               21.1.2021

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 23/152

      P8_TA(2019)0187
      Is-segwitu mogħti mis-SEAE sentejn wara r-rapport tal-PE dwar komunikazzjoni strateġika tal-UE biex tikkontrobatti l-propaganda kontriha minn partijiet terzi
      Rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Marzu 2019 dwar ir-rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew lill-Viċi President/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà u lill-Kunsill dwar l-analiżi tas-segwitu mogħti mis-SEAE sentejn wara r-Rapport tal-PE dwar komunikazzjoni strateġika tal-UE biex tikkontrobatti l-propaganda kontriha minn partijiet terzi (2018/2115(INI))
      (2021/C 23/24)

         Il-Parlament Ewropew,

                  —

                  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tat-28 ta' Ġunju u tat-18 ta' Ottubru 2018,

                  —

                  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-26 ta' April 2018 bit-titlu “L-indirizzar tad-diżinformazzjoni online: Approċċ Ewropew” (COM(2018)0236),

                  —

                  wara li kkunsidra l-Kodiċi ta' Prattika dwar id-Diżinformazzjoni madwar l-UE, ippubblikat fis-26 ta' Settembru 2018,

                  —

                  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-23 ta' Novembru 2016 dwar komunikazzjoni strateġika tal-UE biex tikkontrobatti l-propaganda kontriha minn partijiet terzi (1),

                  —

                  wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni Konġunta mir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà u mill-Kummissjoni tas-6 ta' April 2016 bit-titlu “Qafas Konġunt biex jiġi miġġieled it-theddid ibridu: reazzjoni tal-Unjoni Ewropea” (JOIN(2016)0018),

                  —

                  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' April 2016 dwar l-Azzjoni fuq l-Aġenda Ewropea dwar is-Sigurtà biex jiġi miġġieled it-terroriżmu u titwitta t-triq lejn Unjoni ta' Sigurtà effettiva u ġenwina (COM(2016)0230),

                  —

                  wara li kkunsidra l-istudju ta' fattibbiltà tal-Fond Ewropew għad-Demokrazija dwar Inizjattivi tal-Midja bil-Lingwa Russa fis-Sħubija tal-Lvant u lil hinn, bit-titlu ''Bringing Plurality and Balance to the Russian Language Media Space'' (it-twassil tal-pluralità u tal-bilanċ fl-ispazju tal-midja bil-lingwa Russa),

                  —

                  wara li kkunsidra r-rapport tal-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ) tat-18 ta' Mejju 2015 bit-titlu “L-Unjoni Ewropea f'ambjent globali jinbidel – dinja aktar konnessa, kontestata u kumplessa”, u l-ħidma li għaddejja dwar l-Istrateġija ta' Sigurtà Globali l-ġdida tal-UE,

                  —

                  wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tiegħu tal-15 ta' Novembru 2017 lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lis-SEAE dwar is-Sħubija tal-Lvant, fit-tħejjija għas-Summit ta' Novembru 2017 (2),

                  —

                  wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni Konġunta mir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà u l-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill tat-13 ta' Settembru 2017 bit-titlu “Reżiljenza, Deterrenza u Difiża: Il-bini ta' ċibersigurtà b'saħħitha għall-UE” (JOIN(2017)0450),

                  —

                  wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni Konġunta tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà u l-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill tas-7 ta' Ġunju 2017 bit-titlu “Approċċ Strateġiku għar-Reżiljenza fl-azzjoni esterna tal-UE” (JOIN(2017)0021),

                  —

                  wara li kkunsidra l-Artikolu 19 tad-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem, li jipproteġi d-dritt ta' kulħadd li jkollu opinjoni mingħajr indħil u li jfittex, jirċievi u jagħti informazzjoni u ideat ta' kull tip, irrispettivament mill-fruntieri u minn kwalunkwe midja,

                  —

                  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Konġunta dwar il-Kooperazzjoni bejn l-UE u n-NATO tal-10 ta' Lulju 2018,

                  —

                  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Konġunta tat-3 ta' Marzu 2017 dwar il-Libertà ta' Espressjoni u l-“Aħbarijiet Foloz”, id-Diżinformazzjoni u l-Propaganda maħruġa mir-Rapporteur Speċjali tan-NU għal-Libertà ta' Opinjoni u Espressjoni, ir-Rappreżentant tal-Organizzazzjoni għas-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa (OSKE) għal-Libertà tal-Media, ir-Rapporteur Speċjali tal-Organizzazzjoni tal-Istati Amerikani (OAS) għal-Libertà ta' Espressjoni u r-Rapporteur Speċjali tal-Kummissjoni Afrikana dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli (ACHPR) għal-Libertà ta' Espressjoni u l-Aċċess għall-Informazzjoni,

                  —

                  wara li kkunsidra r-Rapport tas-6 ta' April 2018 tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar il-promozzjoni u l-protezzjoni tad-dritt għal-libertà ta' opinjoni u espressjoni,

                  —

                  wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tiegħu tad-29 ta' Novembru 2018 lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà dwar id-difiża tal-libertà akkademika fl-azzjoni esterna tal-UE (3),

                  —

                  wara li kkunsidra l-aħħar rapport tal-Europol tal-2018 dwar is-sitwazzjoni u x-xejra tat-terroriżmu fl-Unjoni Ewropea, li enfasizza ż-żieda fl-attivitajiet ta' gruppi terroristiċi fiċ-ċiberspazju u l-konverġenza possibbli tagħhom ma' gruppi kriminali oħrajn,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni Konġunta tal-5 ta' Diċembru 2018 mir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà u mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill Ewropew, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni bit-titlu “Pjan ta' Azzjoni kontra d-Diżinformazzjoni” (JOIN(2018)0036) u r-Rapport tal-Kummissjoni dwar l-implimentazzjoni tal-Komunikazzjoni bit-titlu “L-indirizzar tad-diżinformazzjoni online: Approċċ Ewropew” (COM(2018)0794) tal-istess data,

                  —

                  wara li kkunsidra l-ħidma tal-Kummissjoni Transatlantika dwar l-Integrità tal-Elezzjonijiet,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Prinċipji ta' Santa Clara dwar it-Trasparenza u l-Obbligu ta' Rendikont tal-Prattiki ta' Moderazzjoni tal-Kontenut,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Pjan ta' Azzjoni tal-UE dwar il-Komunikazzjoni Strateġika tat-22 ta' Ġunju 2015,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Artikolu 113 tar-Regoli ta' Proċedura,

                  —

                  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A8-0031/2019),

                  1.

                  Jirrakkomanda dan li ġej lill-Kunsill u lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà:

            Is-sitwazzjoni attwali 2018 – L-indirizzar tal-gwerra ibrida

                  (a)

                  li jenfasizzaw li l-libertà tal-kelma u tal-espressjoni kif ukoll il-pluraliżmu tal-midja huma fil-qalba tas-soċjetajiet demokratiċi reżiljenti, u li jipprovdu l-aqwa salvagwardji kontra l-kampanji ta' diżinformazzjoni u l-propaganda ostili; jesprimi t-tħassib tiegħu dwar id-deterjorament tal-libertajiet tal-midja u tal-każijiet ta' ġurnalisti li qed ikunu fil-mira; jinnota li għandhom jittieħdu aktar passi mal-partijiet interessati rilevanti kollha biex tiġi garantita t-trasparenza tas-sjieda tal-midja u tal-pluraliżmu tal-midja mingħajr ma tiġi infurzata skema ta' ċensura u biex jiġi protett ambjent favorevoli għal varjetà wiesgħa ta' informazzjoni, ideat, midja u kuntest tas-soċjetà ċivili differenti, kif ukoll sforzi li għandhom l-għan li jidentifikaw u jqajmu kuxjenza dwar id-diżinformazzjoni u l-propaganda; li jinvolvu lill-partijiet interessati rilevanti kollha li jinkludu lill-aġenziji ewlenin tal-istampa u l-assoċjazzjonijiet tal-ġurnalisti u tal-midja f'dawn il-proċessi; jissottolinja l-importanza ta' sistema ta' xandir pubbliku li tiffunzjona, li tistabbilixxi l-istandard ta' kif tingħata informazzjoni imparzjali u oġġettiva f'konformità mal-aħjar prattika u l-etika tal-ġurnaliżmu;

                  (b)

                  li jqisu li jiżviluppaw qafas legali kemm fil-livell tal-UE kif ukoll fil-livell internazzjonali biex jindirizzaw it-theddid ibridu, inkluża l-gwerra ċibernetika u tal-informazzjoni – dan il-qafas jippermetti rispons b'saħħtu mill-Unjoni u jkopri wkoll sanzjonijiet immirati kontra dawk responsabbli għall-organizzazzjoni u l-implimentazzjoni ta' dawn il-kampanji, li ntweriet ħtieġa għalihom b'mod partikolari permezz tal-azzjonijiet ostili ta' atturi statali u mhux statali f'dawn l-oqsma;

                  (c)

                  li jikkunsidraw li d-Daesh qiegħed jibdel it-tattiċi tiegħu, billi jaqleb mis-siti elettroniċi għas-servizz ta' messaġġi kriptati magħrufa fost il-gruppi Iżlamisti;

                  (d)

                  li jappoġġjaw mhux biss in-numru dejjem jikber ta' istituzzjonijiet statali, gruppi ta' riflessjoni u NGOs li jindirizzaw il-propaganda u d-diżinformazzjoni, iżda anke l-attivitajiet ċibernetiċi ta' bażi; jistieden lill-VP/RGħ u lill-Kummissjoni jinvolvu ruħhom aktar mill-qrib f'dan il-qasam billi jħejju valutazzjoni bir-reqqa tar-regolamenti l-ġodda, li jinkludu r-Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data (GDPR) u r-Regolament dwar il-Privatezza Elettronika li jmiss, bħala salvagwardja kontra l-użu malizzjuż tal-pjattaformi soċjali; li jiżguraw li l-komunikazzjoni strateġika tal-UE ssir kwistjoni ta' prijorità għolja fuq l-aġenda Ewropea u li l-istituzzjonijiet tal-UE u l-Istati Membri jaħdmu id f'id dwar il-prevenzjoni ta' dawn il-fenomeni, filwaqt li jżommu f'moħħhom li d-diżinformazzjoni u l-propaganda jirnexxu f'ambjent polarizzat b'livelli aktar baxxi ta' fiduċja fil-midja;

                  (e)

                  li jħeġġu lill-Istati Membri li jkomplu jiċħdu li jeżistu d-diżinformazzjoni u l-propaganda ostili, is-sorsi ewlenin ta' diżinformazzjoni fl-Ewropa u l-impatt tad-diżinformazzjoni u tal-propaganda fuq l-opinjoni pubblika biex jirrikonoxxuhom, u li jħeġġu lil dawn l-Istati Membri jieħdu miżuri proattivi sabiex jikkontrobattu u jwaqqfu tali propaganda, inklużi l-każijiet ippruvati ta' spjunaġġ minn pajjiżi terzi; li jistiednu lill-Istati Membri kollha jevalwaw is-sitwazzjoni fit-territorju tagħhom u jagħmlu l-investimenti rilevanti fil-kapaċità tagħhom stess biex jiġġieldu l-komunikazzjoni strateġika minn partijiet terzi ostili u jtejbu l-kapaċità taċ-ċittadini li jidentifikaw diżinformazzjoni, kif ukoll li jħeġġu lill-Istati Membri jiżguraw skambju effettiv ta' informazzjoni dwar din il-kwistjoni; li jitolbu lill-mexxejja Ewropej li għadhom ma ddedikawx biżżejjed attenzjoni għal din it-theddida biex jirrikonoxxu l-ħtieġa imminenti ta' qawmien strateġiku sabiex jiġġieldu l-gwerra ta' informazzjoni ostili;

                  (f)

                  li jħeġġu lill-Istati Membri jinvestu b'mod proattiv f'miżuri edukattivi li jispjegaw il-modi differenti ta' kif tiġi prodotta u mxerrda d-diżinformazzjoni sabiex titjieb il-kapaċità taċ-ċittadini li jidentifikaw u jwieġbu għad-diżinformazzjoni;

                  (g)

                  li jħeġġu lill-Istati Membri jiżguraw skambju effettiv ta' informazzjoni bejn l-awtoritajiet rilevanti kollha tagħhom biex jindirizzaw il-propaganda, il-manipulazzjoni u d-diżinformazzjoni, inkluża l-gwerra ċibernetika u tal-informazzjoni;

                  (h)

                  li jqajmu kuxjenza dwar il-kampanji ta' diżinformazzjoni tar-Russja, peress li jikkostitwixxu s-sors ewlieni tad-diżinformazzjoni fl-Ewropa;

            Tipi ta' informazzjoni ħażina, diżinformazzjoni u propaganda mmirati lejn l-UE u l-ġirien tagħha

                  (i)

                  li jirrikonoxxu x-xogħol magħmul f'diversi livelli biex jiġu identifikati t-tipi ta' influwenza u għodod użati kontra l-UE u l-viċinat tagħha; li jqajmu kuxjenza dwar il-kampanji ta' diżinformazzjoni li għaddejjin bħalissa u li jibdlu l-attenzjoni għall-analiżi u r-riċerka fil-fond dwar l-impatt u l-effikaċja tagħhom sabiex jiżviluppaw miżuri biex jiġġieldulhom b'mod proattiv u rapidu; li jħeġġu lill-Istati Membri jistabbilixxu strutturi permanenti biex jidentifikaw, jimpedixxu u jikkontrobattu d-diżinformazzjoni; jissottolinja li l-kampanji ta' diżinformazzjoni huma parti minn strateġija usa' u huma ġeneralment akkumpanjati minn attivitajiet ostili oħra u li b'mod partikolari l-gwerer tal-informazzjoni li jakkumpanjaw l-offensivi militari għandhom jittieħdu bis-serjetà u jiġu kontrobilanċjati b'determinazzjoni, unità u saħħa;

                  (j)

                  li jwissu dwar l-impatt tal-intelliġenza artifiċjali (IA) u l-iżvilupp rapidu tagħha fit-tixrid tal-aħbarijiet foloz, u jinnota bi tħassib li l-IA dalwaqt se tkun tista' toħloq aktar kapaċitajiet tal-IA ulterjuri b'mod indipendenti; li għalhekk jimpenjaw finanzjament sinifikanti għar-riċerka u l-iżvilupp fl-intersezzjoni tal-IA u l-gwerra tal-informazzjoni fid-dawl tal-kapaċitajiet tal-IA li qed jikbru b'rata mgħaġġla fil-qasam tat-tixrid tal-propaganda u d-diżinformazzjoni, inkluż permezz ta', inter alia, vidjows deep fake;

                  (k)

                  li jiffokaw fuq l-użu li qed isir mid-diżinformazzjoni min-naħa ta' atturi awtoritarji bħall-Iran, li t-tixrid tiegħu ta' aħbarijiet foloz jinstiga u jqabbad tensjonijiet ulterjuri f'żoni ta' kunflitt volatili, filwaqt li fl-istess ħin jimmira lejn il-popolazzjonijiet Ewropej biex jaħbi l-intenzjoni kefrija; li jħeġġu lill-Istati Membri jikkontrobattu azzjonijiet bħal dawn billi jsaħħu l-kooperazzjoni u jużaw it-tagħlimiet meħuda minn pajjiżi li jaħsbuha bl-istess mod u mill-NGOs;

                  (l)

                  li jiffokaw fuq ir-rispons tal-UE u tal-Istati Membri u jadattawh għas-sofistikazzjoni li dejjem qed tikber tal-għodod li jintużaw biex joħolqu u jxerrdu d-diżinformazzjoni, inklużi l-modi ġodda ta' tixrid ta' propaganda billi jintużaw siti web ta' livell baxx, apps ta' messaġġi privati, ottimizzazzjoni tal-magni tat-tiftix, ħsejjes, stampi jew vidjows manipulati, IA, portali tal-aħbarijiet online u stazzjonijiet tat-TV biex ixerrdu n-narrattivi ewlenin, speċjalment minn dawk li jiffurmaw l-opinjonijiet u istituzzjonijiet ikkontrollati jew iffinanzjati mill-istat li jwasslu messaġġi u narrattivi ewlenin li jappellaw lill-atturi awtoritarji; jikkundanna bil-qawwa l-azzjonijiet dejjem aktar aggressivi tar-Russja, taċ-Ċina, tal-Iran, tal-Korea ta' Fuq u ta' oħrajn f'dan il-kuntest, li jfittxu li jimminaw jew jissospendu l-pedamenti u l-prinċipji normattivi tad-demokraziji Ewropej u s-sovranità tal-pajjiżi kollha tas-Sħubija tal-Lvant, filwaqt li jinfluwenzaw l-elezzjonijiet u jappoġġjaw movimenti estremisti, filwaqt li jqisu li l-iskala ta' attakki ċibernetiċi qed tikber b'mod kostanti;

                  (m)

                  li jagħtu attenzjoni speċjali lill-messaġġi u lill-kontenut li apertament għandhom l-għan li jħeġġu l-vjolenza, ir-razziżmu, l-attakki suwiċida, ir-reklutaġġ ta' “ġellieda barranin”, diversi reati jew inċitament ċar għal wieħed jew aktar minn dawn l-attivitajiet;

            L-industrija u l-midja soċjali

                  (n)

                  filwaqt li jirrikonoxxu investiment ġdid ta' sforz minn kumpaniji tal-midja soċjali biex jindirizzaw id-diżinformazzjoni, jagħtu attenzjoni speċjali lill-implimentazzjoni effettiva tal-Kodiċi ta' Prattika tal-UE dwar id-Diżinformazzjoni, filwaqt li jistiednu wkoll lill-ġirien tal-UE u lill-pajjiżi sħab jiffirmaw il-Kodiċi ta' Prattika tal-UE dwar id-Diżinformazzjoni, u jagħtu attenzjoni speċjali lit-tattika l-ġdida tal-użu ta' servizzi ta' messaġġi kriptati u l-midja soċjali li, minkejja l-isforzi tagħhom għall-kuntrarju, huma meqjusa bħala l-aktar għodda komuni għat-tixrid tad-diżinformazzjoni, propaganda ostili u kontenut li jinċita l-mibegħda u l-vjolenza;

                  (o)

                  li, flimkien mal-Istati Membri, jirregolaw l-azzjonijiet ta' kumpaniji tal-midja soċjali, servizzi ta' messaġġiera u fornituri ta' magni tat-tiftix u jiżguraw it-trasparenza sħiħa tagħhom u, b'mod partikolari, l-obbligu ta' rendikont, l-adozzjoni ta' approċċ mifrux mal-UE kollha, u li jkun possibbli li jinkixfu l-identità u l-post mhux biss tal-awturi, iżda anke tal-isponsors tal-kontenut politiku ppreżentat, u li l-kumpaniji jinżammu responsabbli għall-impatt soċjali ta' sistemi ta' rakkomandazzjonijiet awtomatizzati li jippromwovu d-diżinformazzjoni, filwaqt li jiġi enfasizzat li l-kumpaniji għandhom responsabbiltà li jneħħu malajr l-aħbarijiet sistemiċi foloz; iħeġġeġ lill-Istati Membri, lill-pajjiżi kandidati u lill-pajjiżi assoċjati jadottaw leġiżlazzjoni effettiva u ċara li tiżgura t-trasparenza tas-sjieda tal-midja; li jagħtu attenzjoni partikolari lill-finanzjament, lit-trasparenza u lill-objettivi tal-NGOs b'rabtiet ma' stati awtoritarji li joperaw fl-UE u fil-pajjiżi sħab tagħha;

                  (p)

                  li jiżguraw li l-industrija u l-pjattaformi online jwettqu l-impenji li ħadu fil-Kodiċi ta' Prattika dwar id-Diżinformazzjoni u jindirizzaw b'mod effettiv il-problema tad-diżinformazzjoni billi: (i) jiżguraw it-trasparenza tar-reklamar politiku abbażi ta' kontrolli effettivi tad-diliġenza dovuta tal-identità tal-isponsors, (ii) jieħdu azzjoni deċiżiva kontra l-kontijiet foloz li huma attivi fuq is-servizzi tagħhom, (iii) jidentifikaw l-użu ħażin tal-bots awtomatiċi, u (iv) jikkooperaw b'mod effettiv mal-verifikaturi tal-fatti indipendenti;

                  (q)

                  li jħeġġu lill-kumpaniji tal-midja soċjali u lill-fornituri tas-servizzi ta' messaġġiera jiżguraw konformità sħiħa mal-liġi tal-UE dwar il-protezzjoni tad-data u ma' regolamenti oħra, jirreaġixxu f'ħin reali u jikkooperaw mill-qrib mal-awtoritajiet kompetenti fl-investigazzjonijiet kollha dwar l-użu allegat tal-pjattaformi tagħhom għal finijiet ostili, u jwettqu awditi trasparenti ta' entitajiet suspettati li jxerrdu informazzjoni ħażina; jistieden lill-kumpaniji tat-teknoloġija jinvestu aktar f'għodod li jidentifikaw il-propaganda, fit-titjib tar-responsabbiltà online u fl-iżgurar ta' kontrolli tal-identità aħjar tal-utenti qabel ma jingħaqdu mal-pjattaformi rispettivi sabiex jiġu eliminati l-botnets, kif ukoll biex jitnaqqsu l-inċentivi finanzjarji għal dawk li japprofittaw mid-diżinformazzjoni; li jħeġġu lill-kumpaniji tal-midja soċjali jirreaġixxu b'mod urġenti meta jinxtered kontenut suspettuż ta' natura politika, speċjalment jekk jinċita l-mibegħda jew il-kriminalità;

                  (r)

                  li jżommu f'moħħhom li l-projbizzjoni ta' kontijiet suspettużi tista' titqies bħala ċensura, u għalhekk jiżguraw li tali azzjonijiet huma ġġustifikati jekk jiġu preskritti bil-liġi u mwettqa b'mod trasparenti, b'kooperazzjoni mal-awtoritajiet kompetenti u s-soċjetà ċivili fl-Istati Membri u l-pajjiżi sħab, u b'għarfien sħiħ dwar ir-raġunijiet għal dan, inkluż billi jħeġġu lill-kumpaniji tal-midja soċjali jipprovdu avviż ċar lill-utenti kollha dwar liema tipi ta' kontenut huma pprojbiti, u b'avviż ċar lil kull utent affettwat dwar ir-raġuni għat-tneħħija tal-kontenut tagħhom jew is-sospensjoni tal-kont tagħhom; jitlob l-allinjament ta' sett intern mill-midja soċjali għall-utenti tagħhom b'ordni legali tal-pajjiż li joperaw fih;

            L-aħjar prattiki

                  (s)

                  li jkomplu jiżviluppaw reżiljenza akbar abbażi tal-approċċi globali fil-livell tal-gvern u tas-soċjetà, u l-kapaċità li jirrispondu għat-theddid f'ħin reali, jiżviluppaw miżuri preventivi u jaħsbu pass 'l quddiem, aktar milli sempliċiment jirreaġixxu u janalizzaw l-attakki li diġà seħħew fil-qasam ċibernetiku u f'dak tal-informazzjoni; li jiġbdu l-attenzjoni għall-progress tekniku f'dan il-qasam u jaqsmu eżempji tal-aħjar prattika fil-forma ta' miżuri diġà meħuda minn Stati Membri individwali, inkluż li jwettqu rieżami tal-funzjonament ta' Approċċi Nazzjonali introdotti mill-Istati Membri, filwaqt li jiġu żviluppati modi ta' trawwim ta' kooperazzjoni mill-qrib mar-Renju Unit wara l-Brexit, u li jaħdmu f'kooperazzjoni mal-komunità tal-intelligence u alleati bħall-Istati Uniti u l-Kanada, in-NATO u ċ-Ċentru tal-Intelligence u tas-Sitwazzjonijiet tal-UE (INTCEN);

                  (t)

                  li jagħtu attenzjoni speċjali lit-titjib fl-isforzi tal-investigazzjoni fil-proċess attwali tal-esternalizzazzjoni tal-propaganda u tal-użu ta' sett ta' għodod li jimmultiplikaw is-saħħa minn partijiet terzi ostili, kif ukoll lill-importanza li dawn l-attakki mhux biss jinkixfu, jiġu żvelati u jsaħħu l-kapaċitajiet ta' attribuzzjoni, iżda jiżguraw ukoll l-attribuzzjoni ċara ta' dawn l-attakki, inkluż billi jissemmew pubblikament l-awturi, l-isponsors tagħhom u l-għanijiet li huma jfittxu li jiksbu, filwaqt li jitkejlu l-effetti ta' dawn l-attakki fuq l-udjenza fil-mira; li jippubbliċizzaw il-każijiet magħrufa kollha ta' propaganda ostili akkumpanjati minn skeda informattiva dettaljata fi sforz biex iwissu lill-pubbliku b'mod li jilħaq lill-udjenza fil-mira bil-każ speċifiku ta' propaganda ostili;

                  (u)

                  li jappoġġjaw u jinvolvu lis-soċjetà ċivili, lill-komunità ta' esperti, lill-istituzzjonijiet privati, lill-akkademja, lill-attivisti ċibernetiċi tal-massa, lill-istampa ġenerali, lill-assoċjazzjonijiet tal-ġurnalisti u tal-midja u n-numru dejjem jikber ta' atturi fil-mira u affettwati f'aktar tisħiħ ta' miżuri mmirati lejn il-verifika tal-fatti u l-esponiment tad-diżinformazzjoni, l-approfondiment tar-riċerka, inklużi studji profondi u riċerka soċjoloġika, u li janalizzaw b'mod aktar effettiv il-manipulazzjoni tal-informazzjoni; li jappoġġjaw lill-ġurnaliżmu professjonali, ir-rapportar investigattiv u l-proġetti li jaħdmu fuq l-iżvelar ta' diżinformazzjoni kif ukoll lil start-ups ta' teknoloġija avvanzata li joħolqu għodod diġitali li jipprovdu armi lill-udjenza kontra attakki ta' diżinformazzjoni; li jenfasizzaw l-importanza u l-ħtieġa li jiġu pprovduti fondi u edukazzjoni, inklużi seminars u korsijiet ta' taħriġ b'kooperazzjoni mal-Istati Membri u mas-soċjetà ċivili, bħal librerija online ta' litteriżmu medjatiku u ċentru ta' tagħlim, immirati lejn is-sensibilizzazzjoni u l-indirizzar tad-diżinformazzjoni u ż-żieda tal-litteriżmu medjatiku;

                  (v)

                  li jilqgħu s-sett ta' miżuri adottati min-NATO li għandhom l-għan li jiġġieldu kontra tipi ġodda ta' theddid ibridu u komunikazzjoni konġunta dwar il-kooperazzjoni bejn l-UE u n-NATO dwar din il-kwistjoni; li jappellaw lill-UE biex tiżgura l-implimentazzjoni effettiva u rapida ta' dawn ir-rakkomandazzjonijiet, anke fil-livell tal-Politika ta' Sigurtà u ta' Difiża Komuni (PSDK);

            Approċċ Ewropew

                  (w)

                  li jilqgħu l-istabbiliment tat-Task Forces il-ġodda għall-Komunikazzjoni Strateġika tas-SEAE li jikkonsistu minn esperti b'ħiliet u għarfien lingwistiċi xierqa, jiġifieri t-Task Force għall-Balkani tal-Punent u t-Task Force għan-Nofsinhar għall-pajjiżi fil-Lvant Nofsani, l-Afrika ta' Fuq u r-reġjun tal-Golf, li għandhom il-kompitu li jiżguraw komunikazzjoni tal-UE koordinata u konsistenti fir-reġjuni u li jiġġieldu kontra d-diżinformazzjoni u l-propaganda kontra l-UE;

                  (x)

                  li jirrikonoxxu r-riżultati tanġibbli miksuba mit-Task Force East StratCom, inkluż il-ħolqien ta' euvsdisinfo.eu u l-kont @EUmythbuster fuq Twitter; jissottolinja li, minn mindu nħolqot it-Task Force, hija kixfet aktar minn 4 000 każ ta' kampanji ta' diżinformazzjoni dwar firxa wiesgħa ta' suġġetti; li jkomplu jappoġġjaw l-isforzi konġunti tal-Kummissjoni u tas-SEAE u tat-Task Force East StratCom tal-UE wara analiżi tal-vantaġġi u d-dgħufijiet tagħha u tat-titjib meħtieġ, inkluż it-titjib tal-kapaċitajiet tagħha biex tidentifika, tanalizza u tiżvela d-diżinformazzjoni billi tarma l-Forzi Tematiċi tal-Komunikazzjoni Strateġika tas-SEAE u d-Delegazzjonijiet tal-UE fil-viċinat b'persunal, għodod u ħiliet ġodda, li jinkludu għodod ġodda għall-analiżi tad-data, ir-reklutaġġ ta' xjentisti tad-data addizzjonali u ta' esperti tad-diżinformazzjoni, filwaqt li tkopri firxa usa' ta' sorsi u lingwi dwar il-firxa u l-impatt tad-diżinformazzjoni;

                  (y)

                  li b'mod urġenti jbiddlu t-Task Force East StratCom f'unità kompluta jew saħansitra struttura akbar fi ħdan is-SEAE, u li, permezz tal-allokazzjoni li jmiss ta' finanzjament mill-Parlament Ewropew, jappoġġjaw it-tliet forzi tat-Task Forces Strateġiċi tal-Komunikazzjoni tas-SEAE kollha billi jipprovduhom b'riżorsi finanzjarji u tal-persunal adegwati, li għadhom meħtieġa, immirati lejn iż-żieda sinifikanti tal-potenzjal, l-effikaċja, il-professjonaliżmu, il-kontinwità istituzzjonali u l-kwalità tax-xogħol tagħhom, filwaqt li jissalvagwardjawhom kontra l-indħil politiku mill-uffiċjali u l-pajjiżi li jappoġġjaw id-diżinformazzjoni Russa;

                  (z)

                  li jindirizzaw in-nuqqasijiet kurrenti fit-Task Force East StratCom, inkluż in-nuqqas ta' għarfien espert reġjonali, ċaqliq kbir tal-persunal u nuqqas ta' kontinwità istituzzjonali, u jiżguraw riżorsi finanzjarji adegwati u struttura organizzattiva adegwata, peress li dan huwa l-uniku mod biex jiġu żgurati l-professjonaliżmu sħiħ, l-effikaċja u r-riżultati;

                  (aa)

                  li jistiednu lill-Istati Membri li għadhom ma għamlux dan biex jassenjaw l-Esperti Nazzjonali Sekondati tagħhom stess, filwaqt li jiżguraw li l-esperti mqabbda mill-UE biex jiġġieldu d-diżinformazzjoni ma jkunux parteċipanti politikament preġudikati jew attivi f'tilwim politiku intern fi ħdan il-pajjiż partikolari, għat-tliet Task Forces StratCom; li jistiednu wkoll pajjiżi sħab mill-qrib biex jagħtu pariri dwar it-task force dwar it-tattiċi użati mill-avversarji statali u mhux statali komuni, u li jirrikonoxxu l-importanza u l-ħtieġa ta' koordinazzjoni aħjar fi ħdan l-UE;

                  (ab)

                  li jintensifikaw il-kooperazzjoni bejn it-Task Force East StratCom u l-istituzzjonijiet kollha tal-UE, l-Istati Membri u s-sħab tal-istess fehma; li jħeġġu lir-Rappreżentanzi tal-UE ġewwa l-UE, u lid-Delegazzjonijiet tal-UE barra mill-UE, fl-appoġġ għall-ħidma tat-Task Force East StratCom, tat-Task Force South u tat-Task Force għall-Balkani tal-Punent, inkluż billi jaqsmu l-esperjenzi internazzjonali u l-aħjar prattiki u jipprovdu traduzzjonijiet tal-pubblikazzjonijiet tagħhom bil-lingwi lokali; jitlob li jkun hemm aktar persunal iddedikat biex jaħdem fuq komunikazzjoni strateġika, b'mod partikolari fid-Delegazzjonijiet tal-UE fil-viċinat tal-Lvant u tan-Nofsinhar u l-Balkani tal-Punent;

                  (ac)

                  li jiffokaw fuq il-pajjiżi tal-adeżjoni u s-sħab fil-viċinat tal-UE billi jgħinuhom fl-isforzi tagħhom biex jiġġieldu kontra propaganda ostili u attivitajiet ta' diżinformazzjoni u jinkludu esperti minn pajjiżi terzi fil-viċinat tal-UE li huma soġġetti għall-istess theddid, filwaqt li jagħtu prijorità lill-iżvilupp ta' approċċ strateġiku fit-tul u lill-attività ta' sensibilizzazzjoni mmirata lejn pajjiżi tas-Sħubija tal-Lvant b'mod partikolari; li jsaħħu l-kapaċitajiet tad-Delegazzjonijiet tal-UE barra mill-pajjiż u r-Rappreżentanzi tal-Kummissjoni u l-Uffiċċji ta' Kollegament tal-Parlament Ewropew fl-Istati Membri sabiex tiġi żviluppata l-kapaċità lokali biex tinkixef u tiġi żvelata d-diżinformazzjoni u jiġu kkomunikati b'mod effettiv il-valuri u l-politiki tal-UE u tiġi estiża l-komunikazzjoni bbażata fuq il-kampanji u jiġu amplifikati narrattivi pożittivi fl-istituzzjonijiet tal-UE u fl-Istati Membri; li jikkunsidraw il-proliferazzjoni kurrenti u t-theddid futur tad-diżinformazzjoni li għandhom l-għan li jheddu l-indipendenza, is-sovranità u l-integrità territorjali tal-pajjiżi kollha tas-Sħubija tal-Lvant fi ħdan il-fruntieri tagħhom rikonoxxuti internazzjonalment; li jagħtu prijorità b'mod partikolari lill-iżvilupp ta' approċċ strateġiku fit-tul u lill-attività ta' sensibilizzazzjoni mmirata lejn il-pajjiżi tas-Sħubija tal-Lvant, filwaqt li jiffokaw fuq l-iskambji interpersonali, u l-ħidma ma' netwerks eżistenti tas-soċjetà ċivili li diġà jirrappreżentaw sors ta' reżiljenza bbażata fil-komunità;

                  (ad)

                  li jagħtu prijorità lill-komunikazzjonijiet strateġiċi, u li jwettqu rieżami perjodiku tal-politika tal-UE dwar din il-kwistjoni; li jkomplu bl-appoġġ għall-ħidma tal-Fond Ewropew għad-Demokrazija (EED) favur soluzzjonijiet prattiċi biex tiġi appoġġjata u msaħħa l-midja demokratika, indipendenti u diversa bil-lingwa Russa fil-pajjiżi tas-Sħubija tal-Lvant u lil hinn minnhom; li jistiednu lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri kollha u lill- pajjiżi bl-istess fehma jinvolvu ruħhom b'mod pożittiv f'dan il-proġett u jappoġġjawh; li jagħtu attenzjoni lil kwalunkwe attur internazzjonali li attwalment iġib ruħu bl-istess mod;

                  (ae)

                  li jipproponu lill-Kunsill Ewropew jagħtu prijorità lill-ġlieda kontra d-diżinformazzjoni u l-propaganda ostili permezz ta' riżorsi u strumenti suffiċjenti sabiex jiġu ssalvagwardjati r-rappurtar oġġettiv u t-tixrid tal-informazzjoni;

                  (af)

                  li jikkollegaw liċ-ċentri speċjalizzati nazzjonali u lokali eżistenti, il-mezzi tax-xandir, il-gruppi ta' riflessjoni, l-NGOs u atturi u istituzzjonijiet oħra, partikolarment in-NATO, li jindirizzaw il-gwerra ibrida f'netwerk mifrux mal-UE kollha li jgħin jikkoordina l-azzjonijiet tagħhom u jiġbor is-sejbiet tagħhom; li jassenjaw riżorsi adegwati għal dan l-impenn; jenfasizza li dan in-netwerk għandu jkun miftuħ għal sħab tal-UE bl-istess fehma, li jistgħu jaqsmu l-esperjenzi tagħhom meta kienu fil-mira tad-diżinformazzjoni u l-propaganda ostili u li ġġieldu kontriha; li jiżguraw implimentazzjoni effettiva u rapida tar-rakkomandazzjonijiet UE-NATO dwar il-ġlieda kontra tipi ġodda ta' theddid ibridu, anke fil-livell tal-PSDK, u li jintroduċu s-suġġett tal-ġlieda kontra l-propaganda strateġika fil-kurrikulu tal-Kulleġġ Ewropew ta' Sigurtà u ta' Difiża u n-netwerk tiegħu;

            Salvagwardja tal-elezzjonijiet minn propaganda ostili

                  (ag)

                  li jikkundannaw bil-qawwa l-interferenza ta' partijiet terzi ta' kwalunkwe tip, inklużi kumpaniji privati, f'elezzjonijiet u referenda, u l-użu malizzjuż ta' bots, algoritmi, intelliġenza artifiċjali, trolls, deep fakes u kontijiet foloz f'kampanji politiċi u li jistiednu lill-Istati Membri affettwati biex b'mod urġenti, iwettqu investigazzjonijiet bir-reqqa dwar dawn il-kampanji ostili; jinsab imħasseb dwar l-iżviluppi reċenti fl-algoritmi tan-netwerks soċjali kbar u r-rwol potenzjalment ta' ħsara tagħhom fl-enfasizzar tal-kontenut li jkun fih informazzjoni falza jew diskors ta' mibegħda; li jisħqu fuq il-kapaċità tas-soċjetajiet demokratiċi indipendenti biex jagħmlu l-għażliet politiċi sovrani tagħhom li huwa fatt leġittimu;

                  (ah)

                  li jistiednu lill-Istati Membri u lill-pajjiżi bl-istess fehma jaqsmu d-data dwar kwalunkwe interferenza barranija jew interna fil-proċessi elettorali u jiskambjaw l-aħjar prattiki dwar il-ġlieda kontriha sabiex iżidu r-reżiljenza għal tali interferenza;

                  (ai)

                  li jistiednu lill-Istati Membri jiżguraw li l-liġijiet elettorali jqisu t-theddid possibbli li jirriżulta mill-kampanji ta' diżinformazzjoni, iċ-ċiberattakki, iċ-ċiberkriminalità u l-ksur tal-libertà ta' espressjoni meta wieħed jivvota, u jisħaq li dawn il-liġijiet għandhom jiġu emendati b'mod adegwat biex jippermettu lill-Istati Membri jiġġieldu b'mod effettiv u proattiv theddid bħal dan; ifaħħar, f'dan ir-rigward, inizjattivi bħall-Aġenzija Żvediża għal Kontinġenzi Ċivili; li jappoġġjaw lill-pajjiżi assoċjati mal-UE u l-Balkani tal-Punent bl-aħjar prattiki kif ukoll riżorsi umani u teknoloġija biex tiġi żgurata difiża robusta tal-proċessi elettorali tagħhom minn attivitajiet malizzjużi ċibernetiċi, ta' diżinformazzjoni u ta' propaganda li joriġinaw mir-Russja u minn atturi ostili oħrajn;

                  (aj)

                  li jistiednu lill-Istati Membri jadattaw ir-regoli elettorali tagħhom dwar il-kampanji online, u jimmonitorjaw u jevalwaw il-karatteristiċi ta' trasparenza fir-rigward tar-reklamar politiku introdott mill-pjattaformi online;

                  (ak)

                  li jipproponu leġiżlazzjoni biex tindirizza l-użu tad-data f'kampanji elettorali, wara li ġie żvelat l-użu ħażin tad-data minn Cambridge Analytica fil-kampanja tar-referendum tar-Renju Unit tal-2016, sabiex il-kampanji elettorali futuri jiġu ssalvagwardjati aktar minn influwenzi mhux xierqa;

                  (al)

                  li jieħdu kont tal-inizjattivi tal-Kummissjoni Transatlantika dwar l-Integrità Elettorali ta' żewġ partiti, li jlaqqgħu flimkien rappreżentanti mill-oqsma tal-politika, it-teknoloġija, il-midja u n-negozju bil-għan li l-proċess elettorali jkun protett minn interferenza barranija;

                  2.

                  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-rakkomandazzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, kif ukoll, għal skopijiet ta' informazzjoni, lis-SEAE u lin-NATO, u lill-President, lill-Gvern u lill-Parlament tar-Russja.

         (1)  ĠU C 224, 27.6.2018, p. 58.

         (2)  ĠU C 356, 4.10.2018, p. 130.

         (3)  Testi adottati, P8_TA(2018)0483.


               21.1.2021

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 23/159

      P8_TA(2019)0188
      Ftehim ta' assoċjazzjoni bejn l-UE u Monaco, Andorra u San Marino
      Rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Marzu 2019 dwar ir-rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà dwar il-ftehim ta' assoċjazzjoni bejn l-UE u Monaco, Andorra u San Marino (2018/2246(INI))
      (2021/C 23/25)

         Il-Parlament Ewropew,

                  —

                  wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2014/… tat-22 ta' Diċembru 2014 li tawtorizza lill-Kummissjoni tinnegozja, f'isem l-Istati Membri, id-dispożizzjonijiet ta' wieħed jew diversi Ftehim(iet) ta' Assoċjazzjoni mal-Prinċipat ta' Andorra, il-Prinċipat ta' Monaco u r-Repubblika ta' San Marino li jaqgħu fi ħdan il-kompetenzi tal-Istati Membri,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Artikolu 218 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Artikolu 8 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u d-Dikjarazzjoni dwar l-Artikolu 8 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, li jiddikjara li “l-Unjoni ser tqis is-sitwazzjoni partikolari ta' pajjiżi ta' daqs territorjali żgħir li jżommu magħha relazzjonijiet speċifiċi mill-qrib”,

                  —

                  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Novembru 2012 bit-titlu “Ir-relazzjonijiet tal-UE mal-Prinċipalità ta' Andorra, il-Prinċipalità ta' Monaco u r-Repubblika ta' San Marino” (COM(2012)0680),

                  —

                  wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni tal-20 ta' Novembru 2012 bit-titolu “Ostakli għall-aċċess minn Andorra, Monaco u San Marino għas-Suq intern tal-UE u l-Kooperazzjoni f'oqsma oħra” (SWD(2012)0388),

                  —

                  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni tat-18 ta' Novembru 2013 bit-titlu "Ir-relazzjonijiet tal-UE mal-Prinċipat ta' Andorra, il-Prinċipat ta' Monaco u r-Repubblika ta' San Marino: Opzjonijiet għall-parteċipazzjoni tagħhom fis-Suq Intern (COM(2013)0793),

                  —

                  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2018 dwar suq intern estiż omoġenju u r-relazzjonijiet tal-UE mal-pajjiżi terzi tal-Ewropa tal-Punent,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Artikolu 113 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

                  —

                  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A8-0074/2019),

                  A.

                  billi l-Prinċipat ta' Andorra (Andorra), il-Prinċipat ta' Monaco (Monaco) u r-Repubblika ta' San Marino (San Marino) għandhom Storja twila ta' sovranità; billi dejjem kienu fil-qalba tal-istorja Ewropea u għandhom relazzjonijiet politiċi, ekonomiċi, soċjali u kulturali li huma profondi u ilhom għaddejjin żmien twil mal-Istati Membri fil-prossimità immedjata tagħhom u mal-UE b'mod ġenerali; billi s-sħubija tal-UE ma' dawn il-pajjiżi hija msejsa fuq il-ġabra komuni ta' valuri politiċi u kulturali tagħna;

                  B.

                  billi Andorra, Monaco u San Marino wrew rieda politika, ekonomika u kulturali Ewropea b'saħħitha u xewqa kbira li jkun hemm relazzjonijiet politiċi, ekonomiċi u kulturali aktar mill-qrib mal-Unjoni Ewropea; billi fl-interess ta' Andorra, Monaco u San Marino, minn naħa, u tal-UE, min-naħa l-oħra, huwa importanti li jkun hemm rispons pożittiv f'waqtu għal din ir-rieda u li tiġi ffaċilitata l-konklużjoni rapida tan-negozjati dwar il-Ftehim ta' Assoċjazzjoni ġdid, li ser ikun il-qafas ġdid għar-relazzjonijiet bejn l-UE u dawn il-pajjiżi;

                  C.

                  billi huwa wkoll fl-interess tal-Istati Membri li tradizzjonalment għandhom rabtiet storiċi, politiċi u ekonomiċi ma' Andorra, Monaco u San Marino sabiex irawmu l-approfondiment u l-ispeċifikazzjoni tar-relazzjonijiet ma' dawn l-istati mal-Unjoni Ewropea b'mod ġenerali; billi għaldaqstant huwa essenzjali li titqies ir-relazzjoni bilaterali speċjali li dawn l-Istati Membri diġà jgawdu ma' Andorra, Monaco u San Marino, b'mod partikolari għall-finijiet ta' ċertezza legali;

                  D.

                  billi Andorra, Monaco u San Marino ilhom żmien twil jappoġġaw il-pożizzjoni tal-politika tal-Unjoni Ewropea fin-Nazzjonijiet Uniti;

                  E.

                  billi Andorra, Monaco u San Marino huma, b'mod individwali, sħab ekonomiċi rilevanti għall-Istati Membri fil-prossimità immedjata tagħhom u jipprovdu opportunitajiet ta' impjieg għal għadd konsiderevoli ta' ċittadini tal-UE; billi jekk ir-relazzjoni ta' Andorra, Monaco u San Marino mal-UE tkun waħda aktar mill-qrib din tipprovdi lill-partijiet kollha opportunità importanti għal aktar żvilupp ekonomiku li l-effett konsegwenzjali ekonomiku tiegħu jkun pożittiv fuq ir-reġjuni tal-Istati Membri li jinsabu qrib ħafna, inkluż permezz ta' aktar opportunitajiet ta' impjieg u t-titjib tal-ħiliet professjonali internazzjonali;

                  F.

                  billi waqt in-negozjati dwar il-ftehim ta' assoċjazzjoni huwa importanti li jitqiesu l-ispeċifiċitajiet ta' Andorra, Monaco u San Marino bħala stati ta' daqs żgħir skont id-Dikjarazzjoni 3 tal-Artikolu 8 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea; billi huwa għaldaqstant importanti li jiġu rikonoxxuti d-dimensjonijiet territorjali żgħar u l-għadd ta' abitanti ta' Andorra, Monaco u San Marino flimkien mal-implikazzjonijiet rilevanti tagħhom f'termini tal-preservazzjoni tal-adegwatezza ta' aċċess soċjoekonomiku u inklużjoni għaċ-ċittadini ta' dawn l-istati; billi l-aċċess u l-inklużjoni tagħhom huma essenzjali għall-preservazzjoni tal-kultura, it-tradizzjonijiet u l-valuri speċifiċi għat-tliet komunitajiet; billi mingħajr dawn il-mekkaniżmi ta' aċċess u inklużjoni dedikati xi ċittadini jistgħu jsibuha diffiċli biex isibu l-mezzi meħtieġa biex jgħixu fil-pajjiż ta' oriġini tagħhom; billi għaldaqstant huwa essenzjali li tiġi preservata, inkluż permezz ta' dispożizzjonijiet adegwati fil-ftehim ta' assoċjazzjoni, l-għamla politika, soċjoekonomika, kulturali u tal-identità ta' Andorra, Monaco u San Marino u dawn jiġu adattati għar-realtajiet tal-integrazzjoni tal-Unjoni Ewropea;

                  G.

                  billi Andorra, Monaco u San Marino kollha għandhom ftehimiet bilaterali li ilhom żmien twil mal-pajjiżi ġirien rispettivi tagħhom, li jindirizzaw kwistjonijiet ta' tħassib reċiproku, iqisu l-ispeċifiċitajiet u s-sensittivitajiet tat-tliet pajjiżi u jirriflettu l-ħtieġa li tiġi preservata il-vijabbiltà ta' dawn l-istati; billi dawn l-ispeċifiċitajiet u s-sensittivitajiet ġew rikonoxxuti mill-Assemblea Parlamentari tal-Kunsill tal-Ewropa;

                  H.

                  billi Andorra, Monaco u San Marino, kollha kemm huma, fittxew li jkun hemm riformi importanti u konverġenza regolatorja mal-UE, b'mod partikolari fir-rigward tar-regolamentazzjoni tas-settur bankarju u dak finanzjarju;

                  I.

                  billi, fil-laqgħa tiegħu tal-4 ta' Diċembru 2018, il-Kunsill iddeċieda li jneħħi lil Andorra u San Marino mill-Anness II għall-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-5 ta' Diċembru 2017, sabiex b'hekk jikkonferma li huma konformi mal-impenji kollha pendenti relatati mat-trasparenza, it-tassazzjoni ġusta u l-miżuri kontra l-BEPS (erożjoni tal-bażi u trasferiment tal-profitt); billi Monaco qatt ma kien inkluż f'dan l-anness u l-Kunsill innota li sa mill-5 ta' Diċembru 2017 Monaco kien kompletament konformi ma' dawn l-impenji; billi fil-laqgħat tiegħu ta' April u Lulju 2018, il-Forum Globali tal-OECD dwar it-Trasparenza u l-Iskambju ta' Informazzjoni għal Finijiet ta' Taxxa ddikjara lil Andorra, Monaco u San Marino bħala “konformi” mal-istandard internazzjonali dwar l-iskambju ta' informazzjoni fuq talba;

                  J.

                  billi għandhom jiġu mfaħħra r-riformi importanti u l-allinjament progressiv ta' Andorra mal-leġiżlazzjoni tal-UE fir-rigward tar-regolamentazzjoni finanzjarja; billi l-UE u Andorra laħqu ftehim siewi dwar it-tabakk u billi Andorra issa ser ikun jista' jintensifika aktar id-direzzjoni tiegħu lejn ekonomija aktar diversifikata; billi dan il-proċess fit-tul ser jippreżenta sfidi rilevanti, u għalhekk ser ikun hemm bżonn ta' protezzjoni adegwata għall-ħaddiema f'Andorra hekk kif dan jgħaddi lejn ekonomija aktar diversifikata; billi aċċess akbar għas-suq intern ser jappoġġja l-iżvilupp ekonomiku fit-tul u ser joħloq opportunitajiet ekonomiċi u ta' impjiegi ġodda f'Andorra;

                  K.

                  billi San Marino bħalissa qiegħed jesperjenza diffikultajiet biex jesporta lejn Stati Membri oħra, minbarra l-Italja, bħala riżultat tad-dokumentazzjoni addizzjonali tal-VAT meħtieġa (T2); billi l-ftehim ta' assoċjazzjoni għandu joffri opportunità ta' kundizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni madwar l-UE, li jkunu ta' valur prezzjuż għall-esportaturi ta' San Marino; billi l-ftehim ta' assoċjazzjoni għandu jagħti lill-banek ta' Andorra u San Marino aċċess sħiħ għas-sistema tal-passaporti tal-UE għall-banek u l-kumpaniji tas-servizzi finanzjarji;

                  L.

                  billi ċ-ċittadini ta' Monaco huma minoranza f'pajjiżhom stess u billi s-swieq tal-akkomodazzjoni u tal-impjiegi huma b'tali mod li l-appoġġ attiv liċ-ċittadini ta' Monaco huwa essenzjali sabiex tiġi ppreservata l-kapaċità tagħhom li jkomplu jgħixu fil-pajjiż; billi d-dispożizzjonijiet dwar aċċess iffaċilitat għall-impjiegi japplikaw b'mod ugwali għaċ-ċittadini ta' Monaco u r-residenti tal-irħula fl-inħawi immedjati ta' Monaco; billi 92 % tal-ħaddiema f'Monaco huma ċittadini tal-UE;

                  M.

                  billi l-ftehim ta' assoċjazzjoni mal-UE joffri l-possibbiltà li tiġi żviluppata kooperazzjoni f'oqsma ta' interess komuni u parteċipazzjoni f'uħud mill-politiki orizzontali tal-UE dwar kwistjonijiet bħar-riċerka, l-ambjent u l-edukazzjoni (Erasmus+);

                  N.

                  billi l-ftehim ta' assoċjazzjoni ser jirrikjedi l-approvazzjoni tal-Parlament sabiex jidħol fis-seħħ;

                  1.

                  Jirrakkomanda li l-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà:

                              (a)

                              jieħdu l-opportunità ppreżentata min-negozjati dwar il-ftehim ta' assoċjazzjoni biex jintwera l-valur ta' relazzjonijiet aktar mill-qrib u integrazzjoni mal-UE – b'kunsiderazzjoni tal-opinjoni pubblika kemm f'Andorra, Monaco u San Marino kif ukoll fl-UE – u biex jirriaffermaw aktar l-importanza, fuq perjodu twil, tal-inklużjoni fil-korpi tal-UE u tal-politiki għal dawn il-pajjiżi;

                              (b)

                              jevitaw ir-riskju li l-ftehim ta' assoċjazzjoni jiġi rrifjutat ladarba n-negozjati jkunu ġew iffinalizzati u jinvolvu ruħhom f'aktar sforzi sabiex il-membri tal-pubbliku f'Andorra, Monaco u San Marino li jħossuhom aktar vulnerabbli jingħataw informazzjoni dwar il-ftehim ta' assoċjazzjoni u jiġi spjegat lilhom, b'trasparenza sħiħa u f'kooperazzjoni mal-awtoritajiet tat-tliet stati, l-ambitu, il-merti u n-nuqqasijiet possibbli tal-ftehim, bil-ħsieb li jkun hemm unità politika u l-akbar appoġġ pubbliku possibbli f'kull wieħed mit-tliet stati; jinkoraġġixxu lil Andorra, Monaco u San Marino jagħmlu l-istess, u jappoġġawhom f'dan l-isforz;

                              (c)

                              iqisu bis-sħiħ id-dimensjonijiet territorjali żgħar u r-riżorsi amministrattivi limitati, f'termini relattivi, ta' Andorra, Monaco u San Marino u, fil-proċess tan-negozjati, jaġġustaw l-adozzjoni u l-implimentazzjoni meħtieġa tal-acquis communautaire kif xieraq sabiex titnaqqas il-pressjoni baġitarja eċċessiva, li sussegwentement ikollha implikazzjonijiet negattivi fuq l-opinjoni pubblika u r-riżorsi baġitarji disponibbli; jipprovdu assistenza, fejn meħtieġ, lil Andorra, Monaco u San Marino biex tiġi prevista l-kapaċità amministrattiva meħtieġa sabiex tiġi żgurata traspożizzjoni rapida, dinamika u uniformi tal-acquis communautaire;

                              (d)

                              jappellaw għall-ħolqien, f'kull wieħed mit-tliet stati, ta' qafas istituzzjonali koerenti, effiċjenti u effikaċi li permezz tiegħu jiġi implimentat il-ftehim ta' assoċjazzjoni sabiex tiġi żgurata t-traspożizzjoni dinamika tal-acquis communautaire mit-tliet pajjiżi u l-applikazzjoni uniformi u l-interpretazzjoni konsistenti tad-dispożizzjonijiet tal-ftehim li għandu jinkludi forum għal konsultazzjoni u mekkaniżmu għas-soluzzjoni tat-tilwim;

                              (e)

                              jenfasizzaw lil Andorra, Monaco u San Marino l-importanza tal-integrità u tal-omoġeneità ġenerali tas-suq intern u tar-rispett għall-aspetti fundamentali tal-erba' libertajiet kollha tas-suq intern; ifakkar fil-merti u l-benefiċċji ekonomiċi ta' aċċess sħiħ, inkluż għall-prodotti u s-servizzi, għas-suq intern u l-ħtieġa li fi ħdanu jinżammu kundizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni u sisien istituzzjonali b'saħħithom, reżiljenti u effettivi għall-benefiċċju ta' kulħadd;

                              (f)

                              jipprovdu appoġġ adegwat tal-UE lil Andorra, Monaco u San Marino fir-rigward tal-kapaċità tagħhom li jadottaw u jimplimentaw bis-sħiħ l-acquis communautaire fuq perjodu fit-tul, inkluż permezz ta' kooperazzjoni istituzzjonali aktar mill-qrib mal-Istati Membri li jinsabu fil-prossimità; jipprovdu aċċess għall-finanzjament tal-UE għal proġetti partikolari u għall-possibbiltà ta' dipendenza fuq korpi amministrattivi eżistenti fl-Istati Membri ddedikati għall-implimentazzjoni tal-acquis communautaire;

                              (g)

                              irawmu żieda fil-kapaċità għal adozzjoni u implimentazzjoni adegwati tal-acquis communautaire permezz tas-sekondar ta' uffiċjali mill-amministrazzjonijiet pubbliċi ta' Andorra, Monaco u San Marino fl-istituzzjonijiet u l-korpi rilevanti tal-UE u dawk tal-Istati Membri tagħhom;

                              (h)

                              jikkunsidraw – fid-dawl tal-ħtieġa li l-libertà tal-istabbiliment prevista fl-ambitu tal-ftehim ta' assoċjazzjoni tiġi rikonċiljata mad-dispożizzjonijiet nazzjonali f'Andorra, Monaco u San Marino li jfittxu li jżommu l-inklużjoni soċjoekonomika taċ-ċittadini tagħhom – il-possibbiltà ta' derogi temporanji bbażati fuq valutazzjoni tal-ħtiġijiet reali tat-tliet stati, soġġetti għal klawżoli ta' rieżami, marbuta ma' kriterji soċjoekonomiċi speċifiċi għal kull stat fin-negozjati u aġġustati għall-perjodu ta' żmien meħtieġ biex jiżguraw, f'kull stat u permezz ta' approċċ gradwali, kundizzjonijiet ekwivalenti reali ta' kompetizzjoni u kapaċità kompetittiva adegwata għall-ħaddiema u l-kumpaniji; jieħdu nota tal-fatt li d-daqs żgħir ħafna ta' dawn il-pajjiżi huwa jwassal biex l-impatt ta' derogi temporanji negozjati fuq l-acquis communautaire ikun wieħed negliġibbli;

                              (i)

                              jieħdu l-opportunità tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni għal aktar kooperazzjoni ma' Andorra, Monaco u San Marino fil-qafas tad-Direttiva (UE) 2015/849 tal-20 ta' Mejju 2015 dwar il-prevenzjoni tal-użu tas-sistema finanzjarja għall-finijiet tal-ħasil tal-flus jew il-finanzjament tat-terroriżmu (1);

                              (j)

                              jaġġustaw ir-rekwiżiti relatati mal-għoti ta' data statistika fi ħdan il-ftehim ta' assoċjazzjoni dwar id-daqs ta' Andorra, Monaco u San Marino;

                              (k)

                              jesploraw il-possibbiltà u l-fattibbiltà, fl-istess waqt tan-negozjati dwar il-ftehim ta' assoċjazzjoni, li jiżguraw li Andorra u San Marino jkollhom aċċess għal-likwidità tal-Eurosistema, bil-ħsieb li jrawmu l-kapaċità ta' reżiljenza u l-istabbiltà tas-sistemi nazzjonali tal-banek rispettivi tagħhom f'każ ta' xokk sistemiku intern jew estern, filwaqt li tiġi żgurata sorveljanza adegwata mill-Bank Ċentrali Ewropew; jinkoraġġixxu lil Andorra u Monaco jsiru membri tal-Fond Monetarju Internazzjonali u jingħataw, jekk meħtieġ, assistenza teknika għal dan il-għan; jinkoraġġixxu lil Andorra, Monaco u San Marino jkomplu bl-isforzi tajba tagħhom fir-rigward tal-konverġenza mal-UE fir-rigward tar-regolamentazzjoni finanzjarja, il-governanza fiskali u l-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus;

                              (l)

                              javvanzaw in-negozjati dwar il-ftehim ta' assoċjazzjoni ma' Andorra, Monaco u San Marino u jipprovdu lill-partijiet li qegħdin jinnegozjaw l-appoġġ kollu meħtieġ mil-lat istituzzjonali kif ukoll minn dak politiku b'mod f'waqtu, inkluż il-valutazzjonijiet u l-għarfien espert mid-Direttorati Ġenerali kompetenti tal-Kummissjoni, sabiex in-negozjati jkunu jistgħu jitlestew mill-aktar fis possibbli u, fi kwalunkwe każ, fis-sentejn li ġejjin;

                              (m)

                              jikkonkludu qabel tmiem il-mandat attwali dikjarazzjoni politiku konġunta ma' Andorra, Monaco u San Marino dwar il-qafas tal-ftehim ta' assoċjazzjoni sabiex jiġi evalwat u preservat il-progress li nkiseb s'issa fin-negozjati sabiex il-Kummissjoni l-ġdida u s-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna jkunu jistgħu jevalwaw u jibnu fuq dan il-fehim komuni u javvanzaw aktar in-negozjati;

                              (n)

                              iqisu n-negozjati dwar il-ftehim ta' assoċjazzjoni bħala opportunità biex jittieħdu miżuri għal investimenti konġunti fl-infrastruttura li hija ta' interess komuni, kif ukoll miżuri li għandhom l-għan li jsaħħu r-riċerka akkademika konġunta bejn Andorra, Monaco, San Marino u l-Istati Membri tal-UE;

                  2.

                  Huwa tal-fehma li l-leġiżlatura li jmiss tal-Parlament Ewropew tista' sservi bħala opportunità prezzjuża biex tiġi stabbilita delegazzjoni interparlamentari ġdida dedikata għad-djalogu interparlamentari u l-kooperazzjoni ma' Andorra, Monaco u San Marino; jemmen, barra minn hekk, li l-Parlament għandu jfittex li jkun hemm kooperazzjoni mill-qrib bejn is-servizzi tiegħu u s-servizzi rilevanti tal-Parlamenti ta' Andorra, Monaco u San Marino u jospita b'mod regolari mexxejja żgħażagħ minn dawn it-tliet pajjiżi li huma involuti fil-politika, fil-kummerċ u fis-soċjetà ċivili sabiex tissaħħaħ in-narrattiva pożittiva ta' relazzjoni aktar mill-qrib mal-UE fir-rigward tal-politika, l-ekonomija u l-politiki fil-qafas tan-negozjati dwar il-Ftehim ta' Assoċjazzjoni; huwa tal-fehma li l-Parlament għandu jrawwem skambji perjodiċi ta' fehmiet mad-delegazzjonijiet parlamentari nazzjonali ta' Andorra, Monaco u San Marino matul in-negozjati; jemmen li għandhom isiru wkoll skambji ta' fehmiet bejn il-Parlament Ewropew u d-delegazzjonijiet parlamentari nazzjonali ta' Andorra, Monaco u San Marino dwar kwistjonijiet trattati mill-Parlament u li jistgħu jkollhom effett dirett fuq l-ekonomija ta' dawn il-pajjiżi, ir-relazzjoni tagħhom mal-UE jew l-effettività tal-ftehim ta' assoċjazzjoni;

                  3.

                  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-rakkomandazzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni Ewropea / lir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-Koprinċpijiet, lill-Gvern u lill-Kunsill Ġenerali ta' Andorra, lill-Prinċep, lill-Ministru tal-Istat u lill-Kunsill Nazzjonali ta' Monaco, u lill-Kaptan Reġġenti, lill-Kungress tal-Istat u lill-Gran Kunsill u l-Kunsill Ġenerali ta' San Marino.

         (1)  ĠU L 141, 5.6.2015, p. 73.


title: Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2020/518 tat-8 ta’ April 2020 dwar sett tal-għodod komuni tal-Unjoni għall-użu tat-teknoloġija u tad-data biex niġġieldu u noħorġu mill-kriżi tal-COVID-19, b’mod partikolari dwar l-applikazzjonijiet mobbli u l-użu ta’ data anonimizzata dwar il-mobbiltà

text:
               14.4.2020

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               L 114/7

      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) 2020/518
      tat-8 ta’ April 2020
      dwar sett tal-għodod komuni tal-Unjoni għall-użu tat-teknoloġija u tad-data biex niġġieldu u noħorġu mill-kriżi tal-COVID-19, b’mod partikolari dwar l-applikazzjonijiet mobbli u l-użu ta’ data anonimizzata dwar il-mobbiltà
      IL-KUMMISSJONI EWROPEA,
      Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 292 tiegħu,
      Billi:

                  (1)

                  Il-kriżi tas-saħħa pubblika li kkawżat il-pandemija tal-COVID-19 (minn hawn ’il quddiem, “il-kriżi tal-COVID-19”) qed tobbliga lill-Unjoni u lill-Istati Membri jiffaċċjaw sfida bla preċedent għas-sistemi tal-kura tas-saħħa, l-istil tal-ħajja, l-istabbiltà ekonomika u l-valuri tagħha. L-ebda Stat Membru ma jista’ jirnexxi waħdu fil-ġlieda kontra l-kriżi tal-COVID-19. Kriżi eċċezzjonali ta’ dan il-kobor teħtieġ azzjoni determinata min-naħa tal-Istati Membri kollha u tal-istituzzjonijiet u l-korpi tal-UE biex jaħdmu flimkien fi spirtu ġenwin ta’ solidarjetà.

                  (2)

                  It-teknoloġiji diġitali u d-data jaqdu rwol importanti fil-ġlieda kontra l-kriżi tal-COVID-19 għax ħafna persuni fl-Ewropa huma konnessi mal-internet permezz tal-apparat mobbli. Dawk it-teknoloġiji u d-data huma għodda importanti biex il-pubbliku jkun infurmat u biex l-awtoritajiet pubbliċi rilevanti jkollhom l-għajnuna fl-isforzi tagħhom biex irażżnu l-firxa tal-virus jew biex l-organizzazzjonijiet tal-kura tas-saħħa jkunu jistgħu jaqsmu bejniethom id-data dwar is-saħħa. Iżda b’approċċ frammentat u mhux koordinat ikun hemm ir-riskju li tiddgħajjef l-effettività tal-miżuri mmirati għall-ġlieda kontra l-kriżi tal-COVID-19, u fl-istess ħin issir ħsara serja lis-suq uniku u lid-drittijiet u l-libertajiet fundamentali.

                  (3)

                  Għalhekk hemm bżonn jinħoloq approċċ komuni għall-użu tat-teknoloġiji diġitali u tad-data bħala rispons għall-kriżi attwali. Dak l-approċċ jenħtieġ ikun effettiv biex jappoġġa lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, b’mod partikolari lill-awtoritajiet tas-saħħa u lil dawk li jfasslu l-politika, billi jagħtihom data preċiża u suffiċjenti biex ikunu jistgħu jifhmu l-evoluzzjoni u l-firxa tal-virus tal-COVID-19 u l-effetti tiegħu. Bl-istess mod, dawn it-teknoloġiji jistgħu jagħtu s-setgħat liċ-ċittadini biex jieħdu miżuri effettivi u aktar immirati ta’ tbegħid soċjali. Fl-istess ħin, l-approċċ propost għandu l-għan li jħares l-integrità tas-suq uniku u jipproteġi d-drittijiet u l-libertajiet fundamentali, l-aktar id-drittijiet tal-privatezza u l-protezzjoni tad-data personali.

                  (4)

                  L-applikazzjonijiet mobbli jistgħu jappoġġaw lill-awtoritajiet tas-saħħa fil-livell nazzjonali u tal-UE fejn jidħlu l-monitoraġġ u t-trażżin tal-pandemija tal-COVID-19 li qed inġarrbu. Jistgħu jagħtu gwida liċ-ċittadini u jiffaċilitaw l-organizzazzjoni tas-segwitu mediku tal-pazjenti. L-applikazzjonijiet ta’ twissija u traċċar jistgħu jaqdu rwol importanti fejn jidħol it-traċċar tal-kuntatti, jillimitaw il-propagazzjoni tal-marda u jinterrompu l-ktajjen tat-trażmissjoni. Għalhekk, flimkien ma’ strateġiji adegwati tal-ittestjar u mat-traċċar tal-kuntatti, l-applikazzjonijiet jistgħu jkunu rilevanti b’mod partikolari fejn jidħlu l-għoti ta’ informazzjoni dwar il-livell taċ-ċirkolazzjoni tal-virus, l-assessjar tal-effettività tat-tbegħid fiżiku u l-miżuri ta’ trażżin, u l-kontribut għall-istrateġiji tad-dieskalazzjoni.

                  (5)

                  Id-Deċiżjoni 1082/2013/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (1) tistabbilixxi regoli speċifiċi dwar is-sorveljanza epidemjoloġika, il-monitoraġġ, it-twissija bikrija tat-theddid transfruntier serju għas-saħħa, u l-ġlieda kontrih. L-Artikolu 2(5) tad-Deċiżjoni jeżiġi li l-Kummissjoni, flimkien mal-Istati Membri, tiżgura l-koordinazzjoni u l-iskambju tal-informazzjoni bejn il-mekkaniżmi u l-istrutturi stabbiliti skont din id-Deċiżjoni u mekkaniżmi u strutturi simili stabbiliti fil-livell tal-Unjoni jew skont it-Trattat Euratom li l-attivitajiet tagħhom ikunu rilevanti għall-ippjanar tat-tħejjija u r-rispons, il-monitoraġġ, it-twissija bikrija tat-theddid transfruntier serju għas-saħħa, u l-ġlieda kontrih. Il-forum għall-koordinazzjoni tal-isforzi fil-kuntest tat-theddid transfruntier serju għas-saħħa hu l-Kumitat għas-Sigurtà tas-Saħħa, stabbilit bl-Artikolu 17 tad-Deċiżjoni msemmija hawn fuq. Fl-istess ħin, l-Artikolu 6(1) tad-Deċiżjoni jistabbilixxi netwerk għas-sorveljanza epidemjoloġika tal-mard li jittieħed, imħaddem u kkoordinat miċ-Ċentru Ewropew għall-Kontroll tal-Mard.

                  (6)

                  Id-Direttiva 2011/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2) dwar l-applikazzjoni tad-drittijiet tal-pazjenti fil-qasam tal-kura tas-saħħa transkonfinali jeżiġi li n-Netwerk tas-Servizzi tas-Saħħa Elettronika jaħdem biex jinkisbu benefiċċji ekonomiċi u soċjali sostenibbli permezz tas-sistemi u s-servizzi Ewropej tas-Saħħa Elettronika u l-applikazzjonijiet interoperabbli, ħalli jintlaħaq livell għoli ta’ fiduċja u sigurtà, tissaħħaħ il-kontinwità tal-kura u jkun żgurat aċċess għal kura tas-saħħa sikura u ta’ kwalità għolja.

                  (7)

                  Ir-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3) dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali u dwar il-moviment liberu ta’ tali data jistabbilixxi l-kundizzjonijiet għall-ipproċessar tad-data personali, inkluż tad-data dwar is-saħħa. Din id-data tista’ tiġi pproċessata fost l-oħrajn meta suġġett tad-data jagħti l-kunsens espliċitu tiegħu jew meta l-ipproċessar ikun fl-interess pubbliku kif speċifikat f’liġi ta’ Stat Membru jew tal-Unjoni, b’mod partikolari għal finijiet ta’ monitoraġġ u twissija, ta’ prevenzjoni jew kontroll ta’ mard li jittieħed, u ta’ theddid serju ieħor għas-saħħa.

                  (8)

                  Bosta Stati Membri introduċew leġiżlazzjoni speċifika li tippermettilhom jipproċessaw id-data dwar is-saħħa, abbażi tal-interess pubbliku (l-Artikolu 6(1)(c) jew (e) u l-Artikolu 9(2)(i) tar-Regolament (UE) 2016/679). Fi kwalunkwe każ, jenħtieġ li l-finijiet u l-mezzi tal-ipproċessar tad-data, liema data trid tiġi pproċessata u minn min, ikunu ċari u speċifiċi.

                  (9)

                  Il-Kummissjoni tista’ tikkonsulta lill-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data u lill-Bord Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data, f’konformità mal-Artikolu 42 tar-Regolament (UE) Nru 2018/1725 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4) u mal-Artikolu 70 tar-Regolament (UE) 2016/679.

                  (10)

                  Id-Direttiva 2002/58/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) tistabbilixxi r-regoli applikabbli għad-data dwar it-traffiku u dwar il-lokazzjoni, u għall-ħżin tal-informazzjoni u l-kisba tal-aċċess għal informazzjoni maħżuna fit-tagħmir terminali, bħal apparat mobbli, ta’ utent jew abbonat. Skont l-Artikolu 5(3) tad-Direttiva, dan il-ħżin jew din il-kisba tal-aċċess huma permessi biss f’ċirkostanzi definiti b’mod strett jew bil-kunsens tal-utent jew tal-abbonat, wara li jkunu ngħataw informazzjoni ċara u komprensiva, skont ir-rekwiżiti tar-Regolament (UE) 2016/679. Barra minn hekk, l-Artikolu 15(1) tad-Direttiva jippermetti lill-Istati Membri jadottaw miżuri leġiżlattivi biex jirrestrinġu l-ambitu ta’ ċerti drittijiet u obbligi stabbiliti mid-Direttiva, fosthom dawk stabbiliti fl-Artikolu 5, meta din ir-restrizzjoni tkun tikkostitwixxi miżura meħtieġa, adegwata u proporzjonata f’soċjetà demokratika biex jintlaħqu ċerti objettivi.

                  (11)

                  Fil-Komunikazzjoni tagħha imsejħa “Strateġija Ewropea għad-data” (6), il-Kummissjoni Ewropea ħabbret li l-UE se toħloq suq uniku li jippermetti ċirkolazzjoni tad-data fl-UE u bejn is-setturi, għall-benefiċċju ta’ kulħadd, li jirrispetta bis-sħiħ ir-regoli Ewropej, b’mod partikolari l-privatezza u l-protezzjoni tad-data, u l-liġi dwar il-kompetizzjoni, u li jkollu regoli ġusti, prattiċi u ċari għall-aċċess u għall-użu tad-data. B’mod partikolari, il-Kummissjoni ddikjarat li se tqis il-ħtieġa għal azzjoni leġiżlattiva biex trawwem il-qsim tad-data bejn in-negozji u l-gvern għall-interess pubbliku.

                  (12)

                  Sa mill-bidu tal-kriżi tal-COVID-19, ġew żviluppati bosta applikazzjonijiet mobbli varji, uħud minnhom mill-awtoritajiet pubbliċi, u saru diversi appelli min-naħa tal-Istati Membri u tas-settur privat biex ikun hemm koordinazzjoni fil-livell tal-Unjoni, inkluż biex jixxejjen it-tħassib dwar iċ-ċibersigurtà, is-sigurtà u l-privatezza. Dawn l-applikazzjonijiet għandhom it-tendenza li jaqdu tliet funzjonijiet ġenerali: (i) jinformaw u jagħtu pariri liċ-ċittadini u jiffaċilitaw l-organizzazzjoni tas-segwitu mediku tal-pazjenti bis-sintomi, ħafna drabi jkunu jipprovdu wkoll kwestjonarju għal awtodijanjożi; (ii) iwissu lill-persuni li kienu qrib xi persuna infettata ħalli jiġu interrotti l-ktajjen tal-infezzjonijiet u jevitaw li jerġgħu jfeġġu infezzjonijiet waqt il-fażi tal-ftuħ mill-ġdid; u (iii) iwettqu monitoraġġ u infurzar tal-kwarantina tal-persuni infettati, aktarx flimkien mal-possibbiltà li wieħed jivvaluta l-kundizzjoni ta’ saħħtu waqt il-perjodu tal-kwarantina. Ċerti applikazzjonijiet huma disponibbli għall-pubbliku ġenerali, filwaqt li oħrajn huma disponibbli biss għal gruppi magħluqin tal-utenti li jkunu maħsuba għat-traċċar tal-kuntatti fuq il-post tax-xogħol. Ġeneralment ma tkunx saret evalwazzjoni tal-effettività ta’ dawn l-applikazzjonijiet. L-applikazzjonijiet tal-informazzjoni u tal-verifika tas-sintomi jistgħu jintużaw biex iżidu l-għarfien taċ-ċittadini. Iżda, skont opinjonijiet esperti, l-applikazzjonijiet maħsuba biex jinformaw u jwissu lill-utenti jidher li huma l-aktar promettenti biex jevitaw il-propagazzjoni tal-virus, meta wieħed iqis ukoll l-impatt aktar limitat tagħhom fuq il-privatezza; fil-fatt diversi Stati Membri bħalissa qed jesploraw l-użu tagħhom.

                  (13)

                  Uħud minn dawk l-applikazzjonijiet mobbli jistgħu jitqiesu bħala apparat mediku meta jkunu maħsuba mill-manifattur biex jintużaw fost l-oħrajn għad-dijanjożi, il-prevenzjoni, il-monitoraġġ, it-tbassir, il-pronjożi, it-trattament jew it-taffija tal-mard u għalhekk jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament (UE) 2017/745 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (7), jew tad-Direttiva tal-Kunsill 93/42/KEE (8). Fejn jidħlu l-applikazzjonijiet tal-awtodijanjożi u tal-verifika tas-sintomi, li jkunu jipprovdu informazzjoni relatata mad-dijanjożi, il-prevenzjoni, il-monitoraġġ, it-tbassir jew il-pronjożi, jenħtieġ tiġi vvalutata l-kwalifika potenzjali tagħhom bħala apparati mediċi skont il-qafas regolatorju tal-apparati mediċi (id-Direttiva 93/42/KEE jew ir-Regolament (UE) 2017/745).

                  (14)

                  L-effettività ta’ dawn l-applikazzjonijiet mobbli tiddependi fuq bosta fatturi. Fost dawn il-fatturi hemm il-penetrazzjoni fost l-utenti, jiġifieri l-persentaġġ tal-popolazzjoni li tuża apparat mobbli u, minn fosthom, il-persentaġġ ta’ dawk li niżżlu l-applikazzjoni, taw il-kunsens għall-ipproċessar ta’ data personali dwarhom u ma rtirawx dak il-kunsens. Fatturi importanti oħra huma l-fiduċja tal-pubbliku li d-data se tkun protetta b’miżuri xierqa tas-sigurtà, l-użu esklussiv biex twissi lil individwi li jaf kienu esposti għall-virus, l-approvazzjoni min-naħa tal-awtoritajiet tas-saħħa pubblika, il-kapaċità li l-awtoritajiet tas-saħħa jieħdu azzjoni skont id-data ġġenerata mill-applikazzjoni, l-integrazzjoni u l-qsim tad-data ma’ sistemi u applikazzjonijiet oħra, u l-interoperabbiltà transfruntiera u transreġjonali ma’ sistemi oħra.

                  (15)

                  L-applikazzjonijiet ta’ twissija u traċċar huma utli għall-Istati Membri għall-finijiet ta’ traċċar tal-kuntatti u jistgħu jaqdu rwol importanti fejn jidħol il-konteniment waqt ix-xenarji tad-dieskalazzjoni. Jistgħu jkunu għodda siewja wkoll biex iċ-ċittadini jipprattikaw tbegħid soċjali effettiv u aktar immirat. L-impatt tagħhom jista’ jiżdied bi strateġija li tappoġġa ttestjar usa’. It-traċċar tal-kuntatti jimplika li l-awtoritajiet tas-saħħa pubblika jistgħu jidentifikaw malajr il-kuntatti kollha ta’ pazjent ikkonfermat bil-COVID-19, jitolbuhom jiżolaw ruħhom, jittestjawhom malajr, u jiżolawhom minnufih jekk ikollhom xi sintomi. Barra minn hekk, id-data anonimizzata u aggregata minn tali applikazzjonijiet, flimkien mal-informazzjoni dwar l-inċidenza tal-marda, tista’ tintuża biex tiġi vvalutata l-effettività tal-miżuri ta’ tbegħid fiżiku u komunitarju. Filwaqt li dawn l-applikazzjonijiet għandhom siwi evidenti għall-Istati Membri, potenzjalment dawn iżidu wkoll il-valur tal-ħidma tal-ECDC.

                  (16)

                  L-applikazzjonijiet tal-awtodijanjożi u tal-verifika tas-sintomi jistgħu jipprovdu informazzjoni rilevanti dwar l-għadd ta’ każijiet b’sintomi kompatibbli mad-COVID-19, skont l-età u l-ġimgħa, minn żoni definiti tajjeb li għandhom kopertura vasta tal-applikazzjoni. Jekk jirnexxu, l-awtoritajiet nazzjonali tas-saħħa pubblika jistgħu jiddeċiedu li jużaw id-data tal-applikazzjoni għas-sorveljanza tal-kura primarja sindromika tal-COVID-19. Din id-data tista’ tingħata lill-ECDC kull ġimgħa, b’format aggregat (eż. l-għadd ta’ mard simili għall-influwenza (ILI) jew infezzjonijiet respiratorji akuti (ARI) kull ġimgħa, skont il-grupp tal-età, minn fost il-popolazzjoni kollha li jkopru t-tobba sentinella). Permezz tagħha, l-awtoritajiet nazzjonali u l-ECDC ikunu jistgħu jistmaw iċ-ċifra prevista pożittiva tas-sintomi respiratorji f’komunità partikolari, u b’hekk ikollhom informazzjoni dwar il-livell taċ-ċirkolazzjoni tal-virus abbażi tad-data mill-applikazzjoni.

                  (17)

                  Minħabba l-funzjonijiet tal-applikazzjonijiet għall-ismartphones li huma deskritti hawn fuq, l-użu tagħhom jista’ jaffettwa l-eżerċizzju ta’ ċerti drittijiet fundamentali, fosthom id-dritt għar-rispett tal-ħajja privata u tal-familja. Billi jenħtieġ li kull interferenza ma’ dawk id-drittijiet tkun konformi mal-liġi, il-liġijiet tal-Istati Membri li jistabbilixxu jew jippermettu limitazzjonijiet għall-eżerċizzju ta’ ċerti drittijiet fundamentali jenħtieġ ikunu konformi mal-prinċipji ġenerali tal-liġi tal-Unjoni kif iddikjarat fl-Artikolu 6 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, mat-tradizzjonijiet kostituzzjonali tagħhom u mal-obbligi tagħhom skont il-liġi internazzjonali.

                  (18)

                  Biex ikunu aċċettati tipi differenti ta’ applikazzjonijiet (u ta’ sistemi sottostanti tal-informazzjoni dwar il-ktajjen tat-trażmissjoni ta’ infezzjoni) u biex ikun żgurat li dawn jilħqu l-għan iddikjarat ta’ sorveljanza epidemjoloġika, il-politiki, ir-rekwiżiti u l-kontrolli sottostanti jridu jkunu allinjati u jiġu implimentati b’mod koordinat mill-awtoritajiet nazzjonali tas-saħħa responsabbli. L-esperjenza ta’ bosta Stati Membri li bdew idaħħlu l-applikazzjonijiet tat-traċċar tal-kuntatti turi li, sabiex tiżdied l-aċċettazzjoni, hemm bżonn governanza integrata li tħejji u timplimenta l-miżuri, u li tkun tinvolvi mhux biss lill-awtoritajiet tas-saħħa, iżda anki lil awtoritajiet oħra (fosthom l-awtoritajiet tal-protezzjoni tad-data), kif ukoll lis-settur privat, l-esperti, l-akkademiċi u l-partijiet konċernati bħal gruppi ta’ pazjenti. Hemm bżonn ukoll komunikazzjoni wiesgħa dwar l-applikazzjoni biex din tintuża u tkun suċċess.

                  (19)

                  Biex jinstabu qrubijiet fiżiċi bejn l-utenti ta’ applikazzjonijiet differenti tat-traċċar tal-kuntatti (dan ix-xenarju aktarx jiġri l-iżjed fost il-persuni li jaqsmu fruntieri nazzjonali/reġjonali), jenħtieġ tiġi prevista l-interoperabbiltà bejn l-applikazzjonijiet. Jenħtieġ li l-awtoritajiet nazzjonali tas-saħħa li jissorveljaw il-ktajjen tat-trażmissjoni tal-infezzjonijiet ikunu jistgħu jaqsmu informazzjoni interoperabbli ma’ Stati Membri jew reġjuni oħra dwar utenti li jkunu nstabu pożittivi, ħalli b’hekk jiġu indirizzati l-ktajjen tat-trażmissjoni transfruntieri.

                  (20)

                  Ċerti kumpaniji, fosthom fornituri tat-telekomunikazzjoni u pjattaformi teknoloġiċi ewlenin, ippubblikaw jew għamlu disponibbli għall-awtoritajiet pubbliċi, ċertudata anonimizzata u aggregata dwar il-lokazzjoni. Din id-data hi meħtieġa għal riċerka dwar il-ġlieda kontra l-virus, għal immudellar li jgħinna nifhmu kif se jinfirex il-virus u għal immudellar tal-effetti ekonomiċi tal-kriżi. B’mod partikolari, id-data se tgħinna nifhmu u nimmudellaw id-dinamika spazjali tal-epidemija u nivvalutaw l-impatt tal-miżuri ta’ tbegħid soċjali (limitazzjonijiet tal-ivvjaġġar, waqfien tal-attivitajiet mhux essenzjali, lockdown totali u l-bqija) fuq il-mobbiltà. Dan hu essenzjali qabelxejn biex jitrażżnu l-effetti tal-virus u jiġu vvalutati l-ħtiġijiet speċjalment fejn jidħlu t-Tagħmir Protettiv Personali u l-Unitajiet tal-Kura Intensiva; u mbagħad hu essenzjali wkoll biex l-istrateġija li toħroġna mill-kriżi tiġi appoġġata b’mudelli mmexxija mid-data li jindikaw l-effetti potenzjali tar-rilassament tal-miżuri ta’ tbegħid soċjali.

                  (21)

                  Il-kriżi attwali wriet li l-awtoritajiet tas-saħħa pubblika u l-istituzzjonijiet tar-riċerka jibbenefikaw minn aktar aċċess għal informazzjoni essenzjali biex janalizzaw l-evoluzzjoni tal-virus u jivvalutaw l-effettività tal-miżuri tas-saħħa pubblika.

                  (22)

                  Ċerti Stati Membri ħadu miżuri biex jissimplifikaw l-aċċess għad-data meħtieġa. Iżda l-isforzi komuni tal-UE li jitħabtu kontra l-virus huma mxekkla bil-frammentazzjoni li teżisti fl-approċċi.

                  (23)

                  L-Unjoni jeħtieġ tħaddem approċċ komuni għall-kriżi tal-COVID-19, anki għax ċerti miżuri li ħadu ċerti pajjiżi, bħat-traċċar tal-individwi abbażi tal-ġeolokazzjoni, l-użu tat-teknoloġija biex jitkejjel il-livell tar-riskju għas-saħħa ta’ individwu, u ċ-ċentralizzazzjoni ta’ data sensittiva, joħolqu dubju mil-lat ta’ bosta drittijiet u libertajiet fundamentali li huma garantiti fl-ordni ġuridiku tal-UE, fosthom id-dritt għall-privatezza u d-dritt għall-protezzjoni tad-data personali. Fi kwalunkwe każ, skont il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, ir-restrizzjonijiet fuq l-eżerċizzju tad-drittijiet u l-libertajiet fundamentali stabbiliti fiha jridu jkunu ġustifikati u proporzjonati. B’mod partikolari, jenħtieġ li restrizzjonijiet bħal dawn ikunu temporanji, fis-sens li jibqgħu limitati strettament għal dak meħtieġ għall-ġlieda kontra l-kriżi, u ladarba tintemm il-kriżi dawn ma jibqgħux eżistenti mingħajr ġustifikazzjoni xierqa.

                  (24)

                  Minbarra dan, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa u korpi oħra wissew dwar ir-riskju li applikazzjonijiet u data mhux preċiżi jistgħu jikkawżaw stigmatizzazzjoni tal-persuni li juru ċerti karatteristiċi minħabba rabta perċepita mal-marda.

                  (25)

                  F’konformità mal-prinċipju tal-minimizzazzjoni tad-data, jenħtieġ li l-awtoritajiet tas-saħħa pubblika u l-istituzzjonijiet tar-riċerka jipproċessaw id-data personali biss meta jkun adegwat, rilevanti u limitat għal dak meħtieġ, u jenħtieġ japplikaw salvagwardji xierqa bħalma huma l-psewdonimizzazzjoni, l-aggregazzjoni, il-kriptaġġ u d-deċentralizzazzjoni.

                  (26)

                  Hemm bżonn miżuri effettivi dwar iċ-ċibersigurtà u s-sigurtà tad-data ħalli d-disponibbiltà, l-awtentiċità, l-integrità u l-kunfidenzjalità tad-data jkunu protetti.

                  (27)

                  Hemm bżonn konsultazzjoni mal-awtoritajiet tal-protezzjoni tad-data, f’konformità mar-rekwiżiti stabbiliti fil-liġi tal-Unjoni dwar il-protezzjoni tad-data personali, ħalli jkun żgurat li d-data personali tiġi pproċessata b’mod legali u jiġu rispettati d-drittijiet tal-individwi kkonċernati.

                  (28)

                  L-Artikolu 14 tad-Direttiva 2011/24/UE jinkariga lill-Unjoni biex tappoġġa u tiffaċilita l-koperazzjoni u l-iskambju tal-informazzjoni fost l-Istati Membri li jkunu qed jaħdmu f’netwerk volontarju li jiġbor flimkien lill-awtoritajiet nazzjonali responsabbli għas-Saħħa Elettronika maħtura mill-Istati Membri (“in-Netwerk tas-Saħħa Elettronika”). Fost l-objettivi tiegħu hemm il-ħidma biex jinkisbu benefiċċji ekonomiċi u soċjali sostenibbli permezz tas-sistemi u s-servizzi Ewropej tas-Saħħa Elettronika u l-applikazzjonijiet interoperabbli, ħalli jintlaħaq livell għoli ta’ fiduċja u sigurtà, tissaħħaħ il-kontinwità tal-kura u jkun żgurat aċċess għal kura tas-saħħa sikura u ta’ kwalità għolja. Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2019/1765 (9) tistabbilixxi r-regoli għall-istabbiliment, il-ġestjoni u l-funzjonament trasparenti tan-Netwerk tas-Saħħa Elettronika. Minħabba l-kompożizzjoni u l-qasam ta’ kompetenza tiegħu, in-Netwerk tas-Saħħa Elettronika jenħtieġ ikun il-forum ewlieni għad-diskussjonijiet dwar il-ħtiġijiet tad-data tal-awtoritajiet tas-saħħa pubblika u tal-istituzzjonijiet tar-riċerka, li jkun jinvolvi wkoll lil uffiċjali minn awtoritajiet regolatorji nazzjonali għall-komunikazzjonijiet elettroniċi, mill-Ministeri responsabbli għall-kwistjonijiet diġitali u minn awtoritajiet tal-protezzjoni tad-data.

                  (29)

                  Jenħtieġ li n-Netwerk tas-Saħħa Elettronika u l-Kummissjoni jikkoperaw mill-qrib ukoll ma’ korpi u netwerks oħra li jistgħu jagħtu l-kontribut meħtieġ biex jagħtu effett lil din ir-Rakkomandazzjoni, fosthom il-Kumitat għas-Sigurtà tas-Saħħa, in-netwerk għas-sorveljanza epidemjoloġika tal-mard li jittieħed, l-ECDC, il-Bord Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data, il-Korp tar-Regolaturi Ewropej għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi u l-Grupp ta’ Koperazzjoni dwar is-Sistemi tal-Informazzjoni tan-Netwerk.

                  (30)

                  Biex niżguraw il-fiduċja tal-pubbliku fil-ġlieda kontra l-kriżi tal-COVID-19 hemm bżonn trasparenza u komunikazzjoni ċara u regolari, u li l-persuni u l-aktar komunitajiet affettwati jkunu jistgħu jagħtu l-kontribut tagħhom.

                  (31)

                  Meta wieħed iqis il-mod tant mgħaġġel kif evolviet is-sitwazzjoni f’diversi Stati Membri fejn tidħol il-kriżi tal-COVID-19, hu essenzjali li matul din il-kriżi, l-Istati Membri jirrappurtaw u l-Kummissjoni tirrieżamina l-approċċ inkorporat f’din ir-Rakkomandazzjoni malajr u b’mod regolari.

                  (32)

                  Meta jkun meħtieġ, din ir-Rakkomandazzjoni jenħtieġ tiġi kkumplimentata bi gwida addizzjonali mill-Kummissjoni, inkluż dwar l-implikazzjonijiet tal-protezzjoni tad-data u tal-privatezza minħabba l-użu ta’ applikazzjonijiet mobbli ta’ twissija u prevenzjoni.

            ADOTTAT DIN IR-RAKKOMANDAZZJONI:

         IL-FINI TA’ DIN IR-RAKKOMANDAZZJONI

                  (1)

                  Din ir-Rakkomandazzjoni tistabbilixxi proċess biex jinħoloq approċċ komuni, imsejjaħ Sett tal-Għodod, biex jintużaw mezzi diġitali għall-indirizzar tal-kriżi. Is-Sett tal-Għodod se jkun jinkludi miżuri prattiċi biex it-teknoloġiji u d-data jintużaw b’mod effettiv, b’enfasi fuq żewġ oqsma b’mod partikolari:

                              (1)

                              Approċċ pan-Ewropew għall-użu tal-applikazzjonijiet mobbli, ikkoordinat fil-livell tal-Unjoni, ħalli ċ-ċittadini jingħataw aktar setgħat biex jieħdu miżuri effettivi u aktar immirati ta’ tbegħid soċjali, u biex it-twissijiet, il-prevenzjoni u t-traċċar tal-kuntatti jgħinu ħalli tiġi limitata l-propagazzjoni tal-marda tal-COVID-19. Dan se jkun jinkludi monitoraġġ tal-metodoloġija u qsim ta’ valutazzjonijiet dwar l-effettività ta’ dawn l-applikazzjonijiet, l-interoperabbiltà u l-implikazzjonijiet transfruntieri tagħhom, u r-rispett tagħhom għas-sigurtà, il-privatezza u l-protezzjoni tad-data; u

                              (2)

                              Skema komuni għall-użu ta’ data anonimizzata u aggregata dwar il-mobbiltà tal-popolazzjonijiet biex (i) tiġi mudellata u titbassar l-evoluzzjoni tal-marda, (ii) isir monitoraġġ tal-effettività tat-teħid tad-deċiżjonijiet mill-awtoritajiet tal-Istati Membri dwar miżuri bħat-tbegħid soċjali u l-konfinament, u (iii) isservi ta’ kontribut għall-istrateġija koordinata biex noħorġu mill-kriżi tal-COVID-19.

                  (2)

                  L-Istati Membri jenħtieġ jieħdu dawn l-azzjonijiet b’mod urġenti u b’koordinazzjoni mill-qrib ma’ Stati Membri oħra, mal-Kummissjoni u ma’ partijiet konċernati rilevanti oħra, u mingħajr preġudizzju għall-kompetenzi tal-Istati Membri fil-qasam tas-saħħa pubblika. Jenħtieġ jiżguraw li l-azzjonijiet kollha jittieħdu f’konformità mal-liġi tal-Unjoni, b’mod partikolari l-liġi dwar l-apparat mediku u d-dritt għall-privatezza u l-protezzjoni tad-data personali flimkien ma’ drittijiet u libertajiet oħra minquxin fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni. Is-Sett tal-Għodod se jiġi kkumplimentat bi gwida mill-Kummissjoni, inkluż gwida dwar l-implikazzjonijiet tal-użu tal-applikazzjonijiet mobbli ta’ twissija u prevenzjoni fuq il-protezzjoni tad-data u l-privatezza.

         DEFINIZZJONIJIET

                  (3)

                  Għall-finijiet ta’ din ir-Rakkomandazzjoni:

                              (a)

                              “Applikazzjonijiet mobbli” tfisser applikazzjonijiet ta’ software li jaħdmu fuq apparati intelliġenti, b’mod partikolari l-ismartphones, iddisinjati b’mod ġenerali għal interazzjoni wiesgħa u mmirata mar-riżorsi tal-web, li jipproċessaw data dwar il-qrubija u informazzjoni kuntestwali oħra miġbura mill-ħafna sensuri li hemm fl-apparati intelliġenti u li jkunu kapaċi jaqsmu informazzjoni permezz ta’ ħafna interfaċċi tan-netwerk ma’ apparati konnessi oħra;

                              (b)

                              “Netwerk tas-Saħħa Elettronika” tfisser in-netwerk stabbilit bl-Artikolu 14 tad-Direttiva 2011/24/UE u li l-kompiti tiegħu ġew iċċarati bid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2019/1765.

                              (c)

                              “Kumitat għas-Sigurtà tas-Saħħa” tfisser il-korp magħmul minn rappreżentanti tal-Istati Membri, stabbilit skont l-Artikolu 17 tad-Deċiżjoni Nru 1082/2013/UE.

                              (d)

                              “Netwerk tas-Sorveljanza Epidemjoloġika” tfisser in-netwerk għas-sorveljanza epidemjoloġika tal-mard li jittieħed u ta’ kwistjonijiet speċjali tas-saħħa relatati, li hu mħaddem u kkoordinat mill-ECDC, li jibni komunikazzjoni permanenti bejn il-Kummissjoni, l-ECDC, u l-awtoritajiet kompetenti responsabbli fil-livell nazzjonali għas-sorveljanza epidemjoloġika, u stabbilit skont l-Artikolu 6 tad-Deċiżjoni Nru 1082/2013/UE.

         IL-PROĊESS BIEX JINĦOLOQ SETT TAL-GĦODOD GĦALL-UŻU TAT-TEKNOLOĠIJA U TAD-DATA

                  (4)

                  Dan il-proċess jenħtieġ jiffaċilita l-iżvilupp u l-adozzjoni urġenti ta’ sett tal-għodod min-naħa tal-Istati Membri u tal-Kummissjoni li jinkludi miżuri prattiċi, inkluż approċċ Ewropew għall-applikazzjonijiet mobbli tal-COVID-19 u għall-użu ta’ data dwar il-mobbiltà għal immudellar u tbassir tal-evoluzzjoni tal-virus.

                  (5)

                  Biex jinħoloq is-sett tal-għodod, l-Istati Membri, irrappreżentati fin-Netwerk tas-Saħħa Elettronika, jenħtieġ jiltaqgħu flimkien u mar-rappreżentanti tal-Kummissjoni u taċ-Ċentru Ewropew għall-Kontroll tal-Mard, mingħajr aktar dewmien u mbagħad aktar ta’ spiss. Jenħtieġ jaqsmu bejniethom il-fehmiet tagħhom dwar kif id-data minn bosta sorsi tista’ tintuża bl-aħjar mod biex tiġi indirizzata l-kriżi tal-COVID-19 filwaqt li jinkiseb livell għoli ta’ fiduċja u sigurtà b’mod li jkun kompatibbli mal-liġi tal-Unjoni, l-aktar fejn jidħlu l-protezzjoni tad-data personali u l-privatezza, u biex jinqasmu l-aqwa prattiki u jkunu ffaċilitati approċċi komuni f’dak ir-rigward.

                  (6)

                  In-Netwerk tas-Saħħa Elettronika jenħtieġ jiltaqa’ minnufih biex joperazzjonalizza din ir-Rakkomandazzjoni.

                  (7)

                  Jenħtieġ li kif xieraq, l-Istati Membri, irrappreżentati fin-Netwerk tas-Saħħa Elettronika, jinfurmaw u jitolbu l-kontribut tal-Kumitat għas-Sigurtà tas-Saħħa, il-Korp tar-Regolaturi Ewropej għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi, il-Grupp ta’ Koperazzjoni tal-NIS u l-aġenziji rilevanti tal-Kummissjoni, fosthom ENISA, il-Europol, u l-gruppi ta’ ħidma tal-Kunsill, meta jagħtu effett lil din ir-Rakkomandazzjoni.

                  (8)

                  Minbarra dan, il-Bord Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data u l-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data jenħtieġ ukoll ikunu involuti mill-qrib biex jiżguraw li s-sett tal-għodod jintegra l-prinċipji tal-protezzjoni tad-data u tal-privatezza mid-disinn.

                  (9)

                  L-awtoritajiet tal-Istati Membri u l-Kummissjoni jenħtieġ jiżguraw komunikazzjoni regolari, ċara u komprensiva lill-pubbliku dwar l-azzjonijiet meħuda skont din ir-Rakkomandazzjoni u jagħtu opportunitajiet biex il-pubbliku jinteraġixxi u jipparteċipa fid-diskussjonijiet.

                  (10)

                  Hu tassew essenzjali li matul il-proċess jiġu rispettati d-drittijiet fundamentali kollha, l-aktar il-privatezza u l-protezzjoni tad-data, il-prevenzjoni tas-sorveljanza u l-istigmatizzazzjoni. Fir-rigward ta’ dawn il-kwistjonijiet speċifiċi, is-Sett tal-Għodod għalhekk jenħtieġ:

                              (1)

                              jillimita b’mod strett l-ipproċessar tad-data personali għall-finijiet tal-ġlieda kontra l-kriżi tal-COVID-19 u jiżgura li d-data personali ma tintużax għal finijiet oħra bħall-infurzar tal-liġi jew għal finijiet kummerċjali;

                              (2)

                              jiżgura rieżami regolari tal-ħtieġa kontinwa għal ipproċessar tad-data personali għall-finijiet tal-ġlieda kontra l-kriżi tal-COVID-19 u jistabbilixxi klawżoli ta’ estinzjoni xierqa, biex ikun żgurat li l-ipproċessar ma jmurx lil hinn minn dak meħtieġ strettament għal dawk il-finijiet;

                              (3)

                              jieħu miżuri biex jiżgura li, ladarba l-ipproċessar ma jkunx għadu strettament meħtieġ, l-ipproċessar jieqaf b’mod effettiv u d-data personali kkonċernata tinqered b’mod irriversibbli, sakemm, fuq il-parir tal-bordijiet tal-etika u tal-awtoritajiet tal-protezzjoni tad-data, il-valur xjentifiku tagħha għall-qadi tal-interess pubbliku ma jkunx akbar mill-impatt fuq id-drittijiet konċernati, u dan soġġett għas-salvagwardji xierqa.

                  (11)

                  Is-Sett tal-Għodod jenħtieġ jinħoloq b’mod progressiv fid-dawl tad-diskussjonijiet mal-partijiet interessati kollha u l-monitoraġġ tas-sitwazzjoni, l-aqwa prattika, il-kwistjonijiet u s-soluzzjonijiet li jikkonċernaw is-sorsi u t-tipi tad-data meħtieġa u disponibbli għall-awtoritajiet tas-saħħa pubblika u għall-istituzzjonijiet tar-riċerka tas-saħħa pubblika għall-ġlieda kontra l-pandemija tal-COVID-19.

                  (12)

                  Is-Sett tal-Għodod jenħtieġ jinqasam fost is-sħab internazzjonali tal-Unjoni Ewropea biex jiġu skambjati l-aqwa prattiki u jgħin fil-ġlieda kontra t-tixrid tal-virus madwar id-dinja.

         APPROĊĊ PAN-EWROPEW GĦALL-APPLIKAZZJONIJIET MOBBLI TAL-COVID-19

                  (13)

                  L-ewwel prijorità għas-Sett tal-Għodod jenħtieġ tkun approċċ pan-Ewropew għall-applikazzjonijiet mobbli tal-COVID-19, li jridu jiġu żviluppati flimkien mill-Istati Membri u l-Kummissjoni sal-15 ta’ April 2020. Il-Bord Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data u l-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data se jkunu assoċjati mal-proċess. Dan l-approċċ jenħtieġ ikun jikkonsisti minn:

                              (1)

                              speċifikazzjonijiet li jiżguraw l-effettività tal-applikazzjonijiet mobbli tal-informazzjoni, tat-twissija u tat-traċċar għall-ġlieda kontra l-COVID-19 mill-perspettiva medika u teknika;

                              (2)

                              miżuri li jipprevjenu l-proliferazzjoni ta’ applikazzjonijiet li ma jkunux kompatibbli mal-liġi tal-Unjoni, li jappoġġaw ir-rekwiżiti għal aċċessibbiltà mill-persuni b’diżabbiltà, u għal interoperabbiltà u promozzjoni ta’ soluzzjonijiet komuni, li ma jeskludux applikazzjoni pan-Ewropea potenzjali;

                              (3)

                              mekkaniżmi ta’ governanza li jridu jiġu applikati mill-awtoritajiet tas-saħħa pubblika u l-koperazzjoni mal-ECDC;

                              (4)

                              l-identifikazzjoni ta’ prattiki tajbin u mekkaniżmi għall-iskambju tal-informazzjoni dwar il-funzjonament tal-applikazzjonijiet; u

                              (5)

                              il-qsim ta’ data ma’ korpi pubbliċi epidemjoloġiċi rilevanti u ma’ istituzzjonijiet tar-riċerka tas-saħħa pubblika, inkluż data aggregata lill-ECDC.

                  (14)

                  L-awtoritajiet tal-Istati Membri, irrappreżentati min-Netwerk tas-Saħħa Elettronika, jenħtieġ jistabbilixxu proċess għall-iskambju tal-informazzjoni u jiżguraw l-interoperabbiltà tal-applikazzjonijiet meta jkunu previsti xenarji transfruntieri.

         ASPETTI TAL-PRIVATEZZA U TAL-PROTEZZJONI TAD-DATA FL-UŻU TAL-APPLIKAZZJONIJIET MOBBLI

                  (15)

                  L-iżvilupp tas-Sett tal-Għodod jenħtieġ jiġi ggwidat mill-prinċipji tal-privatezza u l-protezzjoni tad-data.

                  (16)

                  B’mod partikolari fir-rigward tal-użu tal-applikazzjonijiet mobbli ta’ twissija u prevenzjoni b’rabta mal-COVID-19, jenħtieġ jiġu rispettati l-prinċipji li ġejjin:

                              (1)

                              is-salvagwardji li jiżguraw ir-rispett għad-drittijiet fundamentali u l-prevenzjoni tal-istigmatizzazzjoni, b’mod partikolari r-regoli applikabbli li jirregolaw il-protezzjoni tad-data personali u l-kunfidenzjalità tal-komunikazzjoni;

                              (2)

                              il-preferenza għall-inqas miżuri intrużivi iżda effettivi, inkluż l-użu ta’ data dwar il-qrubija u li jkun evitat l-ipproċessar ta’ data dwar il-lokazzjoni jew dwar il-movimenti ta’ individwi, u l-użu ta’ data anonimizzata u aggregata meta possibbli;

                              (3)

                              ir-rekwiżiti tekniċi dwar teknoloġiji xierqa (eż. il-Bluetooth b’Enerġija Baxxa) biex jiġu stabbiliti l-qrubija ta’ apparat, il-kriptaġġ, is-sigurtà tad-data, il-ħżin tad-data fl-apparat mobbli, l-aċċess possibbli mill-awtoritajiet tas-saħħa u l-ħżin tad-data;

                              (4)

                              ir-rekwiżiti effettivi dwar iċ-ċibersigurtà ħalli d-disponibbiltà, l-awtentiċità, l-integrità u l-kunfidenzjalità tad-data jkunu protetti;

                              (5)

                              l-iskadenza tal-miżuri meħuda u t-tħassir tad-data personali miksuba permezz ta’ dawn il-miżuri, sa mhux aktar tard minn meta jiġi ddikjarat li l-pandemija tinsab taħt kontroll;

                              (6)

                              l-applowdjar tad-data dwar il-qrubija, fil-każ ta’ infezzjoni kkonfermata u l-metodi xierqa biex iwissu lill-persuni li kienu f’kuntatt mill-qrib mal-persuna infettata, u li għandhom jibqgħu anonimi; u

                              (7)

                              ir-rekwiżiti tat-trasparenza dwar il-konfigurazzjonijiet tal-privatezza biex tkun żgurata l-fiduċja fl-applikazzjonijiet.

                  (17)

                  Il-Kummissjoni se tippubblika gwida li tispeċifika f’aktar dettall il-prinċipji tal-privatezza u tal-protezzjoni tad-data fid-dawl ta’ kunsiderazzjonijiet prattiċi li jirriżultaw mill-iżvilupp u l-implimentazzjoni tas-Sett tal-Għodod.

         L-UŻU TAD-DATA DWAR IL-MOBBILTÀ BĦALA KONTRIBUT GĦALL-ISTRATEĠIJA BIEX NOĦORĠU MILL-KRIŻI

                  (18)

                  It-tieni prijorità għas-Sett tal-Għodod jenħtieġ tkun approċċ komuni għall-użu tad-data anonimizzata u aggregata dwar il-mobbiltà, li hi meħtieġa għal:

                              (1)

                              immudellar li jimmeppja u jbassar it-tixrid tal-marda u l-impatt fuq il-ħtiġijiet tas-sistemi tas-saħħa fl-Istati Membri bħall-Unitajiet tal-Kura Intensiva fl-Isptarijiet u t-Tagħmir Protettiv Personali, iżda mhux limitat għalihom; u

                              (2)

                              ottimizzazzjoni tal-effettività tal-miżuri biex titrażżan id-diffużjoni tal-virus tal-COVID-19, u biex jindirizzaw l-effetti tiegħu, inkluż it-trażżin (u l-waqfien tat-trażżin), u biex tinkiseb u tintuża dik id-data.

                  (19)

                  Meta jiġu biex ifasslu dan l-approċċ, l-Istati Membri (irrappreżentati fin-Netwerk tas-Saħħa Elettronika, b’koordinazzjoni mal-Kumitat għas-Sigurtà tas-Saħħa, man-Netwerk Epidemjoloġiku, u mal-ECDC u, jekk meħtieġ, l-ENISIA), jenħtieġ jaqsmu l-aqwa prattiki b’rabta mal-użu tad-data dwar il-mobbiltà, jaqsmu u jqabblu l-immudellar u t-tbassir tad-diffużjoni tal-virus, u jwettqu monitoraġġ tal-impatt tal-miżuri ħalli jillimitaw id-diffużjoni tal-virus.

                  (20)

                  Dan ir-riżultat tanġibbli jenħtieġ jinkludi:

                              (1)

                              l-użu xieraq tad-data anonimizzata u aggregata dwar il-mobbiltà għal immudellar li jgħinna nifhmu kif se jinfirex il-virus u għal immudellar tal-effetti ekonomiċi tal-kriżi;

                              (2)

                              parir lill-awtoritajiet pubbliċi biex il-fornituri tad-data jintalbu l-metodoloġija li applikaw biex id-data tiġi anonimizzata, u biex iwettqu test ta’ plawżibbiltà għall-metodoloġija applikata;

                              (3)

                              l-istabbiliment ta’ salvagwardji li jipprevjenu d-deanonimizzazzjoni u jevitaw l-identifikazzjoni mill-ġdid tal-individwi, inkluż il-garanziji ta’ livelli adegwati ta’ sigurtà tad-data u tal-IT, u valutazzjoni tar-riskji tal-identifikazzjoni mill-ġdid meta ssir korrelazzjoni tad-data anonimizzata ma’ data oħra;

                              (4)

                              it-tħassir immedjat u irriversibbli tad-data kollha pproċessata b’mod aċċidentali li permezz tagħha ikunu jistgħu jiġu identifikati individwi, filwaqt li l-fornituri tad-data u l-awtoritajiet kompetenti jiġu notifikati dwar l-ipproċessar aċċidentali u t-tħassir;

                              (5)

                              it-tħassir tad-data wara perjodu ta’ 90 jum, jew fi kwalunkwe każ u sa mhux aktar tard minn meta jiġi dikjarat li l-pandemija tinsab taħt kontroll; u

                              (6)

                              ir-restrizzjoni tal-ipproċessar tad-data esklussivament għall-finijiet imsemmija hawn fuq u l-esklużjoni tal-qsim tad-data ma’ xi parti terza.

         RAPPURTAR U RIEŻAMI

                  (21)

                  L-approċċ pan-Ewropew għall-applikazzjonijiet mobbli tal-COVID-19 se jiġi ppubblikat fil-15 ta’ April, u se jiġi kkumplimentat bi gwida mill-Kummissjoni dwar il-privatezza u l-protezzjoni tad-data.

                  (22)

                  Sal-31 ta’ Mejju 2020, l-Istati Membri jenħtieġ jirrapportaw lill-Kummissjoni dwar l-azzjonijiet li ħadu f’konformità ma’ din ir-Rakkomandazzjoni. Dawn ir-rapporti jenħtieġ jibqgħu jsiru b’mod regolari sakemm tippersisti l-kriżi tal-COVID-19.

                  (23)

                  Mit-8 ta’ April 2020, l-Istati Membri jenħtieġ jagħmlu l-miżuri applikati fl-oqsma koperti minn din ir-Rakkomandazzjoni aċċessibbli għal Stati Membri oħra u għar-rieżami bejn il-pari tal-Kummissjoni. Fi żmien ġimgħa, l-Istati Membri u l-Kummissjoni jistgħu jissottomettu osservazzjonijiet dwar dawn il-miżuri. L-Istat Membru kkonċernat jenħtieġ iqis dawn l-osservazzjonijiet bl-akbar attenzjoni.

                  (24)

                  Abbażi ta’ dawn ir-rapporti tal-Istati Membri, minn Ġunju 2020, il-Kummissjoni se tivvaluta l-progress li jkun sar u l-effett ta’ din ir-Rakkomandazzjoni. Il-Kummissjoni tista’ tagħmel rakkomandazzjonijiet ulterjuri lill-Istati Membri, inkluż dwar iż-żmien tal-miżuri applikati fl-oqsma koperti minn din ir-Rakkomandazzjoni.

         Magħmul fi Brussell, it-8 ta’ April 2020.

               Għall-Kummissjoni

            Thierry BRETON

               Membru tal-Kummissjoni

         (1)  Id-Deċiżjoni 1082/2013/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta’ Ottubru 2013 dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa u li tħassar id-Deċiżjoni Nru 2119/98/KE (ĠU L 293, 5.11.2013, p. 1).

         (2)  Id-Direttiva 2011/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta’ Marzu 2011 dwar l-applikazzjoni tad-drittijiet tal-pazjenti fil-qasam tal-kura tas-saħħa transkonfinali (ĠU L 88, 4.4.2011, p. 45).

         (3)  Ir-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta’ April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li jħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data) (ĠU L 119, 4.5.2016, p. 1).

         (4)  Ir-Regolament (UE) 2018/1725 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ Ottubru 2018 dwar il-protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali mill-istituzzjonijiet, korpi, uffiċċji u aġenziji tal-Unjoni u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 45/2001 u d-Deċiżjoni Nru 1247/2002/KE (ĠU L 295, 21.11.2018, p. 39).

         (5)  Id-Direttiva 2002/58/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2002 dwar l-ipproċessar tad-data personali u l-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika (Direttiva dwar il-privatezza u l-komunikazzjoni elettronika) (ĠU L 201, 31.7.2002, p. 37).

         (6)  Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni, Strateġija Ewropea għad-data, COM/2020/66 final.

         (7)  Ir-Regolament (UE) 2017/745 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta’ April 2017 dwar apparati mediċi, li jemenda d-Direttiva 2001/83/KE, ir-Regolament (KE) Nru 178/2002 u r-Regolament (KE) Nru 1223/2009 u li jħassar id-Direttivi tal-Kunsill 90/385/KEE u 93/42/KEE (ĠU L 117, 5.5.2017, p. 1).

         (8)  Id-Direttiva tal-Kunsill 93/42/KEE tal-14 ta’ Ġunju 1993 dwar mezzi mediċi (ĠU L 169, 12.7.1993, p. 1).

         (9)  Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2019/1765 tat-22 ta’ Ottubru 2019 li tipprovdi r-regoli għall-istabbiliment, għall-ġestjoni u għall-funzjonament tan-netwerk ta’ awtoritajiet nazzjonali responsabbli għas-Saħħa elettronika, u li tħassar id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2011/890/UE (ĠU L 270, 24.10.2019, p. 83).