               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 22.5.2017
            COM(2017) 526 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma 2017 tal-Iżvezjau li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza 2017 tal-Iżvezja

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma 2017 tal-Iżvezja

                  u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza 2017 tal-Iżvezja

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi,
                  2
                u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
                  3

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,
                  4

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-16 ta’ Novembru 2016, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir,
                  5
                li ta bidu għas-Semestru Ewropew ta’ koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fid-9 u fl-10 ta’ Marzu 2017. Fis-16 ta’ Novembru 2016, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija
                  6
               , li fih identifikat lill-Iżvezja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond.

               (2)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2017 għall-Iżvezja
                  7
                ġie ppubblikat fit-22 ta’ Frar 2017. Dan ivvaluta l-progress li għamlet l-Iżvezja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż adottata mill-Kunsill fit-12 ta’ Lulju 2016, is-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress li għamlet l-Iżvezja lejn il-miri nazzjonali tagħha tal-Ewropa 2020. Dan inkluda wkoll analiżi fil-fond taħt l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tiegħu ġew ippubblikati wkoll fit-22 ta’ Frar 2017.
                  8
                L-analiżi tal-Kummissjoni twassalha biex tikkonkludi li l-Iżvezja għaddejja minn żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, it-tkabbir persistenti tal-prezzijiet tad-djar minn livelli diġà soppravvalutati flimkien ma’ sistema ta’ tkomplija taż-żieda fid-dejn tal-unitajiet domestiċi joħloq riskji ta’ korrezzjoni diżordnata. Minkejja li l-banek huma kapitalizzati b’mod adegwat, korrezzjoni diżordnata tista’ taffettwa wkoll is-settur finanzjarju peress li l-banek għandhom espożizzjoni dejjem ikbar ta’ self ipotekarju tal-unitajiet domestiċi. F’każ bħal dan, jista’ jkun hemm effetti sekondarji fuq pajjiżi ġirien minħabba li gruppi bankarji Żvediżi huma ta’ importanza sistemika fir-reġjun Nordiku-Baltiku. L-għarfien tar-riskji kbar fost l-awtoritajiet Żvediżi huwa għoli, u f’dawn l-aħħar snin ittieħdu miżuri biex jitrażżan it-tkabbir tad-dejn ipotekarju u tiżdied il-kostruzzjoni tad-djar. Madankollu, il-passi politiċi implimentati s’issa ma kinux biżżejjed biex jindirizzaw it-tisħin żejjed fis-settur tal-abitazzjoni. B’mod ġenerali, għad baqa’ lakuni fil-politika fil-qasam tat-tassazzjoni relatata mad-djar, il-qafas makroprudenzjali, u fl-indirizzar ta’ xkiel għall-provvista ta’ djar ġodda kif ukoll ostakli għal użu aktar effiċjenti tal-istokk eżistenti tad-djar.

               (3)Fit-28 ta’ April 2017, l-Iżvezja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2017 tagħha kif ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2017 tagħha. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

               (4)Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti ġew ikkunsidrati fil-programmi tal-Istati Membri għall-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (il-Fondi SIE) li jkopri l-perjodu 2014-2020. Kif previst mil-leġiżlazzjoni li tirregola l-Fondi SIE
                  9
               , fejn ikun meħtieġ għall-appoġġ tal-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relevanti, il-Kummissjoni tista’ titlob lil Stat Membru li jirrieżamina u jemenda l-programmi tal-Fondi SIE rilevanti tiegħu. Il-Kummissjoni pprovdiet iktar gwida dwar l-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli.
                  10

               (5)Bħalissa l-Iżvezja qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fil-programm ta’ Konverġenza tiegħu tal-2017, il-gvern qed jippjana li jilħaq bilanċ pożittiv ta’ 0,3 % tal-PDG fl-2017 u li jkompli jirrispetta l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju — defiċit strutturali ta’ 1 % tal-PDG — matul il-perjodu tal-programm. Skont il-Programm ta’ Konverġenza, il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika mal-PDG huwa mistenni li jinżel għal 39,5 % fl-2017 u li jkompli jinżel għal 31,4 % fl-2020. Tkabbir ekonomiku b’saħħtu u finanzi pubbliċi sodi huma mistennija li jkunu l-muturi ewlenin wara tnaqqis fil-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika mqabbel mal-PDG. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-proġettazzjonijiet baġitarji huwa plawżibbli. Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2017 tal-Kummissjoni, il-bilanċ strutturali huwa mbassar li juri bilanċ pożittiv ta’ 0,4 % tal-PDG fl-2017 u bilanċ pożittiv ta’ 0,8 % tal-PDG fl-2018, 'il fuq mill-objettiv baġitarju ta’ terminu medju. Fuq il-bażi tal-valutazzjoni tiegħu tal-Programm ta’ Konverġenza u filwaqt li jqis it-tbassir tar-rebbiegħa tal-2017 tal-Kummissjoni, il-Kunsill hu tal-opinjoni li l-Iżvezja hija mistennija tikkonforma mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir fl-2017 u fl-2018.

               (6)Id-dejn tal-unitajiet domestiċi kompla jiżdied minn livelli diġà għoljin. Id-dejn tal-unitajiet domestiċi kiber b’7,1 % fl-2016, għal kważi 86 % tal-PDG u madwar 180 % tad-dħul disponibbli, l-iktar minħabba self ipotekarju ogħla marbut ma’ żidiet kontinwi fil-prezzijiet tal-abitazzjoni. Id-distribuzzjoni tal-livelli ta’ dejn sar dejjem iktar inkonsistenti, bi frazzjoni elevata ta’ unitajiet domestiċi ipotekati mill-ġdid (16,4 % fl-2016) is-self huwa 600 % darba iktar mid-dħul disponibbli tagħhom. Il-gvern ħa xi miżuri makroprudenzjali rilevanti — inkluża l-introduzzjoni ta’ ħtieġa ta’ amortizzazzjoni tal-ipoteka ġdida fl-2016 - iżda għadu mhux ċar jekk dawn humiex se jkollhom impatt suffiċjenti fuq it-terminu medju. Fi Frar 2017, il-gvern nieda proċess leġiżlattiv biex jissaħħaħ il-mandat legali tal-awtorità makroprudenzjali, sabiex jiżgura li fil-futur l-awtorità tkun tista’ tintroduċi miżuri makroprudenzjali potenzjali f’waqthom u tuża firxa usa’ ta’ għodod. L-emendi leġiżlattivi huma mistennija li jidħlu fis-seħħ sa Frar 2018. L-aġġustament ta’ inċentivi fiskali, pereżempju billi gradwalment tillimita t-tnaqqis fiskali fuq il-pagamenti tal-imgħax fuq l-ipoteki jew billi jiżdiedu t-taxxi rikorrenti fuq il-proprjetà, jgħin biex jitrażżan it-tkabbir fid-dejn tal-unitajiet domestiċi, iżda l-gvern ma għamel l-ebda progress fuq dan.

               (7)L-Iżvezja esperjenzat tkabbir rapidu u persistenti fil-prezzijiet tal-abitazzjoni sa minn nofs is-snin 90. Il-prezzijiet tal-abitazzjoni komplew jikbru b’mod mgħaġġel u persistenti, b’mod partikolari fiż-żoni urbani. Muturi ewlenin jinkludu trattament tat-taxxa ġeneruża fuq sjieda tad-djar u d-dejn ipotekarju, kundizzjonijiet ta’ kreditu akkomodanti flimkien ma’ rati relattivament baxxi fl-ammortizzazzjoni, u nuqqas attwali fil-provvista tad-djar. Dan in-nuqqas huwa marbut ma’ ineffiċjenzi strutturali fis-settur tal-abitazzjoni. Il-kostruzzjoni tad-djar baqgħet tiżdied, iżda għadha 'l isfel sew mill-ħtiġijiet ta’ kostruzzjonijiet ġodda. Il-pjan tas-settur tal-abitazzjoni ta’ 22 punt tal-gvern jindirizza xi fatturi sottostanti għan-nuqqas ta’ akkomodazzjoni, inkluż miżuri li jżidu l-ammont ta’ art disponibbli għall-kostruzzjoni, inaqqas l-ispejjeż tal-kostruzzjoni u jitqassar  il-proċess taż-żmien meħtieġ għall-proċess tal-ippjanar. Madankollu, ineffiċjenzi strutturali oħra inkluż kompetizzjoni dgħajfa fis-settur tal-kostruzzjoni, ma jingħataw attenzjoni xierqa. In-nuqqas ta’ akkomodazzjoni hija aggravata minn ostakoli li jxekklu l-użu effiċjenti tal-istokk eżistenti tal-akkomodazzjoni. Is-suq tal-kiri rregolat b’mod strett tal-Iżvezja joħloq effetti “lock-in” u “insider/outsider”, iżda l-ebda azzjoni politika sinifikanti ma ttieħdet biex tintroduċi iktar flessibilità fl-iffissar ta’ kirjiet. Fis-suq tas-sidien-okkupanti, taxxi fuq il-qligħ kapitali relattivament għoljin inaqqsu l-mobbiltà tas-sidien ta’ abitazzjonijiet. Ġiet introdotta riforma temporanja ta’ regoli ta’ diferiment għal taxxi fuq qligħ kapitali fuq tranżazzjoni tal-proprjetà, iżda din probabbilment se jkollha effett limitat. Nuqqas ta’ akkomodazzjoni disponibbli u bi prezz affordabbli jillimita wkoll il-mobbiltà tas-suq tax-xogħol u l-integrazzjoni effettiva tal-migranti fis-suq tax-xogħol u jikkontribwixxi għal inugwaljanzi bejn il-ġenerazzjonijiet.

               (8)Fl-2016 l-Iżvezja kellha waħda mill-ogħla rati ta’ impjieg fl-UE (81,2 %), filwaqt li rreġistrat waħda mir-rati l-iktar baxxi ta’ qgħad ta’ terminu twil. Madankollu, jibqgħu sfidi bħall-integrazzjoni ta’ nies b’ħiliet baxxi u migranti li mhumiex mill-UE fis-suq tax-xogħol u t-tnaqqis tad-distakk sostanzjali ta’ impjieg għal nisa li ma twieldux fl-UE. L-Iżvezja għamlet sforzi konsiderevoli fl-akkoljenza ta’ dawk li jfittxu l-ażil u fl-integrazzjoni ta’ refuġjati u immigranti oħra. Jidher li huwa possibbli li jsir titjib ulterjuri billi fl-2016 biss terz tal-parteċipanti fl-introduzzjoni tal-programm kienu f’impjieg jew edukazzjoni 90 jum wara li lestew il-programm, u approċċ komprensiv u governanza dwar ir-rikonoxximent korrispondenti ta’ kwalifiki għadhom neqsin.

               (9)Il-profiċjenza fil-ħiliet bażiċi taż-żgħażagħ ta’ 15-il sena tjiebet wara snin ta’ deterjorament fil-prestazzjoni, skont l-istħarriġ PISA tal-OECD 2015. Madankollu, il-proporzjon ta’ dawk li għandhom livelli baxxi għadu madwar il-medja tal-UE u d-distakk fil-prestazzjoni marbuta mal-isfond soċjoekonomiku tal-istudenti twessa’. Il-miżuri mnedija mill-gvern sabiex jitjiebu r-riżultati fl-iskola u l-ugwaljanza jeħtieġu monitoraġġ mill-qrib, flimkien mal-inizjattivi li l-għan tagħhom huwa l-integrazzjoni ta’ studenti migranti li jkunu għadhom kemm waslu fis-sistema skolastika.

               (10)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Iżvezja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż 2017. Ivvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Iżvezja fi snin preċedenti. Qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fl-Iżvezja, iżda wkoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-UE, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-UE billi jingħata kontribut fil-livell tal-UE għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (11)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza u huwa tal-opinjoni
                  11
                li l-Iżvezja hija mistennija tikkonforma mal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

               (12)Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma u l-Programm ta’ Konverġenza. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni 1 ta’ hawn taħt,

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Iżvezja tieħu azzjoni fl-2017 u l-2018 biex:

               1.Tindirizza r-riskji relatati mad-dejn tal-familji, b’mod partikolari billi gradwalment tillimita t-tnaqqis tat-taxxa fuq il-pagamenti tal-imgħax fuq l-ipoteki jew billi żżid it-taxxi rikorrenti fuq il-proprjetà, filwaqt li tikkostrinġi s-self f’livelli eċċessivi tal-proporzjoni ta’ dejn għad-dħul. Trawwem l-investiment fl-akkomodazzjoni u ttejjeb l-effiċjenza tas-suq tal-akkomodazzjoni, inkluż billi tintroduċi iktar flessibbiltà fl-istipular tal-prezzijiet tal-kiri u tirrevedi l-istruttura tat-taxxa fuq il-qligħ kapitali.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)
                  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)
                  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

                     (3)
                  COM(2017) xxx.

                     (4)
                  P8_ TA(2017)0038, P8_ TA(2017)0039, u P8_ TA(2017)0040.

                     (5)
                  COM(2016) 725 final.

                     (6)
                  COM(2016) 728 final.

                     (7)
                  SWD(2017) 92 final.

                     (8)
                  COM(2017) 90 final.

                     (9)
                  L-Artikolu 23 tar-Regolament (EU) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006, ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320.

                     (10)

                        COM(2014) 494 final.

                     (11)
                  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 13.5.2015
            COM(2015) 263 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            fuq il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-Latvja għall-2015u l-għoti ta' opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-Latvja tal-2015

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               fuq il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-Latvja għall-2015

                  u l-għoti ta' opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-Latvja tal-2015

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika
                  1
               , u partikolarment l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea
                  2
               ,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew
                  3
               ,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-26 ta' Marzu 2010, il-Kunsill Ewropew qabel mal-proposta tal-Kummissjoni biex tiġi mnedija strateġija ġdida għat-tkabbir u l-impjiegi, Ewropa 2020, ibbażata fuq koordinazzjoni msaħħa tal-politiki tal-ekonomija, li se tiffoka fuq il-punti ewlenin fejn hija meħtieġa azzjoni sabiex jissaħħaħ il-potenzjal tal-Ewropa għal tkabbir sostenibbli u kompetittività.

               (2)Fit-13 ta' Lulju 2010, il-Kunsill, abbażi tal-proposti tal-Kummissjoni, adotta rakkomandazzjoni dwar il-linji gwida ġenerali għall-politiki ekonomiċi tal-Istati Membri u l-Unjoni (mill-2010 sal-2014) u, fil-21 ta' Ottubru 2010, adotta deċiżjoni dwar il-linji gwida għall-politiki tal-impjiegi tal-Istati Membri, li flimkien jiffurmaw "il-linji gwida integrati". L-Istati Membri ġew mistiedna jikkunsidraw dawn il-linji gwida integrati fil-politiki nazzjonali tagħhom dwar l-ekonomija u l-impjiegi.

               (3)Fit-8 ta’ Lulju 2014, il-Kunsill adotta rakkomandazzjoni dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Latvja għall-2014 u ta l-opinjoni tiegħu dwar il-programm ta’ stabbiltà aġġornat tal-Latvja għall-2014.

               (4)Fit-28 ta' Novembru 2014, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir
                  4
               , li ta bidu għas-Semestru Ewropew ta' koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2015. Fl-istess ġurnata, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija
                  5
               , li fih il-Latvja ma ġietx identifikata bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru għandu jitwettaq rieżami fil-fond.

               (5)Fit-18 ta’ Diċembru 2014, il-Kunsill Ewropew endorsja l-prijoritajiet sabiex tingħata spinta lill-investiment, ikunu aċċelerati r-riformi strutturali u tkompliet it-triq lejn konsolidazzjoni fiskali responsabbli li tiffavorixxi t-tkabbir.

               (6)Fis-26 ta’ Frar 2015, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż tal-2015 għal-Latvja
                  6
               . Ir-rapport tal-pajjiż ivvaluta l-progress fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fit-8 ta’ Lulju 2014.

               (7)Fis-17 ta' April 2015, il-Latvja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma għall-2015 tagħha u l-Programm ta' Stabbiltà tal-2015 tagħha. Sabiex jiġu kkunsidrati l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess żmien.

               (8)Il-Latvja bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir u tibbenefika mill-implimentazzjoni tal-klawżola ta’ riforma sistemika tal-pensjonijiet ikkonfermata mill-Eurostat. Fil-Programm ta' Stabbiltà tagħha l-Latvja talbet devjazzjoni temporanja mit-triq ta' aġġustament rikjest lejn l-objettiv ta' terminu medju, għaliex hija qed tkompli timplimenta riforma strutturali maġġuri fis-settur tas-saħħa. Il-kostijiet baġitarji tar-riforma fis-settur tas-saħħa jammontaw għal 0.2% tal-PDG fl-2016. Ir-riforma hija stmata li ser iżżid l-impjieg b' 0.6% u l-livell ta' PDG bi 2.2% sal-2023. L-impatt pożittiv fuq it-tkabbir u s-sostenibilità fit-tul tal-finanzi pubbliċi huwa vvalutat bħala plawżibbli. Madanakollu, skont il-previżjoni tar-rebbiegħa tal-2015 tal-Kummissjoni, id-defiċit strutturali previst ta' 2.2% tal-PDG fl-2016 jaqbeż il-marġni ta' sigurtà adatt fir-rigward tat-3% tal-valur referenzjarju tat-Trattat li għandu jiġi rispettat sabiex ikun eleġibbli għall-klawżola ta' riforma strtturali. Għalhekk, u filwaqt li jirrikonoxxi li r-riforma fis-settur tas-saħħa hija meħtieġa, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li l-Latvja ma tissodisfax ir-rekwiżiti biex tibbenefika mid-devjazzjoni temporanja mitluba fl-2016.

               (9)Fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2015 tiegħu, il-gvern qed jippjana defiċit nominali ġeneralment stabbli ta' 1.4% tal-PDG fl-2016 u 1.3% fl-2017, li jitla' għal 1.7% fl-2018. Biex jikseb dawn ir-riżultati, il-gvern beħsiebu jilħaq defiċit strutturali ta' 1.8% tal-PDG fl-2016, u ta' 1.4% tal-PDG mill-2017. It-triq fil-Programm ta' Stabbiltà tinkorpora devjazzjoni bbażata fuq il-klawżola ta' riforma sturtturali, li l-Latvja ma tidhirx li hija eleġibbli għaliha, u tikklassifika li l-infiq addizzjonali ppjanat fuq id-difiża għal matul l-2016-2019 bħala operazzjonijiet ta' darba. Skont il-Programm ta' Stabbiltà, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern mistenni jonqos minn 37% tal-PDG fl-2015 għal 34% tal-PDG sal-2018 b'xi fluttwazzjonijiet annwali bejniethom minħabba l-akkumulu ta' assi likwidi għal skopijiet ta' immaniġjar tad-dejn. Ix-xenarju makroekonomiku sottostanti għal dawn il-proġettazzjonijiet baġitarji huwa plawżibbli. Il-miżuri għall-2015 ġew implimentati fil-maġġor parti kif ibbaġitjati. Madanakollu, il-miżuri biex jappoġġjaw il-miri ppjanati għad-defiċit mill-2016 'il quddiem ma ġewx speċifikati biżżejjed. Skont il-previżjoni tar-rebbiegħa tal-2015 tal-Kummissjoni, il-Latvja tikkonforma mar-rekwiżit fl-2015, filwaqt li tqis l-applikazzjoni tal-klawżola tar-riforma tal-pensjonijiet. Għall-2016, hemm ir-riskju ta' devjazzjoni sinifikanti. Il-bilanċ strutturali huwa meħtieġ li jitjieb b'0.3% tal-PDG filwaqt li jqis il-provvediment għar-riforma tal-pensjonijiet. Skont il-previżjoni tal-Kummissjoni, dan imur lura b'0.3% tal-PDG, li huwa marbut ukoll mal-fatt li l-infiq fuq id-difiża ma jistax jiġi kklassifikat bħala miżuri ta' darba. Skont il-valutazzjoni tiegħu tal-Programm ta' Stabbiltà u filwaqt li jqis il-previżjoni tar-rebbiegħa tal-2015 tal-Kummissjoni, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li hemm riskju li l-Latvja ma tikkonformax mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir.

               (10)Qed titwaqqaf aġenzija tal-akkreditament indipendenti nazzjonali u qed jiġi żviluppat mudell ta' finanzjament bil-mira tal-kwalità għall-edukazzjoni għolja tal-Latvja. Minkejja li sar xi progress fir-riforma tas-sistema ta' riċerka u innovazzjoni, f'konformita mal-Qafas ta' Speċjalizzazzjoni Intelliġenti, finanzjament pubbliku inadegwat f'sistema ta' riċerka u innovazzjoni frammentata qed iwassal għal eżiti xjentifiċi foqra. Il-Latvja investiet madwar 0.6% tal-PDG fir-R&Ż fl-2013 - it-tielet l-anqas livell fl-UE. L-intensita ta' R&Ż pubblika laħqet biss 0.43% tal-PDG fl-2013. Nuqqas ta' innovazzjoni u investiment privat f'valur miżjud ogħla u setturi b'għarfien intensiv ixekklu l-kompetittività.

               (11)Minkejja l-progress li sar biex jiġi indirizzat il-qgħad, tinħtieġ aktar azzjoni biex tipprevjeni qgħad fost iż-żgħażagħ u l-konsegwenzi negattivi fit-tul tiegħu, minħabba li l-forza tax-xogħol li qed tonqos. Il-Latvja għamlet xi progress biex tirriforma l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali u l-komponent ta' apprentistat tagħha; madanakollu, l-attraenza tagħha tibqa' sfida, minħabba l-impenn limitat tal-SMEs.

               (12)Anke jekk sar ammont sinifikanti ta' xogħol analitiku u ta' ppjanar, ir-riformi tal-assistenza soċjali ma mxew 'il quddiem u mhumiex appoġġjati minn biżżejjed pjanijiet baġitarji. Il-kopertura u l-adegwatezza baxxi tal-benefiċċji tal-qgħad u dawk tal-assistenza soċjali jipprevjenu azzjoni effettivagħat-tnaqqis tal-faqar, l-esklużjoni soċjali u l-grad għoli ta' inugwaljanza.  F'dawn il-kundizzjonijiet, in-nefqa pubblika għandha ftit impatt fuq it-tnaqqis tal-faqar. Fl-2014, madwar 32.7% tal-popolazzjoni tal-Latvja kienet f'riskju ta' faqar jew esklużjoni soċjali u l-inugwaljanza fid-dħul għadha fost l-ogħla fl-UE. Il-finanzjament u l-kopertura ta' politiki attivi fis-suq tax-xogħol jibqgħu baxxi meta mqabbla ma' pajjiżi oħra tal-UE. Il-porzjon tat-taxxa għoli għal persuni bi dħul baxx jibqa' diżinċentiv għal impjieg formali u jnaqqas it-talba għal ħaddiema bi ftit kwalifiki; filwaqt li t-tassazzjoni ambjentali u effettiva fuq il-proprjetà għandha potenzjal sinifikanti li mhux sfruttat. Finanzjament baxx tal-kura tas-saħħa pubblika u ħlasijiet għolja mħallsa miċ-ċittadin innifsu, iffukar inadegwat fuq l-inċentivi ta' prestazzjoni u l-effiċjenza u nuqqas ta' koordinazzjoni tal-kura jirriżultaw f'aċċess imnaqqas għal parti kbira mill-popolazzjoni. Hemm biżżejjed lok biex jiżdiedu l-kosteffettività u l-kwalità tas-sistema u biex jintrabtu l-finanzjament tal-isptarijiet ma' mekkaniżmi bbażati fuq il-prestazzjoni

               (13)Il-Latvja għamlet progress sinifikanti fir-riforma tas-sistema ġudizzjarja. Madanakollu, ir-rata ta' riżoluzzjoni ta' każijiet ċivili u kummerċjali tibqa' baxxa u toħloq piż addizzjonali lin-negozju u għandu jissaħħaħ ir-rwol tal-Kunsill Ġudizzjarju u l-president tal-qorti fl-implimentazzjoni ta' riformi ġudizzjarji. Il-ġlieda kontra l-evażjoni tat-taxxa u l-ġbir ta' taxxa xieraq mhumiex biżżejjed u l-livell ta' evitar tat-taxxa għadu għoli. Filwaqt li l-liġi tal-insolvenza ġiet adottata, jibqa' sfidi dwar politika ta' insolvenza adegwata u dwar sistema ta' superviżjoni effettiva tal-amministratur tal-insolvenza. Il-klima tan-negozju u l-kwalità tas-servizzi pubbliċi  jibbenefikaw minn miżuri aktar b'saħħithom kontra l-kunflitt tal-interess u l-korruzzjoni, speċjalment f'settur vulnerabbli bħall-akkwist pubbliku, il-kostruzzjoni u l-kura tas-saħħa. Ma sar l-ebda progress dwar il-proposti tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni għal emendi għal-Liġi tal-Kompetizzjoni biex din tingħata indipendenza istituzzjonali u finanzjarja akbar biex tieħu azzjoni effettiva kontra korpi pubbliċi. Il-Liġi tas-Servizz Pubbliku ma ġietx adottata mill-Parlament. Ikun importanti li l-gvern lokali jiġi inkluż.

               (14)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Latvja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2015. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta' Stabbiltà u l-Programm Nazzjonali ta' Riforma u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lil-Latvja fis-snin ta' qabel. Hija qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Latvja iżda wkoll il-konformita tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-UE, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni Ewropea billi jingħata kontribut fil-livell tal-UE għad-deċiżjonijiet nazzjonali tal-futur. Ir-rakkomandazzjonijiet  skont is-Semestru Ewropew huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet minn (1) sa (4) hawn taħt.

               (15)Fid-dawl ta' din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabiltà tal-Latvja, u l-opinjoni tiegħu
                  7
                hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

               B'DAN JIRRAKKOMANDA li l-Latvja tieħu azzjoni fil-perjodu 2015-2016 biex:

               1.Tiżgura li d-devjazzjoni mill-objettiv ta' terminu medju fl-2015 u l-2016 tkun limitata għall-provvediment marbut mar-riforma sistemika tal-pensjonijiet.

               2.Ittejjeb l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali, tħaffef ir-riforma kurrikulari u żżid l-offerta ta' apprendistati. Tiżgura li l-mudell ta' finanzjament il-ġdid tas-sistema ta' edukazzjoni għolja jiffavorixxi l-kwalità. Timmira b'mod aħjar il-finanzjament ta' riċerka u tinċentiva l-investiment privat fl-innovazzjoni fuq il-bażi tal-Qafas ta' Speċjalizzazzjoni Intelliġenti.

               3.Tieħu passi konkreti biex tirriforma l-assistenza soċjali, tiżgura l-adegwatezza tal-benefiċċji, u tieħu miżuri biex tiżdied l-impjegabbiltà. Tnaqqas il-porzjon tat-taxxa għoli għal persuni bi dħul baxx billi titfa' l-piż tat-taxxa fuq sorsi oħra inqas detrimentali għat-tkabbir. Tieħu azzjoni biex ittejjeb l-aċċessibilità, il-kosteffettività u l-kwalità tas-sistema tal-kura tas-saħħa u torbot il-finanzjament tal-isptarijiet ma' mekkaniżmi bbażati fuq il-prestazzjoni.

               4.Ittejjeb l-effiċjenza tas-sistema ġudizzjarja, billi żżid il-kontabilità tal-partijiet kollha (inkluż l-amministraturi tal-insolvenza), billi tipprovdi mezzi xierqa għall-ġlieda tal-evazjoni tat-taxxa u billi ssaħħaħ ir-rwol tal-Kunsill Ġudizzjarju. Ittejjeb il-liġi dwar is-servizz pubbliku proposta biex issaħħaħ ir-reġim ta' kunflitt ta' interess u torbot ir-remunerazzjoni mar-responsabilitajiet.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)
                  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)
                  COM(2015) 263

                     (3)
                  P8_TA(2015)0067, P8_TA(2015)0068, P8_TA(2015)0069

                     (4)
                  COM (2014) 902

                     (5)
                  COM(2014) 904

                     (6)
                  SWD(2015) 33 finali

                     (7)
                  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 13.5.2015
            COM(2015) 257 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2015 tal-Estonjau l-għoti ta' opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-Estonja tal-2015

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2015 tal-Estonja

                  u l-għoti ta' opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-Estonja tal-2015

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika
                  1
                ekonomika, u partikolarment l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea
                  2
               ,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew
                  3
               ,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-26 ta' Marzu 2010, il-Kunsill Ewropew qabel mal-proposta tal-Kunsill li titnieda strateġija ġdida għat-tkabbir u l-impjiegi, Ewropa 2020, ibbażata fuq koordinazzjoni tal-politika ekonomika mtejba. L-istrateġija tiffoka fuq l-oqsma ewlenin fejn tinħtieġ azzjoni li tagħti spinta lill-potenzjal tal-Ewropa għat-tkabbir u l-kompetittività sostenibbli.

               (2)Fit-13 ta' Lulju 2010, il-Kunsill, abbażi tal-proposti tal-Kummissjoni, adotta rakkomandazzjoni dwar il-linji gwida ġenerali għall-politiki ekonomiċi tal-Istati Membri u l-Unjoni (mill-2010 sal-2014) u, fil-21 ta' Ottubru 2010, adotta deċiżjoni dwar il-linji gwida għall-politiki tal-impjieg tal-Istati Membri. Flimkien, dawn jiffurmaw "il-linji gwida integrati", li l-Istati Membri ġew mistiedna jikkunsidraw fil-politiki ekonomiċi u tal-impjieg nazzjonali tagħhom.

               (3)Fit-8 ta' Lulju 2014, il-Kunsill adotta Rakkomandazzjoni dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-Estonja għall-2014 u ta l-opinjoni tiegħu dwar il-Programm ta' Stabbiltà aġġornat tal-Estonja għall-2014. Fit-28 ta' Novembru 2014, skont ir-Regolament (UE) Nru 473/2013
                  4
               , il-Kummissjoni ppreżentat l-opinjoni tagħha dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-Estonja għall-2015
                  5
               .

               (4)Fit- 28 ta' Novembru 2014, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir
                  6
               , li ta bidu għas-Semestru Ewropew ta' koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2015. Fl-istess ġurnata, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija
                  7
               , li fih l-Estonja ma ġietx identifikata bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru għandha ssir analiżi fil-fond.

               (5)Fit-18 ta' Diċembru 2014, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet biex jiżdied l-investiment, li jiġu aċċellerati r-riformi strutturali u li titwettaq konsolidazzjoni fiskali responsabbli li tiffavorixxi t-tkabbir

               (6)Fis-26 ta' Frar 2015, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport dwar il-pajjiż fuq l-Estonja
                  8
               . Dan ivvaluta l-progress tal-Estonja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fit-8 ta' Lulju 2014.

               (7)L-Estonja ma ssottomettietx Programm Nazzjonali ta' Riforma sad-data ta' iskadenza.

               (8)L-Estonja hija preżentement fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-gvern il-ġdid ma ssottomettiex Programm ta' Stabbiltà sal-iskadenza. Abbażi tal-previżjoni tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2015, is-surplus nominali irreġistrat fl-2014 huwa mistenni li jsir defiċit ta' 0.2% tal-PDG fl-2015 u 0.1% tal-PDG fl-2016. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern huwa previst li jinżel gradwalment minn 10.6% tal-PDG fl-2014 għal inqas minn 10% tal-PDG fl-2016. Abbażi tal-previżjoni tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2015, hemm riskju ta' xi devjazzjoni mill-objettiv ta' terminu medju fl-2015 peress li l-bilanċ strutturali huwa mistenni li jiddevja mill-objettiv ta' terminu medju b'0.4% tal-PDG. Id-devjazzjoni hija mistennija li ssir sinifikanti fl-2016 meta titjib b'0.4% tal-PDG huwa meħtieġ iżda l-bilanċ strutturali huwa mistenni li jmur għall-agħar b'0.3% tal-PDG. Għalhekk, ser jinħtieġu iktar miżuri fl-2015 u l-2016. Abbażi tal-valutazzjoni tiegħu u waqt li jqis il-previżjoni tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2015, il-Kunsill huwa tal-fehma li hemm riskju li l-Estonja mhix se tkun konformi mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir.

               (9)Ir-rata ta' impjieg tal-Estonja laħqet l-74.5 % tal-popolazzjoni fl-età tax-xogħol fit-tielet kwart tal-2014 u r-rata tal-qgħad niżlet għal 7.6%, l-iktar livell baxx mill-2009 'l hawn. Il-proporzjon tal-qgħad fit-tul huwa ferm taħt il-medja tal-UE. Madankollu, il-forza tax-xogħol li qed tiċkien, flimkien ma' produttività tax-xogħol baxxa, qiegħda ssir sfida fuq terminu medju għal twil. L-implimentazzjoni tar-Riforma tal-Kapaċità tax-Xogħol ambizzjuża ngħatat bidu biss reċentement. Filwaqt li numru ta' miżuri relatati mat-taxxa ġew adottati sabiex iżidu l-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol, dawn ma għandhomx fil-mira tagħhom b'mod speċifiku dawk b'introjtu baxx. Id-differenza bejn il-pagi tal-irġiel u n-nisa hija waħda mill-ikbar fl-UE. In-nuqqas ta' faċilitajiet għall-indukrar tat-tfal jagħmilha iktar diffiċli għal ġenituri żgħażagħ, b'mod partikolari l-ommijiet, li jerġgħu lura lejn is-suq tax-xogħol. Il-proporzjon ta' studenti f'apprendistati abbażi tax-xogħol huwa wkoll baxx. Hemm ukoll nuqqas ta' gradwati f'suġġetti teknoloġiċi u xjentifiċi. Il-kwalità tas-servizzi tax-xogħol u soċjali tal-awtoritajiet lokali tvarja.

               (10)Il-gvern Estonjan adotta strateġija tat-tagħlim tul il-ħajja fil-bidu tal-2014, u l-programmi biex din tiġi implimentata ġew ippreżentati f'Marzu tal-2015. Ir-riforma tal-kurrikuli fis-sistema tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali għadha għaddejja, u l-parteċipazzjoni fit-tagħlim tul il-ħajja żdiedet. Fil-bidu tal-2015, il-parlament adotta Att dwar l-Edukazzjoni għall-Adulti u Att dwar il-Professjonijiet. L-attraenza tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali u l-apprendistati tibqa' sfida. Is-sistemi ta' riċerka u innovazzjoni u l-kooperazzjoni bejn in-negozju, l-edukazzjoni għolja u l-istituzzjonijiet ta' riċerka tjiebu. Madankollu, l-appoġġ pubbliku għar-riċerka u l-innovazzjoni, taħt l-Istrateġija RDI u l-Istrateġija għat-Tkabbir tal-Intraprenditorija, jidher li m'għandux koordinazzjoni, u għandu jiffoka iktar fuq numru limitat ta' oqsma ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti. Is-sistema ta' edukazzjoni għolja, b'mod partikolari fir-rigward tax-xjenza u t-teknoloġija, għad għandha bżonn li tiġi allinjata aħjar mal-bżonnijiet tan-negozju u l-istituzzjonijiet tar-riċerka. L-investiment fil-proprjetà intellettwali huwa baxx, u ftit huma l-kumpaniji li jaħdmu flimkien ma' istituzzjonijiet ta' riċerka.

               (11)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Estonja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2015. Hija vvalutat ukoll is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Estonja fi snin preċedenti. Hija qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fl-Estonja, iżda wkoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-UE, minħabba l-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni Ewropea billi jingħata kontribut fil-livell tal-UE għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri. Ir-rakkomandazzjonijiettagħha taħt is-Semestru Ewropew huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet minn 1 sa 3 ta' hawn taħt.

               (12)Fid-dawl ta' din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-Estonja, u l-opinjoni tiegħu
                  9
                hija riflessa b'mod partikolari fir-rakkomandazzjoni 1 ta' hawn taħt.

               (13)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet ukoll analiżi tal-politika ekonomika taż-żona tal-euro inġenerali. Fuq il-bażi ta' din l-analiżi, il-Kunsill ħareġ rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-Istati Membri li l-munita tagħhom hi l-euro. L-Estonja għandha wkoll tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u f'waqtha ta' dawn ir-rakkomandazzjonijiet,

               B'DAN JIRRAKKOMANDA li l-Estonja tieħu azzjoni fl-2015 u l-2016 biex:

               1.Tevita li tiddevja mill-objettiv ta' terminu medju fiskali fl-2015 u l-2016.

               2.Ittejjeb il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol, inkluż billi timplimenta r-Riforma tal-Kapaċità għax-Xogħol. Ittejjeb l-inċentivi għax-xogħol permezz ta' miżuri mmirati għal ħaddiema b'introjtu baxx. Tieħu azzjoni biex iċċekken id-differenza bejn il-pagi tal-irġiel u n-nisa. Tiżgura servizzi soċjali u tal-indukrar tat-tfal ta' kwalità għolja fuq livell lokali.

               3.Iżżid il-parteċipazzjoni fl-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali u r-rilevanza tagħhom għas-suq tax-xogħol, b'mod partikolari billi ttejjeb id-disponibbiltà tal-apprendistati. Tiffoka l-appoġġ pubbliku għar-riċerka u l-innovazzjoni fuq numru limitat ta' oqsma ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)
                  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1, Edizzjoni Speċjali bil-Malti: Kapitolu 10 Volum 001 P. 84 - 88.

                     (2)
                  COM/(2015)257.

                     (3)
                  P8_TA(2015)0067, P8_TA(2015)0068, P8_TA(2015)0069.

                     (4)
                  ĠU L 140, 27.5.2013, p. 11.

                     (5)
                  C(2014) 8802 finali.

                     (6)
                  COM/(2014)902.

                     (7)
                  COM/(2014)904.

                     (8)
                  SWD(2015) 26 finali.

                     (9)
                  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 22.5.2017
            COM(2017) 517 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2017 ta’ Maltau li twassal opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2017 ta' Malta

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2017 ta’ Malta

                  u li twassal opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2017 ta' Malta

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni tal-politika ekonomika,
                  1
                u partikolarment l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
                  2

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,
                  3

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-16 ta’ Novembru 2016, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir,
                  4
                li ta bidu għas-Semestru Ewropew ta’ koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fid-9–10 ta’ Marzu 2017. Fis-16 ta’ Novembru 2016, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija,
                  5
                li fih hija ma identifikatx lil Malta bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess ġurnata, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro. Din ir-Rakkomandazzjoni ġiet approvata mill-Kunsill Ewropew fid-9–10 ta’ Marzu 2017 u adottata mill-Kunsill fl-21 ta’ Marzu
                  6
               .

               (2)Bħala pajjiż li l-munita tiegħu hija l-euro, u fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja, Malta għandha tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u f’waqtha tar-Rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro li hija riflessa fir-rakkomandazzjoni 2 ta’ hawn taħt.

               (3)Ir-rapport għal kull pajjiż tal-2017 għal Malta
                  7
                ġie ppubblikat fit-22 ta’ Frar 2017. Dan ivvaluta l-progress li għamlet Malta fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fit-12 ta’ Lulju 2016, is-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress li għamlet Malta lejn il-miri nazzjonali tagħha ta’ Ewropa 2020.
                  8

               (4)Fit-18 ta’ April 2017, Malta ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2017 u, fit-2 ta’ Mejju 2017, Malta ressqet il-Programm ta’ Stabbiltà tagħha tal-2017. Biex jiġu kkunsidrati l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess żmien.

               (5)Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti ġew ikkunsidrati fil-programmi tal-Istati Membri għall-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (Fondi SIE) li jkopru l-perjodu 2014–2020. Kif previst mil-leġiżlazzjoni li tirregola l-Fondi SIE,
                  9
                fejn ikun meħtieġ l-appoġġ tal-implimentazzjoni ta’ rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti, il-Kummissjoni tista’ titlob lil Stat Membru li jirrieżamina u jemenda l-programmi tal-Fondi SIE rilevanti tiegħu. Il-Kummissjoni pprovdiet aktar linji gwida dwar l-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli.
                  10

               (6)Bħalissa Malta qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fil-programm ta’ Stabbiltà tiegħu għall-2017, il-gvern jippjana li jżomm surplus f’termini nominali matul il-perjodu 2017–2020. L-objettiv baġitarju ta’ terminu medju — pożizzjoni baġitarja bilanċjata f’termini tal-PDG — se jibqa’ jiġi ssodisfat b’marġni pożittiv tul il-perjodu tal-programm. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà, il-proporzjoni ta’ dejn tal-gvern mal-PDG huwa mistenni li jibqa’ taħt il-valur ta’ referenza ta’ 60 % tal-PDG u li jibda jonqos minn 58.3% tal-PDG fl-2016 għal 47.6% fl-2020. Ix-xenarju makroekonomiku li fuqu huma bbażati dawn il-projezzjonijiet baġitarji huwa plawżibbli għall-2017 u kawt għall-2020–2018. Fl-istess ħin, hemm riskji possibbli ta’ implimentazzjoni relatati mal-eżekuzzjoni baġitarja.

               (7)Fit-12 ta’ Lulju 2016, għall-2017 il-Kunsill irrikkomanda lil Malta tikseb aġġustament fiskali annwali ta’ 0.6 % tal-PDG lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju. Dejta dwar l-eżitu tindika li Malta diġà laħqet l-objettiv baġitarju tagħha ta’ terminu medju fl-2016. Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2017 tal-Kummissjoni, il-bilanċ strutturali huwa mbassar li se jiżdied minn surplus ta' 0,4 % tal-PDG fl-2017 għal 0.7% tal-PDG fl-2018, u b’hekk jibqa’ aktar mill-objettiv baġitarju fuq terminu medju. B’mod ġenerali, il-Kunsill hu tal-opinjoni li Malta hi projettata li tkun konformi mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir fl-2017 u fl-2018.

               (8)Minkejja l-kisba tal-objettiv fuq medda ta’ tliet snin qabel id-data ta’ mira, iż-żidiet fl-infiq akbar għat-tkabbir potenzjali fil-produzzjoni. Jekk dan jibqa’ l-każ għal żmien twil, dan huwa ta’ sfida għas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi, speċjalment fil-każ ta’ xokkijiet mhux mistennija fid-dħul. L-awtoritajiet wettqu rieżamijiet tan-nefqa, f’xi oqsma tan-nefqa pubblika partikolarment rilevanti f’termini ta’ sostenibbiltà — il-kura tas-saħħa, l-edukazzjoni u t-taħriġ u s-sigurtà soċjali. L-implimentazzjoni f’waqtha u effettiva tar-rakkomandazzjonijiet relatati se tiddetermina l-effettività tagħhom fil-kisba tal-għan tagħhom. Barra minn hekk, il-finanzi pubbliċi ta’ Malta għadhom qed jiffaċċjaw riskji ta’ sostenibbiltà fuq medda twila ta’ żmien minħabba l-ispejjeż marbuta mal-popolazzjoni li qiegħda tixjieħ, il-kura tas-saħħa, il-kura fit-tul u l-pensjonijiet. Iż-żieda għolja pproġettata fl-infiq marbut mal-età hija prinċipalment minħabba n-nefqa tal-pensjonijiet, li hija stmata li se tiżdied b’madwar 3.2 punti perċentwali tal-PDG sal-2060 skont Ir-Rapport dwar it-Tixjiħ tal-2015. Xi wħud mill-miżuri li reċentement ġew introdotti x’aktarx li jiġġeneraw tfaddil. Madankollu, dan l-iffrankar huwa improbabbli li jkun suffiċjenti biex jibbilanċja l-pressjonijiet tal-infiq li dejjem jiżdiedu u jtejjeb b’mod deċiżiv is-sostenibbiltà fuq medda twila ta’ żmien. Miżuri oħra jistgħu, għalhekk, ikunu meħtieġa.

               (9)Malta ressqet għadd ta’ miżuri biex tindirizza l-isfida doppja tas-sostenibbiltà u l-iżgurar ta’ introjtu adegwat wara l-irtirar maħluqa mis-sistema tal-pensjoni. Il-miżuri introdotti fil-baġit tal-2017 huma mistennija jbaxxu moderatament ir-riskju ta’ faqar għal persuni anzjani u jtejbu xi ftit ir-rata netta tas-sostituzzjoni tal-pensjoni minima garantita. B’mod ġenerali, indikaturi dwar l-adegwatezza tal-pensjonijiet għadhom jindikaw li hemm lok konsiderevoli għal aktar titjib, inkluż dwar it-tnaqqis tad-distakk kbir fil-kopertura bejn is-sessi.

               (10)Il-konġestjoni tat-traffiku fit-toroq saret ostaklu għan-negozju, u l-ispejjeż esterni tagħha (ekonomiċi u ambjentali) ġew stmati għal EUR 274 miljun fis-sena u huma mistennija li jiżdiedu. Barra minn hekk, l-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra mit-traffiku jkomplu jikbru u Malta x’aktarx li tonqos milli tilħaq il-miri tal-emissjonijiet tagħha tal-2020. Malta adottat Strateġija Nazzjonali għat-Trasport ambizzjuża b’orizzont sal-2050 u Pjan Ewlieni għat-Trasport Operattiv sal-2025. Dawn jinkludu sett differenti ta’ miżuri biex jiġi razzjonalizzat l-użu ta’ karozzi privati, jiġu promossi soluzzjonijiet ta’ mobilità alternattivi u jsir użu aktar effiċjenti ta’ sistemi ta’ trasport multimodali u kollettivi. Filwaqt li dawn il-miżuri huma mistennija li jagħmlu titjib sinifikanti, il-konġestjoni għadha mbassra li tiżdied u l-gassijiet b’effett serra mit-trasport jonqsu modestament biss sal-2030.

               (11)Is-sistema finanzjarja hija kkaratterizzata minn għadd sinifikanti ta’ istituzzjonijiet barranin attratti mill-ambjent fiskali favorevoli, fost oħrajn. Malta hija l-uniku Stat Membru tal-UE li tuża sistema ta’ imputazzjoni sħiħa tat-tassazzjoni tal-kumpaniji u toffri skema ta’ kreditu fuq it-taxxa rimborsabbli. Hija għandha netwerk estensiv ta’ trattati ta’ tassazzjoni doppja, u għandha status ta’ residenza tat-taxxa attraenti għall-individwi. Is-superviżjoni tan-negozju orjentat internazzjonalment, madankollu, hija diffiċli. Is-settur finanzjarju jwettaq il-parti l-kbira tal-attivitajiet tiegħu barra minn Malta. Il-kapaċità ta’ awtorità ta’ superviżjoni relattivament żgħira li tissorvelja sistema kbira, b’mod partikolari fis-settur tal-assigurazzjoni, iżda wkoll fis-settur bankarju, tinsab taħt pressjoni. L-Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta’ Malta, f’konsultazzjoni mal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE), reċentement talbet l-irtirar tal-liċenzja bankarja ta’ fornitur ta’ servizzi bankarji fuq l-internet żgħir li jiġbor id-depożiti wkoll barra minn Malta.

               (12)Minkejja l-progress li sar, aktar titjib fl-effiċjenza tas-sistema ġudizzjarja għadu meħtieġ. Għalkemm miżuri ġodda dwar ċans ieħor u l-insolvenza ġew proposti mill-gvern, proċeduri twal ta’ insolvenza u kwittanza jagħmlu ħsara lill-kwalità tal-ambjent tan-negozju f’Malta. Barra minn hekk, il-qafas tal-ħelsien mid-dejn ma jipprovdi l-ebda limitu ta’ żmien, u b’hekk m’għandux ċertezza legali. Biex jiġu indirizzati n-nuqqasijiet, abbozz ta’ emenda għall-Att dwar il-Kumpaniji li jintroduċi bidliet konsiderevoli lill-qafas legali dwar l-insolvenza, bħall-possibbiltà tal-medjazzjoni, ġie ppreżentat u attwalment qed jiġi kkunsidrat mill-parlament nazzjonali. L-impatt ta’ dawn il-bidliet fl-ambitu u l-formulazzjoni finali tagħhom għad irid jiġi analizzat.

               (13)Qed jitfaċċaw skarsezzi fl-impjieg fil-firxa kollha tal-ħiliet u l-aġġustament tal-provvista tal-ħiliet mal-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol għadu mhux komplut. Parti sostanzjali mill-forza tax-xogħol Maltija għad għandha rati baxxi ta’ kwalifiki. Filwaqt li l-kisba tal-edukazzjoni qed tiżdied, ir-rata ta’ dawk li jħallu l-iskola kmieni tibqa’ għolja u l-kisba ta’ ħiliet bażiċi fost iż-żgħażagħ għadha dgħajfa. L-aċċess u l-parteċipazzjoni fit-tagħlim tul il-ħajja — bl-involviment ta’ min iħaddem — qed jitjiebu, inkluż għal dawk b’ħiliet baxxi, iżda minħabba l-kobor tal-isfida, l-isforzi jridu jiġu sostnuti. Investimenti sinifikanti fis-sistema tal-edukazzjoni u t-taħriġ huma mistennija li jagħtu l-frott, speċjalment jekk il-miżuri jinżammu u jittejbu fil-futur, b’mod partikolari permezz tal-Kunsill għall-Ħiliet Nazzjonali li ġie stabbilit reċentement. Ir-rati tal-impjiegi qed jitjiebu b’mod stabbli u r-rata tal-qgħad niżlet taħt il-5 %. Madankollu, il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol għadha fost l-aktar baxxa fl-UE, b’mod partikolari għal ħaddiema aktar anzjani u nisa bi ftit kwalifiki, li jindika wkoll li fadal riskji tal-esklużjoni soċjali għal dawk li m’humiex mgħammra biex jaġġustaw għal ekonomija li qed tinbidel b’mod mgħaġġel. Għalhekk, l-investimenti tal-politika attwali jeħtieġ li jiġu sostnuti u żviluppi oħrajn għandhom jiġu mmonitorjati mill-qrib.

               (14)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika ta’ Malta u ppubblikatha fir-rapport għal kull pajjiż tal-2017. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà u l-Programm ta’ Riforma Nazzjonali u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lil Malta fi snin preċedenti. Hija mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli f’Malta imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-UE, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-UE billi jingħata kontribut fil-livell tal-UE għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (15)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà u l-opinjoni tiegħu
                  11
                hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni 1 ta’ hawn taħt,

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li Malta tieħu azzjoni fl-2017 u l-2018 biex:

               1.Jitwessa’ l-kamp ta’ applikazzjoni tar-rieżamijiet fuq l-infiq attwali għas-settur pubbliku aktar wiesa’ u jiġi introdott infiq pubbliku bbażat fuq il-prestazzjoni.

               2.Tiġi żgurata superviżjoni effettiva mill-istituzzjonijiet finanzjarji tan-negozji orjentati internazzjonalment, b’liċenzja f’Malta f’kooperazzjoni mas-superviżuri ospitanti fil-pajjiżi fejn joperaw.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)
                  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)
                  COM(2017) 517 final.

                     (3)
                  P8_ TA(2017)0038, P8_ TA(2017)0039, u P8_ TA(2017)0040.

                     (4)
                  COM(2016) 725 finali.

                     (5)
                  COM(2016) 728 finali.

                     (6)
                  2017/C92/01

                     (7)
                  SWD(2017) 83 finali.

                     (8)
                  COM(2017) 90 finali.

                     (9)
                  L-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006, ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320.

                     (10)

                        COM(2014) 494 finali.

                     (11)
                  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 13.5.2015
            COM(2015) 264 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            fuq il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2015 tal-Litwanja u l-għoti ta' opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-Litwanja tal-2015

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               fuq il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2015 tal-Litwanja u l-għoti ta' opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-Litwanja tal-2015

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika
                  1
               , u partikolarment l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea
                  2
               ,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew
                  3
               ,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-26 ta’ Marzu 2010, il-Kunsill Ewropew qabel mal-proposta tal-Kummissjoni li tiġi mnedija strateġija ġdida għat-tkabbir u l-impjiegi, bl-isem ta’ Ewropa 2020, li tkun imsejsa fuq koordinazzjoni msaħħa tal-politiki ekonomiċi. L-istrateġija tiffoka fuq l-oqsma ewlenin fejn hija meħtieġa azzjoni biex il-potenzjal tal-Ewropa għat-tkabbir sostenibbli u l-kompetittività jingħata spinta.

               (2)Fit-13 ta' Lulju 2010, il-Kunsill, abbażi tal-proposti tal-Kummissjoni, adotta rakkomandazzjoni dwar il-linji gwida ġenerali għall-politiki ekonomiċi tal-Istati Membri u l-Unjoni (mill-2010 sal-2014) u, fil-21 ta' Ottubru 2010, adotta deċiżjoni dwar il-linji gwida għall-politiki tal-impjiegi tal-Istati Membri. Flimkien dawn jiffurmaw “il-linji gwida integrati” li l-Istati Membri ġew mistiedna jikkunsidraw fil-politiki nazzjonali tagħhom dwar l-ekonomija u l-impjiegi.

               (3)Fit-8 ta’ Lulju 2014, il-Kunsill adotta rakkomandazzjoni dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Litwanja għall-2014 u ta l-opinjoni tiegħu dwar il-Programm ta’ Konverġenza aġġornat tal-Litwanja għall-2014.

               (4)Fit-28 ta’ Novembru 2014, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir
                  4
               , li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2015 ta’ koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fl-istess ġurnata, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija
                  5
               , li fih ma identifikatx lil-Litwanja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond.

               (5)Fit-18 ta’ Diċembru 2014, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet sabiex tingħata spinta lill-investiment, biex b'hekk jiġu aċċellerati r-riformi strutturali u tkompliet it-triq lejn konsolidazzjoni fiskali responsabbli li tiffavorixxi t-tkabbir.

               (6)Fis-26 ta’ Frar 2015, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tal-pajjiż 2015 għal-Litwanja
                  6
               . Dan ivvaluta l-progress tal-Litwanja biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fit-8 ta’ Lulju 2014.

               (7)Fit-13 ta’ April 2015, il-Litwanja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha għall-2015 u fit-30 ta’ April 2015 ippreżentat il-Programm ta’ Stabbiltà tagħha 2015. Biex jiġu kkunsidrati l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess żmien.

               (8)Il-Litwanja bħalissa qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fil-Programm ta’ Stabbiltà tagħha, il-Litwanja talbet l-applikazzjoni tal-klawżola ta’ riforma tal-pensjonijiet. Il-Litwanja stmat il-kostijiet baġitarji tar-riforma tal-pensjonijiet fl-2016 għal 0.1 % tal-PDG. Soġġett għal konferma mill-Eurostat li r-riforma tal-pensjonijiet tissodisfa l-kundizzjonijiet meħtieġa, u b’kunsiderazzjoni li jiġi rrispettat marġni xieraq ta’ sigurtà fir-rigward tal-valur referenzjali tad-defiċit, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li fl-2016 il-Litwanja tista' tibbenefika mid-devjazzjoni temporanja mitluba mill-perkors ta’ aġġustament meħtieġ lejn l-objettiv ta’ terminu medju. Fil-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu għall-2015, il-gvern qed jippjana li jilħaq defiċit nominali ta’ 1.2 % tal-PDG fl-2015 u li dan jinbidel f’surplus ta’ 0.7 % tal-PDG sal-2018. Il-gvern beħsiebu jibqa’ fuq l-objettiv baġitarju ta' terminu medju – defiċit strutturali ta’ 1 % tal-PDG – matul il-perjodu tal-programm. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern huwa mistenni li jilħaq il-livell massimu fl-2015 bi 42.2 % u li jonqos għal 33.7 % fl-2018. Ix-xenarju makroekonomiku li jsostni dawn il-projezzjonijiet baġitarji huwa plawsibbli. Madankollu, il-miżuri li jappoġġaw il-miri tad-defiċit ippjanat mill-2016 ‘il quddiem għadhom ma ġewx speċifikati biżżejjed. Abbażi tat-tbassir tar-Rebbiegħa 2015 tal-Kummissjoni, hemm ir-riskju ta’ xi devjazzjoni mill-aġġustament meħtieġ lejn l-objettiv ta’ terminu medju fl-2015 minħabba l-eċċess ta’ 0.3 % tal-PDG  tan-nefqa netta għat-tkabbir matul il-parametru referenzjarju. Għall-perjodu 2015-2016, kemm il-bilanċ strutturali kif ukoll it-tkabbir tan-nefqa jiddevjaw b’mod sinifikanti mill-pjan ta’ aġġustament mitlub li jindika riskju ta’ devjazzjoni sinifikanti fl-2016. Għaldaqstant, se jkunu meħtieġa aktar miżuri matul dawn is-sentejn. Abbażi tal-valutazzjoni tiegħu tal-Programm ta’ Stabbiltà u filwaqt li jitqies it-tbassir tar-Rebbiegħa 2015 tal-Kummissjoni, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li hemm riskju li l-Litwanja ma tikkonformax mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Barra minn hekk, minkejja l-progress riċenti, il-qafas fiskali attwali għandu jkompli jitjieb bit-tisħiħ tan-natura vinkolanti tiegħu u l-iżgurar ta' konsistenza sħiħa mad-dispożizzjonijiet fiskali tal-UE. Id-dħul mit-taxxa tal-Litwanja jiddependi ħafna fuq it-tassazzjoni indiretta u dik fuq ix-xogħol, filwaqt li d-dħul mit-tassazzjoni ambjentali u t-tassazzjoni fuq il-ġid għadu baxx ħafna. Il-Litwanja tkompli tiffaċċja sfidi f’dan il-qasam ta’ konformità fiskali, b’mod partikolari fir-rigward tal-VAT.

               (9)Il-Litwanja qed tiffaċċja tnaqqis sostanzjali fil-popolazzjoni fl-età tax-xogħol, xprunat minn kwistjonijiet demografiċi, il-migrazzjoni u l-prestazzjoni baxxa tas-sistema tal-kura tas-saħħa. Il-livell persistentament baxx ta’ parteċipazzjoni fit-tagħlim tul il-ħajja ma jifavorixxix it-tisħiħ tal-kapital uman, it-titjib tal-impjegabbiltà jew iż-żieda tal-produttività. L-iskejjel għandhom rata li hija ogħla mill-medja ta’ dawk li jiksbu riżultati baxxi, li jindika l-ħtieġa għal modernizzazzjoni tat-taħriġ tal-għalliema u l-promozzjoni tal-iżvilupp professjonali kontinwu. L-edukazzjoni u t-taħriġ offruti mhux dejjem huma rilevanti għas-suq tax-xogħol. Il-proporzjon ta’ studenti li jsegwu programmi tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali fl-edukazzjoni sekondarja huwa baxx. Il-Litwanja qed tieħu azzjoni biex ittejjeb u twessa’ l-apprendistati u t-tagħlim imsejjes fuq ix-xogħol, iżda l-għadd u l-kwalità ta’ tali programmi għadhom mhumiex biżżejjed. In-numru ta’ sodod tal-isptarijiet per capita għadu għoli meta mqabbel mal-bqija tal-UE, li jissuġġerixxi li jista’ jkun hemm żbilanċi fil-provvediment tal-kura tas-saħħa. Fl-istess ħin, l-investiment pubbliku totali fis-settur tal-kura tas-saħħa għadu baxx. Il-frekwenza għolja rappurtata ta’ pagamenti informali għas-servizzi tal-kura tas-saħħa, flimkien ma’ tħassib dwar il-korruzzjoni fi proċeduri ta’ akkwist pubbliku għal prodotti mediċi, juri l-ħtieġa li tittejjeb il-governanza tas-sistema tal-kura tas-saħħa.

               (10)Il-miżuri tar-riforma tal-pensjoni li ġew adottati mhumiex biżżejjed biex jindirizzaw il-kwistjoni tas-sostenibbiltà fuq terminu medju tas-sistema tal-pensjonijiet. L-età tal-irtirar statutorja qed tiżdied bil-mod matul iż-żmien sal-2026, iżda s-sistema tal-pensjonijiet ma tqisx l-indikaturi tal-istennija tal-għomor. Barra minn hekk, ir-regoli għall-indiċjar tal-pensjonijiet mhumiex ċari. Parteċipazzjoni baxxa fl-iskemi tat-tfaddil tal-pensjoni volontarja u n-nuqqas tal-iskemi ta’ pensjoni okkupazzjonali joħolqu riskji għall-adegwatezza tal-pensjonijiet fil-futur. Il-gvern beħsiebu jimplimenta riforma komprensiva tas-sistema tal-pensjonijiet bħala parti minn strateġija usa’ ta’ “mudell soċjali ġdid”. Madankollu din l-istrateġija ma ġietx iffinalizzata u adottata, u l-ewwel trid tiġi konkluża konsultazzjoni mas-sħab soċjali. Il-Litwanja introduċiet miżuri ta’ appoġġ finanzjarju għall-anzjani u inċentivi finanzjarji biex jiġu impjegati ħaddiema kbar fl-età. Madankollu l-istrateġija komprensiva tat-tixjiħ attiv għad għandha n-nuqqasijiet.

               (11)Aktar minn 30 % tal-popolazzjoni tal-Litwanja tinsab f’riskju ta’ faqar. Ir-riforma tal-assistenza soċjali fi flus kontanti, flimkien mal-effett ta’ sitwazzjoni ekonomika msaħħa, wassal għal tnaqqis konsiderevoli fin-nefqa u fin-numru ta’ benefiċjarji tal-assistenza soċjali. Madankollu l-miżuri attivi fis-suq tax-xogħol u servizzi oħra għall-appoġġ lill-benefiċjarji għadhom limitati.

               (12)Il-Litwanja għamlet progress sostanzjali fir-riforma ta' kumpaniji tal-Istat u adottat leġiżlazzjoni biex tiżgura li r-riformi jkollhom effett dejjiemi. Il-gvern wettaq is-separazzjoni tal-attivitajiet kummerċjali u mhux kummerċjali, li issa huma divulgati fir-rapporti annwali. Il-bqija tal-kumpaniji li huma proprjetà tal-Istat huma mitluba li jaħtru membri indipendenti tal-bord sal-aħħar ta’ Settembru 2015.

               (13)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Litwanja u ippubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2015. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà u l-Programm ta’ Riforma Nazzjonali u s-segwitu tar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lil-Litwanja fis-snin preċedenti. Hija qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Litwanja, iżda wkoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-UE, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni Ewropea billi jingħata kontribut fil-livell tal-UE għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri. Ir-rakkomandazzjonijiet skont is-Semestru Ewropew huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet minn 1 sa 3 ta' hawn taħt.

               (14)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-Litwanja, u l-opinjoni tiegħu
                  7
                hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni 1 ta' hawn taħt.

               (15)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet ukoll analiżi tal-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro kollha kemm hi. Fuq il-bażi ta' din l-analiżi, il-Kunsill ħareġ rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro. Il-Litwanja għandha tiżgura wkoll l-implimentazzjoni sħiħa u f’waqtha ta’ dawn ir-rakkomandazzjonijiet,

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Litwanja tieħu azzjoni fl-2015 u fl-2016 biex:

               1.Tevita devjazzjoni mill-objettiv ta’ terminu medju fl-2015 u tiżgura li d-devjazzjoni fl-2016 hija limitata għall-provvediment marbut man-nuqqas ta’ riforma sistemika tal-pensjonijiet. Twessa’ l-bażi tat-taxxa u ttejjeb il-konformità mat-taxxa.

               2.Tindirizza l-isfida ta’ popolazzjoni fl-età tax-xogħol li qed tonqos permezz tat-titjib tar-rilevanza tal-edukazzjoni għas-suq tax-xogħol, iżżid il-kisba tal-ħiliet bażiċi, u t-titjib fil-prestazzjoni tas-sistema tal-kura tas-saħħa; Tnaqqas il-feles għoli tat-taxxa għal dawk bi dħul baxx permezz ta’ bidla tal-piż tat-taxxa għal sorsi oħra li huma inqas detrimentali għat-tkabbir.

               3.Tadotta riforma komprensiva tas-sistema tal-pensjonijiet li tindirizza wkoll l-isfida tal-adegwatezza tal-pensjonijiet. Ittejjeb il-kopertura u l-adegwatezza tal-benefiċċji tal-qgħad u l-assistenza soċjali fi flus kontanti u ttejjeb l-impjegabbiltà ta’ dawk li qed ifittxu x-xogħol.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)
                  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)
                  COM(2015) 264.

                     (3)
                  P8_TA(2015)0067, P8_TA(2015)0068, P8_TA(2015)0069.

                     (4)
                  COM(2014) 902.

                     (5)
                  COM(2014) 904.

                     (6)
                  SWD(2015) 34 finali.

                     (7)
                  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 22.5.2017
            COM(2017) 503 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2017 tar-Repubblika Ċekau li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-2017 tar-Repubblika Ċeka

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2017 tar-Repubblika Ċeka

                  u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-2017 tar-Repubblika Ċeka

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea
                  2
               ,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew
                  3
               ,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-16 ta’ Novembru 2016, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir
                  4
               , li ta bidu għas-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fid-9 u fl-10 ta’ Marzu 2017. Fis-16 ta’ Novembru 2016, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija
                  5
                li fih identifikat lir-Repubblika Ċeka bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond.

               (2)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2017 għar-Repubblika Ċeka
                  6
                ġie ppubblikat fit-22 ta' Frar 2017. Dan ir-rapport jivvaluta l-progress tar-Repubblika Ċeka biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fit-12 ta’ Lulju 2016, is-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tar-Repubblika Ċeka lejn il-miri Ewropa 2020 nazzjonali tagħha. L-analiżi tal-Kummissjoni twassalha biex tikkonkludi li r-Repubblika Ċeka mhux qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi.

               (3)Fil-25 ta' April 2017, ir-Repubblika Ċeka ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2017 u fit-28 ta’ April 2017 ir-Repubblika Ċeka ppreżentat il-Programm ta' Konverġenza tagħha tal-2017. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

               (4)Ir-rakkomandazzjonijiet rilevanti speċifiċi għall-pajjiż tqiesu fil-programmi tal-Istati Membri għall-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (il-Fondi SEI) għall-perjodu 2014-2020. Kif previst fil-leiġiżlazzjoni li tirregola l-Fondi SIE
                  7
               , fejn dan ikun meħtieġ biex isostni l-implimentazzjoni ta’ rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relevanti, il-Kummissjoni tista’ titlob lil Stat Membru jirrieżamina u jemenda l-programmi rilevanti tiegħu tal-Fondi SIE. Il-Kummissjoni pprovdiet aktar linji gwida dwar l-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli
                  8
               .

               (5)Ir-Repubblika Ċeka bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fil-Programm ta’ Konverġenza tagħha tal-2017, il-gvern qed jippjana surplus baġitarju f’termini nominali matul l-2016–2020. L-objettiv baġitarju fuq terminu medju — defiċit strutturali ta’ 1,0 % tal-PDG — se jibqa’ jiġi ssodisfat b’marġni matul il-perjodu kollu tal-programm. Skont il-Programm ta’ Konverġenza, il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika għall-PDG huwa mistenni jonqos gradwalment għal 32,7 % fl-2020. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-projezzjonijiet baġitarji huwa plawsibbli. Filwaqt li r-riskji li l-miri baġitarji ma jintlaħqux huma bilanċjati sew, il-kontrazzjoni mħabbra fl-investiment pubbliku fl-2016 - marbuta mal-bidu ta’ ċiklu ġdid ta’ fondi mill-UE - jista’ jkollha riperkussjonijiet akbar mill-mistenni fuq l-investiment pubbliku fl-2017. Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-2017 tal-Kummissjoni, il-bilanċ strutturali huwa mbassar li se jinżel għal madwar 0 % tal-PDG fl-2017 u għal -0,2 % tal-PDG fl-2018 biex b’hekk jibqa’ għola mill-objettiv baġitarju fuq terminu medju. Kumplessivament, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li fl-2017 u fl-2018 ir-Repubblika Ċeka hija pprojjettata li tikkonforma mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

               (6)Ir-Repubblika Ċeka qed tkompli turi riskji ta’ livell medju għas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu ta’ żmien twil. Dawn ġejjin l-iktar mill-impatt projettat tal-infiq pubbliku marbut mal-età, b’mod partikolari fl-oqsma tal-kura tas-saħħa u l-pensjonijiet. Iż-żieda projettata fl-infiq fit-tul fuq il-kura tas-saħħa hija kwistjoni ta’ tħassib, kemm fir-rigward tal-governanza u tal-kosteffettività tas-sistema tal-kura tas-saħħa, li tiddependi ħafna fuq kura in-patient aktar għalja. Xi miżuri fil-preżent jinsabu fi stadji varji ta’ implimentazzjoni, iżda r-riżultati għadhom mhumiex tanġibbli. Il-miżuri adottati jew ippjanati dan l-aħħar, biex jemendaw is-sistema tal-pensjonijiet jistgħu, jekk jiġu implimentati, iwasslu għal deterjorazzjoni tal-finanzi pubbliċi fuq perjodu twil ta’ żmien. L-ewwel nett, il-Parlament adotta leġiżlazzjoni li tagħti lill-gvern is-setgħa li jaġġusta b’mod iktar flessibbli l-mekkaniżmu tal-indiċjar tal-pensjonijiet. Il-Parlament qed jiddiskuti wkoll proposti biex l-età statutorja tal-irtirar tiġi limitata għal 65 u biex jiġi stabbilit mekkaniżmu ta’ rieżami regolari tal-età tal-pensjoni. Bidliet ulterjuri, bħal formula aktar ġeneruża tal-indiċjar tal-pensjonijiet u rati differenzjati tal-assigurazzjoni soċjali skont l-għadd ta’ tfal qegħdin jiġu diskussi bħalissa wkoll.

               (7)Il-liġi dwar ir-responsabbiltà fiskali li ġiet adottata mill-Parlament f’Jannar 2017, għandha l-għan li tindirizza n-nuqqasijiet ewlenin tal-qafas fiskali Ċek, peress li dan l-aħħar ġie evalwat bħala wieħed mill-aktar dgħajfin fl-UE. Madankollu, għad irid jinħatar kunsill fiskali indipendenti għas-sorveljanza tal-implimentazzjoni tar-regoli. Barra minn hekk, l-implimentazzjoni tal-miżuri ġodda li ġew introdotti se tkun kruċjali biex il-qafas fiskali jsir aktar effikaċi u stabbli.

               (8)Ir-Repubblika Ċeka qed taffaċċja sfidi fir-rigward tal-prevenzjoni tal-korruzzjoni kif ukoll ineffiċjenzi fl-akkwist pubbliku. Filwaqt li għadd ta’ miżuri fil-programm tal-gvern ta’ kontra l-korruzzjoni ġew implimentati u riformi oħra għadhom pendenti, fil-prattika l-korruzzjoni ma tiġix mħarrka sistematikament. B’mod ġenerali, il-prattika Ċeka tal-akkwist pubbliku xorta għadha mhijiex kompetittiva biżżejjed u dan huwa rifless mill-għadd kbir ta’ proċeduri ta’ offerta unika u ta’ kuntratti diretti, b’mod partikolari fis-settur tal-IT. Appoġġ inadegwat għat-taħriġ kif ukoll in-nuqqas ta’ strutturi ta’ xiri aggregat u ċentri ta’ kompetenza jfixklu l-professjonalizzazzjoni u jagħmlu aktar diffiċli biex jinkiseb valur tajjeb għall-flus fl-akkwisti pubbliċi. L-użu limitat ħafna tal-kwalità bħala kriterju tal-għoti huwa wkoll sintomatiku f’dan ir-rigward. It-tranżizzjoni lejn l-akkwist elettroniku għadha qed tiffaċċja sfidi kbar. Dawn jinkludu l-ħtieġa li l-pjattaforma tal-istat tal-akkwist-e tal-Istat, l-Għodda Nazzjonali Elettronika, titjib u huwa meħtieġ ukoll li  jiġi ċċarat il-qafas legali għall-provvista ta’ servizzi minn fornituri privati li diġà huma attivi fis-suq Ċek tal-akkwist elettroniku.

               (9)L-ambjent kummerċjali fir-Repubblika Ċeka huwa mtaqqal b’piż regolatorju tqil u b’diversi ostakli amministrattivi, speċjalment il-proċeduri tal-permessi u tal-ħlas tat-taxxi. F’Settembru 2016, il-gvern ippreżenta emenda fl-Att tal-Konstruzzjoni u fil-leġiżlazzjoni relatata, bl-għan li jħaffef u jissimplifika l-proċedura għall-għoti tal-permessi għall-bini billi jintegra fiha l-valutazzjoni tal-impatt ambjentali. L-emenda tinsab bħalissa taħt l-iskrutinju parlamentari. L-ispejjeż tal-konformità mat-taxxa għan-negozji għadhom ogħla mill-medja tal-UE. In-nuqqasijiet jinkludu wkoll l-emendi frekwenti fil-kodiċi tat-taxxa. L-indirizzar tan-nonkonformità mat-taxxa jibqa’ prijorità għall-awtoritajiet Ċeki; madankollu ma hemmx fokus qawwi fuq is-simplifikazzjoni. Trid tiġi ppreżentata liġi tat-taxxa fuq l-introjtu li għandha l-għan li tissimplifika l-kodiċi tat-taxxa, iżda abbozz għadu mhux disponibbli.

               (10)L-użu tas-servizzi ta’ gvern elettroniku fir-Repubblika Ċeka huwa fost l-aktar baxxi fl-UE, iżda żdied mill-2015. L-awtoritajiet Ċeki ħadu passi biex tittejjeb id-disponibbiltà tas-servizzi tal-gvern elettroniku iżda ħafna minnhom għadhom għaddejjin u xi miżuri individwali għadhom ma tnedewx. Ir-responsabbiltà għall-introduzzjoni tas-servizzi hija mifruxa fuq bosta ministeri u l-partijiet konċernati jħossu li l-kooperazzjoni transsettorjali hija limitata.

               (11)L-intensità tar-R&Ż żdiedet b’mod sinifikanti f’dawn l-aħħar snin, iżda dan mhux qed jiġi akkumpanjat minn titjib korrispondenti fil-kwalità tar-riżultati tar-R&Ż. Qed jiġu implimentati riformi fil-governanza tas-sistema tar-R&Ż, iżda dawn għadhom ma ġewx implimentati b’mod sħiħ. Il-gvern approva metodoloġija ġdida ta’ evalwazzjoni (Metodika 17+) f’Frar 2017, li għandha l-għan li ssaħħaħ il-mekkaniżmi relatati mal-allokazzjoni tal-iffinanzjar għar-riċerka bażika u applikata. Serje ta’ miżuri li qed jittieħdu sabiex jiġu ffaċilitati rabtiet aktar sodi bejn id-dinja akkademika u n-negozju, qed tinbena fuq l-effett tal-istrutturar tal-pjattaformi Ċeki tal-innovazzjoni.

               (12)Ir-riżultati fl-edukazzjoni huma ġeneralment tajba, iżda l-ħiliet bażiċi marru għall-agħar. Il-prestazzjoni hija influwenzata ħafna mill-isfond soċjoekonomiku tal-istudenti. Ir-riżultati edukattivi baxxi ta’ gruppi żvantaġġati, b’mod partikolari tal-komunità Rom, jirrappreżentaw preokkupazzjoni ċara. Huwa stmat li proporzjon kbir ħafna ta’ tfal Rom jabbandunaw l-iskola kmieni. Ittieħdu għadd sinifikanti ta’ miżuri leġiżlattivi u amministrattivi biex jippromwovu l-edukazzjoni inklussiva u issa bdew jiġu implimentati. Dawn huma mistennija jgħinu biex jitnaqqas id-distakk fil-kisba fl-edukazzjoni bejn it-tfal Rom u dawk mhux Rom. Il-Parlament adotta emendi fl-Att dwar l-Edukazzjoni f’Marzu 2016, li jestendu l-edukazzjoni obbligatorja għall-aħħar sena tal-edukazzjoni preprimarja u li jiżguraw li t-tfal iżgħar ikunu intitolati għal post f’kindergarten. Madankollu, l-inugwaljanzi fis-sistema edukattiva jirrappreżentaw ostaklu għat-titjib tal-kwalità tal-kapital uman u jxekklu wkoll l-eżiti fis-suq tax-xogħol aktar tard fil-ħajja. Aktar rekwiżiti tal-għalliema u popolazzjoni tal-għalliema li qed tixjieħ ifissru li l-professjoni ta’ għalliem mhijiex daqstant attraenti. Dan huwa inparti minħabba l-paga relattivament baxxa, għalkemm is-salarji żdiedu f’dawn l-aħħar snin. Is-sistema ġdida ta’ karrieri għall-għalliema u għall-persunal pedagoġiku li żviluppat bil-ħsieb li tiżdied l-attrazzjoni tal-professjoni sa fl-aħħar ġiet approvata mill-gvern wara bosta posponimenti. Opportunitajiet ta’ żvilupp professjonali kontinwu għall-għalliema qed jiġu żviluppati b’appoġġ sinifikanti fil-forma ta’ fondi tal-UE, b’mod partikolari attivitajiet ta’ żvilupp professjonali marbuta mat-tagħlim ta’ gruppi mħalltin u mal-edukazzjoni inklussiva. Ir-riforma tal-edukazzjoni għolja ġiet adottata mill-Parlament f’Jannar 2016 u r-riżultati tagħha jeħtieġ li jkunu mmonitorjati. Hija ppjanata wkoll riforma tas-sistema tal-finanzjament tal-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni għolja.

               (13)Ir-rata tal-qgħad fir-Repubblika Ċeka qed tkompli tonqos. L-issikkar tal-kundizzjonijiet tas-suq tax-xogħol qegħdin jagħmluha aktar diffiċli għal min iħaddem biex jirrekluta ħaddiema. Għad hemm xi potenzjal biex jiġu paċuti l-iskarsezzi billi jiġu mobilizzati gruppi sottorappreżentati, bħal nisa bi tfal żgħar, ħaddiema b’livell baxx ta’ ħiliet u l-membri tal-komunità Rom. Aktar attività ta’ lħiq u attivazzjoni tal-kapaċitajiet tas-servizzi tal-impjieg pubbliku, flimkien ma’ politiki attivi tas-suq tax-xogħol tajbin u mmirati sew u servizzi individwalizzati, ikunu ta’ għajnuna biex tiżdied il-parteċipazzjoni ta’ gruppi mhux sfruttati. Il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol tan-nisa bi tfal żgħar hi mxekkla minn nuqqas persistenti ta’ servizzi ta’ kura tat-tfal bi prezz raġjonevoli u ta’ kwalità, b’mod partikolari għal tfal ta’ taħt it-tliet snin, minn intitolamenti twal ta’ liv tal-ġenituri, bl-użu limitat ta’ arranġamenti tal-ħinijiet tax-xogħol flessibbli miż-żewġ ġenituri u b’livell baxx ta’ użu ta’ liv tal-ġenituri mill-missirijiet. F’dawn l-aħħar snin ittieħdu xi miżuri biex jindirizzaw dawn il-kwistjonijiet. Madankollu, l-eżiti tas-suq tax-xogħol għall-ħaddiema b’ħiliet baxxi huma notevolment iktar dgħajfin milli għall-kumplament tal-gruppi l-oħra. Il-Parlament qiegħed bħalissa jiddiskuti l-qafas leġiżlattiv għall-akkomodazzjoni soċjali, li huwa mistenni jistipula l-istandards nazzjonali u l-gruppi fil-mira.

               (14)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tar-Repubblika Ċeka u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2017. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta' Konverġenza u l-Programm Nazzjonali ta' Riforma, u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lir-Repubblika Ċeka fi snin preċedenti. Hija mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fir-Repubblika Ċeka imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-UE, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-UE billi jingħata kontribut fil-livell tal-UE għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (15)Fid-dawl ta' din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Konverġenza u huwa tal-opinjoni li r-Repubblika Ċeka mistennija li tkun konformi mal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir,

               B'DAN JIRRAKKOMANDA li r-Repubblika Ċeka tieħdu azzjoni fl-2017 u l-2018 biex:

               1.Tiżgura s-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi, fid-dawl tal-popolazzjoni li qed tixjieħ. Iżżid l-effettività tal-infiq pubbliku, b’mod partikolari billi jiġu miġġielda l-korruzzjoni u prattiki ineffiċjenti fl-akkwist pubbliku.

               2.Tneħħi l-ostakoli għat-tkabbir, b’mod partikolari billi tissimplifika l-proċeduri għall-għoti tal-permessi tal-bini u tnaqqas aktar il-piż amministrattiv fuq in-negozji billi tintroduċi servizzi ewlenin tal-gvern elettroniku, billi ttejjeb il-kwalità tar-R&Ż u billi trawwem ix-xogħol fost il-gruppi sottorappreżentati.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)
                  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)
                  COM(2017) 503 final.

                     (3)
                  P8_ TA(2017)0038, P8_ TA(2017)0039, u P8_ TA(2017)0040.

                     (4)
                  COM(2016) 725 finali.

                     (5)
                  COM(2016) 728 finali.

                     (6)
                  SWD(2017) 69 finali.

                     (7)
                  L-Artikolu 23 tar-Regolament (EU) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006, ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320.

                     (8)
                  COM(2014) 494 finali.