattabbli għal dinja li qiegħda tinbidel, u (2) ssaħħaħ l-effettività tad-WTO. L-immodernizzar tal-attivitajiet ta’ tfassil tar-regoli tad-WTO, li huwa wieħed mill-objettivi ewlenin tan-negozjati prospettivi dwar il-faċilitazzjoni tal-investiment, jifforma l-pilastru ċentrali ta’ dan il-proċess.

                  Fit-18 ta’ Settembru 2018 il-Kummissjoni ppreżentat dokument kunċettwali
                     7
                   dwar il-modernizzazzjoni tad-WTO. Fil-kuntest tat-tisħiħ tal-funzjoni ta’ regolamentazzjoni tad-WTO, il-Kummissjoni fost l-oħrajn enfasizzat li “wara d-Dikjarazzjonijiet Konġunti miftiehma fi Buenos Aires, diġà għaddejja ħidma fl-oqsma ta’ [...] faċilitazzjoni ta’ investiment iżda se jkunu meħtieġa aktar sforzi biex jiġu indirizzati l-lakuni u biex jiġi aġġornat il-ktieb tar-regoli tad-WTO.”

                  L-UE sistematikament tressaq dixxiplini ambizzjużi dwar it-trasparenza u r-regolamentazzjoni domestika fis-setturi tas-servizzi u dawk mhux tas-servizzi fin-negozjati tagħha dwar il-kummerċ ħieles. Id-Direttivi ta’ negozjati proposti għan-negozjati għall-faċilitazzjoni tal-investiment ikunu bbażati fuq l-istess approċċ bħal dak tal-UE fl-FTAs tagħha.

               •Konsistenza ma’ politiki oħrajn tal-Unjoni

                  Id-dixxiplini li l-UE tista’ tipproponi fid-WTO, ikunu kompletament konformi u jibnu fuq il-leġiżlazzjoni rilevanti tas-suq intern tal-UE, u jirriflettu l-proposti magħmula mill-UE f’negozjati bilaterali

                  Id-Direttivi ta’ negozjar proposti jikkonfermaw li kwalunkwe regola jew impenn miftiehma mill-UE għandha tkun konformi mal-qafas legali tal-UE (punt 5 fl-Anness).

               2.BAŻI ĠURIDIKA, SUSSIDJARJETÀ U PROPORZJONALITÀ

               •Bażi ġuridika

                  L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 207(4) flimkien mal-Artikolu 218(3) u (4) tat-TFUE.

                  Skont l-Artikolu 207, fejn għandhom jiġu nnegozjati ftehimiet li jikkonċernaw il-politika kummerċjali komuni, il-Kummissjoni għandha tagħmel rakkomandazzjonijiet lill-Kunsill. Il-Kummissjoni għandha tmexxi dawn in-negozjati b’konsultazzjoni ma’ kumitat speċjali maħtur mill-Kunsill sabiex jgħin lill-Kummissjoni f’din il-ħidma u fil-qafas ta’ tali direttivi li l-Kunsill jista’ jindirizzalha.

                  L-Artikolu 218(3) TFUE jistipula li l-Kummissjoni għandha tippreżenta rakkomandazzjonijiet lill-Kunsill. Il-Kunsill għandu s-setgħa li jadotta deċiżjonijiet li jawtorizzaw il-bidu ta’ negozjati u b’konformità mal-Artikolu 218(4) TFUE, jista’ jindirizza direttivi lin-negozjatur u jaħtar kumitat speċjali li n-negozjati jkunu jridu jsiru b’konsultazzjoni miegħu.

                  Fir-rigward tan-negozjati tad-WTO dwar il-faċilitazzjoni tal-investiment, il-Kunsill diġà awtorizza l-ftuħ tan-negozjati, u ħareġ direttivi lill-Kummissjoni dwar il-kummerċ u l-investiment fid-WTO. Madankollu, jeħtieġ li jiġu adottati direttivi ta’ negozjati supplimentari biex in-negozjati jitpoġġew f’qafas aktar preċiż. Għaldaqstant, il-Kummissjoni tirrakkomanda lill-Kunsill jadotta Deċiżjoni abbażi tal-Artikolu 207(4) l-ewwel subparagrafu flimkien mal-Artikolu 218(3) u (4) tat-TFUE.

               •Sussidjarjetà (għal kompetenza mhux esklużiva)

                  Il-politika kummerċjali komuni hija qasam ta’ kompetenza esklużiva tal-UE skont l-Artikolu 3 TFUE. B’konformità ma’ dan, il-prinċipju tas-sussidjarjetà ma japplikax (l-Artikolu 5(3) TUE).

               •Proporzjonalità

                  Ir-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni hija konformi mal-prinċipju tal-proporzjonalità (l-Artikolu 5(4) TUE).

               •Għażla tal-istrument

                  Deċiżjoni tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar direttivi ta’ negozjar dwar il-faċilitazzjoni tal-investiment fid-WTO biex tissupplimenta d-direttivi maħruġa lill-Kummissjoni dwar l-Aġenda ta’ Doha għall-Iżvilupp.

               3.RIŻULTATI TAL-EVALWAZZJONIJIET EX POST, KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET IKKONĊERNATI U VALUTAZZJONIJIET TAL-IMPATT

               •Evalwazzjonijiet ex post/kontrolli tal-idoneità tal-leġiżlazzjoni eżistenti

                  Mhux applikabbli.

               •Konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati

                  Ma saret l-ebda konsultazzjoni pubblika peress li l-elementi sostantivi tan-negozjati tad-WTO għadhom mhumiex magħrufa.

                  Il-Kummissjoni regolarment tikkonsulta mal-partijiet ikkonċernati, fost l-oħrajn il-Grupp ta’ Esperti dwar il-Ftehimiet Kummerċjali
                     8
                   u d-Djalogu tas-Soċjetà Ċivili.
                     9

               •Ġbir u użu tal-għarfien espert

                  Mhux applikabbli.

               •Valutazzjoni tal-impatt

                  Ma saritx valutazzjoni tal-impatt għar-raġunijiet li ġejjin: In-negozjati tad-WTO dwar l-iffaċilitar ta’ investiment huma bbażati fuq l-awtorizzazzjoni eżistenti tal-Kummissjoni mill-Kunsill għan-negozjati tad-WTO (ara t-Taqsima 1). Is-sustanza tan-negozjati ma tirrappreżentax qasam ta’ politika ġdida; dawn huma l-kontinwazzjoni ta’ negozjati usa’ tad-WTO li issa tnaqqsu għal żona aktar speċifika, li ma tinkludix il-liberalizzazzjoni tal-investiment jew il-protezzjoni tal-investiment.

                  Abbażi tal-elementi possibbli ta’ qafas multilaterali għall-faċilitazzjoni tal-investiment identifikat fil-“Lista ta’ Kontroll”, m’hemm l-ebda indikazzjoni li ratifika ta’ ftehim bħal dan iwassal għal xi impatt sinifikanti għall-UE. Dan minflok ikun ifisser kodifikazzjoni ta’ prattiki li diġà huma stabbiliti sew fi ħdan l-UE. L-impatti ta’ regoli u impenji ġodda possibbli li jirriżultaw min-negozjati fid-WTO x’aktarx li jkunu aktar sostanzjali għal ċerti pajjiżi terzi, b’mod partikolari pajjiżi li qed jiżviluppaw u pajjiżi l-anqas żviluppati. Madankollu, ma jistgħux jiġu identifikati ex-ante. L-ewwel nett għaliex il-proposti tan-negozjar għadhom ma tressqux mill-Membri parteċipanti fid-WTO. It-tieni nett, minħabba li mhuwiex magħruf liema Membri se jieħdu impenji dwar ir-regoli u l-obbligi ġodda tad-WTO u, jekk iva, f’liema perjodu ta’ żmien.

                  Meta l-impatti potenzjali jkunu aktar ċari, jiġifieri meta l-kontenut tal-qafas multilaterali u l-impenji tal-membri tad-WTO jkunu magħrufa aħjar, il-Kummissjoni terġa’ tivvaluta l-ħtieġa għal analiżi aktar bir-reqqa. Dan għandu jseħħ mhux aktar tard mill-konklużjoni tan-negozjati tad-WTO.

                  L-UE se tipparteċipa b’mod attiv u tressaq proposti mill-istadji bikrin tan-negozjati biex tinfluwenza l-eżitu.

               •Idoneità regolatorja u simplifikazzjoni

                  Mhux applikabbli.

               •Drittijiet fundamentali

                  L-inizjattiva tirrispetta bis-sħiħ il-Karta tad-Drittijiet Fondamentali tal-Unjoni Ewropea.

               4.IMPLIKAZZJONIJIET GĦALL-BAĠIT

                  Il-proposta ma għandha l-ebda implikazzjoni għall-baġit.

               5.ELEMENTI OĦRAJN

               •Pjanijiet ta’ implimentazzjoni u arranġamenti dwar il-monitoraġġ, l-evalwazzjoni u r-rappurtar

                  Mhux applikabbli.

               •Dokumenti ta’ spjegazzjoni (għad-Direttivi)

                  Mhux applikabbli.

               •Spjegazzjoni fid-dettall tad-dispożizzjonijiet speċifiċi tal-proposta

                  Mhux applikabbli.

               Rakkomandazzjoni għal

               DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

               li tissupplimenta d-direttivi tan-negozjati għall-Aġenda ta’ Doha għall-Iżvilupp dwar in-negozjati ta’ qafas multilaterali dwar il-faċilitazzjoni tal-investiment

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 207(4) flimkien mal-Artikolu 218(3) u (4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

               Billi:

               (1)Skont l-Aġenda ta’ Doha għall-Iżvilupp, il-Kunsill awtorizza l-ftuħ tan-negozjati fl-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO), u indirizza direttivi lill-Kummissjoni, fost l-oħrajn dwar il-kummerċ u l-investiment,

               (2)Fit-13 ta’ Diċembru 2017, fil-Ħdax-il Konferenza Ministerjali tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ, 70 Membru tad-WTO adottaw Dikjarazzjoni Konġunta dwar il-Faċilitazzjoni tal-Investiment għall-Iżvilupp
                  10
                li titlob li jsiru diskussjonijiet strutturati bil-għan li jiġi żviluppat qafas multilaterali dwar il-faċilitazzjoni tal-investiment.

               (3)Il-fażi attwali tad-diskussjonijiet, li għandha l-għan li tiżviluppa l-elementi possibbli ta’ qafas multilaterali dwar il-faċilitazzjoni tal-investiment, se tikkonkludi f’Lulju 2019 skont l-aħħar skeda
                  11
               , u x’aktarx li tiġi segwita mill-ewwel fażi ta’ negozjati fil-ħarifa tal-2019.

               (4)L-adozzjoni ta’ direttivi ta’ negozjar supplimentari hija meħtieġa biex tiġi inkwadrata aktar il-pożizzjoni tal-Unjoni fin-negozjati prospettivi tad-WTO dwar il-faċilitazzjoni tal-investiment.

               (5)B’konformità mal-Artikolu 207(3), il-Kumitat tal-Politika Kummerċjali jenħtieġ li jibqa’ maħtur bħala l-kumitat li għandu jiġi kkonsultat u li miegħu għandhom isiru n-negozjati,

               ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:

               Artikolu 1

               Id-direttivi ta’ negozjati indirizzati lill-Kummissjoni dwar l-Aġenda ta’ Doha għall-Iżvilupp huma ssupplimentati bid-direttivi ta’ negozjati għan-negozjati ta’ qafas multilaterali dwar il-faċilitazzjoni tal-investiment stabbiliti fl-Anness.

               Artikolu 2

               Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lill-Kummissjoni.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        WT/MIN (17)/59 tat-13 ta’ Diċembru 2017.

                     (2)

                        Sett ta’ konklużjonijiet tal-Kunsill jiffurmaw l-awtorizzazzjoni tad-DDA, li tibda mill-25 ta’ Ottubru 1999 sat-18 ta’ Lulju 2008.

                     (3)

                        L-aħħar Skeda ta’ Laqgħat ta’ Diskussjonijiet Strutturati dwar l-Iffaċilitar tal-Investiment għall-Iżvilupp (INF/IFD/W/3) tas-17 ta’ April 2019 fuq il-bażi tal- “Lista ta’ Kontroll ta’ Kwistjonijiet Imqajma mill-Membri” tipprovdi li t-tħassib dwar il-faċilitazzjoni tal-investiment li jipprovdi klima kummerċjali stabbli, trasparenti u prevedibbli għall-IDB madwar id-dinja. L-aħħar verżjoni tal-“Lista ta’ Kontroll ta’ Kwistjonijiet Imqajma mill-Membri” bid-data tad-9 ta’ Novembru 2018, ġiet iċċirkolata lill-Membri kollha bħala anness man-Nota Informali dwar ir-Rendikont u l-Passi li Jmiss fis-27 ta’ Novembru 2018.

                     (4)

                        Issir referenza b’mod partikolari għall-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-26 ta’ Ottubru 1999, tat-8 ta’ Diċembru 1999, tad-29 ta’ Ottubru 2001, tal-21 ta’ Novembru 2001, tal-21 ta’ Lulju 2003 (li speċifikament jistipulaw li d-Dikjarazzjonijiet Ministerjali ta’ Singapore u ta’ Doha u t-testi relatati adottati kif ukoll il-konklużjonijiet tal-Kunsill preċedenti jikkostitwixxu l-bażi għal azzjoni mill-Unjoni fin-negozjati tad-DDA), tal-5 ta’ Diċembru 2003, tas-6 ta’ Ottubru 2004, tad-19 ta’ Lulju 2005, tat-18 ta’ Ottubru 2005 (li speċifikament fakkret li l-konklużjonijiet tal-Kunsill minn Ottubru 1999 sa Lulju 2005 jibqgħu validi u flimkien jikkostitwixxu l-mandat tal-Kummissjoni għan-negozjati dwar id-DDA), tal-21 ta’ Novembru 2005, tat-12 ta’ Ġunju 2006, tal-10 ta’ Marzu 2008 u tat-18 ta’ Lulju 2008.

                     (5)

                        Il-grupp ta’ Ħidma tad-WTO dwar ir-Relazzjoni bejn il-Kummerċ u l-Investiment tnieda fl-1997.

                     (6)

                        L-Artikolu 21(2)(e) TUE.

                     (7)

                  http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2018/september/tradoc_157331.pdf

                     (8)

                  http://ec.europa.eu/trade/trade-policy-and-you/expert-groups/

                     (9)

                  http://trade.ec.europa.eu/civilsoc/meetdetails.cfm?meet=11531

                     (10)

                        WT/MIN(17)/59.

                     (11)

                        INF/IFD/W/3.

    ---documentbreak---

               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 3.7.2019
            COM(2019) 314 final
            ANNESS
            ta' [...]
            Rakkomandazzjoni għal Deċiżjoni tal-Kunsill
            li tissupplimenta d-direttivi tan-negozjati għall-Aġenda ta’ Doha għall-Iżvilupp dwar in-negozjati ta’ qafas multilaterali dwar il-faċilitazzjoni tal-investiment

               ANNESS

               1.NATURA U AMBITU TAR-REGOLI U L-IMPENJI

               1.Abbażi tal-awtorizzazzjoni eżistenti mill-Kunsill għan-negozjati fl-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO) skont l-Aġenda ta' Doha għall-Iżvilupp, l-għan tan-negozjati multilaterali dwar il-faċilitazzjoni tal-investiment għandu jkun li jiġi stabbilit qafas multilaterali ta’ regoli bil-għan li jiġi ffaċilitat l-investiment dirett barrani (IDB) fid-dinja kollha. L-għan huwa li tinħoloq klima aktar trasparenti, effiċjenti u prevedibbli għall-iffaċilitar tal-investiment transfruntier. Tali qafas għandu jiffoka fuq l-IDB bl-esklużjoni ta’ movimenti kapitali fuq perjodu qasir ta’ żmien, u għandu jimmira li jiżgura l-kundizzjonijiet tajbin għall-investiment internazzjonali li jwassal għal żvilupp sostenibbli, filwaqt li jippreserva l-kapaċità tal-pajjiżi ospitanti biex jirregolaw l-attività ta’ investituri fit-territorji rispettivi tagħhom.

               2.F’konformità mad-Dikjarazzjoni Ministerjali Konġunta dwar l-Iffaċilitar tal-Investimenti għall-Iżvilupp adottata minn 70 Membru tad-WTO waqt il-Ħdax-il Konferenza Ministerjali fit-13 ta’ Diċembru 2017, dawn in-negozjati mhux se jindirizzaw l-aċċess għas-suq, il-protezzjoni tal-investiment u s-soluzzjoni tat-tilwim bejn l-investitur u l-Istat.

               3.In-negozjati għandhom jitmexxew u jiġu konklużi b’attenzjoni xierqa għad-drittijiet u l-obbligi tal-Membri skont id-WTO, filwaqt li jiġu rispettati l-prinċipji ta’ trasparenza u inklużività u jibnu fuq ftehimiet eżistenti tad-WTO.

               4.In-negozjati għandhom jimmiraw li jiżviluppaw dixxiplini u impenji ta’ standard għoli bil-parteċipazzjoni tal-akbar għadd possibbli ta’ Membri tad-WTO. In-negozjati għandhom iqisu l-opportunitajiet uniċi għall-Membri tad-WTO dwar il-faċilitazzjoni tal-investiment, kif ukoll l-isfidi li qegħdin jiffaċċjaw f’dan ir-rigward. Għaldaqstant, ir-regoli u l-impenji jenħtieġ li jipprovdu għall-flessibilità xierqa.

               5.Ir-regoli u l-impenji miftiehma mill-Unjoni Ewropea (UE) għandhom iqisu l-obbligu tan-nondiskriminazzjoni fi ftehimiet eżistenti tad-WTO sal-punt li dawn huma rilevanti u applikabbli f’kuntest ta’ faċilitazzjoni tal-investiment.

               2.KONTENUT PROPOST TAR-REGOLI U L-IMPENJI

               6.In-negozjati għandhom jiżviluppaw qafas ġdid ta’ dixxiplini fid-WTO li għandhom l-għan li jiffaċilitaw l-IDB. Dan il-qafas għandu joħloq ambjent trasparenti, effiċjenti u prevedibbli għall-investimenti internazzjonali għall-benefiċċju tan-negozji tal-UE ta’ kull daqs, inklużi l-intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju, u għandha ssaħħaħ ukoll il-kapaċità ta’ pajjiżi li qed jiżviluppaw u dawk l-anqas żviluppati biex jattiraw l-IDB biex b’hekk tiżdied il-parteċipazzjoni tagħhom fil-katini tal-valur globali.

               7.In-negozjati se jitmexxew b’mod miftuħ u inklużiv. Għaldaqstant, dawn jistgħu jkopru kwalunkwe aspett ta’ faċilitazzjoni tal-investiment li jkun propost mill-Membri parteċipanti. Filwaqt li jirrikonoxxu n-natura trażversali tal-faċilitazzjoni tal-investiment, in-negozjati jistgħu jkopru kwistjonijiet bħal:

               –Elementi mmirati lejn it-titjib tat-trasparenza u l-prevedibbiltà tal-miżuri ta’ investiment, inklużi r-regoli u l-kundizzjonijiet applikabbli għad-dħul u l-operazzjoni ta’ IDB (pubblikazzjoni u disponibbiltà ta’ miżuri u informazzjoni; notifikazzjoni lid-WTO; punti ta’ informazzjoni);

               –Elementi mmirati lejn is-simplifikazzjoni u t-tħaffif ta’ proċeduri amministrattivi u rekwiżiti (proċeduri amministrattivi u rekwiżiti ta’ dokumentazzjoni; limiti ta’ żmien għall-proċeduri amministrattivi; trattament ta’ applikazzjonijiet mhux kompluti; tariffi u imposti; reviżjoni tal-proċeduri amministrattivi; użu tal-gvern elettroniku; tipi ta’ mekkaniżmi ta’ punt uniku ta' servizz/tieqa unika; tipi ta’ mekkaniżmi ta’ punt fokali/punt ta’ kuntatt/ombudsperson, inklużi r-relazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati u prevenzjoni tat-tilwim);

               –Elementi li għandhom l-għan li jsaħħu l-kooperazzjoni internazzjonali, kondiviżjoni tal-informazzjoni, l-iskambju tal-aħjar prattiki (il-kooperazzjoni internazzjonali fost il-Membri; kooperazzjoni internazzjonali fil-livell multilaterali permezz ta’ Kumitat tad-WTO dwar kwistjonijiet ta’ faċilitazzjoni tal-investiment);

               –Id-dimensjoni tal-iżvilupp (l-isfidi li jiffaċċjaw il-pajjiżi inqas żviluppati; il-kondiviżjoni tal-aħjar prattiki; dispożizzjonijiet ta’ trattament speċjali u differenzjali; assistenza teknika u bini ta' kapaċità) u l-promozzjoni ta’ responsabbiltà soċjali korporattiva u żvilupp sostenibbli.

               8.L-Unjoni Ewropea tista’ tidħol ukoll f’negozjati dwar aspetti oħra relevanti għall-iffaċilitar tal-IDB, kif propost mill-Membri parteċipanti, f'konformità ma’ dawn id-direttivi.

               9.Kwalunkwe regola jew impenn miftiehem mill-Unjoni Ewropea jenħtieġ li tkun/ikun konformi mal-qafas legali tal-UE.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 20.5.2020
            COM(2020) 528 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tar-Renju Unit għall-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tar-Renju Unit tal-2020

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tar-Renju Unit għall-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tar-Renju Unit tal-2020

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi
                  2
               , u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali għat-Tkabbit Sostenibbli, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fia-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija, fejn ir-Renju Unit ma kienx identifikat bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond.

               (2)Wara l-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE fil-31 ta’ Jannar 2020 u d-dħul fis-seħħ tal-Ftehim dwar il-Ħruġ, ir-Renju Unit daħal f’perjodu ta’ tranżizzjoni, li se jdum sal-31 ta’ Diċembru 2020. Deċiżjoni unika li tittieħed qabel l-1 ta’ Lulju 2020 mill-UE u mir-Renju Unit fil-Kumitat Konġunt prevista mill-Ftehim dwar il-Ħruġ tista’ testendi dan il-perjodu għal mhux iktar minn sena jew sentejn. Matul dan il-perjodu, il-liġi tal-Unjoni — inkluża dik relatata mas-Semestru Ewropew — tkompli tapplika għar-Renju Unit u fir-Renju Unit.

               (3)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2020 għar-Renju Unit
                  3
                ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Dan ivvaluta l-progress tar-Renju Unit fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019
                  4
               , is-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tar-Renju Unit lejn il-miri nazzjonali tiegħu ta’ Ewropa 2020.

               (4)Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa ta’ COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi s-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija u qiegħda tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, volatilità fis-swieq finanzjarji, xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u effetti negattivi f’diversi setturi. Qed thedded l-impjiegi tan-nies, id-dħul tagħhom u n-negozju tal-kumpaniji. Tat xokk ekonomiku kbir li diġà qed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni Ewropea. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni
                  5
                li tappella għal rispons ekonomiku kkoordinat għall-kriżi, li jinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u tal-Unjoni.

               (5)Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew introduċew miżuri ta’ emerġenza. Kwalunkwe miżura ta’ emerġenza għandha tkun strettament proporzjonata, meħtieġa, limitata fiż-żmien, u f’konformità mal-istandards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li dawn ikunu soġġetti għal skrutinju demokratiku u għal rieżami ġudizzjarju indipendenti.

               (6)Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola ta’ ħruġ ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir
                  6
               . Il-klawżola, kif inhu stipulat fl-Artikoli 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) 1466/97 u l-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament (KE) 1467/97, tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-Komunikazzjoni tagħha, il-Kummissjoni qablet mal-Kunsill tal-fehma tagħha li, minħabba t-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku qawwi mistenni li jirriżulta mit-tifqigħa tal-COVID-19, il-kundizzjonijiet attwali jippermettu l-attivazzjoni tal-klawżola. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri tal-Finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. L-attivazzjoni tal-klawżola ta’ salvagwardja ġenerali tippermetti għal tluq temporanju mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju, sakemm dan ma jipperikolax is-sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju. Għall-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ jiddeċiedi wkoll, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Dan jippermetti li l-Istati Membri jitbiegħdu mir-rekwiżiti baġitarji li normalment japplikaw filwaqt li jippermettu lill-Kummissjoni u lill-Kunsill iwettqu l-miżuri ta’ koordinazzjoni tal-politika meħtieġa fil-qafas tal-Patt.

               (7)Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex tiġi limitata u kkontrollata l-firxa tal-pandemija, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi permezz ta’ miżuri ta’ appoġġ għan-negozju u l-unitajiet domestiċi u biex jiġu żgurati kundizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-post tax-xogħol bil-ħsieb li terġa’ tibda l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex jerġgħu lura għal funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u għal tkabbir sostenibbli, li jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u li jieħdu t-tagħlimiet kollha mill-kriżi.

               (8)Il-kriżi tal-COVID-19 enfasizzat il-flessibbiltà li s-suq uniku joffri li jadatta għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni rapida u bla xkiel għall-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ merkanzija, servizzi u ħaddiema, miżuri eċċezzjonali li jipprevjenu s-suq uniku milli jiffunzjona b’mod normali jridu jitneħħew malli ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi attwali wriet il-ħtieġa għal pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa, li jinkludu b’mod partikolari strateġiji ta’ xiri mtejba, ktajjen tal-provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali. Dawn huma elementi ewlenin għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ ta’ tħejjija għall-kriżijiet.

               (9)Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija x’aktarx li ma jiġux distribwiti b’mod ugwali fir-reġjuni kollha fir-Renju Unit, minħabba xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni. Dan joħloq riskju sostanzjali ta’ aktar twessigħ tad-disparitajiet reġjonali fir-Renju Unit. Is-sitwazzjoni attwali titlob risponsi ta’ politika mmirata.

               (10)Fit-30 ta' April 2020, ir-Renju Unit ippreżenta l-programm Nazzjonali ta' Riforma tiegħu tal-2020 u, fis-7 ta' April 2020, il-Programm ta' Konverġenza tiegħu tal-2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

               (11)Bħalissa r-Renju Unit jinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir u soġġett għar-regola tad-dejn. Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill irrakkomanda lir-Renju Unit biex jiżgura li r-rata tat-tkabbir nominali tan-nefqa primarja nett tal-gvern
                  7
                ma taqbiżx il-1,6 % fl-2019-2020, li jikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,6 % tal-PDG. Il-valutazzjoni ġenerali tal-Kummissjoni tikkonferma riskju ta' devjazzjoni sinifikanti mill-perkors tal-aġġustamenti rakkomandat lejn l-objettiv baġitarju fit-terminu medju fl-2019-2020 u matul l-2018-2019 u l-2019-2020 flimkien. Data tal-eżitu għall-2019-2020 se tkun disponibbli fil-ħarifa 2020.

               (12)Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu tal-2019-2020, il-Gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 2,2 % tal-PDG fl-2019-2020 għal defiċit ta’ 2,5 % tal-PDG fl-2020-21. Id-defiċit huwa proġettat li jiżdied għal 3,1 % tal-PDG fl-2021-22 u li jinżel għal 2,4 % tal-PDG sal-2024-2025. Wara li naqas għal madwar 83,2 % tal-PDG fl-2019-2020, il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika mal-PDG huwa mistenni li jonqos għal 82,9 % fl-2020-2021 skont il-Programm ta’ Konverġenza 2019-2020. Madankollu, ix-xenarju makroekonomiku li fuqu huma bbażati dawk il-projezzjonijiet baġitarji ma baqax jidher realistiku peress li ma jqisx l-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Il-projezzjonijiet fil-Programm ukoll ma jqisux il-miżuri mħabbra mir-Renju Unit b’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19. Il-perspettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata minn inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

               (13)B’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, ir-Renju Unit adotta miżuri baġitarji biex iżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tiegħu, irażżan il-pandemija, u jipprovdi għajnuna lil dawk l-individwi u setturi li ntlaqtu b’mod partikolari. Il-projezzjonijiet fil-Programm ta’ Konverġenza ma jinkludux dawn il-miżuri, iżda jitqiesu fit-tbassir tal-Kummissjoni. Il-miżuri baġitarji jammontaw għal madwar 5,5 % tal-PDG u jinkludu appoġġ għall-impjegati, għal dawk li jaħdmu għal rashom u għan-negozji, kif ukoll għal miżuri ta’ benessri. Barra minn hekk, ir-Renju Unit ħabbar miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex isostnu l-likwidità għan-negozji. Dawn il-miżuri jinkludu garanziji fuq is-self ta’ madwar 16 % tal-PDG. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ dawn il-miżuri, segwita mill-iffukar mill-ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq terminu medju ta' żmien meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, se tikkontribwixxi għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju.

               (14)Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni taħt politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tar-Renju Unit huwa mbassar li jkun ta’ -10,7 % tal-PDG fl-2020-2021 u ta’ -6,2 % fl-2021-2022. Il-proporzjon ta’ dejn tal-Gvern ġenerali huwa proġettat li jilħaq 102,5 % tal-PDG fl-2020-2021 u 100,2 % fl-2022. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-Programm ta’ Konverġenza ma jqisx l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19, u l-projezzjonijiet tad-dejn u tad-defiċit fih għalhekk ivarjaw b’mod sostanzjali minn dawk tal-Kummissjoni.

               (15)Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba l-ksur ipproġettat tar-Renju Unit tal-limitu ta’ defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020-21. B’mod ġenerali, l-analiżi tissuġġerixxi li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/1997 mhuwiex sodisfatt.

               (16)Il-kriżi attwali tal-COVID-19 ħolqot sfidi ta’ politika ekonomika u soċjali li huma bla preċedent matul l-aħħar għexieren ta’ snin. Il-qgħad huwa mistenni li jiżdied bi kważi 3 punti perċentwali għal 6,7 % fl-2020 u jirkupra bi ftit għal 6 % fl-2021, minn 3,8 % fl-2019.  Il-Gvern tar-Renju Unit adotta miżuri ta’ emerġenza biex itaffi l-effetti negattivi tax-xokk. L-ispiża tal-appoġġ fiskali dirett se tiddependi mid-domanda iżda tista’ tammonta għal madwar GBP 110 biljun (5,5 % tal-PDG), ikkumplimentata minn GBP 330 biljun (16 % tal-PDG) ta’ garanziji ta’ kreditu għal self mill-banek. Ġew implimentati skemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar biex jiġu protetti l-impjiegi u ġew implimentati wkoll miżuri ta’ appoġġ għal dawk li jaħdmu għal rashom. Il-kopertura u l-eliġibilità għal aċċess għal pagamenti bil-quddiem ta’ Kreditu Universali ġew imtejba b’mod temporanju u l-intitolament bażiku taħt il-kreditu universali żdied temporanjament għal tnax-il xahar. L-Awtoritajiet lokali għandhom jirċievu wkoll fondi addizzjonali ta’ darba biex jiġu appoġġati l-persuni u l-familji ekonomikament vulnerabbli. Il-Gvern ħabbar ukoll moratorju ta’ tliet xhur fuq il-ħlasijiet ipotekarji għas-sidien tad-djar li jinsabu f’diffikultà minħabba l-coronavirus.

               (17)Biex jappoġġa l-pożizzjoni finanzjarja tan-negozji, il-Bank of England naqqas ir-Rata tal-Bank darbtejn, b’kollox minn 0,75 % għal 0,1 %, naqqas ir-rata tal-bafer kapitali kontroċikliku tar-Renju Unit għal 0 % minn pjan li kienet teżisti minn qabel lejn 2 % sa Diċembru 2020, żied il-programm ta’ xiri ta’ bonds tiegħu għal GBP 645 biljun, u saħħaħ l-appoġġ tiegħu għas-self bankarju kummerċjali lill-ekonomija reali flimkien ma’ garanziji tas-self tal-Gvern. Il-Gvern offra lil setturi moratorium ta’ sena ħelsien minn ħlas ta’ rati tan-negozju, differiment ta’ pagamenti tal-VAT kif ukoll għotjiet ta’ flus kontanti għal ditti iżgħar. L-appoġġ ta’ likwidità sar disponibbli wkoll fil-forma ta’ garanziji u għotjiet kombinati taħt l-Iskema “Coronavirus Business Interruption Loan Scheme” lil intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) taħt limitu ta’ fatturat partikolari permezz ta’ firxa wiesgħa ta’ prodotti ta’ finanzjament tan-negozju, bħal faċilitajiet ta’ kreditu li jdur u prodotti oħra fosthom self għal perjodu ta’ żmien. Barra minn hekk, skema ġenerali li tipprovdi likwidità lill-SMEs, iżda wkoll lil negozji akbar li jistgħu jinkludu appoġġ ta’ investiment, saret disponibbli għas-setturi kollha ta’ attività. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju.

               (18)Il-pandemija tal-COVID-19 żvelat dgħufijiet fit-tħejjija u fil-kapaċità tas-sistemi tas-saħħa fir-Renju Unit biex iwieġbu għal tali tifqigħat, b’mod partikolari f’dawk li huma faċilitajiet, persunal u provvisti. Dan irriżulta fit-twaqqif ta’ emerġenza ta’ sptarijiet temporanji fuq il-post għal pazjenti bil-COVID-19 fir-Renju Unit. L-industrija tal-manifattura tal-pajjiż kienet imħeġġa tbiddel il-linji ta’ produzzjoni tagħha biex b’mod urġenti tipproduċi tagħmir mediku addizzjonali, bħal pereżempju ventilaturi, sabiex tkopri l-livell ta’ domanda mistenni. Il-kriżi tal-COVID-19 aċċentwat in-nuqqas eżistenti ta’ ħaddiema tas-saħħa. Il-ġestjoni ta’ kriżijiet simili fil-futur titlob investimenti fis-sistemi tas-saħħa madwar ir-Renju Unit, fosthom miżuri tas-saħħa pubbliċi effettivi u b’riżorsi tajbin. Dawn l-investimenti għandu jkollhom l-għan li jipprovdu t-tagħmir meħtieġ, il-faċilitajiet u l-ħaddiema b’ħiliet meħtieġa, u b’mod ġenerali, il-kapaċità li jagħtu s-servizzi tal-kura tas-saħħa regolari mistennija kollha flimkien mal-kura għall-pazjenti bil-COVID-19 jew mard infettiv simili.

               (19)Il-kriżi attwali x’aktarx li jkollha impatt akbar fuq dawk l-aktar vulnerabbli, u b’hekk taggrava l-faqar. Ir-riskju tal-faqar jew tal-esklużjoni soċjali kien diġà qed jiżdied qabel il-kriżi, minkejja r-rata baxxa ta’ qgħad. Il-faqar fost dawk li jaħdmu u l-faqar fost it-tfal huma għoljin ukoll. It-tnaqqis fil-benessri u r-riformi jirriskjaw li jdgħajfu l-effett qawwi tat-tnaqqis tal-faqar tas-sistema tal-benefiċċji tat-taxxa tar-Renju Unit. Hemm lok li jissaħħaħ l-appoġġ għal dawk l-aktar vulnerabbli, fosthom t-tfal fil-faqar, speċjalment minħabba li l-kriżi hija mistennija li tkompli żżid l-inugwaljanza fl-introjtu.

               (20)It-titjib tal-prestazzjoni tal-produttività tax-xogħol jibqa’ sfida ewlenija għar-Renju Unit. L-output fis-siegħa huwa ferm inqas fir-Renju Unit milli f’ħafna ekonomiji żviluppati oħra, u bilkemm huwa ogħla milli kien qabel il-kriżi finanzjarja. It-tkabbir tal-PDG kien xprunat mit-tkabbir fl-impjiegi, u prattikament ma kien hemm l-ebda żidiet fil-produttività fil-passat reċenti. Minkejja suq tax-xogħol strett, il-produttività tax-xogħol tar-Renju Unit kienet essenzjalment ċatta sa mill-bidu tal-2018. It-tkabbir reali fil-pagi wkoll baqa’ jimxi bil-mod. Ħafna partijiet tar-Renju Unit huma relattivament baxxi b’livelli komparattivament baxxi ta’ investiment f’ħiliet u infrastruttura. Prospetti limitati ta’ progress fil-karriera għal persuni f’impjiegi b’pagi baxxi jaffettwaw b’mod negattiv kemm il-produttività kif ukoll il-faqar. Din il-kundizzjoni hija mistennija li tkompli u tista’ tiġi aggravata fid-dawl tal-kriżi tal-COVID-19. Il-pandemija reċenti tippreżenta wkoll sfidi sinifikanti għas-sistemi ta’ edukazzjoni u taħriġ fir-Renju Unit b’mod partikolari bħala riżultat tat-tagħlim mill-bogħod u l-aċċess li jvarja għal tagħlim strutturat.  Konsegwentement, hemm lok għal żieda fil-produttività billi jiġu indirizzati problemi fuq bażi wiesgħa bħall-investiment baxx fit-tagħmir, l-infrastruttura u r-Riċerka u l-iżvilupp, u d-diskrepanzi fil-ħiliet, speċjalment fil-ħiliet bażiċi u tekniċi. Ir-Renju Unit għandu l-għan li jinvesti aktar fir-riċerka u l-innovazzjoni u jtejjeb l-użu ta’ teknoloġiji eżistenti fl-ekonomija kollha.

               (21)Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu avvanzati minn qabel u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Ir-Renju Unit għandu nuqqas persistenti ta’ akkomodazzjoni. Qed jitfaċċaw limitazzjonijiet tal-kapaċità filwaqt li l-kostruzzjoni residenzjali għadha inqas minn dak li huwa meħtieġ biex tiġi sodisfatta d-domanda stmata. L-ammont u l-post fejn tinsab l-art disponibbli għal akkomodazzjoni ġdida hija limitata minħabba regolamentazzjoni stretta tas-suq tal-artijiet, b’mod partikolari madwar il-bliet. Is-settur tal-bini jibqa’ kruċjali għas-settur tal-abitazzjoni kif ukoll biex jintlaħqu l-miri futuri tal-effiċjenza enerġetika u tal-klima, għalkemm it-tnaqqis tal-ammont ta’ enerġija użata għat-tisħin tad-djar huwa kkumplikat mill-età tal-istokk tas-settur tal-abitazzjoni u s-sostituzzjoni bil-mod tiegħu. Wara deċennji ta’ nuqqas ta’ investiment pubbliku, il-Gvern beda jittratta d-defiċit infrastrutturali. Sar progress inkoraġġanti rigward l-investiment fis-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli u nkiseb tnaqqis sinifikanti fis-settur tal-enerġija. Madankollu, il-mixja lejn in-newtralità klimatika għadha qed tiffaċċja sfidi fl-ekonomija kollha. L-użu tan-networks tat-trasport bit-triq, bil-ferrovija u bl-ajru tar-Renju Unit qed jilħaq il-kapaċità u dan jikkontribwixxi għall-konġestjoni u t-tniġġis tal-arja. Ir-Renju Unit għandu ambizzjoni li jkun minn ta’ quddiem fir-rigward ta’ vetturi b’emissjonijiet żero iżda l-biċċa l-kbira tan-network ferrovjarju għadu mhuwiex elettrifikat. Għalkemm il-kopertura ta’ networks sħaħ tal-fibra fir-Renju Unit għadha modesta, il-kompetizzjoni tan-network fis-suq kollu tal-fibra qed tikber minħabba li l-Gvern qed iżid b’mod sinifikanti l-appoġġ pubbliku lejn l-introduzzjoni tan-network tal-fibra. Tali investiment fl-infrastruttura diġitali, madankollu, jeħtieġ li jkun akkumpanjat minn ħiliet diġitali mtejba billi r-Renju Unit ibati minn defiċit strutturali ta’ ħiliet speċjalizzati fl-IT.

               (22)Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet attwali jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 adottati mill-Kunsill fit-9 ta’ Lulju 2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu ttratati l-isfidi strutturali fuq perjodu medju ta' żmien sa dak twil. Dawk ir-rakkomandazzjonijiet jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu mmonitorjati fis-Semestru Ewropew sa tmiem il-perjodu ta’ tranżizzjoni.

               (23)Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. L-Istati Membri evalwaw il-progress fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (Sustainable Development Goals, SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom. Billi jiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet ta’ hawn taħt, ir-Renju Unit se jikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

               (24)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew 2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tar-Renju Unit u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2020
                  8
               . Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lir-Renju Unit fi snin preċedenti. Hija qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fir-Renju Unit imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (25)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 u l-opinjoni tiegħu
                  9
                hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li r-Renju Unit jieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

               1.F’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali, jieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex jindirizza b’mod effettiv il-pandemija, isostni l-ekonomija u jappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, li jsegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju u jiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li jtejjeb l-investiment. Isaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi tas-saħħa

               2.Jiżgura l-adegwatezza u l-kopertura tas-sistema tal-protezzjoni soċjali biex jipprovdi appoġġ għal kulħadd u b’mod partikolari dawk l-aktar affettwati mill-kriżi.

               3.Iħaddan l-innovazzjoni u jappoġġa l-iżvilupp tal-kapital uman. Javvanza l-bidu ta’ proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u jippromwovi l-investiment privat biex jitħaddan l-irkupru ekonomiku. Jiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq l-akkomodazzjoni, il-produzzjoni nadifa u effiċjenti u l-użu tal-enerġija, l-infrastrutturi tat-trasport sostenibbli u networks tal-broadband b’veloċità għolja.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

                     (3)

                        SWD(2020) 527 final.

                     (4)

                        ĠU C 301, 5.9.2019, p. 117.

                     (5)

                        COM(2020) 112 final.

                     (6)

                        COM(2020) 123 final.

                     (7)

                        In-nefqa primarja netta tal-Gvern hi magħmula min-nefqa totali tal-Gvern mingħajr in-nefqa marbuta mal-imgħax, in-nefqa marbuta mal-programmi tal-Unjoni kompletament koperti mid-dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fin-nefqa marbuta mal-benefiċċju tal-qgħad. Il-formazzjoni tal-kapital fiss gross iffinanzjata fil-livell nazzjonali hija mifruxa fuq perjodu ta’ erba’ snin. Fil-kalkolu jiddaħħlu l-miżuri diskrezzjonali b’rabta mad-dħul jew żidiet fid-dħul preskritti bil-liġi. Miżuri ta’ darba, kemm fin-naħa tad-dħul kif ukoll tan-nefqa, huma esklużi.

                     (8)

                        SWD(2020) 527 final.

                     (9)

                        Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 20.5.2020
            COM(2020) 517 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Ungerija tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Ungerija tal-2020

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Ungerija tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Ungerija tal-2020

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lill-Ungerija bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li ssirlu analiżi fil-fond.

               (2)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2020 għall-Ungerija
                  2
                ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Ungerija fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019
                  3
               , is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Ungerija lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa tal-2020.

               (3)Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat il-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi s-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tfixkel il-ktajjen ta’ provvista dinjija, tikkawża volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u jkollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda thedded l-impjiegi tan-nies, l-introjti tagħhom u n-negozji tal-kumpaniji. Wasslet għal xokk ekonomiku mill-akbar li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni Ewropea. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni
                  4
                li tappella għal rispons ekonomiku kkoordinat għall-kriżi, li jinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u tal-Unjoni.

               (4)Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew introduċew miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kull miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, meħtieġa, limitata fiż-żmien u konformi mal-istandards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li dawn ikunu soġġetti għal sorveljanza demokratika u stħarriġ ġudizzjarju indipendenti.

               (5)Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir
                  5
               . Il-klawżola, kif inhu stipulat fl-Artikoli 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) 1466/97 u l-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament (KE) 1467/97, tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. F’din il-Komunikazzjoni, il-Kummissjoni qasmet il-ħsieb tagħha mal-Kunsill li, minħabba tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku b’riżultat tat-tifqigħa tal-COVID-19, il-kundizzjonijiet attwali jippermettu l-attivazzjoni tal-klawżola. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-Finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju, sakemm dan ma jipperikolax is-sostenibbiltà fiskali fit-terminu medju. Għall-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ jiddeċiedi wkoll, b’rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment japplikaw filwaqt li tippermetti li l-Kummissjoni u l-Kunsill jieħdu l-miżuri ta’ koordinazzjoni tal-politika meħtieġa fil-qafas tal-Patt.

               (6)Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex tiġi limitata u kkontrollata l-firxa tal-pandemija, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi permezz ta’ miżuri ta’ appoġġ għan-negozji u għall-unitajiet domestiċi u biex jiġu żgurati kundizzjonijiet adegwati għas-saħħa u s-sigurtà fil-post tax-xogħol bil-ħsieb li terġa’ tibda l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex jerġgħu lura għal funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u għal tkabbir sostenibbli, li jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u li jieħdu t-tagħlimiet kollha mill-kriżi.

               (7)Il-kriżi tal-COVID-19 enfasizzat il-flessibbiltà li joffri s-suq uniku ta’ adattament għal sitwazzjoniijiet differenti ħafna mis-soltu. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni rapida u bla xkiel għall-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, iridu jitneħħew miżuri eċċezzjonali li jwaqqfu l-funzjonament normali tas-suq uniku hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi attwali wriet il-ħtieġa għal pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa, li jinkludu b’mod partikolari titjib fl-istrateġiji tax-xiri, diversifikazzjoni fil-ktajjen tal-provvista u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali. Dawn huma elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet akbar ta’ tħejjija.

               (8)Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti
                  6
                li jippermettu lill-Istati Membri jimmobilizzaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej biex ikunu jistgħu jittrattaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawn l-emendi se jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri simplifikati u razzjonalizzati. Biex jittaffew il-pressjonijiet ta’ flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. L-Ungerija hija mħeġġa tuża bis-sħiħ dawn il-possibbiltajiet biex tgħin lill-individwi u s-setturi l-aktar affettwati mill-isfidi.

               (9)Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija aktarx ma jitqassmux b’mod uniformi fit-territorji kollha minħabba xejriet ta’ speċjalizzazzjoni differenti, b’mod partikolari f’reġjuni li huma neqsin minn assi ewlenin jew li jiddependu b’mod sinifikanti fuq setturi li jiddependu fuq negozju wiċċ imb wiċċ mal-konsumaturi. Dan jinvolvi riskju sostanzjali li jiżdiedu l-inugwaljanzi territorjali fl-Ungerija, u jiggravaw ix-xejra li diġà ġiet innutata ta’ żieda fl-inugwaljanzi bejn iż-żoni urbani u dawk rurali. Flimkien mar-riskju ta’ tnaqqis temporanju fil-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob rispons ta’ politika mfassal apposta.

               (10)Fil-5 ta’ Mejju 2020, l-Ungerija ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2020 u, fl-4 ta’ Mejju 2020, il-Programm ta’ Konverġenza tagħha tal-2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

               (11)Bħalissa l-Ungerija qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u hija soġġetta għar-regola tad-dejn.

               (12)Fl-14 ta’ Ġunju 2019, il-Kunsill irrakkomanda lill-Ungerija biex tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett
                  7
                ma teċċedix it-3,3 % fl-2019, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 1,0 % tal-PDG. Il-valutazzjoni kumplessiva tal-Kummissjoni tikkonferma devjazzjoni sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament rakkomandat lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju fl-2019 u matul l-2018 u l-2019 flimkien. Madankollu, fid-dawl tal-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali, mhumiex meħtieġa passi ulterjuri skont il-Proċedura ta’ Devjazzjoni għall-Ungerija.

               (13)Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu tal-2020, il-Gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 2,0 % tal-PDG fl-2019 għal 3,8 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit għandu jonqos għal 2,7 % tal-PDG fl-2021 u gradwalment jilħaq il-1,0 % tal-PDG sal-2024. Wara li fl-2019 il-PDG naqas għal 66,3 %, id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika bħala proporzjon tal-PDG hu mistenni li jiżdied għal 72,6 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Il-perspettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata minn ħafna inċertezza minħabba l-pandemija tal-COVID-19. Hemm riskji speċifiċi għal kull pajjiż li huma sottostanti għall-projezzjonijiet baġitarji, jiġifieri marbuta ma’ nfiq ogħla mill-projezzjonijiet (f’konformità max-xejriet tal-passat b’infiq għoli fi tmiem is-sena), kif ukoll dħul potenzjalment iktar baxx mill-projezzjonijiet billi l-projezzjoni għandha t-tendenza li sserraħ fuq dħul għoli.

               (14)B’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ koordinat tal-Unjoni, l-Ungerija adottat miżuri baġitarji biex iżżid il-kapaċità tal-kura intensiva tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tgħin lil dawk l-individwi u lis-setturi li ġew affettwati b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji ammontaw għal 2,8 % tal-PDG fl-2020, u huma ffinanzjati kompletament permezz ta’ riallokazzjoni tal-infiq fil-baġit, riżervi u taxxi ġodda. Dawn jinkludu miżuri li għandhom l-għan li jappoġġaw is-suq tax-xogħol, ħelsien mit-taxxa għan-negozji u spejjeż relatati mal-emerġenza medika. Tħabbru miżuri addizzjonali biex jiġi appoġġat l-irkupru (1,4 % tal-PDG) u biex jiġi appoġġat is-suq tax-xogħol (0,4 % tal-PDG) iżda għadhom ma ġewx speċifikati. Barra minn hekk, l-Ungerija adottat miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu għall-appoġġ tal-likwidità għan-negozji, li l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 jistma għal 1,5 % tal-PDG. L-awtoritajiet qed jaħdmu fuq miżuri addizzjonali għal 0,3 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu programmi ta’ garanziji ta’ kreditu u self garantit mill-Gvern. L-impatt baġitarju kumplessiv tal-miżuri fiskali rrapportati fil-Programmi ta’ Konverġenza tal-2020 huwa differenti minn dak inkluż fit-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni billi ġew ivvalutati u meqjusa biss dawk li l-Kummissjoni speċifikat b’mod suffiċjenti. Kumplessivament, il-miżuri li l-Ungerija adottat huma konformi mal-linji gwida stabbiliti fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni fuq rispons ekonomiku kkoordinat għat-tifqigħa tal-COVID-19. L-ispeċifikazzjoni sħiħa u l-adozzjoni tal-miżuri kollha mħabbra, segwiti minn iffukar mill-ġdid tal-politiki fiskali biex jintlaħqu pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq terminu medju meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, se jikkontribwixxu biex is-sostenibbiltà fiskali tiġi ppreservata fit-terminu medju.

               (15)Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni taħt politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tal-Ungerija huwa mbassar li jkun -5,2 % tal-PDG fl-2020 u -4,0 % fl-2021. Id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika bħala proporzjon tal-PDG għandu jilħaq il-75,0 % tal-PDG fl-2020.

               (16)Fl-14 ta’ Ġunju 2019, il-Kunsill iddeċieda f’konformità mal-Artikolu 121(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea li fl-2018 fl-Ungerija kienet osservata devjazzjoni sinifikanti mill-objettiv baġitarju ta’ terminu medju. Fid-dawl tad-devjazzjoni sinifikanti stabbilita, fl-14 ta’ Ġunju 2019, il-Kunsill irrakkomanda li l-Ungerija tieħu l-miżuri meħtieġa biex tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett ma taqbiżx it-3,3 % fl-2019 u l-4,7 % fl-2020, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 1,0 % u 0,75 % tal-PDG. Fil-5 ta’ Diċembru 2019, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni (UE) 2019/2172
                  8
               , li tistabbilixxi li l-Ungerija ma kinitx ħadet azzjoni effettiva skont ir-Rakkomandazzjoni tiegħu tal-14 ta’ Ġunju 2019, u ħareġ Rakkomandazzjoni riveduta. Fir-Rakkomandazzjoni tal-5 ta’ Diċembru 2019, il-Kunsill talab lill-Ungerija tieħu l-miżuri meħtieġa biex tiżgura li r-rata nominali ta’ tkabbir tal-infiq primarju nett tal-Gvern ma taqbiżx l-4,7 % fl-2020, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,75 % tal-PDG fl-2020. Fuq il-bażi tal-valutazzjoni kumplessiva tal-Kummissjoni u fid-dawl tal-atttivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali għall-2020, li tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju, l-Ungerija tista’ titqies li ħadet azzjoni effettiva b’reazzjoni għar-Rakkomandazzjoni tal-5 ta’ Diċembru 2019.

               (17)Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji f’konformità mal-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba l-ksur ippjanat mill-Ungerija tat-3 % tal-limitu tad-defiċit tal-PDG fl-2020. Kumplessivament, l-analiżi tissuġġerixxi li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) 1467/1997 ma ġiex issodisfat.

               (18)Il-Gvern ħabbar sitwazzjoni ta’ periklu fil-11 ta’ Marzu 2020. Fit-12 ta’ Marzu, il-fruntieri ngħalqu għall-vjaġġaturi, ħlief għaċ-ċittadini li jirritornaw u r-residenti taż-Żona Ekonomika Ewropea kif ukoll il-ħaddiema transfruntiera. It-tranżitu tal-merkanzija baqa’ permess. Fis-16 ta’ Marzu 2020 ngħalqu l-faċilitajiet tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal, l-iskejjel u l-universitajiet u t-tagħlim beda jingħata online. Mis-17 ta’ Marzu 2020, il-ħwienet mhux essenzjali ġew obbligati jagħlqu fit-3pm u r-ristoranti setgħu jibqgħu mifuħa biss għal servizz ta’ takeaway. Fit-28 ta’ Marzu 2020 ġie introdott limitu parzjali fuq il-ħin, jiġiferi n-nies setgħu joħorġu miż-żona ta’ residenza tagħhom għal raġunijiet debitament iġġustifikati, u jżommu distanza minn nies oħra. Qabel it-tifqigħa tal-COVID-19, l-ekonomija tal-Ungerija kienet sejra lejn tnaqqis gradwali wara diversi snin ta’ tkabbir eċċezzjonali. Fl-2019 il-PDG reali għola b’4,9 %. Wara t-tifqigħa tal-virus, il-miżuri ta’ konteniment ġew implimentati relattivament malajr, u sa issa n-numri uffiċjali tal-każijiet kienu limitati. Madankollu, ir-riċessjoni dinjija hija mistennija li tolqot l-esportazzjonijiet b’mod partikolarment qawwi minħabba r-rwol dominanti tal-industriji ċikliċi ħafna, bħall-industrija awtomobilistika. Huwa mistenni wkoll li tolqot is-servizzi tat-turiżmu u tat-trasport, li huma affettwati mir-restrizzjonijiet fuq l-ivvjaġġar. Kumplessivament, f’Marzu għandha tibda riċessjoni qawwija, imbagħad għandu jkun hemm irkupru ekonomiku gradwali mit-tieni nofs tas-sena billi huwa preżunt li l-miżuri ta’ konteniment gradwalment jitneħħew. Il-qgħad jista’ jogħla b’mod rapidu minħabba l-flessibbiltà tas-suq tax-xogħol. Il-prestazzjoni ekonomika fl-2020 se tkun tiddependi fuq it-tul tal-perjodu ta’ konfinament kif ukoll fuq ir-rispons tal-politika ekonomika. It-Tbassir tar-Rebbiegħa tal-Kummissjoni Ewropea jagħmel projezzjoni ta’ tnaqqis ta’ 7 % tal-PDG reali fl-2020, segwit minn irkupru ta’ 6 % fl-2021.

               (19)Il-Gvern ħabbar diversi mewġiet ta’ miżuri minn nofs Marzu biex itaffi l-impatt ekonomiku u soċjali tal-kriżi tal-COVID-19. Il-bank ċentrali adotta miżuri biex jipprovdi likwidità lis-settur finanzjarju. Miżuri oħra li jżidu l-likwidità għall-unitajiet domestiċi u għan-negozji jinkludu (i) moratorju fuq il-pagamenti sal-31 ta’ Diċembru 2020 għall-kuntratti ta’ self u ta’ lokazzjoni finanzjarja għall-kumpaniji u għall-unitajiet domestiċi, u (ii) iffissar ta’ limitu massimu tar-rata tal-imgħax fuq il-krediti għall-konsumatur. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri jenħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Aktar miżuri, li l-parti l-kbira minnhom huma mmirati għas-setturi l-aktar milquta mill-kriżi, bħat-turiżmu u s-servizzi, jinkludu tnaqqis u eżenzjonijiet temporanji mit-taxxi, sussidji fuq l-investiment, żvilupp tal-infrastruttura, self sussidjat u garantit, u programmi ta’ kapital. Sabiex jippreserva l-impjiegi, il-Gvern nieda żewġ tipi ta’arranġamenti tax-xogħol għal żmien qasir. L-iskema ġenerali tkopri 70 % tal-pagi mitlufa għal tliet xhur b’ċerti kundizzjonijiet u skema speċifika hija mmirata għall-persunal tar-riċerka u l-iżvilupp (R&Ż). Il-Gvern mexxa ’l quddiem bi tliet xhur tnaqqis li kien ippjanat minn qabel fil-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u ħabbar żieda ta’ darba fil-pagi fis-settur tal-kura tas-saħħa. Kumplessivament, filwaqt li l-miżuri fiskali għandhom l-għan li jappoġġaw lin-negozji u jippreservaw l-impjiegi, il-kamp ta’ applikazzjoni u l-kopertura tagħhom għadhom limitati meta mqabbla ma’ ħafna mill-Istati Membri. Barra minn hekk, huma ppjanati li jkunu ffinanzjati permezz ta’ riallokazzjonijiet fil-kapitoli tal-baġit u taxxi li għadhom kif ġew mgħollija, u għaldaqstant huma mistennija li jkollhom effett limitat minn perspettiva ta’ stabbilizzazzjoni makroekonomika.

               (20)Diversi aspetti tar-riżultati fil-qasam tas-saħħa għadhom agħar minn dawk fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri, u dan jirrifletti, fost affarijiet oħra, il-prevalenza għolja tal-fatturi ta’ riskju fil-popolazzjoni u l-effettività limitata tal-għoti tal-kura tas-saħħa. Is-sehem pubbliku tal-infiq fuq is-saħħa fl-Ungerija kien aktar baxx b’mod konsiderevoli mill-medja tal-UE. Għadd ogħla mill-medja tal-UE ta’ Ungeriżi jiddependu minn infiq mill-but u qed issirilhom dejjem aktar pressjoni biex iduru għas-servizzi tas-saħħa privati. Dan jiggrava r-riskji ta’ tbatija finanzjarja għall-unitajiet domestiċi Ungeriżi, b’riperkussjonijiet għall-ekwità soċjali u r-riżultati fil-qasam tas-saħħa. Jenħtieġu investiment addizzjonali u riformi komprensivi biex jiġi razzjonalizzat l-użu tar-riżorsi fis-sistema tas-saħħa, jitnaqqsu l-inugwaljanzi fl-aċċess u tiżdied il-kwalità tal-kura. Is-servizzi preventivi u tal-kura primarja mhumiex iffinanzjati biżżejjed u l-potenzjal tagħhom biex itejbu l-kwalità, l-aċċessibbiltà u l-kosteffettività tas-sistema tas-saħħa għadhom ma ġewx sfruttati biżżejjed. Għalkemm l-awtoritajiet bdew jaħdmu biex itafffu t-tnaqqis konsiderevoli tal-ħaddiema tas-saħħa fl-Ungerija, l-inugwaljanzi reġjonali fid-distribuzzjoni tal-persunal tas-saħħa għadu jfixkel l-aċċess għall-kura f’ċerti żoni u għal xi gruppi vulnerabbli, bħar-Rom marġinalizzati, iżda anki nies b’diżabilitajiet iħabbtu wiċċhom ma’ ostakli partikolari. Fir-rigward tax-xokk għad-domanda għas-sistemi tas-saħħa ġġenerata mill-pandemija tal-COVID-19, tenħtieġ azzjoni rapida biex jibdew jiġu indirizzati dawn l-isfidi strutturali u tiżdied ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa tal-Ungerija.

               (21)Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tat-tifqigħa jistgħu jkunu sinifikanti u għadu jrid jiġi vvalutat l-impatt tad-digriet tal-Gvern tat-18 ta’ Marzu 2020 li jippermetti derogi miftiehma bilateralment mill-Kodiċi tax-Xogħol. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni, il-qgħad huwa mistenni li jogħla għal 7,0 % fl-2020 u jirkupra għal 6,1 % fl-2021. Is-setturi li ntlaqtu b’mod eċċessiv mill-kriżi jammontaw għal sehem kbir mill-ekonomija Ungeriża, u jimpjegaw forza tax-xogħol b’ħiliet minn livell baxx għal dak medju b’kuntratti ta’ xogħol flessibbli ħafna. Sal-bidu tal-2020, ir-rata ta’ impjiegi kumplessivament kompliet titjieb fost espansjoni ekonomika qawwija, iżda dan ma kienx ta’ benefiċċju bl-istess mod għall-gruppi kollha. Il-lakuni fl-impjiegi bejn il-gruppi tal-ħiliet u bejn l-irġiel u n-nisa baqgħu kbar meta mqabbla mal-medja tal-UE, u din tal-aħħar hija dovuta parzjalment għall-provvista limitata ta’ kura tat-tfal ta’ kwalità. Għalkemm ċkienet, l-iskema ta’ xogħlijiet pubbliċi, li ma kinitx effettiva biex twassal lill-parteċipanti għall-impjiegi fis-suq tax-xogħol primarju, għadha mdaqqsa. Hemm lok biex jissaħħu politiki oħra biex nies qiegħda jew inattivi jiġu megħjuna b’mod effettiv biex isibu xogħol jew jaċċessaw taħriġ biex itejbu l-miri tagħhom. It-tul ta’ żmien tal-benefiċċji tal-qgħad huwa l-iqsar fl-UE, b’massimu ta’ tliet xhur, li anki f’kundizzjonijiet ekonomiċi favorevoli kien ferm inqas miż-żmien medju meħtieġ biex wieħed isib impjieg. F’konformità mal-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, l-iskemi u l-miżuri ta’ protezzjoni soċjali jridu jipproteġu lil dawk li jinsabu f’riskju li jitilfu l-impjieg tagħhom, kif ukoll lill-ħaddiema għal rashom u lil dawk qiegħda. L-iskemi ta’ xogħol b’ħinijiet aqsar, fejn l-impjegati jirċievu appoġġ għall-introjtu mill-Istat għas-sigħat li ma jaħdmux, huma mod tajjeb kif jiġu protetti l-impjiegi. Matul il-pandemija, l-iskemi ta’ xogħol b’ħinijiet aqsar huma effiċjenti l-aktar jekk l-amministrazzjoni tagħhom tkun sempliċi u rapida, u l-eliġibbiltà ma tkunx ristretta għal ċerti setturi jew tipi ta’ negozji.

               (22)Filwaqt li s-sitwazzjoni kumplessiva tal-faqar fl-Ungerija tjiebet qabel il-kriżi, din ix-xejra tista’ tmur lura b’mod rapidu matul it-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku. L-inugwaljanzi fl-introjtu żdiedu matul dan l-aħħar deċennju, parzjalment minħabba bidliet fis-sistema tat-taxxa u tal-benefiċċji. Anki qabel it-tifqigħa tal-COVID-19, kemm id-deprivazzjoni materjali estrema kif ukoll id-deprivazzjoni materjali u soċjali kienu għoljin, b’mod partikolari fost l-unitajiet domestiċi b’diversi tfal u fost il-popolazzjoni tar-Rom. In-nuqqas ta’ appartamenti muniċipali għall-kiri soċjali u n-nuqqas ta’ appoġġ finanzjarju għall-kerrejja jfixklu l-mobbiltà. Il-benefiċċju tal-introjtu minimu għadu ma nbidilx b’mod nominali mill-2012 u huwa wieħed mill-aktar baxxi fl-UE. Il-pandemija hija mistennija li tolqot l-aktar lill-gruppi vulnerabbli li ma għandhomx aċċess għall-kura u għas-servizzi essenzjali u li jgħixu f’unitajiet domestiċi ffullati wisq. Il-miżuri li jrawmu l-attivazzjoni u l-integrazzjoni tagħhom fis-suq tax-xogħol se jkunu meħtieġa meta l-ekonomiji jirkupraw. Qabel il-kriżi, l-eżiti tal-edukazzjoni diġà kienu aktar baxxi mill-medja tal-Unjoni u kienu influwenzati b’mod qawwi mill-isfond soċjoekonomiku tal-istudenti. Ir-rati tat-tluq bikri mill-iskola kienu għoljin, b’mod partikolari fost l-istudenti Rom. Il-parteċipazzjoni baxxa tal-gruppi vulnerabbli f’edukazzjoni ta’ kwalità hija opportunità mitlufa biex jinbnew il-kapital uman u l-koeżjoni soċjali. Is-salarju tal-għalliema huwa wieħed mill-aktar baxxi fl-UE. L-għadd baxx ta’ studenti li jipparteċipaw fl-edukazzjoni għolja mhuwiex konformi mad-domanda qawwija għal ħaddiema b’livell għoli ta’ ħiliet. Il-bidla mhux mistennija għat-tagħlim mill-bogħod aktarx se tkompli żżid l-inugwaljanzi. L-evidenza mit-testijiet ta’ kompetenza nazzjonali annwali turi li huwa diffiċli li jintlaħqu ħafna studenti permezz tal-edukazzjoni diġitali minħabba n-nuqqas ta’ għodod diġitali. L-istudenti minn sfondi żvantaġġati jesperjenzaw effetti negattivi ta’ tagħlim mill-bogħod anki minħabba l-unitajiet domestiċi li huma ffullati wisq u l-edukazzjoni baxxa tal-ġenituri. L-investimenti riċenti u li għaddejjin fid-diġitalizzazzjoni tal-edukazzjoni kienu importanti u jeħtieġ li jitkomplew.

               (23)Fil-kuntest tal-kriżi tal-COVID-19, huwa importanti b’mod partikolari li jiġi żgurat il-funzjonament tal-infrastruttura kritika u ċ-ċirkolazzjoni libera tal-oġġetti fis-Suq Uniku u li jiġi ssorveljat u żgurat il-funzjonament tajjeb tal-ktajjen ta’ provvisti b’kooperazzjoni mal-pajjiżi ġirien. L-Ungerija għandha ekonomija żgħira miftuħa bi trasport transfruntier intensiv ta’ merkanzija. Barra minn hekk, ħafna Ungeriżi jaħdmu barra mill-pajjiż u jivvjaġġaw kull ġimgħa. L-Ungerija jista’ jkollha bżonn ukoll ħaddiema staġonali fl-agrikoltura li jaħdmu bejn il-fruntieri. Ir-restrizzjonijiet li attwalment huma imposti fuq l-ivvjaġġar jistgħu jdewmu ċ-ċirkolazzjoni tal-oġġetti u tal-ħaddiema iżda jistgħu jittaffew billi jiġu żgurati l-Korsiji Ħodor mal-fruntieri.

               (24)Fost is-servizzi, il-bejgħ bl-imnut huwa wieħed mis-setturi l-aktar affettwati minħabba l-miżuri li żammew lil ħafna negozji għalkollox milli jiffunzjonaw jew li llimitaw l-operazzjonijiet tagħhom b’mod sinifikanti. Il-flessibbiltà regolatorja tgħin lill-bejgħ bl-imnut jirpilja wara l-COVID-19. L-Ungerija għandha l-ogħla numru ta’ professjonijiet regolati fl-UE. Is-servizzi professjonali se jkollhom rwol importanti fl-iffaċilitar tal-ħruġ mill-kriżi u fl-irkupru warajha. Għaldaqstant, l-iżgurar ta’ aċċess bla xkiel għall-professjonijiet u l-eżerċizzju tagħhom, permezz ta’ simplifikazzjoni tal-oqfsa regolatorji tagħhom u proċeduri amministrattivi relatati, huwa ta’ importanza kruċjali, speċjalment għall-impriżi żgħar u medji u għall-mikroimpriżi, fosthom il-prattikanti waħidhom, li ntlaqtu b’mod partikolari mill-kriżi. L-appoġġ ta’ likwidità għan-negozji permezz ta’ self u garanziji, b’enfasi fuq l-impriżi żgħar u medji, huwa ta’ importanza kruċjali, u d-distribuzzjoni tal-appoġġ ta’ likwidità għad-ditti trid tkun implimentata b’mod effettiv u rapidu mill-intermedjarji. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri jenħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Il-fluss tal-flus tal-impriżi żgħar u medji jista’ jittejjeb ukoll billi jiġu permessi pagamenti differiti ta’ taxxi u kontribuzzjonijiet soċjali u jitħaffew il-pagamenti kuntrattwali mill-awtoritajiet pubbliċi. Negozji ġodda li għadhom kemm bdew u dawk li qed jespandu jeħtieġu appoġġ speċifiku, pereżempju inċentivi għal fondi ta’ kapital ta’ riskju biex jiżdiedu l-investimenti tagħhom f’dawn id-ditti. Dawn il-miżuri ta’ appoġġ se jgħinu wkoll biex jiġi evitat bejgħ bl-għaġla ta’ ditti Ewropej strateġikament importanti.

               (25)Ir-riċerka u l-innovazzjoni huma fattur kritiku għat-tkabbir u l-kompetittività fit-tul. L-Ungerija hija meqjusa bħala innovatur moderat. In-nuqqas ta’ ħaddiema b’livell għoli ta’ ħiliet huwa ta’ xkiel kbir għall-innovazzjoni. L-infiq fir-riċerka u l-iżvilupp (R&Ż) qiegħed jiżdied bil-mod u ngħata spinta prinċipalment mis-settur tan-negozji, li jibbenefika mill-akbar appoġġ pubbliku fl-UE. Madankollu, l-infiq fir-R&Ż fis-settur pubbliku naqas matul dan l-aħħar deċennju. L-investiment fl-impriżi żgħar u medji (SMEs) innovattivi, kif ukoll it-tisħiħ tal-kooperazzjoni bejn in-negozji, ir-riċerka, l-akkademji u s-settur pubbbliku, żiedu l-kapaċità tar-riċerka u l-innovazzjoni tal-pajjiż mitluba mill-kriżi tal-COVID-19. Għall-irkupru jenħtieġu investimenti fir-riċerka u l-innovazzjoni pubbliċi, u ambjent tar-riċerka li jagħti appoġġ.

               (26)Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu ffinanzjati b’mod aktar qawwi fil-bidu, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Il-Pjan Nazzjonali tal-Ungerija għall-Enerġija u l-Klima jidentifika l-investiment meħtieġ biex tiġi indirizzata t-tranżizzjoni għall-klima u l-enerġija. Flimkien mal-investiment fid-diġitalizzazzjoni u t-tranżizzjoni ekoloġika, dawn se jagħmlu l-ekonomija Ungeriża aktar sostenibbli u reżiljenti ladarba l-pajjiż jirkupra mill-kriżi. Attwalment l-effiċjenza enerġetika fis-settur residenzjali hija baxxa, u dan jikkontribwixxi wkoll għat-tniġġis tal-arja. Il-ksur persistenti tal-istandards tal-kwalità tal-arja għandu riperkussjonijiet serji fuq is-saħħa u l-ambjent. Is-sorsi ewlenin tat-tniġġis tal-arja jinkludu l-kombustjoni residenzjali ta’ fjuwil solidu, l-emissjonijiet mill-agrikoltura u mit-trasport. Huwa biss 1 % mill-konsum gross domestiku tal-enerġija li huwa kopert minn sorsi rinnovabbli b’livell baxx ta’ karbonju, u l-bijomassa li tniġġes ħafna tikkontribwixxi għal madwar 10 %. Minn bażi baxxa, l-installazzjonijiet solari bdew jiżdiedu b’mod rapidu. Skont il-Pjan Nazzjonali tagħha għall-Enerġija u l-Klima u newtralità klimatika fit-tul, l-Ungerija beħsiebha tiddependi aktar fuq sorsi ta’ enerġija rinovabbli, partikolarment l-enerġija solari. Fis-sitwazzjoni ekonomika attwali, il-politika dwar l-enerġija tista’ tiġġenera tkabbir ekoloġiku u tista’ tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku. Il-konġestjoni fit-toroq kienet sfida li kienet qed tikber sat-tifqigħa tal-pandemija tal-COVID-19, u dan iħalli impatti ekonomiċi negattivi u żieda fl-emissjonijiet ta’ gassijiet serra u fit-tniġġis tal-arja. Opportunitajiet aktar mifruxa ta’ telexogħol u sistemi aktar attraenti ta’ trasport pubbliku jgħinu wkoll biex jittaffa l-impatt ambjentali tat-trasport. L-ekonomija ċirkolari għadha f’fażi inizjali, ir-riċiklaġġ tal-iskart muniċipali huwa sottożviluppat u l-istrumenti ekonomiċi ma jipprovdux biżżejjed inċentivi. Ir-rimi fil-landfills għadu l-metodu predominanti tal-immaniġġar tal-iskart. Il-kwalità u l-provvista tal-ilma għadhom ta’ tħassib. Il-ħiliet diġitali tal-Ungeriżi u l-użu tat-teknoloġiji diġitali mid-ditti u mis-servizzi pubbliċi għadhom taħt il-medja tal-UE. Jenħtieġ li jkomplu jsiru sforzi biex iċ-ċittadini u n-negozji jiġu offruti servizzi pubbliċi diġitali effiċjenti. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Ungerija tittratta xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija li tkun newtrali fejn tidħol il-klima, b’mod partikolari fl-oqsma koperti mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiż
                  9
               . Dan jippermetti li l-Ungerija tagħmel l-aħjar użu minn dak il-fond.

               (27)B’reazzjoni għall-epidemija tal-COVID-19, fil-11 ta’ Marzu 2020 il-Gvern iddikjara “sitwazzjoni ta’ periklu”. Kemm se jdum dan il-fond mhuwiex definit minn qabel u l-Gvern għandu setgħa diskrezzjonali li jżommu jew li jtemmu. Il-miżuri konkreti li ħa l-Gvern idumu sa ma tintemm is-“sitwazzjoni ta’ periklu”. Fit-30 ta’ Marzu 2020, il-Parlament għadda liġi ġdida li tippermetti li l-Gvern iqis bla effett kwalunkwe liġi b’digriet. Is-setgħat ta’ emerġenza mogħtija jidher li huma aktar estensivi minn dawk adottati fi Stati Membri oħra, fid-dawl tal-effett ikkombinat ta’ setgħat b’definizzjoni wiesgħa u n-nuqqas ta’ limitu ta’ żmien ċar. Ċerti miżuri ta’ emerġenza li jużaw dawn is-setgħat iqajmu dubji dwar il-ħtieġa u l-proporzjonalità tagħhom u jinterferixxu mal-attivitajiet tam-negozju u mal-istabbiltà tal-ambjent regolatorju. Dawn il-miżuri jinkludu l-possibbiltà ta’ deroga mil-liġijiet tax-xogħol, l-iskjerament ta’ uffiċjali ta’ kollegament militari f’kumpaniji strateġiċi u t-tqegħid ta’ kumpanija elenkata fil-Borża taħt is-superviżjoni tal-Istat. Kif iddikjara fil-15 ta’ Mejju 2020, il-Prim Ministru Viktor Orbán jistenna li fl-aħħar tax-xahar il-Gvern ikun jista’ jirritorna fil-Parlament il-mandat speċjali li ngħata minħabba l-epidemija tal-coronavirus. It-tisħiħ tal-indipendenza ġudizzjarja jkun kruċjali wkoll għal sorveljanza effettiva fuq il-miżuri ta’ emerġenza kkonċernati.

               (28)L-involviment tas-sħab soċjali fl-inizjattivi ta’ politika u fl-implimentazzjoni ma kienx biżżejjed f’dawn l-aħħar snin, u dan dgħajjef il-kwalità u l-prevedibbiltà tat-tfassil tal-politika u żied l-opportunitajiet għal żbalji fil-politika. Il-konsultazzjonijiet u l-valutazzjonijiet tal-impatt ġew evitati b’mod rikorrenti billi ġew applikati proċeduri leġiżlattivi speċjali, bħal abbozzi ta’ liġijiet u proċeduri urġenti ta’ membru individwali. L-involviment tal-partijiet ikkonċernati kompla jiddgħajjef matul is-sistema attwali ta’ tmexxija b’digriet mill-Gvern, anki fid-dawl tad-digriet tal-Gvern tat-18 ta’ Marzu 2020 li jippermetti derogi bilaterali mill-Kodiċi tax-Xogħol.

               (29)In-nuqqas ta’ kompetizzjoni fl-akkwist pubbliku għadu ta’ tħassib serju, billi aktar ftuħ tal-kompetizzjoni huwa soluzzjoni ewlenija biex tiġi ffaċċjata l-kriżi, jerġa’ jqum fuq saqajh is-settur tan-negozji ż-żgħar u tiġi megħjuna l-ekonomija biex terġa’ tibda. Minkejja l-bidliet leġiżlattivi ġodda u d-diġitalizzazzjoni tal-akkwist pubbliku, kważi nofs l-offerti pubbliċi kollha jirriżultaw fi proċedura ta’ offerta waħda. L-għadd kbir ta’ offerti uniċi jimmina l-effettività tas-sistema tal-akkwist pubbliku. Il-professjonalizzazzjoni tal-akkwist pubbliku tista’ tgħin biex tittejjeb il-konformità mar-regoli tal-Unjoni u tippermetti l-akkwist strateġiku. L-awditi tal-Kummissjoni dwar l-akkwist pubbliku relatati mal-proġetti kkofinanzjati mill-Unjoni u li saru f’dawn l-aħħar snin identifikaw nuqqasijiet sistemiċi u wrew dgħufijiet fis-sistema tal-kontroll tal-akkwist pubbliku. Fl-2019, il-Kummissjoni imponiet madwar EUR 1 biljun f’korrezzjonijiet finanzjarji fuq l-Ungerija minħabba dawn in-nuqqasijiet.

               (30)Huwa importanti li jiġi indirizzat l-ippjanar aggressiv tat-taxxa biex tittejjeb l-effiċjenza u l-ekwità fis-sistemi tat-taxxa. L-effetti sekondarji ta’ strateġiji ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa tal-kontribwenti bejn l-Istati Membri jirrikjedu azzjoni koordinata ta’ politiki nazzjonali biex jikkomplementaw il-leġiżlazzjoni tal-UE. L-Ungerija ħadet miżuri kontra l-ippjanar aggressiv tat-taxxa billi implimentat inizjattivi internazzjonali u Ewropej li kien hemm qbil fuqhom minn qabel, iżda n-nuqqas ta’ taxxi minn ras il-għajn fl-Ungerija fuq l-introjtu li joħroġ għal ċentri finanzjarji offshore jista’ joffri rotta ta’ ħruġ biex il-profitti joħorġu mill-UE mingħajr ma jħallsu sehemhom mit-taxxi. Filwaqt li l-flussi tal-introjtu li joħroġ bħar-royalties, l-imgħax u d-dividendi lejn ċentri finanzjarji offshore kienu relattivament żgħar fl-2013-2017, l-Ungerija rreġistrat flussi ta’ dħul u ħruġ ta’ kapital volatili u relattivament għolja permezz ta’ entitajiet bi skop speċjali li jissuġġerixxu vulnerabbiltà potenzjali għall-prattiki ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa.

               (31)Fil-kuntest tal-kriżi tal-COVID-19, huwa importanti b’mod partikolari li jiġi żgurat il-funzjonament tal-infrastruttura kritika u ċ-ċirkolazzjoni libera tal-oġġetti fis-suq uniku u li jiġi ssorveljat u żgurat il-funzjonament korrett tal-ktajjen ta’ provvisti b’kooperazzjoni mal-pajjiżi ġirien. Għaldaqstant, it-tneħħija ta’ miżuri adottati matul il-kriżi tal-COVID-19, b’mod partikolari ir-restrizzjoni tal-esportazzjonijiet ta’ sustanzi u prodotti mediċinali, biex ikunu fornuti primarjament fl-Ungerija, se tikkontribwixxi biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet taċ-ċittadini madwar l-UE b’mod koerenti u fi spirtu ta’ solidarjetà, u jiġi evitat ir-riskju ta’ nuqqas u tfixkil fil-ktajjen ta’ provvista. Fl-aħħar mill-aħħar, dan se jwitti t-triq għal strateġija ta’ ħruġ mill-COVID-19 ikkoordinata mill-UE li tirnexxi.

               (32)Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet attwali jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu trattati l-isfidi strutturali fuq perjodu medju sa dak twil. Dawn ir-rakkomandazzjonijiet jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu mmonitorjati matul iċ-ċiklu annwali tas-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan japplika wkoll għal rakkomandazzjonijiet rigward politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Jenħtieġ li dawn ir-rakkomandazzjonijiet tal-aħħar jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi attwali.

               (33)Il-korruzzjoni, l-aċċess għall-informazzjoni pubblika u l-libertà tal-media qajmu tħassib saħansitra qabel il-kriżi. Dawn l-oqsma huma saħansitra aktar esposti għal deterjorament ulterjuri fis-sitwazzjoni ta’ periklu billi ddgħajfu l-mekkaniżmi ta’ kontroll. Jidher li l-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni huma inqas effettivi fl-Ungerija milli fi Stati Membri oħrajn. Hemm nuqqas ta’ azzjoni sistematika determinata biex issir prosekuzzjoni tal-korruzzjoni fil-livelli għolja. Ir-responsabbiltà għad-deċiżjonijiet biex jingħalqu l-investigazzjonijiet hija kwistjoni ta’ tħassib billi ma hemm l-ebda rimedju effettiv kontra d-deċiżjonijiet tas-servizz tal-prosekuzzjoni li ma ssirx prosekuzzjoni ta’ allegazzjonijiet ta’ attivitajiet kriminali. Ir-restrizzjonijiet fuq l-aċċess għall-informazzjoni għadhom ifixklu l-ġlieda kontra l-korruzzjoni. Il-prattiki dissważivi għall-aċċess ta’ informazzjoni pubblika jistgħu jiskoraġġixxu liċ-ċittadini u lill-organizzazzjonijiet nongovernattivi milli jeżerċitaw id-drittijiet kostituzzjonali tagħhom.

               (34)Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. L-Istati Membri evalwaw il-progress fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (Sustainable Development Goals, SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom. Billi tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet ta’ hawn taħt, l-Ungerija se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

               (35)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Ungerija u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2020. Ivvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Ungerija fis-snin preċedenti. Mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fl-Ungerija, iżda qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali fil-futur.

               (36)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 u l-opinjoni tiegħu
                  10
                hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Ungerija tieħu azzjoni fl-2020 u l-2021 biex:

               1.F’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali, tieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali li għandhom l-għan li jiksbu pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Tindirizza n-nuqqasijiet tal-ħaddiema tas-saħħa u tiżgura provvista adegwata ta’ prodotti mediċi kritiċi u infrastruttura biex tiżdied ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa. Ittejjeb l-aċċess għas-servizzi preventivi u tal-kura primarja ta’ kwalità.

               2.Tipproteġi l-impjiegi permezz ta’ arranġamenti tax-xogħol għal żmien qasir u politiki attivi tas-suq tax-xogħol effettivi u testendi d-durata tal-benefiċċji tal-qgħad. Ittejjeb l-adegwatezza tal-assistenza soċjali u tiżgura l-aċċess għas-servizzi essenzjali u għal edukazzjoni ta’ kwalità għal kulħadd.

               3.Tiżgura appoġġ ta’ likwidità għall-impriżi żgħar u medji. Tiffinanzja fil-bidu tal-perjodu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġu mbuttat ’il quddiem l-irkupru ekonomiku. Tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari il-produzzjoni u l-użu nadif u effiċjenti tal-enerġija, trasport sostenibbli, l-immaniġġar tal-ilma u tal-iskart, ir-riċerka u l-innovazzjoni, u l-infrastruttura diġitali għall-iskejjel.

               4.Tiżgura li kull miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, limitata fiż-żmien, konformi mal-istandards Ewropej u internazzjonali u jenħtieġ li ma tinterferix mal-attivitajiet kummerċjali u mal-istabbiltà tal-ambjent regolatorju. Tiżgura involviment effettiv tas-sħab soċjali u tal-partijiet ikkonċernati fil-proċess tat-tfassil tal-politika. Ittejjeb il-kompetizzjoni fl-akkwist pubbliku.

               5.Issaħħaħ is-sistema fiskali kontra r-riskju ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                  Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        SWD(2020) 516 final.

                     (3)

                        ĠU C 301, 5.9.2019, p. 117.

                     (4)

                        COM(2020) 112 final.

                     (5)

                        COM(2020) 123 final.

                     (6)

                        Ir-Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5) u r-Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

                     (7)

                        In-nefqa primarja netta tal-Gvern hi magħmula min-nefqa totali tal-Gvern mingħajr in-nefqa marbuta mal-imgħax, in-nefqa marbuta mal-programmi tal-Unjoni kompletament koperti mid-dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fin-nefqa marbuta mal-benefiċċju tal-qgħad. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss iffinanzjata fuq livell nazzjonali hija mifruxa fuq perjodu ta’ erba’ snin. Miżuri ta’ dħul diskrezzjonali jew żidiet fid-dħul mitluba mil-liġi huma meqjusa. Miżuri ta’ darba fuq in-naħa kemm tad-dħul kif ukoll tan-nefqa huma mnaqqsa.

                     (8)

                        ĠU L 329, 19.12.2019, p. 91–93.

                     (9)

                        SWD(2019) 1016 final.

                     (10)

                        Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.