               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 18.5.2016
            COM(2016) 329 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-programm nazzjonali ta' riforma tal-2016 ta' Spanjau li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-programm ta' stabbiltà tal-2016 ta' Spanja

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-programm nazzjonali ta' riforma tal-2016 ta' Spanja

                  u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-programm ta' stabbiltà tal-2016 ta' Spanja

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika
                  1
               , u b'mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi
                  2
               , u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea
                  3
               ,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew
                  4
               ,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-26 ta' Novembru 2015, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir
                  5
               , li ta bidu għas-Semestru Ewropew ta' koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2016. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fis-17-18 ta' Marzu 2016. Fis-26 ta' Novembru 2015, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija
                  6
               , li fih identifikat lil Spanja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess ġurnata, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro
                  7
               . Din ir-rakkomandazzjoni ġiet approvata mill-Kunsill Ewropew fit-18-19 ta' Frar 2016 u adottata mill-Kunsill fit-8 ta' Marzu 2016. Bħala pajjiż li l-munita tiegħu hija l-euro, u fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja, Spanja għandha tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u bla dewmien tar-rakkomandazzjoni.

               (2)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2016 għal Spanja
                  8
                ġie ppubblikat fis-26 ta' Frar 2016. Huwa vvaluta l-progress li għamlet Spanja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fl-14 ta' Lulju 2015 u l-progress ta' Spanja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa 2020 tagħha. Kien jinkludi wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011. Fit-8 ta' Marzu 2016, il-Kummissjoni ppreżentat ir-riżultati tal-analiżi fil-fond.
                  9
                L-analiżi tal-Kummissjoni twassalha biex tikkonkludi li Spanja għandha żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, dejn estern u intern għoli, kemm pubbliku kif ukoll privat, qed ikompli jikkostitwixxi vulnerabbiltà fil-kuntest ta' livell għoli ta' qgħad. Il-ħtieġa għall-azzjoni sabiex jitnaqqas ir-riskju ta' effetti avversi fuq l-ekonomija Spanjola u, fid-dawl tad-daqs tagħha, ta' effetti sekondarji negattivi fuq l-unjoni ekonomika u monetarja, hija partikolarment kbira. Minkejja t-titjib fil-bilanċ tal-kont kurrenti, l-obbligazzjonijiet esterni netti ma humiex projettati li jilħqu livelli prudenti f'terminu qasir. Id-diżingranaġġ fis-settur privat huwa miexi bil-pass mixtieq, appoġġat parzjalment minn kundizzjonijiet favorevoli tat-tkabbir, iżda l-ħtiġijiet tad-diżingranaġġ huma kbar u d-dejn pubbliku għadu kbir. Ittieħdu miżuri fis-settur finanzjarju u fl-oqfsa tal-insolvenza korporattiva u personali, iżda hija meħtieġa aktar azzjoni fuq l-innovazzjoni u l-kompetenzi u fuq il-konformità mal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir.

               (3)Fid-29 ta' April 2016, Spanja ppreżentat il-programm nazzjonali ta' riforma tagħha tal-2016 u fit-30 ta' April 2016 ippreżentat il-programm ta' stabbiltà tagħha tal-2016. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess żmien.

               (4)Rakkomandazzjonijiet rilevanti speċifiċi għall-pajjiż ġew indirizzati fl-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej għall-perjodu 2014-2020. Kif previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013, fejn dan ikun meħtieġ għall-appoġġ tal-implimentazzjoni ta' rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista' titlob lil Stat Membru biex janalizza l-Ftehim ta' Sħubija u l-programmi rilevanti tiegħu u jipproponi emendi għalihom. Il-Kummissjoni pprovdiet aktar dettalji dwar kif se tagħmel użu minn din id-dispożizzjoni f'linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej mal-governanza ekonomika soda
                  10
               .

               (5)Spanja bħalissa tinsab fil-fergħa korrettiva tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir. Fil-programm ta' stabbiltà tagħha tal-2016, Spanja qed tippjana li tikseb miri tad-defiċit nominali ta' 3,6% tal-PDG fl-2016 u ta' 2,9% tal-PDG fl-2017. Id-defiċit eċċessiv huwa għalhekk ippjanat li jiġi kkoreġut sena aktar tard milli rrakkomandat bħalissa mill-Kunsill, wara li l-mira tal-isforz fiskali u dik nominali ma ntlaħqux fl-2014 u fl-2015. Dawn il-miri jassumu l-implimentazzjoni sħiħa ta' 0,4% tal-PDG f'iffrankar permanenti fil-livelli tal-gvern ċentrali u reġjonali, imħabbra f'rispons għar-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Awtonoma tad-9 ta' Marzu 2016. Id-defiċit huwa ppjanat li jkompli jonqos wara dan, għal 1,6% tal-PDG fl-2019. Madankollu, l-objettiv fuq terminu medju ta' pożizzjoni bbilanċjata tal-baġit f'termini strutturali mhijiex ippjanata li tintlaħaq fl-orizzont taż-żmien tal-programm ta' stabbiltà. B'mod partikolari, il-bilanċ strutturali rikalkulat huwa projettat li jitjieb biss maġinalment fl-2016 u fl-2017 għal madwar -2½% tal-PDG, u jonqos bil-mod biex jilħaq -2¾% tal-PDG fl-2019. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern mal-PDG naqas biss marġinalment fl-2015 għal 99,2% tal-PDG u huwa mistenni li jonqos ftit fl-2016 u fl-2017 u b'mod aktar deċiżiv fis-sentejn ta' wara, għal 96% tal-PDG fl-2019, hekk kif il-bilanċ primarju jinbidel f'surplus. Ix-xenarju makroekonomiku li fuqu huma bbażati dawn il-projezzjonijiet baġitarji huwa plawżibbli għall-2016 u l-2017 u xi ftit ottimist minn hemm 'il quddiem.  ġie approvat ukoll mill-Istituzzjoni Fiskali Indipendenti ta' Spanja (AIReF). It-tbassir tar-rebbiegħa tal-2016 tal-Kummissjoni jipprevedi defiċit ta' 3,9% tal-PDG fl-2016 u ta' 3,1% tal-PDG fl-2017, 'il fuq mill-miri nominali fil-programm ta' stabbiltà. Spanja għalhekk mhijiex prevista li se tikkoreġi d-defiċit eċċessiv sal-2016 kif irrakkomandat mill-Kunsill. Ir-riskji għall-miri tad-defiċit f'dan il-programm joriġinaw l-aktar mill-inċertezzi dwar l-implimentazzjoni tal-iffrankar mill-miżuri ta' Marzu/April 2016. Billi d-defiċit strutturali huwa previst li jiżdied ftit f'kull waħda minn dawk is-sentejn, l-isforz fiskali mhuwiex konformi mar-rekwiżiti tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir. Fuq il-bażi tal-valutazzjoni tiegħu tal-programm ta' stabbiltà u filwaqt li jqis it-tbassir tar-rebbiegħa tal-2016 tal-Kummissjoni, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li hemm riskju li Spanja ma tikkonformax mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir. Għaldaqstant, huma meħtieġa miżuri oħra sabiex tiġi żgurata l-konformità fl-2016 u fl-2017.

               (6)Skont l-Artikolu 10(1) tar-Regolament (KE) Nru 1467/97, il-Kummissjoni se timmonitorja b'mod regolari l-implimentazzjoni tal-azzjoni meħuda minn Spanja b'rispons għall-aħħar rakkomandazzjoni magħmula mill-Kunsill skont l-Artikolu 126(7) TFUE: għaldaqstant, il-Kummissjoni se tirrakkomanda lill-Kunsill il-passi xierqa li għandhom jittieħdu fil-qafas tal-proċedura ta' defiċit eċċessiv.

               (7)Sa mill-2012, Spanja saħħet il-qafas fiskali sabiex, fost affarijiet oħra, jiġu evitati devjazzjonijiet u tiġi żgurata l-konformità mil-livelli kollha ta' gvern mal-miri rispettivi tagħhom tad-defiċit u tad-dejn u tan-nefqa. Barra minn hekk, regola ta' applikazzjoni (fuq bażi volontarja) fil-livell reġjonali ġiet approvata f'nofs l-2015 biex trażżan iż-żieda fin-nefqa fuq il-kura tas-saħħa u l-prodotti farmaċewtiċi u ftehim bejn il-gvern u l-industrija farmaċewtika ġie ffirmat f'Novembru 2015 biex jgħin sabiex jiġi razzjonalizzat l-infiq fuq prodotti farmaċewtiċi. Minkejja dan, fl-2015, il-parti l-kbira tar-reġjuni kif ukoll is-settur tas-sigurtà soċjali naqsu sew milli jilħqu l-miri fiskali domestiċi tagħhom. Ir-regola dwar l-infiq tal-liġi tal-istabbiltà ma ġietx osservata mis-subsetturi ċentrali, reġjonali u lokali tal-gvern u t-tkabbir fin-nefqa ta' prodotti farmaċewtiċi, jiġifieri fl-isptarijiet, kompla jiżdied, ukoll jekk wieħed jeskludi l-impatt ta' trattamenti ġodda kontra l-hepatitis C.

               (8)Fil-qasam tal-akkwist pubbliku, Spanja għandha prestazzjoni tajba fir-rigward tal-kwalità tal-leġiżlazzjoni u d-disponibilità ta' proċeduri ta' rieżami. Saru sforzi sabiex ix-xiri pubbliku jiġi razzjonalizzat, b'mod partikolari permezz ta' mekkaniżmi konġunti tal-akkwist. Madankollu, hemm spariġġi fl-implimentazzjoni tal-akkwist pubbliku f'amministrazzjonijiet differenti u l-insuffiċjenza tal-mekkaniżmi ta' kontroll tfixkel l-applikazzjoni korretta tar-regoli tal-akkwist pubbliku. L-għadd ta' ksur allegat tal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-akkwist pubbliku li tressaq għall-attenzjoni tal-Kummissjoni fis-snin riċenti kien relattivament għoli. Minbarra dan, il-Qorti Spanjola tal-Awdituri indikat xi dgħufijiet bħall-użu frekwenti tal-proċedura nnegozjata mingħajr pubblikazzjoni, il-modifikar ripetut tal-kuntratti, il-qsim tal-kuntratti f'kuntratti iżgħar u l-preċiżjoni u ċarezza insuffiċjenti ta' xi dokumenti tas-sejħiet għall-offerti u ta' xi deċiżjonijiet amministrattivi.

               (9)Spanja għamlet progress sostanzjali fir-ristrutturar tas-settur finanzjarju. Ġiet implimentata l-liġi dwar il-banek tat-tfaddil sabiex tissaħħaħ il-governanza tagħhom u sabiex jitnaqqsu l-ishma ta' kontroll miżmuma minn fondazzjonijiet bankarji. L-implimentazzjoni ta' pjanijiet għar-ristrutturar ta' banek megħjuna mill-istat hija avvanzata ħafna. Il-Bank ta' Spanja emenda s-sistema eżistenti tal-kontabilità għall-istituzzjonijiet tal-kreditu u adotta qafas ġdid għal SAREB, il-kumpanija Spanjola tal-immaniġġar tal-assi. Il-qafas il-ġdid se jippermetti lil SAREB tagħti trattament xieraq lill-indebolimenti u se jgħin biex il-politiki tad-diżingranaġġ tagħha jiġu adattati għal preżunzjonijiet kredibbli tas-suq.

               (10)Ir-riformi fis-suq tax-xogħol li saru fis-snin riċenti għamlu l-impjieg aktar reattiv għat-tkabbir, u l-ħolqien tal-impjiegi reġa' beda, appoġġat minn aktar flessibbiltà u tkomplija ta' moderazzjoni fil-pagi. Il-ftehimiet kollettivi sostnew din ix-xejra, ukoll minħabba l-ftehim interprofessjonali ffirmat f'Ġunju 2015. Iż-żieda riċenti fil-livell ġenerali tal-impjieg kienet ikkawżata prinċipalment minn kuntratti temporanji, għalkemm in-numru ta' kuntratti indefiniti ġodda mingħajr limitu ta' żmien qiegħed bil-mod il-mod jiżdied. Madankollu, l-użu ta' inċentivi għal reklutaġġ permanenti ġdid għadu limitat, u l-proporzjon ta' ħaddiema temporanji għadu wieħed mill-ogħla fl-UE, filwaqt li l-opportunitajiet għall-ħaddiema temporanji biex jimxu lejn kuntratt permanenti għadhom baxxi. It-terminu qasir ta' kuntratti temporanji jillimita l-inċentivi biex wieħed jinvesti fil-kapital uman, u dan ixekkel it-tkabbir fil-produttività. Għalkemm qed jonqos b'mod rapidu, il-qgħad għadu għoli ħafna, b'mod partikolari fost iż-żgħażagħ, u t-tul medju tiegħu qed jiżdied. Qgħad fit-tul għoli u persistenti jimplika li hemm riskju li l-qgħad isir strutturali, u jaffettwa b'mod negattiv il-kundizzjonijiet tax-xogħol u dawk soċjali. Kważi 60 % ta' dawk li jkunu qiegħda fit-tul għandhom ftit kompetenzi professjonali, u dan jitlob li jkun hemm politiki tas-suq tax-xogħol u tat-taħriġ attivi u passivi xierqa sabiex jiġu indirizzati spariġġi mifruxa fil-kompetenzi u jiġi evitat id-deprezzament tal-kompetenzi fost dan il-grupp. L-interazzjoni ma' min iħaddem fit-tfassil ta' programmi ta' taħriġ għadha dgħajfa.

               (11)L-effettività ta' miżuri ta' attivazzjoni u miżuri attivi tas-suq tax-xogħol tiddependi ħafna fuq il-kapaċità tas-servizzi tal-impjiegi biex ifasslu u joffru appoġġ individwalizzat lill-benefiċjarji. L-implimentazzjoni tar-riformi riċenti ta' politiki attivi tas-suq tax-xogħol qed tagħmel progress bil-mod u l-kapaċità tas-servizzi pubbliċi tal-impjiegi biex jipprovdu pariri u assistenza fit-tfittxija għax-xogħol effettivi u individwalizzati għadha limitata. Il-kooperazzjoni bejn is-servizzi pubbliċi reġjonali tal-impjiegi u aġenziji ta' kollokament privati għadha limitata. Barra minn hekk, il-kooperazzjoni bejn is-servizzi tal-impjiegi u dawk soċjali mhijiex uniformi madwar ir-reġjuni, u dan ixekkel il-provvista ta' assistenza kkoordinata għal dawk l-iktar 'il bogħod mis-suq tax-xogħol, b'mod partikolari għall-benefiċjarji tal-introjtu minimu. Hemm differenzi sinifikanti bejn ir-reġjuni fir-rigward ta' skemi ta' appoġġ għall-introjtu, pereżempju fl-arranġamenti tal-forniment, fir-rekwiżiti ta' eliġibilità, fil-kopertura u fl-adegwatezza, filwaqt li diffikultajiet fit-trasferiment tal-benefiċċji soċjali qed ixekklu l-mobilità interreġjonali tax-xogħol. Barra minn hekk, l-informazzjoni dwar it-tranżizzjoni lejn l-impjieg minn skemi ta' introjtu minimu hija pjuttost limitata. Spanja bħalissa qed tħejji mappa tal-iskemi ta' appoġġ għall-introjtu nazzjonali u reġjonali fil-pajjiż, li tkopri l-livelli nazzjonali u reġjonali. Filwaqt li ġew introdotti xi miżuri, l-effettività tal-benefiċċji tal-familja u għad-djar fit-tnaqqis tal-faqar għadha limitata, u n-nuqqas ta' kura għat-tfal adegwata u affordabbli u ta' kura fit-tul jiskoraġġixxu lin-nisa, b'mod partikolari, milli jibdew impjieg.

               (12)Dan it-tibdil hekk mgħaġġel fil-kompożizzjoni settorjali tal-impjiegi li Spanja qed tesperjenza mill-2008 ‘l hawn kien akkumpanjat minn żieda fl-ispariġġi tal-kompetenzi. Il-livell baxx kumplessiv ta' kompetenzi jikkostrinġi t-tranżizzjoni lejn attivitajiet b'valur miżjud ogħla u jxekkel it-tkabbir tal-produttività. Minkejja livell għoli ta' kisba tal-edukazzjoni terzjarja, il-provvista tal-kompetenzi mhijiex allinjata biżżejjed mal-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol u r-rati tal-impjegabbiltà għall-gradwati terzjarji riċenti huma fost l-aktar baxxi fl-Ewropa, bi proporzjon sinifikanti impjegati f'impjiegi li ma jitolbux lawrja universitarja. Minbarra dan, minkejja titjib żgħir matul l-aħħar ħames snin, parzjalment sostnut minn inizjattivi biex tiżdied ir-rappreżentanza tal-impriżi fil-bordijiet tat-tmexxija tal-universitajiet, il-kooperazzjoni bejn l-universitajiet u l-impriżi għadha dgħajfa. Il-mobilità mnaqqsa tal-akkademiċi, ir-riġidità tas-sistema tal-governanza tal-universitajiet u l-ostakli amministrattivi ffaċċati mill-Uffiċċji tat-Trasferiment tar-Riżultati tar-Riċerka (Oficinas de transferencia de resultados de investigación) iżidu l-ostakli għal kooperazzjoni aktar mill-qrib.

               (13)Il-politika tar-riċerka u l-innovazzjoni fi Spanja qed tiffaċċja bosta sfidi. L-interazzjoni bejn ir-riċerka pubblika u dik privata hija dgħajfa. L-intensità tar-R&Ż fi Spanja (l-infiq fuq ir-R&Ż relattiv għall-PDG) u l-prestazzjoni tal-innovazzjoni qed ikomplu jonqsu, fl-isfond ta' numru relattivament baxx ta' kumpaniji innovattivi u inċentivi limitati għall-kollaborazzjoni bejn ir-riċerka pubblika u n-negozju. Spanja ma tilħaqx il-livelli ta' prestazzjoni meħtieġa fir-rigward tal-biċċa l-kbira tal-indikaturi tal-innovazzjoni tan-negozju. Id-distakk fl-intensità tal-infiq fir-R&Ż meta mqabbel mal-UE kollha huwa partikolarment sinifikanti fir-rigward tal-investiment fir-R&Ż mis-settur privat (0,6 % fi Spanja meta mqabbel ma' 1,3 % fl-UE kollha kemm hi). Il-kapital tar-riskju għadu mhuwiex użat ħafna fi Spanja, b'mod partikolari fl-istadju bikri. Il-koordinazzjoni dgħajfa tal-politiki tar-R&I fi Spanja wasslet għal xenarju reġjonali frammentat ta' korpi u programmi li jippromwovu attivitajiet ta' innovazzjoni u jrawmu l-kooperazzjoni bejn ix-xjenza u n-negozju, u dan joħloq sfidi sinifikanti għan-negozji, speċjalment għal ditti iżgħar. Involviment baxx tan-negozju fl-attivitajiet ta' innovazzjoni jista' jindika nuqqas ta' kundizzjonijiet ta' qafas u inċentivi favorevoli għall-innovazzjoni. Kif enfasizzat fl-Evalwazzjoni bejn il-Pari tal-2014 tal-KŻER (il-Kumitat taż-Żona Ewropea tar-Riċerka) tas-Sistema tar-Riċerka u l-Innovazzjoni ta' Spanja, il-biċċa l-kbira tas-sistemi pubbliċi tar-riċerka li jiksbu suċċess għandhom livelli ogħla ta' evalwazzjoni u responsabbiltà minn dawk li huma disponibbli fi Spanja. F'dan il-kuntest, l-allokazzjoni ta' fondi pubbliċi għal attivitajiet tar-R&Ż fl-universitajiet u fl-organizzazzjonijiet pubbliċi tar-riċerka ġeneralment mhix ibbażata fuq il-prestazzjoni, u dan inaqqas l-inċentivi biex jitjiebu l-kwalità u r-rilevanza tal-ħidma xjentifika.

               (14)Id-daqs medju żgħir tad-ditti Spanjoli jispjega l-livell baxx persistenti tal-produttività fl-ekonomija. Tkabbir sod, flimkien ma' titjib fil-kapital uman, fl-innovazzjoni, fit-teknoloġija, fl-aċċess għall-finanzi u fil-ġustizzja effiċjenti jistgħu jixprunaw il-produttività aggregata. Fl-2015, l-investiment fin-negozju ssaħħaħ, mirfud minn kundizzjonijiet tad-domanda dinamiċi, spejjeż baxxi tas-self u tkomplija tat-tiswija tal-karta tal-bilanċ mis-settur korporattiv u mill-unitajiet domestiċi. Spanja ħadet diversi miżuri sabiex tiffaċilita t-tkabbir tan-negozju. Pereżempju, liġi reċenti dwar il-finanzjament tan-negozju hija mistennija li tiffaċilita l-aċċess għall-finanzjament għal intrapriżi żgħar u medji (SMEs). Barra minn hekk, valutazzjoni minn qabel tal-impatt potenzjali li l-leġiżlazzjoni l-ġdida jkollha fuq l-SMEs issa saret obbligatorja. Madankollu, iż-żmien u l-għadd ta' permessi meħtieġa biex jinbeda negozju u biex jitnedew ċerti attivitajiet ekonomiċi għadhom relattivament għolja.

               (15)Id-differenzi konsiderevoli bejn ir-reġjuni fi Spanja fir-rigward ta' prattiki regolatorji, inkluż fuq il-liċenzjar tal-impriżi, jistgħu jillimitaw il-kapaċità tal-impriżi biex jikbru. Il-liġi dwar l-unità tas-suq għandha l-għan li tnaqqas l-ostakli għall-aċċess għall-attivitajiet ekonomiċi u l-eżerċizzju tagħhom madwar ir-reġjuni ta' Spanja u li ttejjeb ir-regolamentazzjoni. Din jista' potenzjalment ikollha impatt sinifikanti fuq it-tneħħija tal-ostakoli għall-investiment u tiffaċilita l-għoti ta' liċenzji lil negozji, l-operazzjonijiet tan-negozju u t-tkabbir tal-kumpaniji. Madankollu, fit-tielet sena ta' applikazzjoni tagħha, qiegħda tiġi implimentata bil-mod mill-gvernijiet reġjonali. Bl-istess mod, il-benefiċċji tar-riforma tas-settur tal-bejgħ bl-imnut tal-2014 jiddependu fuq li l-gvernijiet reġjonali jadottaw l-atti implimentattivi meħtieġa. Barra minn hekk, l-indirizzar tal-ostakli għall-aċċess għas-settur tas-servizzi professjonali x'aktarx itejjeb il-produttività f'setturi oħra li jużaw dawk l-inputs. Minbarra t-traspożizzjoni tad-Direttiva dwar is-Servizzi fil-liġi Spanjola, ma sar l-ebda progress dwar riforma orizzontali tal-qafas regolatorju għall-professjonijiet regolati u l-assoċjazzjonijiet professjonali, minbarra fil-qasam taċ-ċertifikazzjoni tal-bord professjonali għall-proġetti. Ir-riforma ppjanata fi Programmi Nazzjonali ta' Riforma suċċessivi ma ġietx adottata. Din ir-riforma għandha l-għan li tiddefinixxi l-professjonijiet li jeħtieġu reġistrazzjoni f'organizzazzjoni professjonali, iżżid it-trasparenza u r-responsabbiltà tal-korpi professjonali, tiftaħ l-attivitajiet riżervati mingħajr ġustifikazzjoni u tħares l-unità tas-suq fl-aċċess għas-servizzi professjonali fi Spanja u fl-eżerċitar tagħhom.

               (16)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet analiżi tal-politika ekonomika ta' Spanja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2016. Hija vvalutat ukoll il-programm ta' stabbiltà u l-programm nazzjonali ta' riforma u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lil Spanja fi snin preċedenti. Hija qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fi Spanja imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-UE, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-UE għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri. Ir-rakkomandazzjonijiet skont is-Semestru Ewropew huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet minn 1 sa 4 ta' hawn taħt.

               (17)Fid-dawl ta' din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-programm ta' stabbiltà ta' Spanja, u l-opinjoni tiegħu
                  11
                hija riflessa b'mod partikolari fir-rakkomandazzjoni 1 hawn taħt.

               (18)Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta' din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-programm nazzjonali ta' riforma u l-programm ta' stabbiltà. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet 1 sa 4 ta' hawn taħt.

               B'DAN JIRRAKKOMANDA li Spanja tieħu azzjoni fl-2016 u fl-2017 biex:

               (1)Tiżgura korrezzjoni fit-tul tad-defiċit eċċessiv sal-2017, tnaqqas id-defiċit tal-amministrazzjoni pubblika għal 3.7% tal-PDG fl-2016 u għal 2,5% tal-PDG fl-2017, billi tieħu l-miżuri strutturail meħtieġa u billi tuża l-gwadanji mhux previsti għat-tnaqqis. Dan huwa konsistenti ma' titjib fil-bilanċ strutturali ta' 0,25% tal-PDG fl-2016 u ta' 0,5% tal-PDG fl-2017. Timplimenta fil-livelli kollha tal-gvern l-għodod stabbiliti fil-liġi ta' qafas fiskali. Ittejjeb il-mekkaniżmi ta' kontroll għall-akkwist pubbliku u l-koordinazzjoni tal-politiki tal-akkwist bejn il-livelli tal-gvern.

               (2)Tieħu miżuri ulterjuri sabiex ittejjeb l-integrazzjoni tas-suq tax-xogħol, billi tiffoka fuq l-appoġġ individwalizzat u ssaħħaħ l-effettività tal-miżuri ta' taħriġ. Ittejjeb il-kapaċità tas-servizzi tal-impjieg reġjonali u ssaħħaħ il-koordinazzjoni tagħhom mas-servizzi soċjali. Tindirizza n-nuqqasijiet u d-disparitajiet fl-iskemi ta' dħul minimu u ttejjeb l-iskemi ta' appoġġ għall-familja, inkluż l-aċċess għall-kura tat-tfal u għall-kura fit-tul.

               (3)Tieħu miżuri ulterjuri biex ittejjeb ir-rilevanza għas-suq tax-xogħol tal-edukazzjoni terzjarja, inkluż billi tipprovdi inċentivi għall-kooperazzjoni bejn l-universitajiet, l-intrapriżi u r-riċerka. Iżżid il-finanzjament abbażi tal-prestazzjoni ta' korpi ta' riċerka u universitajiet pubbliċi u trawwem l-investiment fir-R&I mis-settur privat.

               (4)Taċċellera l-implimentazzjoni tal-liġi dwar l-unità tas-suq fil-livell reġjonali. Tiżgura l-implimentazzjoni mir-reġjuni awtonomi tal-miżuri ta' riforma li ġew adottati għas-settur tal-bejgħ bl-imnut. Tadotta r-riforma ppjanata dwar is-servizzi u l-assoċjazzjonijiet professjonali.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)
                  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)
                  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

                     (3)
                  COM(2016) 329 final.

                     (4)
                  P8_TA(2016)0058, P8_TA(2016)0059, u P8_TA(2016)0060.

                     (5)
                  COM(2015) 690 final.

                     (6)
                  COM(2015) 691 final.

                     (7)
                  COM(2015) 692 final.

                     (8)
                  SWD(2016) 78 final.

                     (9)
                  COM(2016) 95 final.

                     (10)
                  COM(2014) 494 final.

                     (11)
                  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 18.5.2016
            COM(2016) 333 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-programm nazzjonali ta' riforma tal-2016 ta' Ċipruu li twassal opinjoni tal-Kunsill dwar il-programm ta' stabbiltà tal-2016 ta' Ċipru

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-programm nazzjonali ta' riforma tal-2016 ta' Ċipru

                  u li twassal opinjoni tal-Kunsill dwar il-programm ta' stabbiltà tal-2016 ta' Ċipru

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika
                  1
               , u partikolarment l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi
                  2
               , u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea
                  3
               ,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew
                  4
               ,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat ta' Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Ċipru kien soġġett għal programm ta’ aġġustament makroekonomiku sal-31 ta’ Marzu 2016 f’konformità mal-Artikolu 1(2) tad-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni 2013/463/UE tal-Kunsill
                  5
               . Skont l-Artikolu 12 tar-Regolament (UE) Nru 472/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
                  6
               , Ċipru kien eżenti mill-monitoraġġ u l-valutazzjoni tas-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika għad-durata tal-programm. Ladarba ħareġ mill-programm, Ċipru issa huwa integrat bis-sħiħ fis-Semestru Ewropew.

               (2)Fis-26 ta’ Novembru 2015, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir
                  7
               , li ta bidu għas-Semestru Ewropew ta’ koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2016. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fis-17–18 ta’ Marzu 2016. Fis-26 ta’ Novembru 2015, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija
                  8
               , li fih hija indikat li s-sitwazzjoni ta’ Ċipru għandha tiġi vvalutata fil-kuntest tal-proċedura ta’ żbilanċ makroekonomiku wara l-konklużjoni tal-programm ta’ aġġustament makroekonomiku. Fl-istess ġurnata, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro
                  9
               . Din ir-rakkomandazzjoni ġiet approvata mill-Kunsill Ewropew fit-18–19 ta’ Frar 2016 u adottata mill-Kunsill fit-8 ta’ Marzu 2016. Bħala pajjiż li l-munita tiegħu hija l-euro, u fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-Unjoni Ekonomika u Monetarja, Ċipru għandu jiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u f’waqtha ta’ din ir-rakkomandazzjoni.

               (3)Ir-Rapport tal-Pajjiż 2016 għal Ċipru
                  10
                ġie ppubblikat fis-7 ta’ April 2016. Dan ivvaluta s-sitwazzjoni ekonomika u soċjali ta’ Ċipru u l-isfidi wara l-ħruġ tiegħu mill-programm ta’ aġġustament makroekonomiku fil-31 ta’ Marzu 2016, u l-progress ta' Ċipru lejn il-miri nazzjonali tal-Europa 2020. Dan inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011. Fis-7 ta’ April 2016, il-Kummissjoni ppreżentat ir-riżultati tal-analiżi fil-fond.
                  11
                Il-Kummissjoni, permezz tal-analiżi tagħha, tikkonkludi li Ċipru qed jesperjenza żbilanċi makroekonomiċi eċċessivi. B’mod partikolari, huwa essenzjali li jittratta l-istokk kbir ta’ żbilanċi f’forma ta’ eċċess ta' dejn privat, pubbliku u estern, u l-livell għoli ta’ self improduttiv.

               (4)Fit-28 ta' Aril 2016, Ċipru ppreżenta l-programm nazzjonali ta' riforma tal-2016 tiegħu, u fit-13 ta' Mejju 2016, wara l-iskadenza, il-programm ta' stabbiltà tal-2016 tagħha. Biex jiġu kkunsidrati l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess żmien.

               (5)Rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż ġew indirizzati fl-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej għall-perjodu 2014-2020. Kif previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013, fejn dan ikun meħtieġ għall-appoġġ tal-implimentazzjoni ta’ Rakkomandazzjonijiet relevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista' titlob lil xi Stat Membru biex janalizza u jipproponi emendi għall-Ftehim ta’ Sħubija u l-programmi relevanti tiegħu. Il-Kummissjoni pprovdiet aktar dettalji dwar kif se tagħmel użu minn din id-dispożizzjoni f’linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi Ewropej Strutturali u ta’ Investiment ma’ governanza ekonomika soda
                  12
               .

               (6)[Wara t-tħassir tal-proċedura ta' defiċit eċċessiv, Ċipru jinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u huwa soġġett għar-regola tad-dejn tranżizzjonali.] Abbażi tal-previżjoni tar-rebbiegħa 2016 tal-Kummissjoni, il-mira baġitarja fuq terminu medju hija mistennija li tintlaħaq fl-2016. Madankollu, jekk ma jinbidlux il-politiki, hemm riskju ta’ xi devjazzjoni mill-objettiv baġitarju ta’ terminu medju fl-2017. Il-bilanċ strutturali ta' Ċipru huwa proġettat li jiddeterjora iktar milli huwa permess taħt ir-regola tad-dejn tranżizzjonali. Abbażi tal-valutazzjoni tal-programm ta' stabbiltà u filwaqt li jqis il-previżjoni tar-rebbiegħa 2016 tal-Kummissjoni, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li hemm riskju li Ċipru ma jkunx konformi mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir. Għalhekk, jinħtieġu iktar miżuri biex jiżguraw konformità fl-2017.

               (7)Ċipru implimenta riformi fiskali-strutturali importanti taħt il-programm ta’ aġġustament makroekonomiku tiegħu. Ċerti partijiet ta’ leġiżlazzjoni sekondarja għad iridu jiġu adottati rigward il-proċeduri għall-preparazzjoni tal-baġit, rekwiżiti għal aġġustamenti baġitarji fl-istess sena u responsabbiltajiet ta' uffiċjali ta’ kontroll tal-impenji. Is-settur pubbliku għadu kkaratterizzat minn ineffiċjenzi. B’mod partikolari, l-amministrazzjoni pubblika hija mmarkata minn wieħed mill-ogħla kontijiet tal-paga (bħala persentaġġ tal-PDG) fiż-żona tal-euro, filwaqt li l-indikaturi tal-effiċjenza għadhom medji u jistgħu jiġu ttraċċati għan-nuqqas ta’ mobbiltà u ta’ inċentivi għal prestazzjoni. Utilitajiet ipprovduti mill-Istat (telekomunikazzjoni, enerġija) huma mmarkati bi prezzijiet għoljin u għadhom relattivament protetti mill-kompetizzjoni. Skont il-programm, Ċipru ħa l-impenn li jadotta mekkaniżmu vinkolanti biex jiġu limitati żidiet fis-salarji għall-impjegati pubbliċi bħala mezz li jiggarantixxi s-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi. Filwaqt li l-abbozz tal-liġi tħejja u ġie ppreżentat lill-Kamra tar-Rappreżentanti, għadu qed jistenna li jiġi adottat. Skont il-programm, tressqu riforma orizzontali tal-amministrazzjoni pubblika, pjan ta’ riforma tal-gvernijiet lokali u liġi ġdida dwar il-governanza ta’ entitajiet tal-Istat biex titjieb l-effiċjenza tas-settur pubbliku, iżda għadhom ma ġewx adottati.

               (8)Id-dejn tas-settur privat għadu eċċessiv f’Ċipru. Filwaqt li l-oqfsa tal-esklużjoni u insolvenza riformata jikkostitwixxu pass importanti biex jiġu bbilanċjati d-drittijiet tad-debituri u l-kredituri, hemm lok għat-titjib tal-effiċjenza tagħhom u li l-użu tagħhom jiġi estiż. Għadd ta’ nuqqasijiet fl-operat ta’ dawn l-oqfsa jfixklu t-tqegħid tad-dejn privat f’perkors sostenibbli u t-tnaqqis aktar mgħaġġel ta’ self improduttiv. Dan jaffettwa wkoll il-kapaċità li tiġi offruta t-tieni opportunità għall-imprendituri. Għad hemm ukoll għadd ta’ nuqqasijiet fil-funzjonament ta’ soluzzjonijiet ta’ ristrutturar tas-settur privat tad-dejn. Barra minn hekk, l-adozzjoni tar-regolamenti kollha meħtieġa u r-regoli tal-Qorti hija importanti għall-implimentazzjoni effettiva tal-leġiżlazzjoni dwar l-insolvenza. Sabiex ikun kompletament operazzjonali, is-servizz tal-insolvenza jeħtieġ persunal adegwat, infrastruttura tal-IT u numru suffiċjenti ta’ prattikanti mħarrġa tajjeb u liċenzjati fl-insolvenza. Barra minn hekk, sistemi affidabbli u rapidi għall-ħruġ u t-trasferiment ta’ titoli tal-proprjetà huma kruċjali biex jiġi evitat ix-xogħol b’lura u biex jipprovdu lix-xerrejja bi klawżoli ta’ protezzjoni, u dan jiggarantixxi determinazzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà u jikkontribwixxu għar-ritorn għal fiduċja fis-suq tad-djar.

               (9)Ċipru qed jiffaċċja wkoll sfidi kritiċi fir-rigward tal-funzjonament tas-sistema ġudizzjarja. Proċeduri ineffiċjenti fil-qorti u kapaċità limitata jwasslu għal dewmien fl-ipproċessar ta’ kawżi tal-qorti, u dan ifixkel il-funzjonament tal-qafas ta’ insolvenza u preklużjoni u jdgħajjef l-ambjent tan-negozju inġenerali. Fin-nuqqas ta’ riforma tal-liġi tal-proċedura ċivili, l-ipproċessar u l-infurzar tad-deċiżjonijiet tal-qorti u t-tnaqqis ta’ kawżi pendenti għadu miexi bil-mod.

               (10)Sar progress sinifikanti taħt il-programm ta’ ristrutturazzjoni u l-fiduċja fis-sistema finanzjarja ta’ Ċipru qed tiġi restawrata. Madankollu, Ċipru għadu qed jiffaċċa l-isfida li jiġi restawrat is-self normali lill-ekonomija u li jitnaqqas is-self improduttiv, li jibqa’ madwar 55 % mit-total ta’ self lil unitajiet domestiċi u korporazzjonijiet mhux finanzjarji. Id-dejn korporattiv għoli jrendi n-negozji inqas kompetittivi u jdgħajjef il-kapaċità tagħhom biex jinvestu u jikbru. L-isforzi tal-banek biex jirristrutturaw id-dejn ta’ mutwatarji vijabbli għadhom ma wrewx riżultati tanġibbli, filwaqt li l-provvediment ta’ skoperturi improduttivi tagħhom għadu relattivament moderat. Id-għufijiet fl-infurzar tal-kuntratti u d-dixxiplina tal-ħlas lura huma ta’ piż fuq il-kapaċità li jiġu indirizzati n-nuqqasijiet strateġiċi u biex twaqqaf il-formazzjoni ta’ self improduttiv. Il-banek ukoll għandhom aċċess limitat għal informazzjoni dwar id-dħul u l-assi ta’ mutwatarji, minkejja l-ħolqien tar-reġistru ta’ kreditu.

               (11)Ċipru għamel ħafna progress fit-tmexxija tal-ekonomija mir-riċessjoni, iżda l-investiment għadu baxx u t-tkabbir potenzjali tal-ekonomija miexi bil-mod.  Skont il-programm, Ċipru adotta pjan ta’ azzjoni għat-tkabbir, li kien immirat lejn it-titjib tal-kompetizzjoni, it-tisħiħ ta’ inċentivi għall-innovazzjoni u għall-faċilitazzjoni tal-investiment permezz tal-ħolqien ta’ ambjent aktar trasparenti u effiċjenti biex isir in-negozju u jiffaċilita il-proċeduri tal-ħruġ tal-liċenzji u tal-permessi. L-implimentazzjoni tal-pjan ta’ privatizzazzjoni u t-tisħiħ tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali li jsaħħu l-produttività għandhom l-għan li jattiraw investiment barrani. Ħafna negozji u SMEs bħalissa għandhom għażliet limitati ħafna għal aċċess għall-finanzjament, fost kundizzjonijiet stretti ta’ kreditu bankarju u n-nuqqas ta’ sorsi alternattivi ta’ finanzjament. L-aċċess għall-finanzjament huwa mxekkel ukoll minn nuqqas ta’ koordinazzjoni fil-ġestjoni tal-istrumenti tal-UE bħal pereżempju l-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej, il-Fond Ewropew għal Investimenti Strateġiċi u l-programmi kompetittivi tal-UE.

               (12)Is-suq tax-xogħol beda jirkupra fl-2015, iżda l-qgħad għadu għoli. B’mod partikolari, il-qgħad fit-tul u fost iż-żgħażagħ huwa sors ta’ tħassib. Ittieħdu xi miżuri fl-oqsma ta’ politiki attivi tas-suq tax-xogħol u s-servizzi tal-impjiegi pubbliċi. Madankollu, dawn tal-aħħar għad ma għandhomx il-kapaċità biex tintlaħaq id-domanda, sabiex twassal assistenza u konsulenza għat-tfittix ta’ impjieg ta’ kwalità u biex iżommu kuntatt mal-persuni qiegħda mhux reġistrati. Il-pjanijiet biex tissaħħaħ il-kapaċità amministrattiva tas-servizzi pubbliċi tal-impjiegi, inkluż l-ispeċjalizzazzjoni u żieda fin-numru ta’ kunsilliera li jaqdu direttament il-ħtiġijiet tal-konsumaturi, ġew imdewma. L-effikaċja ta' politiki attivi ta' strateġiji għas-swieq tax-xogħol hija limitata minħabba n-nuqqas ta’ monitoraġġ effikaċi tal-kwalità tal-programmi attwali.

               (13)Il-parteċipazzjoni taż-żgħażagħ fl-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali għadha baxxa u hija karatterizzata minn nuqqas ta’ involviment min-naħa ta’ min iħaddem fl-edukazzjoni tal-istudenti. Madankollu, attwalment qed jiġu implimentati miżuri, f’konformità mal-istrateġija dwar l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali.

               (14)Ċipru għandu nuqqas ta' kopertura universali għall-kura tas-saħħa u s-sistema tal-kura tas-saħħa tiegħu ma tipprovdix aċċess adegwat u effettiv għal kura. B’livell baxx ta’ finanzjament pubbliku għal kura tas-saħħa, il-ħtiġijiet mhux issodisfati — minħabba spejjeż kif ukoll il-ħlas mill-but — huma ħafna ogħla minn dawk f’pajjiżi oħra tal-UE. Hemm lok għat-titjib tal-effiċjenza fl-użu tar-riżorsi. Aktar awtonomija għall-isptarijiet pubbliċi u l-ħolqien ta’ sistema nazzjonali tas-saħħa huma fost il-miżuri li tqiesu relevanti, iżda li għadhom ma ġewx adottati, biex titjieb l-adegwatezza u l-kosteffettività tas-sistema tas-saħħa Ċiprijotta.

               (15)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika ta’ Ċipru u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2016. Din ivvalutat ukoll il-programm ta’ stabbiltà u l-programm ta’ riforma nazzjonali ta’ Ċipru. Din mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika sostenibbli fiskali u soċjoekonomika f’Ċipru imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-UE, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-UE billi jingħata kontribut fil-livell tal-UE għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri. Ir-rakkomandazzjonijiet skont is-Semestru Ewropew huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet minn 1 sa 5 ta’ hawn taħt.

               (16)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-programm ta’ stabbiltà u l-opinjoni tiegħu
                  13
                hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni 1 ta’ hawn taħt.

               (17)Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-programm nazzjonali ta’ riforma u l-programm ta’ stabbiltà. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet 1 sa 5 hawn taħt,

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li Ċipru jieħu azzjoni fl-2016 u l-2017 biex:

               1.Wara l-korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv, jirrispetta l-objettiv baġitarju ta' terminu medju fl-2016 u l-2017. Sa tmiem l-2016, jadotta mekkaniżmu vinkolanti li fih ir-rata ta’ tkabbir tal-kumpens ta’ impjegati pubbliċi. Sa tmiem l-2016, jadotta r-riforma orizzontali tal-amministrazzjoni pubblika u l-liġi dwar it-tmexxija ta’ entitajiet li huma proprjetà tal-Istat u jimplimenta r-riforma tal-gvernijiet lokali. Sa tmiem l-2016, jadotta l-leġiżlazzjoni sekondarja biex jitlesta l-qafas baġitarju l-ġdid.

               2.Sa Ġunju 2017, jelimina l-ostakli għall-implimentazzjoni sħiħa tal-oqfsa ta’ insolvenza u esklużjoni u jiżgura riżorsi adegwati għas-Servizz tal-Insolvenza. Jiżgura sistemi affidabbli u rapidi għall-ħruġ ta’ titoli tal-proprjetà u t-trasferiment ta’ drittijiet ta' proprjetajiet immobbli. Iżid l-effiċjenza u l-kapaċità tas-sistema tal-qrati. Jirriforma l-liġi dwar il-proċedura ċivili.

               3.Sa tmiem l-2016, jieħu miżuri biex jiżgura tnaqqis fis-self improduttiv u l-valutazzjonijiet preċiżi ta’ kollateral għal skopijiet ta’ proviżjonament. Iżid il-firxa ta’ informazzjoni disponibbli għall-kredituri biex jagħmel ir-reġistru tal-kreditu kompletament operazzjonali.

               4.Jelimina l-ostakli għall-investiment, b’mod partikolari permezz tal-implimentazzjoni tal-pjan ta’ azzjoni għat-tkabbir, billi jwettaq il-pjan ta’ privatizzazzjoni u t-tisħiħ tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali. Jieħu miżuri biex iżid l-aċċess għall-finanzjament għall-impriżi żgħar u ta’ daqs medju.

               5.Isaħħaħ il-kapaċità tas-servizzi pubbliċi tal-impjiegi u l-forniment tagħhom li jkunu qiegħda fit-tul; itejjeb is-sensibilizzazzjoni għal persuni qiegħda mhux reġistrati. Jadotta leġiżlazzjoni għal riforma tal-isptar u jmexxi bl-implimentazzjoni ppjanata ta’ kopertura universali għall-kura tas-saħħa.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)
                  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)
                  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

                     (3)
                  COM(2016) 333 finali.

                     (4)
                  P8_TA(2016)0058, P8_TA(2016)0059, u P8_TA(2016)0060.

                     (5)
                  Id-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni 2013/463/UE tal-Kunsill tat-13 ta’ Settembru 2013 dwar l-approvazzjoni ta’ programm ta’ aġġustament makroekonomiku għal Ċipru u li tħassar id-Deċiżjoni 2013/236/UE (ĠU L 250, 20.9.2013, p. 40).

                     (6)
                  Ir-Regolament (UE) Nru 472/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Mejju 2013 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ekonomika u baġitarja tal-Istati Membri fiż-żona tal-euro li jesperjenzaw jew ikunu mhedda b’diffikultajiet gravi fir-rigward tal-istabbiltà finanzjarja tagħhom (ĠU L 140, 27.5.2013, p. 1).

                     (7)
                  COM(2015) 690 finali.

                     (8)
                  COM(2015) 691 finali.

                     (9)
                  COM(2015) 692 finali.

                     (10)
                  SWD(2016) 120 finali.

                     (11)
                  COM(2016) 95 finali.

                     (12)
                  COM(2014) 494 finali.

                     (13)
                  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 18.5.2016
            COM(2016) 330 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-programm nazzjonali ta' riforma tal-2016 ta' Franzau li twassal opinjoni tal-Kunsill dwar il-programm ta' stabbiltà tal-2016 ta' Franza

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-programm nazzjonali ta' riforma tal-2016 ta' Franza

                  u li twassal opinjoni tal-Kunsill dwar il-programm ta' stabbiltà tal-2016 ta' Franza

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika
                  1
               , u partikolarment l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi
                  2
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea
                  3
               ,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew
                  4
               ,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat ta' Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-26 ta’ Novembru 2015, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir
                  5
               , li ta bidu għas-Semestru Ewropew ta’ koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2016. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fis-17–18 ta’ Marzu 2016. Fis-26 ta’ Novembru 2015, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija
                  6
               , li fih identifikat lil Franza bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess ġurnata, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro
                  7
               . Din ir-rakkomandazzjoni ġiet approvata mill-Kunsill Ewropew fit-18–19 ta’ Frar 2016 u adottata mill-Kunsill fit-8 ta’ Marzu 2016. Bħala pajjiż li l-munita tiegħu hija l-euro, u fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja, Franza għandha tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u f’waqtha ta’ din ir-rakkomandazzjoni.

               (2)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2016 għal Franza
                  8
                ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2016. Dan ivvaluta l-progress li għamlet Franza fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fl-14 ta’ Lulju 2015 u l-progress ta' Franza lejn il-miri nazzjonali tagħha Europa 2020. Dan inkluda wkoll l-analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011. Fit-8 ta’ Marzu 2016, il-Kummissjoni ppreżentat ir-riżultati tal-analiżi fil-fond
                  9
               . L-analiżi tal-Kummissjoni wasslet biex jiġi konkluż li Franza qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi eċċessivi. B’mod partikolari, bit-tkabbir u l-inflazzjoni baxxi t-tnejn li huma, Franza għandha dejn pubbliku għoli u li qed jiżdied flimkien ma’ sistema ta' kompetittività iddeterjorata. Ir-riskju ta’ effetti negattivi fuq l-ekonomija Franċiża u, meta wieħed iqis id-daqs tagħha, ta’ effetti negattivi konsegwenzjali għall-unjoni ekonomika u monetarja, huwa partikolarment importanti.

               (3)Fid-29 ta’ April 2016, Franza ppreżentat il-programm nazzjonali ta’ riforma tagħha għall-2016 u l-programm ta’ stabbiltà tal-2016 tagħha. Biex jiġu kkunsidrati l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess żmien.

               (4)Rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż ġew indirizzati fl-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej għall-perjodu 2014-2020. Kif previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013, fejn dan ikun meħtieġ għall-appoġġ tal-implimentazzjoni ta’ Rakkomandazzjonijiet relevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista' titlob lil xi Stat Membru biex janalizza u jipproponi emendi għall-Ftehim ta’ Sħubija u l-programmi relevanti tiegħu. Il-Kummissjoni pprovdiet aktar dettalji dwar kif se tagħmel użu minn din id-dispożizzjoni f’linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi Ewropej Strutturali u ta’ Investiment ma’ governanza ekonomika soda
                  10
               .

               (5)Franza bħalissa tinsab fil-parti korrettiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fil-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu tal-2016, il-gvern qed jippjana li jikkoreġi d-defiċit eċċessiv sal-2017, f'konformità mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-10 ta' Marzu 2015. Id-defiċit nominali huwa ppjanat li jonqos iktar għal 1,2 % tal-PDG fl-2019. L-objettiv baġitarju ta' terminu medju - defiċit strutturali ta' 0,4% tal-PDG - huwa ppjanat li jinkiseb sal-2018. Skont il-programm ta' stabbiltà, il-proporzjoni tal-dejn għall-PDG tal-gvern huwa mistenni li jilħaq il-quċċata bi 96,5% tal-PDG fl-2017 qabel ma jonqos għal 93,3% tal-PDG fl-2019. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji huwa ġeneralment plawżibbli. Madankollu, il-miżuri meħtieġa sabiex jitwieżnu l-miri tad-defiċit ippjanati mill-2017 ‘l quddiem ma ġewx speċifikati biżżejjed.  Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2016 tal-Kummissjoni, id-defiċit nominali huwa pproġettat li jilħaq 3,4 % tal-PDG fl-2016, f’konformità mal-defiċit irrakkomandat mill-Kunsill. Għall-2017, mingħajr tibdil fil-politika, id-defiċit nominali huwa pproġettat li jilħaq 3,2% tal-PDG, li għalhekk jipperikola l-konformità mal-iskadenza għall-korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv. L-isforz fiskali rakkomandat mhuwiex ipproġettat li se jintlaħaq fl-2016 u l-2017 minħabba li l-istrateġija ta’ konsolidament segwita minn Franza tiddependi primarjament fuq it-titjib tal-kundizzjonijiet ċikliċi u l-kontinwazzjoni tal-ambjent b’rati tal-imgħax baxxi, li huma barra mill-kontroll tal-awtoritajiet, u b’hekk dan jinvolvi r-riskji ta’ konformità. Abbażi tal-valutazzjoni tiegħu tal-Programm ta’ Stabbiltà u filwaqt li jitqies it-tbassir tar-rebbiegħa 2016 tal-Kummissjoni, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li hemm riskju li Franza ma tkunx konformi mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Għalhekk, jinħtieġu iktar miżuri biex jiżguraw korrezzjoni sostenibbli tad-defiċit eċċessiv sal-2017.

               (6)Il-livell ta’ nefqa pubblika fi Franza hija fost l-ogħla fl-UE u kompla jiżdied mill-2010. Franza ħabbret pjan biex titnaqqas in-nefqa pubblika b’EUR 50 biljun bejn l-2015 u l-2017 fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni pubblika, iżda dan jista’ jkun insuffiċjenti biex jintlaħaq tnaqqis sinifikanti fin-nefqa pubblika. Dettaljar tal-miżuri li jirfdu t-tnaqqis fin-nefqa, filwaqt li jiġi żgurat li l-miżuri ta' tfaddil iqisu l-inflazzjoni viċin iż-żero, għandu jgħin biex tiżdied l-effiċjenza ta’ dan il-pjan.

               (7)Jibqgħu l-isfidi biex ikompli jitnaqqas il-proporzjon tal-infiq kif kien ippjanat, peress li l-proċess tal-identifikazzjoni ta’ żoni kbar ta’ tfaddil potenzjali ma kienx effettiv u r-rieżami tal-infiq kellhom riżultati modesti s’issa. Fis-settur tad-djar, Franza tonfoq kważi d-doppju mill-pari Ewropej tagħha mingħajr riżultati aktar evidenti fis-suq tal-abitazzjoni. L-effett kumplessiv tal-implimentazzjoni ta’ dan it-tnaqqis ippjanat f’għotjiet lill-awtoritajiet lokali mill-gvern ċentrali u l-kontroll iktar sod tan-nefqa tal-gvern lokali, b’mod partikolari bil-konteniment taż-żieda fil-kostijiet amministrattivi tal-awtoritajiet lokali, jista' jippreserva l-kapaċità tagħhom għall-investiment. L-analiżi tan-nefqa tista' sservi ta’ għodda xierqa biex jiġu identifikati tfaddil ta' dan it-tip. Barra minn hekk, ir-riforma reċenti tal-amministrazzjoni lokali għandha l-potenzjal li żżid l-effiċjenza tas-sistema fuq tul ta’ żmien medju u twil.

               (8)Tfaddil imdaqqas fuq terminu qasir ma jistax jintlaħaq mingħajr trażżin b’mod sinifikanti taż-żieda fin-nefqa tas-sigurtà soċjali, li tirrappreżenta aktar minn nofs in-nefqa tal-amministrazzjoni pubblika. Is-sistema tal-pensjoni tista’ tkompli tiffaċċja defiċits fuq terminu ta’ żmien qasir sa medju, speċjalment taħt kundizzjonijiet makroekonomiċi negattivi. Barra minn hekk, l-aħħar riformi tal-pensjonijiet huma mistennija li jnaqqsu l-livell għoli attwali tal-proporzjon tan-nefqa pubblika għall-pensjonijiet wara l-2025. Franza għandha tistabbilixxi miri ambizzjużi għall-2016 u l-2017 biex jiġi limitat it-tkabbir fin-nefqa tas-saħħa. Dawn il-miri jistgħu jiġu kkumplimentati b’aktar sforzi sabiex jiġu identifikati kisbiet fl-effiċjenza fuq terminu medju sa twil.

               (9)Ittieħdu miżuri ta’ politika biex jitnaqqsu l-kostijiet lavorattivi u jitjieb il-marġni ta’ profitt tal-kumpaniji permezz tal-kreditu tat-taxxa ta’ EUR 20 biljun għall-kompetittività u l-impjiegi u tnaqqis addizzjonali ta’ EUR 10 biljun f’kontribuzzjonijiet soċjali tal-impjegaturi ppjanati skont il-patt ta’ responsabbiltà u solidarjetà. It-tfassil ta’ dawn il-miżuri, li jammontaw għal 1,5 % tal-PDG u jikkontribwixxu biex inaqqsu d-distakk bejn Franza u l-medja taż-żona tal-euro f’termini tal-kost lavorattiv, jista’ jfixkel l-effettività tagħhom. Ir-riżultati tal-evalwazzjonijiet ippjanati ta’ dawn il-miżuri ta' tnaqqis tal-ispejjeż se jikkontribwixxu għal kwalunkwe deċiżjoni dwar it-tfassil futur ta’ dawn l-iskemi, biex jiġi żgurat li dawn il-miżuri jissodisfaw l-objettivi tagħhom f’termini ta’ effiċjenza. L-effett fuq il-formazzjoni tal-pagi u tal-impjiegi huwa ta’ interess partikolari għal dawn l-evalwazzjonijiet.

               (10)Fil-kuntest attwali ta’ qgħad għoli, hemm riskji li l-kost lavorattiv fuq il-paga minima jfixkel l-impjieg ta’ persuni bi kwalifiki baxxi. Filwaqt li l-paga minima hija għolja meta mqabbla mal-paga medja, il-kost lavorattiv fuq il-paga minima tnaqqas bl-eżenzjonijiet mill-kontribuzzjonijiet soċjali. Żidiet fil-paga minima jikkawżaw żidiet fil-pagi għall-kategoriji kollha tal-ħaddiema u l-kompressjoni tal-pagi 'l fuq. Minħabba li l-mekkaniżmu tal-indiċjar tal-pagi minimi, jeżistu ċ-ċirki vizzjużi bejn iż-żidiet fil-pagi medji u bidla fil-paga minima, li jdewmu l-aġġustament tal-paga meħtieġa b’rispons għal sitwazzjoni ekonomika dgħajfa.

               (11)Riformi reċenti ħolqu flessibbiltà limitata biss għall-impjegaturi biex imorru lil hinn minn ftehimiet mifruxa fuq il-fergħat. Dan jikkonċerna l-aspetti kollha tal-impjieg, inklużi l-kundizzjonijiet ta’ pagi, il-ħin tax-xogħol, il-kundizzjonijiet tax-xogħol u l-impjieg u jillimita l-possibilitajiet għall-kumpaniji li l-forza tax-xogħol tiġi adattata skont il-bżonnijiet tagħhom. Fil-preżent, fergħat jistgħu jipprevjenu kumpanniji milli jiddeterminaw, abbażi ta' każ b’każ, u wara negozjati mas-sħab soċjali, il-kundizzjonijiet li taħthom il-ħin tax-xogħol jista’ jitbiegħed minn ftehimiet tal-fergħat. L-adozzjoni ta’ derogi minn ftehimiet ta’ fergħa u dispożizzjonijiet ġenerali legali dwar il-kundizzjonijiet tal-impjieg, permezz ta’ ftehimiet fil-livell tal-kumpaniji, jista’ jiġi faċilitat, f’konsultazzjoni mas-sħab soċjali.

               (12)Fl-2015, ir-rata tal-qgħad żdiedet għal 10,4 %. Il-qgħad huwa ogħla fost iż-żgħażagħ, il-persuni li mhumiex ċittadini tal-UE, u l-ħaddiema inqas kwalifikati. L-istruttura tas-suq tax-xogħol qed tippreżenta livell dejjem ogħla ta’ polarizzazzjoni, b’ħaddiema b’edukazzjoni għolja impjegati fuq kuntratti għal żmien indeterminat u proporzjon kostanti ta’ impjiegi bi ftit kompetenzi professjonali li qed issir dejjem aktar prekarja. Il-proporzjon ta’ kuntratti għal terminu fiss ta’ inqas minn xahar b'impjiegi totali tela’ għal kważi 70 % fl-2015. Il-qafas legali li jirregola l-kuntratti tax-xogħol, b’mod partikolari fir-rigward tal-leġiżlazzjoni dwar is-sensja għal kuntratti għal żmien indeterminat, jista’ jikkontribwixxi għal segmentazzjoni għolja tas-suq tax-xogħol. Il-perjodu twil ta' deterjorament fis-suq tax-xogħol tefa' pressjoni fuq is-sostenibbiltà tas-sistema tal-benefiċċju tal-qgħad. Fi Frar 2016, id-defiċit kien proġettat li jkun ta’ EUR 4,5 biljun fl-2015, EUR 4,2 biljun fl-2016 u EUR 3,5 biljun fl-2017. Dan ikompli jżid fis-sistema tad-dejn minn EUR 25,8 biljun fl-2015 għal EUR 30,0 biljun fl-2016 u EUR 33,6 biljun fl-2017. Il-kalkolu tal-benefiċċju jiffavorixxi suċċessjoni ta’ impjiegi fulltime għal perjodu qasir fuq l-impjiegi parttime fit-tul u joħloq inċentivi għal min iħaddem biex joffri xogħol għal perjodu qasir biex jiġu kkumplimentati minn benefiċċji fuq ix-xogħol. Barra minn hekk, it-tfassil tas-sistema tal-benefiċċju tal-qgħad, b’mod partikolari fir-rigward tal-kundizzjonijiet tal-eliġibbiltà u d-digressività tal-benefiċċji, tista’ ddgħajjef l-inċentivi biex wieħed jerġa’ lura għax-xogħol.

               (13)It-tranżizzjoni mill-iskola għax-xogħol tibqa’ diffiċli u ż-żgħażagħ l-inqas kwalifikati huma dawk l-aktar milquta. Ir-rikors għal apprendistat qed jonqos fost il-kategoriji bi kwalifiki baxxi f'kuntest ta' strateġiji reġjonali differenzjati u kapaċità limitata tas-sistema biex tadattaw għal ħtiġijiet ekonomiċi ġodda. L-offerta ta’ taħriġ għall-persuni qiegħda, il-ħaddiema anqas kwalifikati u impjegati tal-SMEs għadha mhijiex biżżejjed, minkejja li r-riformi ta' taħriġ vokazzjonali, inkluż dawk dwar il-governanza, l-inċentivi, il-pariri u l-pjan il-ġdid immirat ta' taħriġ ta' persuni. Il-kooperazzjoni insodisfaċenti bejn id-diversi atturi involuti f’taħriġ vokazzjonali kontinwu tostakola l-allokazzjoni effiċjenti tar-riżorsi. Il-kont ta' attività personali futur jista’ jgħin biex jibbilanċja mill-ġdid l-aċċess.

               (14)L-ambjent kummerċjali Franċiż għadu ta’ livell medju, b’mod partikolari għal dak li jirrigwarda l-oneru ta’ regolazzjoni mill-gvern, fejn Franza tikklassifika ħażin fil-paraguni internazzjonali. Il-programm ta’ simplifikazzjoni qed isir kif ippjanat iżda l-progress fl-implimentazzjoni huwa irregolari, speċjalment fir-rigward ta’ miżuri mmirati lejn kumpaniji, u għad hemm sfidi f’għadd ta’ oqsma.

               (15)L-ekonomija Franċiża għandha sehem sproporzjonatament għoli ta’ negozji iżgħar meta mqabbel ma’ Stati Membri oħra u dan jillimita l-livell ta’ produttività tagħhom. Inizjattivi reċenti biex jittaffa l-impatt ta’ rekwiżiti marbuta mad-daqs mhumiex mistennija li jaffettwaw b’mod sinifikanti t-tkabbir tal-kumpaniji, minħabba l-kamp ta’ applikazzjoni limitat tagħhom jew in-natura temporanja. Bħala konsegwenza, l-effetti ta’ limitu se jkomplu jillimitaw it-tkabbir tal-kumpaniji Franċiżi.

               (16)Il-kompetizzjoni fis-servizzi tjieb f’xi setturi, iżda għad hemm ostakli oħrajn, partikolarment fis-servizzi tan-negozju, minħabba li proporzjon sinifikanti ta’ dawn is-servizzi ma ġiex affettwat minn riformi reċenti, u l-industriji tan-netwerk. Għadd ta’ ostakoli għad-dħul u regolamenti, kif ukoll tariffi, jillimitaw l-attività ekonomika fil-professjonijiet regolati u jxekklu l-produttività tas-setturi l-oħra li jużaw dawn is-servizzi. Problemi oħra jirriżultaw mill-applikazzjoni restrittiva tar-rekwiżiti ta’ awtorizzazzjoni.

               (17)Franza għadha lura meta mqabbla mal-mexxejja tal-innovazzjoni tal-UE, minkejja l-ġenerożità tal-appoġġ pubbliku f’dan il-qasam. Kien hemm inflazzjoni u instabbiltà tal-iskemi pubbliċi biex jappoġġjaw l-innovazzjoni tul dawn l-aħħar 15-il sena, u dan iqajjem tħassib fir-rigward tal-koordinazzjoni, il-konsistenza u l-effiċjenza ta’ dawn l-iskemi. Dan jaffettwa lill-SMEs b’mod partikolari.

               (18)Fl-2014, il-proporzjon tat-taxxa mal-PDG kien ta’ 45.9 %, li kien wieħed mill-ogħla fl-UE. Il-piż kumplessiv tat-taxxa qed ikompli jiżdied u l-kompożizzjoni tiegħu ma twassalx għat-tkabbir ekonomiku peress li dan jitfa’ piż sinifikanti fuq il-fatturi tal-produzzjoni iżda relattivament ftit fuq il-konsum. It-taxxi fuq korporazzjonijiet bdew jonqsu gradwalment fl-2014 u Franza bdiet tnaqqas id-diskrepanza mal-medja tal-UE f’termini ta’ tassazzjoni ambjentali, iżda d-dħul mill-VAT għadu baxx kemm bħala sehem tal-PDG kif ukoll bħala persentaġġ tat-total ta’ tassazzjoni minħabba rati baxxi, l-applikazzjoni mifruxa ta’ rati mnaqqsa u numru kbir ta’ eżenzjonijiet. Lil hinn mill-eliminazzjoni gradwali tas-soprataxxa ta’ solidarjetà fuq il-kumpaniji, għadhom ma ttieħdux passi konkreti biex jintlaħaq l-objettiv imħabbar li titnaqqas ir-rata statutorja tal-introjtu korporattiv għal 28 % fl-2020.

               (19)Is-sistema tat-taxxa hija kumplessa ħafna. Għad fadal numru kbir ta’ taxxi ineffiċjenti li jipproduċu ftit li xejn jew l-ebda dħul u t-tassazzjoni fuq id-dħul personali hija partikolarment kumplessa, li tfisser spiża amministrattiva sinifikanti. Minkejja l-introduzzjoni fil-liġi ta' programmazzjoni tal-finanzi pubbliċi 2014-2019 tar-rekwiżit ta' valutazzjoni u monitoraġġ regolari tan-nefqa tat-taxxa, it-tnaqqis proġettat fin-nefqa fiskali għall-2016 huwa modest wara bosta snin ta’ żieda.

               (20)B’mod ġenerali, l-ostakli għall-investiment privat huma moderati, u l-ostakli ewlenin huma l-piż regolatorju kbir u l-livell għoli tar-rati tat-taxxa korporattiva. L-ambjent tal-investiment jista’ jitjieb bit-tisħiħ tal-ambjent tan-negozju, it-tnaqqis ta’ taxxi fuq il-produzzjoni u billi tiġi ssimplifikata s-sistema tat-taxxa. Il-miżuri kollha li jittieħdu għat-titjib tal-kompetittività tal-ispejjeż u mhux tal-ispejjeż tal-kumpaniji Franċiżi għandhom il-potenzjal li jżidu l-livelli ta’ investiment u biex jingħata inċentiv lill-impriżi biex jinvestu fil-kapital fiżiku u uman, bl-għan li titjieb il-produttività. Il-potenzjal tat-tkabbir fit-tul huwa limitat ukoll minn investiment imrażżan f’attivitajiet ta’ innovazzjoni.

               (21)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika ta’ Franza u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2016. Il-Kummissjoni vvalutat ukoll il-programm ta’ stabbiltà u l-programm ta’ riforma nazzjonali u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lil Franza fi snin preċedenti. Hija qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fi Franza, iżda wkoll il-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-UE, fid-dawl tal-ħtieġa tat-tisħiħ tal-governanza ekonomika kumplessiva tal-UE billi jiġi pprovdut kontribut fil-livell tal-UE għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri. Ir-rakkomandazzjonijiet tagħha skont is-Semestru Ewropew huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1) sa (5) hawn taħt.

               (22)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-programm ta’ stabbiltà, u l-opinjoni tiegħu
                  11
                hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

               (23)Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-programm nazzjonali ta’ riforma u l-programm ta’ stabbiltà. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet minn (1) sa (5) hawn taħt.

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li Franza tieħu azzjoni fil-perjodu 2016–2017 sabiex:

               1.Tiżgura korrezzjoni sostenibbli tad-defiċit eċċessiv sal-2017 billi tieħu l-miżuri strutturali meħtieġa u billi tuża kull qligħ mhux mistenni għat-tnaqqis tad-defiċit u tad-dejn. Tispeċifika t-tnaqqis fin-nefqa ippjanat għal dawn is-snin li ġejjin u żżid l-isforzi biex jiżdied l-ammont ta' tfaddil iġġenerat mil-analiżi tal-infiq, inkluż l-infiq tal-gvern lokali, sa tmiem l-2016. Issaħħah l-evalwazzjonijiet indipendenti tal-politika pubblika sabiex jiġu identifikati żidiet fl-effiċjenza fis-sottosetturi kollha tal-amministrazzjoni pubblika.

               2.Tiżgura li t-tnaqqis tal-kost lavorattiv ikun sostnut u li l-iżviluppi tal-paga minima jkunu konsistenti mal-ħolqien tal-impjiegi u l-kompetittività. Tirriforma l-liġi tax-xogħol biex tipprovdi aktar inċentivi għall-impjegaturi biex jimpjegaw b’kuntratti indefiniti.

               3.Ittejjeb ir-rabtiet bejn is-settur tal-edukazzjoni u s-suq tax-xogħol, b’mod partikolari billi tirriforma l-apprendistat u t-taħriġ vokazzjonali, b’enfażi fuq persuni b’livell baxx ta’ ħiliet. Sa tmiem l-2016, tieħu azzjoni biex tirriforma s-sistema tal-benfiċċju tal-qgħad biex treġġa’ s-sistema lura għas-sostenibbiltà baġitarja u tipprovdi aktar inċentivi għar-ritorn lura lejn ix-xogħol.

               4.Tneħħi l-ostakli għal attività fis-settur tas-servizzi, b’mod partikolari fis-servizzi tan-negozji u l-professjonijiet regolati. Tieħu passi biex tissimplifika u ttejjeb l-effiċjenza tal-iskemi tal-politika tal-innovazzjoni. Sa tmiem l-2016, tirriforma aktar il-kriterji marbuta mad-daqs fir-regolamenti li jxekklu t-tkabbir tal-kumpaniji u tkompli tissimplifika r-regoli amministrattivi, fiskali u tal-kontabbiltà billi tkompli l-programm ta’ simplifikazzjoni.

               5.Tieħu azzjoni biex tnaqqas it-taxxi fuq il-produzzjoni u r-rata statutorja tal-introjtu korporattiv, filwaqt li twessa’ l-bażi tat-taxxa fuq il-konsum, b’mod partikolari fir-rigward tal-VAT. Tneħħi nefqiet tat-taxxa ineffiċjenti, tneħħi t-taxxi li qed jipproduċu ftit li xejn jew l-ebda dħul u tadottata riforma tat-taxxa fuq l-introjtu personali sa tmiem l-2016.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)
                  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)
                  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

                     (3)
                  COM (2016) 330 finali.

                     (4)
                  P8_TA(2016)0058, P8_TA(2016)0059, u P8_TA(2016)0060.

                     (5)
                  COM(2015) 690 finali.

                     (6)
                  COM(2015) 691 finali.

                     (7)
                  COM(2015) 692 finali.

                     (8)
                  SWD(2016) 79 finali.

                     (9)
                  COM(2016) 95 finali.

                     (10)
                  COM(2014) 494 finali.

                     (11)
                  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 18.5.2016
            COM(2016) 323 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2016 tal-Bulgarijau li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-2016 tal-Bulgarija

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2016 tal-Bulgarija

                  u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-2016 tal-Bulgarija

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika
                  1
               , u partikolarment l-Artikolu 9(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi
                  2
               , u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea
                  3
               ,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew
                  4
               ,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-26 ta' Novembru 2015, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir
                  5
               , li ta bidu għas-Semestru Ewropew ta' koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2016. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fis-17–18 ta’ Marzu 2016. Fis-26 ta’ Novembru 2015, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija
                  6
                li fih identifikat lill-Bulgarija bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond.

               (2)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2016 għall-Bulgarija
                  7
                ġie ppubblikat fis-26 ta' Frar 2016. Huwa vvaluta l-progress li għamlet il-Bulgarija biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottat mill-Kunsill fl-14 ta' Lulju 2015 u l-progress li għamlet il-Bulgarija lejn il-miri nazzjonali tiegħu ta' Ewropa 2020. Dan inkluda wkoll analiżi fil-fond taħt l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011. Fit-8 ta’ Marzu 2016, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni
                  8
                li ppreżentat ir-riżultati tal-analiżi fil-fond. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li l-Bulgarija qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi eċċessivi. B’mod partikolari, l-ekonomija hija karatterizzata minn fraġilitajiet li għadhom jeżistu fis-settur finanzjarju u minn dejn korporattiv għoli fil-kuntest ta’ rata għolja ta’ qgħad.

               (3)Fil-15 ta' April 2016, il-Bulgarija ppreżentat il-programm nazzjonali ta' riforma tagħha tal-2016 u l-programm ta' konverġenza tal-2016 tagħha. Biex jiġu kkunsidrati l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess żmien.

               (4)Fl-ipprogramm tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej għall-perjodu 2014-2020 ġew indirizzati rakkomandazzjonijiet relevanti speċifiċi għall-pajjiż. Kif previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013, fejn ikun neċessarju li tiġi sostnuta l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet relevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista' titlob lil Stat Membru li janalizza u jipproponi emendi għall-Ftehim ta' Sħubija u l-programmi relevanti tiegħu, Il-Kummissjoni pprovdiet aktar dettalji dwar kif hija tagħmel użu minn din id-dispożizzjoni f'linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej mal-governanza ekonomika soda
                  9
               .

               (5)Il-Bulgarija bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir. Fil-programm ta' konverġenza tal-2016 tiegħu, il-gvern qed jippjana titjib gradwali tal-bilanċ nominali għal -1,9 % tal-PDG fl-2016 u għal -0,2 % tal-PDG fl-2019. L-objettiv baġitarju ta' terminu medju — defiċit strutturali ta' 1 % tal-PDG — huwa ppjanat li jintlaħaq fl-2017. Skont il-programm ta' konverġenza, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern għall-PDG huwa mistenni li jilħaq il-livell massimu tiegħu b'31,8 % fl-2018 u jonqos għal 30,8 % fl-2019. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-previżjonijiet baġitarji huwa kemxejn favorevoli. Il-miżuri meħtieġa għas-sostenn tal-miri tad-defiċit ippjanati mill-2017 'il quddiem ma ġewx speċifikati biżżejjed. Abbażi tal-previżjonijiet tar-rebbiegħa tal-Kummissjoni tal-2016, jeżisti riskju ta' xi devjazzjoni mill-pjan ta' aġġustament lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju fl-2016 kif ukoll fl-2017, jekk ma jkun hemm l-ebda tibdil fil-politika. Abbażi tal-evalwazzjoni tagħha tal-programm ta' konverġenza, u fil-kunsiderazzjoni tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-2016 tal-Kummissjoni, il-Kunsill huwa tal-fehma li l-Bulgarija mistennija li, b'mod ġenerali, tkun konformi mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta' Stabbilizzazzjoni u Tkabbir. Madankollu, se jkun hemm bżonn miżuri ulterjuri fl-2016 u fl-2017 biex tiġi ggarantita l-konformità.

               (6)Il-Bulgarija għamlet xi progress fl-indirizzar tar-rakkomandazzjoni tas-sena l-oħra biex titjieb l-effiċjenza tal-infiq fis-servizzi tas-saħħa, partikolarment permezz tat-tfassil ta’ pjan nazzjonali tas-saħħa, li jippermetti li l-infiq mediku jiġu ppjanati skont kriterji territorjali u l-ħtiġijiet tal-popolazzjoni. Is-sistema tas-saħħa Bulgara qiegħda tħabbat wiċċha ma' sfidi serji, inkluż aċċess limitat, finanzjament baxx u r-riżultati batuti tal-kura medika.  Minkejja l-isforzi riċenti biex jitjieb il-ġbir tat-taxxa, l-ekonomija moħbija tibqa’ sfida sinifikanti li taffettwa l-introjti pubbliċi. Ix-xogħol mhux iddikjarat, inkluża r-rimunerazzjoni dikjarata f'livell aktar baxx minn dak reali u l-evażjoni tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali, twassal għal distorsjoni fis-suq tax-xogħol u tnaqqas l-introjtu fiskali.

               (7)Każijiet ta’ prattiki kummerċjali mhux prudenti fis-settur finanzjarju kollu, flimkien ma’ superviżjoni ineffiċjenti, ħolqu ambjent ta' żbilanċi li jakkumulaw. It-tlestija, b’mod trasparenti u skont l-aħjar prattiki internazzjonali, tal-analiżijiet li tnedew dan l-aħħar tas-setturi tal-banek, dak tal-assikurazzjoni u tal-fondi tal-pensjonijiet, u t-tneħħija ta' azzjonijiet neċessarji ta' segwitu se jsaħħaħ il-fiduċja fis-settur finanzjarju. Barra minn hekk, sforzi kontinwi biex titjieb is-superviżjoni finanzjarja, kemm fis-settur bankarju kif ukoll f'dak mhux bankarju, se jkollhom rwol importanti fit-tisħiħ tas-sistema finanzjarja biex din tkun fil-pożizzjoni li ssostni l-irkupru makroekonomiku li beda jidher.

               (8)Is-suq tax-xogħol għadda minn irkupru modest iżda d-dgħufijiet li għad fadal għadhom ixekklu t-tkabbir u jirrestrinġu l-kapaċità ta’ aġġustament tal-ekonomija. L-aġġustament tas-suq tax-xogħol huwa mxekkel min-natura strutturali tal-qgħad għat-tul, forza lavorattiva li qiegħda tixjieħ u tiċkien, parteċipazzjoni baxxa fis-suq tax-xogħol u n-nuqqas ta’ tlaqqigħ tal-ħiliet mal-bżonnijiet. Filwaqt li l-qgħad qiegħed jonqos ftit ftit, għad hemm sfidi importanti, pereżempju fir-rigward ta’ persuni qiegħda għal żmien twil u ż-żgħażagħ barra mill-edukazzjoni, impieg jew taħriġ. Linji ta' politika attivi fis-suq tax-xogħol jista' jkollhom rwol aktar qawwi fl-għoti ta' għajnuna lil dawn il-gruppi biex ikollhom aċċess għas-suq tax-xogħol. L-attivazzjoni ta' persuni fuq il-benefiċċji soċjali hija ostakolata mill-frammentazzjoni tal-aġenziji differenti li jagħti l-benefiċċji u s-servizzi ta’ integrazzjoni fis-suq tax-xogħol, u mill-kooperazzjoni limitata bejniethom. Iċ-ċentri ddedikati għax-xogħol u l-għajnuna soċjali, li jikkombinaw is-servizzi tal-aġenzija tal-impjieg u l-Aġenzija tal-Assistenza Soċjali, ġew żviluppati fi proġett pilota iżda għadha ma ttieħdet l-ebda deċiżjoni biex il-proġett jiġi attivat f'format aktar mifrux f'Diċembru 2016.

               (9)Għalkemm il-paga minima fil-Bulgarija għadha l-aktar waħda baxxa fl-UE, din żdiedet sostanzjalment mill-2011 u n-nuqqas ta’ kriterji oġġettivi għall-iffissar tal-paga minima joħloq inċertezza. Minkejja ħidma mill-gvern u mill-isħab soċjali f'dan il-qasam, il-Bulgarija għad ma għandhiex linji gwida ċari jew kriterji trasparenti kif tiġi stabbilita l-paga minima li jieħdu f'kunsiderazzjoni l-impatt tagħha fuq il-ħolqien tal-impjiegi, il-kundizzjonijiet soċjali u l-kompetittività.

               (10)Fil-Bulgarija għad hemm livelli għoljin ħafna ta' persuni f'riskju ta' faqar jew tal-esklużjoni soċjali u l-inugwaljanza. Il-progress fl-indirizzar tal-faqar u l-esklużjoni soċjali huwa mxekkel bl-isfidi kontinwi ġejjin mill-integrazzjoni tar-Rom fil-forza lavorattiva, il-faċilitazzjoni tat-tranżizzjoni mill-iskola lejn ix-xogħol, u t-titjib tal-kopertura u l-effettività tal-linji ta' politika fl-oqsma soċjali, tas-saħħa, u tas-suq tax-xogħol. L-iskema ġenerali ta' dħul minimu tipprovdi livelli limitati ħafna ta' appoġġ u ta' sensibilizzazzjoni fost il-popolazzjoni. Il-livell tal-benefiċċju huwa aktar baxx mil-linja tal-faqar u ma żdiedx f'konformita mal-iżviluppi fil-paga medja u minima tal-aħħar snin. L-istimi dwar il-kopertura jindikaw li parti kbira ta' dawk li suppost jieħdu l-benefiċċji fil-fatt ma jirċevuhomx. Sensibilizzazzjoni aħjar tal-gruppi fil-mira, filwaqt li tinżamm ir-responsabbilta fiskali, tkun ta' għajnuna biex jittaffa l-faqar.

               (11)Is-sistema edukattiva għandha kapaċità limitata biex tinkludu gruppi vulnerabbli u biex tgħammar l-istudenti b’ħiliet rilevanti. Gruppi vulnerabbli bħar-Rom u studenti li ġejjin minn familji foqra għadhom qed jiffaċċjaw ostakoli sinifikanti biex ikollhom aċċess għall-edukazzjoni u biex ilestuha. Il-livell tar-reklutaġġ fost ir-Rom fil-livell kollha tal-edukazzjoni huwa b'mod sinifikanti anqas minn dak ta' dawk li ma humiex Rom. Ir-rata ta' tluq bikri mill-iskola għadu qiegħed jiżdied u huwa għoli b'mod partikolari fiż-żoni rurali u fir-reġjuni anqas żviluppati. It-tneħħija tal-ostakoli għall-parteċipazzjoni fl-edukazzjoni bikrija tat-tfal ta' tfal żvantaġġati hija essenzjali biex jitjiebu r-riżultati fl-edukazzjoni u biex ma jkunx hemm tluq bikri. Liġi ġdida dwar l-edukazzjoni preprimarja u skolastika adottat mill-Parlament f’Settembru 2015 hija pass importanti lejn riforma komprensiva tas-sistema skolastika. L-implimentazzjoni ta’ din il-leġiżlazzjoni, flimkien ma’ miżuri mmirati biex jingħelbu l-ostakoli mhux leġiżlattivi għall-parteċipazzjoni sħiħa ta’ gruppi żvantaġġati fl-edukazzjoni, għandha tikkontribwixxi biex jitjieb il-potenzjal tat-tkabbir u l-koeżjoni soċjali tal-ekonomija tal-Bulgarija fit-tul. Ir-rati ta' reklutaġġ u ta' gradwazzjoni fl-edukazzjoni terzjarja qegħdin jogħlew u r-rata tal-impjieg ta' gradwati reċenti qiegħda tirkupra bil-mod, għalkemm għadha taħt il-medja tal-UE b'mod sinifikanti.

               (12)Ir-riskji li jirriżultaw minn dejn korporattiv għoli u l-ostakoli għad-diżingranaġġ għadhom sinifikanti. Il-qafas ta’ insolvenza attwali ma tantx jagħti lok għal proċess ta’ ristrutturazzjoni effettiv tad-dejn u ftit li xejn jiswa biex jindirizza l-livell għoli ta’ dejn tal-kumpaniji. Riformi biex jiffaċilitaw il-proċeduri ta’ insolvenza tal-kumpaniji jistgħu jtejbu d-diżingranaġġ u jwittu t-triq lejn self ġdid u investiment.

               (13)Is-sistema tal-akkwist pubbliku fil-Bulgarija għadha tbati minn nuqqasijiet strutturali, inklużi rregolaritajiet sistematiċi fil-proċeduri ta’ akkwist, in-nuqqas ta’ kapaċità amministrattiva u mekkaniżmi ta’ kontroll defiċjenti, flimkien ma' appelli sistematiċi fil-qorti li sikwit idewmu x-xogħlijiet fuq il-post. Sar biss ftit progress fit-tranżizzjoni lejn akkwist elettroniku komplut. In-nuqqasijiet fis-sistema Bulgara ta’ akkwist pubbliku wasslu għal interruzzjoni ta’ pagamenti u korrezzjonijiet finanzjarji fil-programmi ta’ finanzjament tal-UE u jaffettwaw ukoll l-ambjent kummerċjali usa' fil-Bulgarija.

               (14)Linji instabbli ta' politika u nuqqas ta’ fiduċja f’istituzzjonijiet pubbliċi ewlenin, bħal pereżempju l-ġudikatura, jikkostitwixxu deterrenti importanti għall-investiment fl-ekonomija Bulgara. L-implimentazzjoni bil-mod tar-riformi fl-amministrazzjoni pubblika kif ukoll ir-riformi f'setturi speċifiċi bħal ma huma r-riċerka, l-innovazzjoni u l-enerġija, ixekklu l-progress fit-titjib tal-klima tal-investiment. Għalkemm il-Bulgarija adottat qafas strateġiku ta' riforma u modernizzar tal-amministrazzjoni pubblika tagħha, il-progress huwa kajman u l-implimentazzjoni spiss tkun posposta. Il-leġiżlazzjoni l-ġdida mhijiex soġġetta għal valutazzjoni sistematika tal-impatt, għalkemm saru xi sforzi biex dan jiġi rranġat. Bidliet frekwenti fil-qafas legali joħolqu inċertezza u jaffettwaw l-ambjent tan-negozju. Il-korruzzjoni għadha preokkupazzoni sinifikanti u r-reazzjoni tal-awtoritajiet nazzjonali għal din il-problema għadha mxekkla minn istituzzjonijiet dgħajfa u frammentati. Taħt il-Mekkaniżmu ta’ Kooperazzjoni u Verifika (CVM) il-Bulgarija tirċievi rakkomandazzjonijiet fl-oqsma tar-riforma ġudizzjarja u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-kriminalità organizzata. Filwaqt li dawn l-oqsma huma ta' importanza kruċjali għall-ambjent kumplessiv tan-negozju, huma għaldaqstant mhux koperti fir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi għall-Bulgarija.

               (15)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni għamlet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Bulgarija, u ppubblikata fir-rapport tal-pajjiż tal-2016. Hija vvalutat ukoll il-programm ta' konverġenza u l-programm nazzjonali ta' riforma u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Bulgarija fi snin preċedenti. Hija mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Bulgarija imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-UE, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-UE billi jingħata kontribut fil-livell tal-UE għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri. Ir-rakkomandazzjonijiet skont is-Semestru Ewropew huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet minn 1 sa 4 ta' hawn taħt.

               (16)Fid-dawl ta’ din l-evalwazzjoni, il-Kunsill eżamina l-programm ta’ konverġenza u l-opinjoni tiegħu
                  10
                hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni 1 hawn taħt.

               (17)Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta' din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-programm nazzjonali ta' riforma u l-programm ta' konverġenza. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet minn 1 sa 4 ta’ hawn taħt.

               B'DAN JIRRAKKOMANDA li l-Bulgarija tieħu azzjoni fl-2016 u l-2017 biex:

               1.Tikseb aġġustament fiskali annwali ta' 0,5 % tal-PDG lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju fl-2016 u l-2017. Tkompli ttejjeb il-ġbir tat-taxxa u tieħu miżuri biex tnaqqas il-firxa tal-ekonomija informali, inkluż ix-xogħol mhux dikjarat.

               2.Sa tmiem l-2016, tiffinalizza l-analiżi tal-kwalità tal-assi u t-test tal-istress tal-banek. Tlesti, sal-aħħar tal-2016, reviżjoni tal-karta tal-bilanċ u t-test tal-istress tal-kumpanniji tal-assigurazzjoni u l-analiżi tal-assi tal-fondi tal-pensjonijiet privati. Tieħu l-azzjonijiet neċessarji ta' segwitu fit-tliet setturi kollha kemm huma u tkompli ttejjeb is-superviżjoni tas-settur bankarja u ta' dak mhux bankarju.

               3.Issaħħaħ u tintegra s-servizzi soċjali u l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol, b'mod partikolari għal dawk li ilhom qiegħda żmien twil u ż-żgħażagħ li huma barra mill-edukazzjoni, l-impjieg jew it-taħriġ. Iżżid l-għoti ta' edukazzjoni ta' kwalità għal gruppi żvantaġġati, inklużi r-Rom. Ittejjeb l-effiċjenza tas-sistema tas-saħħa billi ttejjeb l-aċċess u l-iffinanzjar, u r-riżultati tal-kura tas-saħħa. F'konsultazzjoni mal-isħab soċjali tistabbilixxi linji gwida u kriterji għall-iffissar tal-paga minima. Iżżid il-kopertura u l-adegwatezza tal-iskema tad-dħul minimu.

               4.
                     Tirriforma l-qafas tal-insolvenza biex jitħaffu l-proċeduri ta’ rkupru u riżoluzzjoni u ttejjeb l-effikaċja u t-trasparenza tagħhom. Iżżid il-kapaċità tal-qrati dwar proċeduri ta’ insolvenza. Issaħħaħ il-kapaċità tal-aġenzija tal-akkwist pubbliku u l-awtoritajiet tal-kuntratti u ttejjeb it-tfassil u l-kontroll ta' proċeduri ta' sejħiet għal offerti pubbliċi. Tħaffef l-introduzzjoni tal-akkwist elettroniku.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)
                  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)
                  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

                     (3)
                  COM(2016) 323 finali.

                     (4)
                  P8_TA(2016)0058, P8_TA(2016)0059, u P8_TA(2016)0060.

                     (5)
                  COM(2015) 690 finali.

                     (6)
                  COM(2015) 691 finali.

                     (7)
                  SWD(2016) 72 finali.

                     (8)
                  COM(2016) 95 finali.

                     (9)
                  COM(2014) 494 finali.

                     (10)
                  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


                         IL-KUMMISSJONI
                         EWROPEA

                                                 Brussell, 13.5.2015
                                                 COM(2015) 274 final

                                Rakkomandazzjoni għal

                      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

         dwar il-programm Nazzjonali ta' Riforma tas-Slovakkja għall-2015

u l-għoti ta' opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tas-Slovakkja tal-2015
 ---pagebreak---                                      Rakkomandazzjoni għal

                          RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

             dwar il-programm Nazzjonali ta' Riforma tas-Slovakkja għall-2015

    u l-għoti ta' opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tas-Slovakkja tal-2015

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-
Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,
Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-
tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika
ekonomika1, u partikolarment l-Artikolu 5(2) tiegħu,
Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea2,
Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew3,
Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,
Wara li kkunsidra l-Opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,
Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,
Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,
Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,
Billi:
(1)        Fis-26 ta’ Marzu 2010, il-Kunsill Ewropew qabel mal-proposta tal-Kummissjoni li
           tiġi mnedija strateġija ġdida għat-tkabbir u l-impjiegi, bl-isem ta’ Ewropa 2020, li
           tkun imsejsa fuq koordinazzjoni msaħħa tal-politiki ekonomiċi. L-istrateġija tiffoka
           fuq oqsma ewlenin fejn hija meħtieġa azzjoni biex tingħata spinta lill-potenzjal tal-
           Ewropa għat-tkabbir sostenibbli u l-kompetittività.
(2)        Fit-13 ta' Lulju 2010, il-Kunsill, abbażi tal-proposti tal-Kummissjoni, adotta
           rakkomandazzjoni dwar il-linji gwida ġenerali għall-politiki ekonomiċi tal-Istati
           Membri u l-Unjoni (mill-2010 sal-2014) u, fil-21 ta' Ottubru 2010, adotta deċiżjoni
           dwar il-linji gwida għall-politiki tal-impjiegi tal-Istati Membri. Flimkien dawn
           jagħmlu l-“linji gwida integrati” li l-Istati Membri ġew mistiedna jikkunsidraw fil-
           politiki nazzjonali tagħhom dwar l-ekonomija u l-impjiegi.
(3)        Fit-8 ta’ Lulju 2014, il-Kunsill adotta rakkomandazzjoni dwar il-Programm
           Nazzjonali ta’ Riforma tas-Slovakkja għall-2014 u ta l-opinjoni tiegħu dwar il-
           programm ta’ stabbiltà aġġornat tas-Slovakkja għall-perjodu 2014. Fit-28 ta'

1
          ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.
2
          COM(2015) 274.
3
          P8_TA(2015)0067, P8_TA(2015)0068, P8_TA(2015)0069.
 ---pagebreak---        Novembru 2014, skont ir-Regolament (UE) Nru 473/20134, il-Kummissjoni
       ppreżentat l-opinjoni tagħha dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tas-Slovakkja għall-
       20155.
(4)    Fit-28 ta' Novembru 2014, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-
       Tkabbir6, li ta bidu għas-Semestru Ewropew ta' koordinazzjoni tal-politika
       ekonomika tal-2015. Fl-istess ġurnata, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011,
       il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija7, li fih is-
       Slovakkja ma ġietx identifikata bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru għandu
       jitwettaq rieżami fil-fond.
(5)    Fit-18 ta’ Diċembru 2014, il-Kunsill Ewropew endorsja l-prijoritajiet sabiex tingħata
       spinta lill-investiment, biex b'hekk kienu aċċellerati r-riformi strutturali u tkompliet
       it-triq lejn konsolidazzjoni fiskali responsabbli li tiffavorixxi t-tkabbir.
(6)    Fis-26 ta’ Frar 2015, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż tal-2015
       għas-Slovakkja8. Dan ivvaluta l-progress li għamlet is-Slovakkja fl-indirizzar tar-
       rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fit-8 ta’ Lulju 2014.
(7)    Fid-29 ta' April 2015, is-Slovakkja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma
       tagħha għall-2015 kif ukoll il-Programm ta' Stabbiltà għall-2015. Biex jiġu
       kkunsidrati l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-
       istess żmien.
(8)    Is-Slovakkja bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fil-
       programm ta’ stabbiltà tiegħu għall-2015, il-gvern qed jippjana li jtejjeb bil-mod il-
       mod l-iżbilanċ bażiku għal 2.5 % tal-PDG fl-2015 u ulterjorment għal 0.5 % tal-PDG
       fl-2018. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà, l-objettiv ta’ terminu medju — defiċit
       strutturali ta’ 0.5 % tal-PDG — ikun intlaħaq mill-2017. Il-proporzjon tad-defiċit tal-
       gvern huwa mistenni li jonqos marġinalment fl-2015 għal 53.4 % u li jkompli jonqos
       għal 50.3 % fl- 2018. Ix-xenarju makroekonomiku li jsostni dawn il-projezzjonijiet
       baġitarji huwa plawsibbli. Madankollu, miżuri li jappoġġjaw il-miri tad-defiċit
       ippjanati mill-2016 ’il quddiem għadhom mhumiex speċifikati b’mod suffiċjenti.
       Abbażi tal-previżjoni tar-Rebbiegħa tal-2015 tal-Kummissjoni, in-nefqa netta tat-
       tkabbir hija taħt il-valur referenzjarju kemm fl-2015 kif ukoll fl-2016, li għalhekk
       jissodisfa r-rekwiżiti tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Abbażi tal-valutazzjoni tiegħu
       tal-Programm ta’ Stabbiltà u filwaqt li jqis il-previżjoni tar-Rebbiegħa tal-2015 tal-
       Kummissjoni, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li s-Slovakkja hija mistennija li
       tikkonforma mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.
(9)    Is-suq tax-xogħol wera sinjali ta’ rkupru fl-2014, iżda l-qgħad għadu għoli.
       Diżinċentivi fis-sistema tas-sigurtà soċjali tnaqqsu u sar xi progress biex jitnaqqas il-
       qgħad fost iż-żgħażagħ, iżda l-qgħad fuq perjodu ta’ żmien twil jibqa’ sfida ewlenija
       u l-impjieg fost ir-Roma u dawk b’ħiliet baxxi huwa baxx. Għalkemm ittieħdu xi
       passi inizjali biex jitjiebu s-servizzi pubbliċi għall-impjiegi, dawn għandhom
       kapaċità limitata biex jipprovdu servizzi personalizzati, b’mod partikolari għal dawk
       li huma l-aktar imbiegħda mis-suq tax-xogħol. Ir-rata tal-impjieg tan-nisa għadha
       inqas sew mill-medja tal-UE, li jirrifletti n-nuqqas ta’ provvediment ta’ servizzi ta’
       kura tat-tfal ta’ kwalità tajba u bi prezz konvenjenti u żmien relattivament twil ta’
       leave tal-ġenituri.

4
      ĠU L 140, 27.5.2013, p. 11.
5
      C(2014) 8814 finali.
6
      COM(2014) 902.
7
      COM(2014) 904.
8
      SWD(2015) 44 finali/2.
 ---pagebreak--- (10)   Is-Slovakkja għamlet xi progress f’dak li għandu x’jaqsam ma’ tagħlim ibbażat fuq
       ix-xogħol, b’Att ġdid dwar l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali li jidħol fis-seħħ fl-
       2015. Madankollu, sar progress limitat fit-titjib tal-kundizzjonijiet tat-tagħlim, biex
       jitħeġġeġ il-ħolqien ta’ aktar programmi ta’ baċellerat orjentati lejn il-karriera, u
       b’żieda fil-proporzjon ta’ tfal Roma li jattendu l-edukazzjoni fl-ewwel snin tat-tfulija
       u l-faċilitajiet ta’ kura għat-tfal kollha. Ma ttieħdu l-ebda miżuri biex tiġi żgurata
       parteċipazzjoni usa’ ta’ Roma fit-taħriġ vokazzjonali u l-edukazzjoni għolja. Sar biss
       progress limitat fl-indirizzar ta’ lakuni fis-sistema tar-riċerka u l-innovazzjoni
       Slovakka, il-ħtiġijiet ewlenin huma prinċipalment biex titjieb il-kwalità u r-rilevanza
       tal-bażi tax-xjenza u biex tiġi promossa l-kooperazzjoni bejn l-akkademja, ir-riċerka
       u n-negozju.
(11)   Il-kwalità fqira tal-ambjent tan-negozju tas-Slovakkja tnaqqas l-attrazzjoni tal-pajjiż
       kemm għall-investiment barrani kif ukoll domestiku. L-effiċjenza u l-kwalità
       inadegwati tal-amministrazzjoni pubblika u tas-sistema ġudizzjarja huma ta’
       detriment b’mod partikolari għall-ambjent tan-negozju. Is-servizz ċivili jbati minn
       ċaqliq għoli tal-ħaddiema u ġestjoni ineffiċjenti ta’ riżorsi umani. L-isforzi biex tiġi
       indirizzata l-korruzzjoni, s’issa, kienu limitati. B’mod aktar partikolari, il-ħtieġa li
       tissaħħaħ il-kapaċità analitika u tal-awditjar tal-amministrazzjoni tat-taxxa għadha
       ma ġietx indirizzata. L-akkwist pubbliku jbati minn nuqqasijiet b'għeruq sodi, li
       jolqot l-allokazzjoni ta’ riżorsi pubbliċi.
(12)   Filwaqt li l-bidliet riċenti fis-sistema ta’ tassazzjoni kkontribwew għal titjib fil-
       finanzi pubbliċi, l-ispejjeż assoċjati ma’ popolazzjoni li qed tixjieħ se jkunu ta’ piż
       fuq il-pożizzjoni attwalment relattivament tajba tad-dejn tas-Slovakkja fil-futur. Is-
       sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi tiddependi fuq l-abbiltà tal-gvern biex iżid il-
       kosteffettività tas-settur tal-kura tas-saħħa. Il-livell ġenerali ta’ effiċjenza tas-sistema
       tas-saħħa tas-Slovakkja hija dgħajfa, u din ma taqtax figura tajba meta mqabbla mal-
       bqija tal-UE. Il-gvern adotta strateġija ġdida għas-saħħa għall-2014-2020, sabiex
       jipprova jindirizza n-nuqqasijiet tas-sistema nazzjonali tas-saħħa. L-istrateġija qed
       tiġi implimentata, iżda l-biċċa l-kbira tal-miżuri għadhom mhumiex fis-seħħ. Għad
       hemm ukoll ineffiċjenzi fil-ġbir tat-taxxa u l-amministrazzjoni.
(13)   Il-prestazzjoni dgħajfa ta’ investiment f’dawn l-aħħar snin tista' tinfluwenza b’mod
       negattiv il-prospetti ta’ tkabbir fit-tul tas-Slovakkja. It-tnaqqis fl-investiment privat
       bejn l-2008 u l-2013 kien partikolarment qawwi, b'korporazzjonijiet mhux finanzjarji
       jammontaw għal madwar 90 % tat-tnaqqis f’investiment totali minħabba t-tnaqqis fl-
       influssi tal-IDB. Fl-2013, l-investiment fi prodotti kapitali kien għadu madwar 13 %
       inqas f’termini reali milli kien fl-2008. Madankollu, minkejja li l-investiment
       pubbliku naqas ħafna inqas, it-tnaqqis għad għandu konsegwenzi sinifikanti, fid-dawl
       ta’ proġetti infrastrutturali tat-trasport fuq skala kbira li huma essenzjali sabiex ikunu
       jistgħu jibbenefikaw mit-tkabbir potenzjali tar-reġjuni ċentrali u tal-Lvant tas-
       Slovakkja. Kemm l-ostakli amministrattivi kif ukoll dawk regolatorji relatati mal-
       ippjanar tal-investimenti, u n-nuqqas ta’ trasparenza u t-tul ta’ żmien tal-proċeduri
       għall-kisba tal-permessi tal-bini u l-użu tal-art iżommu lura l-investiment pubbliku.
       Fondi tal-UE jirrappreżentaw proporzjon għoli ħafna tal-investiment pubbliku totali
       fis-Slovakkja, meta mqabbel mal-livelli li kien hemm fi Stati Membri oħra fir-reġjun
       tagħha. Barra minn hekk, l-assorbiment tal-fondi tal-UE huwa mfixkel minn
       governanza dgħajfa tal-proċeduri ta’ programmazzjoni, tfassil u għażla foqra ta’
       proġett, u nuqqas ta’ konformità mar-rekwiżiti dwar l-istima tal-impatt ambjentali.
       L-użu ta’ speċifikazzjonijiet imfassla apposta fl-akkwist pubbliku jillimita l-
       kompetizzjoni, u jirriżulta fi prezzijiet finali għolja. Superviżjoni mtejba u aktar
       għarfien espert fi ħdan l-entitajiet pubbliċi involuti fl-akkwist jista’ jgħin biex
 ---pagebreak---         jingħelbu dawn il-problemi. L-effiċjenza u l-kwalità inadegwati tal-amministrazzjoni
        pubblika u tas-sistema ġudizzjarja huma ta’ detriment b’mod partikolari għall-
        ambjent tan-negozju, u kwistjonijiet bħar-riforma ta’ proċedura ċivili u distribuzzjoni
        inugwali ta’ xogħol fi qrati għadhom ma ġewx indirizzati.
(14)    Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-
        politika ekonomika tas-Slovakkja u ppublikatha fir-rapportar tal-pajjiż tal-2015. Hija
        vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà u l-Programm ta’ Riforma Nazzjonali u s-
        segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lis-Slovakkja fi snin
        preċedenti. Hija mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u
        soċjoekonomika sostenibbli fis-Slovakkja imma qieset ukoll il-konformità tagħhom
        mar-regoli u mal-gwida tal-UE, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza
        ekonomika kumplessiva tal-Unjoni Ewropea billi jingħata kontribut fil-livell tal-UE
        għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri. Ir-rakkomandazzjonijiet tagħha skont is-
        Semestru Ewropew huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet minn 1 sa 4 hawn taħt.
(15)    Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tas-
        Slovakkja, u l-opinjoni tiegħu9 hija li s-Slovakkja hija konformi mal-Patt ta' Stabbiltà
        u Tkabbir.
(16)    Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet ukoll analiżi tal-politika
        ekonomika taż-Żona tal-Euro inġenerali. Fuq il-bażi ta' din l-analiżi, il-Kunsill ħareġ
        rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-Istati Membri li l-munita tagħhom hi l-euro. Is-
        Slovakkja għandha tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u f'waqtha ta' dawn ir-
        rakkomandazzjonijiet.
B'DAN JIRRAKKOMANDA li s-Slovakkja tieħu azzjoni fl-2015 u l-2016 biex:
1.       Ittejjeb il-kosteffettività tas-settur tal-kura tas-saħħa, inkluż billi ttejjeb il-ġestjoni ta’
        kura fl-isptarijiet u t-tisħiħ tal-kura primarja. Tieħu miżuri biex iżżid il-ġbir tat-taxxa.
2.      Tieħu miżuri addizzjonali biex tindirizza l-qgħad fuq żmien twil billi tintroduċi
        miżuri ta’ attivazzjoni, edukazzjoni li tagħti ċans ieħor u taħriġ ta’ kwalità għolja
        mfassla għall-ħtiġijiet tal-individwi. Ittejjeb l-inċentivi għan-nisa sabiex jibqgħu jew
        jirritornaw fis-suq tax-xogħol billi ttejjeb il-forniment ta’ faċilitajiet ta’ kura tat-tfal.
3.      Ittejjeb it-taħriġ tal-għalliema u tagħmel it-tagħlim professjoni aktar attraenti biex
        twaqqaf it-tnaqqis fir-riżultati edukattivi. Iżżid il-parteċipazzjoni tat-tfal Roma fis-
        sistema prinċipali tal-edukazzjoni u f’edukazzjoni ta’ kwalità għolja kmieni fit-
        tfulija.
4.      Biex tagħti spinta lill-investiment fl-infrastruttura, ittejjeb u tissimplifika l-proċeduri
        amministrattivi sabiex jinkiseb l-użu tal-art u l-permessi għall-bini. Iżżid il-
        kompetizzjoni fl-offerti pubbliċi u ttejjeb il-mekkaniżmi ta’ sorveljanza fl-akkwist
        pubbliku.
Magħmul fi Brussell,

                                                 Għall-Kunsill
                                                 Il-President

9
       Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.