               26.3.2021

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 108/126

      P8_TA(2019)0224
      Ftehim komprensiv UE-Użbekistan
      Rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew tas-26 ta’ Marzu 2019 lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà dwar il-ftehim komprensiv il-ġdid bejn l-UE u l-Użbekistan (2018/2236(INI))
      (2021/C 108/12)

         Il-Parlament Ewropew,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Artikolu 218 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE),

                  —

                  wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2018/… tas-16 ta' Lulju 2018 li tawtorizza lill-Kummissjoni Ewropea u lir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà jiftħu negozjati dwar, u jinnegozjaw, f'isem l-Unjoni, id-dispożizzjonijiet li jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Unjoni ta' Ftehim Komprensiv bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa waħda, u r-Repubblika tal-Użbekistan, min-naħa l-oħra (10336/18),

                  —

                  wara li kkunsidra d-deċiżjoni tar-rappreżentanti tal-gvernijiet tal-Istati Membri, imlaqqgħin fi ħdan il-Kunsill, tas-16 ta' Lulju 2018, li tawtorizza lill-Kummissjoni Ewropea tiftaħ negozjati dwar, u tinnegozja, f'isem l-Istati Membri, id-dispożizzjonijiet li jaqgħu taħt il-kompetenzi tal-Istati Membri ta' Ftehim Komprensiv bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa waħda, u r-Repubblika tal-Użbekistan, min-naħa l-oħra (10337/18),

                  —

                  wara li kkunsidra d-direttivi ta' negozjati tal-Kunsill tas-16 ta' Lulju 2018 (10601/18 EU Restricted), trażmessi lill-Parlament fis-6 ta' Awwissu 2018,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Sħubija u Kooperazzjoni (FSK) eżistenti bejn l-UE u r-Repubblika tal-Użbekistan, li daħal fis-seħħ fl-1999,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Memorandum ta' Qbil bejn l-UE u l-Użbekistan dwar l-enerġija ffirmat f'Jannar 2011,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Linji Gwida tal-UE għall-promozzjoni u l-protezzjoni tat-tgawdija tad-drittijiet tal-bniedem kollha mill-persuni leżbjani, gay, bisesswali, transġeneru u intersesswali (LGBTI), adottati mill-Kunsill fl-2013,

                  —

                  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni leġiżlattiva tiegħu tal-14 ta' Diċembru 2016 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni ta' Protokoll għall-Ftehim ta' Sħubija u Kooperazzjoni li jistabbilixxi sħubija bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa waħda, u r-Repubblika tal-Użbekistan, min-naħa l-oħra, li jemenda l-Ftehim sabiex jestendi d-dispożizzjonijiet tal-Ftehim għall-kummerċ bilaterali fit-tessuti, filwaqt li titqies l-iskadenza tal-Ftehim bilaterali dwar it-tessuti (1)

                  —

                  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni mhux leġiżlattiva tiegħu tal-14 ta' Diċembru 2016 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni ta' Protokoll għall-Ftehim ta' Sħubija u Kooperazzjoni li jistabbilixxi sħubija bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa waħda, u r-Repubblika tal-Użbekistan, min-naħa l-oħra, li jemenda l-Ftehim sabiex jestendi d-dispożizzjonijiet tal-Ftehim għall-kummerċ bilaterali fit-tessuti, filwaqt li titqies l-iskadenza tal-Ftehim bilaterali dwar it-tessuti (2),

                  —

                  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-23 ta' Ottubru 2014 dwar id-drittijiet tal-bniedem fl-Użbekistan (3),

                  —

                  wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tal-15 ta' Diċembru 2011 dwar l-istat tal-implimentazzjoni tal-istrateġija tal-UE għall-Ażja Ċentrali (4), u tat-13 ta' April 2016 dwar implimentazzjoni u rieżami tal-Istrateġija tal-UE għall-Asja Ċentrali (5),

                  —

                  wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni Konġunta mill-Kummissjoni u mir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tad-19 ta' Settembru 2018 bit-titolu “Konnessjoni bejn l-Ewropa u l-Asja – Elementi Fundamentali għal Strateġija tal-UE” (JOIN(2018)0031),

                  —

                  wara li kkunsidra ż-żjarat fl-Użbekistan mill-Kumitat għall-Affarijiet Barranin tiegħu u s-Sottokumitat għad-Drittijiet tal-Bniedem tiegħu ta' Settembru 2018 u Mejju 2017 rispettivament, u ż-żjarat regolari fil-pajjiż mid-Delegazzjoni tiegħu għall-Kumitati ta' Kooperazzjoni Parlamentari UE-Każakistan, UE-Kirgiżistan, UE-Użbekistan u UE-Taġikistan, u għar-relazzjonijiet mat-Turkmenistan u l-Mongolja,

                  —

                  wara li kkunsidra r-riżultati tat-13-il laqgħa tal-Ministri tal-Affarijiet Barranin tal-UE u l-Asja Ċentrali, li saret fl-10 ta' Novembru 2017 f'Samarkand, li indirizzat l-aġenda bilaterali (l-ekonomija, il-konnettività, is-sigurtà u l-istat tad-dritt) u kwistjonijiet reġjonali,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Joint Communiqué tal-14-il laqgħa tal-Ministri tal-Affarijiet Barranin tal-UE u l-Asja Ċentrali, li saret fit-23 ta' Novembru 2018 fi Brussell, bit-titolu “EU-Central Asia – Working together to build a future of inclusive growth, sustainable connectivity and stronger partnerships” (6) (L-UE u l-Asja Ċentrali – Naħdmu flimkien biex nibnu futur ta' tkabbir inklużiv, konnettività sostenibbli u sħubiji aktar b'saħħithom),

                  —

                  wara li kkunsidra l-assistenza għall-iżvilupp kontinwa mill-UE lill-Użbekistan, li tammonta għal EUR 168 miljun fil-perjodu bejn l-2014 u l-2020, l-assistenza finanzjarja mill-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) u l-Bank Ewropew għar-Rikostituzzjoni u l-Iżvilupp (BERŻ), u miżuri oħra tal-UE f'appoġġ tal-paċi u s-sigurtà u t-tnaqqis tal-iskart nukleari fil-pajjiż,

                  —

                  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tal-Konferenza ta' Tashkent dwar l-Afganistan tas-26 u s-27 ta' Marzu 2018, ospitata mill-Użbekistan u kopreseduta mill-Afganistan, bit-titolu “Peace process, security cooperation and regional connectivity” (Il-proċess ta' paċi, il-kooperazzjoni tas-sigurtà u l-konnettività reġjonali),

                  —

                  wara li kkunsidra l-Istrateġija ta' Azzjonijiet f'Ħames Oqsma Prijoritarji għall-Iżvilupp tal-Użbekistan (l-Istrateġija għall-Iżvilupp) għall-2017-2021,

                  —

                  wara li kkunsidra l-passi meħuda mill-Użbekistan lejn soċjetà aktar miftuħa u lejn relazzjonijiet aktar miftuħa mal-ġirien tiegħu sa mill-indipendenza mill-Unjoni Sovjetika,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-NU,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Artikolu 113 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

                  —

                  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A8-0149/2019),

                  A.

                  billi fit-23 ta' Novembru 2018, l-UE u l-Użbekistan nedew negozjati dwar Ftehim Imsaħħaħ ta' Sħubija u Kooperazzjoni (EPCA) komprensiv, bil-ħsieb li jiġi sostitwit l-FSK attwali bejn l-UE u l-Użbekistan, bil-għan ta' kooperazzjoni msaħħa u aktar profonda fl-oqsma ta' interess reċiproku u abbażi tal-valuri kondiviżi tad-demokrazija, l-istat tad-dritt, ir-rispett għal-libertajiet fundamentali, u governanza tajba, sabiex jiġu promossi l-iżvilupp sostenibbli u s-sigurtà internazzjonali u jiġu indirizzati b'mod effettiv sfidi globali bħat-terroriżmu, it-tibdil fil-klima u l-kriminalità organizzata;

                  B.

                  billi l-EPCA jirrikjedi l-kunsens tal-Parlament sabiex jidħol fis-seħħ;

                  1.

                  Jirrakkomanda dan li ġej lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ):

            Relazzjonijiet UE-Użbekistan

                  (a)

                  jilqa' l-impenji u l-passi meħuda mill-Użbekistan lejn soċjetà aktar miftuħa u l-livell ta' impenn ġenwin fi ħdan id-djalogu politiku bejn l-UE u l-Użbekistan, li wasslu għal ftuħ ta' negozjati dwar EPCA komprensiv; jenfasizza l-interess tal-UE fit-tisħiħ tar-relazzjonijiet tagħha mal-Użbekistan fuq il-bażi ta' valuri komuni u jirrikonoxxi r-rwol tal-Użbekistan bħala pont kulturali u politiku importanti bejn l-Ewropa u l-Asja;

                  (b)

                  jipprevedi djalogu regolari u fil-fond u jissorvelja l-implimentazzjoni sħiħa tar-riformi politiċi u demokratiċi mmirati lejn il-ħolqien ta' ġudikatura indipendenti – inkluż it-tneħħija tar-restrizzjonijiet kollha fuq l-indipendenza tal-avukati –, parlament ġenwinament indipendenti li jirriżulta minn elezzjoni ġenwinament kompetittiva, li jipproteġi d-drittijiet tal-bniedem, l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-libertà tal-media, it-tneħħija tal-influwenza politika fuq is-servizzi tas-sigurtà u l-iżgurar li jimpenjaw ruħhom biex jirrispettaw l-istat tad-dritt, u involviment qawwi tas-soċjetà ċivili fil-proċess ta' riforma; jilqa' s-setgħat il-ġodda mogħtija lill-Oliy Majlis u l-mekkaniżmi l-ġodda li jsaħħu s-sorveljanza parlamentari; jinkoraġġixxi lill-awtoritajiet jimplimentaw ir-rakkomandazzjonijiet tar-rapport tal-OSKE/ODIHR wara l-elezzjonijiet parlamentari tal-2014;

                  (c)

                  jenfasizza l-importanza ta', u jipprovdi appoġġ sinifikanti għal, riformi sostenibbli u l-implimentazzjoni tagħhom, abbażi tal-ftehimiet attwali u futuri, li jwassal għal riżultati tanġibbli u jindirizza kwistjonijiet politiċi, soċjetali u ekonomiċi, bil-għan, b'mod partikolari, li tittejjeb il-governanza, li jinfetaħ spazju għal soċjetà ċivili ġenwinament diversa u indipendenti, li jissaħħaħ ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, li jitħarsu l-minoranzi u l-persuni vulnerabbli kollha, inklużi l-persuni b'diżabilità, li jiġi żgurat l-obbligu ta' rendikont għall-ksur tad-drittijiet tal-bniedem u reati oħra u li jitneħħew l-ostakoli għall-intraprenditorja;

                  (d)

                  jirrikonoxxi u jappoġġja l-impenn tal-Użbekistan għar-riformi strutturali, amministrattivi u ekonomiċi li għaddejjin biex jittejbu l-klima tan-negozju, is-sistema ġudizzjarja u s-servizzi tas-sigurtà, il-kundizzjonijiet tax-xogħol, u l-obbligu ta' rendikont u l-effiċjenza amministrattiva, u jenfasizza l-importanza tal-implimentazzjoni sħiħa u verifikabbli tagħhom; jilqa' l-liberalizzazzjoni tal-operazzjonijiet ta' muniti barranin u tas-suq tal-muniti barranin; jenfasizza li l-pjan ta' riforma komprensiv tal-Użbekistan, l-Istrateġija ta' Żvilupp għall-2017-2021, irid jiġi implimentat u appoġġjat minn miżuri li jiffaċilitaw il-kummerċ estern u jtejbu l-ambjent tan-negozju; iqis li l-migrazzjoni tal-ħaddiema u r-rimessi huma mekkaniżmi ewlenin biex jiġi indirizzat il-faqar fl-Użbekistan;

                  (e)

                  iħeġġeġ lill-Gvern Użbek biex jiżgura li d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, is-soċjetà ċivili, l-osservaturi internazzjonali u l-organizzazzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem ikunu jistgħu joperaw liberament f'ambjent legalment sod u politikament sikur, b'mod partikolari billi jiffaċilitaw il-proċessi ta' reġistrazzjoni u jippermettu rikors legali f'każ ta' ċaħda ta' reġistrazzjoni; iħeġġeġ lill-gvern biex jippermetti monitoraġġ regolari, bla xkiel u indipendenti tal-kundizzjonijiet fil-ħabsijiet u fis-siti tad-detenzjoni; jinkoraġġixxi lill-gvern biex jistieden lir-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar it-tortura u trattament jew pieni krudili, inumani jew degradanti oħra, jimplimenta r-rakkomandazzjoni mill-aħħar żjara tiegħu fl-2003 u jġib il-liġijiet u l-prattiki nazzjonali konformi mal-liġi u l-istandards internazzjonali, inkluż mekkaniżmu ta' monitoraġġ indipendenti li jagħti aċċess bla xkiel għal postijiet ta' detenzjoni sabiex it-trattament tal-priġunieri jkun jista' jiġi mmonitorjat; jistieden lill-awtoritajiet jinvestigaw bir-reqqa l-allegazzjonijiet kollha ta' tortura jew ta' trattament inuman;

                  (f)

                  jippromwovi l-ħolqien ta' soċjetà tolleranti, inklussiva, pluralista u demokratika taħt gvern kredibbli billi jappoġġja l-liberalizzazzjoni gradwali b'rispett sħiħ għall-prinċipji ta' gwida tan-NU dwar in-negozju u d-drittijiet tal-bniedem u l-progress soċjoekonomiku għall-benefiċċju tan-nies;

                  (g)

                  jilqa' l-ħelsien ta' priġunieri politiċi iżda jħeġġeġ lill-awtoritajiet biex jiggarantulhom rijabilitazzjoni sħiħa u aċċess għal rimedju u trattament mediku; jitlob ir-rilaxx tal-priġunieri politiċi kollha li fadal u l-individwi l-oħra kollha detenuti jew ippersegwitati fuq akkużi politikament motivati bħall-attivisti għad-drittijiet tal-bniedem, is-soċjetà ċivili u l-attivisti reliġjużi, il-ġurnalisti u l-politiċi tal-oppożizzjoni; jesprimi tħassib dwar il-bosta proċessi bil-bibien magħluqa u jħeġġeġ lill-gvern biex itemm dawn il-prattiki; iħeġġeġ lill-gvern biex jemenda malajr id-dispożizzjonijiet tal-kodiċi kriminali tiegħu dwar l-estremiżmu li xi kultant jintużaw ħażin biex jikkriminalizzaw in-nuqqas ta' qbil; jilqa' l-impenji li ttieħdu biex tieqaf tintuża l-akkuża ta' “ksur tar-regoli tal-ħabs” biex jiġu estiżi b'mod arbitrarju s-sentenzi ta' priġunieri politiċi; jiżgura li l-priġunieri politiċi kollha li huma kkundannati għal reati kriminali u reati oħra jingħataw kopji tas-sentenzi tal-qorti dwar il-każijiet tagħhom sabiex ikunu jistgħu jużaw id-dritt tagħhom li jappellaw u japplikaw għal riabilitazzjoni; jilqa' il-laxkar ta' xi restrizzjonijiet fuq il-libertà ta' għaqda paċifika u jinkoraġġixxi ukoll it-tneħħija ta' restrizzjonijiet fuq dawk id-drittijiet, bħad-detenzjoni ta' dimostranti paċifiċi, u b'hekk jaderixxi mad-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem; jilqa' ż-żjara riċenti mir-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar il-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin;

                  (h)

                  jinnota li l-klassifikazzjoni tal-Użbekistan fl-Indiċi tal-Libertà tal-Istampa tar-Reporters Mingħajr Fruntieri tjiebet biss ftit bejn l-2016 u l-2018 u jibqa' mħasseb dwar iċ-ċensura, l-imblukkar ta' siti web, l-awtoċensura ta' ġurnalisti u bloggers, il-fastidju, kemm onlajn kif ukoll offline, u akkużi kriminali motivati politikament; iħeġġeġ lill-awtoritajiet biex iwaqqfu l-pressjoni fuqil-midja u s-sorveljanza tagħha, biex iwaqqfu l-imblukkar ta' siti web indipendenti u biex jippermettu lill-midja internazzjonali takkredita l-korrispondenti u topera fil-pajjiż; jappoġġja u jilqa' l-miżuri meħuda lejn indipendenza akbar tal-midja u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, pereżempju t-tneħħija ta' xi restrizzjonijiet li jirregolaw l-attivitajiet tagħhom, kif ukoll ir-ritorn ta' midja barranija u internazzjonali u NGOs, li qabel kienu esklużi mill-pajjiż; jilqa' l-liġi l-ġdida dwar ir-reġistrazzjoni tal-NGOs, li naqqset xi proċeduri ta' reġistrazzjoni u xi rekwiżiti biex jingħata permess minn ħafna qabel għal attivitajiet jew laqgħat; iħeġġeġ lill-awtoritajiet biex jimplimentaw bis-sħiħ din il-liġi, inkluż billi jitneħħew l-ostakli kollha għar-reġistrazzjoni ta' organizzazzjonijiet internazzjonali, u jinkoraġġixxi lill-awtoritajiet jindirizzaw ir-restrizzjonijiet li fadal li jillimitaw il-ħidma tal-NGOs, bħal rekwiżiti ta' reġistrazzjoni li huma ta' piż u monitoraġġ intrużiv;

                  (i)

                  jilqa' l-progress li sar lejn l-eradikazzjoni tat-tħaddim tat-tfal u l-eliminazzjoni gradwali tax-xogħol furzat, kif ukoll iż-żjarat riċenti fl-Użbekistan minn Rapporteurs Speċjali tan-Nazzjonijiet Uniti u l-ftuħ mill-ġdid tal-pajjiż għal NGOs internazzjonali f'dan il-qasam; jirrimarka li x-xogħol furzat sponsorjat mill-istat fl-industriji tal-qoton u tal-ħarir u f'oqsma oħra jibqa' problema; jistenna passi mill-Gvern tal-Użbekistan biex jeqred il-forom kollha ta' xogħol furzat, jindirizza l-kawżi fundamentali tal-fenomenu, b'mod partikolari s-sistema ta' kwoti obbligatorji, u jżomm l-awtoritajiet lokali responsabbli li jimmobilizzaw il-ħaddiema fis-settur pubbliku u l-istudenti taħt pressjoni; jenfasizza li huma meħtieġa aktar sforzi u aktar miżuri legali biex jiġi kkonsolidat il-progress f'dan il-qasam bil-ħsieb li jitneħħa x-xogħol furzat; jinkoraġġixxi f'dan ir-rigward aktar kooperazzjoni mal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO); jinkoraġġixxi l-għoti ta' aċċess fil-pajjiż għal żjara mir-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar il-forom kontemporanji ta' skjavitù; jenfasizza l-importanza tal-isforzi biex tiġi żviluppata katina tal-provvista tal-qoton sostenibbli kif ukoll teknoloġiji u prattiki tal-biedja moderni u li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent għat-tkabbir tal-qoton fil-pajjiż; jappoġġja lill-bdiewa lokali li jkabbru l-qoton fit-titjib tal-effiċjenza tal-produzzjoni tagħhom, is-salvagwardja tal-ambjent u t-titjib tal-prattiki tax-xogħol bil-ħsieb li jitneħħa x-xogħol furzat;

                  (j)

                  iħeġġeġ lill-awtoritajiet biex iżidu l-azzjoni biex inaqqsu l-qgħad fil-pajjiż, inkluż il-ftuħ tas-settur privat u t-tisħiħ tal-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju; jilqa', f'dan ir-rigward, l-estensjoni tal-Programm ta' Taħriġ għal Ġestjoni u jinkoraġġixxi programmi ta' taħriġ ulterjuri għall-intraprendituri; ifakkar fil-potenzjal tal-popolazzjoni żagħżugħa u l-livell ta' edukazzjoni relattivament għoli f'dan ir-rigward; jinkoraġġixxi l-promozzjoni ta' programmi edukattivi ta' intraprenditorija; ifakkar fl-importanza ta' programmi tal-UE bħall-Erasmus+ għall-promozzjoni ta' djalogu interkulturali bejn l-UE u l-Użbekistan u fil-provvista ta' opportunitajiet għat-tisħiħ tal-pożizzjoni tal-studenti li jieħdu sehem f'dawn il-programmi bħala atturi pożittivi ta' bidla fis-soċjetà tagħhom;

                  (k)

                  ikompli jorganizza djalogi annwali dwar id-drittijiet tal-bniedem organizzati mis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) u, f'dan il-kuntest, jagħmel pressjoni biex jiġu solvuti każijiet individwali ta' tħassib, inklużi dawk tal-priġunieri politiċi; jaqbel dwar oqsma konkreti qabel kull sensiela ta' djalogi fuq bażi annwali u jivvaluta l-progress fuq ir-riżultati skont l-istandards tal-UE, filwaqt li jintegra l-kwistjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem fil-laqgħat u l-politiki l-oħra kollha; jinkoraġġixxi u jevalwa l-konformità ma' strumenti internazzjonali għad-drittijiet tal-bniedem, kif irratifikati mill-Użbekistan, b'mod partikolari fin-NU, l-OSKE u l-ILO; jesprimi tħassib kontinwu dwar il-problemi pendenti u n-nuqqas ta' implimentazzjoni ta' xi riformi; iħeġġeġ lill-awtoritajiet biex jiddekriminalizzaw ir-relazzjonijiet sesswali kunsenswali bejn persuni tal-istess sess u jrawmu kultura ta' tolleranza għall-persuni LGBTI; jistieden lill-awtoritajiet Użbeki biex jirrispettaw u jippromwovu d-drittijiet tan-nisa;

                  (l)

                  jiżgura reviżjoni tas-sistema tal-passaporti; jilqa' l-abolizzjoni tas-sistema ta' “viżi ta' ħruġ”, li qabel kienu meħtieġa minn ċittadini Użbeki li jivvjaġġaw barra mill-Commonwealth ta' Stati Indipendenti (CIS); jilqa' t-tħabbira tal-Użbekistan li mhux se jibqa' jirrikjedi viżi minn ċittadini tal-Istati Membri tal-UE minn Jannar 2019;

                  (m)

                  iħeġġeġ lill-awtoritajiet itejbu s-sistema lokali tal-kura tas-saħħa u jżidu r-riżorsi tal-istat biex jiffaċilitaw it-titjib, ladarba s-sitwazzjoni ddeterjorat b'mod sinifikanti minn meta l-pajjiż kiseb l-indipendenza;

                  (n)

                  iħeġġeġ lill-awtoritajiet biex jipprovdu l-appoġġ meħtieġ u jfittxu l-kontribuzzjoni u l-appoġġ tal-imsieħba internazzjonali biex jippermettu lill-Użbekistan, u b'mod partikolari r-Repubblika awtonoma ta' Karakalpakstan, biex jindirizzaw aktar il-konsegwenzi ekonomiċi, soċjali u dawk relatati mas-saħħa tad-diżastru ambjentali tal-Baħar Aral billi jistabbilixxu politiki u prattiki ta' konservazzjoni u ta' ġestjoni tal-ilma sostenibbli u pjan ta' tindif gradwali kredibbli għar-reġjun; jilqa' l-iżviluppi pożittivi fil-kooperazzjoni reġjonali dwar l-ilma, b'mod partikolari mat-Taġikistan u l-Każakistan, it-twaqqif tal-Fond Fiduċjarju għas-Sigurtà tal-Bniedem tan-NU għal Bosta Msieħba għar-Reġjun tal-Baħar Aral u l-impenn muri mill-awtoritajiet; ikompli jappoġġja l-isforzi biex tittejjeb l-infrastruttura tat-tisqija;

                  (o)

                  jirrikonoxxi l-politika barranija l-ġdida tal-Użbekistan, li wasslet għal titjib fil-kooperazzjoni ma' ġirien u msieħba internazzjonali, b'mod partikolari dwar il-promozzjoni tal-istabilità u s-sigurtà fir-reġjun, il-ġestjoni tal-fruntieri u tal-ilma, id-demarkazzjoni tal-fruntiera u l-enerġija; jappoġġja l-impenn pożittiv tal-Użbekistan fil-proċess ta' paċi fl-Afganistan;

                  (p)

                  jilqa' l-impenn kontinwu tal-Użbekistan biex iħares iż-Żona Ħielsa minn Armi Nukleari tal-Asja Ċentrali; ifakkar fl-impenn tal-UE biex tappoġġja lill-Użbekistan fit-trattament ta' skart tossiku u radjuattiv; iħeġġeġ lill-Użbekistan biex jiffirma t-Trattat dwar il-Projbizzjoni ta' Armi Nukleari;

                  (q)

                  iqis ir-rwol importanti tal-Użbekistan fir-rieżmi li jmiss tal-Istrateġija tal-UE u l-Asja Ċentrali, li tapplika l-prinċipju tad-differenzjazzjoni;

                  (r)

                  jirrikonoxxi t-tħassib dwar is-sigurtà leġittima tal-Użbekistan, u jżid il-kooperazzjoni fl-appoġġ tal-ġestjoni ta' kriżijiet, il-prevenzjoni ta' konflitti, il-ġestjoni integrata tal-fruntieri u l-isforzi biex jiġu indirizzati r-radikalizzazzjoni vjolenti, it-terroriżmu, il-kriminalità organizzata u l-kummerċ illeċitu fid-drogi, filwaqt li jiġi rrispettat l-istat tad-dritt, inkluż il-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem;

                  (s)

                  jiżgura kooperazzjoni effettiva fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni, il-ħasil tal-flus u l-evażjoni tat-taxxa;

                  (t)

                  jorbot it-twassil tal-assistenza lill-Użbekistan mal-istrumenti finanzjarji esterni tal-UE u ma' self mill-BEI u l-BERŻ lejn il-kontinwazzjoni tal-progress tar-riforma;

                  (u)

                  jappoġġja l-implimentazzjoni effettiva tal-konvenzjonijiet internazzjonali ewlenin meħtieġa għal status ta' GSP+;

                  (v)

                  jappoġġja l-isforzi tal-Użbekistan biex jinvolvi ruħu fil-proċess biex jingħaqad mal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO) sabiex jintegra aħjar lill-pajjiż fl-ekonomija dinjija u jtejjeb il-klima kummerċjali tiegħu, u b'hekk jattira aktar investiment dirett barrani (IDB);

                  (w)

                  iqis l-iżvilupp ta' dawn ir-relazzjonijiet ma' pajjiżi terzi fil-kuntest tal-implimentazzjoni tal-inizjattiva taċ-Ċina ta' “One Belt, One Road” (OBOR); u jinsisti fuq il-konformità mat-tħassib dwar id-drittijiet tal-bniedem marbuta ma' din l-inizjattiva, inkluż billi jiżviluppa linji gwida f'dan ir-rigward;

            Ftehim komprensiv ġdid

                  (x)

                  juża n-negozjati tal-EPCA biex jappoġġja progress ġenwin u sostenibbli lejn reġim responsabbli u demokratiku li jiggarantixxi u jipproteġi d-drittijiet fundamentali għaċ-ċittadini kollha u jiffoka b'mod partikolari fuq l-iżgurar ta' ambjent favorevoli għas-soċjetà ċivili, id-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u l-indipendenza tal-avukati; jiżgura li, qabel it-tmiem tan-negozjati, l-Użbekistan jagħmel progress tajjeb lejn l-iżgurar tal-libertà tal-espressjoni u l-libertà ta' assoċjazzjoni u għaqda paċifika skont l-istandards internazzjonali, inkluż billi jitneħħew l-ostakli li jfixklu l-gruppi l-ġodda kollha milli jirreġistraw u jibdew legalment attivitajiet fil-pajjiż u li jirċievu finanzjament barrani;

                  (y)

                  jinnegozja ftehim modern, kumplessiv u ambizzjuż bejn l-UE u l-Użbekistan li jissostitwixxi l-FSK tal-1999, isaħħaħ il-kuntatt bejn il-ġnus, il-kooperazzjoni politika, ir-relazzjonijiet kummerċjali u ta' investiment, u l-kooperazzjoni dwar l-iżvilupp sostenibbli, il-protezzjoni tal-ambjent, il-konnettività, id-drittijiet tal-bniedem u l-governanza, u jikkontribwixxi għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali sostenibbli tal-Użbekistan;

                  (z)

                  iġedded l-impenn tagħhom lejn l-avvanz ta' standards demokratiċi, il-prinċipji ta' governanza tajba u l-istat tad-dritt, u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, inkluż il-libertà ta' reliġjon jew twemmin, u d-difensuri tagħhom;

                  (aa)

                  jappoġġja l-isforzi mġedda tal-Użbekistan lejn kooperazzjoni multilaterali u internazzjonali fir-rigward ta' sfidi globali u reġjonali, bħas-sigurtà internazzjonali u l-ġlieda kontra l-estremiżmu vjolenti, il-kriminalità organizzata, it-traffikar tad-droga, l-immaniġġjar tal-ilma, id-degradazzjoni ambjentali, it-tibdil fil-klima u l-migrazzjoni, fost l-oħrajn;

                  (ab)

                  jiżgura li l-ftehim komprensiv jiffaċilita u jsaħħaħ il-kooperazzjoni reġjonali u r-riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitti tal-kontroversji eżistenti, u jwitti t-triq għal relazzjonijiet ġenwini ta' viċinat tajjeb;

                  (ac)

                  itejjeb id-dispożizzjonijiet relatati mar-relazzjonijiet kummerċjali u ekonomiċi billi jorbothom aħjar mad-dispożizzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem u impenn għall-implimentazzjoni tal-prinċipji gwida tan-NU dwar in-negozju u d-drittijiet tal-bniedem, filwaqt li jipprovdi mekkaniżmi biex jiġu vvalutati u indirizzati l-impatti negattivi fuq id-drittijiet tal-bniedem, minn naħa, u billi jippromwovi l-prinċipji tal-ekonomija tas-suq, inkluża ċ-ċertezza legali, u istituzzjonijiet indipendenti u trasparenti, djalogu soċjali u implimentazzjoni tal-istandards tax-xogħol tal-ILO sabiex jiġi garantit investiment dirett barrani sostenibbli u jingħata kontribut għad-diversifikazzjoni tal-ekonomija min-naħa l-oħra; itejjeb il-kooperazzjoni fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni, il-ħasil tal-flus u l-evażjoni tat-taxxa u jiżgura li l-assi attwalment iffriżati f'diversi Stati Membri tal-UE u taż-ŻEE jiġu ripatrijati b'mod responsabbli għall-benefiċċju tal-poplu Użbek kollu;

                  (ad)

                  isaħħaħ l-aspetti tal-kooperazzjoni interparlamentari fi ħdan Kumitat Parlamentari ta' Kooperazzjoni fl-oqsma tad-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet tal-bniedem, inkluż l-obbligu ta' rendikont dirett ta' rappreżentanti tal-Kunsill ta' Kooperazzjoni u l-Kumitat Parlamentari ta' Kooperazzjoni;

                  (ae)

                  jiżgura l-involviment tal-atturi rilevanti kollha, inkluż tas-soċjetà ċivili, kemm waqt in-negozjati kif ukoll waqt il-fażi ta' implimentazzjoni tal-ftehim;

                  (af)

                  jinkludi termini dwar is-sospensjoni potenzjali tal-kooperazzjoni f'każ ta' ksur ta' elementi essenzjali minn xi parti, fir-rigward, b'mod partikolari, tar-rispett għad-demokrazija, id-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt, inkluż il-konsultazzjoni tal-Parlament Ewropew f'każijiet bħal dawn; jistabbilixxi mekkaniżmu ta' monitoraġġ u ta' lmenti indipendenti li jipprovdi lill-popolazzjonijiet affettwati u lir-rappreżentanti tagħhom b'għodda effettiva biex jindirizzaw l-impatti fuq id-drittijiet tal-bniedem u jissorvelja l-implimentazzjoni;

                  (ag)

                  jiżgura li l-Parlament Ewropew ikun involut mill-qrib fil-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-partijiet kollha tal-EPCA ladarba jidħol fis-seħħ, jorganizza konsultazzjonijiet f'dan il-kuntest, jiżgura li l-Parlament u s-soċjetà ċivili ikunu infurmati kif suppost dwar l-implimentazzjoni tal-EPCA mis-SEAE, u jirreaġixxu kif mistħoqq;

                  (ah)

                  jiżgura t-trażmissjoni tad-direttivi ta' negozjati kollha lill-Parlament Ewropew, soġġetta għar-regoli ta' kunfidenzjalità, sabiex ikun jista' jsir skrutinju xieraq mill-Parlament tal-proċess ta' negozjar; jiġu ssodisfati l-obbligi interistituzzjonali li jirriżultaw mill-Artikolu 218(10) tat-TFUE, u jinforma fil-qosor, b'mod perjodiku, lill-Parlament;

                  (ai)

                  japplika l-EPCA b'mod proviżorju biss wara li l-Parlament ikun ta l-kunsens tiegħu;

                  (aj)

                  jimplimenta kampanja ta' sensibilizzazzjoni pubblika li tenfasizza r-riżultati pożittivi mistennija ta' kooperazzjoni għall-benefiċċju taċ-ċittadini tal-UE u tal-Użbekistan, li ttejjeb ukoll ir-relazzjonijiet bejn il-ġnus;

                  2.

                  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-rakkomandazzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà kif ukoll lill-President, lill-Gvern u lill-Parlament tar-Repubblika tal-Użbekistan.

         (1)  ĠU C 238, 6.7.2018, p. 394.

         (2)  ĠU C 238, 6.7.2018, p. 51.

         (3)  ĠU C 274, 27.7.2016, p. 25.

         (4)  ĠU C 168 E, 14.6.2013, p. 91.

         (5)  ĠU C 58, 15.2.2018, p. 119.

         (6)  https://eeas.europa.eu/headquarters/headquarters-homepage/54354/joint-communiqué-european-union-–-central-asia-foreign-ministers-meeting-brussels-23-november_en


               26.3.2021

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 108/133

      P8_TA(2019)0241
      Ftehim Qafas Istituzzjonali UE-Żvizzera
      Rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew tas-26 ta’ Marzu 2019 lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà dwar il-Ftehim Qafas Istituzzjonali bejn l-Unjoni Ewropea u l-Konfederazzjoni Żvizzera (2018/2262(INI))
      (2021/C 108/13)

         Il-Parlament Ewropew,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Artikolu 218 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

                  —

                  wara li kkunsidra d-deċiżjoni tal-Kunsill tas-6 ta' Mejju 2014 li tawtorizza n-negozjati dwar ftehim bejn l-UE u l-Iżvizzera dwar qafas istituzzjonali li jirregola r-relazzjonijiet bilaterali, u l-bidu tan-negozjati fit-22 ta' Mejju 2014,

                  —

                  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-28 ta' Frar 2017 dwar ir-relazzjonijiet tal-UE mal-Konfederazzjoni Żvizzera,

                  —

                  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Diċembru 2010 u tal-20 ta' Diċembru 2012 dwar ir-relazzjonijiet tal-UE mal-pajjiżi tal-EFTA,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) tal-1 ta' Jannar 1994 (1),

                  —

                  wara li kkunsidra r-rifjut tal-poplu Żvizzeru tal-vot popolari dwar il-parteċipazzjoni fiż-ŻEE b'50,3 % f'Diċembru 1992, l-inizjattiva “EU membership negotiations: let the people decide” (Negozjati dwar is-sħubija fl-UE: ħallu f'idejn il-poplu biex jiddeċiedi) b'74 % f'Ġunju 1997, u l-inizjattiva “Yes to Europe!” (Iva għall-Ewropa!) b'77 % f'Marzu 2001,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Ftehim bejn l-UE u l-Konfederazzjoni Żvizzera dwar l-Iskambju ta' Kwoti tal-Emissjonijiet, li ġie ffirmat fit-23 ta' Novembru 2017 (2),

                  —

                  wara li kkunsidra l-Qafas ta' Kooperazzjoni bejn l-Aġenzija Ewropea għad-Difiża (EDA) u l-Iżvizzera, li ġie ffirmat fis-16 ta' Marzu 2012,

                  —

                  wara li kkunsidra l-ftehim bejn l-Iżvizzera u l-Eurojust dwar il-kooperazzjoni ġudizzjarja, li ġie ffirmat fis-27 ta' Novembru 2008 u daħal fis-seħħ fit-22 ta' Lulju 2011,

                  —

                  wara li kkunsidra l-ftehim bejn l-Iżvizzera u l-Europol dwar il-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet tal-pulizija fil-prevenzjoni u fil-ġlieda kontra l-kriminalità internazzjonali serja u organizzata u t-terroriżmu, li ġie ffirmat fl-24 ta' Settembru 2004 u li daħal fis-seħħ fl-1 ta' Marzu 2006, u t-tkabbir tal-qasam ta' applikazzjoni taħtu tal-1 ta' Jannar 2008,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Ftehim tal-21 ta' Ġunju 1999 bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-waħda, u l-Konfederazzjoni Żvizzera, min-naħa l-oħra, dwar il-moviment liberu tal-persuni (3), u b'mod partikolari l-Anness I dwar il-moviment liberu tal-persuni u l-Anness III dwar ir-rikonoxximent reċiproku tal-kwalifiki professjonali,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Protokoll tas-27 ta' Mejju 2008 mal-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-waħda, u l-Konfederazzjoni Żvizzera, min-naħa l-oħra, dwar il-moviment ħieles tal-persuni rigward il-parteċipazzjoni, bħala partijiet kontraenti, tar-Repubblika tal-Bulgarija u tar-Rumanija wara l-adeżjoni tagħhom mal-Unjoni Ewropea (4),

                  —

                  wara li kkunsidra l-Ftehim tal-25 ta' Ġunju 2009 bejn il-Komunità Ewropea u l-Konfederazzjoni Żvizzera dwar is-simplifikazzjoni tal-kontrolli u tal-formalitajiet fir-rigward tat-trasport ta' merkanzija u dwar miżuri doganali ta' sigurtà (5),

                  —

                  wara li kkunsidra l-inizjattiva popolari federali Żvizzera tad-9 ta' Frar 2014, li fiha 50,3 % tal-poplu Żvizzeru appoġġja proposti biex jerġgħu jiġu introdotti kwoti fuq l-immigrazzjoni mal-Unjoni Ewropea, biex tingħata preferenza nazzjonali meta jkunu qegħdin jimtlew postijiet tax-xogħol battala, u biex jiġu ristretti d-drittijiet tal-immigranti għall-benefiċċji soċjali,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Ftehim bejn l-UE u l-Iżvizzera dwar il-Kummerċ Ħieles tal-1972 (6), li ġie adattat u żviluppat matul is-snin,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Konfederazzjoni Żvizzera dwar it-Trasport bl-Ajru, li daħal fis-seħħ fl-1 ta' Ġunju 2002 (7),

                  —

                  wara li kkunsidra l-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Konfederazzjoni Żvizzera dwar it-Trasport tal-Merkanzija u tal-Passiġġieri bil-Ferrovija u bit-Triq, li daħal fis-seħħ fl-1 ta' Ġunju 2002 (8),

                  —

                  wara li kkunsidra n-negozjati dwar il-ftehimiet bejn l-UE u l-Konfederazzjoni Żvizzera dwar l-elettriku, u dwar is-sikurezza tal-ikel, is-sikurezza tal-prodotti u s-saħħa pubblika,

                  —

                  wara li kkunsidra d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2018/2047 tal-20 ta' Diċembru 2018 dwar l-ekwivalenza tal-qafas legali u superviżorju applikabbli għall-boroż fl-Iżvizzera f'konformità mad-Direttiva 2014/65/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (9),

                  —

                  wara li kkunsidra s-37 laqgħa interparlamentari bejn l-UE u l-Iżvizzera, li saret fi Brussell fl-4 u fil-5 ta' Lulju 2018,

                  —

                  wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu dwar l-Iżvizzera, b'mod partikolari tad-9 ta' Settembru 2015 dwar iż-ŻEE-Żvizzera: Ostakoli fir-rigward tal-implimentazzjoni sħiħa tas-suq intern (10), u l-abbozz ta' mozzjoni għal riżoluzzjoni tal-Kumitat tiegħu għas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur dwar l-istess suġġett tal-24 ta' April 2018,

                  —

                  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Frar 2017 dwar ir-Rapport Annwali dwar il-Governanza tas-Suq Uniku fi ħdan is-Semestru Ewropew 2017 (11),

                  —

                  wara li kkunsidra l-Artikoli 108(4) u 52 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

                  —

                  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin u l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali u tal-Kumitat għas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur (A8-0147/2019),

                  A.

                  billi r-relazzjoni attwali tal-Iżvizzera mal-UE hija bbażata fuq sett kumpless ta' madwar 20 ftehim bilaterali settorjali prinċipali u madwar 100 ftehim ieħor; billi l-Iżvizzera tipparteċipa b'mod parzjali biss fl-erba' libertajiet ilkoll kemm huma; billi filwaqt li fil-passat dawn il-ftehimiet saħħew il-kooperazzjoni bejn l-UE u l-Iżvizzera fl-oqsma tas-suq intern, is-sigurtà interna u l-ażil, it-trasport u l-kwistjonijiet tat-taxxa, fil-futur dan is-sett kumpless ta' ftehimiet jista' ma jibqax jgħodd, filwaqt li jagħmel l-implimentazzjoni tagħhom inqas rilevanti, sakemm ma jiġix miftiehem qafas globali;

                  B.

                  billi skont id-data tal-Eurostat, fl-2017 l-Iżvizzera kienet it-tielet l-akbar sieħba tal-UE f'termini ta' esportazzjoni ta' merkanzija u r-raba' l-akbar sieħba tagħha f'termini ta' importazzjoni ta' merkanzija;

                  C.

                  billi l-Kunsill iddikjara li ftehim istituzzjonali globali mal-Iżvizzera għandu jfittex li jipproteġi l-omoġeneità tas-suq intern u jiżgura ċ-ċertezza tad-dritt għall-awtoritajiet, iċ-ċittadini u l-operaturi ekonomiċi;

                  D.

                  billi l-Kunsill Federali Żvizzeru jixtieq jikkonkludi qafas istituzzjonali mal-UE li jiżgura ċ-ċertezza tad-dritt fil-qasam tal-aċċess għas-suq u li jippreserva l-prosperità, l-indipendenza u l-ordinament ġuridiku tal-Iżvizzera (12); billi l-Kunsill Federali Żvizzeru ħabbar konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati abbażi tat-test li ġie maqbul bejn in-negozjaturi fit-23 ta' Novembru 2018;

                  E.

                  billi huwa meħtieġ suq uniku li jiffunzjona tajjeb u effettiv, ibbażat fuq ekonomija soċjali tas-suq kompetittiva ħafna, sabiex tingħata spinta lit-tkabbir u lill-kompetittività u jinħolqu l-impjiegi bil-ħsieb li l-ekonomija tal-Ewropea terġa' tingħata l-ħajja; billi l-leġiżlazzjoni tas-suq uniku trid tiġi trasposta, implimentata u infurzata b'mod xieraq jekk l-Istati Membri u l-Iżvizzera jridu jgawdu l-benefiċċji kollha;

                  F.

                  billi l-Iżvizzera esprimiet ix-xewqa tagħha li titlaq mid-dispożizzjonijiet materjali vinkolanti dwar l-għajnuna mill-Istat għal ftehim futur dwar l-aċċess għas-suq u jkollha aċċess għas-suq uniku għall-elettriku;

                  G.

                  billi fit-28 ta' Settembru 2018 il-Kunsill Federali approva t-tieni kontribuzzjoni Żvizzera lil għadd ta' Stati Membri tal-UE ta' CHF 1,3 biljun matul għaxar snin u issa qiegħed jistenna deċiżjoni pożittiva mill-Assemblea Federali;

                  H.

                  billi l-Iżvizzera hija membru tal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent;

                  I.

                  billi l-Iżvizzera rratifikat il-parteċipazzjoni tagħha fil-programmi Ewropej ta' navigazzjoni satellitari Galileo u EGNOS;

                  J.

                  billi l-parteċipazzjoni tal-Iżvizzera fil-programm qafas għar-riċerka Orizzont 2020 tal-UE u l-Programm Qafas 7 predeċessur tiegħu (FP7) kienet siewja għall-partijiet kollha involuti minħabba l-kwalità għolja tal-proposti;

                  K.

                  billi fis-27 ta' Mejju 2015, l-Iżvizzera u l-UE ffirmaw protokoll addizzjonali għall-Ftehim dwar it-Taxxa u l-Introjtu mit-Tfaddil, li jirrikjedi li ż-żewġ partijiet iwettqu skambju awtomatiku ta' informazzjoni (AEI) dwar il-kontijiet finanzjarji tar-residenti ta' xulxin minn Settembru 2018; billi l-UE elenkat lill-Iżvizzera fl-Anness II għall-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-5 ta' Diċembru 2017 li jikkonċerna pajjiżi li ħadu l-impenn li jimplimentaw prinċipji ta' governanza tajba tat-taxxa biex jindirizzaw kwistjonijiet relatati mat-trasparenza, it-tassazzjoni ġusta u miżuri kontra l-BEPS (erożjoni tal-bażi u trasferiment tal-profitt);

                  L.

                  billi l-Iżvizzera tikkoopera f'ċerti partijiet tal-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni (PESK) u ħadet sehem fil-missjonijiet ta' paċi ċivili u militari tal-Politika ta' Sigurtà u ta' Difiża Komuni (PSDK), b'mod partikolari fl-Ukrajna u fil-Mali; billi l-Qafas ta' Kooperazzjoni bejn l-EDA u l-Iżvizzera, li ġie ffirmat fis-16 ta' Marzu 2012, jippermetti li jsir skambju tal-informazzjoni u jipprevedi attivitajiet konġunti fir-riċerka u fit-teknoloġija u fil-proġetti u fil-programmi dwar l-armamenti;

                  M.

                  billi l-Iżvizzera ilha tagħmel parti miż-żona Schengen mill-bidu tal-implimentazzjoni Żvizzera tagħha f'Diċembru 2008;

                  N.

                  billi l-Iżvizzera tieħu sehem fis-Sistema ta' Informazzjoni ta' Schengen (SIS), fis-Sistema ta' Informazzjoni dwar il-Viża (VIS) u fil-Eurodac, il-bażi tad-data tal-EU dwar il-marki tas-swaba' tal-persuni li jfittxu l-ażil u se tieħu sehem fis-Sistema ta' Dħul/Ħruġ (EES) futura, li se tirreġistra l-qsim tal-fruntieri esterni tal-UE, u fis-Sistema Ewropea ta' Informazzjoni u ta' Awtorizzazzjoni għall-Ivvjaġġar (ETIAS), li tipprovdi sigurtà qabel l-ivvjaġġar u skrinjar tal-migrazzjoni irregolari ta' ċittadini mhux tal-UE li jkunu eżentati mill-obbligu tal-viża;

                  O.

                  billi abbażi tal-ftehim ta' assoċjazzjoni ta' Dublin, l-Iżvizzera hija assoċjata ma' partijiet tal-acquis tal-UE dwar l-ażil; billi l-Iżvizzera ilha mill-2010 tagħti kontribut finanzjarju u operazzjonali lill-Frontex;

                  P.

                  billi fl-2017, il-popolazzjoni Żvizzera ta' 8,48 miljun inkludiet 2,13 miljun ċittadin barrani, li 1,4 miljun minnhom ġew minn Stati Membri tal-UE u tal-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles (EFTA); billi 320 000 ċittadin tal-UE jivvjaġġaw lejn l-Iżvizzera kuljum; billi 750 000 ċittadin Żvizzeru jgħixu barra mill-pajjiż, filwaqt li 450 000 ċittadin Żvizzeru jgħixu fl-UE;

                  Q.

                  billi fl-2009, l-Iżvizzera qablet li tkompli l-Ftehim bilaterali tal-1999 bejn l-UE u l-Iżvizzera dwar il-Moviment Liberu tal-Persuni (FMPA), li jagħti liċ-ċittadini Żvizzeri u tal-UE bl-istess mod id-dritt li jagħżlu liberament il-post ta' impjieg u ta' residenza tagħhom fi ħdan it-territorji nazzjonali tal-partijiet kontraenti;

                  R.

                  billi l-kumpaniji barranin huma obbligati li jirrispettaw il-kundizzjonijiet minimi tax-xogħol Żvizzeri meta jistazzjonaw ħaddiema barranin fl-Iżvizzera; billi l-kuntrattur ewlieni għandu r-responsabbiltà legali li jiżgura li s-sottokuntratturi josservaw ir-regolamenti Żviżżeri tas-suq tax-xogħol;

                  S.

                  billi fl-2002 l-Iżvizzera introduċiet “miżuri ta' akkumpanjament” bl-għan iddikjarat li tipproteġi l-pagi, il-kundizzjonijiet tax-xogħol u l-istandards soċjali Żvizzeri, li l-UE tqis bħala mhux konformi mal-FMPA;

                  T.

                  billi l-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar id-Drittijiet taċ-Ċittadini (2004/38/KE) u d-drittijiet taċ-ċittadini tal-UE għall-benefiċċji tal-protezzjoni soċjali u d-drittijiet ta' stabbiliment ikkawżaw tħassib fl-Iżvizzera;

                  U.

                  billi l-Iżvizzera ilha mill-1960 membru tal-EFTA u ilha mill-2002 membru tan-Nazzjonijiet Uniti;

                  V.

                  billi fil-25 ta' Novembru 2018 il-votazzjoni “Swiss law, not foreign judges” (Liġi Żvizzera, mhux imħallfin barranin) (magħrufa bħala “Self-Determination Initiative” (l-Inizjattiva tal-Awtodeterminazzjoni)) ġiet irrifjutata permezz ta' vot popolari ta' 66 % u mill-cantons kollha;

                  W.

                  billi l-Iżvizzera hija impenjata għan-newtralità politika u bħala tali ospitat għadd ta' negozjati internazzjonali bil-għan li jinstabu soluzzjonijiet paċifiċi fir-rigward tal-kunflitti armati madwar id-dinja;

                  X.

                  billi fl-aħħar tal-2018, il-Kummissjoni estendiet għal sitt xhur id-deċiżjoni tagħha li tirrikonoxxi ċ-ċentri tan-negozjar fl-Iżvizzera bħala eliġibbli għall-konformità mal-obbligu tan-negozjar għall-ishma stabbilit fid-Direttiva dwar is-Swieq fl-Istrumenti Finanzjarji (2004/39/KE) u r-Regolament ((UE) Nru 600/2014);

                  Y.

                  billi l-Unjoni Interparlamentari (IPU) hija bbażata f'Ġinevra;

                  Z.

                  billi l-Iżvizzera tospita l-kwartieri ġenerali globali ta' 25 organizzazzjoni u konferenza internazzjonali ewlenija, li l-parti l-kbira tagħhom huma bbażati f'Ġinevra;

                  AA.

                  billi mijiet ta' organizzazzjonijiet internazzjonali mhux governattivi huma bbażati fl-Iżvizzera, filwaqt li jipprovdu pariri lin-NU u lil organizzazzjonijiet oħra mhux governattivi;

                  AB.

                  billi l-Iżvizzera biħsiebha torganizza elezzjonijiet federali fl-20 ta' Ottubru 2019;

                  1.

                  Jirrakkomanda dan li ġej lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà:

                              (a)

                              jenfasizza li l-Iżvizzera u l-UE jgawdu sħubija mill-qrib, wiesgħa u komprensiva, li hija ta' benefiċċju reċiproku u bbażata fuq storja kulturali konġunta u valuri komuni, u li r-rabtiet u l-konnessjonijiet ekonomiċi, politiċi, soċjali, ambjentali, xjentifiċi u bejn il-persuni huma eżemplari, filwaqt li jfakkar fil-prossimità kulturali u ġeografika unika bejn dawn it-tnejn;

                              (b)

                              jenfasizza li l-Iżvizzera hija integrata ħafna mal-UE, hija sieħba li taħsibha l-istess u tikkondividi sfidi reġjonali u globali Ewropej mal-UE; jilqa' d-dikjarazzjoni Żvizzera li huwa fl-interess tagħhom li jġeddu u jikkonsolidaw l-approċċ bilaterali u jibnu relazzjoni dejjem aktar mill-qrib;

                              (c)

                              jinnota li l-UE hija s-sieħba kummerċjali ewlenija tal-Iżvizzera, li tammonta għal 52 % tal-esportazzjonijiet tagħha u għal aktar minn 71 % tal-importazzjonijiet tagħha, u li l-kummerċ fil-merkanzija skont il-ftehimiet kummerċjali bilaterali attwali jammonta għal mhux inqas minn CHF 1 biljun kuljum (13); billi l-Iżvizzera hija t-tielet l-akbar sieħba kummerċjali tal-UE, li tammonta għal 7 % tal-kummerċ tagħha; iqis li l-grad sinifikanti ta' integrazzjoni tal-Iżvizzera mas-suq intern tal-UE huwa fattur essenzjali għat-tkabbir ekonomiku, li jagħmel lill-UE l-aktar sieħba kummerċjali u ekonomika importanti tal-Iżvizzera;

                              (d)

                              jenfasizza li l-UE wriet flessibbiltà kbira fin-negozjati għall-Ftehim Qafas Istituzzjonali (IFA) u li dan irid jiġi rikonoxxut mill-partijiet kollha kkonċernati;

                              (e)

                              iħeġġeġ li l-IFA bilaterali jiġi konkluż malajr kemm jista' jkun bl-għan li tiġi stabbilita l-koerenza fis-sett kumpless eżistenti ta' ftehimiet bilaterali inkluż l-istabbiliment ta' mekkaniżmu għas-soluzzjoni tat-tilwim; jilqa' l-qbil li sar min-negozjaturi dwar it-test finali tal-ftehim; jistieden lill-Kunsill Federali Żvizzeru jieħu deċiżjoni biex jikkonkludi l-ftehim ladarba l-konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati tkun ġiet konkluża b'mod pożittiv f'dan ir-rigward;

                              (f)

                              ifakkar li l-istabbiliment ta' qafas istituzzjonali komuni għal ftehimiet eżistenti u futuri li jippermettu l-parteċipazzjoni tal-Iżvizzera fis-suq uniku tal-UE, sabiex jiġu żgurati l-omoġeneità u ċ-ċertezza legali għaċ-ċittadini u għan-negozji, jibqa' prekundizzjoni għall-iżvilupp ulterjuri ta' approċċ settorjali; jenfasizza li wara erba' snin ta' negozjati, wasal iż-żmien biex jiġi konkluż l-IFA; iqis li l-konklużjoni tal-ftehim se tippermetti li s-sħubija komprensiva bejn l-UE u l-Iżvizzera tiżviluppa l-potenzjal sħiħ tagħha;

                              (g)

                              jirrikonoxxi l-ħtieġa ta' IFA, peress li r-relazzjoni bejn l-UE u l-Iżvizzera hija bbażata fuq sistema kumplessa ta' 120 ftehim speċifiku għas-settur, u koerenza u ċertezza tad-dritt addizzjonali jkunu ta' benefiċċju għall-partijiet kollha;

                              (h)

                              jistieden lill-partijiet jorganizzaw malajr kemm jista' jkun laqgħa interparlamentari tal-leġiżlaturi kemm mill-UE kif ukoll mill-Iżvizzera sabiex jiġu diskussi l-kwistjonijiet kollha relatati ma' dan il-ftehim;

                              (i)

                              jesprimi d-dispjaċir tiegħu għall-fatt li l-Kummissjoni ppreżentat biss it-test negozjat tal-IFA bejn l-UE u l-Iżvizzera lill-Kumitat għall-Affarijiet Barranin u lill-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali fis-6 ta' Frar 2019, minkejja l-fatt li ġie ffinalizzat f'Novembru 2018;

                              (j)

                              jirrikonoxxi l-fatt li r-relazzjonijiet b'saħħithom bejn l-UE u l-Iżvizzera jmorru lil hinn mill-integrazzjoni ekonomika u l-estensjoni tas-suq uniku, filwaqt li jikkontribwixxu għall-istabbiltà u l-prosperità għall-benefiċċju taċ-ċittadini u tan-negozji kollha, inklużi l-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju (SMEs); jissottolinja l-importanza li jiġi żgurat il-funzjonament xieraq tas-suq uniku sabiex jinħolqu kundizzjonijiet ekwi u jiġu ġġenerati l-impjiegi;

                              (k)

                              iqis li l-iżgurar ta' IFA mal-Iżvizzera huwa ta' importanza kbira, peress li jiggarantixxi ċertezza tad-dritt kemm għall-Iżvizzera kif ukoll għall-UE, l-inkorporazzjoni dinamika tal-acquis tal-UE, l-aċċess imtejjeb għas-suq intern għall-Iżvizzera għall-benefiċċju taż-żewġ naħat, u l-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea fil-każ ta' tilwim mhux solvut dwar l-applikazzjoni jew l-interpretazzjoni tal-IFA;

                              (l)

                              jilqa' d-deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Diċembru 2018 li tirrikonoxxi ċ-ċentri tan-negozjar fl-Iżvizzera bħala eliġibbli għall-konformità mal-obbligu tan-negozjar għall-ishma stabbilit fid-Direttiva dwar is-Swieq fl-Istrumenti Finanzjarji (14) u r-Regolament (15) (MiFID II/MiFIR); jenfasizza li din l-ekwivalenza hija limitata sat-30 ta' Ġunju 2019, iżda tista' tiġi estiża dment li jkun sar progress lejn l-iffirmar ta' ftehim li jistabbilixxi dak il-qafas istituzzjonali komuni;

                              (m)

                              jenfasizza, flimkien mal-Kunsill, li l-moviment liberu tal-persuni huwa pilastru fundamentali u mhux negozjabbli tal-politika tal-UE u tas-suq intern, u li l-erba' libertajiet fundamentali tas-suq intern huma indiviżibbli; jesprimi dispjaċir għall-“miżuri ta' akkumpanjament” sproporzjonati unilaterali tal-Iżvizzera, li ilhom fis-seħħ mill-2004; jistieden lill-Iżvizzera, li tqis li l-miżuri ta' akkumpanjament huma importanti, biex issib soluzzjoni li tkun kompatibbli bis-sħiħ mal-istrumenti rilevanti tal-UE; jistieden lill-Iżvizzera tqis ukoll li tqassar il-perjodu ta' applikazzjoni tal-miżuri tranżitorji li jikkonċernaw lill-ħaddiema mill-Kroazja, billi tqis il-benefiċċji tal-moviment liberu tal-persuni bejn l-UE u l-Iżvizzera;

                              (n)

                              jinnota l-implimentazzjoni tal-inizjattiva “preferenza domestika light”, u li l-Kunsill iqis li t-test li rriżulta, adottat fis-16 ta' Diċembru 2016 mill-Assemblea Federali Żvizzera, jista' jiġi implimentat b'mod kompatibbli mad-drittijiet taċ-ċittadini tal-UE skont l-FMPA jekk fl-ordinanzi ta' implimentazzjoni meħtieġa jiġu ċċarati l-kwistjonijiet miftuħa pendenti, bħad-dritt għal informazzjoni fir-rigward ta' postijiet vakanti u r-rispett għad-drittijiet tal-ħaddiema tal-fruntieri; ifakkar, madankollu, li l-kwistjoni tal-migrazzjoni taċ-ċittadini minn pajjiżi terzi m'għandhiex tiġi konfuża mal-moviment liberu tal-persuni kif stabbilit fit-Trattati; jissottolinja l-ħtieġa li tiġi ssorveljata mill-qrib l-implimentazzjoni tal-ordinanza bil-ħsieb li tiġi vvalutata l-konformità tagħha mal-FMPA;

                              (o)

                              jissottolinja l-fatt li l-Iżvizzera tibbenefika bil-bosta mill-iżvilupp demokratiku u kompetittiv tal-ġirien Ewropej kollha tagħha u li l-kontribuzzjonijiet finanzjarji tagħha għall-programmi bħall-Fond ta' Koeżjoni huma għalhekk fl-interess tagħha stess u għandhom jitkomplew, u jilqa' r-riżultati pożittivi tal-kontribut fl-Istati Membri riċeventi; ifakkar li l-Iżvizzera tikseb benefiċċji sinifikanti mill-parteċipazzjoni fis-suq uniku; jenfasizza li l-kontribut futur Żvizzeru fir-rigward tal-koeżjoni tal-UE huwa essenzjali u għandu jiġi intensifikat b'mod konsiderevoli, f'konformità mal-eżempju mogħti miż-ŻEE/min-Norveġja;

                              (p)

                              jilqa' d-dibattitu intern intensiv dwar il-kooperazzjoni mal-UE li qiegħed isir fl-Iżvizzera; jissuġġerixxi, madankollu, li l-Iżvizzera tipprova tikkomunika aħjar liċ-ċittadini tagħha d-diversi benefiċċji tanġibbli li jiksbu jekk ikollhom aċċess għas-suq intern u l-ħtieġa ta' kooperazzjoni aktar mill-qrib mal-UE;

                              (q)

                              iħeġġeġ biex ladarba l-IFA jiġi konkluż, dan jiġi sottomess mingħajr dewmien lill-Parlament Ewropew, lill-Istati Membri, u lill-Parlament Żvizzeru għal approvazzjoni, u lill-elettorat Żvizzeru f'referendum, f'konformità mal-kostituzzjoni Żvizzera;

                              (r)

                              jinnota li 1,4 miljun ċittadin tal-UE jgħixu fl-Iżvizzera, filwaqt li aktar minn 450 000 ċittadin Żvizzeru jgħixu fl-UE;

                              (s)

                              ifakkar li wara r-referendum tad-9 ta' Frar 2014, fl-2016 il-Parlament Żvizzeru għadda emenda għall-Att dwar iċ-Ċittadini Barranin għall-implimentazzjoni tal-Artikolu 121a tal-Kostituzzjoni Federali, li daħlet fis-seħħ fl-1 ta' Lulju 2018; jenfasizza li huwa essenzjali li l-Kunsill Federali jagħti attenzjoni partikolari biex jimplimenta l-Artikolu 121a sabiex ma jxekkilx id-dritt taċ-ċittadini tal-UE għall-moviment liberu;

                              (t)

                              jiddispjaċih għal kwalunkwe inizjattiva kantonali jew nazzjonali li jista' jkollha l-effett li tillimita l-aċċess għas-suq tax-xogħol Żvizzeru għall-ħaddiema tal-UE, b'mod partikolari l-ħaddiema transfruntiera, u b'hekk jiddgħajfu d-drittijiet taċ-ċittadini tal-UE fl-FMPA u l-kooperazzjoni bejn l-UE u l-Iżvizzera;

                              (u)

                              jilqa' bis-sħiħ id-dikjarazzjoni politika ta' intenzjoni biex jiġi modernizzat il-Ftehim dwar l-Akkwisti Pubbliċi u l-Ftehim ta' Kummerċ Ħieles bejn l-UE u l-Iżvizzera tal-1972, u jappoġġja l-ambizzjoni li tinkiseb sħubija kummerċjali riveduta li tkun tinkludi oqsma bħas-servizzi li jmorru lil hinn mill-kamp ta' applikazzjoni tal-IFA u li huma koperti parzjalment biss mill-Ftehim dwar il-Moviment Liberu tal-Persuni (FMPA), fosthom l-aspetti diġitali, id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, il-faċilitazzjoni tal-kummerċ, ir-rikonoxximent reċiproku tal-valutazzjonijiet ta' konformità u l-akkwist pubbliku, flimkien ma' kapitolu dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli; jitlob kooperazzjoni ulterjuri sabiex jiġu protetti aħjar l-indikazzjonijiet ġeografiċi u jiġi estiż il-mekkaniżmu modern u affidabbli ta' soluzzjoni tat-tilwim bejn Stat u ieħor inkluż fl-abbozz tal-IFA biex ikopri r-relazzjoni kummerċjali bilaterali futura u jsolvi b'mod effiċjenti l-ostakoli kummerċjali bejn il-partijiet;

                              (v)

                              huwa konxju tal-fatt li ma hemm l-ebda ftehim komprensiv dwar is-servizzi fis-seħħ bejn l-UE u l-Iżvizzera u li s-servizzi huma koperti parzjalment biss permezz tal-FMPA, li juri li hemm potenzjal għal aktar żvilupp;

                              (w)

                              jieħu nota tal-liġi riveduta dwar l-akkwist pubbliku adottata fl-2017 fil-kanton ta' Ticino, li għandha tkun konformi mal-Ftehim tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ dwar l-Akkwisti Pubbliċi u l-ftehim settorjali bejn l-UE u l-Iżvizzera rilevanti, li daħal fis-seħħ fl-2002; iħeġġeġ bil-qawwa lill-awtoritajiet kontraenti jittrattaw lill-fornituri u lill-fornituri tas-servizzi tal-UE b'mod mhux diskriminatorju, anke f'każijiet ta' kuntratti ta' akkwist taħt il-livell limitu;

                              (x)

                              iħeġġeġ li tkun tista' titkompla l-prattika attwali fejn impriżi tat-taksis mill-Istati Membri tal-UE jistgħu jipprovdu servizzi fl-Iżvizzera mingħajr restrizzjoni, peress li ilha żmien twil tikkontribwixxi għall-iżvilupp ekonomiku fir-reġjuni Żvizzeri tal-fruntiera u hija ta' benefiċċju reċiproku;

                              (y)

                              huwa tal-fehma li r-reċiproċità u l-ekwità bejn iż-ŻEE u l-Iżvizzera huma meħtieġa sabiex iż-żewġ naħat ikunu jistgħu jibbenefikaw mill-parteċipazzjoni tagħhom fis-suq uniku;

                              (z)

                              jinnota li f'termini ġenerali, il-kooperazzjoni skont il-ftehim UE-Żvizzera dwar ir-rikonoxximent reċiproku fir-rigward tal-valutazzjoni tal-konformità (MRA) hija sodisfaċenti; jilqa' l-aktar aġġornament reċenti tal-MRA li sar fl-2017 u jittama li l-aġġornamenti li jmiss ikunu jistgħu jitwettqu malajr meta jiġi żviluppat il-potenzjal sħiħ tal-ftehim qafas istituzzjonali futur;

                              (aa)

                              jilqa' l-leġiżlazzjoni l-ġdida dwar it-taxxa li se tirrestrinġi reġimi tat-taxxa preferenzjali u se tqarreb il-prattiki lejn l-istandards internazzjonali, u jittama li jinkiseb riżultat pożittiv mill-votazzjoni popolari li jmiss fl-Iżvizzera; jissottolinja l-ħtieġa li tkompli tittejjeb il-kooperazzjoni sabiex jiġi miġġieled l-evitar tat-taxxa u tissaħħaħ il-ġustizzja tat-taxxa;

                              (ab)

                              jistieden lill-Iżvizzera tkompli l-ħidma tagħha fuq l-Istrateġija Żvizzera Diġitali, bil-għan li tkun allinjata mas-suq uniku diġitali tal-UE;

                              (ac)

                              jirrikonoxxi l-kontribut għas-sħubija mill-qrib bejn l-UE u l-Iżvizzera li jirriżulta mill-ftehimiet settorjali bilaterali fir-rigward tal-moviment liberu tal-persuni, il-pensjonijiet, l-ambjent, l-istatistika, il-kooperazzjoni ġudizzjarja u mal-pulizija, iż-żona Schengen, l-ażil (Dublin), il-PESK/il-PSDK, in-navigazzjoni satellitari, ir-riċerka, l-avjazzjoni ċivili, it-trasport terrestri, l-aċċess reċiproku għas-suq ta' prodotti u servizzi miftiehma, il-prodotti agrikoli pproċessati, l-armonizzazzjoni legali, ir-rikonoxximent reċiproku, il-ġlieda kontra l-frodi, u t-tassazzjoni u l-iffrankar; iħeġġeġ, madankollu, li wasal iż-żmien biex tissaħħaħ is-sħubija, u jittieħed pass ferm aktar komprensiv u sostanzjali fir-relazzjonijiet bilaterali billi jiġi konkluż ftehim qafas malajr kemm jista' jkun;

                              (ad)

                              jilqa' l-fatt li, għal żmien twil ħafna, il-promozzjoni tal-paċi, tal-medjazzjoni u tar-riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitti kienet parti importanti mill-politika barranija Żvizzera; jilqa' r-rwol b'saħħtu tal-Iżvizzera fil-bini tal-paċi u l-involviment tagħha biex tgħin jinstabu soluzzjonijiet għall-kriżijiet, il-faċilitazzjoni ta' djalogu, u l-iżvilupp ta' miżuri relatati mal-bini tal-fiduċja u r-rikonċiljazzjoni; jilqa' r-rwol Żvizzeru bħala faċilitatur fl-implimentazzjoni ta' strutturi federali kumplessi u arranġamenti għall-paċi u kostituzzjonali, sabiex tiġi ffaċilitata l-koeżistenza ta' sfondi etniċi differenti;

                              (ae)

                              jilqa' l-parteċipazzjoni tal-Iżvizzera fil-missjonijiet ta' sigurtà u ta' difiża tal-UE, bħal fil-EUFOR, l-ALTHEA, il-EULEX Kosovo, il-EUTM Mali u l-EUBAM Libya u l-appoġġ tagħha għalihom, u fil-ħidma tal-Aġenzija Ewropea għad-Difiża; jilqa' l-kooperazzjoni mill-qrib mal-Iżvizzera dwar l-għajnuna umanitarja, il-protezzjoni ċivili, il-ġlieda kontra t-terroriżmu u t-tibdil fil-klima;

                              (af)

                              jirrikonoxxi l-kontribut u l-kooperazzjoni Żvizzeri fil-kuntest tal-migrazzjoni tal-massa lejn iż-żona Schengen u fl-implimentazzjoni tal-Aġenda Ewropea dwar il-Migrazzjoni; iħeġġeġ lill-Iżvizzera ssir parti mill-Patt Globali għall-Migrazzjoni u jistenna li dan għandu jseħħ wara d-dibattitu fil-Parlament Żvizzeru;

                              (ag)

                              jistieden lill-Iżvizzera tapplika d-direttivi rilevanti tal-UE sabiex iżżomm il-livell ta' protezzjoni soċjali u l-livell tal-pagi attwali tagħha, fir-rigward tal-għoti ta' servizzi transfruntiera;

                              (ah)

                              jenfasizza l-importanza li jiġi żgurat li l-IFA bejn l-UE u l-Iżvizzera jkun jinkludi klawżola ta' governanza tajba fil-qasam tat-taxxa li tinkludi regoli speċifiċi dwar l-għajnuna mill-Istat fil-forma ta' benefiċċju fuq it-taxxa, rekwiżiti ta' trasparenza rigward l-iskambju awtomatiku ta' informazzjoni dwar it-tassazzjoni u s-sjieda benefiċjarja, u dispożizzjonijiet kontra l-ħasil tal-flus;

                              (ai)

                              jilqa' d-deċiżjoni tal-Iżvizzera li tissieħeb mat-Taskforce ta' Azzjoni Konġunta kontra ċ-Ċiberkriminalità (J-CAT) tal-Europol f'April 2018, bħala pass proattiv fil-ġlieda tagħha kontra t-theddid internazzjonali taċ-ċiberkriminalità;

                              (aj)

                              jilqa' l-assoċjazzjoni tal-Iżvizzera mal-programm sħiħ ta' Orizzont 2020 u jittama li jkun hemm aktar kooperazzjoni fil-programmi futuri ta' riċerka;

                              (ak)

                              iħeġġeġ lill-Iżvizzera tinvolvi ruħha fin-negozjar tal-assoċjazzjoni tagħha mal-programmi Erasmus;

                              (al)

                              jilqa' l-progress li sar fil-kostruzzjoni tal-konnessjoni ferrovjarja transalpina magħrufa bħala “New Railway Link through the Alps” (Konnessjoni Ferrovjarja Ġdida fl-Alpi), investiment iffinanzjat mill-Iżvizzera li huwa ta' benefiċċju wkoll għall-UE;

                  2.

                  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-rakkomandazzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà kif ukoll lill-Assemblea Federali u lill-Kunsill Federali tal-Konfederazzjoni Żvizzera.

         (1)  ĠU L 1, 3.1.1994, p. 3.

         (2)  ĠU L 322, 7.12.2017, p. 3.

         (3)  ĠU L 114, 30.4.2002, p. 6.

         (4)  ĠU L 124, 20.5.2009, p. 53.

         (5)  ĠU L 199, 31.7.2009, p. 24.

         (6)  ĠU L 300, 31.12.1972, p. 189.

         (7)  ĠU L 114, 30.4.2002, p. 73.

         (8)  ĠU L 114, 30.4.2002, p. 91.

         (9)  ĠU L 327, 21.12.2018, p. 77.

         (10)  ĠU C 316, 22.09.2017, p. 192.

         (11)  ĠU C 252, 18.7.2018, p. 164.

         (12)  https://www.eda.admin.ch/dam/dea/en/documents/fs/11-FS-Institutionelle-Fragen_en.pdf

         (13)  https://www.eda.admin.ch/dam/dea/en/documents/abkommen/InstA-Wichtigste-in-Kuerze_en.pdf

         (14)  ĠU L 173, 12.6.2014, p. 349.

         (15)  ĠU L 173, 12.6.2014, p. 84.