title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill (UE) 2021/2122 tas-26 ta’ Novembru 2021 dwar Patt għar-Riċerka u l-Innovazzjoni fl-Ewropa

text:
               2.12.2021

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               L 431/1

      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL (UE) 2021/2122
      tas-26 ta’ Novembru 2021
      dwar Patt għar-Riċerka u l-Innovazzjoni fl-Ewropa
      IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
      Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 292 flimkien mal-Artikolu 182(5) tiegħu,
      Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni Ewropea,
      Billi:

                  (1)

                  Fit-30 ta’ Settembru 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar “ŻER ġdida għar-Riċerka u l-Innovazzjoni”, li fiha tistabbilixxi viżjoni ġdida għaż-Żona Ewropea tar-Riċerka (ŻER) u tħabbar l-intenzjoni li tipproponi Patt għar-Riċerka u l-Innovazzjoni (R&I) fl-Ewropa.

                  (2)

                  Il-Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar iż-Żona Ewropea tar-Riċerka l-ġdida, adottati fl-1 ta’ Diċembru 2020, jappellaw lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni biex jiżviluppaw fl-2021 aġenda ta’ politika taż-ŻER u mudell ta’ governanza f’diversi livelli biex jinkisbu riżultati konkreti rigward l-ambizzjoni l-ġdida għaż-ŻER.

                  (3)

                  Matul l-aħħar għoxrin sena, l-implimentazzjoni taż-ŻER ikkontribwiet għal xi kisbiet ewlenin f’oqsma bħall-infrastrutturi ta’ riċerka, ix-xjenza miftuħa, il-kooperazzjoni internazzjonali u tranżnazzjonali, il-bilanċ bejn il-ġeneri fir-R&I, il-programmazzjoni konġunta, il-karrieri fir-riċerka u l-mobbilità tar-riċerkaturi, kif ukoll għal riformi strutturali. Madankollu, ir-ritmu tal-progress fl-investiment fil-qasam tar-R&I fil-livell tal-Unjoni waqa’ lura b’mod ġenerali reċentement u jeħtieġ li jsir aktar biex titreġġa’ lura dik it-tendenza.

                  (4)

                  Sabiex jiġu indirizzati l-isfidi globali u tiġi appoġġata l-kompetittività tal-Ewropa, jenħtieġ li l-kooperazzjoni internazzjonali permezz taż-ŻER tqis il-prijoritajiet tar-relazzjonijiet esterni tal-Unjoni, abbażi tal-multilateraliżmu u l-ftuħ reċiproku bbilanċjat u jenħtieġ li tippromwovi kondizzjonijiet ekwivalenti u reċiproċità mirfuda minn valuri fundamentali u kondizzjonijiet qafas komuni.

                  (5)

                  Biex tinkiseb ŻER li tkun adattata għall-futur, jeħtieġ li tissaħħaħ il-koordinazzjoni u li tiġi approfondita l-koerenza bejn il-politiki tal-Unjoni, nazzjonali u reġjonali. Għaldaqstant, il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni “ŻER ġdida għar-Riċerka u l-Innovazzjoni” tappella għall-mobilizzazzjoni tal-Istati Membri madwar prinċipji u valuri ewlenin komuni u biex jiġu identifikati oqsma ta’ prijorità komuni għall-azzjoni. Dan huwa partikolarment rilevanti fi żmien meta huma meħtieġa aktar finanzjament u riformi nazzjonali u reġjonali u li jkunu aktar iffukati sabiex iħaffu l-kontribut għall-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti (NU), għat-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali u sabiex jiġu implimentati l-għanijiet tal-Ftehim ta’ Pariġi, skont l-objettivi tal-Patt Ekoloġiku Ewropew.

                  (6)

                  Huwa meħtieġ sett komuni ta’ prinċipji u valuri biex jiġu affermati mill-ġdid pedamenti sodi għar-Riċerka u l-Innovazzjoni fl-Unjoni, li jenfasizzaw il-valuri (l-etika u l-integrità; il-libertà tar-riċerka xjentifika; l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-opportunitajiet indaqs), jistabbilixxu kondizzjonijiet tax-xogħol aħjar (ċirkolazzjoni libera tar-riċerkaturi, l-għarfien u t-teknoloġija fl-Unjoni kollha; it-tfittxija għall-eċċellenza; il-ħolqien tal-valur u l-impatt tar-R&I) u ż-żieda fil-kooperazzjoni (il-koordinazzjoni, il-koerenza, l-impenn; is-sensibilizzazzjoni globali; l-inklużività; ir-responsabbiltà tas-soċjetà).

                  (7)

                  L-oqsma ta’ prijorità kondiviżi jikkostitwixxu indikazzjoni ċara lill-partijiet ikkonċernati tal-oqsma u l-azzjonijiet li l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha jikkunsidraw bħala prijoritajiet komuni tagħhom u fejn jimpenjaw ruħhom li jaħdmu flimkien fuq ġeometrija varjabbli, billi joħolqu qafas stabbli għal dawk li jfasslu l-politika, il-finanzjaturi pubbliċi, l-investituri privati u l-eżekuturi.

                  (8)

                  Fil-Konklużjonijiet tiegħu dwar iż-Żona Ewropa tar-Riċerka l-ġdida, il-Kunsill afferma mill-ġdid il-mira ta’ investiment ta’ 3 % tal-PDG tal-Unjoni fir-riċerka u l-iżvilupp (R&Ż). Sabiex tingħata prijorità lill-investimenti u r-riformi, l-Istati Membri jistgħu jaġġornaw il-miri nazzjonali tagħhom biex jirriflettu l-prijoritajiet il-ġodda tal-Unjoni u ċ-ċirkostanzi nazzjonali.

                  (9)

                  Biex jikkwalifikaw l-istrateġija nazzjonali tagħhom lejn il-kisba tal-mira ta’ 3 %, l-Istati Membri huma mħeġġa jikkunsidraw l-użu ta’ sottomiri addizzjonali, li jsibu l-bilanċ it-tajjeb bejn aġenda taż-ŻER ambizzjuża biżżejjed u waħda li tista’ tinkiseb u realistika, inkluż għall-Istati Membri fil-livell nazzjonali.

                  (10)

                  It-tisħiħ taż-ŻER jeħtieġ kooperazzjoni aktar mill-qrib bejn l-Istati Membri u l-Kummissjoni. Dan jista’ jinkiseb billi l-Kummissjoni tistabbilixxi u tmantni sistema ta’ monitoraġġ u ta’ koordinazzjoni simplifikata għal tagħlim reċiproku u djalogu bilaterali u multilaterali msaħħaħ.

                  (11)

                  Jenħtieġ li l-koordinazzjoni tal-investimenti u r-riformi tal-Unjoni u nazzjonali, inkluż dawk reġjonali, titjieb sabiex jissaħħu s-sistemi nazzjonali tar-R&I u jiżdied l-impatt tagħhom fil-livell tal-Unjoni: filwaqt li l-politiki nazzjonali tar-R&I jixprunaw l-iżvilupp ta’ sistemi nazzjonali lejn objettivi nazzjonali, huma jikkontribwixxu wkoll għall-objettivi taż-ŻER u prijoritajiet oħra kondiviżi tal-Unjoni f’oqsma strateġiċi ta’ interess komuni,

            B’HEKK JIRRAKKOMANDA LI:
      I.   Valuri u prinċipji għar-riċerka u l-innovazzjoni fl-Unjoni

                  1.

                  L-Istati Membri jenħtieġ li japplikaw is-sett komuni ta’ valuri u prinċipji li ġejjin għar-R&I fl-Unjoni fis-sistemi ta’ R&I tagħhom, f’kollaborazzjoni mill-qrib mal-partijiet ikkonċernati. Dawk il-valuri u l-prinċipji jenħtieġ li jiġu promossi wkoll mill-Istati Membri u l-Unjoni fl-interazzjonijiet tagħhom ma’ pajjiżi terzi sabiex jinkisbu kondizzjonijiet ekwivalenti u kondizzjonijiet ta’ qafas komuni.

         Difiża tal-valuri

                  (a)

                  Etika u integrità tar-R&I: Ir-riċerkaturi, il-proċessi ta’ riċerka u s-sistema tar-R&I għandhom ikunu konformi b’mod ġenerali mar-regoli u l-prattiki stretti tal-etika u l-integrità, li huma l-pedamenti ta’ riċerka responsabbli u affidabbli, ħielsa minn interferenza mhux xierqa - prerekwiżit għall-kisba tal-eċċellenza - u jirfdu r-responsabbiltà tar-riċerkaturi biex iħarsu kontra l-preġudizzji u x-shortcuts metodoloġiċi u jikkontrobattu t-tixrid ta’ psewdoxjenzi u miżinformazzjoni billi jżidu l-isforz tad-disseminazzjoni xjentifika u l-pedagoġija tagħha;

                  (b)

                  Libertà tar-riċerka xjentifika: Bħala parti minn kultura ta’ riċerka li hija inerenti għaż-ŻER, u kondizzjoni meħtieġa għar-riċerkaturi biex jiddefinixxu liberament il-mistoqsijiet, it-teoriji u l-metodi ta’ riċerka tagħhom, b’mod miftuħ u sigur u li jipproduċu, jikkondividu u jxerrdu l-għarfien, id-data u riżultati oħra;

                  (c)

                  Ugwaljanza bejn il-ġeneri u opportunitajiet indaqs għal kulħadd: l-Inklużjoni tal-bilanċ bejn il-ġeneri fit-timijiet ta’ riċerka fil-livelli kollha, inkluż fil-maniġment u fit-teħid ta’ deċiżjonijiet, il-ġlieda kontra l-vjolenza u l-fastidju abbażi tal-ġeneru u l-indirizzar tal-preġudizzju tal-ġeneru, u l-integrazzjoni tad-dimensjoni tal-ġeneri fil-kontenut tar-R&I, u b’kont meħud tad-diversità f’sens aktar ġenerali relatata ma’, fost l-oħrajn, il-ġeneru, l-oriġini razzjali jew etnika, ir-reliġjon jew it-twemmin, id-diversità soċjali, id-diżabilità, l-età, l-orjentazzjoni sesswali u l-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni fuq kwalunkwe bażi;

         Ħidma aħjar

                  (d)

                  Ċirkolazzjoni libera: iċ-ċirkolazzjoni libera tar-riċerkaturi u l-persunal ta’ appoġġ, l-għarfien xjentifiku u t-teknoloġija għandhom jiġu promossi, filwaqt li jiġi attirat it-talent u jiġi evitat l-eżodu potenzjali tat-talent. Dan jinvolvi l-kondiviżjoni tal-għarfien xjentifiku, tad-data u tal-għodod kmieni kemm jista’ jkun, b’mod partikolari permezz ta’ prattiki tax-xjenza miftuħa, ta’ karrieri attraenti u bbażati fuq il-mertu, tar-rikonoxximent tal-ħiliet tar-riċerkaturi u tal-persunal ta’ appoġġ tul il-karriera tagħhom, it-titjib tal-kondizzjonijiet ta’ qafas għall-mobbilità tar-riċerkaturi, kontribut għaċ-ċirkolazzjoni tar-riċerkaturi fl-Unjoni kollha, u tħeġġiġ tal-iskambji bejn l-akkademja u l-industrija (kif ukoll setturi oħra), tixrid tal-innovazzjoni u appoġġ għall-aċċess miftuħ għall-infrastrutturi ta’ riċerka, l-infrastrutturi teknoloġija u s-servizzi tagħhom;

                  (e)

                  Tfittxija għall-eċċellenza: L-impenn għall-programmazzjoni, it-twettiq ta’ jew l-appoġġ għal riċerka tal-ogħla kwalità possibbli, bl-għan li tinkiseb u tiġi premjata l-eċċellenza bħala prerekwiżit għall-impatt xjentifiku, teknoloġiku, ekonomiku, soċjetali u ta’ politika, u b’hekk titwessa’ l-bażi ta’ għarfien kumplessiva tal-Ewropa. Dan jimplika li l-appoġġ pubbliku għar-R&I għandu jkollu l-għan li jagħżel u jiffinanzja inizjattivi ta’ kwalità għolja - il-kwalità timplika li r-riċerka tkun ta’ klassi dinjija, tipproduċi riżultati verifikabbli u riproduċibbli u titwettaq permezz ta’ proċessi u metodoloġiji ta’ riċerka trasparenti u permezz ta’ ġestjoni ta’ riċerka li tippermetti l-użu sistematiku mill-ġdid ta’ riżultati preċedenti. Is-sistema ta’ valutazzjoni tar-riċerka - għar-riċerka, ir-riċerkaturi, it-timijiet u l-istituzzjonijiet - għandha tkun konformi ma’ dan il-prinċipju u tippremja l-kwalità kif xieraq; l-appoġġ pubbliku għandu jagħraf li r-riċerka fundamentali hija essenzjali biex jiġu żgurati l-eċċellenza, l-attraenza u l-vantaġġ kompetittiv tal-ekosistemi tar-R&I u għandu jikseb bilanċ bejn ir-riċerka “mmexxija mill-kurżità” u dik “orjentata lejn missjoni”;

                  (f)

                  Ħolqien tal-valur u l-impatt soċjetali u ekonomiku: Li jiżdied l-impatt tar-R&I billi tinbidel it-tmexxija tal-Ewropa fil-ħolqien tal-għarfien billi jsir użu mill-għarfien fis-soċjetà, pereżempju permezz ta’ prodotti, servizzi, proċessi u soluzzjonijiet li jappoġġaw il-benesseri taċ-ċittadini fuq pjaneta sostenibbli, il-prosperità ekonomika, l-innovazzjoni miftuħa, it-tfassil tal-politika bbażat fuq l-evidenza u l-awtonomija strateġika filwaqt li tinżamm ekonomija miftuħa; dan jinvolvi, fost l-oħrajn, ħidma bejn politiki diversi, l-inkoraġġiment u l-ippremjar ta’ interkonnessjoni aktar b’saħħitha bejn l-atturi f’kollaborazzjoni multidixxiplinari u transettorjali, l-investiment fin-nies, id-disponibbiltà tal-infrastrutturi ta’ riċerka u tat-teknoloġija, l-interazzjoni mal-industrija u atturi oħra, u l-promozzjoni ta’ riċerka bażika mmexxija mir-riċerkaturi u r-rwol tagħha fil-ġenerazzjoni ta’ avvanzi rivoluzzjonarji u bażi ta’ għarfien usa’;

         Ħidma flimkien

                  (g)

                  Koordinazzjoni, koerenza u impenn: L-Istati Membri jintegraw id-dimensjoni Ewropea fil-politiki nazzjonali u reġjonali tar-R&I u jiżguraw aċċettazzjoni u impenn nazzjonali akbar għall-implimentazzjoni b’suċċess tal-prijoritajiet taż-ŻER. L-Istati Membri, bl-appoġġ tal-Unjoni, jikkoordinaw il-politiki u l-programmi ta’ R&I tagħhom f’oqsma ta’ interess komuni, inkluż billi jiżguraw il-komplementarjetà u jrawmu sinerġiji mal-programmi qafas tal-Unjoni għar-R&I u programmi u fondi oħra tal-Unjoni, biex b’hekk tiġi ffaċilitata l-kooperazzjoni tranżnazzjonali fiż-ŻER, u jidderieġu l-investimenti u r-riformi fir-R&I lejn il-kisba taż-ŻER u jħaffu t-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali;

                  (h)

                  Sensibilizzazzjoni globali: l-Istati Membri jimpenjaw ruħhom f’kollaborazzjoni ta’ benefiċċju għal kulħadd u reċiproka u attivitajiet konġunti ta’ R&I ma’ sħab minn pajjiżi u reġjuni terzi, abbażi tal-interessi strateġiċi u l-valuri tal-Unjoni u l-prinċipji stabbiliti f’din ir-Rakkomandazzjoni, fl-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-NU u fi strumenti internazzjonali rilevanti oħra;

                  (i)

                  Inklużività: L-Istati Membri għandhom jagħmlu ħilithom biex jiżviluppaw il-potenzjal sħiħ taż-ŻER sabiex ikunu kompetittivi fil-livell globali; għaldaqstant, l-Istati Membri u r-reġjuni bi prestazzjoni aktar baxxa għandhom jingħataw pariri u appoġġ bil-ħsieb li jsaħħu l-isforzi tagħhom biex iżidu l-prestazzjoni u d-daqs tas-sistemi tagħhom ta’ R&I u jiżviluppaw il-kapaċitajiet tagħhom, kemm umani kif ukoll infrastrutturali, inkluż billi jisfruttaw is-sinerġiji bejn il-finanzjament nazzjonali u reġjonali tagħhom u l-fondi tal-Unjoni. L-isforzi għandhom ikunu appoġġati fil-livell tal-Unjoni sabiex jisfruttaw il-potenzjal ta’ eċċellenza fl-Istati Membri u jgħaqqdu l-eżekuturi tar-R&I mir-reġjuni li għandhom prestazzjoni aktar baxxa ma’ networks Ewropej eċċellenti madwar l-Unjoni;

                  (j)

                  Responsabbiltà soċjetali: Isir kull sforz biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet tas-soċjetà sabiex jiżdiedu l-kapaċitajiet kollettivi u jinkiseb impatt soċjetali u ambjentali akbar u sabiex tiżdied il-fiduċja u l-impenn lejn ix-xjenza u l-innovazzjoni billi jiġu involuti l-partijiet ikkonċernati, il-komunitajiet lokali u ċ-ċittadini fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-politiki tar-R&I, billi jissaħħu l-attivitajiet ta’ komunikazzjoni xjentifika u billi jiġi żgurat li dawk il-politiki jkunu flessibbli, adattabbli u aġġustabbli għal sfidi mhux mistennija.

            II.   Oqsma ta’ prijorità għal azzjoni konġunta fl-Unjoni

                  2.

                  L-Istati Membri għandhom jadottaw fuq bażi volontarja l-oqsma ta’ prijorità li ġejjin għal azzjoni konġunta b’appoġġ għaż-ŻER, li abbażi tagħhom ser jitfasslu l-azzjonijiet taż-ŻER fl-aġenda ta’ politika taż-ŻER. Dawk l-azzjonijiet għandhom jiżguraw l-allinjament mill-qrib mal-valuri u l-prinċipji għar-R&I l-Unjoni, kif stabbiliti f’din ir-Rakkomandazzjoni, u jappoġġawhom kif xieraq.

         Approfondiment ta’ suq intern li jiffunzjona għalkollox għall-għarfien

                  (a)

                  Xjenza miftuħa: Tiġi appoġġata u ppremjata kultura ta’ xjenza miftuħa u sinċiera madwar l-Unjoni, inkluż l-integrazzjoni ta’ aċċess miftuħ għal pubblikazzjonijiet akkademiċi u data tar-riċerka (jiġifieri nimxu mal-prinċipju “kemm jista’ jkun miftuħ, magħluq kemm meħtieġ”) u d-diffużjoni u l-adozzjoni ta’ prinċipji u prattiki ta’ xjenza miftuħa, filwaqt li jiġu kkunsidrati d-differenzi bejn id-dixxiplinarji u d-differenzi kulturali, inkluż il-multilingwiżmu, jiġi appoġġat l-iżvilupp tal-ħiliet tax-xjenza miftuħa, filwaqt li jkun hemm żvilupp u integrazzjoni ulterjuri tal-infrastruttura u s-servizzi diġitali mirfuda;

                  (b)

                  Infrastrutturi tar-riċerka: L-iżvilupp ulterjuri tal-aċċess miftuħ għal, u l-isfruttament u l-konnessjoni aħjar ta’ infrastrutturi tar-riċerka Ewropej u nazzjonali eżistenti u ġodda, inkluż l-infrastrutturi elettroniċi, fl-oqsma kollha tax-xjenza; tiġi sfruttata aħjar il-funzjoni integrattiva tagħhom fl-ekosistema tal-għarfien u l-innovazzjoni u l-potenzjal tagħhom fil-provvediment ta’ soluzzjonijiet għall-isfidi globali, fil-formazzjoni ta’ sħubijiet u l-akkomunament tar-riżorsi u l-konnessjoni mal-Cloud Ewropew tax-Xjenza Miftuħa; tittejjeb il-konnessjoni u l-interazzjoni tagħhom mal-infrastrutturi tat-teknoloġija u l-industrija biex iżidu l-impatt tagħhom; jiġi promoss il-ħolqien ta’ kapaċitajiet infrastrutturali ġodda fuq skala Ewropea. Dan ser jipprovdi pedamenti għall-eċċellenza xjentifika u jgħin lix-xjenza Ewropea tikkollabora u tikkompeti globalment, jikkontribwixxi biex jitnaqqas id-distakk fir-R&I u jrawwem l-inklużività fiż-ŻER; dan ser ikun jeħtieġ, fost l-oħrajn, it-tħaddim ta’ firxa usa’ ta’ sorsi ta’ finanzjament għal infrastrutturi ta’ riċerka minn ta’ quddiem fid-dinja u l-esplorazzjoni ta’ modi ġodda ta’ finanzjament tal-aċċess tranżnazzjonali u virtwali;

                  (c)

                  Ugwaljanza bejn il-ġeneri, opportunitajiet indaqs u l-inklużività: Jiġu żgurati perkorsi tal-karrieri ġusti, miftuħa, inklużivi u ugwali bejn il-ġeneri fir-riċerka biex jiffaċilitaw bidla istituzzjonali u strutturali sistemika fl-organizzazzjonijiet li jiffinanzjaw u jwettqu r-R&I; jiġu miġġielda l-vjolenza abbażi tal-ġeneru u l-fastidju sesswali; jitneħħew l-inugwaljanzi irrispettivament mill-ġeneru, l-oriġini razzjali jew etnika, ir-reliġjon jew it-twemmin, id-diżabilità, l-età jew l-orjentazzjoni sesswali; jiġu monitorjati u evalwati l-politiki u l-pjanijiet nazzjonali dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fir-R&I;

                  (d)

                  Karrieri u l-mobbilità tar-riċerkaturi u l-valutazzjoni tar-riċerka u s-sistemi ta’ premjazzjoni: Tingħata aktar attenzjoni lill-karrieri tar-riċerkaturi b’mod ġenerali u b’mod speċifiku l-karrieri tar-riċerkaturi fi stadju bikri u medju, inkluż l-ostakli speċifiċi li jiffaċċaw in-nisa f’dawk l-istadji, il-karrieri tagħhom isiru aktar attraenti u jingħataw it-taħriġ u l-ħiliet meħtieġa biex jissodisfaw il-ħtiġijiet li qed jinbidlu tar-rwol tar-riċerkatur fl-Unjoni, inkluż it-tmexxija u t-tagħlim; il-bini fuq il-programmi strumentali u tiġi żgurata l-konsistenza magħhom, bħal Azzjonijiet Marie Skłodowska-Curie. Dan ser jinkiseb bil-ħolqien ta’ kundizzjonijiet tax-xogħol u tal-impjiegi stabbli, attraenti, inklużivi, trasparenti u ta’ appoġġ u billi jiġu pprovduti perkorsi ta’ karrieri ċari u aktar diversi, u gwida biex jagħmlu għażliet ta’ karriera infurmati sew. L-indirizzar taċ-ċirkolazzjoni żbilanċjata tar-riċerkaturi madwar l-Unjoni kif ukoll bejn is-setturi u l-amministrazzjonijiet pubbliċi, filwaqt li jiġi evitat l-eżodu tat-talent u tiżdied l-attraenza lejn it-talenti mid-dinja. Jiġu żviluppati aktar is-sistemi attwali ta’ valutazzjoni tar-riċerka għar-riċerka, ir-riċerkaturi, it-timijiet u l-istituzzjonijiet, biex jippremjaw il-kwalità, l-impatt, il-prattiki tax-xjenza miftuħa, it-tmexxija u l-involviment mas-soċjetà u l-kollaborazzjoni mal-industrija u ma’ setturi oħra ta’ attività, inkluż pariri xjentifiċi indipendenti għal dawk li jfasslu l-politika infurmati bl-evidenza; titqies firxa wiesgħa ta’ riżultati u attivitajiet ta’ riċerka, b’kont meħud ukoll tat-tagħlim fil-livell ta’ edukazzjoni għolja, u jiġu permessi perkorsi ta’ karrieri diversi. Is-sistemi ta’ premjazzjoni għandhom jagħtu attenzjoni xierqa biex tiġi żgurata t-trasparenza, il-ftuħ u l-mertu, u jevitaw il-preġudizzji, id-diskriminazzjoni u t-trattament inġust. Dan għandu jsir effettiv u jkun immonitorjat regolarment permezz tal-użu ta’ indikaturi adegwati u l-osservatorju tal-karrieri fir-riċerka;

                  (e)

                  Valorizzazzjoni tal-għarfien: Tiżdied il-kooperazzjoni u l-interkonnessjonijiet bejn l-atturi tar-R&I, u jiġu kkoordinati aħjar il-politiki u l-programmi fil-livell tal-Unjoni, dak nazzjonali u dak reġjonali, b’mod partikolari permezz ta’ oqfsa favorevoli għar-R&I, inkluż l-appoġġ regolatorju u tal-politika, għall-valorizzazzjoni tal-għarfien, l-użu tar-riżultati tar-riċerka u l-aċċess għalihom, it-titjib tal-ħiliet u l-ġestjoni tal-assi intellettwali;

                  (f)

                  Tmexxija xjentifika: Tingħata spinta lill-kapaċitajiet u l-finanzjament għar-riċerka fundamentali minn isfel għal fuq u għar-riċerka applikata. Dan ser jgħin lill-Unjoni tikseb pożizzjoni minn ta’ quddiem bħala soċjetà tal-għarfien u forza xjentifika globali, li hija prekundizzjoni għal politika ta’ innovazzjoni effettiva u għall-kapaċità tal-Unjoni li tifhem, tħejji u tirreaġixxi għall-isfidi futuri bħat-tibdil fil-klima jew il-kriżijiet tas-saħħa.

                  (g)

                  Involviment globali: Tiġi żviluppata strateġija koerenti ta’ involviment globali u għodod komuni, jiġu promossi valuri Ewropej kondiviżi u prinċipji għar-R&I f’termini ta’ kooperazzjoni internazzjonali u l-kapitalizzazzjoni dwar l-attraenza tar-riċerka fl-Unjoni; tiġi żgurata l-awtonomija strateġika tal-Unjoni fil-qasam xjentifiku u tal-innovazzjoni, filwaqt li tinżamm ekonomija miftuħa; jiġu promossi kundizzjonijiet ekwivalenti u r-reċiproċità bbażati fuq valuri fundamentali; jiġu msaħħa s-sħubijiet tar-R&I u tissaħħaħ, titwessa’ u tiġi approfondita l-kollaborazzjoni ma’ pajjiżi terzi u mal-organizzazzjonijiet reġjonali.

         Jiġu indirizzati flimkien it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali u sfidi oħra b’impatt fuq is-soċjetà, u tiżdied il-parteċipazzjoni tas-soċjetà fiż-ŻER

                  (h)

                  Azzjonijiet taż-ŻER ibbażati fuq l-isfidi: Jingħaqdu l-Istati Membri u l-Kummissjoni, inkluż ir-reġjuni u l-entitajiet lokali, kif ukoll pajjiżi terzi, partijiet ikkonċernati u l-industrija tar-R&I, fejn jgħaqqdu l-punti b’saħħithom permezz ta’ koordinazzjoni mill-qrib, kodisinn, kooperazzjoni, kondiviżjoni tad-data u finanzjament konġunt biex jitrawmu soluzzjonijiet ibbażati fuq r-R&I u jiġu mitigati riskji futuri bil-ħsieb tal-iżvilupp ta’ politiki settorjali b’appoġġ għall-għanijiet ta’ reżiljenza u sostenibbiltà tal-Ewropa b’rabta mat-tranżizzjoni ekoloġika u tat-trasformazzjoni diġitali; dawn l-azzjonijiet taż-ŻER għandhom:

                              —

                              jibnu fuq il-programmi qafas u l-istrumenti ta’ riċerka tal-Unjoni bħall-Missjonijiet tar-R&I, is-Sħubijiet Ewropej inkluż l-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknoloġija, il-Komunitajiet ta’ Konoxxenza u Innovazzjoni tal-EIT (KKI tal-EIT), inizjattivi ta’ programmazzjoni konġunta, kif ukoll azzjonijiet oħra lil hinn mill-programmi qafas ta’ riċerka tal-Unjoni, bħall-alleanzi multilaterali tar-R&I;

                              —

                              jindirizzaw sfidi ġodda u persistenti bħat-tibdil fil-klima, it-telf tal-bijodiversità u l-preservazzjoni tal-bijodiversità, it-tranżizzjonijiet tal-enerġija u diġitali, il-migrazzjoni, it-tniġġis mill-plastik, il-kanċer, il-mard relatat mal-età u mard rari jew it-theddid għas-saħħa pubblika inkluż mard infettiv (ri)emerġenti;

                              —

                              jibnu fuq il-kontribuzzjoni tal-ispettru sħiħ tad-dixxiplini, billi jippermettu li l-isfidi jiġu indirizzati b’mod komprensiv;

                              —

                              jużaw l-esperjenzi ta’ inizjattivi ta’ koordinazzjoni eżistenti bħall-Pjan Strateġiku għat-Teknoloġija tal-Enerġija, il-Pjanijiet Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima, u l-eżempju tal-inizjattiva ERAvsCorona;

                  (i)

                  Sinerġiji mal-edukazzjoni u l-Aġenda Ewropea għall-Ħiliet: ir-R&I u l-edukazzjoni għolja huma l-muturi ewlenin tal-innovazzjoni u l-ħolqien, id-diffużjoni u l-użu tal-għarfien. L-azzjonijiet għandhom:

                              —

                              jiżviluppaw, jappoġġaw u jisfruttaw is-sinerġiji bejn iż-ŻER u ż-Żona Ewropea ta’ Edukazzjoni Għolja, b’mod partikolari permezz ta’ istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni għolja u infrastrutturi ta’ riċerka, inkluż infrastrutturi elettroniċi, politiki tax-xjenza miftuħa u tal-edukazzjoni miftuħa li jsaħħu lil xulxin, kif ukoll il-KKI tal-EIT;

                              —

                              jipprovdu gwida u appoġġ mal-partijiet ikkonċernati rilevanti għat-tranżizzjoni tas-sistema ta’ edukazzjoni għolja lejn kooperazzjoni, inklużjoni, eċċellenza u diġitalizzazzjoni aktar għolja, fost l-oħrajn, billi jiġi appoġġat b’mod konċertat, fil-livell tal-Unjoni u dak nazzjonali, l-iżvilupp ulterjuri tal-inizjattiva “Università Ewropea” bħala katalist għal istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni għolja aktar moderni, inklużivi u orjentati lejn il-futur fl-Unjoni;

                              —

                              jiġu żviluppati u implimentati inizjattivi biex jiġu mgħammra riċerkaturi bil-ħiliet kollha meħtieġa mis-suq tax-xogħol u għat-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid tal-ħiliet permezz ta’ taħriġ immirat;

                  (j)

                  Sinerġiji mal-politiki settorjali u l-politika industrijali, sabiex tingħata spinta lill-ekosistemi tal-innovazzjoni: R&I u industrija aġli huma kruċjali biex jixprunaw il-kompetittività u jiksbu awtonomija strateġika filwaqt li jippreservaw ekonomija miftuħa. L-azzjonijiet għandhom:

                              —

                              jiżviluppaw, jappoġġaw u jisfruttaw is-sinerġiji bejn iż-ŻER, il-politiki transettorjali u l-istrateġija industrijali aġġornata (1);

                              —

                              jippromwovu l-koordinazzjoni tal-politiki u l-programmi tar-R&I biex jappoġġaw l-iżvilupp ta’ innovazzjonijiet rivoluzzjonarji u inkrementali madwar l-Unjoni, b’mod partikolari permezz tal-infrastrutturi tar-riċerka kif ukoll dawk tat-teknoloġija, l-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja, il-Kunsill Ewropew tal-Innovazzjoni, is-sħubiji ta’ Orizzont Ewropa inklużi l-KKI tal-EIT, l-Alleanzi Industrijali, proġetti importanti ta’ interess Ewropew komuni, l-Inizjattivi ta’ Raggruppamenti Konġunti, il-pjattaformi tematiċi ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti, u l-pjanijiet direzzjonali komuni tat-teknoloġija industrijali (mir-riċerka bażika sal-implimentazzjoni) f’oqsma strateġiċi ewlenin, b’mod partikolari dawk relatati mal-ekosistemi industrijali identifikati fil-politika industrijali Ewropea mġedda;

                              —

                              jiġu kożviluppati mal-Istati Membri, l-industrija (inkluż l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju) u partijiet ikkonċernati oħra fir-R&I; kif ukoll

                              —

                              jindikaw oqsma ta’ prijorità speċifiċi (jew ktajjen ta’ valur ta’ prijorità) biex jgħinu fl-allinjament tal-investimenti pubbliċi u privati;

                  (k)

                  Involviment attiv miċ-ċittadini u s-soċjetà fir-R&I fid-dimensjonijiet kollha tiegħu: Il-kontribuzzjoni u l-kapaċità li jkun hemm benefiċċju mill-fehmiet u l-kontribuzzjonijiet taċ-ċittadini, u l-promozzjoni tal-involviment taċ-ċittadini, ser iqajmu sensibilizzazzjoni tal-benefiċċji u tal-impatt tar-R&I fil-ħajja ta’ kuljum tan-nies, jiżguraw diversità akbar tal-approċċi għat-tfassil u għall-implimentazzjoni tal-politika tar-R&I u jagħmlu r-R&I iżjed rilevanti għas-soċjetà billi jiġu ffaċilitati l-aċċettazzjoni u l-affordabbiltà ta’ soluzzjonijiet ġodda;

         It-titjib tal-aċċess għall-eċċellenza fir-riċerka u l-innovazzjoni madwar l-Unjoni u t-titjib tal-interkonnessjonijiet bejn l-ekosistemi tal-innovazzjoni madwar l-Unjoni

                  (l)

                  Iktar investimenti u riformi f’pajjiżi u reġjuni bi prestazzjoni aktar baxxa fir-R&I: Il-mobilizzazzjoni effettiva tal-finanzjament nazzjonali u tal-Unjoni għall-investiment tar-R&I, flimkien mal-appoġġ u l-assistenza biex ikun hemm involviment fir-riformi tar-R&I neċessarji;

                  (m)

                  Sinerġiji bejn programmi ta’ finanzjament tal-Unjoni, nazzjonali u reġjonali: Is-sinerġiji bejn il-programmi ta’ finanzjament tal-Unjoni u l-iskemi nazzjonali u reġjonali ta’ finanzjament fir-R&I għandhom ikunu ggwidati mill-valuri u l-prinċipji stabbiliti f’din ir-Rakkomandazzjoni u jiġu mħeġġa, operazzjonalizzati u msaħħa, abbażi ta’ linji gwida stabbiliti sew għall-implimentazzjoni tagħhom, b’mod partikolari bejn Orizzont Ewropa, il-politika ta’ koeżjoni u l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza;

                  (n)

                  Aktar rabtiet kollaborattivi u l-integrazzjoni bbażata fuq l-eċċellenza ta’ organizzazzjonijiet li jwettqu r-riċerka minn pajjiżi u reġjuni ultraperiferiċi bi prestazzjoni aktar baxxa fir-R&I fin-networks xjentifiċi Ewropej u fl-ekosistemi tal-innovazzjoni, “ċirkolazzjoni tal-imħuħ” aktar ibbilanċjata fi ħdan iż-ŻER, ħiliet u taħriġ xierqa għat-titjib tal-aċċess għall-eċċellenza;

         Avvanz fl-investimenti u r-riformi miftiehma tar-riċerka u l-innovazzjoni

                  (o)

                  Appoġġ biex jiġu prijoritizzati u żgurati l-investimenti u r-riformi ta’ politika fir-R&I ta’ terminu twil: Fil-livelli kollha ta’ governanza (tal-Unjoni, nazzjonali u reġjonali), b’koordinazzjoni u parteċipazzjoni transsettorjali mtejba, inkluż b’ambjenti ta’ esperimentazzjoni regolatorja u klawżoli ta’ esperimentazzjoni; it-tfassil, l-implimentazzjoni u l-valutazzjoni għandhom imorru id f’id sabiex jiġu massimizzati s-sinerġiji u l-impatt;

                  (p)

                  Koordinazzjoni tal-investimenti tar-R&I:: Billi jiġu appoġġati l-identifikazzjoni u l-implimentazzjoni tal-investimenti u r-riformi koordinati sabiex tissaħħaħ id-dimensjoni taż-ŻER madwar il-livelli ta’ governanza kollha fl-Unjoni u sabiex jiġi massimizzat l-impatt tagħhom għall-benefiċċju tas-sistemi tax-xjenza u tal-innovazzjoni tal-Unjoni; u bit-trawwim tal-interoperabbiltà ta’ sistemi li jibnu fuq it-tagħlimiet meħuda mill-programmazzjoni konġunta u l-infrastrutturi Ewropej tar-riċerka.

            III.   Prijoritizzazzjoni tal-investimenti u r-riformi

                  3.

                  L-Istati Membri għandhom jipprijoritizzaw l-investimenti u r-riformi li jindirizzaw il-prijoritajiet taż-ŻER u jipprovdu l-kundizzjonijiet u l-appoġġ neċessarji għal investiment privat aktar b’saħħtu tar-R&I fil-livell tal-Unjoni, nazzjonali u reġjonali billi jistabbilixxu miri volontarji nazzjonali realistiċi, iżda ambizzjużi għall-investiment u r-riżultati fir-R&Ż filwaqt li jagħrfu ċ-ċirkostanzi nazzjonali:

                              (a)

                              In-nefqa pubblika fuq ir-R&Ż u l-investimenti privati fir-R&I jirrikjedu qafas ta’ politika u regolatorju adegwat biex jiġu massimizzati l-effettività u l-effiċjenza u jiġi żgurat impatt ekonomiku u soċjali; min-naħa l-oħra, ir-riforma tal-qafas ta’ politika tar-R&I jew l-implimentazzjoni ta’ aġenda trasformattiva jirrikjedu l-mobilizzazzjoni ta’ riżorsi xierqa (pereżempju l-finanzjament, ir-riżorsi umani, il-ħiliet u postijiet tar-riċerka) sabiex jixprunaw il-bidla u jitjiebu l-prestazzjoni u l-output tas-sistema tar-R&I;

                              (b)

                              Il-miri tal-investiment fir-R&Ż mhux biss jagħtu spinta lir-rata kumplessiva ta’ żieda fin-nefqa fuq ir-R&Ż iżda jirriflettu wkoll fuq objettivi aktar kwalitattivi, f’termini xjentifiċi, teknoloġiċi, soċjetali jew orjentazzjonijiet industrijali; dan japplika b’mod partikolari għan-nefqa pubblika fir-R&Ż li tappoġġa l-prijoritajiet taż-ŻER, inklużi r-riformi tas-sistemi nazzjonali u reġjonali ta’ R&I, ekonomija sostenibbli u kompetittiva u t-tranżizzjonijiet doppji;

                  4.

                  L-Istati Membri għandhom jikkontribwixxu għall-mira fil-livell tal-Unjoni li jinvestu 3 % tal-PDG tal-Unjoni fir-R&Ż billi jistabbilixxu, fuq bażi volontarja, miri nazzjonali, għan-nefqa totali tagħhom fuq ir-R&Ż.

                  5.

                  L-Istati Membri għandhom jikkwalifikaw l-istrateġija biex jilħqu l-miri nazzjonali tagħhom għan-nefqa totali fuq ir-R&Ż billi jistabbilixxu volontarjament sottomiri nazzjonali, pereżempju dwar:

                              (a)

                              in-nefqa pubblika maħsuba fuq ir-R&Ż espressa bħala persentaġġ tal-PDG;

                              (b)

                              il-persentaġġ tan-nefqa pubblika nazzjonali fuq ir-R&Ż impenjata għal programmi u inizjattivi konġunti, infrastrutturi tar-riċerka u Sħubijiet Ewropej;

                              (c)

                              iż-żieda mistennija fin-nefqa totali fuq ir-R&Ż, għal dawk l-Istati Membri li qed jaqgħu lura meta mqabbla man-nefqa medja tal-Unjoni fuq ir-R&Ż, espressa bħala persentaġġ tal-PDG.

                  6.

                  L-Istati Membri jieħdu nota tal-proposti tal-Kummissjoni biex tiġi inkluża mira ġdida ta’ sforz pubbliku ta’ 1,25 % tal-PDG tal-Unjoni li għandha tintlaħaq mill-Istati Membri sal-2030 b’mod ikkoordinat mill-Unjoni u żewġ miri volontarji ġodda għall-Istati Membri biex jimpenjaw 5 % tal-finanzjament pubbliku nazzjonali tar-R&Ż għal programmi konġunti u sħubiji Ewropej sal-2030 u biex jiżdied b’50 % l-investiment fir-R&Ż -f’dawk l-Istati Membri li huma taħt il-medja tal-intensità tar-R&Ż tal-Unjoni.

            IV.   Koordinazzjoni u monitoraġġ tal-politika

                  7.

                  Il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jimplimentaw mekkaniżmu ta’ koordinazzjoni msaħħaħ, biex jiżguraw progress fil-prijoritajiet taż-ŻER. Jeħtieġ li dan jinkludi koordinazzjoni u appoġġ fil-livell tal-Unjoni, mill-istadji tal-ippjanar strateġiku u t-tfassil għall-istadji tal-implimentazzjoni u l-monitoraġġ, permezz ta’ firxa ta’ għodod u ta’ proċessi ta’ politika aktar sempliċi u ta’ inqas piż:

                              —

                              Aġenda ta’ politika taż-ŻER approvata mill-Kunsill, li tistabbilixxi l-azzjonijiet taż-ŻER li għandhom jiġu implimentati b’mod konġunt u volontarju b’mod ikkoordinat u flessibbli mingħajr ma jiżdied il-piż amministrattiv fuq l-Istati Membri, b’appoġġ għall-prinċipji għar-R&I u l-prijoritajiet taż-ŻER stabbiliti f’din ir-Rakkomandazzjoni,- u l-indirizzar tal-isfidi ffaċċjati mill-komunitajiet tar- R&I tal-Unjoni u dawk nazzjonali u s-soċjetà inġenerali. L-aġenda ta’ politika taż-ŻER għandha tkun ċara u azzjonabbli u tipprovdi valur miżjud reali għall-Unjoni, tiddefinixxi u tiddeskrivi kull azzjoni bil-ħsieb tal-implimentazzjoni tagħha (fil-livell tal-Unjoni u/jew nazzjonali);

                              —

                              Proċess nazzjonali jew mezz ta’ politika mfassal apposta, użat fuq bażi volontarja minn kull Stat Membru, pereżempju fil-forma ta’ strateġija, Pjan ta’ Azzjoni Nazzjonali taż-ŻER jew Pjan Direzzjonali, biex jiġu identifikati miżuri operattivi jew ippjanati fil-livell nazzjonali jew reġjonali li jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-aġenda ta’ politika taż-ŻER u għal oqsma oħra ta’ prijorità għal azzjoni konġunta;

                              —

                              Pjattaforma online apposta tal-politika taż-ŻER li tkun faċli għall-utent biex tagħti informazzjoni dwar (i) l-implimentazzjoni tal-aġenda ta’ politika taż-ŻER fil-livell tal-Unjoni u nazzjonali u (ii) investimenti, riformi u attivitajiet rilevanti oħra li jappoġġaw il-prinċipji u l-oqsma prijoritarji taż-ŻER stabbiliti f’din ir-Rakkomandazzjoni. Il-pjattaforma online tal-politika taż-ŻER għandha tkun ibbażata fuq riżorsi u għodod eżistenti u tnaqqas il-piż amministrattiv fuq l-Istati Membri u l-Kummissjoni;

                  8.

                  L-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jimplimentaw mekkaniżmu ta’ monitoraġġ imsaħħaħ, biex jiżguraw bażi xierqa għat-tfassil ta’ politika bbażata fuq l-evidenza fiż-ŻER u biex jipprovdu evidenza u analiżi fil-kuntest tas-Semestru Ewropew. Dan għandu jinkludi dan li ġej:

                              —

                              Tabella ta’ valutazzjoni taż-ŻER, li timmonitorja l-progress lejn l-objettivi taż-ŻER fil-livell tal-Unjoni, u dashboard aktar dettaljat li jimmonitorja l-progress fl-objettivi taż-ŻER fil-livell nazzjonali, permezz ta’ kombinazzjoni rikka ta’ indikaturi rilevanti tal-kontributi, ir-riżultati u l-impatti u analiżijiet kwalitattivi li jakkomodaw iċ-ċirkostanzi differenti tal-Istati Membri u li huma relatati mal-prijoritajiet taż-ŻER. It-tabella ta’ valutazzjoni taż-ŻER għandha tiġi aġġornata regolarment. It-tabella ta’ valutazzjoni taż-ŻER għandha tivvaluta l-konsolidazzjoni ġenerali u l-progress kollettiv tal-prijoritajiet taż-ŻER u għandha turi biss data aggregata fil-livell tal-Unjoni;

                              —

                              Djalogi regolari ta’ politika bejn l-Istati Membri u l-Kummissjoni – kemm bilateralment, kif ukoll multilateralment – biex tiġi attivament ivvalutata u ggwidata l-implimentazzjoni tal-aġenda ta’ politika taż-ŻER, b’mod partikolari permezz tal-kondiviżjoni tal-aħjar prattiki u eżerċizzji ta’ tagħlim reċiproku, ser isiru wkoll fil-Forum taż-ŻER, apparti djalogi ta’ politika oħrajn fil-Kumitat taż-Żona Ewropea tar-Riċerka u l-Innovazzjoni. Il-Kummissjoni ser tipprovdi aktar appoġġ permezz tal-Faċilità ta’ Appoġġ għall-Politiki ta’ Orizzont u l-Istrument ta’ Appoġġ Tekniku.

                  9.

                  L-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jaqsmu l-informazzjoni permezz tal-pjattaforma online tal-politika taż-ŻER dwar il-politiki u l-programmi attwali u ppjanati tagħhom li jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-aġenda ta’ politika taż-ŻER, u jikkontribwixxu b’mod usa’ għall-prinċipji u l-prijoritajiet stabbiliti f’din ir-Rakkomandazzjoni.

                  10.

                  Il-Kummissjoni għandha tirrieżamina l-implimentazzjoni tal-aġenda ta’ politika taż-ŻER kull 18-il xahar u toħroġ rapport għall-kunsiderazzjoni tal-Kunsill dwar is-sitwazzjoni attwali tal-implimentazzjoni tagħha bil-ħsieb li tmexxi l-aġenda ta’ politika taż-ŻER li għaddejja bħalissa u tħejji r-rieżamijiet u l-aġġornamenti tagħha li ser jiġu diskussi u approvati mill-Kunsill. Il-Kummissjoni għandha tipprovdi kull sena lil kull Stat Membru rapport dwar il-progress tiegħu b’appoġġ għad-djalogi ta’ politika regolari bejn l-Istati Membri u l-Kummissjoni.

            V.   Rieżami

                  11.

                  Il-Kunsill jenħtieġ li jivvaluta mill-ġdid l-oqsma ta’ prijorità għal azzjoni konġunta, stabbiliti fir-rakkomandazzjoni (2), mhux aktar tard minn kull sitt snin wara l-adozzjoni ta’ din ir-Rakkomandazzjoni.

         Magħmul fi Brussell, is-26 ta’ Novembru 2021.

               Għall-Kunsill

               Il-President

            S. KUSTEC

         (1)  Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni “Aġġornament tal-Istrateġija Industrijali l-Ġdida tal-2020: Nibnu Suq Uniku aktar b’saħħtu għall-irkupru tal-Ewropa”.


title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tad-29 ta’ Novembru 2021 dwar approċċi ta’ tagħlim imħallat għal edukazzjoni primarja u sekondarja ta’ kwalità għolja u inklużiva 2021/C 504/03

text:
               14.12.2021

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 504/21

      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
      tad-29 ta’ Novembru 2021
      dwar approċċi ta’ tagħlim imħallat għal edukazzjoni primarja u sekondarja ta’ kwalità għolja u inklużiva
      (2021/C 504/03)
      IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
      Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea u b’mod partikolari l-Artikoli 165 u 166 tiegħu,
      Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni Ewropea,
      BILLI:

                  1.

                  Il-pandemija tal-COVID-19 affettwat u poġġiet pressjoni bla preċedent fuq is-sistemi tal-edukazzjoni u t-taħriġ madwar id-dinja u madwar l-Unjoni. Ir-restrizzjonijiet soċjetali ġabu bidliet kbar fit-tagħlim u l-apprendiment kif ukoll fil-komunikazzjoni u fil-kollaborazzjoni fi ħdan il-komunitajiet tal-edukazzjoni u t-taħriġ (1). Dawn kellhom impatt fuq l-istudenti, il-familji tagħhom, l-għalliema, il-ħarrieġa, u l-mexxejja tal-istituzzjonijiet, kif ukoll fuq il-professjonisti fil-komunità li jappoġġaw l-edukazzjoni, bħall-ħaddiema soċjali, il-psikoloġi, speċjalisti fi kwistjonijiet ta’ konsulenza, professjonisti fil-kura tas-saħħa u edukaturi kulturali oħrajn. L-Istati Membri setgħu jimmobilizzaw b’mod rapidu soluzzjonijiet u appoġġ għat-tagħlim mill-bogħod, billi f’ħafna każijiet għamlu użu ta’ teknoloġiji diġitali. Ġew meħuda tagħlimiet utli dwar opportunitajiet ġodda għall-edukazzjoni u t-taħriġ, inkluż iż-żieda sinifikanti fil-ħiliet u l-kompetenzi diġitali tal-għalliema u rabtiet aktar mill-qrib bejn l-iskejjel u l-komunità usa’. Madankollu, ħafna Stati Membri esperjenzaw nuqqasijiet fis-sistema, b’nuqqas mifrux ta’ tħejjija u riżorsi għall-bidla lejn approċċ differenti għat-tagħlim u l-apprendiment, li enfasizza u aggrava l-inugwaljanzi, id-diskrepanzi u l-ħtiġijiet eżistenti (2). Is-sistemi tal-edukazzjoni u t-taħriġ iridu jindirizzaw dawn u jtejbu wkoll ir-reżiljenza tagħhom, biex ilaħħqu ma’ u jadattaw aħjar għaċ-ċirkostanzi li qed jinbidlu fil-futur.

                  2.

                  Il-konklużjonijiet tal-Kunsill dwar il-ġlieda kontra l-kriżi tal-COVID-19 fl-edukazzjoni u t-taħriġ jistiednu lill-Istati Membri biex “jerġgħu jibdew attivitajiet ta’ tagħlim u apprendiment wiċċ imb wiċċ”, u barra minn hekk jipprovdu “possibbiltajiet għal tagħlim mill-bogħod, diġitali u mħallat”, filwaqt li “jagħtu attenzjoni addizzjonali biex jiżguraw opportunitajiet indaqs”. Il-konklużjonijiet tal-Kunsill dwar l-edukazzjoni diġitali fis-soċjetajiet tal-għarfien tal-Ewropa (3) jistiednu wkoll lill-Kummissjoni biex “tkompli l-ħidma, f’kooperazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri u abbażi tal-evidenza”, il-konklużjonijiet imsemmija hawn fuq, “bil-għan li jkun hemm komprensjoni kondiviża fil-livell tal-Unjoni tal-approċċi għal proċessi ta’ apprendiment mill-bogħod li jkunu effettivi, inklużivi u interessanti”.

                  3.

                  Il-Pjan ta’ Azzjoni għall-Edukazzjoni Diġitali 2021-2027 jiddeskrivi l-viżjoni tal-Kummissjoni Ewropea għal edukazzjoni diġitali ta’ kwalità għolja, inklużiva u aċċessibbli fl-Ewropa. Huwa appell għal azzjoni għal kooperazzjoni aktar b’saħħitha fil-livell Ewropew biex jittieħdu tagħlimiet mill-pandemija tal-COVID-19 u s-sistemi tal-edukazzjoni u t-taħriġ jkunu aktar lesti għall-era diġitali. Dan jenfasizza l-potenzjal tat-teknoloġija li tiffaċilita apprendiment aktar aċċessibbli, flessibbli, personalizzat u ffukat fuq l-istudenti. Ifittex li jindirizza l-inugwaljanzi fl-edukazzjoni u t-taħriġ meta jkun hemm nuqqas ta’ ħiliet u kompetenzi diġitali, aċċess għal għodod xierqa, u konnettività online affidabbli. Il-pjan jenfasizza l-ħtieġa li tissaħħaħ il-kapaċità diġitali fis-sistemi tal-edukazzjoni u t-taħriġ.

                  4.

                  It-trawwim tal-iżvilupp tal-kompetenzi huwa wieħed mill-għanijiet ta’ Żona Ewropea tal-Edukazzjoni li permezz tagħha “nużaw il-potenzjal sħiħ tal-edukazzjoni u tal-kultura bħala muturi tal-impjiegi, tal-ġustizzja soċjali, taċ-ċittadinanza attiva kif ukoll bħala mezz biex tiġi esperjenzata l-identità Ewropea fid-diversità kollha tagħha” (4). Ir-Riżoluzzjoni tal-Kunsill dwar qafas strateġiku għall-kooperazzjoni Ewropea fl-edukazzjoni u t-taħriġ lejn iż-Żona Ewropea tal-Edukazzjoni u lil hinn (2021-2030) (5) tistabbilixxi, bħala l-għan ewlieni tal-kooperazzjoni Ewropea fl-edukazzjoni u t-taħriġ, l-appoġġ għall-iżvilupp ulterjuri tas-sistemi tal-edukazzjoni u t-taħriġ fl-Istati Membri li għandhom l-għan li jiżguraw is-sodisfazzjon personali, soċjali u professjonali taċ-ċittadini kollha, filwaqt li tippromwovi l-valuri demokratiċi, l-ugwaljanza, il-koeżjoni soċjali, iċ-ċittadinanza attiva, u d-djalogu interkulturali, kif ukoll il-prosperità ekonomika sostenibbli, it-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali, u l-impjegabbiltà.

                  5.

                  L-ewwel prinċipju tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali (6) jiddikjara li kulħadd għandu d-dritt għal edukazzjoni, taħriġ u tagħlim tul il-ħajja ta’ kwalità u inklużivi sabiex iżomm u jikseb ħiliet li jippermettulu jipparteċipa b’mod sħiħ fis-soċjetà u tranżizzjonijiet ta’ suċċess fis-suq tax-xogħol. Il-prinċipju 11 tal-Pilastru jiddikjara li t-tfal li ġejjin minn ambjent żvantaġġat għandhom id-dritt għal miżuri speċifiċi biex jissaħħu l-opportunitajiet indaqs. L-implimentazzjoni effettiva ta’ dawk il-prinċipji tiddependi ħafna fuq id-determinazzjoni u l-azzjoni tal-Istati Membri. L-azzjonijiet fil-livell tal-UE jistgħu jikkomplementaw l-azzjonijiet nazzjonali u l-Kummissjoni ppreżentat il-kontribut tagħha fil-Pjan ta’ Azzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali (7).

                  6.

                  L-Aġenda għall-Ħiliet għall-Ewropa (8) tiddefinixxi azzjonijiet li jgħinu lill-individwi u lin-negozji jiżviluppaw u jużaw aktar ħiliet u ħiliet aħjar, billi jsaħħu l-kompetittività sostenibbli u jibnu r-reżiljenza biex jirreaġixxu għall-kriżijiet, abbażi tat-tagħlimiet meħuda matul il-pandemija tal-COVID-19; tipproponi wkoll it-trawwim tal-edukazzjoni STEM (Xjenza, Teknoloġija, Inġinerija u Matematika) f’azzjonijiet ta’ riċerka u innovazzjoni.

                  7.

                  Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill li tistabbilixxi Garanzija Ewropea għat-Tfal (9) tistieden lill-Istati Membri jiggarantixxu aċċess effettiv u liberu għall-edukazzjoni u l-attivitajiet ibbażati fl-iskejjel għat-tfal fil-bżonn (jiġifieri f’riskju ta’ faqar jew esklużjoni soċjali). L-Istrateġija tal-UE dwar id-Drittijiet tat-Tfal (10) titlob li tinbena edukazzjoni inklużiva ta’ kwalità.

                  8.

                  F’dinja li qed tinbidel rapidament u interkonnessa ħafna, kull persuna teħtieġ firxa wiesgħa ta’ kompetenzi u li tiżviluppahom kontinwament matul il-ħajja. Il-kompetenzi ewlenin kif definiti fil-Qafas Ewropew ta’ Referenza dwar il-Kompetenzi Ewlenin għat-Tagħlim Tul il-Ħajja (11) għandhom l-għan li jistabbilixxu l-pedament għall-kisba ta’ soċjetajiet aktar ekwi u aktar demokratiċi. Dawn jirrispondu għall-ħtieġa ta’ tkabbir inklużiv u sostenibbli, koeżjoni soċjali u żvilupp ulterjuri tal-kultura demokratika.

                  9.

                  Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-kompetenzi ewlenin għat-tagħlim tul il-ħajja (12) tiddikjara li l-iżvilupp tal-kompetenzi huwa ffaċilitat permezz tal-promozzjoni ta’ varjetà ta’ approċċi u ambjenti tat-tagħlim, inkluż l-użu adegwat tat-teknoloġiji diġitali; l-għoti ta’ appoġġ lill-persunal edukattiv kif ukoll lil partijiet ikkonċernati oħrajn li jappoġġaw il-proċessi ta’ tagħlim, inkluż il-familji; l-appoġġ u l-iżvilupp ulterjuri tal-valutazzjoni u l-validazzjoni tal-kompetenzi ewlenin miksuba f’kuntesti differenti; u t-tisħiħ tal-kollaborazzjoni fl-edukazzjoni u bejn ambjenti tal-edukazzjoni, it-taħriġ u t-tagħlim fil-livelli kollha, u f’oqsma differenti.

                  10.

                  Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali (VET) għall-kompetittività sostenibbli, il-ġustizzja soċjali u r-reżiljenza (13) tipproponi viżjoni modernizzata ta’ politika tal-UE dwar il-VET, inkluż id-diġitalizzazzjoni tagħha u l-użu ta’ tagħlim imħallat. Id-Dikjarazzjoni ta’ Osnabrück dwar l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali bħala faċilitatur tal-irkupru u tranżizzjonijiet ġusti lejn ekonomiji diġitali u ekoloġiċi tiddikjara li t-tagħlim diġitali jista’ jkollu rwol importanti u komplementari (14).

                  11.

                  Il-konklużjonijiet tal-Kunsill dwar l-għalliema u l-ħarrieġa Ewropej għall-futur (15) jirrikonoxxu li l-għalliema, il-ħarrieġa u l-mexxejja tal-iskejjel huma mutur indispensabbli tal-edukazzjoni u t-taħriġ li jenħtieġ li jkunu involuti fil-ħolqien ta’ politiki tal-edukazzjoni u tat-taħriġ b’awtonomija fl-applikazzjoni ta’ dawn il-politiki fil-prattika iżda li jeħtieġu wkoll l-appoġġ ta’ approċċ komprensiv għall-edukazzjoni inizjali, id-dħul fis-servizz u l-iżvilupp professjonali kontinwu.

                  12.

                  Il-pandemija kabbret it-tħassib li ilu jeżisti għall-benesseri fiżiku, mentali u emozzjonali tat-tfal u taż-żgħażagħ. It-tfal u ż-żgħażagħ kollha għandhom jingħataw appoġġ biex igawdu stil ta’ ħajja attiv u tajjeb għas-saħħa (16), li jħeġġeġ drawwiet pożittivi tul il-ħajja, u għandu jkollhom l-opportunità li jipparteċipaw f’firxa ta’ attivitajiet sportivi u fiżiċi oħra, li ttejjeb il-ħiliet motorji u tagħti spinta lill-benesseri mentali u emozzjonali. It-tfal u ż-żgħażagħ jeħtieġu wkoll appoġġ għall-benesseri mentali u emozzjonali tagħhom matul it-tagħlim, inkluż kompiti ta’ tagħlim taħt ċirkostanzi ta’ sfida u fehim tal-imġiba sikura u responsabbli online (17). Huwa meħtieġ ukoll appoġġ għal dawk l-istudenti li jqattgħu perijodi ta’ ħin twal ’il bogħod mill-familji u l-pari tagħhom, jew mill-appoġġ tal-persunal tal-iskola. L-identifikazzjoni ta’ oqsma għat-titjib u r-rimedju biex jiġi indirizzat kwalunkwe telf fit-tagħlim u impatt fuq il-benesseri hija importanti wkoll.

                  13.

                  Filwaqt li jiġi rikonoxxut bis-sħiħ li l-valur tat-tagħlim wiċċ imb’ wiċċ, it-tagħlim b’modi differenti u f’ambjenti differenti, inkluż is-sit tal-iskola, id-dar, fil-miftuħ, is-siti kulturali, il-postijiet tax-xogħol u l-ambjenti diġitali, jista’ jimmotiva lit-tfal u ż-żgħażagħ biex itejbu l-iżvilupp ta’ kompetenza wiesgħa tagħhom. Dan min-naħa tiegħu jista’ jgħinhom jifhmu u jiġu motivati mir-rilevanza tal-edukazzjoni u t-taħriġ formali għal ħajjithom fis-soċjetà u jżid l-involviment attiv tagħhom fl-isfidi lokali u globali, pereżempju dawk relatati mas-sostenibbiltà, l-ambjent u t-tibdil fil-klima.

                  14.

                  L-edukazzjoni hija dritt fundamentali tal-bniedem u dritt tat-tfal. L-aċċess għaliha jrid jiġi ggarantit, indipendentement mill-ambjent li fih isseħħ – is-sit tal-iskola, ambjenti fiżiċi oħra, mill-bogħod, jew taħlita ta’ kollha – u indipendentement miċ-ċirkostanzi personali u soċjali differenti tal-istudenti. Lil hinn mill-pandemija, filwaqt li jiġi rikonoxxut bis-sħiħ il-valur tat-tagħlim fis-sit tal-iskola u wiċċ imb’ wiċċ, l-approċċi ta’ tagħlim imħallat huma opportunità biex jittejbu l-kwalità, ir-rilevanza u l-inklużività tal-edukazzjoni u t-taħriġ, bħal forniment ta’ tagħlim aħjar f’żoni rurali u remoti, inkluż ir-reġjuni ultraperiferiċi u l-komunitajiet tal-gżejjer, u għal studenti oħra li jistgħu (temporanjament) ma jattendux is-sit tal-iskola full time: dawk li huma parti minn komunitajiet ta’ vjaġġaturi jew vjaġġaturi okkupazzjonali; persuni żgħażagħ li jindukraw; dawk bi problemi tas-saħħa jew li jgħixu fi sptarijiet u f’ċentri tal-kura; dawk involuti f’taħriġ ta’ prestazzjoni għolja; u dawk f’edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali jew f’xogħol bi ħlas. L-ambjenti u l-għodod kollha għandhom ikunu aċċessibbli bl-istess mod għal gruppi ta’ minoranzi, tfal u żgħażagħ b’diżabilità u minn sfondi soċjoekonomikament żvantaġġati u ma għandhomx iwasslu għal diskriminazzjoni jew segregazzjoni.

                  15.

                  Approċċi ta’ tagħlim imħallat jirrikonoxxu l-valur tal-iskola bħala spazju kondiviż għall-interazzjoni personali u soċjali, li huwa importanti għat-tagħlim bħala mod ta’ kif nifhmu u nagħmlu sens mid-dinja. Kemm l-arkitettura tal-iskola kif ukoll id-disinn tal-ispazju għall-iskejjel huma sinifikanti f’dan ir-rigward.

                  16.

                  Approċċi ta’ tagħlim imħallat jistgħu jtejbu l-iżvilupp ta’ kompetenzi wiesgħa, minħabba l-varjetà ta’ kompiti u għodod ta’ tagħlim li jistgħu jinvolvu. L-użu tat-teknoloġija diġitali, inkluż il-konnessjoni ta’ apparati online, jista’ jiffaċilita l-interazzjoni tal-istudent ma’ studenti oħra, programmi ta’ tagħlim, u sorsi oħra ta’ informazzjoni, u jista’ jappoġġa t-tagħlim wiċċ imb’ wiċċ u t-tagħlim f’ambjenti differenti. Il-kisba ta’ kompetenzi diġitali u tad-data tista’ tiġi ffaċilitata permezz ta’ approċċi ta’ tagħlim imħallat. L-użu komplementari tat-tagħmir xjentifiku, ir-riżorsi edukattivi miftuħa (OER), l-għodod tas-snajja’, realja (oġġetti misjuba u użati fil-ħajja ta’ kuljum), testi pubblikati, u għodod tal-kitba u tal-arti viżiva jista’ jappoġġa l-kreattività u l-espressjoni personali, kemm bħala individwu kif ukoll b’mod kollaborattiv.

                  17.

                  L-approċċi ta’ tagħlim imħallat jeħtieġu approċċ koerenti u mifrux mas-sistema kollha biex jinħolqu kundizzjonijiet abilitanti. Dan jinkludi l-involviment ta’ prattikanti b’oqsma differenti ta’ għarfien espert u l-promozzjoni ta’ kollaborazzjoni mal-komunità, li jħeġġeġ responsabbiltà kondiviża għall-iżvilupp tat-tfal u ż-żgħażagħ. L-effettività ta’ miżuri sistematiċi biex jiġu appoġġati approċċi ta’ tagħlim imħallat ser tiddependi wkoll fuq l-artikulazzjoni u l-appoġġ tar-relazzjonijiet bejn l-elementi differenti tal-ekosistema, bejn l-awtoritajiet lokali, reġjonali u nazzjonali tal-edukazzjoni u t-taħriġ; l-industrija tar-riżorsi tal-edukazzjoni (li tipprovdi t-teknoloġija, il-pubblikazzjoni, u tagħmir ieħor tal-kurrikulu); l-istituzzjonijiet tar-riċerka, l-edukazzjoni u t-taħriġ; il-komunitajiet; l-organizzazzjonijiet u l-inizjattivi tas-soċjetà ċivili; kif ukoll il-familji u l-istudenti nfushom, irrispettivament mill-ħtiġijiet jew mil-livelli ta’ ħiliet tagħhom.

                  18.

                  L-approċċi ta’ tagħlim imħallat huma prattika stabbilita b’mod ġenerali fl-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali inizjali (18); madankollu, ir-restrizzjonijiet tal-pandemija sfidaw il-kapaċità tal-istituzzjonijiet u l-organizzazzjonijiet li jipprovdu tagħlim ibbażat fuq ix-xogħol u jżommu komunikazzjoni mal-ħarrieġa u l-mentors, u kellhom impatt fuq il-forniment ta’ apprendistati. It-tnaqqis fl-aċċess għal esperjenzi prattiċi enfasizza l-ħtieġa magħrufa għall-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali biex jittieħed vantaġġ mit-teknoloġija diġitali, inkluż l-apparati diġitali u l-pjattaformi ta’ tagħlim, il-portafolli elettroniċi u r-realtà awmentata u r-realtà virtwali għas-simulazzjonijiet. Huwa saħħaħ ukoll il-ħtieġa għal fehim u koordinazzjoni ta’ kif it-teknoloġiji diġitali jintużaw għat-tagħlim f’ambjenti differenti (eż. fis-sit tal-iskola jew matul il-kollokamenti tax-xogħol) sabiex l-istudenti jitħejjew għall-ħajja u s-suq tax-xogħol futur.

                  19.

                  L-importanza u r-rilevanza tat-tagħlim mhux formali huma evidenti mill-esperjenzi miksuba permezz tal-ħidma fost iż-żgħażagħ, ix-xogħol volontarju u l-parteċipazzjoni f’attivitajiet kulturali, inkluż l-isport tal-massa. It-tagħlim mhux formali għandu rwol importanti x’jaqdi fl-appoġġ tal-iżvilupp ta’ ħiliet interpersonali, komunikattivi, konjittivi u personali essenzjali, inkluż il-kreattività, li jiffaċilitaw it-tranżizzjoni taż-żgħażagħ lejn l-età adulta, iċ-ċittadinanza attiva u l-ħajja tax-xogħol (19). L-identifikazzjoni ta’ modi ġodda ta’ tagħlim tinkludi kooperazzjoni aħjar bejn ambjenti ta’ tagħlim formali u mhux formali (20).

                  20.

               Din ir-Rakkomandazzjoni tirrispetta bis-sħiħ il-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità. Hija tirrikonoxxi li l-livell ta’ awtonomija li jgawdu minnu l-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni u t-taħriġ ivarja ħafna madwar l-Istati Membri. F’xi Stati Membri, l-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni u t-taħriġ, l-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni tal-għalliema, kif ukoll l-għalliema u l-ħarrieġa, igawdu minn livell għoli ta’ awtonomija. Ir-Rakkomandazzjoni ser tiġi implimentata skont iċ-ċirkostanzi nazzjonali.
            Filwaqt li titqies id-definizzjoni li ġejja ta’ “tagħlim imħallat”:
      Għall-finijiet ta’ din ir-Rakkomandazzjoni, tagħlim imħallat fl-edukazzjoni u t-taħriġ formali jinvolvi diversità ta’ approċċi u huwa mifhum bħala skola (fl-edukazzjoni primarja u sekondarja, inkluż l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali), għalliem u ħarrieġ jew student li jieħdu aktar minn approċċ wieħed għall-proċess ta’ tagħlim:

                  —

                  it-taħlit tas-sit tal-iskola ma’ ambjenti fiżiċi oħra ’l bogħod mis-sit tal-iskola (bil-preżenza ta’ għalliem/ħarrieġ, jew separati mill-ispazju u/jew il-ħin fit-tagħlim mill-bogħod);

                  —

                  it-taħlit ta’ għodod differenti għat-tagħlim li jistgħu jkunu diġitali (inkluż it-tagħlim online) u mhux diġitali.

            Billi jużaw il-ġudizzju pedagoġiku professjonali tagħhom, l-għalliema, il-ħarrieġa u l-iskejjel ser jagħżlu u jiffaċilitaw l-użu ta’ dawn l-approċċi bħala parti minn kompiti ta’ involviment u tagħlim effettiv li jappoġġaw l-iżvilupp ta’ kompetenza wiesgħa, kif adatt għall-età, l-abbiltajiet u ċ-ċirkostanzi tal-istudenti u l-eżiti tat-tagħlim maħsuba.

         Ambjenti fiżiċi oħra jistgħu jinkludu, pereżempju, minn naħa waħda, id-dar; l-isptarijiet (fil-każ ta’ tfal morda jew midruba); u min-naħa l-oħra istituzzjonijiet kulturali u tal-memorja; l-azjendi agrikoli, il-kumpanniji u postijiet tax-xogħol oħra; is-siti tan-natura u fil-miftuħ; l-ispazji sportivi u taż-żgħażagħ.

         Tagħlim mill-bogħod huwa definit bħala tagħlim li jseħħ mal-għalliem/ħarrieġ li jkun separat mill-istudent mill-ispazju u/jew il-ħin, filwaqt li jitqiesu ċ-ċirkostanzi nazzjonali.

         Tagħlim online huwa definit bħala tagħlim li jseħħ bl-użu tat-teknoloġija diġitali biex jiġu konnessi apparati differenti u tiġi ffaċilitata l-interazzjoni bejn l-istudent u l-għalliema, il-ħarrieġa jew persunal edukattiv ieħor, jew studenti oħra, bil-għan li jinkiseb kontenut tat-tagħlim jew informazzjoni oħra biex jinkisbu l-objettivi ta’ programmi tat-tagħlim.

         Għodod tat-tagħlim diġitali jistgħu jinkludu, pereżempju: smart boards u projetturi għall-kollaborazzjoni fil-klassijiet; apparati mobbli, tablets u laptops b’applikazzjonijiet għad-disinn, l-esplorazzjoni u l-kondiviżjoni tax-xogħol; it-televiżjoni u r-radju biex jiġu segwiti l-programmi; u l-għodod u l-applikazzjonijiet tar-realtà awmentata u tar-realtà virtwali għall-interattività mtejba. L-għodod tat-tagħlim diġitali mhux dejjem jeħtieġu li jkunu konnessi mal-internet,
      B’DAN JIRRAKKOMANDA LI L-ISTATI MEMBRI

                  1.

                  Abbażi tat-tagħlimiet meħuda fil-kuntest tal-kriżi tal-COVID-19, jappoġġaw l-irkupru u t-tħejjija ta’ sistemi tal-edukazzjoni u t-taħriġ billi jindirizzaw il-konsegwenzi tal-pandemija għall-istudenti, l-għalliema, il-ħarrieġa u persunal edukattiv ieħor, jiżviluppaw approċċi strateġiċi aktar fit-tul għat-tagħlim imħallat u jibnu fuq innovazzjonijiet b’suċċess introdotti jew ittestjati matul il-pandemija biex jikkondividu u jespandu l-aħjar prattiki, skont il-prinċipji stabbiliti f’din ir-Rakkomandazzjoni (21). Dawn l-innovazzjonijiet ma jissostitwixxux iżda jikkomplementaw it-tagħlim mis-siti tal-iskola u dak wiċċ imb’ wiċċ.

                  2.

                  Jappoġġaw lill-istudenti billi jqisu l-miżuri li ġejjin:

         Bħala rispons dirett għall-kriżi

                  a)

                  Jipprovdu opportunitajiet addizzjonali ta’ tagħlim u appoġġ immirat lejn l-istudenti biex jiġi rimedjat it-telf ta’ tagħlim ikkawżat mill-għeluqparzjali tal-iskejjel u r-restrizzjonijiet għat-tagħlim wiċċ imb’ wiċċ, b’mod partikolari għal dawkli għandhom diffikultajiet fit-tagħlim, għandhom ħtiġijiet edukattivi speċjali, ġejjin minn gruppi żvantaġġati jew li ġew affettwati mod ieħor mit-tfixkil fl-edukazzjoni u t-taħriġ. Dan jista’ jinkludi, pereżempju, appoġġ individwalizzat imtejjeb u tutoraġġ personali, sistemi ta’ mentoraġġ (inkluż mentoraġġ bejn il-pari), komunitajiet tat-tagħlim inklużiv, riżorsi ta’ aktar għalliema assenjati lill-klassi (eż. Co-teaching), aktar appoġġ għall-konsulenza, ħin ta’ tagħlim addizzjonali matul is-sena skolastika u/jew il-perijodu tal-vaganzi, aċċess għal ambjenti ta’ tagħlim addizzjonali, bħal libreriji pubbliċi u spazji komunitarji, u għal servizzi ta’ wara l-iskola b’appoġġ pedagoġiku.

                  b)

                  Jagħtu prijorità lill-benesseri fiżiku u mentali tal-istudenti u l-familji tagħhom. Dan jista’ jinkludi: it-tisħiħ tal-appoġġ psikoloġiku u l-iżvilupp ta’ gwida għas-saħħa mentali; l-inklużjoni tal-benesseri tal-istudent u l-politiki kontra l-bullying fl-objettivi tal-iskejjel; proċessi ta’ monitoraġġ u assigurazzjoni tal-kwalità (bħala parti minn assigurazzjoni tal-kwalità regolari jew xogħol ta’ spezzjoni fl-iskejjel jew fil-kuntest ta’ valutazzjonijiet speċifiċi tas-sitwazzjoni fl-iskejjel fil-kuntest tal-pandemija); l-assenjazzjoni ta’ persunal dedikat jew il-faċilitazzjoni tal-aċċess għal professjonisti kwalifikati u servizzi tas-saħħa mentali u ta’ appoġġ.

                  c)

                  Jagħtu spinta lill-iżvilupp tal-ħiliet u l-kompetenzi diġitali tal-istudenti kollha u l-familji tagħhom, b’kont meħud tad-distakk diġitali u d-distakk diġitali bejn il-ġeneri, filwaqt li jiġu indirizzati l-isterjotipi u l-preġudizzji kollha, inkluż l-isterjotipi tal-ġeneru u l-preġudizzji tal-ġeneru, u tingħata spinta lill-kapaċità diġitali tas-sistemi tal-edukazzjoni u t-taħriġ billi jitħeġġeġ l-investiment fil-livelli tal-iskejjel u tal-komunità fl-apparat u l-konnettività disponibbli u billi jiġu pprovduti opportunitajiet biex jissaħħu l-ħiliet u l-kompetenzi diġitali, inkluż l-użu tat-teknoloġija għall-komunikazzjoni, kemm għal tagħlim indipendenti kif ukoll kollaborattiv u għall-awtovalutazzjoni biex jittejjeb aktar it-tagħlim. L-implimentazzjoni ta’ investimenti u riformi previsti fil-pjanijiet nazzjonali u tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza tiżgura li l-istudenti kollha jkunu jistgħu jaċċessaw it-tagħmir u l-opportunitajiet ta’ tagħlim meħtieġa.

         Biex jiġu appoġġati l-irkupru u t-tħejjija fit-tul tal-edukazzjoni u t-taħriġ:

                  d)

                  Jesploraw modi biex jiġu żviluppati approċċi ta’ tagħlim imħallat fl-edukazzjoni primarja u sekondarja, inkluż l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali, għall-benefiċċju tal-istudenti kollha u biex jiġi żgurat impatt pożittiv dejjiemi fuq it-tagħlim u l-apprendiment adattati għall-età, l-abbiltajiet, il-ħtiġijiet speċifiċi u l-objettivi tat-tagħlim tal-istudenti, filwaqt li jiġi rikonoxxut bis-sħiħ il-valur tat-tagħlim fis-sit tal-iskola u t-tagħlim wiċċ imb wiċċ. Dan jista’ jinkludi t-tisħiħ tal-iżvilupp u l-inkorporazzjoni ta’ għodod differenti għat-tagħlim, sabiex jiġu pprovduti opportunitajiet għall-investigazzjoni u l-espressjoni, inkluż l-iżvilupp tal-litteriżmu xjentifiku, diġitali u fil-media; l-appoġġ għat-tagħlim li jgħaqqad ambjenti differenti biex jarrikkixxi l-esperjenza tat-tagħlim; il-ħolqien ta’ bilanċ xieraq bejn it-tagħlim immexxi mill-għalliema u mill-istudenti fuq naħa, u t-tagħlim kollaborattiv u indipendenti fuq l-oħra; l-esplorazzjoni ta’ metodi ta’ tagħlim biex opportunitajiet ġodda jsiru attraenti u jiġu offruti soluzzjonijiet ta’ tagħlim aħjar kemm għall-istudenti kif ukoll għall-għalliema.

                  e)

                  Jużaw approċċi ta’ tagħlim imħallat bħala mod kif jiġu appoġġati l-benesseri, l-awtonomija tal-istudenti u t-tagħlim personalizzat (filwaqt li jitqiesu l-età, il-kapaċitajiet, u l-ħtiġijiet speċifiċi tat-tagħlim tal-istudenti), u kif jiġu żviluppati l-“kompetenzi personali, soċjali u tat-tagħlim dwar kif titgħallem” (wieħed mit-tmien “kompetenzi ewlenin għat-tagħlim tul il-ħajja” (22) u żviluppat aktar fl-inizjattiva qafas Ewropea LifeComp tal-Kummissjoni (23)).

                  3.

                  Jappoġġaw lill-għalliema u lill-ħarrieġa billi jqisu l-miżuri li ġejjin:

         Bħala reazzjoni diretta għall-kriżi:

                  a)

                  Jappoġġaw l-awtovalutazzjoni tal-għalliema dwar l-użu tat-teknoloġiji diġitali, kif ukoll korsijiet ta’ titjib tal-ħiliet u forom oħra ta’ tagħlim professjonali għall-għalliema u l-ħarrieġa biex jgħinuhom jużaw u jintegraw programmi u għodod diġitali fit-tagħlim (24). Jiżviluppaw u jiddisseminaw moduli u riżorsi pedagoġiċi online u fuq il-post biex jgħinu lill-għalliema u lill-ħarrieġa jadattaw il-metodi u l-prattiki tat-tagħlim tagħhom għal approċċi ta’ tagħlim imħallat (25), abbażi tal-esperjenza u l-feedback tagħhom, u jinvolvu ruħhom magħhom fl-użu ta’ għodod u materjali ġodda, inkluż kif joperaw b’mod sikur u etiku f’ambjenti diġitali u kif jappoġġaw lill-istudenti biex jagħmlu dan.

                  b)

                  Iżidu l-enfasi fuq il-benesseri u l-kwalità tal-ħajja professjonali tal-għalliema u l-ħarrieġa, il-mexxejja tal-iskejjel u persunal edukattiv ieħor sabiex jittaffa l-istress u jiġi pprevenut l-eżawriment. Dan jista’ jinkludi: il-faċilitazzjoni tal-aċċess għal professjonisti u servizzi kwalifikati fil-qasam tas-saħħa mentali u fi kwistjonijiet ta’ appoġġ; il-promozzjoni tal-iżvilupp u/jew l-organizzazzjoni ta’ appoġġ bejn il-pari biex jittaffa l-istress; u l-għoti ta’ opportunitajiet imtejba għat-taħriġ fir-reżiljenza/il-benesseri mentali fl-edukazzjoni inizjali tal-għalliema u fit-tkomplija ta’ programmi ta’ żvilupp professjonali.

         Biex jiġu appoġġati l-irkupru u t-tħejjija fit-tul tal-għalliema u l-ħarrieġa:

                  c)

                  Jintegraw it-tfassil ta’ tagħlim imħallat fi programmi tal-edukazzjoni inizjali tal-għalliema (26) u tat-tkomplija tal-iżvilupp professjonali statutorji (27) biex il-persunal edukattiv jiġi megħjun jadatta t-tfassil tat-tagħlim kif xieraq għall-kuntesti professjonali tiegħu u megħjun biex isir kompetenti fil-faċilitazzjoni tat-tagħlim b’firxa ta’ ambjenti fuq ġewwa u fil-miftuħ, għodod u kompiti.

                  d)

                  Jipprovdu aċċess għal ċentri ta’ għarfien espert u għal riżorsi xierqa li jiggwidaw u jtejbu approċċi ta’ tagħlim imħallat. Jappoġġaw lill-persunal tal-edukazzjoni u tat-taħriġ biex jiżviluppaw approċċi ta’ tagħlim imħallat fil-kuntesti speċifiċi tagħhom permezz ta’ skambji tal-persunal u tagħlim bejn il-pari, il-ħolqien ta’ timijiet b’saħħithom tal-iskejjel permezz ta’ tagħlim kollaborattiv, networks, proġetti ta’ kollaborazzjoni, u komunitajiet ta’ prattika.

                  e)

                  Jiżviluppaw gwida dwar approċċi ġodda għall-valutazzjoni u l-eżamijiet finali, inkluż online, b’għodod xierqa għal valutazzjoni formattiva u kumulattiva li huma xierqa għal livelli u kuntesti ta’ tagħlim differenti tal-edukazzjoni u t-taħriġ.

                  f)

                  Iħeġġu lill-persunal edukattiv jipparteċipa fi proġetti u riċerka esploratorji, inkluż l-ittestjar tal-użu tal-kompiti f’ambjenti oħrajn ta’ tagħlim u l-użu tat-teknoloġija diġitali biex tappoġġa l-proċessi ta’ tagħlim u apprendiment.

                  4.

                  Jappoġġaw lill-iskejjel billi jqisu l-miżuri li ġejjin:

         Bħala reazzjoni diretta għall-kriżi:

                  a)

                  Jipprovdu għodod u riżorsi għall-approċċi ta’ tagħlim imħallat, kif ukoll gwida lill-iskejjel dwar kif dawn jistgħu jintużaw effettivament (28).

                  b)

                  Jimmobilizzaw jew jirreklutaw persunal addizzjonali biex ikun jista’ jingħata aktar ħin għall-appoġġ individwali fl-iskola u fl-attivitajiet ta’ wara l-iskola, jekk possibbli.

                  c)

                  Jappoġġaw sħubijiet effettivi għall-infrastruttura u r-riżorsi bejn fornituri differenti tal-edukazzjoni u tat-taħriġ, inkluż mill-awtoritajiet lokali u reġjonali, in-negozji, assoċjazzjonijiet professjonali, l-arti, il-wirt kulturali, l-isport, in-natura, l-edukazzjoni għolja u l-istituti tar-riċerka, is-soċjetà ċivili, l-industrija tar-riżorsi edukattivi (inkluż it-teknoloġija, il-pubblikazzjoni, u tagħmir ieħor tal-kurrikulu) u r-riċerka edukattiva.

                  d)

                  Jappoġġaw lill-iskejjel fil-monitoraġġ u l-awtoevalwazzjoni tal-istrateġiji u l-prattiki ta’ inklużjoni tagħhom fir-rigward ta’ approċċi ta’ tagħlim imħallat u fit-teħid ta’ miżuri meħtieġa biex jirrimedjaw għan-nuqqasijiet, inkluż l-użu tal-għodod tal-UE (29).

                  e)

                  Itejbu l-fehim tal-ġenituri, tal-kustodji legali u tal-familji dwar l-ambjenti tat-tagħlim, l-għodod u l-kompiti permezz ta’ komunikazzjoni u gwida sistematiċi, mingħajr ma jinħolqu piżijiet addizzjonali għalihom.

         Biex jiġi appoġġat l-irkupru fit-tul u tittejjeb il-kapaċità għal bidla organizzazzjonali

                  f)

                  Jinvestu fil-konnettività tal-internet b’veloċità għolja għal ambjenti fuq il-post l-iskola u tat-tagħlim mill-bogħod, li fuqhom jiddependi t-tagħlim online, flimkien ma’ pjanijiet għall-manutenzjoni u l-modernizzazzjoni tal-infrastruttura teknika.

                  g)

                  Jippermettu, fejn possibbli u f’konformità mal-leġiżlazzjoni u ċ-ċirkostanzi nazzjonali u reġjonali, livell xieraq ta’ awtonomija għat-teħid ta’ deċiżjonijiet fil-livell tal-iskola (mill-bordijiet tal-iskejjel, il-kapijiet, il-mexxejja), sabiex jiġu ffaċilitati l-innovazzjoni, il-kapaċità ta’ rispons u l-adattament għall-ħtiġijiet lokali u reġjonali.

                  h)

                  Jappoġġaw lill-mexxejja tal-iskejjel, li huma importanti fil-ġestjoni tal-bidla organizzazzjonali u titjib kontinwu, bi żvilupp professjonali u gwida ddedikati għar-rwoli tagħhom. Jappoġġaw lill-iskejjel u lill-fornituri assoċjati tal-edukazzjoni u tat-taħriġ fir-riflessjoni dwar approċċi ta’ tagħlim imħallat fl-ippjanar strateġiku tagħhom u fil-proċessi ta’ titjib fl-iskejjel, li jistgħu jinkludu l-użu ta’ għodod ta’ awtovalutazzjoni.

                  i)

                  Jappoġġaw id-djalogu u n-networking bejn firxa ta’ partijiet ikkonċernati, inkluż il-familji, involuti kemm fit-tagħlim fis-siti tal-iskejjel u ambjenti fiżiċi oħra u fit-tagħlim mill-bogħod, sabiex jiġġeneraw feedback u ideat għall-iżvilupp futur minn sorsi differenti. Dan għandu jinkludi wkoll djalogu, gwida u strateġiji biex tiġi protetta s-sikurezza tat-tfal u taż-żgħażagħ u biex jiġu żgurati l-kunfidenzjalità u l-protezzjoni tad-data tagħhom, u s-sigurtà u l-privatezza tagħhom fid-dinja diġitali.

                  j)

                  Jużaw, meta possibbli, parti mill-mekkaniżmi interni u/jew esterni ta’ rieżami u ta’ assigurazzjoni tal-kwalità ta’ skola għat-taħlit ta’ ambjenti u għodod ta’ tagħlim, bl-inkorporazzjoni ta’ evalwazzjoni ta’ fornituri oħra minbarra l-iskola, jew permezz tagħhom.

                  5.

                  Jagħmlu użu sħiħ mill-fondi u mill-għarfien espert tal-UE għar-riformi u l-investiment fl-infrastruttura, l-għodod u l-pedagoġija biex iżidu r-reżiljenza u t-tħejjija għal skejjel lesti għall-futur, b’mod partikolari Erasmus+, il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, il-Fond Soċjali Ewropew Plus, il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), il-Programm Ewropa Diġitali, Orizzont Ewropa u l-Istrument ta’ Appoġġ Tekniku.

                  6.

                  Jinvestu fir-riċerka dwar u fil-monitoraġġ u fl-evalwazzjoni tal-isfidi ta’ politika u l-impatt ta’ dawn l-inizjattivi fuq l-ekosistemi edukattivi sabiex jibnu fuq it-tagħlimiet meħuda u jikkontribwixxu għar-riforma futura tal-politika, inkluż billi jibnu fuq l-esperjenzi tal-istudenti kif ukoll fuq id-data miġbura, jekk disponibbli, biex jiġu żviluppati l-aħjar prattiki u soluzzjonijiet tal-IA mfassla apposta għal programmi ta’ tagħlim imtejba.

                  7.

                  Jieħdu miżuri u jagħtu segwitu għall-implimentazzjoni ta’ din ir-rakkomandazzjoni, f’konformità mas-sistemi nazzjonali u reġjonali tal-edukazzjoni u t-taħriġ. Iqisu, jekk xieraq, kwalunkwe miżura li tappoġġa approċċi ta’ tagħlim imħallat fil-pjanijiet ta’ azzjoni nazzjonali għall-implimentazzjoni tal-Garanzija Ewropea għat-Tfal.

            B’DAN JISTIEDEN LILL-KUMMISSJONI, B’KUNSIDERAZZJONI XIERQA TAS-SUSSIDJARJETÀ U Ċ-ĊIRKOSTANZI NAZZJONALI, BIEX:

                  1.

                  Tappoġġa l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni billi tiffaċilita t-tagħlim reċiproku u l-iskambji bejn l-Istati Membri u l-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha, soġġett għall-istabbiliment u l-elaborazzjoni ulterjuri ta’ miżuri, permezz ta’:

                              i)

                              il-Qafas strateġiku għall-kooperazzjoni Ewropea fl-edukazzjoni u t-taħriġ lejn iż-Żona Ewropea tal-Edukazzjoni u lil hinn (2021-2030) (30);

                              ii)

                              iċ-Ċentru Ewropew għall-Edukazzjoni Diġitali l-ġdid u d-Djalogu Strateġiku l-ġdid mal-Istati Membri, li ser jiġu stabbiliti taħt il-Pjan ta’ Azzjoni għall-Edukazzjoni Diġitali 2021-2027 biex jappoġġaw il-kollaborazzjoni transsettorjali dwar l-edukazzjoni diġitali;

                              iii)

                              il-pjattaformi u l-komunitajiet online tal-UE għall-edukazzjoni u t-taħriġ, inkluż il-pjattaforma School Education Gateway, eTwinning u s-Sett ta’ Għodod Ewropew għall-Iskejjel dwar “Il-promozzjoni tal-edukazzjoni inklużiva u l-indirizzar tat-tluq bikri mill-iskola”;

                  2.

                  Tappoġġa l-iżvilupp ta’ riżorsi, f’kooperazzjoni mal-Istati Membri, biex jintużaw fuq bażi volontarja, bħal:

                              i)

                              materjal ta’ gwida infurmat mill-evidenza dwar it-tfassil tat-tagħlim u l-prattika organizzazzjonali tal-iskejjel f’approċċi ta’ tagħlim imħallat, inkluż dwar għodod diġitali possibbli, approċċi għall-valutazzjoni u l-validazzjoni tat-tagħlim, u l-protezzjoni tad-data, il-privatezza u s-sikurezza online;

                              ii)

                              il-ħolqien u l-kondiviżjoni ta’ kontenut edukattiv diġitali ta’ kwalità għolja, filwaqt li jiġi esplorat ukoll il-potenzjal tal-Qafas Ewropew tal-Kontenut Edukattiv Diġitali li bħalissa qed jiġi żviluppat mill-Kummissjoni.

                  3.

                  Tappoġġa l-iżvilupp professjonali u l-opportunitajiet ta’ tagħlim għall-għalliema, il-ħarrieġa u persunal edukattiv ieħor, billi:

                              i)

                              tippromwovi korsijiet online miftuħa massivi (MOOCs) dwar it-tagħlim imħallat għall-għalliema, għall-ħarrieġa, għall-mexxejja tal-iskejjel u għall-ħarrieġa tal-għalliema ospitati mill-pjattaforma School Education Gateway, kif ukoll l-użu estiż ta’ dawn il-korsijiet għall-persunal fl-iskejjel;

                              ii)

                              tikkondividi prattika tajba minn skambji tal-persunal, proġetti u networks tal-Erasmus+, inkluż permezz tal-komunità online eTwinning, l-Akkademji tal-Għalliema tal-Erasmus+ u ċ-Ċentri ta’ Eċċellenza Vokazzjonali;

                              iii)

                              tippromwovi l-għodda online l-ġdida SELFIE għall-għalliema biex tgħinhom jirriflettu fuq il-kompetenzi diġitali tagħhom u jippjanaw għal aktar titjib. Din tibni fuq l-għodda SELFIE għall-ippjanar diġitali għall-iskola kollha, li tista’ tgħin fl-appoġġ ta’ approċċi effettivi ta’ tagħlim imħallat, inkluż fil-VET.

                  4.

                  Taħdem mal-partijiet ikkonċernati kollha, inkluż il-fornituri ta’ software u hardware, dwar modi kif jittejbu l-infrastruttura u l-għodod diġitali u l-użu tagħhom fir-rigward tal-edukazzjoni u t-taħriġ u, barra minn hekk, tenfasizza l-importanza tal-kunfidenzjalità u l-protezzjoni tad-data f’dak il-kuntest.

                  5.

                  Tappoġġa inizjattivi biex jiġu żviluppati u promossi aktar l-opportunitajiet ta’ edukazzjoni inklużiva, ekwitabbli u ta’ kwalità u ta’ tagħlim tul il-ħajja għal kulħadd, b’mod partikolari fir-rigward tal-inklużjoni tal-istudenti f’ċirkostanzi varji li jaffettwaw l-aċċess tagħhom għal ambjenti u għodod partikolari ta’ tagħlim, u l-inklużjoni ta’ dawk li jeħtieġu appoġġ immirat fil-proċess ta’ tagħlim.

                  6.

                  Tkompli tappoġġa lill-Istati Membri fit-twettiq ta’ riformi sabiex itejbu l-kwalità u l-inklużività tas-sistemi tal-edukazzjoni u t-taħriġ u jappoġġaw il-prontezza diġitali tagħhom, f’konformità mal-objettivi tal-Pjan ta’ Azzjoni għall-Edukazzjoni Diġitali 2021-2027.

                  7.

                  Tindirizza l-iżvilupp ta’ approċċ ta’ tagħlim imħallat fl-edukazzjoni primarja u sekondarja, inkluż l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali, fir-rapporti ta’ progress regolari taż-Żona Ewropea tal-Edukazzjoni u l-Pjan ta’ Azzjoni għall-Edukazzjoni Diġitali 2021-2027.

         Magħmul fi Brussell, id-29 ta’ Novembru 2021

               Għall-Kunsill

               Il-President

            S. KUSTEC

         (1)  Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar il-ġlieda kontra l-kriżi tal-COVID-19 fl-edukazzjoni u t-taħriġ, (ĠU C 212 I, 26.6.2020, p. 9).

         (2)  Ara d-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni SWD(2021) 219 final, parti 1, paġna 6 (nota 2 f’qiegħ il-paġna).

         (3)  ĠU C 415, 1.12.2020, p. 22.

         (4)  COM(2017) 673 final.

         (5)  ĠU C 66, 26.2.2021, p. 1.

         (6)  ĠU C 428, 13.12.2017, p. 10.

         (7)  COM(2021) 102 final.

         (8)  COM(2020) 274 final.

         (9)  ĠU L 223, 22.6.2021, p. 14.

         (10)  COM(2021) 142 final.

         (11)  ĠU C 189, 4.6.2018, p. 7.

         (12)  ĠU C 189, 4.6.2018, p. 1.

         (13)  ĠU C 417, 2.12.2020, p. 1.

         (14)  Approvata fit-30 ta’ Novembru 2020.

         (15)  ĠU C 193, 9.6.2020, p. 11.

         (16)  Fil-livell tal-UE, pereżempju, il-Kummissjoni Ewropea qed tniedi inizjattiva “HealthyLifestyle4All” bħala kampanja ta’ sentejn li għandha l-għan li torbot l-isport u l-istili ta’ ħajja attivi mas-saħħa, l-ikel u politiki oħra.

         (17)  Ara r-rapport tal-JRC “The likely impact of COVID-19 on education: Reflections based on the existing literature and recent international datasets” (L-impatt probabbli tal-COVID-19 fuq l-edukazzjoni: Riflessjonijiet ibbażati fuq il-letteratura eżistenti u settijiet ta’ data internazzjonali reċenti), (Di Pietro, G., Biagi, F., Dinis Mota Da Costa, P., Karpinski, Z. and Mazza, J., 2020).

         (18)  L-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali inizjali normalment jitwettqu fil-livell sekondarju tat-tieni livell u fil-livell postsekondarju qabel ma l-istudenti jibdew il-ħajja tax-xogħol. Dawn iseħħu f’ambjent ibbażat fl-iskola (prinċipalment fil-klassi) jew f’ambjenti bbażati fuq ix-xogħol bħal ċentri ta’ taħriġ u kumpanniji, skont is-sistemi ta’ edukazzjoni u taħriġ u l-istrutturi ekonomiċi nazzjonali.

         (19)  Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar ir-rwol tal-ħidma fost iż-żgħażagħ għall-appoġġ liż-żgħażagħ fl-iżvilupp ta’ ħiliet essenzjali għall-ħajja li jiffaċilitaw it-tranżizzjoni b’suċċess tagħhom għall-ħajja adulta, iċ-ċittadinanza attiva u l-ħajja tax-xogħol, (ĠU C 189, 15.6.2017, p. 30).

         (20)  Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar il-massimizzazzjoni tar-rwol tal-isport tal-massa fl-iżvilupp ta’ ħiliet trasversali, speċjalment fost iż-żgħażagħ, (ĠU C 172, 27.5.2015, p. 8).

         (21)  Il-Qafas għat-Tagħlim Imħallat ippreżentat fid-Dokument ta’ Ħidma SWD (2021) 219 final tal-Persunal tal-Kummissjoni jista’ jkun bażi għal azzjonijiet speċifiċi adattati għas-sitwazzjonijiet tal-pajjiżi.

         (22)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-22 ta’ Mejju 2018 dwar kompetenzi ewlenin għat-tagħlim tul il-ħajja, (ĠU C 189, 4.6.2018, p. 1).

         (23)  LifeComp tinkludi tliet oqsma ta’ kompetenza marbutin ma’ xulxin: “Personali”, “Soċjali”, u “Tagħlim dwar kif Titgħallem”. Kull qasam jinkludi tliet kompetenzi: awtoregolamentazzjoni, flessibbiltà, benesseri (żona personali); empatija, komunikazzjoni, kollaborazzjoni (qasam soċjali); mentalità ta’ tkabbir, ħsieb kritiku, u ġestjoni tat-tagħlim (qasam tat-tagħlim dwar kif titgħallem). Il-kompetenzi ta’ LifeComp japplikaw għall-oqsma kollha tal-ħajja u jistgħu jinkisbu tul il-ħajja permezz ta’ edukazzjoni formali, informali u mhux formali. https://ec.europa.eu/jrc/en/lifecomp

         (24)  Fil-5 ta’ Ottubru 2021, il-Kummissjoni Ewropea nediet l-għodda l-ġdida SELFIE għall-Għalliema, li tista’ tappoġġa lill-edukaturi jippjanaw l-iżvilupp tal-kompetenzi diġitali tagħhom.

         (25)  Il-pjattaforma School Education Gateway diġà tinkludi xi riżorsi għat-tagħlim imħallat, iddedikati għall-għalliema u għall-ħarrieġa.

         (26)  Perijodu ta’ studju formali sabiex wieħed jikseb kwalifika rikonoxxuta u jiġi impjegat bħala għalliem. Dan tipikament jiġi offrut mid-dipartimenti tal-edukazzjoni fl-universitajiet jew istituzzjonijiet indipendenti tal-edukazzjoni tal-għalliema (ara l-glossarju fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal SWD (2021) 219 final).

         (27)  It-tagħlim li l-professjonisti jipparteċipaw fih fi kwalunkwe stadju tal-karriera tagħhom biex itejbu l-prattika tagħhom (ara l-glossarju fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal SWD (2021) 219 final).

         (28)  L-għodda SELFIE tista’ tappoġġa lill-iskejjel biex jirriflettu u jiġbru evidenza dwar is-sitwazzjoni u l-ħtiġijiet attwali tagħhom. L-għodda hija modulari u tista’ tiġi adattata minn kull skola biex tqis il-kuntest partikolari tagħha.

         (29)  Is-Sett ta’ Għodod Ewropew għall-Iskejjel “Il-promozzjoni tal-edukazzjoni inklużiva u l-indirizzar tat-tluq bikri mill-iskola” joffri ħafna riżorsi u eżempji prattiċi, kif ukoll għodda ta’ awtovalutazzjoni għall-iskejjel.

         (30)  ĠU C 66, 26.2.2021, p. 1.