               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 5.6.2019
            COM(2019) 519 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tan-Netherlands għall-2019 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tan-Netherlands għall-2019

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tan-Netherlands għall-2019 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tan-Netherlands għall-2019

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi
                  2
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fil-21 ta’ Novembru 2018, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li ta bidu għas-Semestru Ewropew biex tiġi kkoordinata l-politika ekonomika għall-2019. Qieset kif dovut il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, kif ipproklamat mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fil-21 ta’ Marzu 2019. Fil-21 ta’ Novembru 2018, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija identifikat lin-Netherlands bħala wieħed mill-Istati Membri li huwa meħtieġ li ssirlu analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro, li ġiet approvata mill-Kunsill Ewropew fil-21 ta’ Marzu 2019. Fid-9 ta’ April 2019, il-Kunsill adotta r-rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (“Rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro”).

               (2)Bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, u fid-dawl tar-rabtiet mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja, jenħtieġ li n-Netherlands jiżguraw l-implimentazzjoni sħiħa u f’waqtha tar-Rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro, kif riflessa fir-rakkomandazzjonijiet minn (1) sa (3) hawn isfel. B’mod partikolari, il-miżuri tal-investiment u l-miżuri li jappoġġaw it-tkabbir tal-pagi se jgħinu biex tiġi indirizzata r-rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro fir-rigward ta’ bilanċjar mill-ġdid taż-żona tal-euro, il-miżuri tat-taxxa se jgħinu biex tiġi indirizzata t-tieni rakkomandazzjoni taż-żona tal-euro fir-rigward tal-ġlieda kontra l-ippjanar aggressiv tat-taxxa, u t-tnaqqis tal-preġudizzju tad-dejn għall-unitajiet domestiċi se jgħin biex tiġi indirizzata r-raba’ rakkomandazzjoni taż-żona tal-euro rigward it-tnaqqis tad-dejn fit-tassazzjoni.

               (3)Ir-rapport tal-pajjiż għall-2019 tan-Netherlands
                  3
                ġie ppubblikat fis-27 ta’ Frar 2019. Ġie vvalutat il-progress li għamlu n-Netherlands biex jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fit-13 ta’ Lulju 2018, is-segwitu li ngħataw ir-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tan-Netherlands biex jilħqu l-miri nazzjonali tagħhom tal-Ewropa 2020. Ir-rapport inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011,  li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fis-27 ta’ Frar 2019
                  4
               . L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li n-Netherlands qed jesperjenzaw żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, l-istokk kbir ta’ dejn privat u s-surplus kbir fil-kont kurrenti jikkostitwixxu sorsi ta’ żbilanċ, b’rilevanza transfruntiera. Bl-appoġġ tat-tkabbir ekonomiku, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG kompla bix-xejra ’l isfel tiegħu, kemm għad-dejn korporattiv kif ukoll għal dak tal-unitajiet domestiċi, għalkemm għadu elevat. Minkejja dan, id-dejn domestiku nominali qiegħed jiżdied bil-mod bis-saħħa ta’ prezzijiet tad-djar li qed jiżdiedu.

               (4)Fid-29 ta’ April 2019, in-Netherlands ippreżentaw il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħhom għall-2019 u l-Programm ta’ Stabbiltà tagħhom għall-2019. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

               (5)Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi relevanti għall-pajjiż ġew indirizzati waqt l-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (“Fondi SIE”) għall-perjodu 2014-2020. Kif previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
                  5
               , fejn ikun meħtieġ li jingħata sostenn għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista’ titlob lil Stat Membru li jirrieżamina l-Ftehim ta’ Sħubija u l-programmi rilevanti tiegħu u jipproponi emendi għalihom. Il-Kummissjoni pprovdiet iktar dettalji dwar kif tista’ tagħmel użu minn din id-dispożizzjoni fil-linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi SIE ma’ governanza ekonomika tajba
                  6
               .

               (6)In-Netherlands bħalissa jinsabu fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-gvern, fil-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu tal-2019 qed jippjana tnaqqis fil-bilanċ pożittiv tal-gvern ġenerali, minn 1,5 % tal-PDG fl-2018 għal 0,0 % tal-PDG fl-2022. Abbażi tal-bilanċ strutturali rikalkulat
                  7
               , l-objettiv baġitarju fit-terminu medju – defiċit strutturali ta’ 0,5 % tal-PDG – jibqa’ jinqabeż matul il-perjodu tal-programm. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2019, id-dejn pubbliku bħala proporzjon tal-PDG hu mistenni li jonqos gradwalment minn 52,4 % tal-PDG fl-2018 għal 44,6 % tal-PDG fl-2022. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-projezzjonijiet baġitarji huwa plawżibbli. Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-2019 tal-Kummissjoni, il-bilanċ strutturali mistenni li jonqos minn surplus ta’ 0,8 % tal-PDG fl-2018 għal 0,7 % tal-PDG fl-2019 u għal 0,2 % tal-PDG fl-2020, ’il fuq mill-objettiv baġitarju fit-terminu medju. Id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa previst li jibqa’ jonqos. Kollox ma’ kollox il-Kunsill huwa tal-opinjoni li n-Netherlands huma previsti li jikkonformaw mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir fl-2019 u fl-2020. Fl-istess ħin, filwaqt li jiġi rrispettat l-objettiv baġitarju fit-terminu medju, ikun importanti li jintużaw politiki fiskali u strutturali biex jappoġġaw irpiljar ekonomiku fl-investiment.

               (7)Fir-rigward tas-sostenibbiltà fiskali, iż-żieda prevista fin-nefqa pubblika fil-kura fit-tul tindika riskji medji fis-sostenibbiltà fit-tul. Fl-2015, l-amministrazzjoni pubblika ċaqalqet parti kbira mis-sistema ta’ kura fit-tul lejn id-dominju muniċipali biex ittejjeb l-effiċjenza tiegħu u tnaqqas l-infiq pubbliku. L-impatt ta’ din ir-riforma fuq is-sostenibbiltà fiskali jeħtieġ li jkun monitorjat.

               (8)Minn Novembru 2018, il-fondi tal-Fond ta’ Garanzija tad-Depożiti, entità legali indipendenti, ġew spustati mill-kont segregat fil-bank ċentrali Olandiż għal kont mat-Teżor. Il-Fond ta’ Garanzija tad-Depożiti tan-Netherlands kien qed jinbena gradwalment u sa issa akkumula madwar EUR 1 biljun, b’EUR 4 biljuni addizzjonali li kellhom jitħallsu mill-banek sal-2024, li kellhom jiġu investiti f’portafoll diversifikat ta’ assi b’riskju baxx skont id-Direttiva dwar Skemi ta’ Garanzija tad-Depożiti. It-trasferiment tal-kont tal-fond inaqqas il-livell tad-dejn gross, iżda ma għandu l-ebda effett fuq id-defiċit pubbliku. Wara t-trasferiment, it-Teżor se jkun jista’ juża l-fondi għall-finanzjament tal-infiq tal-gvern, iżda se jkollu jagħmel disponibbli l-fondi f’każ li jkun hemm il-ħtieġa li jsiru pagamenti lid-depożitanti jew li jiġu ffinanzjati interventi skont il-mandat legali tiegħu, li jista’ jkollu impatt fuq l-istabbiltà finanzjarja.

               (9)L-unitajiet domestiċi tan-Netherlands jikkombinaw assi illikwidi kbar fis-settur tal-abitazzjoni u tal-pensjonijiet b’dejn domestiku kbir. Il-karti tal-bilanċi twal irendu lill-unitajiet domestiċi vulnerabbli għal xokkijiet finanzjarji u ekonomiċi. Id-dejn tal-unitajiet domestiċi ta’ livell għoli huwa spjegat permezz ta’ ħelsien ġeneruż mit-taxxa fuq il-pagamenti tal-imgħax fuq l-ipoteki, iżda wkoll min-nuqqas ta’ segment tan-nofs li jiffunzjona tajjeb fis-suq tal-kiri u minn tfaddil obbligatorju għoli għall-pensjonijiet. Sfida ċentrali fl-indirizzar tal-livelli għolja ta’ dejn tal-unitajiet domestiċi hija dik tas-suq tad-djar, fejn riġiditajiet u inċentivi li joħolqu distorsjonijiet li akkumulaw matul deċennji jagħtu l-forma lix-xejriet tal-finanzjament tad-djar u dawk tat-tfaddil settorjali. Mill-2012, ġew implimentati sensiela ta’ miżuri li, parzjalment, jindirizzaw din is-sitwazzjoni. L-aċċellerazzjoni mħabbra tat-tnaqqis fid-deduċibbiltà tat-taxxa fuq l-imgħax ipotekarju saret liġi u se tidħol fis-seħħ fl-2020. Minkejja dan, il-ħelsien mit-taxxa fuq pagamenti ta’ self ipotekarju għadu ġeneruż u jibqa’ jirriżulta fi predispożizzjoni sostanzjali favur id-dejn għall-unitajiet domestiċi. Fl-istess ħin, is-suq tal-kera privata, bħala l-uniku segment mhux sussidjat, jibqa’ sottożviluppat filwaqt li huwa responsabbli għal 13 % tal-abitazzjonijiet kollha. In-nuqqas ta’ suq li jiffunzjona tajjeb għas-segment tan-nofs tas-suq tal-kiri jinkoraġġixxi lill-unitajiet domestiċi biex jixtru pjuttost milli jikru, li jwassal għal proporzjonijiet għoljin ta’ dejn meta mqabbel mad-dħul u għal vulnerabbiltà finanzjarja.

               (10)Filwaqt li s-sistema tal-pensjonijiet tiffunzjona sew rigward l-adegwatezza tal-pensjonijiet u s-sostenibbiltà fiskali, hija għandha żvantaġġi f’termini ta’ ġustizzja interġenerazzjonali, ta’ trasparenza fuq id-drittijiet tal-pensjoni u ta’ flessibilità. Barra minn hekk, il-kontribuzzjonijiet tal-pensjoni okkupazzjonali huma għoljin u jvarjaw skont il-prestazzjoni tal-fondi tal-pensjonijiet. Għaldaqstant, tista’ taffettwa l-infiq tal-unitajiet domestiċi b’mod proċikliku. Riforma tas-sistema tal-pensjonijiet tista’, matul iċ-ċiklu tal-ħajja, twassal għal kontribuzzjonijiet tal-pensjoni aktar baxxi u konsum aktar stabbli (“livellar tal-konsum”). Il-gvern ikkonferma l-intenzjoni tiegħu li jirriforma b’mod sostanzjali t-tieni pilastru tal-pensjonijiet biex itejjeb il-kopertura u joħloq ambjent aktar trasparenti, aktar flessibbli u sistema aktar ġusta mil-lat attwarju. Ir-riforma simultanja tal-istituzzjonijiet tas-suq tax-xogħol u tas-sistema tal-pensjonijiet għandha l-potenzjal li tqassar il-karti tal-bilanċ tal-unitajiet domestiċi, u li tagħmel is-settur tal-unitajiet domestiċi inqas vulnerabbli għal xokkijiet finanzjarji u ekonomiċi b’effetti ta’ benefiċċju għar-reżiljenza makroekonomika u għat-tkabbir ekonomiku.

               (11)Minkejja qgħad baxx, rati għoljin ta’ postijiet ta’ xogħol battala u nuqqas dejjem jikber ta’ ħaddiema, sa issa t-tkabbir fil-pagi nominali baqa’ moderat (1,1 % fl-2017 u 2,4 % fl-2018). Il-pagi fil-ftehimiet kollettivi żdiedu bħala medja minn 2,1 % fl-2018 filwaqt li l-pagi pubbliċi żdiedu b’rata aktar mgħaġġla (bi 3 % fit-tieni nofs tal-2018). Barra minn hekk, intlaħqu ftehimiet dwar il-pagi li wasslu għal żieda nominali ta’ 7 % f’sentejn għall-ħaddiema kollha taċ-ċivil. Ġie pprovdut finanzjament addizzjonali biex jiżdiedu s-salarji tal-għalliema tal-iskejjel primarji. Barra minn hekk, il-gvern adotta diversi miżuri fiskali, li jnaqqsu l-piż tat-taxxa fuq ix-xogħol u jimmiraw biex iżidu d-dħul nett disponibbli tal-familja ta’ dawk li jaħdmu. Aktar tisħiħ tad-dħul disponibbli nett ta’ unitajiet domestiċi billi jissaħħu l-kundizzjonijiet li jippromwovu t-tkabbir tal-pagi u r-riforma tat-tieni pilastru tas-sistema tal-pensjonijiet sabiex din issir aktar trasparenti, aktar ġusta bejn il-ġenerazzjonijiet u aktar reżiljenti għax-xokkijiet, biex tiġi appoġġata d-domanda domestika u tgħin għall-ibbilanċjar mill-ġdid taż-żona tal-euro.

               (12)Il-ġlieda kontra l-ippjanar aggressiv tat-taxxa hija essenzjali biex is-sistemi fiskali jsiru aktar effiċjenti u ġusti kif rikonoxxut fir-rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro tal-2019. L-effetti sekondarji ta’ strateġiji ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa tal-kontribwenti bejn l-Istati Membri jirrikjedu azzjoni koordinata ta’ politiki nazzjonali biex jikkomplementaw il-leġiżlazzjoni tal-UE. In-Netherlands ħadu miżuri kontra l-ippjanar aggressiv tat-taxxa, iżda l-livell għoli ta’ dividendi, royalties u pagamenti ta’ imgħax li jsiru permezz tan-Netherlands jissuġġerixxi li r-regoli tat-taxxa tal-pajjiż huma użati minn kumpaniji li jinvolvu ruħhom f’ippjanar aggressiv tat-taxxa. Proporzjon kbir tal-istokk tal-investiment dirett barrani huwa miżmum minn “entitajiet bi skop speċjali”. In-nuqqas ta’ taxxi minn ras il-għajn fuq outbound royalties (jiġifieri minn residenti tal-UE għal residenti ta’ pajjiż terz) u l-pagamenti ta’ imgħax jista’ jwassal biex dawk il-pagamenti jevadu t-taxxa kompletament, jekk huma wkoll ma jiġux soġġetti għat-taxxa fil-ġurisdizzjoni riċeventi. It-tħabbir tal-aġenda ta’ riforma dwar it-tassazzjoni, inkluż taxxi minn ras il-għajn fuq pagamenti ta’ royalties u ta’ imgħax f’każ ta’ abbuż jew ħlasijiet għal ġuriżdizzjonijiet b’taxxa baxxa, huwa pass importanti sabiex jitnaqqas l-ippjanar aggressiv tat-taxxa u għandu jiġi implimentat malajr u segwit mill-qrib.

               (13)It-tkabbir fl-impjieg fis-snin riċenti kien dovut l-aktar għal impjieg temporanju u għal impjieg indipendenti, għalkemm it-tkabbir fl-impjiegi għal impjegati b’kuntratti permanenti reċentement qabeż it-tkabbir tal-impjiegi għal impjieg temporanju. Minkejja dan, is-sehem tal-impjieg flessibbli għadu għoli u jirrappreżenta sehem sostanzjali tas-suq tax-xogħol. Il-perċentwal għoli ta’ kuntratti temporanji u ż-żieda rapida ta’ persuni li jaħdmu għal rashom mingħajr impjegati magħhom jidher f’differenzi kbar fir-regolamenti li japplikaw għax-xogħol, fil-protezzjoni tal-ħaddiema, u fid-differenzi bejn il-leġiżlazzjoni tat-taxxa u tas-sigurtà soċjali. Il-gvern adotta pakkett ta’ miżuri (l-abbozz ta’ liġi, is-suq tax-xogħol f’bilanċ, “Wet Arbeidsmarkt in Balans”) biex jagħmilha aktar faċli li jiġu ingaġġati impjegati permanenti u biex il-kuntratti flessibbli jsiru anqas flessibbli. Ladarba jiġi adottat mill-Parlament, jenħtieġ li l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri (li għandha tidħol fis-seħħ fl-2020) tiġi mmonitorjata mill-qrib. Barra minn hekk, ġew imħabbra miżuri biex jitħaffef l-obbligu tal-impjegaturi biex ikomplu jħallsu s-salarji għal sentejn (2) f’każ ta’ mard. Madankollu, ma ġiet adottata l-ebda miżura konkreta oħra sa issa. Għalhekk, uħud mill-fatturi istituzzjonali għadhom joħolqu inċentivi finanzjarji għall-impjegati biex jibdew jaħdmu għal rashom jew favur l-użu tal-istatus ta’ persuni li jaħdmu għal rashom mingħajr impjegati. Il-persuni li jaħdmu għal rashom aktar hemm ċans li jkunu assigurati b’mod insuffiċjenti kontra d-diżabilità, il-qgħad u x-xjuħija, li jista’ jaffettwa s-sostenibilità tas-sistema tas-sigurtà soċjali fuq medda twila ta’ żmien. Apparti dan, l-infurzar ta’ miżuri li jindirizzaw l-impjiegi indipendenti fittizji ġie sospiż sal-2020.

               (14)Minkejja suq tax-xogħol li jaħdem tajjeb b’mod ġenerali, it-trawwim ta’ opportunitajiet rigward l-impjieg u ta’ inklużjoni attiva jibqa’ jirrappreżenta sfida importanti, b’mod partikolari għal persuni li ġejjin minn kuntest ta’ migrazzjoni, għal dawk li joperaw fil-marġni tas-suq tax-xogħol u għal dawk li huma ekonomikament inattivi. Barra minn hekk, għad hemm potenzjal ta’ xogħol li għadu ma ġiex sfruttat, b’mod partikolari fost l-għadd kbir ta’ nisa li jaħdmu part-time.

               (15)Il-ħiliet tekniċi u diġitali u l-professjonisti kwalifikati huma kruċjali għall-kapaċità tal-ekonomija tan-Netherlands biex tkun innovattiva u tkabbar il-produttività. Dan jindika l-ħtieġa li jkun hemm aktar investiment fit-taħriġ, inkluż taħriġ fil-ħiliet diġitali, u biex jiġu promossi opportunitajiet flessibbli ta’ titjib tal-kompetenzi u taħriġ mill-ġdid. It-titjib fil-kapaċità tas-soċjetà għall-innovazzjoni jirrikjedi wkoll investimenti li jappoġġaw l-edukazzjoni fix-xjenza, it-teknoloġija, l-inġinerija u l-matematika. Barra minn hekk, iż-żieda tal-investiment fil-ħiliet, fl-edukazzjoni u fit-taħriġ hija kruċjali biex jitjieb l-aċċess għas-suq tax-xogħol u l-impjegabbiltà għal dawk li jinsabu fil-marġni tas-suq tax-xogħol, filwaqt li jitrawmu opportunitajiet indaqs u inklużjoni attiva.

               (16)Filwaqt li l-intensità tal-investiment fir-riċerka u l-iżvilupp għan-Netherlands żdiedet sa aktar minn 2 %, għadha ferm anqas mill-mira nazzjonali ta’ 2,5 % u mil-livell ta’ dawk bl-aqwa prestazzjoni. F’termini ta’ produttività, in-Netherlands huwa wieħed mill-pajjiżi bl-aqwa prestazzjoni f’diversi setturi. It-tkabbir kontinwu tal-produttività, għalhekk, jiddependi ħafna fuq l-innovazzjoni. L-investiment addizzjonali fir-riċerka u l-iżvilupp, u fl-innovazzjoni, speċjalment fis-settur privat, jappoġġa dan.

               (17)It-tranżizzjoni fl-enerġija u t-tnaqqis tal-gassijiet b’effett ta’ serra jesiġu investimenti sostanzjali biex jiġi żgurat żvilupp ekonomiku aktar sostenibbli u effiċjenti fir-riżorsi. In-Netherlands x’aktarx se jaqbżu l-miri tal-2020 fil-qasam tat-tnaqqis tal-gassijiet b’effett ta’ serra, filwaqt li biex jintlaħqu l-miri tal-2030 se jkunu meħtieġa miżuri addizzjonali. Il-miri tal-effiċjenza enerġetika primarja u tal-enerġija rinnovabbli tal-2020 mhux se jintlaħqu mingħajr miżuri addizzjonali. Jenħtieġ li l-mira tan-Netherlands għal enerġija rinnovabbli sal-2023, kif definita mill-mira tal-Ftehim dwar l-Enerġija tagħhom, tkun tista’ tintlaħaq bis-saħħa tal-investimenti f’parks eoliċi lil hinn mill-kosta. Sa tmiem l-2019, il-gvern Netherlandiż għandu l-għan li jadotta l-Pjan Nazzjonali dwar l-Enerġija u l-Klima li se jipprovdi ħarsa ġenerali lejn il-bżonnijiet ta’ investiment tiegħu sal-2030 għad-dimensjonijiet differenti tal-Unjoni tal-Enerġija, inklużi l-enerġija rinnovabbli, l-effiċjenza enerġetika, is-sigurtà tal-provvista u l-mitigazzjoni u l-adattament tal-klima.

               (18)Il-konġestjoni għadha tirrappreżenta sfida fin-Netherlands, li huwa pajjiż dens u mgħammar sew u attur ewlieni fil-loġistika tal-UE bl-akbar port fl-UE f’Rotterdam u wieħed mill-akbar ajruporti f’Schiphol. Il-kwistjoni ttaffiet b’xogħlijiet addizzjonali ta’ infrastruttura iżda xorta tibqa’ kwistjoni bi spejjeż soċjali għolja u sigħat moħlija fejn wieħed jinqabad fit-traffiku.

               (19)L-ipprogrammar tal-fondi tal-UE għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin biex jiġu indirizzati uħud mill-ħtiġijiet identifikati fir-rakkomandazzjonijiet, b’mod partikolari fl-oqsma koperti mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiż
                  8
               . Dan jippermetti li n-Netherlands jagħmlu l-aħjar użu minn dawk il-fondi fir-rigward tas-setturi identifikati.

               (20)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2019, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tan-Netherlands u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż għall-2019. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà għall-2019 u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma għall-2019 u s-segwitu li ngħataw ir-rakkomandazzjonijiet indirizzati lin-Netherlands fis-snin preċedenti. Hija mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fin-Netherlands imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni. Dan jirrifletti l-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (21)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà għall-2019 u huwa tal-opinjoni
                  9
                li n-Netherlands huma mistennija jikkonformaw mal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

               (22)Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma għall-2019 u l-Programm ta’ Stabbiltà għall-2019. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (1) u (3) hawn taħt. Dawk ir-rakkomandazzjonijiet jikkontribwixxu wkoll għall-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro, b’mod partikolari l-ewwel u r-raba’ rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro. Il-politiki fiskali msemmija fir-rakkomandazzjoni (3) jikkontribwixxu fost l-oħrajn għall-indirizzar tal-iżbilanċi marbuta mal-bilanċ pożittiv tal-kont kurrenti.

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li n-Netherlands jieħdu azzjoni fl-2019 u l-2020 biex:

               1.Inaqqsu d-distorsjoni favur id-dejn għall-unitajiet domestiċi u d-distorsjonijiet fis-suq tad-djar, inkluż billi jappoġġaw l-iżvilupp tas-settur tal-kiri privat. Jiżguraw li t-tieni pilastru tas-sistema tal-pensjonijiet isir aktar trasparenti, ġust bejn il-ġenerazzjonijiet u reżiljenti għax-xokkijiet. Jimplimentaw politiki biex iżidu l-introjtu nett tal-unitajiet domestiċi, inkluż billi jsaħħu l-kundizzjonijiet li jappoġġaw it-tkabbir fil-pagi, filwaqt li jirrispettaw ir-rwol tas-sħab soċjali. Jindirizzaw karatteristiċi tas-sistema tat-taxxa li jistgħu jiffaċilitaw l-ippjanar aggressiv tat-taxxa, b’mod partikolari permezz ta’ pagamenti ttrasferiti ’l barra, speċjalment bl-implimentazzjoni tal-miżuri mħabbra.

               2.Inaqqsu l-inċentivi għal dawk li jaħdmu għal rashom mingħajr impjegati, filwaqt li jippromwovu protezzjoni soċjali adegwata għal dawk li jaħdmu għal rashom, u jindirizzaw l-impjieg indipendenti fittizju. Isaħħu tagħlim komprensiv tul il-ħajja u jaġġornaw il-ħiliet speċjalment ta’ dawk li jinsabu fil-marġni tas-suq tax-xogħol u dawk inattivi.

               3.Filwaqt li jirrispettaw l-objettiv baġitarju fuq terminu medju, jużaw politiki fiskali u strutturali biex jappoġġaw irpiljar ekonomiku fl-investiment. Jiffokaw il-politika ekonomika, marbuta mal-investiment, fuq ir-riċerka u l-iżvilupp, b’mod partikolari fis-settur privat, fuq l-enerġija rinnovabbli, l-effiċjenza fl-enerġija u l-istrateġiji ta’ tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ gass serra u fuq l-indirizzar ta’ ostakli fis-settur tat-trasport.

               Magħmul fi Brussell,

                      Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

                     (3)

                        SWD(2019) 1018 final.

                     (4)

                        COM(2019) 150 final.

                     (5)

                        Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).

                     (6)

                        COM(2014) 494 final.

                     (7)

                        Il-bilanċ aġġustat b’mod ċikliku nett għal miżuri ta’ darba u temporanji, kif ikkalkulat mill-ġdid mill-Kummissjoni bl-użu tal-metodoloġija maqbula b’mod komuni.

                     (8)

                        SWD(2019) 1018 final.

                     (9)

                        Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 5.6.2019
            COM(2019) 522 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Portugall għall-2019 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Portugall għall-2019

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Portugall għall-2019 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Portugall għall-2019

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi
                  2
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fil-21 ta’ Novembru 2018, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li ta bidu għas-Semestru Ewropew biex tiġi kkoordinata l-politika ekonomika għall-2019. Qieset kif dovut il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, kif ipproklamat mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fil-21 ta’ Marzu 2019. Fil-21 ta’ Novembru 2018, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih identifikat lill-Portugall bħala wieħed mill-Istati Membri li għalih trid issir analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro, li ġiet approvata mill-Kunsill Ewropew fil-21 ta’ Marzu 2019. Fid-9 ta’ April 2019, il-Kunsill adotta r-rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (“Rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro”).

               (2)Bħala Stat Membru li għandu bħala munita l-euro, u fid-dawl tar-rabtiet mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja, jenħtieġ li l-Portugall jiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u f’waqtha tar-Rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro, kif riflessa fir-rakkomandazzjonijiet minn (1) sa (4), hawn taħt. B’mod partikolari, l-iffukar tal-politika ekonomika relatata mal-investiment fl-oqsma speċifikati u l-użu ta’ qligħ mhux mistenni biex jitnaqqas id-dejn pubbliku se jgħinu biex tiġi indirizzata t-tieni rakkomandazzjoni taż-żona tal-euro fir-rigward tal-appoġġ għall-investiment u l-bini mill-ġdid tal-bafers. Miżuri biex titnaqqas is-segmentazzjoni tas-suq tax-xogħol, jitjiebu l-ħiliet u l-effettività tax-xibka tas-sigurtà soċjali se jgħinu biex tiġi indirizzata t-tielet rakkomandazzjoni taż-żona tal-euro fir-rigward tal-funzjonament tas-suq tax-xogħol u tas-sistemi ta’ protezzjoni soċjali. Miżuri biex jitnaqqas il-piż regolatorju se jgħinu biex tiġi indirizzata l-ewwel rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro fir-rigward tal-ambjent tan-negozju u t-titjib fil-produttività għar-riekwilibriju taż-żona tal-euro. Iż-żieda fl-effiċjenza tal-proċedimenti ta’ insolvenza u rkupru se tgħin biex tiġi indirizzata r-raba’ rakkomandazzjoni taż-żona tal-euro fir-rigward tat-tnaqqis ta’ self improduttiv.

               (3)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2019 għall-Portugall
                  3
                ġie ppubblikat fis-27 ta’ Frar 2019. Ġie vvalutat il-progress li għamel il-Portugall biex jindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fit-13 ta’ Lulju 2018, is-segwitu li ngħataw ir-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Portugall biex jilħaq il-miri nazzjonali tiegħu tal-Ewropa 2020. Ir-rapport inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fis-27 ta’ Frar 2019
                  4
               . L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li l-Portugall għaddej minn żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, stokkijiet kbar ta’ obbligazzjonijiet esterni netti, dejn privat u pubbliku u sehem għoli ta’ self improduttiv jikkostitwixxu vulnerabbiltajiet f’kuntest ta’ tkabbir baxx fil-produttività. Għad hemm lakuni politiċi, partikolarment f’termini ta’ implimentazzjoni tal-miżuri indikati biex jitnaqqas is-self improduttiv u biex jitjieb l-ambjent tan-negozju. L-adozzjoni u l-implimentazzjoni ta’ bosta pjanijiet ta’ riforma, inkluż riformi fiskali-strutturali biex tissaħħaħ is-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi, se jkollhom bżonn jiġu mmonitorjati.

               (4)Fit-30 ta’ April 2019, il-Portugall ippreżenta l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2019 tiegħu u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2019 tiegħu. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess waqt.

               (5)Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi relevanti għall-pajjiż ġew indirizzati waqt l-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (“Fondi SIE”) għall-perjodu 2014-2020. Kif previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
                  5
               , fejn ikun meħtieġ li jingħata sostenn għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista’ titlob lil Stat Membru li jirrieżamina l-Ftehim ta’ Sħubija u l-programmi rilevanti tiegħu u jipproponi emendi għalihom. Il-Kummissjoni pprovdiet iktar dettalji dwar kif tista’ tagħmel użu minn din id-dispożizzjoni fil-linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi SIE ma’ governanza ekonomika tajba
                  6
               .

               (6)Bħalissa l-Portugall qiegħed fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġett għar-regola tad-dejn tranżizzjonali. Fil-programm ta’ Stabbiltà tiegħu tal-2019, il-Portugall qed jippjana li jilħaq defiċit nominali ta’ 0,2 % tal-PDG fl-2019, surplus ta’ 0,3 % tal-PDG fl-2020 u titjib ulterjuri għal surplus ta’ 0,7 % tal-PDG fl-2022. Dawn il-pjanijiet jinkludu parzjalment biss l-impatt potenzjali li jżid id-defiċit tal-miżuri ta’ appoġġ għall-banek mill-2020 ’il quddiem. Abbażi tal-bilanċ strutturali rikalkulat, l-objettiv baġitarju fuq terminu medju – li nbidel minn surplus strutturali ta’ 0,25 % tal-PDG fl-2019 għal pożizzjoni baġitarja bilanċjata f’termini strutturali mill-2020 – huwa ppjanat li jintlaħaq fl-2020. Il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2019 jipprevedi li d-dejn pubbliku bħala proporzjon tal-PDG jilħaq 118,6 % fl-2019 u 115,2 % fl-2020, li mbagħad ikun ta’ 103,7 % fl-2022. Ix-xenarju makroekonomiku li fuqu huma msejsa dawn il-projezzjonijiet baġitarji huwa plawsibbli għall-2019 u l-2020, u favorevoli għas-snin ta’ wara. Fl-istess ħin, il-miżuri neċessarji biex jappoġġaw il-miri ppjanati tad-defiċit mill-2019 ’il quddiem għadhom ma ġewx speċifikati b’mod suffiċjenti.

               (7)Il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2019 ma jipprovdix informazzjoni dwar l-impatt baġitarju tan-nefqa eċċezzjonali b’rabta mal-miżuri ta’ prevenzjoni għall-protezzjoni tat-territorju nazzjonali kontra n-nirien fil-foresti, wara n-nirien fuq skala kbira li seħħew fl-2017. Madankollu, f’ittra datata d-9 ta’ Mejju 2019, l-awtoritajiet Portugiżi pprovdew evidenza adegwata dwar l-ambitu u n-natura ta’ dawn il-kostijiet baġitarji addizzjonali. B’mod partikolari, l-ittra tindika li l-implimentazzjoni tal-baġit 2018 tinkludi nefqa eċċezzjonali li tammonta għal madwar 0,04 % tal-PDG fir-rigward ta’ miżuri preventivi għall-protezzjoni tat-territorju nazzjonali kontra n-nirien fil-foresti. L-ittra tad-9 ta’ Mejju 2019 tistabbilixxi n-nefqa relatata mal-ġestjoni tal-emerġenzi, ikklassifikata bħala miżura ta’ darba, u nefqa relatata mal-prevenzjoni. Minħabba n-natura integrata ta’ dawn in-nefqiet u minħabba r-rabta diretta man-nirien fil-foresti fuq skala kbira tal-2017, it-trattament speċifiku tan-nefqa tal-prevenzjoni tan-nirien fil-foresti għandu jkun ikkunsidrat bl-applikazzjoni tal-“klawsola ta’ avveniment mhux tas-soltu”. Skont il-Kummissjoni, in-nefqa addizzjonali eliġibbli fl-2018 tammonta għal 0,04 % tal-PDG għal miżuri preventivi. Il-provvedimenti stipulati fl-Artikoli 5(1) u 6(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 ikopru din in-nefqa addizzjonali, minħabba li nirien fil-foresti fuq skala kbira bla preċedent huma meqjusa avvenimenti mhux tas-soltu, l-impatt tagħhom fuq il-finanzi pubbliċi tal-Portugall huwa sinifikanti u s-sostenibbiltà ma tkunx kompromessa jekk tingħata devjazzjoni temporanja mit-triq ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju. Għalhekk, l-aġġustament meħtieġ lejn l-objettiv baġitarju fit-terminu medju għall-2018 tnaqqas biex jitqiesu dawn l-ispejjeż addizzjonali.

               (8)Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill irrakkomanda lill-Portugall biex jiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett
                  7
                ma taqbiżx iż-0,7 % fl-2019, li jikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,6 % tal-PDG. Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-2019 tal-Kummissjoni, hemm ir-riskju ta’ devjazzjoni sinifikanti mill-aġġustament irrakkomandat fl-2019.

               (9)Jenħtieġ li l-Portugal jikseb l-għan baġitarju tiegħu fit-terminu medju fl-2020, filwaqt li jqis il-marġnijiet marbuta mal-avvenimenti mhux tas-soltu li għalihom ingħatat devjazzjoni temporanja. Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-2019 tal-Kummissjoni, dan huwa konsistenti ma’ rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett ta’ 1,5 %, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,5 % tal-PDG. Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-2019 tal-Kummissjoni, jekk il-politiki ma jinbidlux, hemm riskju ta’ devjazzjoni sinifikanti minn dak ir-rekwiżit fl-2020. Fl-istess ħin, il-Portugall huwa previst li jikkonforma mar-regola tranżitorja tad-dejn fl-2019, b’riżultat tad-devjazzjoni annwali permessa ta’ 0,25 %, iżda prima facie mhuwiex mistenni li jikkonforma mar-regola tad-dejn fl-2020. B’mod ġenerali, il-Kunsill huwa tal-fehma li jenħtieġ li jittieħdu l-miżuri meħtieġa mill-2019 biex ikun hemm konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. L-użu ta’ kwalunkwe gwadann mhux previst biex ikompli jitnaqqas il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika jkun importanti.

               (10)It-tisħiħ tas-sostenibbiltà fiskali tal-Portugall jiddependi fuq it-tkomplija tal-konsolidazzjoni fiskali li tiffavorixxi t-tkabbir. Madankollu, hemm lok biex tittejjeb il-kwalità tal-finanzi pubbliċi u biex l-infiq isir aktar favorevoli għat-tkabbir billi jiġi appoġġjat l-investiment (ara hawn taħt). Minkejja li żdied fl-2018, l-investiment pubbliku baqa’ baxx ħafna meta mqabbel mal-istandards tal-UE u b’mod konsistenti taħt il-miri tal-gvern innifsu. L-infurzar tal-liġi dwar il-kontroll tal-impenji, l-implimentazzjoni tal-liġi qafas tal-baġit b’mod strett u f’waqtu u t-tkomplija ta’ sforzi ta’ razzjonalizzazzjoni jibqgħu kruċjali biex jitjieb il-kontroll tal-infiq u biex l-infiq isir aktar effiċjenti. Reviżjonijiet indipendenti riċenti tan-nefqa minn isfel għal fuq f’setturi speċifiċi wasslu għal iffrankar limitat mill-effiċjenza b’mod ġenerali. Sabiex jinkisbu iktar gwadanji ta’ effiċjenza, jenħtieġ li r-rieżamijiet tal-infiq isiru karatteristika regolari tal-qafas baġitarju tal-Portugall. Barra minn hekk, għadhom meħtieġa riformi aktar profondi biex tiżdied l-effiċjenza u fokus ċar minn fuq għal isfel biex tiġi kkontrollata n-nefqa ġenerali. Jenħtieġ li dan jibni l-iktar fuq strateġija għar-riforma tal-amministrazzjoni pubblika mmirata biex il-livelli pubbliċi tal-impjiegi jiġu allinjati aħjar mal-ħtieġa li jiġu pprovduti servizzi effettivi, li jinkludu l-appoġġ ta’ riallokazzjoni tal-persunal u t-taħriġ mill-ġdid, u l-promozzjoni ta’ prestazzjoni individwali u l-attraenza tas-servizz pubbliku għal persunal b’ħiliet għolja.

               (11)Il-finanzi pubbliċi tal-Portugall jinsabu taħt pressjoni kontinwa minn xejriet demografiċi negattivi, b’mod partikolari l-popolazzjoni li qed tixjieħ, b’konsegwenzi negattivi, speċjalment għas-sostenibbiltà tas-sistemi tal-pensjonijiet u tas-saħħa. Filwaqt li r-riformi tal-imgħoddi tejbu s-sostenibbiltà fit-tul tas-sistema tal-pensjonijiet, żidiet diskrezzjonali fl-infiq fuq il-pensjonijiet u riformi tal-irtirar kmieni wasslu għal aktar żidiet diskrezzjonali fl-infiq fuq il-pensjonijiet minbarra x-xejra ’l fuq sottostanti xprunata mit-tixjiħ. Is-sostenibbiltà ġenerali tas-sistema tal-pensjonijiet tista’ tkun f’riskju jekk ma jkunx hemm miżuri ta’ kumpens adegwati. Fis-settur tas-saħħa, il-kosteffettività kompliet tiġi promossa fl-2018, inkluż permezz ta’ dipendenza akbar fuq xiri ċentralizzat u użu akbar tal-mediċina ġenerika u bijosimili. Fl-istess ħin, arretrati persistentement għoljin fl-isptarijiet jirriżultaw minn ippjanar baġitarju inadegwat u implimentazzjoni u dgħufijiet fil-kontroll kontabilistiku u l-prattiki maniġerjali. Tnaqqis temporanju fl-arretrati fl-isptarijiet fl-2018 irriżulta essenzjalment minn miżuri straordinarji mdaqqsa ta’ approvazzjoni. Programm ġdid għall-2019 għandu l-għan li jindirizza b’mod strutturali l-arretrati tal-isptarijiet billi jintroduċi mudell ta’ governanza ġdid għall-isptarijiet pubbliċi, flimkien ma’ żieda sostanzjali fil-baġits annwali tagħhom. L-abbiltà ta’ dan il-programm li jnaqqas l-akkumulazzjoni tal-arretrati tal-isptar f’terminu ta’ żmien qasir u b’hekk iwassal għal tnaqqis strutturali tal-istokk globali tagħhom jiddependi b’mod kruċjali fuq l-implimentazzjoni effettiva u f’waqtha tiegħu.

               (12)Iż-żieda fid-dħul nett tal-intrapriżi tal-istat u t-tnaqqis tad-dejn tagħhom jgħinu biex il-finanzi pubbliċi Portugiżi jsiru aktar sostenibbli. L-awtoritajiet qed jippjanaw id-dħul nett tal-intrapriżi tal-Istat bħala ħaġa waħda biex javviċinaw livell qrib il-bilanċ fl-2019, li jfisser dewmien meta mqabbel ma’ avviżi preċedenti li diġà kellhom l-għan ta’ eżitu simili fl-2018. Barra minn hekk, miżuri biex jiżguraw l-aderenza ma’ pjanijiet ta’ attività inizjali u sforzi biex jiżguraw monitoraġġ aktar f’waqtu, transparenti u komprensiv ittardjaw u kienu qed idumu biex jissarrfu f’azzjoni korrettiva fejn meħtieġ. B’mod partikolari, ma ġiex żgurat livell suffiċjenti ta’ trasparenza ex-ante rigward il-finanzjament ta’ intrapriżi tal-istat permezz ta’ rikapitalizzazzjonijiet u self.

               (13)Minkejja l-implimentazzjoni kontinwa ta’ xi miżuri li jnaqqsu s-segmentazzjoni tas-suq tax-xogħol, bħat-tisħiħ tal-ispettorat tax-xogħol u t-tnedija ta’ programm ta’ integrazzjoni għal ħaddiema prekarji fis-servizz pubbliku, il-proporzjon ta’ ħaddiema temporanji fil-Portugall għadu jaqbeż il-medja tal-UE. Miżuri aktar speċifiċi miftiehma bejn il-gvern, l-impjegaturi u r-rappreżentanti tal-impjegati bl-għan li jkomplu jnaqqsu s-segmentazzjoni tas-suq tax-xogħol u l-prekarjetà u l-promozzjoni tan-negozjar kollettiv għadhom iridu jiġu approvati mill-Parlament u jimmaterjalizzaw f’leġiżlazzjoni konkreta.

               (14)Kundizzjonijiet mtejba tas-suq tax-xogħol irriżultaw f’inqas persuni f’riskju ta’ faqar jew esklużjoni soċjali. Minkejja dan it-titjib, l-inugwaljanza fid-dħul għadha għolja u l-impatt tat-trasferimenti soċjali fuq it-tnaqqis tal-faqar huwa limitat. Filwaqt li l-inugwaljanza fid-dħul fil-Portugall qed tonqos, għadha ferm ogħla mill-medja tal-UE. L-adegwatezza tal-iskema ta’ introjtu minimu hija fost l-aktar baxxi fl-UE billi tipprovdi introjtu ta’ 40 % biss tal-limitu nazzjonali tal-faqar. Sakemm ma ssirx reviżjoni, l-effettività baxxa tat-trasferimenti soċjali tista’ tiġi ttestjata b’mod sever f’każ ta’ tnaqqis fir-ritmu ekonomiku fil-ġejjieni u l-persuni vulnerabbli jiġu affettwati partikolarment.

               (15)Il-livell baxx ta’ kwalifiki tal-ħaddiema huwa ostaklu għall-investiment u t-tkabbir tal-produttività. Madwar 50 % tal-popolazzjoni ta’ bejn l-25 u l-64 sena għandhom livelli edukattivi baxxi, proporzjon ferm ogħla mill-medja tal-Unjoni ta’ 22 % fl-2018. Id-disponibbiltà baxxa ta’ persunal ikkwalifikat hija ostaklu importanti għall-investiment li l-kumpaniji jirrappurtaw. Fir-rigward tat-tagħlim tal-adulti b’mod partikolari, hemm lok għal aktar involviment ta’ dawk bi kwalifiki baxxi (li l-parteċipazzjoni tagħhom fit-tagħlim hija taħt il-medja tal-Unjoni) u biex jiġu estiżi inċentivi pubbliċi mmirati għal intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju biex iħarrġu l-persunal tagħhom. Il-ħiliet diġitali huma sfida partikolari, b’50 % tal-popolazzjoni Portugiża mingħajr ħiliet diġitali bażiċi meta mqabbla mal-medja tal-Unjoni ta’ 43 %. L-investiment fl-edukazzjoni u t-taħriġ, inkluża l-infrastruttura, huwa essenzjali biex titjieb l-impjegabbiltà u l-mobilità soċjali.

               (16)Miżuri biex tiżdied ir-reġistrazzjoni fl-edukazzjoni għolja, bħal żieda sinifikanti fil-boroż ta’ studju, huma għaddejjin bħala parti mill-isforzi biex jiżdied l-għadd ta’ gradwati fl-edukazzjoni għolja. Fost dawk li għandhom bejn 30 u 34 sena fil-Portugall, 33,5 % lestew l-edukazzjoni għolja, li għadha taħt il-medja tal-UE ta’ 40,7 %. Il-persistenza ta’ dawn il-kwoti baxxi, b’mod partikolari għall-gradwati fit-teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni, ix-xjenzi naturali, il-matematika u l-istatistika jista’ jkollhom konsegwenzi negattivi fuq it-tkabbir tal-produttività u l-kapaċità ta’ innovazzjoni tal-Portugall. Filwaqt li l-gvern qed jipprova jindirizza l-kwistjoni billi jżid l-għadd ta’ postijiet ta’ studju f’dawn l-oqsma u jimplimenta reviżjoni tas-sistema ta’ edukazzjoni ogħla, huma meħtieġa aktar sforzi.

               (17)Il-proporzjon ta’ self improduttiv fis-sistema finanzjarja għadu relattivament għoli bil-valur ta’ 11,3 %. Madankollu, il-parti l-kbira tal-banek għamlu progress sostanzjali biex jintlaħqu l-miri biex jitnaqqas is-self improduttiv. Is-suq sekondarju għal assi f’diffikultà qabad ir-ritmu filwaqt li l-banek ukoll aċċelleraw it-tħassir u l-kuri għal krediti improduttivi. Id-diżaggregazzjoni ta’ self improduttiv għadha turi proporzjon għoli kostanti (65 %) ta’ self improduttiv korporattiv. Fuq l-aħħar ftit snin, l-awtoritajiet implimentaw għadd ta’ riformi legali u istituzzjonali għall-insolvenza u għall-infurzar tad-dejn. Madankollu, it-tul medju tal-proċediment ta’ insolvenza għadu għoli b’mod persistenti, l-istess bħall-għadd ta’ kawżi pendenti fil-qorti. L-oqfsa legali u ġudizzjarji qed jaffettwaw b’mod qawwi l-proċess ta’ rkupru u l-prospetti għal ripussess effiċjenti ta’ kollateral. Id-durata medja twila tal-proċedimenti ta’ rkupru hija ta’ piż fuq il-prezzijiet applikati mis-suq għal assi improduttivi.

               (18)Ir-riformi mmirati lejn is-simplifikazzjoni amministrattiva kienu fil-biċċa l-kbira nieqsa, peress li l-isforzi f’dan il-qasam huma fil-biċċa l-kbira limitati għal implimentazzjoni ġenerali tad-dematerjalizzazzjoni tal-proċeduri u l-prinċipju ta’ darba biss. Jenħtieġ li tingħata prijorità b’mod partikolari biex jiġi limitat l-għadd ta’ dokumenti li jridu jiġu sottomessi u jew jiġu sostitwiti l-iskemi ta’ awtorizzazzjoni b’dikjarazzjonijiet sempliċi ta’ konformità mal-kundizzjonijiet applikabbli jew inkella, għas-setturi l-aktar sensittivi, billi jiġu ssimplifikati l-awtorizzazzjonijiet billi jitnaqqas iż-żmien tad-deċiżjoni u tiġi adottata approvazzjoni taċita. Is-simplifikazzjoni tal-proċeduri għal setturi speċifiċi għadha nieqsa. Għad hemm imposti amministrattivi eċċessivi, b’mod partikolari fis-settur tal-kostruzzjoni. Barra minn hekk, nuqqasijiet fl-ippjanar u l-monitoraġġ tal-akkwist pubbliku jfixklu l-kompetizzjoni. Il-prestazzjoni tal-akkwist pubbliku tista’ tittejjeb billi jiġi introdott ippjanar strutturat u kwantifikat u tiġi żgurata superviżjoni aktar mill-qrib tal-fażi ta’ eżekuzzjoni tal-kuntratti. Minkejja tnaqqis sinifikanti f’għotjiet diretti bejn l-2017 u l-2018, l-użu tagħhom għadu għoli.

               (19)Fil-kuntest tal-programm ta’ assistenza finanzjarja, il-Portugall għamel sforz biex inaqqas il-piż regolatorju għal professjonijiet regolati ħafna, b’mod partikolari bl-introduzzjoni tal-liġi qafas tal-2013. F’xi każijiet, madankollu, dan il-progress twaqqaf jew saħansitra treġġa’ lura bl-adozzjoni ta’ liġijiet amministrattivi għall-professjonijiet individwali u bl-introduzzjoni ta’ projbizzjoni fuq gruppi korporattivi. Restrizzjonijiet regolatorji u amministrattivi fuq in-negozju u s-servizzi professjonali jipprevalu, u jqajmu tħassib dwar il-kompetizzjoni, il-livelli tal-prezzijiet, l-innovazzjoni u l-kwalità tas-servizzi. Sa issa, ma ġie mħabbar l-ebda pjan ta’ riforma b’reazzjoni għar-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni dwar ir-regolamentazzjoni tas-servizzi professjonali
                  8
               , jew b’reazzjoni għar-Rieżami tal-Valutazzjoni tal-Kompetizzjoni għall-2018 tal-OECD dwar il-professjonijiet awtoregolati tal-Portugall (f’kooperazzjoni mal-Awtorità tal-Kompetizzjoni Portugiża).

               (20)Il-kundizzjonijiet għal ditti biex ikollhom aċċess għall-finanzjament ilhom jitjiebu matul l-aħħar ftit snin u l-proporzjon ta’ ditti li jirrapportaw l-aċċess għall-finanzi bħala restrizzjoni ewlenija għall-investiment issa huwa konformi mal-medja tal-UE. L-awtoritajiet Portugiżi nedew u saħħew bosta inizjattivi f’dan il-qasam, bħall-programm Capitalizar u programmi oħra mmirati lejn tipi speċifiċi ta’ kumpaniji jew setturi. Madankollu, ditti Portugiżi għadhom jiddependu ħafna fuq ir-riżorsi proprji tagħhom biex jiffinanzjaw l-investiment, u ammont sinifikanti ta’ self bankarju jispiċċa f’ditti bi produttività baxxa ħafna. Il-livell baxx ta’ kapital investit għal kull ħaddiem jirrappreżenta ostaklu kbir biex tiġi aġġornata l-istruttura produttiva tal-ekonomija Portugiża. F’dan il-kuntest, huwa importanti li l-investiment produttiv jiżdied filwaqt li jiġi ttrasferit b’mod gradwali lejn ditti b’potenzjal ta’ tkabbir u f’setturi bi profili ta’ produttività għolja. Għalkemm sorsi oħra ta’ finanzjament, bħall-kapital ta’ riskju u ta’ ekwità, kienu qed jiżdiedu matul l-aħħar ftit snin, dawn għadhom ferm aktar baxxi mill-medja tal-UE.

               (21)Is-sistema ġudizzjarja qed issir aktar effiċjenti iżda qed tkompli tiffaċċja sfidi kritiċi bi proċedimenti twal u b’akkumulu kbir ta’ kawżi, b’mod partikolari fil-qrati amministrattivi u tat-taxxa. Filwaqt li jkomplu l-isforzi biex titrażżan il-korruzzjoni, il-prevenzjoni tal-korruzzjoni għadha kwistjoni minħabba n-nuqqas ta’ strateġija koordinata u responsabbiltajiet frammentati.

               (22)L-investiment fir-riċerka u l-iżvilupp reġa’ żdied riċentement iżda għadu mhux biżżejjed biex itejjeb is-sistema nazzjonali Portugiża tar-riċerka u l-innovazzjoni. Wara snin ta’ tnaqqis, is-sehem tan-nefqa fuq ir-riċerka u l-iżvilupp b’rabta mal-PDG żdied riċentement u fl-2017, l-intensità tar-riċerka u l-iżvilupp tan-negozju qabżet kemxejn l-intensità tar-riċerka u l-iżvilupp pubblika. Ftit sar progress biex l-istruttura ekonomika tal-Portugall tiġi aġġornata għal sehem akbar ta’ valur miżjud fil-manifattura ta’ teknoloġija għolja u fis-servizzi ta’ għarfien intensiv. Il-promozzjoni tal-investiment f’assi intanġibbli, inklużi r-riċerka u l-iżvilupp iżda wkoll il-ħiliet maniġerjali, il-litteriżmu finanzjarju u ħiliet diġitali li jippermettu lid-ditti jikbru, iżidu l-kapaċità ta’ innovazzjoni tagħhom u jidħlu fis-swieq tal-esportazzjoni, joffru lill-Portugal potenzjal sinifikanti biex jagħti spinta lit-tkabbir tal-investiment u tal-produttività.

               (23)Il-konnessjonijiet marittimi u ferrovjarji insuffiċjenti jagħmluha diffiċli għan-negozji orjentati għall-esportazzjoni li jibbenefikaw b’mod sħiħ mill-potenzjal tas-suq uniku. Minħabba l-pożizzjoni ġeografika tiegħu, il-Portugall huwa punt ta’ dħul marittimu naturali, speċjalment għar-rotot transatlantiċi. Investimenti f’waqthom fit-terminals il-ġodda tal-kontejners f’Sines u f’Barreiro (Terminal Vasco da Gama) u l-finalizzazzjoni tal-proġetti ta’ investiment li għaddejjin fil-portijiet l-oħra Portugiżi ewlenin (Viana do Castelo, Leixes, Aveiro, Figueira da Foz, Setubal) se jżidu l-kapaċità tal-ġestjoni tal-kontejners ta’ dawn il-portijiet. Linji ferrovjarji għadhom mhux qed jintużaw biżżejjed fil-konnessjonijiet għal Spanja (kemm il-kurituri bejn il-Lvant u l-Punent kif ukoll dawk mit-Tramuntana għal Nofsinhar). L-iżvilupp ta’ pjan Iberiku komprensiv, li jinkludi l-identifikazzjoni tal-passi intermedji, it-terminals, l-interkonnessjonijiet meħtieġa biex jibbenefikaw mill-aġġornament tan-netwerk Spanjol u l-iżvilupp tal-qies standard tal-Unjoni Internazzjonali tal-Ferroviji, jgħinu biex il-prestazzjoni ferrovjarja internazzjonali tal-Portugall tingħata spinta 'l quddiem.

               (24)Investimenti fl-effiċjenza fl-użu tar-riżorsi u l-adattament għall-klima jgħinu biex jinkiseb tkabbir sostenibbli fit-tul. L-antiċipazzjoni tal-effetti negattivi tat-tibdil fil-klima, bħall-għargħar u n-nirien fil-foresti, għadha sfida fil-Portugall. Għad hemm sfidi biex tintlaħaq il-mira tal-effiċjenza fl-enerġija għall-2020, u l-aħħar data għall-2017 turi li l-konsum tal-enerġija qed jiżdied. Għad hemm marġini wiesa’ biex tittejjeb l-effiċjenza enerġetika fil-bini u biex jitnaqqas il-konsum tal-enerġija fin-negozju. Konnettività aħjar tal-enerġija tal-Peniżola Iberika tista’ tippermetti aktar kompetizzjoni u tiffaċilita l-użu tal-enerġija rinnovabbli.

               (25)Tajjeb li wieħed ifakkar li l-ipprogrammar tal-fondi tal-UE għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin biex jiġu indirizzati xi wħud mil-lakuni identifikati fir-rakkomandazzjonijiet, b’mod partikolari fl-oqsma koperti mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiżi
                  9
               . Dan ikun jippermetti lill-Portugall biex jagħmel l-aħjar użu minn dawk il-fondi fir-rigward tas-setturi identifikati, filwaqt li jqis id-differenzi reġjonali u s-sitwazzjoni speċjali tar-reġjuni l-aktar imbiegħda. It-tisħiħ tal-kapaċità amministrattiva tal-pajjiż għall-ġestjoni ta’ dawn il-fondi huwa fattur importanti għas-suċċess ta’ dan l-investiment.

               (26)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2019, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Portugall u ppubblikatha fir-rapport speċifiku tal-pajjiż tal-2019. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà għall-2019 u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma għall-2019 u s-segwitu li ngħataw ir-rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Portugall fi snin preċedenti. Hija mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Portugall, iżda qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali fil-futur.

               (27)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2019 u l-opinjoni tiegħu
                  10
                hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

               (28)Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2019 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2019. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet minn (1) sa (4) ta’ hawn taħt. Dawn ir-rakkomandazzjonijiet jikkontribwixxu wkoll għall-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro, b’mod partikolari l-ewwel, it-tieni u r-raba’ rakkomandazzjoni taż-żona tal-euro. Il-politiki fiskali msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) fost oħrajn jikkontribwixxu biex jiġu indirizzati l-iżbilanċi marbuta mad-dejn pubbliku għoli.

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Portugall jieħu azzjoni fl-2019 u fl-2020 biex:

               1.Jikseb l-għan baġitarju fit-terminu medju fl-2020, filwaqt li jqis il-marġnijiet marbuta mal-avvenimenti mhux tas-soltu li għalihom ingħatat devjazzjoni temporanja. Juża qligħ mhux mistenni biex jaċċellera t-tnaqqis tal-proporzjon tad-dejn pubbliku. Itejjeb il-kwalità tal-finanzi pubbliċi billi jipprijoritizza l-infiq li jsaħħaħ it-tkabbir filwaqt li jsaħħaħ il-kontroll tan-nefqa globali, il-kosteffiċjenza u l-ibbaġitjar adegwat, b’enfasi partikolari fuq tnaqqis fit-tul ta’ arretrati fl-isptarijiet. Itejjeb is-sostenibbiltà finanzjarja tal-intrapriżi tal-istat, filwaqt li jiżgura monitoraġġ aktar f’waqtu, trasparenti u komprensiv.

               2.Jadotta miżuri biex jindirizza s-segmentazzjoni tas-suq tax-xogħol. Itejjeb il-livell tal-ħiliet tal-popolazzjoni, b’mod partikolari l-litteriżmu diġitali tagħha, inkluż billi jagħmel it-tagħlim għall-adulti aktar rilevanti għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol. Iżid l-għadd ta’ gradwati tal-edukazzjoni għolja, b’mod partikolari fit-teknoloġija tax-xjenza u tal-informazzjoni. Iżid l-effettività u l-adegwatezza tax-xibka ta’ sigurtà soċjali.

               3.Jiffoka l-politika ekonomika fuq ir-riċerka u l-innovazzjoni, it-trasport ferrovjarju u l-infrastruttura tal-portijiet, it-tranżizzjoni lejn enerġija b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju u jestendi l-interkonnessjonijiet tal-enerġija, filwaqt li jqis id-disparitajiet reġjonali.

               4.Jippermetti rkupru aktar mgħaġġel tal-kollateral marbut ma’ self improduttiv billi jżid l-effiċjenza tal-proċedimenti ta’ insolvenza u rkupru. Jnaqqas il-piż amministrattiv u regolatorju fuq in-negozji, l-iktar billi jnaqqas l-ostakoli speċifiċi għas-settur għal-liċenzjar. Jiżviluppa pjan direzzjonali biex jitnaqqsu r-restrizzjonijiet fi professjonijiet regolati ħafna. Iżid l-effiċjenza tal-qrati amministrattivi u tat-taxxa, b’mod partikolari billi jnaqqas it-tul tal-proċedimenti.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

                     (3)

                        SWD(2019) 1021 final.

                     (4)

                        COM(2019) 150 final.

                     (5)

                        Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).

                     (6)

                        COM(2014) 494 final.

                     (7)

                        L-infiq pubbliku primarju nett huwa magħmul min-nefqa totali tal-gvern bl-esklużjoni tan-nefqa fuq l-imgħax, nefqa fuq programmi tal-Unjoni korrisposti bis-sħiħ mid-dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fl-infiq tal-benefiċċju tal-qgħad. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss iffinanzjat nazzjonalment huwa mifrux fuq perjodu ta’ erba’ (4) snin. Miżuri ta’ dħul diskrezzjonarji jew żidiet fid-dħul mitluba mil-liġi huma meqjusa. Miżuri ta’ darba fuq in-naħa kemm tad-dħul kif ukoll tal-infiq huma esklużi.

                     (8)

                        SWD(2016) 436 final.

                     (9)

                        SWD(2019) 1021 final.

                     (10)

                        Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 29.11.2019
            COM(2019) 622 final
            Rakkomandazzjoni għal
            DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL
            li tawtorizza l-ftuħ tan-negozjati dwar l-emendar tal-Protokoll għall-Ftehim dwar it-trasport okkażjonali internazzjonali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (Ftehim Interbus) fir-rigward tat-trasport internazzjonali regolari u regolari speċjali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank u tal-Protokoll li jemenda l-Ftehim dwar it-trasport okkażjonali internazzjonali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (Ftehim Interbus) billi tiġi estiża l-possibbiltà ta’ adeżjoni għar-Renju tal-Marokk

               MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI

               1.KUNTEST TAR-RAKKOMANDAZZJONI

                  Il-Ftehim Interbus dwar it-trasport okkażjonali internazzjonali tal-passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank(
                     1
                  ) (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ il-“Ftehim Interbus”) daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2003. L-Unjoni Ewropea hija Parti Kontraenti għall-Ftehim Interbus (
                     2
                  ).

                  Il-Ftehim Interbus attwalment ikopri t-trasport okkażjonali internazzjonali tal-passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank.

                  Fil-5 ta’ Diċembru 2014 (
                     3
                  ), il-Kunsill awtorizza lill-Kummissjoni tiftaħ in-negozjati, f’isem l-Unjoni Ewropea, biex il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Ftehim Interbus jiġi estiż għat-trasport regolari u għal dak regolari speċjali tal-passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank. Taħt l-istess awtorizzazzjoni mill-Kunsill, il-Kummissjoni nnegozjat Protokoll li jestendi l-possibbiltà tal-adeżjoni għall-Ftehim Interbus għar-Renju tal-Marokk.

                  Fis-16 ta’ Lulju 2018 (
                     4
                  ), abbażi tal-proposta tal-Kummissjoni, il-Kunsill adotta d-Deċiżjonijiet dwar l-iffirmar taż-żewġ Protokolli.

                  L-Artikolu 20(1) tal-Protokoll għall-Ftehim dwar it-trasport okkażjonali internazzjonali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (Ftehim Interbus) fir-rigward tat-trasport internazzjonali regolari u regolari speċjali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (minn hawn ’il quddiem “il-Protokoll dwar is-servizzi regolari u s-servizzi regolari speċjali”) u l-Artikolu 2 tal-Protokoll li jemenda l-Ftehim dwar it-trasport okkażjonali internazzjonali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (Ftehim Interbus) billi tiġi estiża l-possibbiltà ta’ adeżjoni għar-Renju tal-Marokk (minn hawn ’il quddiem “il-Protokoll dwar ir-Renju tal-Marokk”) jistipulaw rispettivament li: “Dan il-Protokoll għandu jkun miftuħ għall-iffirmar fi Brussell mis-16/07/2018 sas-16/04/2019 fis-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea li għandu jaġixxi bħala d-Depożitarju tal-Protokoll.”

                  Qabel tmiem il-perjodu għall-iffirmar, jiġifieri sas-16 ta’ April 2019, kien hemm Parti Kontraenti waħda biss għall-Ftehim Interbus li ffirmat il-Protokoll dwar is-servizzi regolari u s-servizzi regolari speċjali u erba’ Partijiet Kontraenti għall-Ftehim Interbus iffirmaw il-Protokoll dwar ir-Renju tal-Marokk.

                  Il-Protokoll dwar is-servizzi regolari u s-servizzi regolari speċjali jipprevedi, fir-rigward tad-dħul fis-seħħ tiegħu, li d-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Ftehim Interbus, b’mod partikolari l-Artikoli 27 u 28 tiegħu, għandhom japplikaw mutatis mutandis. Skont dawn il-proċeduri, il-Ftehim għandu jiġi approvat jew irratifikat mill-firmatarji f’konformità mal-proċeduri tagħhom stess u għandu jidħol fis-seħħ għall-Partijiet Kontraenti li japprovawh jew jirratifikawh hekk kif erba’ Partijiet Kontraenti, inkluża l-UE, ikunu approvawh jew irratifikawh. Ir-referenza għall-firmatarji timplika li sabiex il-Protokoll dwar is-servizzi regolari u s-servizzi regolari speċjali jkun jista’ jidħol fis-seħħ, huwa meħtieġ li jkun hemm mill-inqas erba’ Partijiet Kontraenti li jiffirmawh u li, konsegwentement, japprovawh jew jirratifikawh. Kif imsemmi hawn fuq, qabel ma għadda l-perjodu li matulu l-Protokoll dwar is-servizzi regolari u s-servizzi regolari speċjali kien miftuħ għall-iffirmar, l-Unjoni biss kienet iffirmatu.

                  Min-naħa tiegħu, il-Protokoll dwar ir-Renju tal-Marokk jipprevedi li għandu jiġi ffirmat, approvat jew irratifikat mill-firmatarji skont il-proċeduri tagħhom stess. Madankollu, dan ma jipprevedix għall-adeżjoni tal-Partijiet Kontraenti li ma jkunux iffirmawh, approvawh jew irratifikawh. Kif imsemmi hawn fuq, qabel ma għadda l-perjodu li matulu l-Protokoll dwar ir-Renju tal-Marokk kien miftuħ għall-iffirmar, dan kien għadu ma ġiex iffirmat mill-Partijiet Kontraenti kollha għall-Ftehim Interbus.

                  Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, sakemm il-perjodi tal-iffirmar tal-Protokolli ma jiġux estiżi jew ma jitneħħewx, l-ebda Parti Kontraenti għall-Ftehim Interbus ma tista’ tiffirmahom u, konsegwentement tapprovahom jew tirratifikahom u ssir ukoll Parti Kontraenti tal-Protokolli. Dan ikollu konsegwenzi serji: il-Protokoll dwar is-servizzi regolari u s-servizzi regolari speċjali ma jkunx jista’ jidħol fis-seħħ peress li jirrikjedi erba’ ratifiki, filwaqt li l-Protokoll dwar ir-Renju tal-Marokk, iffirmat, approvat jew irratifikat minn erba’ Partijiet Kontraenti għall-Ftehim Interbus, ikun jista’ jidħol fis-seħħ iżda jkun ikopri biss erbgħa mit-tmien Partijiet Kontraenti attwali u dan jagħmel il-governanza tal-Ftehim Interbus kollu kumplessa żżejjed u prattikament ifixkel il-possibbiltà li r-Renju tal-Marokk jidħol f’relazzjoni ta’ trattat mal-Partijiet Kontraenti kollha għall-Ftehim Interbus.

                  Barra minn hekk, jekk ir-Renju tal-Marokk jaderixxi għall-Ftehim Interbus qabel il-Partijiet Kontraenti attwali kollha għall-Ftehim Interbus jirratifikaw il-Protokoll dwar ir-Renju tal-Marokk, dan ikun qed joħloq fil-prattika Ftehim Interbus ġdid u iżgħar fil-Ftehim ewlieni (wieħed mar-Renju tal-Marokk u l-Partijiet Kontraenti li għalihom ikun daħal fis-seħħ il-Protokoll, u ieħor mat-tmien Partijiet Kontraenti attwali eżistenti mingħajr ir-Renju tal-Marokk). Tali arranġament mhuwiex previst fil-Ftehim Interbus u jagħmel il-governanza tal-Ftehim Interbus prattikament impossibbli. Għalhekk ikun xieraq li jiġi emendat l-Artikolu 4 tal-Protokoll dwar ir-Renju tal-Marokk sabiex dak il-Protokoll jidħol fis-seħħ biss wara li l-Partijiet Kontraenti kollha jkunu approvawh jew irratifikawh.

                  Peress li sadanittant waħda mill-Partijiet Kontraenti għall-Ftehim Interbus biddlet id-denominazzjoni uffiċjali tagħha, jiġifieri r-Repubblika tal-Maċedonja ta’ Fuq, jista’ jkun opportun ukoll li jiġu emendati ż-żewġ Protokolli biex issir referenza għal dik il-Parti Kontraenti bid-denominazzjoni l-ġdida tagħha.

                  Jenħtieġ li l-modifika tal-Protokolli ma taffettwax il-validità tal-firem li diġà saru.

               2. RIŻULTATI TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET INTERESSATI U TAL-VALUTAZZJONIJIET TAL-IMPATT

                  Il-Kummissjoni ma wettqitx valutazzjoni tal-impatt, u lanqas ma użat għarfien espert estern rigward l-emendi ssuġġeriti f’din ir-Rakkomandazzjoni peress li ma jikkonċernawx is-sustanza taż-żewġ Protokolli.

               3. ELEMENTI ĠURIDIĊI TAR-RAKKOMANDAZZJONI

               •Bażi ġuridika

                  Il-bażi ġuridika hija t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), u b’mod partikolari l-Artikolu 218(3) u (4) tat-TFUE.

               •Sussidjarjetà (għall-kompetenza mhux esklużiva) u Proporzjonalità

                  Is-sussidjarjetà jew il-proporzjonalità mhumiex ikkonċernati minħabba li l-kwistjoni hija l-ewwel nett ta’ kompetenza esterna esklużiva tal-Unjoni.

               •Konsistenza mad-dispożizzjonijiet eżistenti fil-qasam ta’ politika

                  Ir-Rakkomandazzjoni proposta hija konsistenti mal-politika tat-trasport komuni u ma’ politiki esterni oħra tal-Unjoni.

               4. IMPLIKAZZJONI BAĠITARJA

                  Xejn.

               Rakkomandazzjoni għal

               DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

               li tawtorizza l-ftuħ tan-negozjati dwar l-emendar tal-Protokoll għall-Ftehim dwar it-trasport okkażjonali internazzjonali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (Ftehim Interbus) fir-rigward tat-trasport internazzjonali regolari u regolari speċjali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank u tal-Protokoll li jemenda l-Ftehim dwar it-trasport okkażjonali internazzjonali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (Ftehim Interbus) billi tiġi estiża l-possibbiltà ta’ adeżjoni għar-Renju tal-Marokk

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 218(3) u (4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea
                  5
               ,

               Billi:

               (1)Il-konklużjoni tal-Ftehim Interbus dwar it-trasport okkażjonali internazzjonali tal-passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (“il-Ftehim Interbus”) kien approvat f’isem l-Unjoni permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill tat-3 ta’ Ottubru 2002
                  6
               . Il-Ftehim Interbus daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2003.

               (2)Il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni (UE) 2018/1195
                  7
                u d-Deċiżjoni (UE) 2018/1211
                  8
                fis-16 ta’ Lulju 2018 dwar l-iffirmar, f’isem l-Unjoni Ewropea, ta’ Protokoll għall-Ftehim dwar it-trasport okkażjonali internazzjonali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (Ftehim Interbus) fir-rigward tat-trasport internazzjonali regolari u regolari speċjali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (minn hawn ’il quddiem “il-Protokoll dwar is-servizzi regolari u s-servizzi regolari speċjali”) u ta’ Protokoll li jemenda l-Ftehim dwar it-trasport okkażjonali internazzjonali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (Ftehim Interbus) billi tiġi estiża l-possibbiltà ta’ adeżjoni għar-Renju tal-Marokk (minn hawn ’il quddiem “il-Protokoll dwar ir-Renju tal-Marokk”).

               (3)L-Unjoni ffirmat il-Protokoll dwar is-servizzi regolari u s-servizzi regolari speċjali fl-24 ta’ Settembru 2018 u l-Protokoll dwar ir-Renju tal-Marokk fil-11 ta’ April 2019.

               (4)Minbarra l-Unjoni, il-Protokoll dwar ir-Renju tal-Marokk ġie ffirmat mill-Bożnija-Ħerzegovina, il-Montenegro u t-Turkija. Fir-rigward tal-Protokoll dwar it-trasport internazzjonali regolari u regolari speċjali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank, l-Unjoni biss iffirmatu.

               (5)Il-perjodu li matulu ż-żewġ Protokolli kienu miftuħa għall-iffirmar skada fis-16 ta’ April 2019. Sabiex il-Partijiet Kontraenti attwali għall-Ftehim Interbus li għadhom ma ffirmawx u ma kkonkludewx iż-żewġ Protokolli, jitħallew jagħmlu dan, huwa xieraq li l-Protokolli jiġu emendati sabiex ma jipprevedux perjodu speċifiku li matulu jkunu miftuħa għall-iffirmar.

               (6)Ikun xieraq li jiġi emendat il-Protokoll dwar ir-Renju tal-Marokk sabiex jidħol fis-seħħ wara li l-Partijiet Kontraenti attwali kollha għall-Ftehim Interbus ikunu ffirmaw u rratifikawh.

               (7)Waħda mill-Partijiet Kontraenti għall-Ftehim Interbus immodifikat id-denominazzjoni uffiċjali tagħha, jiġifieri r-Repubblika tal-Maċedonja ta’ Fuq, u jkun xieraq li dan jitqies fit-testi tal-Protokolli.

               (8) Il-firem tal-Protokolli li saru qabel is-16 ta’ April 2019 jenħtieġ li jibqgħu validi.

               (9) Għalhekk, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun awtorizzata tinnegozja, f’isem l-Unjoni Ewropea, l-emendi għall-Protokoll dwar is-servizzi regolari u s-servizzi regolari speċjali u għall-Protokoll tar-Renju tal-Marokk,

               ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:

               Artikolu 1

               Il-Kummissjoni hija b’dan awtorizzata tinnegozja, f’isem l-Unjoni Ewropea, emendi għall-Protokoll għall-Ftehim dwar it-trasport okkażjonali internazzjonali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (Ftehim Interbus) fir-rigward tat-trasport internazzjonali regolari u regolari speċjali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank u għall-Protokoll li jemenda l-Ftehim dwar it-trasport okkażjonali internazzjonali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (Ftehim Interbus) billi tiġi estiża l-possibbiltà ta’ adeżjoni għar-Renju tal-Marokk b’tali mod li ma jkun hemm l-ebda limitazzjoni fuq il-perjodu li matulu l-Protokolli jkunu miftuħa għall-iffirmar, li titqies il-bidla fid-denominazzjoni ta’ waħda mill-Partijiet Kontraenti għall-Ftehim Interbus u li jkun hemm modalità ġdida għad-dħul fis-seħħ tal-Protokoll fir-Renju tal-Marokk.

               Artikolu 2

               Id-direttivi tan-negozjati huma stabbiliti fl-Anness.

               Artikolu 3

               In-negozjati għandhom isiru b’konsultazzjoni ma’ [name of the special committee to be inserted by the Council].

               Artikolu 4

               Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lill-Kummissjoni.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 321, 26.11.2002, p. 13.

                     (2)

                        Flimkien mal-Unjoni Ewropea, il-pajjiżi li ġejjin huma wkoll Partijiet Kontraenti għall-Ftehim Interbus: Ir-Repubblika tal-Albanija, il-Bożnija-Ħerzegovina, ir-Repubblika tal-Moldova, il-Montenegro, ir-Repubblika tal-Maċedonja ta’ Fuq, ir-Repubblika tat-Turkija u l-Ukrajna (minn hawn ’il quddiem “il-Partijiet Kontraenti tal-Interbus”).

                     (3)

                        SGS14/15073 tal-5 ta’ Diċembru 2014.

                     (4)

                        Id-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2018/1195 tas-16 ta’ Lulju 2018 dwar l-iffirmar, f’isem l-Unjoni Ewropea, ta’ Protokoll għall-Ftehim dwar it-trasport okkażjonali internazzjonali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (Ftehim Interbus) fir-rigward tat-trasport internazzjonali regolari u regolari speċjali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (ĠU L 214, 23.8.2018, p. 3).Id-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2018/1211 tas-16 ta’ Lulju 2018 dwar l-iffirmar, f’isem l-Unjoni Ewropea, ta’ Protokoll li jemenda l-Ftehim dwar it-trasport okkażjonali internazzjonali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (Ftehim Interbus) billi tiġi estiża l-possibbiltà ta’ adeżjoni għar-Renju tal-Marokk (ĠU L 222, 3.9.2018, p. 1).

                     (5)

                        [ADD REFERENCE]

                     (6)

                        Id-Deċiżjoni tal-Kunsill tat-3 ta’ Ottubru 2002 dwar il-konklużjoni tal-Ftehim Interbus dwar it-trasport okkażjonali internazzjonali tal-passiġġieri bil-coach u bix-xarabank (ĠU L 321, 26.11.2002, p. 11).

                     (7)

                        ĠU L 214, 23.8.2018, p. 3.

                     (8)

                        ĠU L 222, 3.9.2018, p. 1.

    ---documentbreak---

               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 29.11.2019
            COM(2019) 622 final
            ANNESS
            ta' [...]
            Rakkomandazzjoni għal Deċiżjoni tal-Kunsill
            li tawtorizza l-ftuħ tan-negozjati dwar l-emendar tal-Protokoll għall-Ftehim dwar it-trasport okkażjonali internazzjonali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (Ftehim Interbus) fir-rigward tat-trasport internazzjonali regolari u regolari speċjali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank u tal-Protokoll li jemenda l-Ftehim dwar it-trasport okkażjonali internazzjonali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (Ftehim Interbus) billi tiġi estiża l-possibbiltà ta’ adeżjoni għar-Renju tal-Marokk

               ANNESS

               Id-Direttivi tan-negozjati dwar l-emendar tal-Protokoll għall-Ftehim dwar it-trasport okkażjonali internazzjonali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (Ftehim Interbus) fir-rigward tat-trasport internazzjonali regolari u regolari speċjali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank u tal-Protokoll li jemenda l-Ftehim dwar it-trasport okkażjonali internazzjonali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (Ftehim Interbus) billi tiġi estiża l-possibbiltà ta’ adeżjoni għar-Renju tal-Marokk.

               1.L-iskadenza għall-iffirmar tal-Protokoll għall-Ftehim dwar it-trasport okkażjonali internazzjonali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (Ftehim Interbus) fir-rigward tat-trasport internazzjonali regolari u regolari speċjali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank u tal-Protokoll li jemenda l-Ftehim dwar it-trasport okkażjonali internazzjonali ta’ passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (Ftehim Interbus) billi tiġi estiża l-possibbiltà ta’ adeżjoni għar-Renju tal-Marokk li attwalment hija stabbilita fl-Artikoli 20(1) u 2 rispettivament bħala s-16 ta’ April 2019, jenħtieġ li tiġi eliminata.

               2.Ir-referenzi għall-“Eks-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja” fiż-żewġ Protokolli jenħtieġ li jiġu sostitwiti bir-“Repubblika tal-Maċedonja ta’ Fuq”.

               3.Il-Protokoll li jemenda l-Ftehim dwar it-trasport internazzjonali tal-passiġġieri bil-kowċ u bix-xarabank (Ftehim Interbus) billi tiġi estiża l-possibbiltà ta’ adeżjoni tar-Renju tal-Marokk jenħtieġ li jidħol fis-seħħ biss wara li l-Partijiet Kontraenti attwali kollha għall-Ftehim Interbus jikkonkludu dak il-Protokoll.

               4.Jenħtieġ li n-negozjatur isib l-aktar forma xierqa ta’ strument internazzjonali li permezz tiegħu jiġu miftiehma l-emendi. Il-firem li diġà saru jenħtieġ li ma jiġux affettwati.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 9.9.2019
            COM(2019) 407 final
            Rakkomandazzjoni għal
            DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL
            li tawtorizza l-ftuħ tan-negozjati f’isem l-Unjoni Ewropea għall-konklużjoni ta’ Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tas-Seychelles dwar l-aċċess għall-ilmijiet ta’ Mayotte mill-bastimenti tas-sajd li jtajru l-bandiera tas-Seychelles

               MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI

               1.KUNTEST TAR-RAKKOMANDAZZJONI

               •Raġunijiet u għanijiet tar-rakkomandazzjoni

               Il-Kummissjoni tipproponi li jiġi nnegozjat ftehim ġdid bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tas-Seychelles dwar l-aċċess mill-bastimenti tas-sajd li jtajru l-bandiera tas-Seychelles, għall-ilmijiet u r-riżorsi bijoloġiċi tal-baħar ta’ Mayotte, taħt il-ġuriżdizzjoni tal-Unjoni Ewropea. Il-Kummissjoni beħsiebha twettaq in-negozjati għall-ftehim il-ġdid ta’ aċċess b’mod parallel man-negozjati ta’ Ftehim ġdid dwar is-Sajd Sostenibbli u protokoll ġdid mar-Repubblika tas-Seychelles.

               •Konsistenza mad-dispożizzjonijiet eżistenti fil-qasam ta’ politika

               Fil-11 ta’ Lulju 2012, il-Kunsill Ewropew adotta d-Deċiżjoni 2012/419/UE
                  1
                li b’effett mill-1 ta’ Jannar 2014, temenda l-istatus ta’ Mayotte fir-rigward tal-Unjoni Ewropea. Minn dik id-data, Mayotte ma baqax pajjiż jew territorju extra-Ewropew u sar reġjun ultraperiferiku tal-Unjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 349 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE). B’konsegwenza ta’ dan, iż-żona ekonomika esklużiva (EEZ) ta’ Mayotte saret ilmijiet tal-UE.

               B’riżultat ta’ dan, fl-2014, l-Unjoni Ewropea u s-Seychelles iffirmaw ftehim li żgura l-operazzjonijiet tal-bastimenti li jtajru l-bandiera tas-Seychelles fl-EEZ ta’ Mayotte, taħt il-ġurisdizzjoni ta’ Franza.

               Il-ftehim attwali jippermetti li 8 bastimenti tas-Seychelles jistadu fl-ilmijiet ta’ Mayotte, u se jiskadi fis-6 ta’ Ġunju 2020. Il-ħlas tal-liċenzji u l-qabdiet minn sidien tal-vapuri tal-flotta tas-Seychelles huwa l-uniku kumpens finanzjarju taħt dan il-ftehim, u se jinġabar minn Franza f’isem ir-reġjun ultraperiferiku tagħha, Mayotte. Dan id-dħul jintuża minn Franza għall-istabbiliment tal-qafas leġiżlattiv adegwat, tal-attivitajiet ta’ kontroll, tal-infrastruttura fiżika u għall-forniment ta’ bini ta’ kapaċità adegwat sabiex l-amministrazzjoni ta’ Mayotte tissodisfa r-rekwiżiti tal-Politika Komuni tas-Sajd (PKS). Il-ftehim jikkontribwixxi għas-sajd responsabbli fl-ilmijiet tal-UE sabiex jiġu garantiti l-konservazzjoni u l-isfruttar sostenibbli tar-riżorsi tas-sajd.

                  Dan il-ftehim ma għandu l-ebda implikazzjoni finanzjarja għall-UE.

               •Konsistenza ma’ politiki oħra tal-Unjoni

                  In-negozjar ta’ Ftehim ġdid mas-Seychelles għall-aċċess fl-ilmijiet ta’ Mayotte skont il-ġuriżdizzjoni tal-UE huwa konformi mal-azzjoni esterna tal-UE fir-rigward tal-pajjiżi Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku (il-pajjiżi AKP) u, b’mod partikolari, mal-għanijiet tal-Unjoni fir-rigward tal-ħarsien tal-prinċipji demokratiċi u tad-drittijiet tal-bniedem.

               2.BAŻI ĠURIDIKA, SUSSIDJARJETÀ U PROPORZJONALITÀ

               •Bażi ġuridika

                  Il-bażi ġuridika għad-deċiżjoni jipprovdiha l-Artikolu 218 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), fil-Ħames Parti dwar l-azzjoni esterna tal-Unjoni, li tinsab fit-Titolu V dwar il-ftehimiet internazzjonali, li jistabbilixxi l-proċedura għan-negozjar u għall-konklużjoni ta’ ftehimiet bejn l-UE u pajjiżi terzi.

               •Sussidjarjetà (għall-kompetenza mhux esklużiva)

                  Mhux applikabbli, kompetenza esklużiva.

               •Proporzjonalità

                  Id-deċiżjoni hija proporzjonali mal-għan.

               •Għażla tal-istrument

                  L-istrument huwa previst fl-Artikolu 218(3) u fl-Artikolu 218(4) tat-TFUE.

               3.RIŻULTATI TAL-EVALWAZZJONIJIET EX POST, TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET IKKONĊERNATI U TAL-VALUTAZZJONIJIET TAL-IMPATT

               •Evalwazzjonijiet ex post/kontrolli tal-idoneità tal-leġiżlazzjoni eżistenti

                  Il-ftehim biex il-bastimenti tas-Seychelles jaċċessaw l-ilmijiet ta’ Mayotte ma għandu l-ebda impatt finanzjarju għall-UE. Madankollu, l-evalwazzjoni ex post u ex ante tal-Kummissjoni fuq il-Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd mas-Seychelles u fuq il-protokoll ta’ implimentazzjoni tiegħu
                     2
                  , eżaminat mill-ġdid ukoll kif kien qed jopera l-ftehim dwar l-aċċess.

                  Din l-evalwazzjoni, li twettqet fl-2019, ikkonkludiet li l-ftehim dwar l-aċċess għall-ilmijiet ta’ Mayotte jenħtieġ li jiġġedded flimkien ma’ Protokoll ta’ implimentazzjoni ġdid tal-Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd mas-Seychelles, sabiex ikomplu jiġu allinjati l-kundizzjonijiet tekniċi u finanzjarji taż-żewġ testi.

               •Konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati

                  L-Istati Membri, ir-rappreżentati tal-industrija, l-organizzazzjonijiet internazzjonali tas-soċjetà ċivili, kif ukoll l-amministrazzjoni tas-sajd u s-soċjetà ċivili tas-Seychelles, ġew ikkonsultati bħala parti mill-evalwazzjoni ex post u ex ante tal-Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd mas-Seychelles u tal-Protokoll ta’ implimentazzjoni tiegħu. Saru wkoll konsultazzjonijiet fil-qafas tal-Kunsill Konsultattiv għall-Flotta ta’ Distanzi Twal, b’mod partikolari waqt il-laqgħa tiegħu tas-27 ta’ Marzu 2019.

               •Ġbir u użu tal-għarfien espert

                  Mhux applikabbli.

               •Valutazzjoni tal-impatt

                  Mhux applikabbli.

               •Idoneità regolatorja u simplifikazzjoni

                  Mhux applikabbli.

               •Drittijiet fundamentali

                  Id-direttivi tan-negozjar, proposti fl-Anness ta’ din id-Deċiżjoni, jirrakkomandaw li jiġi awtorizzat il-ftuħ tan-negozjati, inkluż klawżola dwar il-konsegwenzi li jkun hemm f’każ li jinkisru d-drittijiet tal-bniedem u l-prinċipji demokratiċi.

               4.IMPLIKAZZJONIJIET BAĠITARJI

                  Il-ftehim biex il-bastimenti tas-Seychelles jaċċessaw l-ilmijiet ta’ Mayotte ma għandu l-ebda impatt finanzjarju għall-UE.

               5.ELEMENTI OĦRA

               •Pjanijiet ta’ implimentazzjoni u arranġamenti dwar il-monitoraġġ, l-evalwazzjoni u r-rapportar

                  In-negozjati mistennija jinbdew fit-tielet kwart tal-2019.

               •Spjegazzjoni fid-dettall tad-dispożizzjonijiet speċifiċi tar-rakkomandazzjoni

                  Il-Kummissjoni tirrakkomanda li:

                  - Il-Kunsill jenħtieġ li jawtorizza lill-Kummissjoni tiftaħ u twettaq negozjati għall-konklużjoni ta’ ftehim ġdid mas-Seychelles għall-aċċess fl-ilmijiet ta’ Mayotte mill-bastimenti tas-Seychelles, skont il-ġuriżdizzjoni tal-UE;

                  - Il-Kummissjoni jenħtieġ li tiġi nnominata bħala n-negozjatur tal-UE b’rabta ma’ dan is-suġġett;

                  - Il-Kummissjoni jenħtieġ li twettaq in-negozjati tagħha b’konsultazzjoni mal-kumitat speċjali, kif stabbilit fit-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea;

                  - Il-Kunsill jenħtieġ li japprova d-Direttivi tan-negozjati annessi ma’ din ir-Rakkomandazzjoni.

               Rakkomandazzjoni għal

               DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

               li tawtorizza l-ftuħ tan-negozjati f’isem l-Unjoni Ewropea għall-konklużjoni ta’ Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tas-Seychelles dwar l-aċċess għall-ilmijiet ta’ Mayotte mill-bastimenti tas-sajd li jtajru l-bandiera tas-Seychelles

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 218(3) u (4) tiegħu,

               Filwaqt li jfakkar fid-Deċiżjoni tal-Kunsill Ewropew tal-11 ta’ Lulju 2012 li temenda l-istatus tal-Mayotte fir-rigward tal-Unjoni Ewropea
                  3
               ,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni Ewropea,

               Billi jenħtieġ li n-negozjati jinfetħu bil-ħsieb li jiġi konkluż ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tas-Seychelles fir-rigward tal-aċċess  għall-ilmijiet tal-Unjoni Ewropea mill-bastimenti li jtajru l-bandiera tas-Seychelles, jiġifieri ż-żona ekonomika esklużiva (EEZ) ’il barra mill-kosta ta’ Mayotte,

               ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:

               Artikolu 1

               B’dan, il-Kummissjoni hija awtorizzata tinnegozja ftehim mar-Repubblika tas-Seychelles dwar l-aċċess għall-ilmijiet u r-riżorsi bijoloġiċi tal-baħar tal-Unjoni mill-bastimenti tas-sajd li jtajru l-bandiera tar-Repubblika tas-Seychelles, jiġifieri għall-ilmijiet u r-riżorsi bijoloġiċi tal-baħar fl-EEZ ’il barra mill-kosta ta’ Mayotte.

               Artikolu 2

               Id-direttivi tan-negozjati huma stabbiliti fl-Anness.

               Artikolu 3

               In-negozjati għandhom isiru b’konsultazzjoni ma’ [isem il-kumitat speċjali maħtur mill-Kunsill].

               Artikolu 4

               Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lill-Kummissjoni.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 204, 31.7.2012, p. 131.

                     (2)

                  https://publications.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/5e1b1689-7785-11e9-9f05-01aa75ed71a1/language-en/format-PDF/source-97941423

                     (3)

                        ĠU L 204, 31.7.2012, p. 131.

    ---documentbreak---

               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 9.9.2019
            COM(2019) 407 final
            ANNESS
            tar-Rakkomandazzjoni għal
            DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL
            li tawtorizza l-ftuħ tan-negozjati f’isem l-Unjoni Ewropea għall-konklużjoni ta’ Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tas-Seychelles dwar l-aċċess għall-ilmijiet ta’ Mayotte mill-bastimenti tas-sajd li jtajru l-bandiera tas-Seychelles

               ANNESS

               Direttivi tan-negozjar

               –L-għan tan-negozjati huwa l-konklużjoni ta’ ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tas-Seychelles dwar l-aċċess għall-ilmijiet u r-riżorsi bijoloġiċi tal-baħar tal-Unjoni Ewropea mill-bastimenti li jtajru l-bandiera tar-Repubblika tas-Seychelles, jiġifieri għall-ilmijiet u r-riżorsi bijoloġiċi tal-baħar taż-żona ekonomika esklużiva (EEZ) ’il barra mill-kosta ta’ Mayotte.

               –Il-ftehim dwar l-aċċess għall-ilmijiet ta’ Mayotte mill-bastimenti tas-Seychelles, skont il-ġuriżdizzjoni tal-UE, għalhekk jenħtieġ li jiddefinixxi l-qafas ġenerali, il-prinċipji ġenerali u l-għanijiet li se jiffurmaw il-bażi għall-aċċess. Jenħtieġ li jinkludi klawżola li tħassar il-ftehim dwar l-aċċess attwali bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tas-Seychelles
                  1
               .

               –Bil-ħsieb li permezz ta’ dan il-Protokoll il-ġdid tiġi żgurata l-promozzjoni ta’ sajd sostenibbli u responsabbli, l-għanijiet tal-Kummissjoni għan-negozjati għandhom ikunu bbażati fuq dan li ġej:

               ·L-iżgurar ta’ aċċess għall-ilmijiet u r-riżorsi bijoloġiċi tal-baħar tal-Unjoni Ewropea mill-bastimenti li jtajru l-bandiera tas-Seychelles, jiġifieri għall-ilmijiet u r-riżorsi bijoloġiċi tal-baħar tal-EEZ ’il barra mill-kosta ta’ Mayotte, u l-awtorizzazzjonijiet tas-sajd meħtieġa għall-bastimenti li jtajru l-bandiera tas-Seychelles li jwettqu attivitajiet tas-sajd f’dik l-EEZ;

               ·L-ikkunsidrar tal-aqwa parir xjentifiku disponibbli u l-pjanijiet ta’ ġestjoni rilevanti adottati mill-Organizzazzjonijiet Reġjonali tal-Ġestjoni tas-Sajd (RFMO) sabiex tiġi żgurata s-sostenibbiltà ambjentali tal-attivitajiet tas-sajd u tiġi promossa l-governanza tal-oċeani fil-livell internazzjonali. Jenħtieġ li l-attivitajiet tas-sajd ikunu mmirati b’mod esklużiv lejn ir-riżorsi disponibbli, filwaqt li titqies il-kapaċità tas-sajd tal-flotta lokali u filwaqt li titqies b’mod speċjali n-natura migratorja ħafna tal-istokkijiet ikkonċernati;

               ·L-iżgurar tal-aċċess għar-riżorsi bijoloġiċi tal-baħar mill-bastimenti li jtajru l-bandiera tas-Seychelles, abbażi ta’ kriterji simili għal dawk li japplikaw għall-flotta tal-UE fiż-żona ta’ kompetenza tal-Kummissjoni għat-Tonn tal-Oċean Indjan (IOTC), u tal-evoluzzjonijiet osservati matul dawn l-aħħar ftit snin;

               ·L-inklużjoni fil-ftehim tat-tariffi tal-liċenzja li jeħtieġu jitħallsu biss mis-sidien tal-bastimenti. Jenħtieġ li ma tiġi prevista l-ebda kontribuzzjoni finanzjarja mill-Gvern tas-Seychelles;

               ·L-iżgurar li l-Protokoll se jikkontribwixxi għall-promozzjoni tat-tkabbir sostenibbli u ta’ xogħol deċenti b’rabta mal-attivitajiet tas-sajd, filwaqt li jitqiesu l-Konvenzjonijiet rilevanti tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO);

               ·L-inklużjoni ta’ klawżola dwar il-konsegwenzi f’każ li jinkisru d-drittijiet tal-bniedem u l-prinċipji demokratiċi.

               –B’mod partikolari, il-Ftehim jenħtieġ li jiddefinixxi:

               ·Iż-żona tas-sajd koperta mill-Ftehim, u l-limiti tagħha jenħtieġ li jiġu ddikjarati f’Anness tal-Ftehim;

               ·l-opportunitajiet tas-sajd, skont il-kategorija, li jeħtieġ jingħataw lill-bastimenti tas-sajd li jtajru l-bandiera tas-Seychelles; kif ukoll

               ·it-tariffi li meħtieġa jitħallsu mill-bastimenti tas-sajd li jtajru l-bandiera tas-Seychelles sabiex ikunu awtorizzati l-aċċess għall-ilmijiet u r-riżorsi bijoloġiċi tal-baħar tal-Unjoni fl-EEZ ’il barra mill-kosta ta’ Mayotte u l-kundizzjonijiet għal dawn il-pagamenti.

               –

                     (1)

                        ĠU L167, 6.6.2014, p. 4.


title: Rakkomandazzjoni għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL li tawtorizza lill-Kummissjoni tinnegozja, f'isem l-Unjoni, emendi fil-Konvenzjoni ta' Vjenna għall-Protezzjoni tas-Saff tal-Ożonu u l-Protokoll ta' Montreal dwar Sustanzi li Jnaqqsu s-Saff tal-Ożonu

text: ---pagebreak---  ---pagebreak---  ---pagebreak---  ---documentbreak---  ---pagebreak---