title: Rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 15 ta' Frar 2006  dwar iktar koperazzjoni Ewropea fl-assigurazzjoni tal-kwalità ta' l-edukazzjoni ogħla

text:
               4.3.2006

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea

               60

         RAKKOMANDAZZJONI TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL
   tal-15 ta' Frar 2006
   dwar iktar koperazzjoni Ewropea fl-assigurazzjoni tal-kwalità ta' l-edukazzjoni ogħla
   (2006/143/KE)
   IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TA' L-UNJONI EWROPEA
   Wara li kkunsidraw it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikoli 149(4) u 150(4) tiegħu,
   Wara li kkunsidraw il-proposta tal-Kummissjoni,
   Wara li kkunsidraw l-Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (1),
   Wara li kkonsultaw lill-Kumitat tar-Reġjuni,
   Filwaqt li jaġixxu skond il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 251 tat-Trattat (2),
   Billi:

               (1)

               Minkejja li l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill 98/561/KE ta' l-24 ta' Settembru 1998 dwar il-koperazzjoni Ewropea fl-assigurazzjoni tal-kwalità ta' l-edukazzjoni ogħla (3) kienet ta' suċċess notevoli kif jidher fir-rapport tal-Kummissjoni tat-30 ta' Settembru 2004, xorta waħda għad hemm il-ħtieġa li titjieb l-edukazzjoni ogħla Ewropea, b'mod partikulari l-kwalità tagħha, sabiex issir aktar trasparenti u affidabbli għaċ-ċittadini Ewropej u għal studenti u akkademiċi minn kontinenti oħra.

               (2)

               Ir-Rakkomandazzjoni 98/561/KE sejħet għal appoġġ fejn meħtieġ, għall-istabbiliment ta' sistemi trasparenti għall-assigurazzjoni tal-kwalità. Kważi l-Istati Membri kollha stabbilixxew sistemi nazzjonali għall-assigurazzjoni u bdew jew għenu l-istabbiliment ta' aġenzija jew aġenziji ta' l-assigurazzjoni tal-kwalità jew ta' l-akkreditament.

               (3)

               Ir-Rakkomandazzjoni 98/561/KE sejħet għal sistemi għall-assigurazzjoni tal-kwalità li jkunu bbażati fuq serje ta' karatteristiċi essenzjali, inkluż l-evalwazzjoni ta' programmi jew istituzzjonijiet permezz ta' stima interna, evalwazzjoni esterna, u li tinvolvi l-parteċipazzjoni ta' studenti, il-pubblikazzjoni ta' riżultati u parteċipazzjoni internazzjonali. Ir-riżultati ta' l-istimi ta' kwalità interna għandhom rwol sinifikanti biex jgħinu biex tittejjeb ir-rendiment ta' l-istituzzjonijiet ta' l-edukazzjoni ogħla.

               (4)

               Il-karatteristiċi essenzjali msemmija fil-premessa (3) ġew implimentati b'mod ġenerali fis-sistemi għall-assigurazzjoni tal-kwalità u ġew affermati mill-Ministri Ewropej ta' l-Edukazzjoni f'Berlin f'Settembru 2003, fil-kuntest tal-Proċess ta' Bolonja, fil-ħidma għall-kisba ta' Żona Ewropea ta' l-Edukazzjoni Ogħla.

               (5)

               L-Assoċjazzjoni Ewropea għall-Assigurazzjoni tal-Kwalità fl-Edukazzjoni Ogħla (ENQA) ġiet stabbilita fl-2000 u għandha numru dejjem jikber ta' aġenziji ta' l-assigurazzjoni tal-kwalità jew ta' l-akkreditament fl-Istati Membri kollha.

               (6)

               Fil-kuntest tal-Proċess ta' Bolonja, il-Ministri ta' l-Edukazzjoni minn 45 pajjiż adottaw l-istandards u l-linji gwida għall-assigurazzjoni ta' kwalità fiż-Żona Ewropea ta' Edukazzjoni Ogħla kif propost mill-ENQA matul il-laqgħa f'Bergen bejn id-19 u l-20 ta' Mejju 2005 u bħala tkomplija tal-laqgħa ta' Berlin f'Settembru 2003. Huma laqgħu wkoll il-prinċipju ta' reġistru Ewropew ta' aġenziji ta' l-assigurazzjoni tal-kwalità bbażat fuq evalwazzjoni nazzjonali u talbu li d-dettalji ta' l-implimentazzjoni jkunu żviluppati aktar mill-ENQA, b'koperazzjoni ma' l-Assoċjazzjoni Ewropea ta' l-Universitajiet (EUA), l-Assoċjazzjoni Ewropea għall-Istituzzjonijiet ta' l-Edukazzjoni Ogħla (EURASHE) u l-Unjonijiet Nazzjonali għall-Istudenti fl-Ewropa (ESIB), b'rapport mibgħut lill-Ministri permezz tal-Grupp ta' Segwitu ta' Bolonja. Minbarra dan huma enfasizzaw l-importanza tal-koperazzjoni bejn aġenziji rikonoxxuti fuq skala nazzjonali bil-għan li jissaħħaħ ir-rikonoxximent reċiproku tad-deċiżjonjiet dwar l-akkreditament jew l-assigurazzjoni ta' kwalità.

               (7)

               Jeħtieġ li azzjoni ta' l-UE li tappoġġja l-assigurazzjoni ta' kwalità tiġi żviluppata b'koerenza ma' l-attivitajiet imwettqa fil-kuntest tal-Proċess ta' Bolonja.

               (8)

               Huwa mixtieq li jsir reġistru ta' aġenziji għall-assigurazzjoni tal-kwalità li huma indipendenti u affidabbli li joperaw fl-Ewropa, kemm jekk ikunu reġjonali jew nazzjonali, ġenerali jew speċjalizzati, pubbliċi jew privati, sabiex tkun appoġġjata t-trasparenza fl-edukazzjoni ogħla u sabiex jgħin biex ikun hemm rikonoxximent ta' kwalifiki u perijodi ta' studju barra l-pajjiż.

               (9)

               Fil-kuntest ta' l-Istrateġija ta' Liżbona, il-Kunsill Ewropew f'Barċellona, f'Marzu 2002, esprima l-konklużjoni li l-edukazzjoni u s-sistemi ta' taħriġ Ewropej għandhom isiru “referenza dinjija għall-kwalità”,

         PERMEZZ TA' DAN JIRRAKKOMANDAW LI L-ISTATI MEMBRI:

               1.

               iħeġġu lill-istituzzjonijiet kollha ta' l-edukazzjoni ogħla li huma attivi fit-territorju tagħhom biex idaħħlu jew jiżviluppaw sistemi interni rigorużi għall-assigurazzjoni tal-kwalità, bi qbil ma' l-istandards u mal-linji gwida għall-assigurazzjoni tal-kwalità fiż-Żona Ewropea ta' Edukazzjoni Ogħla adottata f'Bergen fil-kuntest tal-Proċess ta' Bolonja;

               2.

               iħeġġu lill-aġenziji ta' l-assigurazzjoni tal-kwalità jew ta' l-akkreditament li huma attivi fit-territorji tagħhom sabiex ikunu indipendenti fl-istimi tagħhom, japplikaw il-karatteristiċi ta' l-assigurazzjoni tal-kwalità mniżżla fir-Rakkomandazzjoni 98/561/KE u japplikaw is-sett komuni ta' standards ġenerali, u linji gwida adottati f'Bergen, għall-għanijiet ta' l-istima. Dawn l-istandards għandhom jiġu żviluppati iktar b'koperazzjoni ma' rappreżentanti tas-settur ta' l-edukazzjoni ogħla. Għandhom jiġu applikati b'mod li jipproteġu u jippromwovu d-diversità u l-innovazzjoni;

               3.

               jinkoraġġixxu lir-rappreżentanti ta' l-awtoritajiet nazzjonali, tas-settur ta' l-edukazzjoni ogħla u ta' l-aġenziji ta' l-assigurazzjoni tal-kwalità u ta' l-akkreditament, flimkien ma' l-imsieħba soċjali, sabiex jistabbilixxu “Reġistru Ewropew ta' l-Aġenziji għall-Assigurazzjoni tal-Kwalità” (“Reġistru Ewropew”) ibbażat fuq evalwazzjoni nazzjonali, li jqis il-prinċipji stabbiliti fl-Anness u sabiex ikunu definiti l-kondizzjonijiet għar-reġistrazzjoni u r-regoli għall-amministrazzjoni tar-reġistru;

               4.

               jgħinu lill-istituzzjonijiet ta' l-edukazzjoni ogħla attivi fit-territorju tagħhom biex jagħżlu aġenzija, minn fost aġenziji għall-assigurazzjoni tal-kwalità jew ta' l-akkreditament fir-Reġistru Ewropew li tissodisfa r-rekwiżiti u l-profil tagħhom, bil-kondizzjoni li din tkun kompatibbli mal-leġislazzjoni nazzjonali tagħhom jew tkun permessa mill-awtoritajiet nazzjonali tagħhom;

               5.

               jippermettu lill-istituzzjonijiet ta' l-edukazzjoni ogħla jaħdmu lejn evalwazzjoni komplimentari minn aġenzija oħra fir-Reġistru Ewropew, pereżempju biex isaħħu r-reputazzjoni internazzjonali tagħhom;

               6.

               jippromwovu koperazzjoni bejn aġenziji sabiex jibnu fiduċja reċiproka u r-rikonoxximent ta' l-istimi ta' l-assigurazzjoni tal-kwalità u ta' l-akkreditament, biex b'hekk jikkontribwixxu għar-rikonoxximent ta' kwalifiki għall-iskop ta' studju jew xogħol f'pajjiż ieħor;

               7.

               jiżguraw l-aċċess pubbliku għall-istimi imwettqa mill-aġenziji ta' l-assigurazzjoni tal-kwalità jew ta' l-akkreditament elenkati fir-Reġistru Ewropew,

         JISTIEDNU LILL-KUMMISSJONI:

               1.

               sabiex tkompli, b'koperazzjoni mill-qrib ma' l-Istati Membri, tagħti l-appoġġ tagħha għal koperazzjoni bejn istituzzjonijiet ta' l-edukazzjoni ogħla, aġenziji ta' l-assigurazzjoni tal-kwalità u ta' l-akkreditament, awtoritajiet kompetenti u korpi oħra attivi f'dan il-qasam;

               2.

               sabiex tippreżenta rapporti kull tliet snin lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar progress fl-iżvilupp ta' sistemi għall-assigurazzjoni tal-kwalità f'diversi Stati Membri u dwar l-attivitajiet ta' koperazzjoni fuq livell Ewropew, inkluż il-progress li jkun sar fl-għanijiet hawn fuq imsemmija.

      Magħmula fi Strasburgu, nhar il-15 ta' Frar 2006.

            Għall-Parlament Ewropew

            Il-President

         J. BORRELL FONTELLES

            Għall-Kunsill

            Il-President

         K. WINKLER

      (1)  ĠU C 255, 14.10.2005, p. 72.

      (2)  Opinjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Ottubru 2005 (għadha mhix ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali) u Deċiżjoni tal-Kunsill tat- 30 ta' Jannar 2006.

      (3)  ĠU L 270, 7.10.1998, p. 56.

      ANNESS
      “Ir-Reġistru Ewropew għall-Aġenziji ta' l-Assigurazzjoni tal-Kwalità”
      Ir-Reġistru għandu jipprovdi lista ta' aġenziji affidabbli li l-istimi tagħhom jistgħu jkunu fdati mill-Istati Membri (u l-awtoritajiet pubbliċi fi ħdan l-Istati Membri). Għandu jkun ibbażat fuq il-prinċipji ewlenin li ġejjin:

                  1.

                  Il-lista ta' aġenziji għandha ssir minn rappreżentanti ta' l-awtoritajiet nazzjonali, tas-settur ta' l-edukazzjoni ogħla (istituzzjonijiet għall-edukazzjoni ogħla, studenti, għalliema u riċerkaturi) u l-aġenziji ta' l-assigurazzjoni tal-kwalità u ta' l-akkreditament attivi fl-Istati Membri, flimkien ma' l-imsieħba soċjali.

                  2.

                  Il-kondizzjonijiet għar-reġistrazzjoni ta' l-aġenziji jistgħu jinkludu fost l-oħrajn:

                              (i)

                              l-impenn li jkunu kompletament indipendenti meta jgħaddu l-ġudizzju tagħhom;

                              (ii)

                              ir-rikonoxximent għall-inqas mill-Istat Membru li fih joperaw (jew mill-awtoritajiet pubbliċi fi ħdan dak l-Istat Membru);

                              (iii)

                              ħidma fuq il-bażi ta' sett komuni ta' standards u linji gwida li għalihom hemm referenza fir-rakkomandazzjonijiet 1 u 2 indirizzati lill-Istati Membri;

                              (iv)

                              evalwazzjoni esterna regolari min-nies li jaħdmu fil-qasam u esperti oħra, inkluż il-pubblikazzjoni tal-kriterji, il-metodoloġiji u r-riżultati ta' din l-evalwazzjoni.

                  3.

                  Fil-każ li r-reġistrazzjoni tiġi inizjalment miċħuda, tista' sseħħ evalwazzjoni mill-ġdid fuq il-bażi ta' titjib imwettaq.


title: Rakkomandazzjoni tal-Bank Ċentrali Ewropew tal-24 ta’ Frar 2014 dwar l-organizzazzjoni ta’ miżuri ta’ tħejjija għall-ġbir ta’ mikrodejta dwar il-kreditu Sistema Ewropea tal-Banek Ċentrali (BĊE/2014/7)

text:
               8.4.2014

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 103/1

         RAKKOMANDAZZJONI TAL-BANK ĊENTRALI EWROPEW
   tal-24 ta’ Frar 2014
   dwar l-organizzazzjoni ta’ miżuri ta’ tħejjija għall-ġbir ta’ mikrodejta dwar il-kreditu Sistema Ewropea tal-Banek Ċentrali
   (BĊE/2014/7)
   (2014/C 103/01)
   IL-KUNSILL GOVERNATTIV TAL-BANK ĊENTRALI EWROPEW,
   Wara li kkunsidra l-Istatut tas-Sistema Ewropea tal-Banek Ċentrali u tal-Bank Ċentrali Ewropew, u b’mod partikolari l-Artikolu 5.1 u t-tielet inċiż tal-Artikolu 34.1 tiegħu,
   Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2533/98 tat-23 ta’ Novembru 1998 dwar il-ġbir ta’ tagħrif statistiku mill-Bank Ċentrali Ewropew (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 8(5) tiegħu,
   Billi:

               (1)

               Bis-saħħa tad-Deċiżjoni BĊE/2014/6 (2), il-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) jista’ japplika miżuri ta’ tħejjija speċifiċi bil-ħsieb li jistabbilixxi qafas għat-trażmissjoni ta‘ mikrodejta dwar il-kreditu fis-Sistema Ewropea tal-Banek Ċentrali (SEBĊ) għal skopijiet statistiċi speċifiċi.

               (2)

               L-applikazzjoni effettiva ta’ dan il-qafas għal żmien twil ser ikun dipendenti fuq il-kooperazzjoni bejn il-membri kollha parteċipanti tas-SEBĊ u fuq l-applikazzjoni ta’ standards ugwali minn dawk il-membri fir-rigward tal-kwalità. Banek Ċentrali Nazzjonali (BĊNi) tal-Istati Membri li l-munita tagħhom mhijiex l-euro, u li qed iħejju biex jipparteċipaw f’dan il-qafas għandhom jikkoperaw ma’ xulxin, mal-BĊNi tal-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro u mal-BĊE fl-applikazzjoni tal-miżuri ta’ tħejjija b’konformità mad-Deċiżjoni BĊE/2014/6,

         ADOTTA DIN IR-RAKKOMANDAZZJONI:
   I.

      Definizzjonijiet

   Għall-finijiet ta’ din ir-Rakkomandazzjoni, it-terminu “mikrodejta dwar il-kreditu” għandha l-istess tifsira bħal fid-Deċiżjoni BĊE/2014/6.
   II.

      Għoti ta’ tagħrif statistiku

   Id-destinatarji ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huma mitluba japplikaw id-dispożizzjonijiet indirizzati lill-BĊNi li jinsabu fid-Deċiżjoni BĊE/2014/6.
   III.

      Dispożizzjoni finali

   Din ir-Rakkomandazzjoni hija indirizzata lill-BĊNi tal-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro, li qed iħejju biex jipparteċipaw fil-qafas għal żmien twil għat-trażmissjoni ta‘ mikrodejta dwar il-kreditu fi ħdan is-SEBĊ.

      Magħmul fi Frankfurt am Main, l-24 ta’ Frar 2014.

            Il-President tal-BĊE

         Mario DRAGHI

      (1)  ĠU L 318, 27.11.1998, p. 8.

      (2)  Deċiżjoni tal-Bank Ċentrali Ewropew tal-24 ta’ Frar 2014 dwar l-organizzazzjoni ta’ miżuri ta’ tħejjija għall-ġbir ta’ mikrodejta dwar il-kreditu għall-iżvilupp u l-produzzjoni tal-istatistika mis-Sistema Ewropea tal-Banek Ċentrali (għadha mhux ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali.


				|

		52011SC0826

			Recommendation for a COUNCIL RECOMMENDATION on the National Reform Programme 2011 of Swedenand delivering a Council opinionon the updated Convergence Programme of Sweden, 2011-2014

			   	Rakkomandazzjoni għal
RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma 2011
tal-Isvezja
u l-għoti ta' opinjoni tal-Kunsill
dwar il-Programm ta’ Konverġenza aġġornat tal-Isvezja 2011-2014
IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
Wara li kkonsidra t-Trattat dwar
il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2)
u 148(4) tiegħu,
Wara li kkonsidra r-Regolament tal-Kunsill
(KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar
it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' baġit u s-sorveljanza
u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika[1], u b’mod
partikolari l-Artikolu 9(3) tiegħu,
Wara li kkonsidra r-rakkomandazzjoni
tal-Kummissjoni Ewropea[2],
Wara li kkonsidra l-konklużjonijiet
tal-Kunsill Ewropew,
Wara li kkonsidra l-opinjoni tal-Kumitat
tal-Impjiegi,
Wara li kkonsulta mal-Kumitat Ekonomiku u
Finanzjarju,
Billi:
(1)
Fis-26 ta’ Marzu 2010, il-Kunsill
Ewropew qabel mal-proposta tal-Kummissjoni Ewropea li tvara strateġija
ġdida għall-impjiegi u t-tkabbir, Ewropa 2020, imsejsa fuq koordinazzjoni
msaħħa tal-politiki ekonomiċi, li tiffoka fuq l-oqsma ewlenin
fejn jeħtieġ azzjoni biex tingħata spinta lill-potenzjal
tal-Ewropa għat-tkabbir sostenibbli u l-kompetittività.
(2)
Fit-13 ta’ Lulju 2010, il-Kunsill
adotta rakkomandazzjoni dwar il-linji gwida ġenerali għall-politiki
ekonomiċi tal-Istati Membri u l-Unjoni (mill-2010 sal-2014) u
fil-21 ta’ Ottubru 2010 adotta deċiżjoni dwar il-linji
gwida għall-politiki dwar l-impjiegi tal-Istati Membri[3],
li flimkien jagħmlu l-"linji gwida integrati". L-Istati Membri
ġew mistiedna jqisu l-linji gwida integrati fil-politiki ekonomiċi u
okkupazzjonali nazzjonali.
(3)
Fit-12 ta’ Jannar 2011,
il-Kummissjoni adottat l-ewwel Stħarriġ Annwali tat-Tkabbir, li kien
il-bidu ta’ ċiklu ġdid ta’ governanza ekonomika fl-UE u l-ewwel
semestru Ewropew ta’ koordinazzjoni integrata u ex ante ta’ politika,
imsejjes fuq l-istrateġija Ewropa 2020.
(4)
Fil-25 ta’ Marzu 2011, il-Kunsill
Ewropew endorsja l-prijoritajiet għall-konsolidazzjoni fiskali u r-riforma
strutturali (bi qbil mal-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-15 ta’ Frar u
s-7 ta’ Marzu 2011 u b'żieda mal-Istħarriġ
Annwali tat-Tkabbir mill-Kummissjoni). Hu saħaq il-ħtieġa li
tingħata prijorità lir-restawr ta’ baġits tajbin u s-sostenibilità
fiskali, lit-tnaqqis tal-qagħad permezz ta’ riformi fis-suq
tax-xogħol u li jsiru sforzi ġodda biex jittejjeb it-tkabbir. Hu
talab lill-Istati Membri biex isarrfu dawn il-prijoritajiet f'miżuri
konkreti li jiġu inklużi fil-Programmi ta’ Stabbiltà jew ta’
Konverġenza u fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma.
(5)
Fid-29 ta’ April 2011, l-Isvezja
ressqet l-aġġornament tal-Programm ta’ Konverġenza 2011
tagħha li jkopri l-perjodu 2011-2014 u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma
2011 tagħha. Iż-żewġ programmi ġew ivvalutati
fl-istess żmien.
(6)
Qabel il-kriżi ekonomika tal-2008-2009,
l-ekonomija Svediża bbenefikat għal aktar minn għaxar snin minn
tkabbir b’saħħtu mmexxi minn kemm id-domanda domestika u minn
esportazzjonijiet netti. Peress li l-ekonomija hi bbażata fuq
l-esportazzjoni b’settur finanzjarju sostanzjali, din ġiet affettwata
ħafna mit-tnaqqis fid-domanda esterna u mill-iffriżar tas-swieq
finanzjarji fl-2008, li biex il-PDG ċkien b'5,1% fl-2009 u għal
żieda fir-rata tal-qgħad minn madwar 6% għal aktar minn 9%.
Grazzi għal pożizzjoni tajba fil-bidu mingħajr ħtiġijiet
għal aġġustamenti kbar fis-setturi tal-unitajiet domestiċi
u tal-banek u f'dak pubbliku, kif ukoll minħabba rispons politiku
monetarju u fiskali xieraq, ir-riċessjoni kienet pjuttost qasira u
affettwat primarjament lis-settur tal-manifattura li hu mmirat
għall-esportazzjoni. Hekk kif il-kummerċ dinji ħa r-ruħ,
l-ekonomija Svediża esperjenzat irkupru qawwi ħafna u bbażat fuq
firxa wiesgħa, u l-PDG reali reġa' kiber b’5,5% fl-2010.
Minħabba l-effett ikkombinat ta’ stabilizzaturi awtomatiċi u
miżuri diskrezzjonali, il-bilanċ fiskali nbidel minn wieħed
pożittiv ta’ 3,7% tal-PDG fl-2007 għal defiċit ta’ 0,9% fl-2009,
qabel ma reġa' ġie f'bilanċ fl-2010.
(7)
Abbażi tal-valutazzjoni tal-Programm ta’
Konverġenza aġġornat skont ir-Regolament tal-Kunsill (KE)
Nru 1466/97, l-opinjoni tal-Kunsill hi li x-xenarju makroekonomiku
fil-bażi tal-proġettazzjonijiet baġitarji huwa ġeneralment
plawsibbli, ħlief għall-2012 fejn hu favorevoli wisq.
L-istrateġija baġitarja, kif deskritta fil-Programm ta’
Konverġenza aġġornat, hija xierqa, peress li din tkun
tikkontribwixxi biex jinkiseb l-objettiv ta’ terminu medju (OTM) tal-Isvezja
ta’ bilanċ favorevoli ta’ 1% tal-PDG matul ċiklu. Dan jipprovdi
ċertu marġni kontra vjolazzjoniet tal-valur ta’ referenza ta’ 3%
tal-PDG fi kwalunkwe andament ħażin fil-futur. Il-programm
jipproġetta li l-bilanċ pożittiv ġenerali tal-gvern se
jikber minn 0,6% tal-PDG fl-2011 għal 3,7% tal-PDG fl-2014,
l-aħħar sena tal-programm. Dan it-titjib jirriżulta minn tkabbir
ekonomiku preżunt b’saħħtu, billi l-programm ma jipprevedi ebda
sforz ta' konsolidazzjoni matul dawn is-snin. Ir-riskji għall-miri
baġitarji huma ġeneralment ekwilibrati. Peress li l-previżjoni
tad-dħul ippreżentata fil-programm hija kemxejn kawta għall-2011,
ir-riżultati baġitarji jistgħu jkunu xi ftit aħjar din
is-sena, filwaqt li ċerti riskji ta' andament ħażin
għall-proġettazzjonijiet baġitarji mill-2012 ’il quddiem huma
marbuta ma’ suppożizzjonijiet makroekonomiċi favorevoli. Peress li
l-gvern indika li jistgħu jiġu implimentati aktar miżuri
għall-espansjoni fiskali previsti fl-Abbozz ta' Liġi Baġitarju
tal-2011 (inkluż il-ħames pass fil-kreditu tat-taxxa fuq
ix-xogħol għal dawk li jaqilgħu paga, żieda oħra
fil-livell limitu għall-ħlas tat-taxxa fuq id-dħul tal-Istat,
tnaqqis tal-VAT fuq is-servizzi tar-ristoranti, u tnaqqis tat-taxxi fuq
il-pensjonijiet) mill-2012, jekk ikun hemm biżżejjed possibbiltà
fiskali, ikun hemm riskju ta' pożizzjoni ta' politika fiskali
proċiklika. Minħabba l-perspettiva demografika hu importanti li
l-Isvezja tkompli tilħaq l-OTM tagħha.
(8)
Is-sitwazzjoni attwali fis-swieq tal-propjetà u
s-self b'ipoteki hi sors ta' instabbiltà potenzjali. Wara korrezzjoni qasira u
dgħajfa fl-eqqel tal-kriżi finanzjarja, il-prezzijiet tad-djar
fl-Isvezja – b’kuntrast ma’ pajjiżi oħra – reġgħu ħadu
x-xejra b'saħħitha 'l fuq ħafna li kienet osservata mit-tieni
nofs tas-snin disgħin u issa jinsabu fl-ogħla tagħhom.
Iż-żieda kbira fil-prezzijiet tad-djar seħħet flimkien ma'
żieda fid-dejn tal-unitajiet domestiċi li kienet tirrappreżenta
madwar 170% mid-dħul disponibbli sa nofs l-2010, ċifra għolja
storika. Barra minn hekk, sehem kbir mid-dejn ipotekarju jinsab b’rati li
jvarjaw bi ftit amortizzazzjoni. Dan jagħmel lill-unitajiet domestiċi
fl-Isvezja partikolarment vulnerabbli għal żidiet fir-rati
tal-interess jew problemi fl-impjiegi. Korrezzjoni qawwija fis-suq tal-propjetà
jista’ jkollha riperkussjonijiet negattivi għall-istabbiltà makroekonomika
billi twassal għal trażżin tal-konsum mill-unitajiet
domestiċi biex jibbilanċjaw il-baġits tagħhom u billi
jiżdiedu l-ispejjeż ta’ finanzjar għall-banek Svediżi.
(9)
Fir-rigward tas-suq tax-xogħol Svediż,
iċ-ċittadini mhux mill-UE u ż-żgħażagħ huma
f'pożizzjoni relattivament dgħajfa meta mqabbla mal-medja tal-UE.
Aktar titjib fil-pożizzjoni tagħhom fis-suq tax-xogħol hu
essenzjali biex tiżdied ir-rata ġenerali tal-impjiegi u jitjieb
il-forniment tal-ħaddiema fuq medda twila ta' żmien sabiex tintlaqa'
l-isfida demografika ta’ popolazzjoni li qed tixjieħ. Il-gvern Svediż
attwalment qiegħed jimplimenta diversi riformi sabiex itejjeb
is-sitwazzjoni tal-impjiegi taż-żewġ gruppi bħal aktar
fondi għall-coaching, possibiltajiet ta’ esperjenza fuq il-post
tax-xogħol, edukazzjoni vokazzjonali għall-adulti, coaching għal
taħriġ permezz ta' apprendistat, sussidji mmirati fuq il-pagi u
korsijiet issimplifikati tal-lingwa Svediża. L-aħħar statistika
turi sinjali ċari li s-suq tax-xogħol Svediż qed jitjieb b’mod
ġenerali, ħlief għal nisa li twieldu barra mill-pajjiż.
(10)
Il-Kummissjoni vvalutat il-Programm ta’
Konverġenza u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma[4].
Fid-dawl tal-ħtieġa għal tisħiħ tal-governanza
ekonomika kumplessiva tal-Unjoni Ewropea billi jiġi provdut kontribut
fil-livell tal-UE għal deċiżjonijiet nazzjonali futuri,
fil-valutazzjoni tagħha, il-Kummissjoni mhux biss qieset ir-rilevanza
tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli
fl-Isvezja, iżda wkoll il-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida
tal-UE. Hi tikkunsidra li l-programmi qed jindirizzaw b’mod adegwat l-isfidi ewlenin
għall-Isvezja. Madankollu, filwaqt li l-istrateġija fiskali tal-gvern
biex ikompli jirrispetta l-OTM hi xierqa, mill-2012 ’il quddiem trid
tingħata attenzjoni sabiex tkun evitata politika fiskali libera wisq fi
żminijiet ta’ tkabbir favorevoli. Ir-riskji ta’ żbilanċi
makroekonomiċi għandhom jiġu vvalutati, notevolment dawk
ġejjin miż-żieda fil-prezzijiet tad-djar u fid-dejn tal-familji.
Barra minn hekk, il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol ta’ gruppi
vulnerabbli teħtieġ li tiġi mmonitorjata u mtejba, notevolment
għaż-żgħażagħ u n-nisa li twieldu barra
mill-pajjiż.
(11)
Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill
eżamina l-aġġornament tal-2011 tal-Programm ta’ Konverġenza
tal-Isvezja u l-opinjoni tiegħu[5] hi riflessa b’mod
partikolari fir-rakkomandazzjoni tiegħu skont (1) hawn taħt. Fid-dawl
tal-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew
tal-25 ta’ Marzu 2011, il-Kunsill eżamina l-Programm
Nazzjonali ta’ Riforma tal-Isvezja,
B'DAN JIRRAKKOMANDA li l-Isvezja
għandha tieħu azzjoni fil-perjodu 2011-2012 skont il-punti segwenti
biex:
(1)
Iżżomm il-politika fiskali f'direzzjoni
li tiżgura li l-objettiv ta' terminu medju jkompli jintlaħaq u tevita
pożizzjoni ta' politika fiskali proċiklika fil-bidla pożittiva
ekonomika attwali.
(2)
Tieħu azzjoni ta’ prevenzjoni biex titratta
r-riskji makroekonomiċi assoċjati maż-żieda fil-prezzijiet
tad-djar u d-dejn tal-unitajiet ekonomiċi, inklużi riformi
fis-sistema tad-dejn b'ipoteka, ir-regoli tal-kera, it-tassazzjoni tal-propjetà
u l-permessi ta’ kostruzzjoni.
(3)
Timmonitorja u ttejjeb il-parteċipazzjoni
fis-suq tax-xogħol tal-persuni żgħażagħ u gruppi
vulnerabbli oħra.
Magħmul fi Brussell,
                                                                       Għall-Kunsill
                                                                       Il-President
[1]               ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.
[2]               ĠU C , , p. .
[3]               Miżmuma għall-2011 permezz
tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2011/308/UE
tad-19 ta’ Mejju 2011.
[4]               SEC(2011) 735.
[5]               Prevista fl-Artikolu 9(3) tar-Regolament
tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


				|

		52012DC0027

			RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL dwar l-approvazzjoni ta' Ftehim għall-kooperazzjoni fl-użi paċifiċi tal-enerġija nukleari bejn il-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (Euratom) u l-Gvern tal-Afrika t'Isfel /* COM/2012/027 final */

			   	RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUMMISSJONI
LILL-KUNSILL
dwar l-approvazzjoni ta' Ftehim
għall-kooperazzjoni fl-użi paċifiċi tal-enerġija
nukleari bejn il-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (Euratom) u l-Gvern
tal-Afrika t'Isfel
1.           Introduzzjoni
Il-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea
tal-Enerġija Atomika ("il-Komunità) u l-Gvern tal-Afrika t'Isfel
("l-Afrika t'Isfel") għall-kooperazzjoni fl-użi
paċifiċi tal-enerġija nukleari jkopri bosta oqsma ta' interess
reċiproku.
Fil-Ftehim hija prevista kooperazzjoni
wiesgħa fil-qasam tal-użi paċifiċi tal-enerġija
nukleari hekk kif jistabbilixxi qafas ġenerali għal kooperazzjoni
politika, teknika u industrijali. Dan se joħloq qafas legali kemm
għall-gvernijiet kif ukoll għall-operaturi industrijali tal-Partijiet
li se jiffaċilita l-kooperazzjoni f'dan il-qasam bejn il-Partijiet.
2.           L-importanza tal-Ftehim
Bil-għan li tissaħħaħ
ir-relazzjoni kooperattiva ġenerali bejn il-Komunità u l-Afrika t'Isfel,
l-importanza tal-konklużjoni ta' dan il-Ftehim hija msejsa l-aktar fuq
interess reċiproku li jiġi stabbilit qafas legali stabbli sabiex
jiffaċilita kooperazzjoni ugwali u reċiproka fl-użi
paċifiċi tal-enerġija nukleari, inklużi l-iskambji
kummerċjali, filwaqt li jitqies il-fatt li l-Afrika t' Isfel għandha
riżervi kbar ta' uranju u se jkollha rwol dejjem akbar fil-qasam nukleari
ċivili.
Minbarra dan,
il-Ftehim ikun qed irawwem il-kooperazzjoni xjentifika bejn il-Komunità u
l-Afrika t'Isfel, partikolarment biex jiffaċilita l-parteċipazzjoni
ta' entitajiet tar-riċerka tal-Afrika t'Isfel fi proġetti ta'
riċerka mwettqa fil-qafas tal-programmi rilevanti ta' riċerka
tal-Komunità u biex jiżgura parteċipazzjoni reċiproka ta'
entitajiet ta' riċerka tal-Komunità u l-Istati Membri tagħha fi
proġetti tal-Afrika t'Isfel f'oqsma simili ta' riċerka.
Għalhekk,
bħala eżempju konkret, l-Afrika t'Isfel żviluppa l-"Pebble
Bed Modular Reactor (PBMR)", li jista’ jsir alternattiva vijabbli
għal tipi oħra ta' reatturi. L-organizzazzjonijiet Ewropej ta'
R&Ż huma diġà involuti f'dan il-programm.
L-Afrika t’Isfel
hija attiva wkoll fl-applikazzjonijiet mediċi tal-enerġija nukleari u
hija produttur ewlieni ta' radjuiżotopi mediċi.
Għall-Euratom, l-interess fl-iffirmar ta'
dan il-Ftehim joħroġ mill-fatt li dan jiżgura livell
korrispondenti ta' protezzjoni fiżika, salvagwardji, u standards
tal-kontroll tal-esportazzjoni u jiffaċilita l-kummerċ nukleari bejn
il-Partijiet. Il-Ftehim jiżgura wkoll il-moviment liberu ta' materjal
nukleari u mhux nukleari, tagħmir u teknoloġija fil-Komunità, kif
ukoll jesiġi li t-trasferimenti ta' materjal nukleari u l-forniment ta'
servizzi rilevanti jitwettqu taħt kundizzjonijiet kummerċjali
ġusti.
Il-konklużjoni ta' ftehim ġdid bejn
il-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika ("Euratom") u l-Afrika
t'Isfel għall-Kooperazzjoni fl-użi paċifiċi
tal-enerġija nukleari se toħloq qafas fit-tul u stabbli
għaż-żewġ partijiet u l-gvernijiet u l-operaturi
industrijali tagħhom, li fih tista' sseħħ tali kooperazzjoni,
kif ukoll iħeġġeġ u jiffaċilita l-kooperazzjoni
fir-riċerka xjentifika u l-iżvilupp fil-qasam tal-enerġija
nukleari abbażi ta' benefiċċju reċiproku, ugwaljanza u
reċiproċità.
3.           Skema ġenerali tal-Ftehim
L-għan tal-Ftehim huwa l-kooperazzjoni
fl-użi paċifiċi tal-enerġija nukleari bejn il-Euratom u
l-Afrika t'Isfel. Il-kamp ta' applikazzjoni u l-forom ta' kooperazzjoni
(Artikolu III), fil-biċċa l-kbira, jinkludu riċerka u
żvilupp fil-qasam tal-enerġija nukleari, l-użu ta' materjali
nukleari u teknoloġiji, trasferimenti ta' materjal nukleari u tagħmir
u salvagwardji nukleari.
Il-Ftehim jiddefinixxi ulterjorment
l-Oġġetti soġġetti għal dan il-Ftehim
(Artikolu IV) - il-forom differenti ta' materjali nukleari u mhux nukleari
- u jiddeskrivi fid-dettall il-modalitajiet għall-Kummerċ ta'
materjal nukleari, materjal mhux nukleari jew tagħmir (Artikolu VI).
Huwa enfasizzat li l-materjal nukleari għandu jintuża għal
finijiet paċifiċi u f'konformità mal-ftehimiet ta' salvagwardja
(għall-Komunità: is-salvagwardji Euratom skont it-Trattat Euratom u
s-salvagwardji IAEA u l-Protokolli Addizzjonali tagħha[1]).
Dispożizzjonijiet speċifiċi
dwar Skambju ta' Informazzjoni u Proprjetà Intellettwali (Artikolu VII) u
dispożizzjonijiet ta' implimentazzjoni (Artikolu VIII) isegwu. Sabiex
tiġi ggarantita l-implimentazzjoni bla xkiel tal-Ftehim, qed jiġi
inkluż artikolu speċifiku dwar il-Konsultazzjoni u soluzzjoni
tat-tilwim (Artikolu XII) biex jiġu indirizzati kwistjonijiet dwar
l-applikazzjoni korretta tal-Ftehim. It-tul ta' żmien tal-Ftehim huwa
stabbilit b'perjodu inizjali ta' 10 snin, li mbagħad
jiġġedded awtomatikament għal perjodi addizzjonali ta'
ħames snin (Artikolu XV).
4.           Konklużjoni
Il-Kummissjoni tqis li l-Ftehim
għall-kooperazzjoni fl-użi paċifiċi tal-enerġija
nukleari bejn il-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika u l-Gvern
tal-Afrika t'Isfel, li qed jiġi propost l-adozzjoni tiegħu:
–
huwa f'konformità mad-direttivi ta' negozjar
maħruġa mill-Kunsill fit-8 ta' Ottubru 2010;
–
jikkonferma l-impenn ċar
taż-żewġ Partijiet favur in-nonproliferazzjoni u livell
għoli ta' sikurezza nukleari sabiex jiġi ggarantit l-użu paċifiku
u sikur tal-enerġija nukleari;
–
huwa f'konformità mal-politika tal-Komunità dwar
is-sigurtà tal-provvista tal-enerġija;
–
se jsaħħaħ ulterjorment
ir-relazzjonijiet tajbin ħafna bejn l-UE u l-Afrika t'Isfel fil-qasam
tal-kooperazzjoni fil-politika dwar l-enerġija.
Il-Kummissjoni għalhekk tirrakkomanda
lill-Kunsill japprova, skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 101
tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika,
il-Ftehim għall-kooperazzjoni fl-użi paċifiċi tal-enerġija
nukleari bejn il-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika u l-Gvern
tal-Afrika t'Isfel, fl-Anness.
ANNESS
FTEHIM
BEJN IL-GVERN TAL-AFRIKA T'ISFEL U L-KOMUNITÀ EWROPEA TAL-ENERĠIJA ATOMIKA
(EURATOM) GĦALL-KOOPERAZZJONI FL-UŻI PAĊIFIĊI
TAL-ENERĠIJA NUKLEARI
PREAMBOLU
Il-Gvern
tar-Repubblika tal-Afrika t'Isfel, minn issa 'l quddiem imsejħa l-Afrika
t'Isfel, u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (Euratom), minn hawn
'il quddiem imsejħa "il-Komunità", u minn hawn 'il quddiem
flimkien imsejħa "il-Partijiet",
FILWAQT LI JQISU
r-relazzjonijiet tajbin u l-kooperazzjoni eżistenti bejn
iż-żewġ Partijiet;
FILWAQT LI
JINNOTAW b'sodisfazzjon l-eżitu fejjiedi tal-kooperazzjoni ekonomika,
teknika u xjentifika bejn il-Partijiet;
FILWAQT LI JQISU
l-Ftehim dwar il-Kummerċ, l-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni bejn
il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fuq naħa, u
r-Repubblika tal-Afrika t’Isfel, fuq in-naħa l-oħra ('TDCA'),
magħmul fil-11 ta' Ottubru 1999;
FILWAQT LI JQISU
l-Ftehim ta' Sħubija bejn il-Membri tal-Grupp ta' Stati Afrikani,
tal-Karibew u tal-Paċifiku fuq naħa, u l-Komunità Ewropea u l-Istati
Membri tagħha, fuq in-naħa l-oħra, magħmul fit-23 ta
'Ġunju 2000;
FILWAQT LI
JIXTIEQU jippromwovu l-kooperazzjoni bejniethom fl-użu ta' enerġija
għal skopijiet paċifiċi;
FILWAQT LI JAFFERMAW
MILL-ĠDID l-impenn qawwi tal-Gvern tal-Afrika t'Isfel, il-Komunità u
l-Gvernijiet tal-Istati Membri tagħha lejn in-nonproliferazzjoni nukleari
inkluż it-tisħiħ u l-applikazzjoni effiċjenti
tas-salvagwardji relatati u s-sistemi ta' kontroll tal-esportazzjoni li
bis-saħħa tagħhom għandha sseħħ il-kooperazzjoni
fl-użi paċifiċi tal-enerġija nukleari bejn l-Afrika t'Isfel
u l-Komunità;
FILWAQT LI
JAFFERMAW MILL-ĠDID l-appoġġ tal-Gvern tal-Afrika t'Isfel,
tal-Komunità u l-Gvernijiet tal-Istati Membri tagħha lill-għanijiet
tal-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija Atomika (minn hawn 'il
quddiem l-“IAEA”) u s-sistema ta' salvagwardji tagħha;
FILWAQT LI
JAFFERMAW MILL-ĠDID l-impenn kbir tar-Repubblika tal-Afrika t'Isfel,
il-Komunità u l-Istati Membri tagħha lejn il-Konvenzjoni dwar
il-Protezzjoni Fiżika ta' Materjal Nukleari magħmul
fit-3 ta’ Marzu 1980;
BILLI
r-Repubblika tal-Afrika t'Isfel u l-Istati Membri kollha tal-Komunità huma
Partijiet għat-Trattat dwar in-Nonproliferazzjoni tal-Armi Nukleari
magħmul fl-1 ta' Lulju 1968, minn hawn 'il quddiem
l-"NPT",
FILWAQT LI
JINNUTAW li s-salvagwardji nukleari huma applikati fl-Istati Membri kollha
tal-Komunità f'konformità kemm mat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea
tal-Enerġija Atomika (minn hawn 'il quddiem "it-Trattat
Euratom") kif ukoll mal-ftehimiet tas-salwagwardji konklużi bejn
il-Komunità, l-Istati Membri tagħha u l-IAEA;
FILWAQT LI JQISU t-Trattat
ta' Żona Afrikana Ħielsa mill-Armi Nukleari (it-Trattat ta'
Pelindaba), magħmul fil-11 ta' April 1996 u li daħal
fis-seħħ fil-15 ta’ Lulju 2009;
FILWAQT LI
JINNUTAW li r-Repubblika tal-Afrika t'Isfel u l-Gvernijiet tal-Istati Membri
kollha tal-Komunità jipparteċipaw fil-Grupp ta' Fornituri Nukleari;
FILWAQT LI
JINNUTAW li għandhom jitqiesu l-impenji li ħadu r-Repubblika
tal-Afrika t'Isfel u l-Gvernijiet ta' kull Stat Membru tal-Komunità fil-qafas
tal-Grupp ta' Fornituri Nukleari;
FILWAQT LI
JIRRIKONOXXU l-prinċipju tal-moviment liberu tal-materjal nukleari,
tagħmir, materjal mhux nukleari, u teknoloġija fi ħdan
il-Komunità;
FILWAQT LI JAQBLU li l-Ftehim għandu jkun
f'konformità mal-obbligi internazzjonali tal-Unjoni Ewropea u r-Repubblika
tal-Afrika t'Isfel fl-ambitu tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ;
FILWAQT LI JTENNU
l-impenji tar-Repubblika tal-Afrika t'Isfel u l-Gvernijiet tal-Istati Membri
tal-Komunità lejn il-ftehimiet bilaterali tagħhom fl-użi
paċifiċi tal-enerġija nukleari;
FTIEHMU KIF ĠEJ:
Artikolu I
Definizzjonijiet
Għall-fini ta’ dan il-Ftehim, sakemm mhux
speċifikat mod ieħor fih,
1.
"awtorità kompetenti" tfisser:
(a)
għar-Repubblika tal-Afrika t'Isfel,
id-Dipartiment tal-Enerġija;
(b)
għall-Komunità, il-Kummissjoni Ewropea
jew awtorità oħra tali li l-Parti
kkonċernata tista’ f’kull ħin tinnotifika bil-miktub lill-Parti
l-oħra dwarha;
2.
"tagħmir" tfisser dawk
l-oġġetti elenkati fit-Taqsimiet 1, 3, 4, 5, 6 u 7 tal-Anness B
tad-dokument IAEA INFCIRC/254/Rev.10/Parti 1 (Linji Gwida
għat-Trasferimenti Nukleari), kif emendat minn żmien għal
żmien;
3.
"informazzjoni" tfisser dejta xjentifika
jew teknika, riżultati jew metodi ta' riċerka u żvilupp li
jirriżultaw mir-riċerka konġunta u kwalunke informazzjoni
oħra li hi meqjusa neċessarja mill-Partijiet u/jew parteċipanti
mqabbda biex jaħdmu fil-proġetti ta' riċerka konġunta li
trid tkun pprovduta jew skambjata taħt dan il-Ftehim jew riċerka
skont dan;
4.
"proprjetà intellettwali" għandu
jkollha t-tifsira msemmija fl-Artikolu 2 tal-Konvenzjoni li tistabbilixxi
l-Organizzazzjoni Dinjija dwar il-Proprjetà Intellettwali, magħmula
fl-14 ta' Lulju 1967, kif emendata fit-28 ta' Settembru
1979, u tista' tinkludi suġġetti oħra kif iddeterminati bejn
il-Partijiet.
5.
"proġetti ta' riċerka
konġunta" tfisser riċerka jew żvilupp teknoloġiku li
huma implimentati bl-appoġġ finanzjarju jew mingħajru minn Parti
waħda jew it-tnejn u li jinvolvu kollaborazzjoni mill-parteċipanti
kemm mill-Komunità kif ukoll mill-Afrika t'Isfel u huma iddeżinjati
bħala riċerka konġunta, bil-miktub, mill-Partijiet jew
l-organizzazzjonijiet xjentifiċi jew teknoloġiċi tagħhom
jew aġenziji li qegħdin jimplimentaw il-programmi ta' riċerka
xjentifika. F'każ fejn hemm finanzjament minn Parti waħda biss,
id-deżinjazzjoni hija magħmula minn dik il-Parti u l-parteċipant
f'dak il-proġett;
6.
"materjal nukleari" tfisser kwalunkwe
materjal ta' sors jew materjal fissjonabbli kif inhuma ddefiniti dawk
it-termini fl-Artikolu XX tal-Istatut tal-IAEA; Kull deċiżjoni
tal-Bord tal-Gvernaturi tal-IAEA fl-ambitu tal-Artikolu XX tal-Istatut tal-IAEA
li jemenda l-lista tal-materjali meqjusa bħala "materjal ta' sors"
jew "materjal fissjonabbli speċjali" għandu jkollha effett
biss skont dan il-Ftehim meta l-Partijiet ikunu infurmaw lil xulxin bil-miktub
li jaċċettaw dik l-emenda.
7.
"materjal mhux nukleari" tfisser:
(a)
"Dewterju u ilma tqil (ossidu tad-dewterju) u
kwalunkwe kompost tad-dewterju ieħor li fih il-proporzjon tad-dewterju
għall-idroġenu jissupera 1:5000, għall-użu f’reattur
nukleari, kif iddefinit fil-paragrafu (1.1) tal-Anness B
tal-INFCIRC/254/Rev.10/Parti 1 tal-IAEA,
(b)
Grafit bi grad nukleari: grafit,
għall-użu f'reattur nukleari, kif iddefinit fil-paragrafu (1.1)
tal-Anness B taċ-Ċirkolari ta' Informazzjoni
INFCIRC/254/Rev.10/Parti 1 tal-IAEA, li jkollu livell ta' purità
aħjar minn 5 partijiet għal kull miljun ta' ekwivalent tal-boron u
b'densità ogħla minn 1.50 gramma għal kull ċentimetru kubiku.
8.
"parteċipant" tfisser kwalunkwe
persuna, kwalunkwe istitut tar-riċerka, kwalunkwe entità jew ditta legali
jew kwalunkwe korp ieħor b'mod ieħor permess minn kull Parti biex
jipparteċipaw f'attivitajiet ta' kooperazzjoni u/jew proġetti
konġunti ta' riċerka taħt dan il-Ftehim, inklużi
l-Partijiet infushom;
9.
“persuni” tfisser kwalunkwe persuna naturali,
impriża jew entità oħra rregolata mil-liġijiet u r-regolamenti
applikabbli fil-ġurisdizzjoni territorjali rispettiva tal-Partijiet
iżda ma tinkludix il-Partijiet.
10.
"riżultati ta' attività
intellettwali" (results of intellectual activity - RIA) tfisser
informazzjoni u/jew proprjetà intellettwali;
11.
"Partijiet" tfisser ir-Repubblika
tal-Afrika t'Isfel fuq naħa u l-Komunità fuq naħa oħra;
"il-Komunità" tfisser kemm:
(a)
il-persuna ġuridika maħluqa skont
it-Trattat Euratom; kif ukoll
(b)
it-territorji li għalihom japplika t-Trattat
Euratom;
12.
"teknoloġija" għandha t-tifsira
ddefinita fl-Anness A taċ-Ċirkolari ta' Informazzjoni tal-IAEA
INFCIRC/254/Rev.10/Parti 1.
Artikolu II
Għan
1.
L-għan ta' dan il-Ftehim huwa li
jinkoraġġixxi u jiffaċilita, abbażi ta'
benefiċċju reċiproku, ugwaljanza u reċiproċità,
il-kooperazzjoni fl-użi paċifiċi tal-enerġija nukleari
bil-għan li tissaħħaħ ir-relazzjoni kooperativa kumplessiva
bejn il-Komunità u l-Afrika t'Isfel, skont il-ħtiġijiet u
l-prijoritajiet tal-programmi nukleari rispettivi tagħhom.
2.
Il-Ftehim għandu l-għan li jrawwem
il-kooperazzjoni xjentifika bejn il-Komunità u l-Afrika t'Isfel, partikolarment
biex tiffaċilita l-parteċipazzjoni ta' entitajiet tar-riċerka
tal-Afrika t'Isfel fi proġetti ta' riċerka mwettqa fil-qafas
tal-programmi ta' riċerka rilevanti tal-Komunità u biex tiżgura
parteċipazzjoni reċiproka ta' entitajiet ta' riċerka tal-Komunità
u l-Istati Membri tagħha fi proġetti tal-Afrika t'Isfel f'oqsma
simili ta' riċerka.
3.
Xejn f’dan il-Ftehim ma għandu jiġi
interpretat bħala vinkolanti fuq il-partijiet għal kwalunkwe forma
ta’ esklussività u kull parti għandha tkun intitolata li twettaq
attivitajiet kummerċjali b'mod indipendenti mill-oħra fejn
ir-rekwiżiti tas-suq hekk jiddettaw.
Artikolu III
Kamp
ta' applikazzjoni u forom ta’ kooperazzjoni
1.
Materjal nukleari, tagħmir jew materjal mhux
nukleari jew materjal nukleari prodott bħala prodott sekondarju
għandu jintuża biss għal skopijiet paċifiċi; u ma
għandhomx jintużaw għal kwalunkwe strument splużiv
nukleari, għal riċerka jew l-iżvilupp ta’ strument bħal
dan, u lanqas għal xi skop militari.
2.
Il-kooperazzjoni maħsuba b'dan il-Ftehim hija
relatata mal-użi paċifiċi tal-enerġija nukleari u tista'
tinkludi, inter alia:
(a)
riċerka u żvilupp fil-qasam
tal-enerġija nukleari (inklużi t-teknoloġiji tal-fużjoni);
(b)
użu ta' materjali nukleari u teknoloġiji
bħala applikazzjonijiet fis-saħħa, fl-agrikoltura;
(c)
trasferimenti ta' materjali nukleari u tagħmir;
(d)
sikurezza nukleari, skart radjuattiv u
ġestjoni tal-fjuwil użat, id-dekummissjonar, protezzjoni
mir-radjazzjoni inkluża tħejjija u r-reazzjoni
għall-emerġenza;
(e)
salvagwardji nukleari;
(f)
oqsma oħra li għandhom jiġu
miftiehma mill-Partijiet, safejn dawn huma koperti mill-programmi rispettivi
tal-Partijiet.
3.
Il-kooperazzjoni msemmija fil-paragrafu 2 ta'
dan l-Artikolu tista' titwettaq fil-forom li ġejjin:
(a)
provvista ta' materjali nukleari u mhux nukleari,
tagħmir u teknoloġiji relatati;
(b)
forniment ta' servizzi taċ-ċiklu
tal-fjuwil nukleari;
(c)
twaqqif ta' Gruppi ta' Ħidma, jekk
meħtieġ, biex jimplimentaw studji u proġetti speċifiċi
fil-qasam tar-riċerka xjentifika u l-iżvilupp teknoloġiku;
(d)
skambju ta' esperti, informazzjoni xjentifika u
teknoloġika, l-organizzazzjoni ta' seminars u konferenzi xjentifiċi,
taħriġ ta' persunal amministrattiv, xjentifiku u tekniku;
(e)
konsultazzjonijiet fuq kwistjonijiet ta'
riċerka u teknoloġiċi u li jwettqu riċerka konġunta
taħt programmi miftiehma;
(f)
attivitajiet ta’ kooperazzjoni fil-promozzjoni
tas-sikurezza nukleari; kif ukoll
(g)
forom oħra ta' kooperazzjoni kif tistà
tiġi determinata mill-Partijiet bil-miktub.
4.
Il-kooperazzjoni msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan
l-Artikolu tista' sseħħ ukoll bejn persuni u impriżi stabbiliti
fit-territorji rispettivi tal-Partijiet.
Artikolu IV
Oġġetti
soġġetti għall-Ftehim
1.
Dan il-Ftehim għandu japplika għal
materjal nukleari, materjal mhux nukleari jew tagħmir, trasferit bejn
il-Partijiet jew il-persuni rispettivi tagħhom, kemm direttament jew
permezz ta' pajjiż terz. Tali materjal nukleari, materjal mhux nukleari
jew tagħmir għandhom isiru soġġetti għal dan il-Ftehim
mad-dħul tiegħu fil-ġurisdizzjoni territorjali tal-Parti li qed
tirċievi, sakemm il-Parti li qed tforni nnotifikat lill-Parti li qed
tirċievi bil-miktub bit-trasferiment intenzjonat, skont il-proċeduri
ddefiniti f'Arranġament Amministrattiv, u r-riċevitur propost, jekk
dan mhuwiex il-Parti li qed tirċievi, huwa persuna awtorizzata taħt
il-ġurisdizzjoni territorjali tal-Parti li qed tirċievi.
2.
Il-materjal nukleari, materjal mhux nukleari, jew
tagħmir imsemmi fil-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu għandhom
jibqgħu soġġetti għad-dispożizzjonijiet ta' dan
il-Ftehim sakemm jiġi stabbilit, skont il-proċeduri stabbiliti
fl-Arranġament Amministrattiv li:
(a)
tali oġġett ikun ġie ttrasferit
mill-ġdid lil hinn mill-ġurisdizzjoni territorjali tal-Parti li
tirċievi skont id-dispożizzjonijiet rilevanti ta' dan il-Ftehim; jew
(b)
dak il-materjal nukleari ma jistax jintuża
iżjed għal kwalunkwe attività nukleari rilevanti mil-lat
tas-salvagwardji msemmija fil-paragrafu 1 tal-Artikolu VI jew li
prattikament ma jistax jiġi rkuprat; jew
(c)
dak it-tagħmir jew materjal mhux nukleari ma
jkunux jibqgħu jistgħu jintużaw iżjed għal skopijiet
nukleari; jew
(d)
il-Partijiet jistabbilixxu flimkien li ma
għandux jibqa’ iżjed soġġett għal dan il-Ftehim.
3.
It-trasferiment tat-teknoloġija għandu
jkun soġġett għal dan il-Ftehim għall-Istati Membri
tal-Komunità li esprimew ix-xewqa tagħhom li jqiegħdu tali
trasferimenti fil-qafas ta' dan il-Ftehim permezz ta' notifika bil-miktub
mill-Istat Membru konċernat lill-Kummissjoni Ewropea. Notifika minn qabel
bejn l-Istat Membru konċernat/Stati Membri konċernati u l-Kummissjoni
Ewropea, minn naħa, u l-Afrika t'Isfel, minn naħa oħra,
għandu jingħata qabel kull trasferiment.
Artikolu V
Kummerċ tal-materjal nukleari, materjal mhux nukleari jew
tagħmir
1.
Kwalunkwe trasferiment ta' materjal nukleari,
materjal mhux nukleari jew tagħmir imwettaq skont l-attivitajiet ta’
kooperazzjoni għandu jsir skont l-impenji internazzjonali rilevanti
tal-Komunità, l-Istati Membri tal-Komunità u r-Repubblika tal-Afrika t'Isfel
fir-rigward ta' użi paċifiċi tal-enerġija nukleari kif
elenkati fl-Artikolu VI.
2.
Safejn hu prattikabbli, il-Partijiet għandhom
jassistu lil xulxin fl-akkwist pubbliku, minn Parti jew l-oħra jew minn
persuni fi ħdan il-Komunità jew taħt il-ġurisdizzjoni
tar-Repubblika tal-Afrika t'Isfel, ta' materjal nukleari, materjal mhux
nukleari jew tagħmir.
3.
It-tkomplija tal-kooperazzjoni prevista fil-Ftehim
attwali għandha tkun kontinġenti fuq l-applikazzjoni
sodisfaċenti b'mod reċiproku tas-sistema għas-salvagwardji u
l-kontroll stabbilita mill-Komunità skont it-Trattat Euratom u tas-sistema
għas-salvagwardji u l-kontroll ta' materjal nukleari, materjal mhux
nukleari jew tagħmir stabbilita mir-Repubblika tal-Afrika t'Isfel.
4.
Id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim ma
għandhomx jintużaw biex ifixklu l-moviment liberu tal-materjal
nukleari, materjal mhux nukleari, tagħmir, u teknoloġija fi ħdan
it-territorju tal-Komunità.
5.
Trasferimenti ta’ materjal nukleari
soġġett għal dan il-Ftehim u l-forniment ta’ servizzi rilevanti
għandhom jitwettqu taħt kundizzjonijiet kummerċjali ġusti u
ma għandhomx jipperikolaw l-obbligi internazzjonali tal-Partijiet fl-ambitu
tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ. L-implimentazzjoni ta' dan
il-paragrafu għandha tkun mingħajr ħsara għat-Trattat
Euratom u l-leġiżlazzjoni dderivata minnu, u għal-liġijiet
u regolamenti tal-Afrika t'Isfel.
6.
Kwalunkwe trasferiment mill-gdid ta' kwalunkwe
materjal nukleari, materjal mhux nukleari, tagħmir jew teknoloġija
soġġetti għal dan il-Ftehim barra l-ġurisdizzjoni
tal-Partijiet għandhom jitwettqu biss skont il-qafas tal-impenji
meħuda mill-Gvernijiet tal-Istati Membri individwali tal-Komunità u
r-Repubblika tal-Afrika t'Isfel fi ħdan il-grupp ta’pajjiżi fornituri
nukleari magħruf bħala l-Grupp ta' Fornituri Nukleari. B'mod
partikolari, il-Linji Gwida għat-Trasferimenti Nukleari, kif stabbiliti
fir-Ċirkolari ta' Informazzjoni INFCIRC/254/Rev. 9/Parti 1
tal-IAEA, għandhom japplikaw għat-trasferimenti mill-ġdid ta'
kwalunkwe materjal nukleari, materjal mhux nukleari, tagħmir jew
teknoloġija soġġetti għal dan il-Ftehim.
7.
Mad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim,
il-Partijiet għandhom jiskambjaw il-listi ta' pajjiżi terzi li lejhom
it-trasferimenti mill-ġdid, skont il-paragrafu 6 ta' dan l-Artikolu,
huma awtorizzati mingħajr il-ħtieġa li jiksbu awtorizzazzjoni
minn qabel mill-Parti fornitriċi. Kull Parti għandha tinnotifika
lill-Parti l-oħra dwar it-tibdiliet fil-lista tagħha ta' pajjiżi
terzi.
8.
Il-kunsens bil-miktub minn qabel tal-Parti
fornitriċi għandha tkun meħtieġa għal trasferimenti
mill-ġdid skont il-paragrafu 6 ta' dan l-Artikolu lil pajjiżi li
mhumiex parti mil-lista ta' pajjiżi terzi tal-Parti fornitriċi.
Artikolu VI
Kundizzjonijiet
li japplikaw għall-Materjal Nukleari soġġett għall-Ftehim
1.
Materjal nukleari soġġett għal dan
il-ftehim għandu jkun soġġett għall-kundizzjonijiet li
ġejjin:
(a)
Fil-Komunità, għas-salvagwardji tal-Euratom
skont it-Trattat tal-Euratom u għas-salvagwardji tal-IAEA skont
il-ftehimiet ta’ salvagwardja li ġejjin, kif rilevanti, u kif jistgħu
jiġu riveduti u mibdula, sakemm tkun ipprovduta kopertura kif
meħtieġa mit-Trattat ta’ Nonproliferazzjoni għal:
i)        Il-Ftehim bejn l-Istati Membri
tal-Komunità mingħajr armi nukleari, il-Komunità Ewropea tal-Enerġija
Atomika u l-Aġenzija Internazzjonali għall-Enerġija Atomika, li
daħal fis-seħħ fil-21 ta’ Frar 1977 (ippubblikat
bħala INFCIRC/193);
ii)       Il-Ftehim bejn Franza, il-Komunità
Ewropea għall-Enerġija Atomika u l-Aġenzija Internazzjonali
tal-Enerġija Atomika li daħal fis-seħħ fit-12 ta' Settembru
1981 (ippubblikat bħala INFCIRC/290);
iii)      Il-Ftehim bejn ir-Renju Unit,
il-Komunità Ewropea għall-Eneriġija Atomika u l-Aġenzija
Internazzjonali għall-Enerġija Atomika, li daħal
fis-seħħ fl-14 ta' Awwissu 1978 (ippubblikat
bħala INFCIRC/263);
iv)      Il-Protokolli Addizzjonali ffirmati
fit-22 ta' Settembru 1998 li daħlu fis-seħħ
fit-30 ta' April 2004 abbażi tad-dokument ippubblikat
bħala INFCIRC/540 tal-IAEA (Sistema Msaħħa tas-Salvagwardji,
il-Parti II);
(b)
Fl-Afrika t'Isfel, għas-salvagwardji tal-IAEA
skont il-Ftehim bejn il-Gvern tar-Repubblika tal-Afrika t'Isfel u l-IAEA
għall-Applikazzjoni ta’ Salvagwardji b’konnessjoni mat-Trattat dwar
in-Non-Proliferazzjoni tal-Armi Nukleari, li kien iffirmat u li daħal
fis-seħħ fis-16 ta' Settembru 1991 u li ġie
ippubblikat bħala INFCIRC/394, supplimentat mill-Protokoll Addizzjonali,
li kien iffirmat u daħal fis-seħħ fit-13 ta' Settembru
2002, u Trattat ta' Żona Afrikana Ħielsa mill-Armi Nukleari li kienet
iffirmat fil-11 ta’ April 1996 u daħal fis-seħħ
fil-15 ta’ Lulju 2009.
2.
F'każ li tiġi sospiża jew imwaqqfa
l-applikazzjoni ta’ kwalunkwe Ftehim mal-IAEA msemmi fil-paragrafu 1 ta'
dan l-Artikolu, għal kwalunkwe raġuni, fi ħdan il-Komunità jew
l-Afrika t'Isfel, il-Parti rilevanti għandha tidħol fi ftehim
mal-IAEA li jipprovdi għal effikaċja u kopertura ekwivalenti
għal dawk previsti fil-ftehimiet ta’ salvagwardji msemmija
fid-dispożizzjonijiet a) jew b) tal-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu,
jew, jekk dak ma jkunx possibbli,
(a)
il-Komunità, safejn tkun ikkonċernata,
għandha tapplika salvagwardji bbażati fuq is-sistema ta’ salvagwardji
tal-Euratom, li tipprevedi effikaċja u kopertura ekwivalenti għal
dawk previsti fil-ftehimiet ta’ salvagwardji msemmija fid-dispożizzjoni a)
tal-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu jew, jekk dak ma jkunx possibbli;
(b)
il-Partijiet għandhom jidħlu
f’arranġamenti għall-applikazzjoni ta’ salvagwardji li jipprovdu
għal effikaċja u kopertura ekwivalenti għal dawk previsti
fil-ftehimiet ta’ salvagwardji msemmija fid-dispożizzjonijiet a) jew b)
tal-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu.
3.
L-applikazzjoni ta' miżuri ta' protezzjoni
fiżika għandha tkun, f'kull ħin, f'livelli li jissodisfaw
tal-anqas il-kriterji stipulati fl-Anness C taċ-Ċirkolari ta' Informazzjoni
INFCIRC/254/Rev.10/Parti 1 tal-IAEA hekk kif tista' tiġi riveduta;
supplimentari għal dan id-dokument, l-Istati Membri tal-Komunità,
il-Kummissjoni Ewropea, kif xieraq, u l-Afrika t'Isfel se jirreferu meta
japplikaw il-miżuri għall-protezzjoni fiżika għall-obbligi
tiegħu taħt il-Konvenzjoni dwar il-Protezzjoni Fiżika ta'
Materjal Nukleari magħmul fit-3 ta' Marzu 1980, inklużi
kwalunkwe emendi li huma fis-seħħ għal kull Parti u r-rakkomandazzjonijiet
fir-Rakkomandazzjonijiet ta' Sigurtà Nukleari dwar il-Protezzjoni Fiżika
tal-Materjal Nukleari u ta' Faċilitajiet Nukleari
(INFCIRC/225/Reviżjoni 5), Serje dwar is-Sikurezza Nukleari tal-IAEA Serje
Nru. 13. It-trasport internazzjonali se jkun soġġett
għad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni Internazzjonali dwar
il-Protezzjoni Fiżika tal-Materjal Nukleari magħmula
fit-3 ta' Marzu 1980, inkluża kwalunkwe emenda li hija
fis-seħħ għal kull Parti, u għar-Regolamenti tal-IAEA
għat-Trasport Sikur tal-Materjali Radjuattivi (Serje ta' Standards
tas-Sikurezza tal-IAEA Nru TS-R-1).
4.
Is-sikurezza nukleari u l-ġestjoni tal-iskart
nukleari għandhom ikunu soġġetti għall-Konvenzjoni dwar
is-Sikurezza Nukleari (Ċirkolari ta' Informazzjoni tal-IAEA INFCIRC 449),
il-Konvenzjoni Konġunta dwar is-Sikurezza tal-Ġestjoni tal-Fjuwil
Nukleari Użat u dwar is-Sikurezza tal-Ġestjoni tal-Iskart Radjuattiv
(Ċirkolari tal-Informazzjoni tal-IAEA INFCIRC/546), il-Konvenzjoni dwar
l-Assistenza fil-każ ta' Inċident Nukleari jew Emerġenza
Radjoloġika (Ċirkolari ta' Informazzjoni tal-IAEA INFCIRC/336),
il-Konvenzjoni dwar in-Notifikazzjoni Bikrija ta' Inċident Nukleari
(Ċirkolari ta' Informazzjoni tal-IAEA INFCIRC/335).
Artikolu VII
Skambju
ta' Informazzjoni u Proprjetà Intellettwali
L-użu u d-diffużjoni ta'
informazzjoni u drittijiet tal-proprjetà intellettwali, li jinkludu l-proprjetà
industrijali, privattivi u drittijiet tal-awtur, u teknoloġija trasferita
skont l-attivitajiet ta' kooperazzjoni taħt dan il-Ftehim għandhom
ikunu skont id-dispożizzjonijiet fl-Anness A.
Artikolu VIII
Implimentazzjoni tal-Ftehim
1.
Id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim
għandhom jiġu implimentati bona fede b’tali mod li jevita
t-tfixkil, dewmien jew interferenzi żejda fl-attivitajiet nukleari
fl-Afrika t'Isfel u fil-Komunità u sabiex ikunu konsistenti mal-prattiki ta’
ġestjoni prudenti meħtieġa għall-kondotta ekonomika u
sikura ta' attivitajiet nukleari.
2.
Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim ma
għandhomx jintużaw bil-għan li jfittxu vantaġġi
kummerċjali jew industrijali, u lanqas biex jindaħlu fl-interessi
industrijali u kummerċjali, kemm domestiċi kif ukoll internazzjonali,
ta' kull waħda mill-Partijiet jew persuni awtorizzati, jew għal xi
ndħil fil-politika nukleari ta' kwalunkwe Parti jew tal-Gvernijiet
tal-Istati Membri tal-Komunità, lanqas biex ifixklu l-promozzjoni tal-użi
paċifiċi u mhux splużivi tal-enerġija nukleari, lanqas biex
ifixklu l-moviment ta’ oġġetti soġġetti jew notifikati li
għandhom isiru soġġetti għal dan il-Ftehim kemm jekk fi ħdan
il-ġurisdizzjoni territorjali rispettiva tal-Partijiet u kif ukoll jekk
bejn l-Afrika t'Isfel u l-Komunità.
3.
Materjal nukleari soġġett għal dan
il-Ftehim għandu jiġi ttrattat skont il-prinċipji
tal-proporzjonalità, funġibilità u l-ekwivalenza ta' materjali nukleari.
4.
Kwalunkwe emenda għad-dokumenti ppubblikati
mill-IAEA msemmija fl-Artikoli I, V jew VI ta' dan il-Ftehim għandha
jkollha effett skont dan il-Ftehim biss meta l-Partijiet ikunu infurmaw lil
xulxin bil-miktub permezz ta’ kanali diplomatiċi li huma
jaċċettaw tali emenda.
Artikolu IX
Arranġamenti
Amministrattivi
1.
L-awtoritajiet kompetenti taż-żewġ
Partijiet għandhom jistabbilixxu Arranġamenti Amministrattivi sabiex
jiżguraw l-implimentazzjoni effettiva tad-dispożizzjonijiet ta' dan
il-Ftehim.
2.
Tali Arranġamenti amministrattivi
jistgħu, inter alia, ikopru dispożizzjonijiet finanzjarji,
l-assenjazzjoni ta' responsabbiltajiet ta’ ġestjoni u
dispożizzjonijiet ddettaljati dwar id-disseminazzjoni tal-informazzjoni u
d-drittijiet tal-proprjetà intelletwali.
3.
Arranġament amministrattiv stabbilit skont
il-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu jista' jiġi emendat kif determinat
flimkien, bil-miktub, mill-awtoritajiet kompetenti.
Artikolu X
Liġi
applikabbli
Il-kooperazzjoni prevista f'dan il-Ftehim
għandha tkun skont il-liġijiet u r-regolamenti fis-seħħ
fl-Afrika t'Isfel u fi ħdan l-Unjoni Ewropea kif ukoll skont il-ftehimiet
internazzjonali li l-Partijiet daħlu fihom. Fil-każ tal-Komunità,
il-liġi applikabbli tinkludi t-Trattat Euratom u l-leġiżlazzjoni
dderivata minnu.
Artikolu XI
Nuqqas
ta' Konformità
1.
Jekk kwalunkwe Parti jew Stat Membru tal-Komunità
tikser/jikser kwalunkwe dispożizzjoni materjali tal-Ftehim, il-Parti
l-oħra tista’ tissospendi jew ittemm, bis-sħiħ jew parzjalment,
il-kooperazzjoni skont dan il-Ftehim permezz ta’ notifika bil-miktub għal
dak il-għan.
2.
Qabel ma waħda mill-Partijiet tieħu
azzjoni f'dak is-sens, il-Partijiet għandhom jikkonsultaw lil xulxin
bil-għan li jieħdu deċiżjoni dwar jekk humiex
meħtieġa miżuri korrettivi, u jekk ikun hekk, il-miżuri
korrettivi li għandhom jittieħdu u ż-żmien li fih
għandhom jittieħdu tali miżuri. Tali azzjoni għandha
tittieħed biss f'każ li ma jittieħdux miżuri
deċiżi fiż-żmien deċiż mill-Partijiet jew,
f'każ li ma tinstabx soluzzjoni wara l-iskadenza ta' perjodu ta' żmien
iddefinit mill-Partijiet.
3.
It-tmiem ta' dan il-Ftehim ma għandux
jaffettwa l-implimentazzjoni ta' kwalunkwe arranġament u/jew kuntratt,
magħmula matul il-perjodu tal-validità tiegħu iżda li
għadhom ma ġewx ikkompletati sad-data tat-tmiem tiegħu, sakemm
ma jiġix miftiehem mod ieħor mill-Partijiet.
Artikolu XII

Konsultazzjoni
u soluzzjoni ta' tilwim
1.
Fuq talba ta' waħda mill-Partijiet,
rappreżentanti tal-Partijiet għandhom jiltaqgħu, meta jkun
meħtieġ, sabiex jikkonsultaw lil xulxin dwar kwistjonijiet li
jirriżultaw mill-interpretazzjoni jew l-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim,
sabiex jissorveljaw it-tħaddim tiegħu u biex jiddiskutu
arranġamenti għal kooperazzjoni addizzjonali għal dawk previsti
f'dan il-Ftehim. Tali konsultazzjonijiet jistgħu jieħdu l-għamla
wkoll ta' skambju ta' korrispondenza.
2.
Kull tilwim li jinqala’ mill-interpretazzjoni,
l-applikazzjoni jew l-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim li ma jiġix
solvut permezz ta’ negozjati jew kif miftiehem b’mod ieħor bejn
il-Partijiet għandu, fuq it-talba ta’ waħda mill-Partijiet, jiġi
ppreżentat quddiem tribunal tal-arbitraġġ li għandu jkun
magħmul minn tliet arbitri. Kull Parti għandha taħtar arbitru
wieħed u ż-żewġ arbitri hekk maħtura għandhom
jeleġġu t-tielet wieħed, li ma jkunx ċittadin ta' waħda
mill-Partijiet u li għandu jkun il-President. Jekk fi żmien tletin jum
mit-talba għall-arbitraġġ, kwalunkwe Parti tkun għadha ma
ħatritx arbitru, il-Parti l-oħra tista' titlob lill-President
tal-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja jinnomina arbitru lill-Parti li ma
tkunx ħatret wieħed. Jekk fi żmien tletin jum mill-ħatra jew
nomina tal-arbitri għaż-żewġ Partijiet, it-tielet arbitru
ma jkunx ġie elett, waħda mill-Partijiet tista' titlob lill-President
tal-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja biex jinnomina t-tielet arbitru.
Maġġoranza tal-membri tat-tribunal tal-arbitraġġ għandhom
jikkostitwixxu kworum, u d-deċiżjonijiet kollha għandhom isiru
b’maġġoranza ta’ voti tal-membri kollha tat-tribunal
tal-arbitraġġ. Il-proċedura tal-arbitraġġ għandha
tkun stabbilita mit-tribunal. Id-deċiżjonijiet tat-tribunal
għandhom ikunu vinkolanti fuq iż-żewġ Partijiet u
għandhom ikunu implimentati minnhom. Ir-rimunerazzjoni tal-arbitri
għandha tkunu stabbilita fuq l-istess bażi ta' dik ta’ mħallfin
ad hoc tal-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja.
3.
Għall-fini ta' soluzzjoni tat-tilwim,
għandha tintuża l-verżjoni bl-Ingliż ta' dan il-Ftehim.
Artikolu XIII
Dispożizzjonijiet
Kumplimentari
1.
Dan il-Ftehim huwa mingħajr ħsara
għad-dritt tal-Istati Membri li jikkonkludu ftehimiet bilaterali
mal-Afrika t’Isfel, filwaqt li jirrispetta l-kompetenzi tal-Istati Membri fuq
naħa waħda u tal-Komunità fuq l-oħra, u safejn tali ftehimiet
bilaterali huma kompletament konformi mal-għanijiet u t-termini tal-Ftehim
preżenti. Ftehimiet bilaterali konklużi minn ċerti Stati Membri
qabel id-dħul fis-seħħ tal-Ftehim bejn il-Komunità u l-Afrika
t'Isfel jistgħu jibqgħu japplikaw.
2.
Dispożizzjonijiet biex jiġu artikolati
dawn il-ftehimiet u l-Ftehim għandhom jiġu pproġettati fejn
xieraq, skont il-kompetenzi rispettivi tal-Partijiet, u soġġetti
għall-ftehim tal-partijiet ikkonċernati.
Artikolu XIV
Emendi u Status tal-Anness
1.
Fuq it-talba ta' waħda mill-Partijiet,
il-Partijiet jistgħu jikkonsultaw lil xulxin dwar emendi possibbli
għal dan il-Ftehim, b'mod partikolari biex iqisu l-iżviluppi
internazzjonali fil-qasam tas-salvagwardji nukleari.
2.
Dan il-Ftehim jista' jkun emendat jekk il-Partijiet
jiftiehmu hekk.
3.
Kwalunkwe emenda għandha tidħol
fis-seħħ fid-data li l-Partijiet jispeċifikaw, bi skambju
bejniethom ta' noti diplomatiċi, għad-dħul tagħha
fis-seħħ.
4.
L-Anness għal dan il-Ftehim jifforma parti
integrali minn dan il-Ftehim u jista' jiġi emendat skont il-paragrafi 1 sa
3 ta' dan l-Artikolu.
Artikolu XV
Dħul
fis-seħħ u perjodu ta' validità
1.
Dan il-Ftehim għandu jidħol
fis-seħħ fid-data tal-aħħar notifika bil-miktub li
l-proċeduri interni meħtieġa għad-dħul
fis-seħħ tiegħu tlestew mill-Partijiet.
2.
Dan il-Ftehim għandu jibqa’ fis-seħħ
għal perjodu ta’ għaxar snin. Sussegwentement, dan il-Ftehim
għandu jiġġedded awtomatikament għal perjodi addizzjonali
ta' ħames snin, sakemm, mill-inqas sitt xhur qabel l-iskadenza ta' tali
perjodu addizzjonali, Parti ma tinnotifikax lill-Parti l-oħra dwar
l-intenzjoni tagħha li ttemm il-Ftehim.
3.
Minkejja s-sospensjoni, it-tmiem jew
l-iskadenza ta' dan il-Ftehim jew ta' kwalunkwe kooperazzjoni hawn taħt
għal kwalunkwe raġuni, l-obbligi fl-Artikoli III, IV, V, VI, VII,
VIII, IX u X għandhom jibqgħu validi sakemm kwalunkwe materjal
nukleari, materjal mhux nukleari jew tagħmir soġġett għal
dawn l-Artikoli jibqa' fit-territorju tal-Parti l-oħra jew taħt
il-ġurisdizzjoni jew kontroll tagħha fi kwalunkwe post jew sakemm
jiġi stabbilit skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu IV li
tali materjal nukleari ma jistax jintuża aktar, jew ma jistax jiġi
rkuprat għall-ipproċessar f'forma li tista' tintuża, għal
kwalunkwe attività nukleari rilevanti mil-lat tas-salvagwardji.
Magħmul fi       f’żewġ kopji
bil-Bulgaru, biċ-Ċek, bid-Daniż, bl-Estonjan,
bil-Finlandiż, bil-Franċiż, bil-Ġermaniż, bil-Grieg,
bl-Ingliż, bl-Ispanjol, bil-Latvjan, bil-Litwan, bil-Malti,
bl-Olandiż, bit-Taljan, bil-Pollakk, bil-Portugiż, bir-Rumen,
bis-Slovakk, bis-Sloven, bl-Isvediż, u bl-Ungeriż, fejn kull test
huwa ugwalment awtentiku.
B’XHIEDA TA’ DAN, is-sottoskritti, awtorizzati
kif xieraq għal dan, iffirmaw il-Ftehim preżenti.
Għall-Komunità Ewropea tal-Enerġija
Atomika F'isem ir-Repubblika tal-Afrika t'isfel
ANNESS A
Prinċipji ta' gwida dwar l-allokazzjoni ta' drittijiet ta'
proprjetà intellettwali li jirriżultaw minn attivitajiet konġunti ta'
riċerka fi ħdan il-Ftehim għall-Kooperazzjoni fil-użi
paċifċi tal-enerġija nukleari
I. SJIEDA, ALLOKAZZJONI U EŻERĊITAR
TAD-DRITTIJIET
1. Dan l-Anness għandu japplika għal
attivitajiet ta' kooperazzjoni skont dan il-Ftehim sakemm mhux miftiehem mod
ieħor mill-Partijiet. Il-parteċipanti għandhom jiżviluppaw
b'mod konġunt pjanijiet ta’ ġestjoni tat-teknoloġija (technology
management plans - TMPs) dwar is-sjieda u użu, inkluża
l-pubblikazzjoni, ta’ informazzjoni u proprjetà intellettwali li jkollha
tinħoloq waqt attivitajiet ta' kooperazzjoni. Dawk it-TMPs se jiġu
approvati mill-Partijiet qabel il-konklużjoni ta' kwalunkwe kuntratt
speċifiku ta' kooperazzjoni f'Riċerka u Żvilupp li jirreferu
għalihom.
It-TMPs għandhom ikunu żviluppati
billi jitqiesu l-għanijiet tal-attivitajiet ta' kooperazzjoni ,
il-kontribuzzjonijiet relattivi tal-parteċipanti, il-pekuljaretajiet
tal-ħruġ tal-liċenzji skont it-territorju jew għal qasam
speċifiku ta' użu, ir-rekwiżiti imposti bil-liġijiet
applikabbli u fatturi oħra li l-parteċipanti jqisu bħala xierqa.
Id-drittijiet u l-obbligi li jikkonċernaw ir-riċerka
ġġenerata mir-riċerkaturi li jagħmlu ż-żjarat
taħt dan il-Ftehim fir-rigward tal-RIA se jkunu indirizzati ukoll fit-TMPs
konġunti.
2. L-RIA maħluqa matul l-attivitajiet ta'
kooperazzjoni u mhux indirizzati fit-TMP għandhom jiġu allokati, bl-approvazzjoni
tal-Partijiet, skont il-prinċipji stipulati fit-TMP. F'kaz ta' nuqqas ta'
qbil, ikun hemm sjieda konġunta ta' dawn l-RIA mill-parteċipanti
kollha involuti fir-riċerka konġunta minn fejn jirriżultaw
l-RIA. Kull parteċipant li tapplika għalih din id-disposizzjoni
jkollu d-dritt li juża dawn l-RIA għall-isfruttament kummerċjali
tagħhom mingħajr limitazzjoni ġeografika.
3. Kull Parti trid tiżgura li l-Parti
l-oħra u l-parteċipanti tagħha jkollhom id-drittijiet
għall-RIA allokati lilhom skont dawn il-prinċipji.
4. Filwaqt li jinżammu l-kundizzjonijiet
tal-kompetizzjoni fiż-żoni affettwati minn dan il-Ftehim, kull Parti
għandha tiżgura li id-drittijiet miksuba skont dan il-Ftehim u
l-arranġamenti li saru skont dan huma eżerċitati b'tali mod li
jinkoraġġixxu b'mod partikolari:
(i) id-disseminazzjoni u l-użu
tal-informazzjoni maħluqa, żvelata legalment, jew li saret
disponibbli legalment b'xi mod ieħor, skont dan il-Ftehim;
(ii) l-adozzjoni u l-implimentazzjoni ta’
livelli tekniċi internazzjonali.
II. XOGĦLIJIET B'DRITTIJIET TAL-AWDITUR
Skont dan il-Ftehim, id-dritt tal-awtur
tal-Partijiet jew tal-parteċipanti tagħhom jingħata trattament
konsistenti mal-Konvenzjoni ta' Berne għall-protezzjoni ta' xogħol
letterarju u artistiku (Att ta' Pariġi 1971).
III. XOGĦLIJIET LETTERARJI
XJENTIFIĊI
Mingħajr ħsara għat-Taqsima IV
ta' dan l-Anness, sakemm mhux miftiehem mod ieħor fit-TMP
il-pubblikazzjoni tar-riżultati tar-riċerka jsiru b'konġunt
mill-Partijiet jew parteċipanti ta' dawk l-attivitajiet ta' kooperazzjoni
. Soġġett għal din ir-regola ġenerali, għandhom
japplikaw l-proċeduri li ġejjin:
(a) fil-każ ta' pubblikazzjoni minn Parti
jew parteċipanti oħra tagħha, ta' ġurnali, artikli,
rapporti, kotba xjentifiċi jew tekniċi inklużi vidjows u
softwer, tar-riżultati li jirriżultaw mill-attivitajiet ta'
kooperazzjoni skont dan il-Ftehim, il-Parti l-oħra jew
il-parteċipanti l-oħra tagħha jkunu intitolati għal
liċenzja dinjija, mhux esklussiva, irrevokabbli u bla ħlas għad-drittijiet
biex jittraduċu, jipproduċu, jadattaw, jittrasmettu u jiddistribwixxu
pubblikament xogħlijiet bħal dawn;
(b) il-Partijiet għandhom jiżguraw
li xogħlijiet letterarji ta' natura xjentifika li jirriżultaw minn
attivitajiet ta' kooperazzjoni skont dan il-Ftehim u ppubblikati minn
pubblikaturi indipendenti għandhom jiġu ddisseminati bl-aktar mod
mifrux possibbli;
(ċ) il-kopji kollha ta' xogħol
b'dritt tal-awtur li se jkun distribwit pubblikament u mħejji skont
id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim ikollu jindika l-ismijiet jew
il-psewdonimi tal-awtur(i) tax-xogħol sakemm l-awtur jew l-awturi ma
jaċċettax/jaċċettawx li jissemma/jissemmew. Il-kopji
għandhom ikollhom rikonixximent ċar u viżibbli tas-sostenn
kooperattiv tal-Partijiet u/jew ir-rappreżentanti u/jew
l-organizzazzjonijiet tagħhom.
IV. INFORMAZZJONI MHUX ŻVELATA
1. Informazzjoni dokumentarja mhux
żvelata
(a) Kull Parti jew il-parteċipanti
tagħha, kif xieraq, għandhom jidentifikaw, mill-aktar fis possibli u
preferibbilment fit-TMP, l-informazzjoni li hi tixtieq li tibqa' mhux
żvelata fir-rigward ta' dan il-Ftehim, filwaqt li jitqiesu, inter alia,
il-kriterji li ġejjin:
- is-segretezza tal-informazzjoni fis-sens li
din ma tkunx, fl-intier tagħha jew fil-konfigurazzjoni preċiża
jew kombinazzjoni tal-komponenti tagħha, ġeneralment magħrufa
fost l-esperti f'dak il-qasam jew tkun aċċessibbli, fil-pront,
għalihom b'mezzi leċiti,
- il-valur kummerċjali attwali jew
potenzjali tal-informazzjoni bis-saħħa tas-segretezza tagħha,
- protezzjoni preċedenti
tal-informazzjoni fis-sens li kienet soġġetta għal modi li kienu
raġonevoli taħt iċ-ċirkostanzi mill-persuna li legalment
għandha l-kontroll li żżomm s-segretezza tagħha.
Il-Partijiet u l-parteċipanti
tagħhom jistgħu, f'ċerti każijiet, jiftiehmu, li sakemm
mhux indikat mod ieħor, partijiet mill-informazzjoni jew l-informazzjoni
kollha pprovduta, skambjata jew maħluqa matul l-attivitajiet ta'
kooperazzjoni skont il-Ftehim ma għandhomx jiġu żvelati.
(b) kull Parti għandha tiżgura li
l-informazzjoni mhux żvelata taħt dan il-Ftehim u n-natura
privileġġata tagħha tingħaraf mal-ewwel, b'tali mod,
mill-Parti l-oħra, pereżempju bl-għajnuna ta' sinjal xieraq jew
tifsira ristrettiva. Dan japplika ukoll għal kwalunke riproduzzjoni
tat-tali informazzjoni, kollha kemm hi jew parti minnha;
Parti li tirċievi informazzjoni mhux
żvelata skont dan il-Ftehim għandha tirrispetta n-natura
privileġġata tagħha. Dawn il-limitazzjonijiet jintemmu
awtomatikament meta din l-informazzjoni tiġi żvelata mis-sid
mingħajr restrizzjonijiet lill-esperti fil-qasam;
(c) Informazzjoni mhux żvelata
kkomunikata taħt dan il-Ftehim tista' tiġi ddisseminata mill-Parti li
qed tirċievi, lil persuni fi ħdan jew impjegati mill-Parti li qed
tirċievi, u dipartimenti jew aġenziji oħra kkonċernati
fil-Parti li qed tirċievi awtorizzati għall-finijiet
speċifiċi tal-attivitajiet ta' kooperazzjoni li jkunu qed jitwettqu,
bil-kundizzjoni li kwalunkwe informazzjoni mhux żvelata ddiseminata b'dan
il-mod tkun skont ftehim ta' kunfidenzjalità u tkun rikonoxxibbli fil-pront
bħala tali, kif stipulat hawn fuq.;
(d) bil-kunsens minn qabel bil-miktub
tal-Parti li qed tipprovdi informazzjoni mhux żvelata skont dan il-Ftehim,
il-Parti li qed tirċievi tista' xxerred tali informazzjoni mhux
żvelata b'mod aktar wiesa' milli kieku permess fil-paragrafu (c). Il-Partijiet
għandhom jikkooperaw fl-iżvilupp ta' proċeduri għat-talba
jew kisba ta' kunsens minn qabel bil-miktub għal tali disseminazzjoni
usa', u kull Parti għandha tagħti tali approvazzjoni sal-limitu
permissibbli skont il-politiki, regolamenti u l-liġijiet domestiċi
tagħha.
2. Informazzjoni mhux dokumentarja mhux
żvelata
Informazzjoni mhux dokumentarja mhux
żvelata jew informazzjoni oħra kunfidenzali jew
privileġġjata pprovvduta f'seminars u laqgħat oħra
arranġati taħt dan il-Ftehim, jew informazzjoni li rriżultat
mis-sekondar tal-persunal, l-użu tal-faċilitajiet, jew proġetti
konġunti, se tkun trattata mill-Partijiet jew il-parteċipanti
tagħhom skont il-prinċipji speċifikati għall-informazzjoni
dokumentarja f'dan l-Anness, bil-kundizzjoni, madankollu, li r-riċevitur
ta' tali informazzjoni mhux żvelata jew kunfidenzjali jew
privileġġjata ikun konxju tan-natura kunfidenzali tal-informazzjoni
kkommunikata fil-mument li saret tali komunikazzjoni.
3. Kontroll
Kull Parti għandha tipprova tiżgura
li informazzjoni mhux żvelata li tirċievi skont dan il-Ftehim
għandha tiġi kkontrollata kif previst hawnhekk. Jekk waħda
mill-Partijiet issir konxja li hija mistennija, jew hija raġonevolment
mistennija, li ma tkunx tista' tissodisfa d-dispożizzjonijiet dwar il-projbizzjoni
tad-disseminazzjoni fil-paragrafi 1 u 2, din għandha tinforma l-Parti
l-oħra minnufih. Il-Partijiet għandhom jikkonsultaw lil xulxin biex
jiddeterminaw kif għandhom jipproċedu.
V. Karatteristiċi indikattivi ta' pjan
dwar il-ġestjoni tat-teknoloġija (technology management plan - TMP)
It-TMP huwa ftehim speċifiku li
għandu jkun konkluż bejn il-parteċipanti dwar l-implimentazzjoni
ta' attivitajiet ta' kooperazzjoni u d-drittijiet u l-obbligi rispettivi
tal-parteċipanti. Fir-rigward tal-RIA, it-TMP għandu normalment
jindirizza, inter alia: is-sjieda, il-protezzjoni, id-drittijiet
tal-utenti għall-finijiet ta' R & Ż, l-isfruttar u
d-disseminazzjoni, inklużi l-arranġamenti għal pubblikazzjoni
konġunta, id-drittijiet u l-obbligi ta' riċerkaturi viżitanti u
l-proċeduri tas-soluzzjoni tat-tilwim. It-TMP jista' wkoll tindirizza
l-informazzjoni ġdida u dik fl-isfond, il-liċenzjar u
r-riżultati tanġibbli.
[1]               INFCIRC/540.


title: Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tal- 21 ta’ Ottubru 2011 dwar l-inizjattiva għall-ipprogrammar konġunt fil-qasam tar-riċerka Kollegament tal-Għarfien dwar il-Klima għall-Ewropa

text:
               22.10.2011

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 310/1

         RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUMMISSJONI
   tal-21 ta’ Ottubru 2011
   dwar l-inizjattiva għall-ipprogrammar konġunt fil-qasam tar-riċerka “Kollegament tal-Għarfien dwar il-Klima għall-Ewropa”
   2011/C 310/01
   IL-KUMMISSJONI EWROPEA,
   Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 181 tiegħu,
   Billi:

               (1)

               It-tibdil fil-klima huwa wieħed mill-isfidi kbar ta’ żmienna: il-Qbil ta’ Kopenħagen (1) irrikonoxxa l-għan ta’ 2 °C u enfasizza l-ħtieġa għal tnaqqis kbir fl-emissjonijiet globali tal-gassijiet serra, filwaqt li saħaq fuq azzjonijiet immirati biex jimminizzaw l-impatt tat-tibdil fil-klima.

               (2)

               Huwa ppjanat li l-ħames (5) Rapport ta’ Valutazzjoni tal-Grupp ta’ Esperti Intergovernattiv dwar it-Tibdil fil-Klima (IPCC) li jmiss, mistenni li jiġi ppubblikat fl-2014, ser jiġbor u jivvaluta r-riżultati xjentifiċi ġodda bil-għan li jipprovdi bażi soda msejsa fuq ix-xjenza għat-teħid ta’ deċiżjonijiet, b’enfasi fuq previżjonijiet futuri dwar il-klima, aspetti reġjonali tat-tibdil fil-klima u tal-impatt assoċjat, valutazzjoni tad-diversi modi għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u r-rwol ta’ kull settur, pereżempju, l-enerġija, it-trasport, l-agrikoltura, l-industrija.

               (3)

               L-Istrateġija Ewropa 2020 tiċċara l-ħtieġa li jintlaħqu l-miri tal-emissjonijiet li diġà huma stabbiliti fil-livell tal-Unjoni Ewropea u tenfasizza l-ħtieġa li tissaħħaħ ir-reżiljenża tal-ekonomiji tagħna għar-riskji klimatiċi u l-kapaċità tagħna għall-prevenzjoni tad-diżastri u r-reazzjoni għalihom.

               (4)

               Dawn l-għanijiet ta’ politika huma msejsa fuq ir-riċerka u l-innovazzjoni. B’mod partikolari, jeħtieġ tbassir aħjar tal-klima biex jiġi indirizzat il-potenzjal għal tibdil fil-ġejjieni tal-frekwenza u l-intensità ta’ avvenimenti estremi. Ir-riċerka hija wkoll meħtieġa għall-valutazzjoni tal-fattibbiltà, l-implikazzjonijiet u l-implimentazzjoni tal-miri globali fl-Ewropa u ’l hinn minnha, u biex jiġu kkwantifikati l-impatti reġjonali assoċjati ma’ dawn il-miri. Għarfien aħjar huwa essenzjali biex jiġu identifikati l-għażliet ta’ adattament u ta’ mitigazzjoni u għall-valutazzjoni tal-benefiċċji, l-impatti u l-kosti potenzjali tagħhom meta mqabbla ma’ jekk ma tittieħed l-ebda azzjoni.

               (5)

               Il-vulnerabbiltà u r-reżiljenza tas-soċjetà u l-ekosistemi għal riskji klimatiċi għadhom verament mhux mifhuma sew. B’rabta ma’ dan, jeħtieġ li l-proċessi fundamentali li jirregolaw is-sistema kumplessa klimatika jinftehmu aħjar sabiex it-tibdil fil-klima jkun jista’ jiġi individwat u attribwit aħjar (l-effett uman kontra dak naturali) u sabiex it-tibdil fil-klima jkun jista’ jiġi ddistingwit mill-varjabbiltà tal-klima.

               (6)

               Jenħtieġu b’mod urġenti teknoloġiji, kunċetti u mekkaniżmi ta’ mitigazzjoni biex jiżguraw tnaqqis qawwi fl-emissjonijiet tal-karbonju rikjesti sal-2050, inkluż riċerka u innovazzjoni dwar sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, qbid u ħżin tal-karbonju, l-effiċjenża enerġetika u fl-użu tar-riżorsi, fjuwils alternattivi, bidla fl-użu tal-art, mobbiltà sostenibbli, agrikoltura u forestrija, u tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ sustanzi li jniġġsu li jaffettwaw is-saħħa tal-bniedem jew l-ambjent.

               (7)

               Għandhom jiġu żviluppati Servizzi Klimatiċi għall-produzzjoni, id-disponibbiltà u l-applikazzjoni ta’ previżjonijiet klimatiċi bbażati fuq ix-xjenza. F’dan ir-rigward, tenħtieġ riċerka biex jittejbu u jiġu żviluppati sistemi ta’ osservazzjoni, analiżi ta’ dejta, mudelli u sistemi għat-tbassir fuq perjodu twil ta’ żmien, fuq firxa wiesgħa ta’ skedi ta’ żmien, u biex tappoġġa t-twaqqif b’suċċess ta’ sħubijiet bejn fornituri u utenti.

               (8)

               Fil-laqgħa tiegħu tas-26 ta’ Mejju 2010 (2), il-Kunsill dwar il-Kompetittività rrikonoxxa l-Kollegament tal-Għarfien dwar il-Klima għall-Ewropa’ bħala qasam fejn l-ipprogrammar konġunt għandu jipprovdi valur miżjud kbir biex jitnaqqsu l-isforzi frammentati tal-Istati Membri fil-qasam tar-riċerka. Għalhekk, dan il-Kunsill adotta konklużjonijiet li fihom għaraf il-ħtieġa li titnieda inizjattiva għall-ipprogrammar konġunt marbuta ma’ dan is-suġġett u li fihom stieden lill-Kummissjoni tagħti kontribut fit-tħejjija ta’ din l-inizjattiva. Il-Kunsill ikkonferma mill-ġdid ukoll li l-ipprogrammar konġunt huwa proċess li jmexxuh l-Istati Membri u li fih ir-rwol tal-Kummissjoni huwa li tiffaċilitah. L-analiżi tal-attivitajiet nazzjonali ta’ riċerka spjegati fid-dokument ta’ ħidma tal-persunal tikkonferma li hemm bżonn ta’ koordinazzjoni aħjar biex jiżdiedu l-effikaċja u l-impatt tar-riċerka kif ukoll biex jiġu sfruttati sinerġiji mal-attivitajiet imwettqa fil-livell tal-UE permezz tal-iżvilupp ta’ aġenda strateġika komuni tar-riċerka.

               (9)

               It-tibdil fil-klima u r-riċerka relatata mal-klima huma qasam ewlieni fi ħdan il-Programm Kwadru għar-Riċerka tal-Unjoni Ewropea, li għandu rwol strateġiku ħafna biex jappoġġa l-proċess tal-politika tal-Unjoni Ewropea meta wieħed iqis id-dimensjoni globali tat-tibdil fil-klima. Jeħtieġ li l-attivitajiet fi ħdan din l-inizjattiva għall-ipprogrammar konġunt ikunu kkoordinati mill-qrib fi ħdan is-7 Programm Kwadru tal-Unjoni Ewropea u l-programmi tal-Unjoni Ewropea tal-ġejjieni f’dan il-qasam, partikolarment il-Programm Kwadru għar-Riċerka u l-Innovazzjoni Orizzont 2020.

               (10)

               L-ipprogrammar konġunt fil-qasam tar-riċerka dwar kollaborazzjoni ta’ għarfien għat-tibdil fil-klima għandu jikkontribwixxi għall-koordinazzjoni tar-riċerka f’dan il-qasam, u għal Żona Ewropea tar-Riċerka dwar it-tibdil fil-klima li topera bis-sħiħ, u li ssaħħaħ it-tmexxija u l-kompetittività Ewropea tar-riċerka f’dan il-qasam.

               (11)

               Sabiex jintlaħqu l-għanijiet stabbiliti b’din ir-Rakkomandazzjoni, l-Istati Membri għandhom jikkooperaw mal-Kummissjoni billi jesploraw inizjattivi possibbli tal-Kummissjoni sabiex jgħinu lill-Istati Membri jiżviluppaw aħjar u jimplimentaw l-aġenda strateġika tar-riċerka.

               (12)

               Sabiex il-Kummissjoni tkun tista’ tirrapporta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar il-progress li jkun sar fl-inizjattivi kollha għall-ipprogrammar konġunt, l-Istati Membri għandhom jirrapportaw b’mod regolari lill-Kummissjoni dwar il-progress miksub f’din l-inizjattiva għall-ipprogrammar konġunt,

         ADOTTAT DIN IR-RAKKOMANDAZZJONI:

               1.

               L-Istati Membri huma mħeġġa jiżviluppaw viżjoni komuni dwar kif il-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni fil-qasam tar-riċerka fil-livell tal-Unjoni jistgħu jikkontribwixxu biex tintlaħaq l-isfida tal-mitigazzjoni u l-adattament tat-tibdil fil-klima, bil-kolloborazzjoni tax-xjenza, il-politika, l-ekonomija u s-soċjetà. Għandu jkun hemm impenn għall-involviment sħiħ tal-Istati Membri, inkluż b’mod partikolari pajjiżi fejn l-effetti tat-tibdil fil-klima huma mistennija li jkunu qawwija.

               2.

               L-Istati Membri huma mħeġġa jiżviluppaw aġenda strateġika operattiva komuni tar-riċerka li tistabbilixxi l-bżonnijiet u l-għanijiet fil-perjodu taż-żmien medju u fit-tul tar-riċerka fil-qasam tat-tibdil fil-klima. Din l-aġenda għandha tinkludi pjan ta’ implimentazzjoni li jistabbilixxi l-prijoritajiet u l-iskedi taż-żmien u li jispeċifika l-azzjonijiet, l-istrumenti u r-riżorsi meħtieġa għall-implimentazzjoni tiegħu.

               3.

               L-Istati Membri huma mħeġġa jinkludu l-azzjonijiet li ġejjin bħala parti mill-aġenda strateġika operattiva tar-riċerka u mill-pjan ta’ implimentazzjoni:

                           (a)

                           it-tisħiħ tal-iskambji ta’ tagħrif dwar programmi reġjonali u nazzjonali rilevanti, attivitajiet ta’ riċerka u programmi kkoordinati għar-riċerka tal-Unjoni Ewropea, ukoll minħabba l-aġġornament regolari tal-immappjar tar-riċerka Ewropea f’dan il-qasam;

                           (b)

                           l-iskambju tat-tagħrif, tar-riżorsi, tal-aqwa prassi, tal-metodoloġiji u tal-linji gwida;

                           (c)

                           l-identifikazzjoni ta’ oqsma jew ta’ attivitajiet ta’ riċerka li se jibbenefikaw mill-koordinazzjoni jew mis-sejħiet konġunti għall-proposti jew mill-ġbir flimkien tar-riżorsi;

                           (d)

                           id-definizzjoni tal-modi li bihom għandha titwettaq ir-riċerka b’mod konġunt fl-oqsma msemmija fil-punt (c);

                           (e)

                           l-iżgurar tal-koordinazzjoni u l-iżvilupp ta’ sinerġiji mal-iskemi eżistenti dwar ir-riċerka u l-innovazzjoni fl-Unjoni Ewropea, pereżempju Programm Kwadru, inklużi l-azzjonijiet preoperattivi, klimatiċi u r-riċerka relatata mal-klima, tal-Monitoraġġ Globali tal-Ambjent u s-Sigurtà (GMES). li ssir miċ-Ċentru tar-Riċerka Konġunta (JRC) u l-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknoloġija (EIT)/Komunità ta’ Għarfien u Innovazzjoni (KIC); attivitajiet ta’ riċerka promossi permezz tal-Politika ta’ Koeżjoni; inizjattivi oħrajn għall-ipprogrammar konġunt relatat, kif ukoll mal-Kamra tal-Ikklerjar (Clearinghouse) tal-Unjoni Ewropea dwar l-adattament, immexxija mill-Kummissjoni u l-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent. Għandhom jiġu żviluppati rabtiet qawwijin f’oqsma rilevanti tat-tibdil fil-klima li mhumiex indirizzati mill-inizjattiva għall-ipprogrammar konġunt (“Joint Programming Initiatives” — JPI) attwali, jiġifieri fl-iżvilupp ta’ għażliet ta’ mitigazzjoni u adattament, kif ukoll ta’ riskji u opportunitajiet ta’ azzjoni dwar it-tibdil fil-klima.

                           (f)

                           il-qsim, fejn xieraq, tal-infrastrutturi eżistenti tar-riċerka, jew l-iżvilupp ta’ faċilitajiet ġodda bħalma huma l-banek tad-dejta kkoordinati jew l-iżvilupp ta’ mudelli sabiex jiġu studjati l-proċessi u l-impatti tat-tibdil fil-klima;

                           (g)

                           it-tħeġġiġ ta’ kollaborazzjoni mtejba bejn is-settur pubbliku u dak privat, kif ukoll ta’ innovazzjoni miftuħa bejn attivitajiet differenti fil-qasam tar-riċerka u s-setturi tan-negozju marbutin mat-tibdil fil-klima u affettwati minnu;

                           (h)

                           l-esportazzjoni u t-tqassim tal-għarfien, l-innovazzjoni u l-approċċi metodoloġiċi interdixxiplinari, partikolarment dwar ir-riżultati relatati ma’ politika;

                           (i)

                           l-għotja ta’ tagħrif xjentifiku adattat fil-livell tat-tfassil ta’ politika fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni Ewropea;

                           (j)

                           l-istabbiliment ta’ skambju adattat ta’ tagħrif bi programmi internazzjonali rilevanti;

                           (k)

                           il-ħolqien ta’ netwerks bejn ċentri ddedikati għar-riċerka dwar it-tibdil fil-klima, inkluż ċentri li huma ‘l barra miż-Żona Ewropea tar-Riċerka;

                           (l)

                           it-tisħiħ konġunt ta’ eżerċizzji ta’ previżjoni.

               4.

               L-Istati Membri huma mħeġġa jistabbilixxu u jkomplu jiżviluppaw struttura ta’ ġestjoni komuni fil-qasam tat-tibdil fil-klima, li jkollha s-setgħa tistabbilixxi kundizzjonijiet, regoli u proċeduri komuni għall-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni u li jkollha s-setgħa tissorvelja l-implimentazzjoni tal-aġenda strateġika tar-riċerka.

               5.

               L-Istati Membri huma mħeġġa jimplimentaw l-aġenda strateġika tar-riċerka b’mod konġunt, fosthom permezz tal-programmi nazzjonali tar-riċerka tagħhom jew ta’ attivitajiet nazzjonali oħrajn tar-riċerka, skont il-linji gwida tal-Kundizzjonijiet ta’ Qafas għall-Ipprogrammar Konġunt żviluppati mill-Grupp ta’ Livell Għoli dwar l-Ipprogrammar Konġunt tal-Kunsill (3).

               6.

               L-Istati Membri huma mħeġġa jikkooperaw mal-Kummissjoni bil-għan li jiġu esplorati inizjattivi li tista’ tieħu l-Kummissjoni biex l-Istati Membri jiġu megħjuna jiżviluppaw u jimplimentaw l-aġenda strateġika tar-riċerka, u bil-għan li l-programmi konġunti jiġu kkoordinati mal-inizjattivi l-oħra tal-Unjoni f’dan il-qasam.

               7.

               L-Istati Membri huma mħeġġa jikkollaboraw mill-qrib mal-Forum Strateġiku għall-Kooperazzjoni Xjentifika u Teknoloġika Internazzjonali (Strategic Forum for International Science and Technology Cooperation - SFIC) fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ dimensjoni internazzjonali possibbli fl-aġenda strateġika tar-riċerka u jiżguraw koerenza ma’ inizjattivi tal-SFIC ma’ u lejn pajjiżi terzi.

               8.

               L-Istati Membri huma mħeġġa jirrappurtaw b’mod regolari lill-Kummissjoni dwar il-progress li jkun qed isir f’din il-JPI permezz ta’ rapporti annwali dwar il-progress.

      Magħmul fi Brussell, il-21 ta’ Ottubru 2011.

            Għall-Kummissjoni

         Máire GEOGHEGAN-QUINN

            Membru tal-Kummissjoni

      (1)  Ir-Rapport tal-UNFCCC (2009) dwar il-Konferenza tal-Partijiet fil-15-il sessjoni tagħha, li saret f’Kopenħagen mis-7 sad-19 ta’ Diċembru 2009.

      (2)  10246/10

      (3)  http://ec.europa.eu/research/era/docs/en/voluntary_guidelines.pdf