               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 5.6.2019
            COM(2019) 521 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Polonja għall-2019 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Polonja għall-2019

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Polonja għall-2019 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Polonja għall-2019

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fil-21 ta’ Novembru 2018, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li ta bidu għas-Semestru Ewropew biex tiġi kkoordinata l-politika ekonomika għall-2019. Qieset kif dovut il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, kif ipproklamat mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fil-21 ta’ Marzu 2019. Fil-21 ta’ Novembru 2018, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx il-Polonja bħala wieħed mill-Istati Membri li huwa meħtieġ li ssirlu analiżi fil-fond.

               (2)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2019 dwar il-Polonja
                  2
                ġie ppubblikat fis-27 ta’ Frar 2019. Ġie vvalutat il-progress li għamlet il-Polonja biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fit-13 ta’ Lulju 2018, is-segwitu li ngħataw ir-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Polonja biex tilħaq il-miri nazzjonali tagħha tal-Ewropa 2020.

               (3)Fis-26 ta’ April 2019, il-Polonja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2019 u fid-29 ta’ April 2019 ippreżentat il-Programm ta’ Konverġenza tagħha tal-2019. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess waqt.

               (4)Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi relevanti għall-pajjiż ġew indirizzati waqt l-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (“Fondi SIE”) għall-perjodu 2014-2020. Kif previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
                  3
               , fejn ikun meħtieġ li jingħata sostenn għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista’ titlob lil Stat Membru li jirrieżamina l-Ftehim ta’ Sħubija u l-programmi rilevanti tiegħu u jipproponi emendi għalihom. Il-Kummissjoni pprovdiet iktar dettalji dwar kif tagħmel użu minn din id-dispożizzjoni fil-linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi SIE ma’ governanza ekonomika tajba
                  4
               .

               (5)Bħalissa l-Polonja qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu tal-2019, il-gvern qed jippjana deterjorament żgħir fil-bilanċ normali minn defiċit ta’ 0,4 % tal-PDG fl-2018 għal 0,6 % tal-PDG fl-2022, b’defiċit ta’ 1,7 % tal-PDG fl-2019 u surplus ta’ 0,2 % tal-PDG fl-2020. Il-bilanċ strutturali rikalkulat, b’defiċit ta’ 1,1 % tal-PDG se jkun qrib l-objettiv baġitarju fuq terminu medju, stabbilit għal defiċit strutturali ta’ 1,0 % tal-PDG, fl-2022. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2019, id-dejn pubbliku bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jonqos minn 48,9 % tal-PDG fl-2018 għal 40,6 % fl-2022. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-projezzjonijiet baġitarji huwa plawsibbli. Fl-istess ħin, id-dettalji operazzjonali ta’ uħud mill-miżuri meħtieġa biex jiġu appoġġati l-miri ppjanati tad-defiċit mill-2020 ’il quddiem ma ġewx speċifikati biżżejjed.

               (6)Il-Programm ta’ Konverġenza għall-2019 jindika li l-Polonja implimentat miżuri kompensatorji relatati man-nixfa u li l-impatt baġitarju fl-2018 kien sinifikanti. Il-Programm ta’ Konverġenza jipprovdi evidenza adegwata dwar l-ambitu u n-natura ta’ dawn l-ispejjeż baġitarji addizzjonali. It-trattament ta’ nefqa relatata speċifikament man-nixfa jista’ jiġi kkunsidrat bl-applikazzjoni tal-“klawsola ta’ avveniment mhux tas-soltu”. Skont il-Kummissjoni, fl-2018 in-nefqa addizzjonali eliġibbli relatata ammontat għal 0,07 % tal-PDG. Id-dispożizzjonijiet stipulati fl-Artikoli 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 ikopru din in-nefqa addizzjonali, billi l-eċċezzjonalità tan-nixfa hija meqjusa avveniment mhux tas-soltu, l-impatt tiegħu fuq il-finanzi pubbliċi tal-Polonja huwa sinifikanti u s-sostenibbiltà ma tkunx kompromessa billi tingħata l-konċessjoni ta’ devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fit-terminu medju. Għalhekk, l-aġġustament meħtieġ lejn l-objettiv baġitarju fit-terminu medju għall-2018 tnaqqas biex jitqiesu dawn l-ispejjeż addizzjonali.

               (7)Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill rrakkomanda li l-Polonja tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali ta’ nefqa primarja netta tal-gvern
                  5
                ma taqbiżx 4,2 % fl-2019, ekwivalenti għal aġġustament annwali strutturali ta’ 0,6 % tal-PDG. Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-2019 tal-Kummissjoni, hemm ir-riskju ta’ devjazzjoni sinifikanti mill-aġġustament irrakkomandat fl-2019.

               (8)Fl-2020, fid-dawl tal-marġni tal-potenzjal tal-produzzjoni ta’ 2,0 % tal-PDG, jenħtieġ li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett ma taqbiżx l-4,4 %, f’konformità mal-aġġustament strutturali ta’ 0,6 % tal-PDG li joriġina mill-matriċi ta’ aġġustament miftiehma b’mod komuni tar-rekwiżiti skont il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-2019 tal-Kummissjoni jekk il-politiki ma jinbidlux, hemm riskju ta’ devjazzjoni sinifikanti minn dan ir-rekwiżit fl-2020. B’mod ġenerali, il-Kunsill huwa tal-fehma li jenħtieġ li jittieħdu l-miżuri meħtieġa sa mill-2019 biex ikun hemm konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

               (9)Il-Polonja għamlet progress sinifikanti fiż-żieda tal-konformità fiskali. Fl-istess ħin, il-pajjiż gawda minn tkabbir ekonomiku qawwi, is-suq tax-xogħol kien vibranti u s-sehem ta’ kuntratti tax-xogħol li kienu soġġetti għal kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali qed jiżdied b’mod gradwali. Dawk il-fatturi kollha kkontribwew għal żieda fid-dħul pubbliku. Parti miż-żieda fid-dħul hija ta’ natura ċiklika u tista’ tonqos meta l-ambjent makroekonomiku jiddeterjora. Fl-istess ħin, matul is-snin riċenti, l-infiq pubbliku żdied bħala sehem tal-PDG. Diversi kategoriji ġodda tan-nefqa huma ta’ natura permanenti u jista’ ma jkunx faċli li jinbidlu fil-futur qarib. Barra minn hekk, il-finanzi pubbliċi tal-Polonja se jiffaċċjaw pressjonijiet għal infiq ogħla, b’mod partikolari minħabba t-tixjiħ tal-popolazzjoni. Dawn il-fatturi jintensifikaw il-ħtieġa għal għodod ġodda biex tissaħħaħ il-ġestjoni tan-nefqa, inkluż valutazzjoni regolari tal-effikaċja u l-effiċjenza tal-infiq. Filwaqt li fl-2018, il-Polonja kompliet taħdem biex ittejjeb il-proċess baġitarju, ir-riforma ġenerali hija kumplessa u se tiġi applikata fi stadji matul diversi snin. Billi l-qafas fiskali huwa b’saħħtu u l-istituzzjonijiet indipendenti jkopru wħud mill-funzjonijiet li tipikament jiġu ssodisfati minn kunsilli fiskali, il-Polonja tibqa’ l-uniku Stat Membru mingħajr kunsill fiskali indipendenti. Filwaqt li l-Polonja ma għamlet l-ebda progress biex tillimita l-użu ta’ rati ta’ Taxxa fuq il-Valur Miżjud, il-gvern nieda riforma li għandha l-potenzjal li tagħmel ir-rati inqas kumplessi u inqas suxxettibbli għall-iżbalji.

               (10)Sal-2017, l-età medja tal-irtirar kienet qed tiżdied, li jirrifletti r-riformi tal-passat, bħal tneħħija ta’ għażliet ta’ rtirar bikri u żieda gradwali tal-età statutorja tal-pensjoni. Fl-2018, l-età medja tal-irtirar naqset kemm għan-nisa kif ukoll għall-irġiel, li jirrifletti tnaqqis tal-età statutorja tal-irtirar fit-tieni nofs tal-2017. Żieda kontinwa fl-età effettiva tal-irtirar hija kruċjali għall-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol u għalhekk għat-tkabbir ekonomiku, minħabba t-tnaqqis fil-popolazzjoni fl-età tax-xogħol. Huwa kruċjali wkoll li tiġi żgurata l-adegwatezza tal-pensjonijiet futuri, li jiġi evitat il-faqar fl-età anzjana u għalhekk li titjieb ukoll is-sostenibbiltà fiskali tas-sistema tal-pensjonijiet. It-tnaqqis tal-età statutorja tal-irtirar għal 60 għan-nisa u 65 għall-irġiel fil-ħarifa fl-2017 se jkollha impatt negattiv sinifikanti fuq il-livelli futuri tal-benefiċċji tal-pensjoni u se tintroduċi distakk sinifikanti bejn l-irġiel u n-nisa f’dan ir-rigward. L-iskemi tal-pensjoni preferenzjali eżistenti jimplikaw spejjeż fiskali u jnaqqsu l-mobbiltà tal-ħaddiema bejn is-setturi. Is-sistema speċjali tal-assigurazzjoni soċjali għall-bdiewa, li qed tiġi ssussidjata bi spiża ta’ madwar 0,8 % tal-PDG, qed tostakola l-mobbiltà fis-suq tax-xogħol u tikkontribwixxi għal qgħad mistur fl-agrikoltura.

               (11)L-ambjent makroekonomiku favorevoli għen il-prestazzjoni b’saħħitha tas-suq tax-xogħol Pollakk f’dawn l-aħħar snin. Ir-rati tal-impjieg komplew jiżdiedu, filwaqt li r-rati tal-qgħad, wara bosta snin ta’ tnaqqis, stabbilizzaw f’livell baxx storiku ta’ inqas minn 4 % fl-2018. Madankollu, il-parteċipazzjoni ta’ ċerti gruppi fis-suq tax-xogħol, speċjalment tal-ħaddiema b’ħiliet baxxi, tal-persuni b’diżabbiltà u min jieħu ħsiebhom u tal-anzjani, baqgħet baxxa meta mqabbla ma’ Stati Membri oħra. Is-sistema tal-benefiċċji soċjali tal-Polonja ma tipprovdix biżżejjed inċentivi għall-bidu ta’ xogħol. Il-benefiċċji għat-tfal naqqsu l-faqar u l-inugwaljanza, iżda kellhom effett negattiv fuq il-parteċipazzjoni tal-ġenituri, l-aktar in-nisa, fis-suq tax-xogħol minħabba d-daqs u l-għamla tagħhom. Ir-rata ta’ reġistrazzjoni għal tfal taħt l-età ta’ tliet snin biex jiġu indukrati formalment għadha fost l-iktar baxxa fl-UE. Barra minn hekk, il-kura fit-tul tingħata l-aktar minn membri tal-familja kważi mingħajr ebda appoġġ istituzzjonali, li jipprevjeni lill-persuni li jindukraw milli jaħdmu. It-tnaqqis fl-età statutorja tal-irtirar ħeġġet lil xi ħaddiema aktar imdaħħlin fiż-żmien biex joħorġu mid-dinja tax-xogħol. Il-migrazzjoni minn pajjiżi li mhumiex fl-UE qed tgħin biex tintlaħaq iż-żieda fid-domanda għax-xogħol, iżda hemm sinjali li jista’ jkun diffiċli li jinkiseb influss kontinwu ta’ ħaddiema migranti.

               (12)Bejn l-2015 u l-2017, il-Polonja ħadet miżuri biex tindirizza s-segmentazzjoni tas-suq tax-xogħol billi llimitat il-possibbiltà li l-impjiegi temporanji jiġu abbużati, żiedet il-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali fuq kuntratti tax-xogħol mhux standard u introduċiet paga minima fis-siegħa għal xi wħud minn dawn il-kuntratti. Filwaqt li s-sehem tal-kuntratti temporanji ilu jonqos mill-2015, bis-saħħa tal-miżuri meħuda u minħabba n-nuqqas ta’ ħaddiema, u dan il-proċess aċċellera matul l-2018, xorta jibqa’ fost l-ogħla fl-UE. Bidliet leġiżlattivi ulterjuri li jindirizzaw din il-kwistjoni ma ġewx segwiti peress li r-riforma tal-kodiċi ta-xogħol fl-aħħar ma ġietx implimentata. L-adegwatezza tal-pensjonijiet futuri tal-ħaddiema li jaħdmu għal rashom u ta’ dawk li għandhom ċerti kuntratti mhux standard tirrappreżenta kwistjoni potenzjali.

               (13)Sistema ta’ edukazzjoni u taħriġ ta’ kwalità li tieħu perspettiva tul il-ħajja, appoġġata minn investiment suffiċjenti, tista’ tkun fattur kruċjali li jappoġġa l-prospetti futuri ta’ tkabbir fil-Polonja. It-tħejjija tal-persuni bil-ħiliet u l-kompetenzi li huma meħtieġa biex isibu impjieg f’suq tax-xogħol li qed jinbidel b’mod rapidu hija ta’ importanza kruċjali biex tinkoraġġixxi kemm il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol kif ukoll il-kapaċità innovattiva tal-ekonomija. Ir-rata ta’ parteċipazzjoni tal-adulti fl-edukazzjoni u t-taħriġ hija ħafna aktar baxxa mill-medja tal-UE u t-taħriġ vokazzjonali fl-intrapriżi mhuwiex utilizzat biżżejjed. Dan, flimkien ma’ ċerti nuqqasijiet fil-ħiliet diġitali, kif ukoll fil-ħiliet tal-litteriżmu u l-matematika, b’mod partikolari fost l-adulti mingħajr edukazzjoni għolja, qed ifixkel l-impjegabbiltà tagħhom. Il-kwalità insuffiċjenti tat-taħriġ tal-għalliema u lakuni fil-ħiliet tagħhom x’aktarx ikollhom impatt negattiv fuq il-kwalità tal-edukazzjoni. Hemm ukoll nuqqasijiet fis-sistema tal-assigurazzjoni tal-kwalità fl-edukazzjoni għolja. Minkejja r-riformi riċenti fl-edukazzjoni vokazzjonali u fl-edukazzjoni għolja, il-koordinazzjoni effettiva tat-tagħlim tal-adulti għadha nieqsa u l-impatt ta’ miżuri ta’ politika differenti fuq il-kwalità tal-edukazzjoni u t-taħriġ ipprovdut u fuq il-livelli tal-ħiliet mhuwiex ċar.

               (14)Il-prospetti ekonomiċi fit-tul tal-Polonja jiddependu fuq l-iżvilupp tal-kapaċità tal-ekonomija biex tkun innovattiva. Madankollu, il-Polonja għadha tikklassifika bħala baxxa fl-innovazzjoni, b’setturi ta’ teknoloġija baxxa li jirrappreżentaw parti importanti mill-istruttura ekonomika tal-pajjiż u b’differenzi reġjonali sinifikanti fil-prestazzjoni tal-innovazzjoni. Filwaqt li ttieħdu xi miżuri biex titjieb il-kooperazzjoni bejn ix-xjenza u n-negozju, jeżistu għadd ta’ ostakli finanzjarji u mhux finanzjarji. B’mod partikolari, proċeduri amministrattivi kumplessi u ħiliet limitati ta’ akkademiċi fil-ġestjoni tal-proġetti konġunti pubbliċi-privati u l-proġetti ta’ żvilupp jibqgħu ostakli ewlenin. Ir-raggruppamenti u n-netwerks korporattivi formalizzati, speċjalment bejn intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju u ditti kbar, għandhom rwol limitat fit-tixrid ta’ soluzzjonijiet innovattivi. L-edukazzjoni għolja tal-2018 ittejjeb xi aspetti tal-pajsaġġ xjentifiku Pollakk, iżda tindirizza biss parzjalment kwistjonijiet importanti bħall-frammentazzjoni tas-settur tar-riċerka, il-pagi tar-riċerkaturi jew l-internalizzazzjoni tax-xjenza Pollakka. In-nefqa domestika grossa fuq ir-riċerka u l-iżvilupp baqgħet madwar nofs il-medja tal-Unjoni fl-2017, b’differenzi reġjonali sinifikanti.

               (15)Ir-riżultati fil-qasam tas-saħħa komplew jitjiebu iżda jibqgħu anqas mill-medja tal-UE bl-irġiel imorru agħar min-nisa fl-istennija tal-għomor bi 8,2 snin, filwaqt li d-distakk bejn il-Pollakki l-iktar edukati u dawk l-inqas edukati hija ta’ 10 snin. L-aċċess għas-sistema tal-kura tas-saħħa u l-effikaċja tagħha huma affettwati minn infiq baxx u nuqqas ta’ persunal. L-għadd ta’ tobba u infermiera prattikanti meta mqabbel mad-daqs tal-popolazzjoni huwa fost l-aktar baxx fl-Unjoni fejn kwart tal-persuna mediku huwa akbar mill-età tal-irtirar. Il-ħtiġijiet mhux issodisfati għas-servizzi mediċi naqsu fl-2017, iżda jibqgħu fost l-ogħla fl-UE u l-ħinijiet ta’ stennija għal ċerti proċeduri żdiedu sostanzjalment mill-2010 ’l hawn. Il-Polonja żviluppat mapep tal-bżonnijiet tas-saħħa, iżda dawn għadhom ma sarux għodod biex jappoġġaw deċiżjonijiet dwar ix-xiri ta’ servizzi u investimenti tas-saħħa. Is-sistema tal-kura tas-saħħa għadha bbażata wisq fuq kura fl-isptar u l-kura primarja u ambulatorja jibqgħu sottożviluppati. Is-sistema tal-kura fit-tul hija dgħajfa, nieqsa minn servizzi standardizzati u minn approċċ strateġiku koerenti. Il-maġġoranza tal-kura fit-tul hija pprovduta minn persuni li jindukraw b’mod informali, spiss membri tal-familja bi ftit appoġġ istituzzjonali. Fl-2017, in-nefqa fuq il-kura tas-saħħa pubblika tal-Polonja kienet tammonta għal 4,7 % tal-PDG, ferm anqas mill-medja tal-UE ta’ 7 % tal-PDG. Il-Polonja qed tippjana li żżid din in-nefqa b’mod gradwali fis-snin li ġejjin. Madankollu, dan jista’ jkun diffiċli biex jinkiseb, peress li l-pjanijiet imħabbra dan l-aħħar biex it-trasferimenti soċjali jiżdiedu għal djar b’introjtu medju u għoli se jillimitaw l-ispazju fiskali fil-futur.

               (16)Filwaqt li l-infrastruttura fil-Polonja tjiebet b’mod sinifikanti, xi setturi għadhom juru lakuni importanti fil-konnettività. L-investimenti fit-toroq li għandhom jitlestew sal-2024 skont il-programm nazzjonali ta’ kostruzzjoni tat-toroq se jkunu kkonċentrati l-aktar fil-parti tal-Lvant tal-Polonja, li jħalli xi reġjuni fit-Tramuntana b’inqas konnessjonijiet. Għad hemm lakuni importanti fin-Netwerk tat-Trasport Trans-Ewropew tal-Ferroviji, u l-investiment ferrovjarju miexi aktar bil-mod mill-investiment fit-toroq. Ir-rata ta’ mwiet fit-toroq għadha fost l-ogħla fl-Unjoni. Il-bliet qed jiffaċċjaw sfidi ta’ mobbiltà li dejjem qed tikber, bħall-konġestjoni u t-tniġġis tal-arja li nħolqu biż-żieda tal-flotta tal-karozzi tal-passiġġieri u s-sehem kbir ta’ vetturi qodma. L-emissjonijiet ta’ gassijiet serra mit-trasport bit-triq żdiedu b’mod qawwi f’dawn l-aħħar ħames (5) snin. L-inċentivi attwali biex jintużaw mezzi ta’ trasport kollettivi, b’emissjonijiet baxxi mhumiex biżżejjed biex jindirizzaw dawn l-isfidi. Il-konnettività fissa bl-internet fil-Polonja tibqa’ waħda mill-aktar baxxi fl-Unjoni, b’broadband ultraveloċi disponibbli prinċipalment fi bliet kbar.

               (17)L-ekonomija Pollakka hija fost dawk l-inqas effiċjenti fl-użu tal-karbonju fl-Unjoni. Nuqqas ta’ iżolament ta’ bini pubbliku u privat jikkontribwixxi għal konsum ogħla ta’ enerġija u faqar enerġetiku. Il-Polonja għandha wkoll l-aktar bliet fl-Unjoni b’arja mniġġsa, speċjalment fir-reġjuni tan-Nofsinhar u ċentrali. L-investiment f’effiċjenza enerġetika ogħla, b’mod partikolari fis-settur tal-bini, iżid is-sehem tal-enerġija b’livell baxx ta’ emissjonijiet ta’ karbonju u produzzjoni ta’ enerġija aktar nadifa, u jappoġġa emissjonijiet aktar baxxi mit-trasport, inaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili u jillimita t-tniġġis tal-arja, filwaqt li jnaqqas l-ispejjeż soċjali u jtejjeb il-kwalità tal-ħajja. L-ambjent leġiżlattiv attwali, inkluż l-att dwar il-ħażna tal-gass, l-att dwar l-iffriżar tal-prezzijiet tal-elettriku u r-regolamenti dwar parks eoliċi fuq l-art, jistgħu jfixklu l-investimenti fis-swieq tal-elettriku u tal-gass u jaffettwaw il-kompetittività tas-settur tal-enerġija tal-Polonja u l-industriji li jużaw l-enerġija b’mod intensiv fit-tul.

               (18)Il-kwalità ta’ leġiżlazzjoni ġdida u riveduta u ambjent tan-negozju stabbli u prevedibbli huma ta’ importanza kbira għas-sostenn ta’ kundizzjonijiet ekonomiċi favorevoli u għall-appoġġ għaż-żieda fl-investiment privat. Il-qafas regolatorju instabbli u ostakli oħrajn għall-espansjoni tad-ditti qed jaffettwaw b’mod negattiv l-attività tal-investiment u l-produttività. Djalogu effettiv mal-partijiet interessati kollha jgħin biex titjieb il-kwalità tal-leġiżlazzjoni u – billi jillimita l-għadd ta’ reviżjonijiet meħtieġa – jikkontribwixxi b’mod pożittiv għall-istabbiltà tal-ambjent tan-negozju. Għalhekk, it-tisħiħ tar-rwol tal-konsultazzjonijiet tas-sħab soċjali u l-konsultazzjonijiet pubbliċi – billi jiġi żgurat tul ta’ żmien biżżejjed għall-konsultazzjonijiet, billi jitjieb it-teħid tal-opinjonijiet tal-partijiet ikkonċernati miġbura fil-proċess, u jiitnaqqas l-għadd ta’ liġijiet eżentati mill-konsultazzjonijiet – jgħin b’mod sostanzjali biex jitnaqqas il-piż amministrattiv li jirriżulta minn bidliet frekwenti fil-liġi, iżid l-investiment u jippromwovi tkabbir ekonomiku sostenibbli fit-tul. Il-Kummissjoni tqis li r-riskju ta’ ksur serju tal-istat tad-dritt fil-Polonja jippersisti u li s-sitwazzjoni qed tiddeterjora peress li bosta mill-miżuri kkontestati qed jiġu implimentati u kkonsolidati. Dan it-tħassib huwa s-suġġett ta’ proċeduri li għadhom għaddejjin li huma pendenti quddiem il-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja u fil-kuntest tal-Artikolu 7 TUE. Iċ-ċertezza legali u l-fiduċja fil-kwalità u l-prevedibbiltà tal-politiki regolatorji, tat-taxxa u politiki oħra u l-fiduċja fl-istituzzjonijiet huma fatturi importanti għall-ambjent tal-investiment.

               (19)L-ipprogrammar tal-fondi tal-UE għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin biex jindirizza xi wħud mil-lakuni identifikati fir-rakkomandazzjonijiet, b’mod partikolari fl-oqsma koperti mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiż
                  6
               . Dan jista’ jippermetti li l-Polonja tagħmel l-aħjar użu ta’ dawk il-fondi fir-rigward tas-setturi identifikati, filwaqt li jitqiesu d-differenzi reġjonali.

               (20)F’dawn l-aħħar snin, ir-rwol tal-istat espanda bil-qawwa fis-setturi bankarji, tal-assigurazzjoni u tal-enerġija. Żieda fis-sjieda tal-istat tippreżenta sfida ġdida għall-kompetizzjoni u għall-qafas regolatorju u ta’ governanza. Il-kwalità tal-governanza u l-indipendenza tar-regolaturi u s-superviżjoni, għalhekk, qed issir dejjem aktar importanti minħabba interessi potenzjalment konfliġġenti u rabtiet finanzjarji sovrani aktar b’saħħithom.

               (21)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza għall-2019 u l-opinjoni tiegħu
                  7
                hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Polonja tieħu azzjoni fl-2019 u l-2020 biex:

               1.Tiżgura li r-rata tat-tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett ma taqbiżx l-4,4 % fl-2020, li tikkorrispondi mal-aġġustament strutturali annwali ta’ 0,6 % tal-PDG. Tieħu passi ulterjuri biex ittejjeb l-effiċjenza tal-infiq pubbliku, inkluż billi jitjieb il-proċess baġitarju.

               2.Tiżgura l-adegwatezza tal-benefiċċji tal-pensjoni futuri u s-sostenibbiltà tas-sistema tal-pensjonijiet billi jittieħdu miżuri biex tiżdied l-età effettiva ta' rtirar u billi jiġu riformati l-iskemi preferenzjali tal-pensjonijiet. Tieħu miżuri biex iżżid il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol, inkluż billi ttejjeb l-aċċess għall-indukrar tat-tfal u kura fit-tul, u tneħħi l-ostakli għal aktar tipi ta’ impjiegi permanenti. Trawwem edukazzjoni ta’ kwalità u ħiliet relevanti għas-suq tax-xogħol, speċjalment permezz ta’ tagħlim għall-adulti.

               3.Issaħħaħ il-kapaċità innovattiva tal-ekonomija, inkluż billi tappoġġa l-istituzzjonijiet tar-riċerka u l-kollaborazzjoni aktar mill-qrib tagħhom man-negozju. Tiffoka l-politika ekonomika relatata mal-investiment fuq l-innovazzjoni, it-trasport, speċjalment is-sostenibbiltà tiegħu, l-infrastruttura diġitali u tal-enerġija, il-kura tas-saħħa u enerġija aktar nadifa, filwaqt li jitqiesu d-differenti reġjonali. Ittejjeb l-ambjent regolatorju, b’mod partikolari billi ssaħħaħ ir-rwol tal-konsultazzjonijiet tas-sħab soċjali u l-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-proċess leġiżlattiv.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        SWD(2019) 1020 final.

                     (3)

                        Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).

                     (4)

                        COM(2014) 494 final.

                     (5)

                        In-nefqa primarja netta tal-gvern hija magħmula min-nefqa totali tal-gvern mingħajr in-nefqa fuq l-imgħax, in-nefqa fuq programmi tal-Unjoni li huma korrisposti bis-sħiħ minn dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fuq in-nefqa tal-benefiċċji tal-qgħad. Il-formazzjoni ta’ kapital gross fiss iffinanzjata nazzjonalment hija mifruxa fuq perjodu ta’ erba’ (4) snin. Huma kkunsidrati miżuri tad-dħul diskrezzjonali jew żidiet fid-dħul mitluba bil-liġi. Miżuri ta’ darba fuq in-naħa tad-dħul kif ukoll fuq in-naħa tan-nefqa huma mnaqqsa.

                     (6)

                        SWD(2019) 1020 final.

                     (7)

                        Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 5.6.2019
            COM(2019) 524 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-programm ta’ Riforma Nazzjonali tal-2019 tas-Slovenja u li twassal l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2019 tas-Slovenja

               *

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-programm ta’ Riforma Nazzjonali tal-2019 tas-Slovenja u li twassal l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2019 tas-Slovenja

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politiki ekonomiċi
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fil-21 ta’ Novembru 2018, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li ta bidu għas-Semestru Ewropew biex tiġi kkoordinata l-politika ekonomika għall-2019. Qieset kif dovut il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, kif ipproklamat mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fil-21 ta’ Marzu 2019. Fil-21 ta’ Novembru 2018, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija ma identifikatx is-Slovenja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro, li ġiet approvata mill-Kunsill Ewropew fil-21 ta’ Marzu 2019. Fid-9 ta’ April 2019, il-Kunsill adotta r-rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (“Rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro”).

               (2)Bħala Stat Membru li għandu bħala munita l-euro, u fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja, jenħtieġ li s-Slovenja tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u f’waqtha tar-Rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro, kif riflessa fir-rakkomandazzjonijiet (1) sa (3) hawn taħt. B’mod partikolari, it-tnaqqis tar-restrizzjonijiet regolatorji se jgħin biex tiġi indirizzata l-ewwel rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro fir-rigward ta’ swieq ta’ prodotti u servizzi reżiljenti, u l-iffukar tal-politika ekonomika relatata mal-investiment fl-oqsma speċifikati se jgħin biex tiġi indirizzata l-ewwel rakkomandazzjoni.

               (3)Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2019 għas-Slovenja
                  2
                ġie ppubblikat fis-27 ta’ Frar 2019. Dan ivvaluta l-progress tas-Slovenja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fit-13 ta’ Lulju 2018, is-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tas-Slovenja lejn il-miri nazzjonali Ewropa 2020 tagħha.

               (4)Fil-15 ta’ April 2019, is-Slovenja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma 2019 tagħha u fis-26 ta’ April 2019 il-Programm ta’ Stabbiltà 2019 tagħha. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

               (5)Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi relevanti għall-pajjiż ġew indirizzati waqt l-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (“Fondi SIE”) għall-perjodu 2014-2020. Kif previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
                  3
               , fejn ikun meħtieġ li jingħata sostenn għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista’ titlob lil Stat Membru li jirrieżamina l-Ftehim ta’ Sħubija u l-programmi rilevanti tiegħu u jipproponi emendi għalihom. Il-Kummissjoni pprovdiet iktar dettalji dwar kif tista’ tagħmel użu minn din id-dispożizzjoni fil-linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi SIE ma’ governanza ekonomika tajba
                  4
               .

               (6)Bħalissa s-Slovenja tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġetta għar-regola tad-dejn. Fil-programm ta’ Stabbiltà tiegħu għall-2019, il-gvern qed jistenna li s-surplus nominali se jiżdied għal 0,9 % tal-PDG fl-2019 u mbagħad se jilħaq 1,2 % tal-PDG fl-2022. Abbażi tal-bilanċ strutturali rikalkulat, l-objettiv baġitarju fuq terminu medju – li nbidel minn surplus strutturali ta’ 0,25 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit strutturali ta’ 0,25 % tal-PDG mill-2020 – huwa ppjanat li jintlaħaq sal-2021
                  5
               . Skont il-Programm ta’ Stabbiltà għall-2019, id-dejn pubbliku ġenerali bħala proporzjon tal-PDG huwa pproġettat li jkompli jonqos għal 65,4 % tal-PDG fl-2019 u għal 54,7 % tal-PDG fl-2022. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-projezzjonijiet baġitarji huwa favorevoli.

               (7)Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill irrakkomanda lis-Slovenja tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett
                  6
                ma taqbiżx it-3,1 % fl-2019, li jikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,65 % tal-PDG. Abbażi tal-previżjoni tar-rebbiegħa tal-Kummissjoni tal-2019, hemm riskju ta’ devjazzjoni sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament rakkomandat lejn l-objettiv baġitarju fit-terminu medju fl-2019.

               (8)Fl-2020, jenħtieġ li s-Slovenja tilħaq l-objettiv baġitarju tat-terminu medju tagħha. Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-2019 tal-Kummissjoni, dan huwa konsistenti ma’ rata ta’ tkabbir nominali massima netta fl-infiq primarju tal-gvern ta’ 4,0 %, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali ta’ 0,5 % tal-PDG. Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-2019 tal-Kummissjoni f’politiki mhux mibdula, is-Slovenja hija mistennija li tkun viċin l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju tagħha fl-2020. Għalhekk, il-valutazzjoni attwali tindika riskju ta’ xi devjazzjoni fl-2020. Filwaqt li r-rata ta’ tkabbir nominali proġettata tal-infiq pubbliku primarju nett attwalment tkun tindika riskju ta’ xi devjazzjoni mir-rekwiżit matul l-2020, tkun tindika riskju ta’ xi devjazzjoni mir-rekwiżit matul l-2019 u l-2020 meħuda flimkien. Jekk il-bilanċ strutturali ma jibqax ipproġettat li jkun viċin l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, f’valutazzjonijiet futuri valutazzjoni ġenerali tkun teħtieġ li tqis il-possibbiltà ta’ devjazzjoni mir-rekwiżit. Skont il-previżjonijiet, is-Slovenja għandha tikkonforma mar-regola tad-dejn fl-2019 u l-2020. B’mod ġenerali, il-Kunsill huwa tal-fehma li jenħtieġ li fl-2019 jittieħdu l-miżuri meħtieġa u li s-Slovenja tkun lesta tieħu miżuri ulterjuri mill-2020 biex tikkonforma mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

               (9)Il-popolazzjoni li qed tixjieħ se tagħmel pressjoni dejjem akbar fuq il-kura tas-saħħa u s-sistemi tal-kura fit-tul tas-Slovenja. Il-finanzjament għas-sistema tal-kura tas-saħħa mhuwiex adattat biex jiffaċċja ż-żidiet mistennija fil-kostijiet imġarrba mit-tixjiħ tal-popolazzjoni. S’issa s-Slovenja ma pproponietx miżuri komprensivi biex tiżgura l-kwalità, l-aċċessibbiltà u s-sostenibbiltà fiskali fit-tul tal-kura tas-saħħa fis-Slovenja. Qed jitfassal abbozz ta’ att ta’ kura fit-tul bħala parti mill-istrateġija ta’ tixjiħ attiv tas-Slovenja. Madankollu, għadu mhux ċar kif il-miżuri previsti se jtejbu l-kosteffettività, l-aċċessibbiltà u l-kwalità tal-kura ħlief li l-akkwist pubbliku fil-kura tas-saħħa huwa mistenni li jsir aktar kosteffiċjenti permezz ta’ koordinazzjoni mtejba. L-investimenti fis-saħħa u l-istrutturi tal-kura fit-tul u t-tagħmir jistgħu jgħinu biex tittaffa l-pressjoni futura fuq is-sistemi tal-kura.

               (10)Sfidi li jirrigwardaw is-sostenibbiltà u l-adegwatezza fit-tul tas-sistema tal-pensjonijiet qed isiru dejjem aktar urġenti peress li l-popolazzjoni Slovena qed tixjieħ b’rata aktar mgħaġġla mill-popolazzjoni tal-biċċa l-kbira tal-Istati Membri. Fid-dokument “Il-Punt tat-tluq għall-modernizzazzjoni tas-Sistema tal-Assigurazzjoni tal-Pensjoni u d-Diżabbiltà fir-Repubblika tas-Slovenja”, adottat fl-2017 mill-Kunsill Ekonomiku u Soċjali, kien previst mis-sħab soċjali u mill-gvern preċedenti li tiġi adottata riforma sal-2020 u l-programm nazzjonali ta’ riforma għall-2019-2020 isemmi l-possibbiltà ta’ reviżjoni ġenerali tas-sistema tal-pensjonijiet biex tiġi appoġġata s-sostenibbiltà tas-sistema u livelli xierqa ta’ pensjonijiet fuq terminu medju sa twil ta’ żmien. Jistabbilixxi wkoll l-objettiv li jiġu estiżi l-ħajjiet tax-xogħol u li jiġu pprovduti opportunitajiet aħjar għall-isfruttament tar-riżorsi umani ta’ ħaddiema akbar fl-età, iżda ma jispeċifikax kif u meta għandu jintlaħaq dan l-objettiv. L-aġġustament tal-età statutorja tal-pensjoni f’konformità maż-żieda fl-istennija tal-għomor u l-promozzjoni tal-irtirar aktar tard jagħmlu s-sistema aktar sostenibbli. L-iżgurar ta’ pensjonijiet adegwati jibqa’ sfida, minħabba li xi benefiċjarji tal-pensjoni għadhom fil-linja tal-faqar jew taħtha. Kważi 70 % tal-persuni kollha li jaħdmu għal rashom fis-Slovenja jagħżlu li jħallsu l-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali fil-livell minimu li jintitolahom biss għall-pensjoni tax-xjuħija minima. L-adegwatezza tal-pensjonijiet tista’ tittejjeb aktar billi tingħata spinta lill-kopertura tal-iskemi tal-pensjoni supplimentari, billi jiġu indirizzati b’mod xieraq il-mogħdijiet tal-karriera li jinbidlu u billi jitnaqqsu r-riskji tal-faqar fix-xjuħija.

               (11)L-impjiegi komplew jiżdiedu u l-qgħad naqas aktar. Fl-istess ħin, il-qgħad fit-tul għadu ogħla mil-livelli ta’ qabel il-kriżi u għadu jirrappreżenta kważi nofs il-qgħad kollu. L-isfidi qed jippersistu, b’mod partikolari għall-ħaddiema b’ħiliet baxxi u akbar fl-età, li r-rati ta’ attività u impjiegi tagħhom għadhom fost l-aktar baxxi fl-UE. Il-parteċipazzjoni tagħhom fit-tagħlim għall-adulti hija baxxa ħafna. L-evalwazzjoni tal-politiki biex iħeġġu n-nies jidħlu fix-xogħol jew fit-taħriġ turi li l-biċċa l-kbira tal-programmi eżistenti sejrin tajjeb. Madankollu, l-infiq f’dan il-qasam, u r-rata ta’ parteċipazzjoni ta’ persuni b’ħiliet baxxi u persuni qiegħda li huma akbar fl-età fil-programmi għadhom limitati. Għaldaqstant, l-investimenti f’miżuri effiċjenti biex tiżdied l-impjegabbiltà tal-ħaddiema b’ħiliet baxxi u akbar fl-età, inkluż fil-ħiliet diġitali, huma ta’ importanza partikolari. Iż-żieda fir-rata tal-impjieg ta’ ħaddiema akbar fl-età se tgħin ukoll biex jittaffu l-pressjonijiet fuq is-sistema tal-pensjonijiet. Filwaqt li r-riforma tas-suq tax-xogħol tal-2013 għenet biċ-ċar ċerti gruppi vulnerabbli biex jidħlu fid-dinja tax-xogħol, l-impjiegi abbażi temporanja għadu problema. Ir-rata ta’ nies fir-riskju ta’ faqar jew esklużjoni soċjali naqas iżda għadu ogħla mill-medja tal-UE għal persuni anzjani.

               (12)Sinjali ta’ skarsezzi ta’ ħaddiema qed jitfaċċaw f’aktar u aktar setturi tal-ekonomija. L-ispariġġ li jeżisti bejn il-ħiliet li jiksbu ż-żgħażagħ matul l-edukazzjoni tagħhom u l-ħiliet imfittxija mill-impjegaturi jidher li jikkontribwixxi għal tali skarsezzi. Flimkien man-nuqqasijiet fil-funzjonament tal-ekosistemi għall-innovazzjoni, dawn l-iskarsezzi jtellfu t-trasformazzjoni industrijali fl-oqsma ta’ prijorità tal-istrateġija ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti kif definita f’konsultazzjoni mal-partijiet interessati. L-iżvilupp tal-ħiliet diġitali fil-forza tax-xogħol futura huwa kruċjali biex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet tal-ekonomija.

               (13)Ġew adottati xi miżuri, jew se jiġu adottati, biex itejbu l-possibilitajiet ta’ finanzjament għal ditti fis-Slovenja u jiġu pprovduti alternattivi għal self mill-banek. Madankollu, in-negozji tas-Slovenja għadhom jiddependu ħafna fuq is-self mill-banek u l-fluss tal-flus biex jissodisfaw il-ħtiġijiet ta’ finanzjament tagħhom. L-aċċess għall-ekwità minn swieq privati għadu baxx. Il-forniment ta’ kapital ta’ riskju qed jikber, iżda minn livell baxx ħafna. Il-kapitalizzazzjoni fis-suq tal-borża f’Ljubljana hija baxxa u qed tkompli tiċkien. Is-suq kapitali limitat u sottożviluppat, flimkien ma’ kundizzjonijiet ta’ qafas mhux favorevoli inkluż il-litteriżmu finanzjarju baxx ta’ impriżi iżgħar, ixekkel id-dħul ta’ ekwità u ta’ kapital ta’ riskju fil-pajjiż. L-aċċess diffiċli għall-ekwità jippreżenta ostaklu għat-tkabbir għal kumpaniji innovattivi iżda wkoll għan-negozji stabbiliti li jistgħu jibbenefikaw minn bidla fil-finanzjament.

               (14)Il-piż amministrattiv u regolatorju tas-Slovenja għadu għoli u qed iżomm in-negozji Sloveni lura. Dan il-piż huwa meqjus bħala problema ewlenija għan-negozju fis-Slovenja. Għandu x’jaqsam ma’ kwistjonijiet bħal permessi, rekwiżiti ta’ rappurtar, proċeduri ta’ taxxa u ħafna drabi proċeduri tal-qorti kummerċjali li jkunu twal ħafna. Id-diffikultajiet fil-prosekuzzjoni ta’ kriminalità ekonomika u finanzjarja jħallu impatt ukoll fuq l-ambjent tan-negozju. Is-Slovenja ħolqot għodod biex jitnaqqas il-piż amministrattiv, inkluż il-portal SPOT (“Slovenska Poslovna točka”) u d-“Dokument Uniku”, li jindirizzaw diversi mill-piżijiet identifikati. Madankollu, ħafna mill-miżuri ta’ tnaqqis tal-piżijiet għadhom pendenti u l-impatt ta’ xi wħud li ġew implimentati kien inqas milli mistenni. Is-Slovenja wettqet ukoll xi riformi biex tilliberalizza r-rekwiżiti professjonali restrittivi. Madankollu, xi partijiet mir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż mill-2017 għadhom ma ġewx indirizzati, b’mod partikolari fir-rigward tal-avukati u l-aġenti tal-proprjetà immobbli.

               (15)Hemm dgħufijiet fir-rigward tal-kompetizzjoni u t-trasparenza fl-akkwist pubbliku fis-Slovenja, kif indikat b’mod partikolari mill-proporzjon għoli ta’ kuntratti organizzati permezz ta’ proċeduri nnegozjati (mingħajr sejħa). Is-salvagwardji kontra l-korruzzjoni u l-kollużjoni fost l-offerenti, b’mod partikolari fl-akkwist minn amministrazzjonijiet lokali u minn intrapriżi tal-istat, għadhom dgħajfa. Is-sorveljanza indipendenti tal-akkwist pubbliku hija nieqsa minn biżżejjed salvagwardji legali kontra l-pressjoni jew l-interferenza esterna, b’mod partikolari fir-rigward tal-proċeduri dixxiplinari u l-proposta għall-ħatra ta’ membri tal-Kummissjoni Nazzjonali għar-Reviżjoni. Ġie implimentat pjan ta’ azzjoni biex tiżdied il-professjonalizzazzjoni ta’ dawk involuti fl-akkwist, iżda l-professjonalizzazzjoni għadha baxxa. Filwaqt li huwa stmat mill-awtoritajiet li l-kriminalità ekonomika u l-korruzzjoni ikkawżaw danni sinifikanti f’dawn l-aħħar snin, xi riformi kontra l-korruzzjoni għadhom pendenti.

               (16)Minkejja l-privatizzazzjoni parzjali ta’ 65 % tal-ishma tal-akbar bank tas-Slovenja, Nova Ljubljanska Banka, l-involviment tal-istat fl-ekonomija għadu għoli, inkluż fis-settur finanzjarju. Il-pjanijiet ppubblikati qabel il-privatizzazzjoni ġew implimentati bil-mod. Il-progress fil-privatizzazzjonijiet iżid il-vijabbiltà tal-kumpaniji fuq medda twila ta’ żmien u jnaqqas ir-riskji għall-finanzi pubbliċi kif ukoll ir-riskju ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni u l-allokazzjoni tar-riżorsi. Aktar bejgħ ta’ ishma f’kumpaniji kkwotati jgħin ukoll fl-iżvilupp tas-suq tal-kapital tas-Slovenja.

               (17)L-ekosistema tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni teħtieġ titjib biex isir kompletament funzjonanti u ħafna drabi l-miżuri ta’ appoġġ ikunu nieqsa mill-koerenza. Appoġġ limitat għall-edukazzjoni tan-negozju u t-trasferiment tat-teknoloġija, u, b’mod aktar ġenerali, kooperazzjoni dgħajfa bejn ix-xjenza u n-negozju, ixekklu l-ħolqien u ż-żieda ta’ kumpaniji innovattivi. Il-biċċa l-kbira tal-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju fis-Slovenja għandhom kapaċità ta’ innovazzjoni baxxa u s-sehem ta’ kumpaniji innovattivi fis-Slovenja qed jonqos u jinsab taħt il-medja tal-UE. It-trasformazzjoni diġitali kajmana tas-Slovenja tillimita t-tkabbir tal-produttività. Hemm diskrepanzi fil-prestazzjoni tal-innovazzjoni bejn ir-reġjuni tal-lvant u tal-punent tas-Slovenja, li jxekklu l-kooperazzjoni u n-netwerking. Is-Slovenja qed treġġa’ lura l-progress tagħha lejn il-mira tal-infiq għar-riċerka u l-iżvilupp tal-2020 fl-istess ħin li ż-żieda fl-investiment fir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni tkun ta’ tisħiħ il-potenzjal tat-tkabbir tal-pajjiż. Is-Slovenja tattira sehem baxx ta’ studenti internazzjonali fil-livelli kollha tal-edukazzjoni postsekondarja, speċjalment fil-livell tad-dottorat filwaqt li l-mobbiltà internazzjonali tar-riċerkaturi u l-mobbiltà bejn l-akkademja u l-industrija għadha limitata.

               (18)Għall-perjodu sal-2030, is-Slovenja stabbilixxiet objettivi f’termini ta’ infrastruttura tal-enerġija, effiċjenza enerġetika u ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli fl-abbozz ta’ pjan nazzjonali tagħha dwar l-enerġija u l-klima, li kollha jeħtieġu investimenti xierqa. B’mod partikolari, l-ekonomija tas-Slovenja hija aktar intensiva fl-użu tal-karbonju mill-medja tal-UE, u s-sehem tal-enerġiji rinnovabbli fil-produzzjoni totali tal-enerġija qed jistaġna. L-iżvilupp ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli apparti l-injam u l-idroenerġija huwa partikolarment kajman. L-industrija, is-servizzi u s-settur residenzjali tas-Slovenja kollha jirrappreżentaw sehem akbar mit-total tal-konsum finali tal-enerġija meta mqabbel mal-medja tal-UE. Barra minn hekk, il-kapaċità ta’ ħżin tal-enerġija eżistenti hija sottożviluppata u għalhekk tonqos milli tindirizza l-ħtiġijiet li jirriżultaw mill-produzzjoni lokali mhux integrata ta’ sorsi ta’ enerġija.

               (19)It-trasport sar l-akbar sors ta’ emissjonijiet ta’ CO2: is-sehem tiegħu mill-emissjonijiet totali huwa ogħla mis-sehem medju ta’ dan is-settur fl-UE. Id-dipendenza qawwija tas-Slovenja fuq it-trasport bit-triq toħloq problemi ta’ intensità għolja ta’ enerġija u ta’ karbonju, kif ukoll tat-tniġġis tal-arja u tal-inċidenti fit-toroq. Hemm lok sinifikanti għal titjib fl-infrastruttura ferrovjarja kif ukoll f’enerġija b’livell baxx ta’ emissjonijiet ta’ karbonju u trasport sostenibbli b’mod ġenerali, li jista’ jgħin biex jitnaqqsu dawn l-effetti negattivi. Għad hemm diskrepanzi importanti fl-investiment fil-qasam tar-riżorsi naturali, biex jiġi żgurat mudell ta’ żvilupp aktar sostenibbli. L-ekonomija tas-Slovenja tiddependi fuq l-ambjent naturali tagħha, li qiegħed jiddeterjora. Id-dipendenza qawwija fuq il-materja prima importata, flimkien ma’ rati baxxi ta’ riċiklaġġ, jxekklu t-tranżizzjoni lejn ekonomija ċirkolari. L-istat tas-sistema tas-settur tal-ilma urban mormi, inkluż l-infrastruttura tal-ġbir u tat-trattament, ma jissodisfax għal kollox ir-rekwiżiti tal-UE. Partijiet sostanzjali tal-ekonomija tas-Slovenja huma vulnerabbli għad-diżastri naturali, b’mod partikolari l-għargħar.

               (20)Tajjeb li wieħed ifakkar li l-ipprogrammar tal-fondi tal-UE għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin biex jiġu indirizzati xi wħud mil-lakuni identifikati fir-rakkomandazzjonijiet, b’mod partikolari fl-oqsma koperti mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiżi
                  7
               . Dan ikun jippermetti lis-Slovenja biex tagħmel l-aħjar użu minn dawk il-fondi fir-rigward tas-setturi, filwaqt li tqis id-differenzi reġjonali. It-tisħiħ tal-kapaċità amministrattiva tal-pajjiż għall-ġestjoni ta’ dawn il-fondi huwa fattur importanti għas-suċċess ta’ dan l-investiment.

               (21)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2019, il-Kummissjoni għamlet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tas-Slovenja u ppubblikatha fir-rapport għal kull pajjiż tal-2019. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2019 u l-programm ta’ riforma nazzjonali tal-2019 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lis-Slovenja fi snin preċedenti. Hija qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fis-Slovenja, iżda wkoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni. Dan jirrifletti l-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (22)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2019 u l-opinjoni tiegħu
                  8
                hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li s-Slovenja tieħu azzjoni fl-2019 u l-2020 biex:

               1.Tilħaq l-objettiv baġitarju tat-terminu medju fl-2020. Tadotta u timplimenta riformi fil-kura tas-saħħa u l-kura fit-tul li jiżguraw il-kwalità, l-aċċessibbiltà u s-sostenibbiltà fiskali fit-tul. Tiżgura s-sostenibbiltà u l-adegwatezza fit-tul tas-sistema tal-pensjonijiet, inkluż billi taġġusta l-età statutorja tal-irtirar u tirrestrinġi l-irtirar kmieni. Iżżid l-impjegabbiltà ta’ ħaddiema b’ħiliet baxxi u ħaddiema akbar fl-età billi ttejjeb ir-rilevanza għas-suq tax-xogħol tal-edukazzjoni u t-taħriġ, it-tagħlim tul il-ħajja u l-miżuri ta’ attivazzjoni, inkluż permezz ta’ litteriżmu diġitali aħjar.

               2.Tappoġġa l-iżvilupp ta’ swieq tal-ekwità. Ittejjeb l-ambjent tan-negozju billi tnaqqas ir-restrizzjonijiet regolatorji u l-piż amministrattiv. Ittejjeb il-kompetizzjoni, il-professjonalizzazzjoni u s-sorveljanza indipendenti fl-akkwist pubbliku. Twettaq privatizzazzjonijiet f’konformità mal-pjanijiet eżistenti.

               3.Tiffoka l-politika ekonomika relatata mal-investiment fir-riċerka u l-innovazzjoni, it-tranżizzjoni lejn enerġija b’livell baxx ta’ emissjonijiet ta’ karbonju, b’mod partikolari l-ferrovija, u l-infrastruttura ambjentali, filwaqt li jitqiesu d-differenzi reġjonali.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        SWD(2019) 1023 final.

                     (3)

                        Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).

                     (4)

                        COM(2014) 494 final.

                     (5)

                        Il-bilanċ aġġustat b’mod ċikliku nett għal miżuri ta’ darba u temporanji, kif ikkalkulat mill-ġdid mill-Kummissjoni bl-użu tal-metodoloġija maqbula b’mod komuni.

                     (6)

                        L-infiq pubbliku primarju nett huwa magħmul min-nefqa totali tal-gvern bl-esklużjoni tan-nefqa fuq l-imgħax, nefqa fuq programmi tal-Unjoni korrisposti bis-sħiħ mid-dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonarji fl-infiq tal-benefiċċju tal-qgħad. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss iffinanzjat nazzjonalment huwa mifrux fuq perjodu ta’ erba’ (4) snin. Miżuri ta’ dħul diskrezzjonarji jew żidiet fid-dħul mitluba mil-liġi huma meqjusa. Miżuri ta’ darba fuq in-naħa kemm tad-dħul kif ukoll tal-infiq huma nettjati.

                     (7)

                        SWD(2019) 1023 final.

                     (8)

                        Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 5.6.2019
            COM(2019) 509 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma ta’ Spanja għall-2019 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà ta’ Spanja għall-2019

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma ta’ Spanja għall-2019 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà ta’ Spanja għall-2019

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi
                  2
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fil-21 ta’ Novembru 2018, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li ta bidu għas-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2019. Hija kkunsidrat kif xieraq il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, ipproklamat mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fil-21 ta’ Marzu 2019. Fil-21 ta' Novembru 2018, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija identifikat lil Spanja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro, li ġiet approvata mill-Kunsill Ewropew fil-21 ta’ Marzu 2019. Fid-9 ta’ April 2019, il-Kunsill adotta r-rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (“Rakkomandazzjoni għaż-Żona tal-Euro”).

               (2)Bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, u fid-dawl tar-rabtiet mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja, jenħtieġ li Spanja tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u f’waqtha tar-Rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro, kif riflessa fir-rakkomandazzjonijiet minn (1) sa (4) hawn isfel. B’mod partikolari, il-miżuri għat-titjib tal-produttività se jgħinu biex tiġi indirizzata l-ewwel rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro fir-rigward tat-titjib fil-produttività għar-ekwilibriju mill-ġdid taż-żona tal-euro, l-użu ta’ qligħ mhux mistenni biex jitnaqqas id-dejn pubbliku u l-iffukar tal-politika ekonomika relatata mal-investiment fl-oqsma speċifikati se jgħinu biex tiġi indirizzata t-tieni rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro fir-rigward tar-rikostruzzjoni tal-bafers u tal-appoġġ għall-investiment, u miżuri biex jittejbu l-ħiliet u l-impjegabbiltà se jgħinu biex tiġi indirizzata t-tielet rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro fir-rigward tal-funzjonament tas-suq tax-xogħol.

               (3)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2019 għal Spanja
                  3
                ġie ppubblikat fis-27 ta’ Frar 2019. Dan ivvaluta l-progress li għamlet Spanja biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fit-13 ta’ Lulju 2018, is-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress ta’ Spanja lejn il-miri nazzjonali tagħha tal-Ewropa 2020. Ir-rapport inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fis-27 ta’ Frar 2019
                  4
               . L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha għall-konklużjoni li Spanja għaddejja minn żbilanċi makroekonomiċi. Stokk kbir ta’ dejn intern u estern, kemm pubbliku kif ukoll privat, u qgħad għoli, fil-kuntest ta’ tkabbir dgħajjef fil-produttività, għadhom vulnerabbiltajiet b’rilevanza transfruntiera. It-tnaqqis tad-dejn tas-settur privat miexi ’l quddiem, iżda l-ħtiġijiet ta’ tnaqqis fl-ingranaġġ tad-dejn għadhom imdaqqsa. Minkejja tkabbir robust kontinwu tal-PDG, id-dejn tal-gvern bħala sehem tal-PDG għadu għoli. Ir-rata tal-qgħad kompliet titbaxxa b’mod mgħaġġel, iżda għadha għolja ħafna u l-grad għoli ta’ segmentazzjoni tas-suq tax-xogħol bejn kuntratti temporanji u dawk indefiniti jimpedixxi tkabbir fil-produttività tax-xogħol aktar mgħaġġel. Wara momentum qawwi ta’ riforma bejn l-2012 u l-2015, kuntest politiku li qed jevolvi matul l-aħħar sena kkontribwixxa għal sena oħra ta’ progress limitat fl-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet. Is-sitwazzjoni ekonomika favorevoli attwali tipprovdi tieqa ta’ opportunità biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet ta’ riforma pendenti bil-għan li l-ekonomija Spanjola ssir iktar reżiljenti u jiżdied it-tkabbir tal-produttività tagħha.

               (4)Fit-30 ta’ April 2019, Spanja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha għall-2019 kif ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tagħha għall-2019. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

               (5)Il-Programm ta’ Stabbiltà għall-2019 jirrapporta dwar l-azzjonijiet meħuda biex jiġu implimentati l-għodod preventivi u korrettivi stabbiliti fil-Liġi ta’ Stabbiltà ta’ Spanja. Madankollu, dan ma jistabbilixxix pjanijiet biex l-infurzar ta’ dawn l-għodod isir b’mod awtomatiku u biex tiġi rieżaminata r-regola tan-nefqa tal-Liġi ta' Stabbiltà, bil-ħsieb li ssaħħaħ il-kontribut tagħha għall-konsolidazzjoni fiskali, speċjalment matul it-tkabbir ekonomiku. Fil-qasam tal-akkwist pubbliku, biex tittejjeb l-effiċjenza tal-infiq pubbliku kif ukoll biex jiġu evitati l-irregolaritajiet, l-implimentazzjoni ambizzjuża tal-Liġi dwar il-kuntratti tas-settur pubbliku adottata fl-2017 se tkun strumentali. B’mod partikolari, huwa importanti li l-istruttura ta’ tmexxija l-ġdida, b’mod partikolari l-Uffiċċju Indipendenti għar-Regolament u s-Superviżjoni, tkun tista’ twettaq b’mod effettiv il-kompiti allokati lilha, u li l-Istrateġija Nazzjonali komprensiva dwar l-Akkwist Pubbliku tiġi adottata malajr - bl-involviment attiv tal-awtoritajiet u tal-entitajiet kontraenti fil-livelli nazzjonali, reġjonali u lokali. Fl-aħħar nett, għadd ta’ reviżjonijiet tal-nefqa huma mistennija fl-2019 u l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet li jirriżultaw minnhom għandha tgħin biex tiżdied l-effiċjenza tan-nefqa pubblika.

               (6)Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi rilevanti għall-pajjiż ġew indirizzati fl-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej ("Fondi SIE") għall-perjodu 2014-2020. Kif previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
                  5
               , fejn ikun neċessarju li jingħata sostenn għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista' titlob lil Stat Membru li jirrieżamina l-Ftehim ta’ Sħubija u l-programmi rilevanti tiegħu u jipproponi emendi għalihom. Il-Kummissjoni pprovdiet iktar dettalji dwar kif tagħmel użu minn dik id-dispożizzjoni fil-linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi SIE ma’ governanza ekonomika tajba
                  6
               .

               (7)Wara l-korrezzjoni f’waqtha u durabbli tad-defiċit eċċessiv u d-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2019/X li tabroga l-proċedura ta’ defiċit eċċessiv, Spanja tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u hija soġġetta għar-regola tranżitorja tad-dejn. Hija tipprevedi li l-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika se jiżdied minn -2,5 % tal-PDG fl-2018 għal -2,0 % tal-PDG fl-2019 u jilħaq baġit bilanċjat fl-2022. Abbażi tal-bilanċ strutturali rikalkulat
                  7
               , l-objettiv baġitarju fuq terminu medju ta’ pożizzjoni baġitarja bilanċjata f’termini strutturali mhuwiex ippjanat li jintlaħaq matul il-perjodu ta’ żmien tal-Programm. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà, id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika għall-proporzjon ta’ PDG huwa mistenni li jonqos minn 97,1 % fl-2018 għal 95,8 % fl-2019, qabel ma jilħaq it-88,7 % fl-2022. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawk il-projezzjonijiet baġitarji huwa plawsibbli. Ir-riskji għall-kisba tal-miri fiskali stabbiliti fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2019 fil-biċċa l-kbira jirrigwardaw in-naħa tad-dħul, fejn l-inċertezza dwar ir-rendiment jew dwar l-opportunitajiet ta’ implimentazzjoni ta’ ħafna mill-miżuri ta’ dħul hija waħda kbira.

               (8)Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill irrakkomanda li Spanja tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarja netta tal-gvern
                  8
                ma taqbiżx iż-0,6 % fl-2019, ekwivalenti għal aġġustament annwali strutturali ta’ 0,65 % tal-PDG. Fuq il-bażi tal-tbassir tar-rebbiegħa tal-Kummissjoni tal-2019, hemm riskju ta’ devjazzjoni sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament rakkomandat lejn l-objettiv baġitarju fit-terminu medju fl-2019.

               (9)Fl-2020, fid-dawl tal-proporzjon tad-dejn tal-gvern ġenerali għall-PDG ta’ Spanja, li huwa ogħla mill-valur referenzjarju tat-Trattat ta’ 60 % tal-PDG, u l-marġni previst tal-potenzjal tal-produzzjoni pożittiv ta’ 2,0 % tal-PDG, in-nefqa nominali netta tal-gvern ma għandhiex tikber fl-2020, f’konformità mal-aġġustament strutturali ta’ 1,0 % tal-PDG li jirriżulta mill-matriċi ta’ aġġustament maqbula b’mod komuni skont il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fl-istess ħin, hemm sinjali li l-kapaċità mhux użata fl-ekonomija hija sottovalutata, bl-inflazzjoni prevista li tibqa’ taħt it-2 % fl-2019 u li tibqa’ laxka fis-suq tax-xogħol (rata għolja ta’ qgħad u sehem għoli ħafna tax-xogħol part-time involontarju, l-impjegati temporanji kif ukoll il-faqar fost dawk li jaħdmu). Barra minn hekk, l-għodda tal-plawżibbiltà tindika wkoll li hemm livell għoli ta’ inċertezza tal-istimi tal-marġni tal-potenzjal tal-produzzjoni bbażati fuq il-metodoloġija komuni. Abbażi ta’ dan, jidher xieraq li jsir aġġustament strutturali annwali ta’ 0,65% tal-PDG, li jikkorrispondi għal rata massima ta’ tkabbir tal-infiq pubbliku primarju nett ta’ 0,9%. Skont it-tbassir tar-rebbiegħa tal-2019 tal-Kummissjoni, jekk il-politiki ma jinbidlux, hemm riskju ta’ devjazzjoni sinifikanti mill-aġġustament fiskali meħtieġ fl-2020. Barra minn hekk, Spanja mhijiex mistennija tikkonforma mar-rekwiżiti tar-regola tranżitorja tad-dejn fl-2019 u fl-2020. Kumplessivament, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li mill-2019 jenħtieġ li jittieħdu l-miżuri neċessarji sabiex ikun hemm konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. L-użu ta’ kwalunkwe gwadann mhux previst biex ikompli jitnaqqas il-proporzjon tad-dejn pubbliku jkun importanti.

               (10)It-tkabbir fl-impjiegi jibqa’ robust fi Spanja. Il-qgħad għadu qed jonqos iżda għadu ferm ogħla mill-medja tal-Unjoni Ewropea, speċjalment għaż-żgħażagħ u għall-persuni b’livell baxx ta’ ħiliet. Id-disparitajiet bejn is-sessi fl-impjiegi u fit-tul tal-karrieri tax-xogħol għadhom kbar. Dawn jirrappreżentaw potenzjal mhux sfruttat, mhux l-inqas minħabba l-popolazzjoni li qed tixjieħ malajr.

               (11)Filwaqt li mnaqqas progressivament, l-użu mifrux ħafna ta’ kuntratti temporanji, inkluż f’setturi inqas suxxettibbli għal attività staġjonali jew ċiklika, jikklassifika ruħu fost l-ogħla fl-Ewropa u jista’ jippreġudika l-potenzjal tat-tkabbir u l-koeżjoni soċjali ta’ Spanja. Iż-żgħażagħ, il-persuni b’livell baxx ta’ ħiliet u ċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi huma dawk l-aktar milquta, li ta’ spiss ibatu minn intitolamenti aktar baxxi għall-benefiċċji soċjali u riskji ogħla ta’ faqar. Il-kuntratti temporanji ta’ spiss huma qosra ħafna u jipprovdu inċentivi dgħajfa kemm għall-ħaddiema kif ukoll għal min iħaddem biex jinvestu fit-taħriġ, li min-naħa tiegħu jxekkel it-tkabbir tal-produttività. Iċ-ċaqliq minn kuntratt temporanju għal wieħed permanenti jibqa’ diffiċli u, l-ostakli għall-mobilità tal-forza tax-xogħol inaqqsu l-opportunitajiet għal dawk li qed ifittxu x-xogħol u jfixklu l-allokazzjoni effiċjenti tagħhom madwar il-pajjiż.

               (12)Spanja saħħet l-appoġġ lil dawk li ilhom qiegħda, li kienu għadhom jirrappreżentaw 6,4 % tal-popolazzjoni attiva fl-2018. L-inizjattivi reċenti jfittxu li jagħmlu liż-żgħażagħ impjegabbli permezz ta’ konsulenza u gwida għall-karriera, iżda s-servizzi pubbliċi tal-impjiegi għadhom jimmaniġġjaw sehem baxx ta’ postijiet tax-xogħol battala u huma meħtieġa aktar sforzi biex jitjieb l-użu tagħhom fit-tiftix għax-xogħol u fil-kollokament. B’mod partikolari, f’xi reġjuni, l-impenn ta’ min iħaddem huwa dgħajjef u l-għodod tat-tfassil ta’ profil biex il-persuni li qed ifittxu impjieg ikunu jaqblu aħjar mal-ħtiġijiet ta’ min iħaddem għadhom fil-fażi inizjali. Qed isir progress fis-sħubijiet bejn is-servizzi pubbliċi tal-impjiegi u s-servizzi soċjali, iżda f’xi reġjuni l-kooperazzjoni għadha limitata. Iż-żieda fl-investiment f’servizzi pubbliċi moderni għall-impjiegi flimkien ma’ appoġġ għall-mobilità tal-forza tax-xogħol tista’ tikkontribwixxi biex jitjiebu l-impjegabbiltà u l-adattament tal-ħaddiema u tiffaċilita t-tranżizzjonijiet fis-suq tax-xogħol, u b’hekk jitjiebu l-produttività u t-tkabbir inklużiv fit-tul ta’ Spanja.

               (13)L-isforzi biex jissaħħu l-ispettorati tax-xogħol sabiex jiġġieldu l-abbuż ta’ kuntratti temporanji qed iħallu xi frott u s-sehem ta’ kuntratti indefiniti fi tkabbir ta’ impjieg nett qed jiżdied. Madankollu, min iħaddem qed ikompi jagħmel użu estensiv mill-kuntratti għal żmien qasir. L-evidenza tal-passat turi li l-bosta inċentivi biex jiġi appoġġat il-ħolqien tal-impjiegi qed ikollhom effetti limitati fil-promozzjoni tal-impjiegi ta’ kwalità. Spanja nediet evalwazzjoni ġdida bil-għan li tissimplifika s-sistema, iżda r-riżultati għadhom mhumiex disponibbli. Il-kompetizzjonijiet ta’ reklutaġġ biex jitnaqqas is-sehem tal-impjieg għal żmien fiss fis-settur pubbliku fil-livelli kollha tal-gvern jenħtieġ li jitħaffu biex tintlaħaq il-mira ta’ 8 % sal-aħħar tal-2019. Filwaqt li d-diskussjonijiet madwar mejda tripartitiċi huwa pass tajjeb biex jiġu involuti aktar is-sħab soċjali fit-tfassil tal-politika, hemm lok għal konsultazzjonijiet aktar profondi u f’waqthom.

               (14)Għalkemm qed jonqos, il-proporzjon tal-persuni f’riskju ta’ faqar u esklużjoni soċjali kif ukoll l-inugwaljanza fl-introjtu jibqgħu ogħla mill-medja tal-Unjoni. Ir-rati tal-faqar fost dawk li jaħdmu huma għoljin fost il-ħaddiema temporanji jew b’ħiliet baxxi, jew mhux imwielda fl-UE. Ir-rata ta’ faqar fost it-tfal, għalkemm qed tonqos, għadha għolja ħafna. Il-kapaċità tat-trasferimenti soċjali minbarra l-pensjonijiet biex jitnaqqas il-faqar tibqa’ fost l-aktar baxxi fl-Unjoni, speċjalment għat-tfal. L-infiq soċjali bħala sehem tal-PGD fi Spanja għal familji bit-tfal huwa wieħed mill-iktar baxxi fl-UE u mhuwiex immirat tajjeb. Minkejja xejra pożittiva, għad hemm lakuni sinifikanti fil-kopertura ta’ persuni b’dipendenza severa u moderata. L-assistenza nazzjonali għall-qgħad tibqa’ frammentata, bi skemi multipli li jimmiraw għal gruppi differenti ta’ persuni li qed ifittxu impjieg. Il-miżuri reċenti li jtejbu l-kopertura u l-protezzjoni tal-assistenza għall-introjtu għal persuni ixjaħ li ilhom qiegħda (li għandhom 52 sena jew aktar) jistgħu, fl-istess ħin, idgħajfu l-inċentivi għax-xogħol fi ħdan dan il-grupp partikolari. Sadanittant, l-iskemi ta’ introjtu minimu reġjonali jippreżentaw differenzi kbar fil-kundizzjonijiet tal-aċċess, tal-kopertura u tal-adegwatezza madwar ir-reġjuni u l-portabbiltà limitata tagħhom bejn ir-reġjuni tnaqqas l-inċentivi għall-mobilità tal-forza tax-xogħol. B’riżultat ta' dan, għadd ta’ persuni fil-bżonn ma jirċevux appoġġ. It-tnedija tas-sistema tal-Karta Soċjali Universali se tagħmel is-sistema tal-benefiċċji soċjali aktar trasparenti u b’hekk tippermetti mmirar aħjar. Filwaqt li l-irkupru ekonomiku jkompli jnaqqas il-faqar, is-sitwazzjoni titlob għal investiment f’politiki ta’ inklużjoni soċjali u infrastruttura soċjali (eż. l-akkomodazzjoni soċjali) sabiex jinkiseb tkabbir inklużiv. Barra minn hekk, Spanja qed tiffaċċja sfidi speċifiċi ta’ koeżjoni territorjali, bħal tnaqqis fil-popolazzjoni u tixjiħ f’ċerti żoni rurali. L-azzjonijiet li jippromwovu l-intraprenditorija, id-diġitalizzazzjoni u l-ekonomija soċjali jistgħu jgħinu fl-indirizzar ta’ dawk l-isfidi, bħala parti minn strateġiji ta’ żvilupp territorjali integrat.

               (15)Matul il-kriżi, is-sistema tal-pensjonijiet Spanjola kellha rwol importanti fiż-żamma tal-istandards tal-għajxien tal-anzjani, li jiffaċċjaw riskju iżgħar ta’ faqar. Il-projezzjonijiet fir-Rapport tal-2018 dwar it-Tixjiħ u r-Rapport dwar l-Adegwatezza tal-Pensjonijiet jindika li r-riformi tal-2011 u l-2013 għenu biex jiżguraw is-sostenibbiltà u l-adegwatezza relattiva tal-pensjonijiet fit-tul. Madankollu, il-kontinwazzjoni tar-rabta mill-ġdid taż-żidiet fil-pensjonijiet mal-inflazzjoni (kif deċiż fl-2018 u l-2019) u l-posponiment tal-fattur ta’ sostenibbiltà jkunu jeħtieġu miżuri ta’ kumpens biex jiżguraw is-sostenibbiltà tas-sistema tal-pensjonijiet fuq perjodu ta’ żmien minn medju sa twil. Barra minn hekk, ikun hemm bżonn ta’ azzjoni biex jiġu indirizzati kemm l-isfida ewlenija tal-adegwatezza ta’ introjtu futur għall-pensjonanti kif ukoll it-tul u l-kompletezza tal-karrieri tax-xogħol tagħhom f’kuntest ta’ qgħad għoli u użu mifrux ta’ kuntratti temporanji u impjieg part-time.

               (16)Il-prestazzjoni tal-innovazzjoni u t-tkabbir tal-produttività ta’ Spanja huma mxekkla minn livelli mrażżna ta’ investiment fir-riċerka u fl-iżvilupp u minn ta’ spariġġ fil-ħiliet. L-infiq fir-riċerka u fl-iżvilupp fis-settur tan-negozju fi Spanja huwa biss nofs il-medja tal-Unjoni, b’mod partikolari għal ditti kbar, b’differenzi reġjonali sinifikanti. Din id-diverġenza hija msaħħa mir-rata baxxa u mir-rata li qed tonqos ta’ eżekuzzjoni tal-baġit pubbliku għar-riċerka u għall-iżvilupp. In-nuqqas u l-ispariġġ ta’ ħiliet huma ostaklu ieħor importanti għall-iżvilupp u għall-użu ta’ teknoloġiji avvanzati, b’mod partikolari minn ditti żgħar u ta’ daqs medju. L-impjiegi f’setturi ta’ teknoloġija għolja u servizzi intensivi tal-għarfien huma ferm taħt il-medja tal-Unjoni f’ħafna reġjuni Spanjoli. Filwaqt li l-istrateġiji reġjonali ta’ innovazzjoni għall-ispeċjalizzazzjoni intelliġenti qed jiġu żviluppati u l-governanza tal-politika nazzjonali tar-riċerka u tal-innovazzjoni qed tiġi ssimplifikata, il-koordinazzjoni nazzjonali-reġjonali fit-tfassil, fl-implimentazzjoni u fl-evalwazzjoni tal-politika għadha dgħajfa. It-titjib fil-prestazzjoni tal-innovazzjoni ta’ Spanja jeħtieġ investimenti sinifikanti biex jitrawmu l-intraprenditorija u n-negozji ġodda u jiġu megħjuna jikbru, u biex tiġi promossa l-kompetittività tad-ditti kollha u l-adattament tagħhom - inkluż permezz tad-diġitalizzazzjoni - għal attivitajiet b’valur miżjud ogħla bil-għan li tiġi estiża l-preżenza tagħhom fis-swieq internazzjonali. Dan jirrikjedi wkoll konċentrazzjoni aktar qawwija fuq is-sħubijiet pubbliċi-privati, il-koperazzjoni bejn l-akkademiċi u n-negozji u t-trasferiment tat-teknoloġija, b’mod partikolari favur kumpaniji żgħar u ta’ daqs medju, governanza msaħħa fil-politika tar-riċerka u tal-innovazzjoni fil-livelli kollha tal-gvern, u allinjament aktar mill-qrib ta’ infrastruttura tar-riċerka u tal-iżvilupp u ta’ proġetti għall-istrateġiji ta’ innovazzjoni reġjonali u nazzjonali.

               (17)Għalkemm qed titjieb, ir-rata tat-tluq bikri mill-iskola għadha għolja ħafna fi Spanja, b’differenzi reġjonali sinifikanti. Hemm lok għal titjib fir-riżultati edukattivi li jvarjaw ħafna bejn ir-reġjuni. Iż-żewġ fatturi jaffettwaw b’mod negattiv il-potenzjal fit-tul għat-tkabbir tal-produttività. L-isforzi biex tiġi riformata s-sistema edukattiva staġnaw. Id-ditti jirrappurtaw diffikultà biex isibu l-ħiliet meħtieġa biex jilqgħu l-innovazzjoni, b’mod partikolari fir-rigward ta’ speċjalisti fit-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni. Spanja approvat miżuri biex ittejjeb is-sistema ta’ edukazzjoni u ta’ taħriġ vokazzjonali doppja, li jista’ jkollha rwol ewlieni fil-provvista ta’ ħiliet u kwalifiki meħtieġa biex jassorbu l-innovazzjoni, iżda r-reġistrazzjoni f’dawk is-sistemi tibqa’ waħda moderata. Ir-rata ta’ gradwati fi Spanja hija ogħla minn dik tal-medja tal-UE, iżda l-gradwati terzjarji jħabbtu wiċċhom ma’ diffikultajiet biex isibu impjieg adegwat. L-iżvilupp tal-kapital uman permezz tal-livelli kollha tal-edukazzjoni u tat-taħriġ, inklużi l-edukazzjoni għolja u t-taħriġ vokazzjonali, u kooperazzjoni akbar bejn l-edukazzjoni u n-negozju bil-għan li jitnaqqas l-ispariġġ fil-ħiliet eżistenti, jista’ jagħti spinta lill-aċċess għas-suq tax-xogħol lill-gradwati żgħażagħ. Jista’ ukoll jipprovdi lid-ditti bil-ħiliet u bil-kwalifiki meħtieġa biex itejbu l-kapaċità tal-innovazzjoni tagħhom u biex jieħdu vantaġġ sħiħ mill-potenzjal tat-tkabbir offrut mid-diġitalizzazzjoni. It-taħriġ mill-ġdid tal-ħaddiema f’ħiliet diġitali jista’ jippermetti wkoll lill-kumpaniji Spanjoli biex jibqgħu kompetittivi f’ekonomija dejjem aktar diġitalizzata. Dawk l-azzjonijiet kollha jikkontribwixxu għat-tnaqqis tad-differenzi reġjonali.

               (18)Ir-restrizzjoni u l-frammentazzjoni tar-regolamentazzjoni fi Spanja qed iżommu lid-ditti milli jibbenefikaw mill-ekonomiji ta’ skala u qed iżommu lura l-produttività. Il-Liġi dwar l-Unità tas-Suq tibqa’ għodda importanti biex jiġu indirizzati dawn il-kwistjonijiet. L-implimentazzjoni ta’ din il-liġi b’mod aktar deċiżiv u t-tneħħija ta’ restrizzjonijiet identifikati fuq is-servizzi b’mod partikolari għal uħud mis-servizzi professjonali bħall-inġiniera ċivili, il-periti, is-servizzi legali u tal-kompjuter jistgħu jtejbu l-opportunitajiet tat-tkabbir u tal-kompetizzjoni. Bħal f’oqsma oħra fejn ir-reġjuni huma atturi ewlenin għall-implimentazzjoni b'suċċess tar-riformi, koordinazzjoni aktar b’saħħitha u sostnuta bejn l-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali tista’ tagħmel il-politiki f’dan il-qasam aktar effettivi.

               (19)Il-konnessjonijiet mhux kompluti għat-trasport tal-merkanzija bil-ferrovija u l-integrazzjoni limitata mas-swieq tal-elettriku u tal-gass tal-Unjoni jipprevjenu lil Spanja milli tibbenefika bis-sħiħ mis-Suq Uniku tal-UE. Għal din ir-raġuni, jenħtieġ ukoll li Spanja tinvesti aktar fl-interkonnessjonijiet tal-elettriku mal-bqija tal-Unjoni biex sal-2020 tilħaq il-mira ta’ mill-inqas 10 % tal-kapaċità tal-ġenerazzjoni tal-elettriku installata tagħha. L-investiment huwa meħtieġ ukoll biex jippermetti użu akbar tal-ferroviji għat-trasport tal-merkanzija, inklużi konnessjonijiet transfruntiera ma’ Franza u mal-Portugall u konnessjonijiet ma’ portijiet u ċentri loġistiċi.

               (20)Għad hemm diskrepanzi sinifikanti fl-investiment fil-qasam tal-ġestjoni tar-riżorsi naturali, biex jiġi żgurat mudell ta’ żvilupp aktar sostenibbli. It-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija fil-bini, u l-iżvilupp ta’ grilji intelliġenti u l-ħżin tal-elettriku rinnovabbli jgħinu biex id-domanda tiġi ġestita aħjar. Jenħtieġ li sforzi addizzjonali jippromwovu t-trasport sostenibbli u l-ekonomija ċirkolari. Uħud miż-żoni ta’ Spanja huma fost l-aktar esposti fl-Ewropa għat-tibdil fil-klima, bi pressjoni fuq ir-riżorsi tal-ilma eżistenti li jeħtieġu aktar investimenti infrastrutturali biex itejbu l-ġestjoni tal-ilma bħat-trattament tal-ilma mormi, it-tnixxijiet fin-netwerks u l-provvista tal-ilma. Minkejja progress kostanti f’dawn l-aħħar snin, Spanja għad trid tissodisfa uħud mir-rekwiżiti tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni dwar l-ilma. Il-progress biex jintlaħqu dawn l-għanijiet kollha jġib miegħu benefiċċji ambjentali, ekonomiċi u soċjali għal Spanja.

               (21)Għal kull nuqqas ta’ investiment identifikat, jenħtieġ li jitqiesu d-differenzi reġjonali speċifiċi fil-ħtiġijiet tal-investiment. Id-differenzi territorjali fil-PDG per capita huma moderati iżda jibqgħu usa’ minn qabel il-kriżi, l-aktar minħabba l-impatt asimmetriku tat-tnaqqis tax-xogħol madwar ir-reġjuni. L-aktar differenzi reġjonali wiesgħa huma attwalment identifikati fl-indikaturi tar-riżultati soċjali u tax-xogħol, fejn il-biċċa l-kbira tar-reġjuni Spanjoli ma jissodisfawx il-medja tal-Unjoni. L-indikaturi soċjoekonomiċi oħrajn jippreżentaw differenzi territorjali wiesgħa, bħall-innovazzjoni, l-intraprenditorija, u l-kompetittività. Il-politika ekonomika relatata mal-investiment jenħtieġ li tqis b’mod idoneju d-differenzi reġjonali fil-ħtiġijiet tal-investiment.

               (22)L-ipprogrammar tal-fondi tal-UE għall-perjodu 2021–2027 jista’ jgħin biex jiġu indirizzati xi wħud min-nuqqasijiet identifikati fir-rakkomandazzjonijiet, b’mod partikolari fl-oqsma koperti mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiż
                  9
               . Dan jippermetti li Spanja tagħmel l-aħjar użu minn dawk il-fondi fir-rigward tas-setturi identifikati, filwaqt li tqis id-differenzi reġjonali u s-sitwazzjoni speċjali tar-reġjuni l-aktar imbiegħda tal-Gżejjer Kanarji. It-tisħiħ tal-kapaċità amministrattiva tal-pajjiż għall-ġestjoni ta’ dawn il-fondi huwa fattur importanti għas-suċċess ta’ dan l-investiment.

               (23)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2019, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika ta’ Spanja u ppubblikatha fir-rapport għall-pajjiż tal-2019. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà għall-2019, il-Programm ta’ Riforma Nazzjonali għall-2019 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lil Spanja fis-snin preċedenti. Hija mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fi Spanja, iżda qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali fil-futur.

               (24)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà għall-2019 u l-opinjoni
                  10
                tiegħu hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

               (25)Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma għall-2019 u l-Programm ta’ Stabbiltà għall-2019. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet minn (1) sa (4) ta’ hawn taħt.

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li Spanja tieħu azzjoni fl-2019 u fl-2020 biex:

               1.Tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq primarju nett tal-gvern ma jaqbiżx 0,9% fl-2020, ekwivalenti għal aġġustament annwali strutturali ta’ 0,65 % tal-PDG. Tieħu miżuri li jsaħħu l-oqfsa fiskali u tal-akkwist pubbliku fil-livelli kollha tal-gvern. Tippreserva s-sostenibbiltà tas-sistema tal-pensjonijiet. Tuża l-qligħ mhux mistenni biex jitħaffef it-tnaqqis tal-proporzjon tad-dejn tal-gvern.

               2.Tiżgura li s-servizzi għall-impjieg u dawk soċjali jkollhom il-kapaċità li jipprovdu appoġġ effettiv. Trawwem tranżizzjonijiet lejn kuntratti indefiniti, inkluż billi tissimplifika s-sistema ta’ inċentivi ta’ reklutaġġ. Ittejjeb l-appoġġ għall-familji u tindirizza l-lakuni fil-kopertura tal-assistenza nazzjonali għall-qgħad u fl-iskemi reġjonali ta’ introjtu minimu. Tnaqqas it-tluq bikri mill-iskola u ttejjeb ir-riżultati edukattivi, filwaqt li tqis id-differenzi reġjonali. Iżżid il-kooperazzjoni bejn l-edukazzjoni u n-negozji bil-ħsieb li ttejjeb il-provvista ta’ ħiliet u kwalifiki rilevanti għas-suq tax-xogħol, b’mod partikolari għat-teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni.

               3.Tiffoka l-politika ekonomika, marbuta mal-investiment, fuq it-trawwim tal-innovazzjoni, l-effiċjenza fl-użu tar-riżorsi u tal-enerġija, it-titjib tal-infrastruttura għall-merkanzija bil-ferrovija u l-estensjoni tal-interkonnessjonijiet tal-enerġija mal-bqija tal-Unjoni, filwaqt li tqis id-diversitajiet reġjonali. Ittejjeb l-effettività tal-politiki li jappoġġjaw ir-riċerka u l-innovazzjoni.

               4.Ittejjeb l-implimentazzjoni tal-Liġi dwar l-Unità tas-Suq billi tiżgura li, fil-livelli kollha ta’ amministrazzjoni, ir-regoli li jirregolaw l-aċċess u t-twettiq tal-attivitajiet ekonomiċi, b’mod partikolari għas-servizzi, ikunu konformi mal-prinċipji ta’ din il-Liġi u billi ttejjeb il-kooperazzjoni bejn l-amministrazzjonijiet.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

                     (3)

                        SWD(2019) 1008 final.

                     (4)

                        COM(2019) 150 final.

                     (5)

                        Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).

                     (6)

                        COM(2014) 494 final.

                     (7)

                        Il-bilanċ aġġustat b’mod ċikliku nett għal miżuri ta’ darba u temporanji, kif ikkalkulat mill-ġdid mill-Kummissjoni bl-użu tal-metodoloġija maqbula b’mod komuni.

                     (8)

                        L-infiq pubbliku primarju nett huwa magħmul mill-infiq pubbliku totali eskluż l-infiq għall-imgħax, mill-infiq fuq programmi tal-Unjoni li huwa kopert kompletament minn dħul minn fondi tal-Unjoni u bidliet mhux diskrezzjonali fuq l-infiq għal benefiċċji tal-qgħad. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss iffinanzjata fuq livell nazzjonali hija mifruxa fuq perjodu ta’ erba’ (4) snin. Il-miżuri ta’ dħul diskrezzjonali jew iż-żidiet fid-dħul mitluba mil-liġi huma meqjusa. Il-miżuri ta’ darba fuq in-naħa kemm tad-dħul kif ukoll tal-infiq huma nnettjati.

                     (9)

                        SWD(2019) 1008 final.

                     (10)

                        Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.