               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 20.5.2020
            COM(2020) 504 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tad-Danimarka tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tad-Danimarka tal-2020

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tad-Danimarka tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tad-Danimarka tal-2020

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lid-Danimarka bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu analiżi fil-fond.

               (2)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2020 dwar id-Danimarka
                  2
                ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tad-Danimarka fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019
                  3
               , is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tad-Danimarka lejn il-miri nazzjonali tagħha tal-Ewropa 2020.

               (3)Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa ddikjarat uffiċjalment it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi s-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, tikkawża volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda thedded l-impjiegi tan-nies, l-introjti tagħhom u n-negozju tal-kumpaniji. Ġabet magħha xokk ekonomiku mill-akbar li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet negattivi serji fl-Unjoni Ewropea. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni
                  4
                li tappella għal rispons ekonomiku kkoordinat għall-kriżi, li jinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u tal-Unjoni.

               (4)Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew introduċew miżuri ta’ emerġenza. Kull miżura ta’ emerġenza jenħtieġ li tkun strettament proporzjonali, neċessarja, għal żmien limitat, u f’konformità mal-istandards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għas-sorveljanza demokratika u għal stħarriġ ġudizzjarju indipendenti.

               (5)Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir
                  5
               . Il-klawżola, kif inhu stipulat fl-Artikoli 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) 1466/97 u l-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament (KE) 1467/97, tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-Komunikazzjoni tagħha, il-Kummissjoni kkondividiet il-fehma tagħha mal-Kunsill li, minħabba t-tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku mistenni kaġun tat-tifqigħa tal-COVID-19, il-kundizzjonijiet attwali jippermettu l-attivazzjoni tal-klawżola. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri tal-Finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti li temporanjament ir-rotta tiddevja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju ta’ żmien medju, dment li dan ma jipperikolax is-sostenibbiltà fiskali fi żmien medju. Għall-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ jiddeċiedi wkoll, b’rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Tippermetti lill-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment japplikaw filwaqt li tippermetti lill-Kummissjoni u lill-Kunsill jieħdu l-miżuri ta’ koordinazzjoni tal-politika neċessarji fil-qafas tal-Patt.

               (6)Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex tiġi limitata u kkontrollata l-firxa tal-pandemija, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi permezz ta’ miżuri ta’ appoġġ għan-negozji u għall-unitajiet domestiċi u biex jiġu żgurati kundizzjonijiet tas-saħħa u s-sikurezza adegwati fil-post tax-xogħol bl-għan li tissokta l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawn l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex jerġgħu lura għal funzjonament normali tas-soċjetajiet u tal-ekonomiji tagħna u għal tkabbir sostenibbli, li jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jisiltu t-tagħlimiet kollha mill-kriżi.

               (7)Il-kriżi tal-COVID-19 uriet biċ-ċar il-flessibbiltà li joffri s-Suq Uniku biex jadatta għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel għall-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, iridu jitneħħew il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-Suq Uniku jaħdem b’mod normali, hekk kif dawn ma jibqgħux aktar indispensabbli. Il-kriżi attwali wriet il-bżonn ta’ pjanijiet ta’tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa, li jinkludu b’mod partikolari strateġiji mtejba ta’ xiri, katini diversifikati ta’ provvista u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali. Dawn huma elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ ta’ tħejjija għall-kriżijiet.

               (8)Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti
                  6
                biex jippermetti lill-Istati Membri jimmobilizzaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex dawn ikunu jistgħu jittrattaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawn l-emendi se jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri simplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet tal-flussi tal-flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Id-Danimarka hija mħeġġa tuża bis-sħiħ dawn il-possibbiltajiet biex tgħin lill-individwi u s-setturi l-aktar affettwati mill-isfidi.

               (9)Fis-7 ta’ Mejju 2020, id-Danimarka ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2020 u, fil-5 ta’ Mejju 2020, il-Programm ta’ Konverġenza tagħha tal-2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

               (10)Attwalment, id-Danimarka tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

               (11)Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu tal-2020, il-Gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 3,7 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 8,0 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 2,4 % tal-PDG fl-2021. Wara li naqas għal 33,2 % tal-PDG fl-2019, id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 40,7 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Il-prospetti makroekonomiċi u fiskali huma milquta minn inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

               (12)Bħala rispons għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, id-Danimarka adottat miżuri baġitarji biex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi għajnuna lil dawk l-individwi u s-setturi l-aktar milquta. Skont il-Programmi ta’ Konverġenza tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji ammontaw għal 4,9 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu t-tisħiħ tas-servizzi tal-kura tas-saħħa, il-kumpens temporanju għall-kostijiet fissi tan-negozji, l-iskema ta’ kumpens temporanju għall-pagi u għajnuna ta’ emerġenza għas-setturi f’diffikultà. Barra minn hekk, id-Danimarka ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex isostnu l-likwidità għan-negozji, stmati mill-Programmi ta’ Konverġenza tal-2020 li huma bejn wieħed u ieħor 15 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludi differimenti ta’ taxxa għat-taxxi fuq l-introjtu u l-garanziji għas-self personali u korporattiv (3,7 % tal-PDG). Meta mqabbla mat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni, id-differenza ewlenija hija li l-Programm ta’ Konverġenza jinkludi t-telf mistenni fil-futur li jirriżulta mill-garanziji tal-Gvern relatati mal-COVID-19 (0,5 % tal-PDG). B’mod kumplessiv, il-miżuri meħuda mid-Danimarka huma f’konformità mal-linji gwida stabbiliti fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar rispons ekonomiku koordinat għat-tifqigħa tal-COVID-19. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ dawn il-miżuri, segwita minn iffukar mill-ġdid tal-politiki fiskali biex jinkisbu pożizzjonijiet fiskali prudenti fi żmien medju meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jagħtu lok għal dan, se tikkontribwixxi għall-ippreservar tas-sostenibbiltà fiskali fi żmien medju.

               (13)Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni skont il-politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tad-Danimarka huwa mbassar li jkun ta’ -7,2 % tal-PDG fl-2020 u -2,3 % fl-2021. Il-projezzjoni tal-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika hija li dan jibqa’ taħt is-60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021.

               (14)Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji f’konformità mal-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba l-ksur ippjanat min-naħa tad-Danimarka tal-limitu tad-defiċit tal-PDG ta’ 3 % fl-2020. Kollox ma’ kollox, l-analiżi tissuġġerixxi li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/1997 mhuwiex issodisfat.

               (15)Il-pandemija tal-COVID-19 affettwat bil-qawwi lid-Danimarka fl-ewwel nofs tal-2020, u poġġiet lis-sistema tas-saħħa taħt pressjoni u naqqset l-attività ekonomika b’mod kunsiderevoli f’ċerti setturi. Id-Danimarka implimentat miżuri fil-pront biex twaqqaf l-imxija tal-pandemija u biex issaħħaħ is-sistema tas-saħħa, inklużi inizjattivi komprensivi biex itaffu l-konsegwenzi ekonomiċi tagħha. It-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku li rriżulta ġie indirizzat minn sensiela ta’ miżuri ekonomiċi u finanzjarji b’saħħithom mill-Gvern u mill-Bank Ċentrali, inkluż sostenn dirett biex jitkoprew parzjalment il-kostijiet fissi u n-nefqiet fuq il-pagi tan-negozji, id-differimenti tat-taxxa u l-provvediment ta’ likwidità għall-banek u l-impriżi, l-iskemi ta’ kreditu u miżuri oħra li jirrigwardaw il-politika monetarja. Matul il-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Dawn il-miżuri naqqsu b’mod effettiv l-iskoss ekonomiku tal-pandemija, iżda ma pprevenewx tnaqqis sinifikanti fl-output, għadd kbir ta’ fallimenti u insolvenzi kif ukoll żidiet kunsiderevoli fil-qgħad u l-persuni f’riskju tal-faqar, inklużi fost dawk f’sitwazzjonijiet vulnerabbli (pereż. persuni b’diżabbiltà). Skont it-tbassir tal-Kummissjoni, il-qgħad huwa mistenni li jiżdied moderatament għal madwar 6½ % fl-2020 qabel ma jirkupra għal taħt is-6 % fl-2021.

               (16)Il-kriżi tal-COVID-19 ta’ bħalissa tenfasizza l-ħtieġa li d-Danimarka taħdem bla heda biex issaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa tagħha. In-nuqqas ta’ ħaddiema tas-saħħa hija kwistjoni ta’ tħassib partikolari, bħalma hu n-nuqqas ta’ infermiera u tobba speċjalizzati, pereż, fil-kura intensiva (b’mod partikolari infermiera anestetisti). Huwa kruċjali li jibqgħu jsiru sforzi biex dawn in-nuqqasijiet ta’ ħaddiema jiġu indirizzati. Fi żmien qasir, id-Danimarka jenħtieġ li taħdem biex tiżgura d-disponibbiltà tal-prodotti mediċi kritiċi, inkluż it-tagħmir protettiv personali għall-ħaddiema tas-saħħa. Qed issir riċerka biex jinstab mhux biss trattament antivirali u vaċċin, iżda wkoll ittestjar aħjar u aktar rapidu.

               (17)Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu ffinanzjati b’mod aktar qawwi fil-bidu, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Id-Danimarka miexja tajjeb fil-qasam tad-diġitalizzazzjoni, kif deher biċ-ċar fit-Tabella ta’ Valutazzjoni Diġitali tal-Kummissjoni Ewropea. Madankollu, id-Danimarka, biex iżżomm din il-pożizzjoni b’saħħitha għal żmien twil u tiżgura l-kompetittività tagħha u tibbenefika mit-trasformazzjoni diġitali, se tkun teħtieġ tinvesti fl-infrastruttura diġitali kif ukoll fl-edukazzjoni, it-taħriġ u t-titjib tal-ħiliet. Il-Pjan Nazzjonali tad-Danimarka dwar l-Enerġija u l-Klima jirrapporta li l-investiment importanti jeħtieġ li jittratta t-tranżizzjoni klimatika u enerġetika b’suċċess. L-akbar investimenti huma meħtieġa għall-installazzjoni ta’ kapaċità ta’ enerġija rinnovabbli ġdida, filwaqt li huma identifikati wkoll ħtiġijiet ta’ investiment sinifikanti fl-unitajiet domestiċi (l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u l-konverżjoni tal-provvista tas-sħana), it-trasport sostenibbli, l-industrija kif ukoll il-bijogass u t-tisħin distrettwali. L-objettivi tal-politika dwar it-tibdil fil-klima tad-Danimarka huma mmirati lejn tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra b’70 % sal-2030, meta mqabbla mal-1990, u lejn newtralità f’termini ta’ impatt fuq il-klima sal-2050 l-aktar tard. Biex dan jiġi rifless, il-konsum tal-enerġija se jkun jeħtieġ li jaqbad xejra ’l isfel, li jirrikjedi investimenti li jimxu fuq approċċ komprensiv u jiffukaw fuq is-setturi li fihom l-iffrankar tal-enerġija jipprometti l-aktar. L-irkupru ekonomiku mill-kriżi tal-COVID-19 jista’ jitħeġġeġ billi l-investimenti ekoloġiċi ppjanati jiġu ffinanzjati b’mod aktar qawwi fil-bidu u jiġu antiċipati l-proġetti ambizzjużi ta’ investiment li jirrigwardaw l-ambjent, il-klima, l-enerġija u l-infrastruttura, bħal fl-akkomodazzjoni, fl-enerġija eolika fuq il-baħar, il-konnettività tal-enerġija u l-elettrifikazzjoni ferrovjarja. It-trasport huwa l-akbar sors tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra tad-Danimarka, u dan jagħmel l-azzjoni politika f’dan il-qasam partikolarment pertinenti. Il-“Politika tat-Trasport Ekoloġiku” tal-Gvern, li għandha l-għan li talloka EUR 15-il biljun (DKK 112,7-il biljun) l-aktar għall-proġetti tal-infrastruttura tat-trasport fl-2021-2030, bħalissa qed tiġi nnegozjata biex l-objettivi tal-klima u tal-ambjent jiġu kkunsidrati aktar. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lid-Danimarka tittratta xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija li tkun newtrali fejn tidħol il-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiż. Dan jippermetti lid-Danimarka tagħmel l-aħjar użu minn dak il-fond.

               (18)L-infiq kumplessiv fuq ir-riċerka u l-iżvilupp (R&D) ma ssarrafx fi tkabbir ogħla fil-produttività fid-Danimarka. Hemm nieqsa strateġija integrata ta’ innovazzjoni, li tgħid ċar u tond dak li d-Danimarka trid tikseb fix-xenarju globali tal-innovazzjoni. L-attività tar-riċerka u l-innovazzjoni għadha kkonċentrata f’għadd ċkejken ta’ impriżi u fondazzjonijiet kbar u l-aktar fis-settur tal-farmaċewtika u l-bijoteknoloġija. It-tmien l-akbar kumpaniji jikkorrispondu għal aktar minn 40 % tan-nefqa privata totali fuq ir-riċerka u l-iżvilupp (meta mqabbla mal-medja dinjija ta’ 19 %). L-infiq kumplessiv fuq ir-riċerka u l-iżvilupp għadu għoli, iżda n-numru assolut ta’ kumpaniji attivi fir-riċerka u l-iżvilupp naqas mill-2009, l-aktar minħabba li l-impriżi ż-żgħar mhux qed jinvolvu ruħhom fir-riċerka u l-iżvilupp. Kienu biss 33 % tal-SMEs li introduċew innovazzjonijiet fil-prodotti jew fil-proċessi. Għaldaqstant jista’ jkun hemm bżonn sforzi ulterjuri fil-politika biex il-bażi tal-innovazzjoni titwessa’ bl-objettiv li jiġu inklużi aktar kumpaniji. Ir-risposta għall-ħtiġijiet li qed jinbidlu fir-rigward tal-ħiliet wara l-COVID-19, anki fid-dawl tal-bidliet teknoloġiċi fil-futur, tirrikjedi investiment sostnut fl-iskemi tat-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid, inkluż permezz tat-tagħlim għall-adulti.

               (19)Id-Danimarka ħadet passi biex issaħħaħ il-qafas tagħha kontra l-ħasil tal-flus (AML - anti-money laundering). Fl-2019, ġiet adottata leġiżlazzjoni ġdida u r-regolaturi u l-awtoritajiet nazzjonali bdew jimplimentaw sensiela ta’ miżuri biex isaħħu l-qafas preventiv tal-AML tad-Danimarka. L-Awtorità Superviżorja Finanzjarja ngħatat setgħat ta’ sanzjonar u baġit ogħla biex ittejjeb il-kapaċità superviżorja tagħha kontra l-ħasil tal-flus. L-Unità tal-Intelligence Finanzjarja rċeviet ukoll persunal u finanzjament addizzjonali. Huwa kruċjali li l-qafas imtejjeb tal-AML jissarraf f’superviżjoni u infurzar effettivi. B’mod partikolari, is-superviżur tal-AML se jkun jeħtieġ jimplimenta għalkollox l-approċċ ibbażat fuq ir-riskju. Se jkun jeħtieġ li l-kapaċità mtejba tal-Unità tal-Intelligence Finanzjarja turi li d-dgħufijiet, enfasizzati mir-rapport tal-Qorti Daniża tal-Awditur, ġew indirizzati b’mod adegwat.

               (20)Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet attwali jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu trattati l-isfidi strutturali fi żmien medju sa dak twil. Dawn ir-rakkomandazzjonijiet jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu mmonitorjati matul iċ-ċiklu annwali tas-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan japplika wkoll għal rakkomandazzjonijiet rigward politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Dawn ir-rakkomandazzjonijiet tal-aħħar jenħtieġ li jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi attwali.

               (21)Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. L-Istati Membri evalwaw il-progress fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (Sustainable Development Goals, SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom. Billi tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet ta’ hawn taħt, id-Danimarka se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

               (22)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tad-Danimarka u ppubblikatha fir-rapport speċifiku għall-pajjiż tal-2020. Ivvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lid-Danimarka fis-snin preċedenti. Il-Kummissjoni qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fid-Danimarka, iżda qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni fid-deċiżjonijiet nazzjonali fil-futur.

               (23)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 u l-opinjoni tiegħu
                  7
                hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) ta’ hawn taħt,

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li d-Danimarka tieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

               1.F’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali, tieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fi żmien medju u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Ittejjeb ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa, inkluż billi tiżgura biżżejjed prodotti mediċi kritiċi u tindirizza n-nuqqas ta’ ħaddiema tas-saħħa.

               2.Tiffinanzja fil-bidu tal-perjodu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġu mbuttat ’il quddiem l-irkupru ekonomiku. Tikkonċentra l-investiment fuq il-bidla diġitali u t-tranżizzjoni ekoloġika, b’mod partikolari fuq il-produzzjoni nadifa u effiċjenti u l-użu tal-enerġija, it-trasport sostenibbli kif ukoll ir-riċerka u l-innovazzjoni. Tappoġġa strateġija integrata ta’ innovazzjoni b’bażi ta’ investiment usa’.

               3.Ittejjeb l-effettività tas-superviżjoni kontra l-ħasil tal-flus u tinforza b’mod effettiv il-qafas rigward il-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        SWD(2020) 503 final.

                     (3)

                        ĠU C 301, 5.9.2019, p. 117.

                     (4)

                        COM(2020) 112 final.

                     (5)

                        COM(2020) 123 final.

                     (6)

                        Ir-Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa tal-COVID-19, (Inizjattiva ta’ Investiment fir-Rispons għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5) u r-Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

                     (7)

                        Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 20.5.2020
            COM(2020) 505 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Ġermanja tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Ġermanja tal-2020

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Ġermanja tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Ġermanja tal-2020

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi
                  2
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija identifikat lill-Ġermanja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro.

               (2)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2020 għall-Ġermanja
                  3
                ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Dan ivvaluta l-progress tal-Ġermanja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019
                  4
               , is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Ġermanja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa tal-2020. Ir-rapport inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li l-Ġermanja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, is-surplus għoli fil-kont kurrenti jirrifletti livell baxx ta’ investiment fir-rigward tat-tfaddil u għandu rilevanza transfruntiera.

               (3)Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat il-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi s-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tfixkel il-ktajjen ta’ provvista dinjija, tikkawża volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u jkollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda thedded l-impjiegi tan-nies, l-introjti tagħhom u n-negozji tal-kumpaniji. Wasslet għal xokk ekonomiku mill-akbar li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni Ewropea. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni
                  5
                li tappella għal rispons ekonomiku kkoordinat għall-kriżi, li jinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u tal-Unjoni.

               (4)Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew introduċew miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kull miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, meħtieġa, limitata fiż-żmien u konformi mal-istandards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li dawn ikunu soġġetti għal sorveljanza demokratika u stħarriġ ġudizzjarju indipendenti.

               (5)Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir
                  6
               . Il-klawżola, kif inhu stipulat fl-Artikoli 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) 1466/97 u l-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament (KE) 1467/97, tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. F’din il-Komunikazzjoni, il-Kummissjoni qasmet il-ħsieb tagħha mal-Kunsill li, minħabba tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku b’riżultat tat-tifqigħa tal-COVID-19, il-kundizzjonijiet attwali jippermettu l-attivazzjoni tal-klawżola. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-Finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju ta’ żmien medju, sakemm dan ma jipperikolax is-sostenibbiltà fiskali fiż-żmien medju. Għall-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ jiddeċiedi wkoll, b’rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment japplikaw filwaqt li tippermetti li l-Kummissjoni u l-Kunsill jieħdu l-miżuri ta’ koordinazzjoni tal-politika meħtieġa fil-qafas tal-Patt.

               (6)Tenħtieġ azzjoni kontinwa biex tiġi limitata u kkontrollata l-firxa tal-pandemija, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi permezz ta’ miżuri ta’ appoġġ għan-negozji u għall-unitajiet domestiċi u biex jiġu żgurati kundizzjonijiet adegwati għas-saħħa u s-sigurtà fil-post tax-xogħol bil-ħsieb li terġa’ tibda l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex jerġgħu lura għal funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u għal tkabbir sostenibbli, li jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u li jieħdu t-tagħlimiet kollha mill-kriżi.

               (7)Il-kriżi tal-COVID-19 enfasizzat il-flessibbiltà li joffri s-suq uniku li jadatta għal sitwazzjoniijiet differenti ħafna mis-soltu. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni rapida u bla xkiel għall-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, iridu jitneħħew miżuri eċċezzjonali li jwaqqfu l-funzjonament normali tas-suq uniku hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi attwali wriet il-ħtieġa għal pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa, li jinkludu b’mod partikolari titjib fl-istrateġiji tax-xiri, diversifikazzjoni fil-ktajjen tal-provvista u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali. Dawn huma elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet akbar ta’ tħejjija għall-kriżijiet.

               (8)Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti
                  7
                li jippermettu lill-Istati Membri jimmobilizzaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej biex ikunu jistgħu jittrattaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawn l-emendi se jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri simplifikati u razzjonalizzati. Biex jittaffew il-pressjonijiet ta’ flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Ġermanja hija mħeġġa tuża bis-sħiħ dawn il-possibbiltajiet biex tgħin lill-individwi u s-setturi l-aktar affettwati mill-isfidi.

               (9)Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija aktarx ma jitqassmux b’mod uniformi fis-setturi u fir-reġjuni kollha minħabba xejriet ta’ speċjalizzazzjoni differenti. Dan jinvolvi riskju ta’ żieda fl-inugwaljanzi fil-Ġermanja. Flimkien mar-riskju ta’ tnaqqis temporanju fil-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob rispons ta’ politika mfassal apposta.

               (10)Fl-20 ta’ April 2020, il-Ġermanja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2020 u, fit-30 ta’ April 2020, il-Programm ta’ Stabbiltà tagħha tal-2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

               (11)Bħalissa l-Ġermanja qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u hija soġġetta għar-regola tad-dejn.

               (12)Fil-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu tal-2020, il-Gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 1,4 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 7¼ % tal-PDG fl-2020. Wara li fl-2019 il-PDG naqas għal 59,8 %, id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika bħala proporzjon tal-PDG hu mistenni li jiżdied għal 75¼ % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-perspettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata minn ħafna inċertezza minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

               (13)B’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ koordinat tal-Unjoni, il-Ġermanja adottat miżuri baġitarji biex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tgħin lil dawk l-individwi u lis-setturi li ġew affettwati b’mod partikolari. Skont il-Programmi ta’ Stabbiltà tal-2020, fl-2020 dawn il-miżuri baġitarji jammontaw għal 7,2 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu appoġġ ta’ likwidità għall-kumpaniji, assistenza mmirata għall-kumpaniji ż-żgħar u l-ħaddiema għal rashom b’għotjiet u self kif ukoll b’aċċess eħfef għal skemi ta’ xogħol b’ħinijiet aqsar biex jiġu evitati s-sensji. Barra minn hekk, il-Ġermanja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu għall-appoġġ tal-likwidità għan-negozji, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jistma għal 24,9 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jikkonsistu f’garanziji ta’ self li huma prinċipalment ipprovduti mill-bank tal-iżvilupp tal-Istat KfW kif ukoll mill-Fond il-ġdid għall-Istabbilizzazzjoni Ekonomika, maħluq b’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19. Għall-kuntrarju tal-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, l-istimi tal-Kummissjoni ma jqisux id-differimenti ta’ taxxa u l-kumpensi baġitarji għat-tnaqqis tad-dħul mit-taxxa minħabba t-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku bħala miżuri diskrezzjonali b’impatt baġitarju. Kumplessivament, il-miżuri li ħadet il-Ġermanja huma konformi mal-linji gwida stabbiliti fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni fuq rispons ekonomiku kkoordinat għat-tifqigħa tal-COVID-19. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ dawn il-miżuri, segwiti minn iffukar mill-ġdid tal-politiki fiskali biex jintlaħqu pożizzjonijiet fiskali prudenti fi żmien medju meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, se jikkontribwixxu biex is-sostenibbiltà fiskali tiġi ppreservata fiż-żmien medju.

               (14)Fuq il-bażi tat-tbassir tar-Rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni taħt politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tal-Ġermanja huwa mbassar li jkun -7,0 % tal-PDG fl-2020 u -1,5 % fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika għandu jilħaq il-75,6 % tal-PDG fl-2020 u l-71,8 % fl-2021.

               (15)Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji f’konformità mal-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba l-ksur ippjanat mill-Ġermanja tat-3 % tal-limitu tad-defiċit tal-PDG fl-2020. Kumplessivament, l-analiżi tissuġġerixxi li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) 1467/1997 ma ġiex issodisfat.

               (16)L-ewwel infezzjoni fil-Ġermanja kienet irreġistrata fis-27 ta’ Jannar 2020 u l-għadd ta’ każijiet tal-COVID-19 beda jiżdied b’mod esponenzjali f’Marzu 2020. L-awtoritajiet Ġermaniżi mbagħad irrispondew b’miżuri ta’ konfinament biex irażżnu l-firxa tal-virus, pereżempju għalqu l-ħwienet kollha li jbigħu bl-imnut li mhumiex essenzjali, ir-ristoranti, l-istabbilimenti kulturali u tad-divertiment, il-faċilitajiet tal-isport, l-iskejjel u l-universitajiet. Il-ġemgħat pubbliċi ta’ aktar minn żewġ persuni ġew ipprojbiti u n-nies intalbu jimminimizzaw il-kuntatti soċjali. Il-manifattura minnha nfisha ma kinitx soġġetta għal miżuri ta’ konfinament. Madankollu, fuq għadd ta’ ġimgħat ngħalqu fabbriki ewlenin minħabba interruzzjonijiet fil-kummerċ barrani u tnaqqis fid-domanda. Il-perspettiva ekonomika ddeterjorat bil-qawwa, u t-tbassir tar-rebbiegħa tal-Kummissjoni indika tnaqqis ta’ 6,5 % fil-PDG fl-2020. Anki jekk l-espansjoni tal-arranġamenti tax-xogħol b’ħinijiet aqsar (Kurzarbeit) tgħin lill-kumpaniji biex iżommu l-ħaddiema tagħhom, jidher li se jkun impossibbli li tiġi evitata żieda fil-qgħad. Skont it-tbassir, il-qgħad huwa mistenni li jogħla għal 4 % fl-2020 u jirkupra għal 3,5 % fl-2021.

               (17)Biex jittaffew il-konsegwenzi ekonomiċi, il-Gvern Ġermaniż irreaġixxa malajr u adotta miżuri estensivi. Qed jiġu offruti sa massimu ta’ EUR 50 biljun f’assistenza immedjata (għotjiet diretti) lin-negozji ż-żgħar, lill-ħaddiema għal rashom u lill-ħaddiema freelance. Permezz tal-Fond għall-Istabbilizzazzjoni Ekonomika li għadu kif inħoloq u l-bank tal-iżvilupp pubbliku KfW, il-Gvern espanda l-volum tas-self u l-aċċess għalih għad-ditti ta’ daqsijiet differenti b’allokazzjoni ta’ garanziji pubbliċi ta’ mill-inqas EUR 822 biljun (24 % tal-PDG) li tkopri sa 80-90 % tar-riskju ta’ kreditu tal-bank sellief (f’xi każijiet speċjali, sa 100 %). Il-Fond għall-Istabbilizzazzjoni Ekonomika jista’ jappoġġa wkoll lill-kumpaniji l-kbar billi jipprovdi kapital ta’ ekwità addizzjonali fuq bażi temporanja. Biex tingħata spinta lil-likwidità tal-kumpaniji, ġew adottati aġġustamenti għad-differimenti ta’ taxxa, prepagamenti u penali. Ir-regoli dwar l-insolvenza ġew modifikati biex jiġu evitati proċeduri ta’ insolvenza teknika. L-Istati individwali (Länder) qed jikkomplementaw il-miżuri federali bil-programmi ta’ appoġġ proprji tagħhom. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri jenħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Il-kriżi tal-COVID-19 aktarx se tagħmel aktar pressjoni fuq il-profitabbiltà tas-settur bankarju Ġermaniż, li hija diġà baxxa. Għaldaqstant, jidher ġustifikat li jkomplu jitnaqqsu l-kostijiet għall-banek Ġermaniżi biex itejbu l-profitabbiltà u jilliberaw fondi għall-investiment fit-teknoloġija tal-informazzjoni u l-ħolqien organiku ta’ kapital. F’dan ir-rigward tkun ta’ għajnuna wkoll konsolidazzjoni ulterjuri.

               (18)Wara li kellu bidu b’saħħtu fil-bidu tas-sena, is-suq tax-xogħol iddeterjora b’riżultat tal-pandemija tal-COVID-19 u l-miżuri ta’ lockdown relatati. Biex itaffi kemm l-impatt tal-kriżi fuq il-qgħad kif ukoll l-impatt soċjali, il-Gvern ipprovda appoġġ sostanzjali permezz tal-iskema ta’ arranġament ta’ xogħol b’ħinijiet aqsar “Kurzarbeit”. Taffa l-kundizzjonijiet għall-aċċess għaliha, estenda retroattivament l-iskema għall-ħaddiema temporanji permezz ta’ aġenzija u żied il-ġenerożità tagħha. Dan jgħin biex jiġu ppreservati l-impjiegi u jiġu protetti l-introjti tal-unitajiet domestiċi. L-impjegaturi qed jirċievu għajnuna finanzjarja billi ma jħallsux il-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għall-ħin tax-xogħol mitluf. L-aċċess iffaċilitat għall-appoġġ għall-introjtu minimu (ibbażat fuq it-Tieni Ktieb tal-Kodiċi Soċjali Ġermaniż “Sozialgesetzbuch/SGB”) jgħin kontra t-telf tal-introjtu. Il-familji b’introjtu baxx qed jiġu megħjuna permezz ta’ aċċess aktar faċli għall-benefiċċji tat-tfal u għall-introjtu minimu. Barra minn hekk, il-kerrejja li qed iħabbtu wiċċhom ma’ telf fl-introjtu huma temporanjament protetti mill-evizzjoni. Filwaqt li l-Ġermanja kellha prestazzjoni tajba fit-Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali li tappoġġa l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, il-lakuni fil-kopertura, jekk ma jingħalqux, jistgħu jwasslu għal tnaqqis fl-introjtu għall-gruppi vulnerabbli fil-kuntest tal-kriżi attwali.

               (19)Fl-indirizzar tal-konsegwenzi tas-saħħa, il-Ġermanja bbenefikat mis-sistema tas-saħħa universali tagħha li tagħti aċċess għal kura ta’ kwalità għolja u rnexxielha żżid b’mod rapidu il-kapaċità ta’ ttestjar u ta’ kura intensiva. Madankollu, il-kriżi tal-COVID-19 li għaddejja tenfasizza l-ħtieġa kontinwa li tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa. Id-disponibbiltà tal-infermiera u l-attraenza tal-professjoni tal-infermiera għadhom joħolqu problema. Minkejja għadd komparattivament għoli ta’ infermiera prattikanti per capita, żdiedu r-rapporti tal-isptarijiet dwar pożizzjonijiet vakanti għall-infermiera. Il-koordinazzjoni bejn il-fornituri tal-kura tas-saħħa fil-kura primarja u tal-isptarijiet, u bejn il-kura soċjali u tas-saħħa wkoll jistgħu jittejbu u jiġu appoġġati minn għodod diġitali. L-infrastruttura tas-saħħa elettronika qed tiġi skjerata b’ritmu aċċellerat, iżda l-użu tas-servizzi online tas-saħħa u tal-kura, il-preskrizzjonijiet elettroniċi u l-iskambju tad-data għadhom ħafna aktar baxxi mill-medja tal-UE. F’Marzu 2020 għaddiet liġi ġdida li tgħin biex jittaffew il-konsegwenzi ekonomiċi mill-COVID-19 primarjament għall-isptarijiet u għat-tobba fi prattika privata. Madankollu, se jkollu jiġi żgurat il-finanzjament fit-tul tal-istituzzjonijiet tal-kura tas-saħħa sabiex tinżamm il-kura fl-oqsma kollha, billi l-posponiment tal-kirurġiji u t-trattamenti dispensabbli jagħmel ħsara lill-introjti finanzjarji tal-istituzzjonijiet fis-settur tas-saħħa, u r-riżorsi disponibbli qed jintużaw biex jinxtraw testijiet u tagħmir prijoritarji. B’bażi ta’ riċerka b’saħħitha, il-Ġermanja għandha l-kapaċità li tinvolvi ruħha f’miżuri ta’ riċerka u innovazzjoni speċifiċi biex tirrispondi għall-kriżi tal-COVID-19, inkluż l-iżvilupp ta’ vaċċini u terapiji u l-iżvilupp ta’ network ta’ riċerka biex l-attivitajiet ta’ riċerka fil-mediċina tal-universitajiet Ġermaniżi jiġu raggruppati u jissaħħew u jingħata appoġġ lill-Koalizzjoni għall-Innovazzjonijiet ta’ Tħejjija Epidemika.

               (20)Biex jiġi mbuttat l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati fil-bidu tal-perjodu tagħhom u jiġi promoss l-investiment privat. L-investiment pubbliku u privat kompla jiżdied bil-qawwa fl-2019 iżda ma laħħaqx mal-ħtiġijiet tal-investiment. L-investiment pubbliku huwa aktar baxx mir-rata ta’ sostituzzjoni fil-livell muniċipali, fejn l-investimenti pendenti għadhom għoljin u jinsabu fil-livell ta’ 4 % tal-PDG u għadhom jinżammu lura mil-limiti tal-kapaċità u tal-ippjanar. L-investimenti fit-teknoloġiji ekoloġiċi u fl-enerġija li diġà kienu ppjanati jistgħu jiġu ffinanzjati fil-bidu tal-perjodu tagħhom, pereżempju l-proġetti għar-rinnovazzjonijiet tal-bini u għas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli. Minkejja l-inizjattivi riċenti, l-isfida li jintlaħqu l-miri ta’ żmien qasir u ta’ żmien medju għad-dekarbonizzazzjoni u l-miri tal-2050 għan-newtralità klimatika għadha preżenti. Dan jgħodd ukoll għall-miri ambjentali u tal-effiċjenza enerġetika, billi l-inċentivi tal-prezzijiet, speċjalment bil-prezzijiet baxxi taż-żejt minħabba l-kriżi attwali tal-COVID-19, jiskoraġġixxu l-imġiba li tirrispetta l-klima u l-ambjent. It-trasformazzjoni tal-Ġermanja lejn ekonomija newtrali għall-klima tirrikjedi investiment privat u pubbliku mdaqqas tul perjodu sostnut fl-enerġija rinnovabbli, fl-infrastruttura tal-elettriku, fl-effiċjenza enerġetika, fl-ekonomija ċirkolari u fit-trasport sostenibbli, fost affarijiet oħra. Barra minn hekk, l-Uffiċċju Federali tal-Awditjar tal-Ġermanja kkritika l-kosteffettività tal-miżuri relatati mat-tranżizzjoni għall-enerġija ekoloġika. Jenħtieġ li jsiru aktar sforzi u investimenti sostnuti fin-networks tal-enerġija biex ikun hemm benefiċċji minn sistema kompletament integrata tal-enerġija sostenibbli, b’sinjali tal-prezzijiet konsistenti. Il-mobbiltà nadifa tista’ tiġi promossa permezz ta’ miżuri regolatorji xierqa u b’investiment aktar b’saħħtu u rapidu fl-infrastruttura tat-trasport sostenibbli u fis-soluzzjonijiet tal-mobbiltà nadifa. Huwa essenzjali li jkun hemm investiment addizzjonali fir-riċerka u l-iżvilupp (R&Ż) biex jitrawwem irkupru lejn ekonomija aktar sostenibbli u kompetittiva. Fl-2018 l-infiq fl-edukazzjoni u fir-riċerka kien għadu jilħaq id-9,1 % tal-PDG, u ma kienx jilħaq il-mira nazzjonali ta’ 10 %. L-investiment privat fir-R&Ż qed iżid fil-konċentrazzjoni tiegħu fuq id-ditti l-kbar. Il-provvista tal-abitazzjonijiet għadha ħafna iktar baxxa mill-mira annwali tal-abitazzjonijiet li jinbnew 375 000 appartment ġdid bejn l-2017 u l-2021, minkejja l-miżuri politiċi. Il-politiki li jħeġġu l-investiment fl-abitazzjonijiet ġodda jindirizzaw dan l-iżbilanċ u jtejbu l-affordabbiltà tal-abitazzjonijiet. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Ġermanja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiż. Dan jippermetti li l-Ġermanja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-fond.

               (21)Infrastruttura diġitali moderna u servizzi diġitali huma kruċjali meta l-mobbiltà tkun ristretta. L-investimenti fl-infrastruttura diġitali u fis-servizzi pubbliċi jistgħu jappoġġaw l-irkupru ekonomiku u jgħinu biex jonqos id-distakk tal-Ġermanja mal-pajjiżi l-oħra fil-kopertura ta’ networks b’kapaċità għolja ħafna, li għadu sostanzjali. Fil-Ġermanja, din il-kopertura kienet ta’ 32,7 % fl-2019, meta mqabbla mal-medja tal-UE ta’ 44 %, filwaqt li l-fibra tal-kopertura tal-bini kienet ta’ 10,5 %, li hija ħafna aktar baxxa mill-medja tal-UE ta’ 33,5 %. Il-kriżi tal-COVID-19 enfasizzat l-importanza tas-servizzi diġitali konnessi. In-nuqqasijiet tal-konnettività jistgħu jkunu fattur ewlieni li jfixkel l-investiment fid-diġitalizzazzjoni, b’mod partikolari għall-impriżi żgħar u medji (SMEs), li għadhom idumu biex jadottaw it-teknoloġiji diġitali. Il-Ġermanja għad għandha prestazzjoni ħażina fis-servizzi pubbliċi diġitali fost l-Istati Membri, minkejja titijib f’dawn is-servizzi għan-negozji. Madankollu, il-livell ta’ interazzjoni online bejn l-awtoritajiet pubbliċi u l-pubbliku ġenerali huwa baxx ħafna. L-implimentazzjoni tal-Att dwar l-Aċċess Online qed tipproċedi bil-mod, u se jkun diffiċli li tintlaħaq il-mira tad-diġitalizzazzjoni tal-575 servizz kollha sa tmiem l-2022. Jenħtieġ li l-Att jiġi implimentat mill-korpi pubbliċi kollha involuti – l-awtoritajiet federali, Statali u lokali – sabiex jiġi ġġenerat titjib aktar sinikanti fl-amministrazzjoni pubblika.

               (22)Huwa importanti li l-piżijiet regolatorji u amministrattivi jinżammu baxxi għall-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ appoġġ u lil hinn minnhom. Jenħtieġ li l-piż amministrattiv jinżamm għal minimu biex ikun hemm aċċess għall-miżuri ta’ appoġġ sabiex jiġi żgurat li n-negozji ż-żgħar jirċievu l-istess appoġġ mill-intermedjarji bħan-negozji l-kbar. It-tnaqqis aktar mifrux ta’ piżijiet amministrattivi oħra, jiġifieri lil hinn mill-miżuri ta’ appoġġ, pereżempju billi tiġi applikata flessibbiltà għall-proċeduri burokratiċi mhux essenzjali, jista’ jkompli jgħin lill-SMEs.

               (23)Qabel ma faqqgħet il-kriżi tal-COVID-19, il-progress teknoloġiku kien diġà qiegħed jittrasforma s-suq tax-xogħol, u dan kien jirrikjedi żieda fil-finanzjament tal-edukazzjoni u tat-taħriġ, inkluż it-taħriġ mill-ġdid u t-titjib tal-ħiliet diġitali. Il-kriżi tal-COVID-19 għamlet din il-ħtieġa saħansitra aktar urġenti, b’mod partikolari fil-każ tal-ħaddiema impjegati fis-setturi li jistgħu jintlaqtu għal żmien twil mit-tbegħid soċjali jew dawk li jinsabu f’riskju li jitilfu l-impjieg tagħhom. Il-bidla għal għarrieda għal soċjetà aktar diġitalizzata u edukazzjoni bbażata fid-dar tista’ tkun ta’ sfida b’mod partikolari għall-istudenti vulnerabbli u għall-istudenti li ma għandhomx aċċess għal soluzzjonijiet diġitali u appoġġ fid-dar. Dan jinkludi studenti b’diżabbiltà. Tenħtieġ kura speċjali biex jiġi żgurat li l-istudenti kollha jiksbu l-ħiliet ewlenin stabbiliti fil-kurrikulu u li x-xhur ta’ interruzzjoni minħabba l-COVID-19 ma jwasslux għal żvantaġġi tul ħajjithom kollha. Hemm riskju li l-inugwaljanzi li diġà jeżistu fil-ħiliet bażiċi, li huma marbuta mal-isfondi soċjoekonomiċi u ta’ migrazzjoni, jiggravaw. Il-kriżi enfasizzat l-importanza li tkompli tiġi żviluppata s-sistema edukattiva biex jiġi promoss irkupru intelliġenti u inklużiv u biex nibqgħu fit-triq it-tajba biex titwettaq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali.

               (24)Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet attwali jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu trattati l-isfidi strutturali tul żmien medju sa dak twil. Dawn ir-rakkomandazzjonijiet jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu mmonitorjati matul iċ-ċiklu annwali tas-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan japplika wkoll għal rakkomandazzjonijiet rigward politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Jenħtieġ li dawn ir-rakkomandazzjonijiet tal-aħħar jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi attwali.

               (25)Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. L-Istati Membri evalwaw il-progress fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (Sustainable Development Goals, SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom. Bl-iżgurar tal-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet ta’ hawn taħt, il-Ġermanja se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni li tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

               (26)Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija essenzjali biex ikun hemm irkupru rapidu mill-impatt ekomoniku tal-COVID-19. Jenħtieġ li l-Ġermanja, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro – u meta titqies il-gwida politika mill-Grupp tal-Euro – tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet taż-Żona tal-Euro u kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra taż-Żona tal-Euro.

               (27)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Ġermanja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2020. Ivvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Ġermanja fis-snin preċedenti. Qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika fil-Ġermanja, iżda anki l-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, minħabba l-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jiddaħħal il-kontribut fil-livell tal-Unjoni fid-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (28)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu
                  8
                hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) ta’ hawn taħt.

               (29)Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Dawn ir-rakkomandazzjonijiet iqisu l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-pandemija u jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet li jindirzzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (2).

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Ġermanja tieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

               1.F’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali, tieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, issegwi politiki fiskali li għandhom l-għan li jiksbu pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Timmobilizza riżorsi adegwati u ssaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa, inkluż billi tiskjera s-servizzi tas-saħħa elettronika.

               2.Tiffinanzja fil-bidu tal-perjodu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġu mbuttat ’il quddiem l-irkupru ekonomiku. Tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq it-trasport sostenibbli, is-sistemi tal-enerġija nodfa, effiċjenti u integrati, l-infrastruttura u l-ħiliet diġitali, l-abitazzjoni, l-edukazzjoni u r-riċerka u l-innovazzjoni. Ittejjeb is-servizzi pubbliċi diġitali fil-livelli kollha u timbotta d-diġitalizzazzjoni fl-impriżi żgħar u medji. Tnaqqas il-piż regolatorju u amministrattiv għan-negozji.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

                     (3)

                        SWD(2020) 504 final.

                     (4)

                        ĠU C 301, 5.9.2019, p. 117.

                     (5)

                        COM(2020) 112 final.

                     (6)

                        COM(2020) 123 final.

                     (7)

                        Ir-Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5) u r-Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew  u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

                     (8)

                        Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 20.5.2020
            COM(2020) 509 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2020 ta' Spanja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2020 ta' Spanja

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 ta’ Spanja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 ta’ Spanja

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi
                  2
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-17 ta’ Novembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija identifikat lil Spanja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro.

               (2)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2020 għal Spanja
                  3
                ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress ta’ Spanja biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019
                  4
               , is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress ta’ Spanja lejn il-miri nazzjonali tagħha tal-Ewropa 2020. Huwa kien jinkludi wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha għall-konklużjoni li Spanja għaddejja minn żbilanċi makroekonomiċi. Id-dejn estern u intern għoli, kemm pubbliku kif ukoll privat, kompla jikkostitwixxi vulnerabbiltà f’kuntest ta’ qgħad li għadu għoli u kellu rilevanza transfruntiera.

               (3)Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, għas-soċjetajiet u għall-ekonomiji. Qiegħda tqiegħed is-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tfixkel il-katini tal-provvista globali, tikkawża volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda thedded l-impjiegi tan-nies, l-introjtu tagħhom u n-negozju tal-kumpaniji. Hija tat xokk ekonomiku kbir li diġà qed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni Ewropea. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni
                  5
                li tappella għal rispons ekonomiku kkoordinat għall-kriżi, li jinvolvi lill-atturi kollha fil-livell nazzjonali u tal-Unjoni.

               (4)Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew introduċew miżuri ta’ emerġenza. Kull miżura ta’ emerġenza jenħtieġ li tkun strettament proporzjonata, meħtieġa, limitata fiż-żmien, u konformi mal-istandards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun suġġetta għal sorveljanza demokratika u stħarriġ ġudizzjarju indipendenti.

               (5)Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir
                  6
               . Il-klawżola, kif stipulata fl-Artikoli 5 (1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u l-Artikoli 3 (5) u 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1467/97, tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis serju fir-ritmu ekonomiku. Fil-Komunikazzjoni tagħha, il-Kummissjoni għarrfet lill-Kunsill bil-fehma tagħha li, minħabba t-tnaqqis qawwi mistenni fir-ritmu ekonomiku, li jirriżulta mit-tifqigħa tal-COVID-19, il-kundizzjonijiet attwali jippermettu l-attivazzjoni tal-klawżola. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri tal-Finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti tluq temporanju mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fi żmien medju, sakemm dan ma jipperikolax is-sostenibbiltà fiskali fi żmien medju. Għall-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ jiddeċiedi wkoll, b’rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Dan jippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment japplikaw filwaqt li jippermetti lill-Kummissjoni u lill-Kunsill iwettqu l-miżuri ta’ koordinazzjoni tal-politika meħtieġa fil-qafas tal-Patt.

               (6)Huwa meħtieġ li titkompla l-azzjoni biex tiġi limitata u kkontrollata l-firxa tal-pandemija, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi permezz ta’ miżuri ta’ appoġġ għan-negozju u għall-unitajiet domestiċi u biex jiġu żgurati kundizzjonijiet adegwati tas-saħħa u s-sigurtà fil-post tax-xogħol bil-ħsieb li terġa’ tibda l-attività ekonomika. L-Unjoni jenħtieġ li tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawn l-oqsma. B’mod parallel, l-Istati Membri u l-Unjoni jenħtieġ li jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex nerġgħu lura għal funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u għal tkabbir sostenibbli, li jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u li jieħdu t-tagħlimiet kollha mill-kriżi.

               (7)Il-kriżi tal-COVID-19 enfasizzat il-flessibbiltà li s-suq uniku joffri sabiex nadattaw għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni rapida u bla xkiel għall-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu tal-merkanzija, tas-servizzi u tal-ħaddiema, miżuri eċċezzjonali li jwaqqfu lis-suq uniku milli jiffunzjona b’mod normali jridu jitneħħew malli ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi attwali wriet il-ħtieġa għal pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa, li jinkludu b’mod partikolari strateġiji ta’ xiri mtejba, ktajjen tal-provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali. Dawn huma elementi ewlenin għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ ta’ tħejjija għall-kriżijiet.

               (8)Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti
                  7
                biex jippermetti lill-Istati Membri jimmobilizzaw ir-riżorsi mhux użati kollha mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawn l-emendi se jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri simplifikati. Biex jittaffew il-pressjonijiet tal-flussi tal-flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Spanja hija mħeġġa tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibilitajiet biex tgħin lill-individwi u lis-setturi l-aktar affettwati mill-isfidi.

               (9)Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar ir-reġjuni Spanjoli minħabba xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni. Dan huwa l-każ, pereżempju, għar-reġjuni li jiddependu l-aktar fuq it-turiżmu, bħal dawk fil-kosta Mediterranja, l-Andalusija, jew il-Gżejjer Baleariċi u l-Gżejjer Kanarji, fejn aktar minn kwart tal-impjiegi huma marbuta ma’ dak is-settur. Dan jinvolvi riskju sostanzjali li jiżdiedu d-differenzi reġjonali fi Spanja. Flimkien mar-riskju ta’ treġġigħ lura temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob risponsi ta’ politika mmirati.

               (10)Fl-1 ta’ Mejju 2020, Spanja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha għall-2020 kif ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tagħha għall-2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess waqt.

               (11)Spanja bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u hija soġġetta għar-regola tad-dejn tranżizzjonali.

               (12)Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill irrakkomanda li Spanja tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tan-nefqa pubblika primarja netta tal-gvern (3) ma taqbiżx iż-0,6 % fl-2019, ekwivalenti għal aġġustament annwali strutturali ta’ 0,65 % tal-PDG. Il-valutazzjoni kumplessiva tal-Kummissjoni tikkonferma devjazzjoni sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament irrakkomandat lejn l-objettiv baġitarju fi żmien medju fl-2019. Dan huwa fattur rilevanti fir-rapport tal-Kummissjoni mħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat li jivvaluta l-konformità ta’ Spanja mal-kriterju tad-dejn fl-2019.

               (13)Fil-programm ta’ Stabbiltà tiegħu għall-2020, il-Gvern qed jippjana li d-defiċit nominali se jiddeterjora minn defiċit ta’ 2,8 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 10,3 % tal-PDG fl-2020. Wara li naqas għal-livell ta’ 95,5 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-amministrazzjoni pubblika huwa mistenni li jiżdied għal 115,5 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-perspettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata minn inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

               (14)B’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ koordinat tal-Unjoni, Spanja adottat miżuri baġitarji biex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, tikkontjeni l-pandemija, u tipprovdi għajnuna lil dawk l-individwi u s-setturi li ġew affettwati b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji ammontaw għal 3,2 % tal-PDG. Il-kwantifikazzjoni tal-miżuri li jżidu d-defiċit b’mod ġenerali tikkoinċidi mal-istimi tal-Kummissjoni, ladarba jitqies it-trattament differenti tal-kost tal-istabbilizzaturi awtomatiċi. Il-miżuri jinkludu t-tisħiħ tas-servizzi tal-kura tas-saħħa u l-għoti ta’ appoġġ għad-dħul lil ħaddiema li tqiegħdu fuq skemi ta’ xogħol b’ħinijiet qosra. Barra minn hekk, Spanja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jappoġġaw il-likwidità għan-negozji, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jistma li jammontaw għal 9,2 % tal-PDG. Dawn il-miżuri b’mod partikolari jinkludu garanziji ta’ self (8,8 % tal-PDG). B’mod ġenerali, il-miżuri meħuda minn Spanja huma konformi mal-linji gwida stabbiliti fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar rispons ekonomiku koordinat għat-tifqigħa tal-COVID-19. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ dawk il-miżuri, segwita mill-iffukar mill-ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fi żmien medju meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, se tikkontribwixxi għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fi żmien medju.

               (15)Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni taħt politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika ta’ Spanja huwa mbassar li jkun ta’ -10,1 % tal-PDG fl-2020 u ta’ -6,7 % fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa mbassar li jilħaq il-115,6 % tal-PDG fl-2020 u l-113,7 % fl-2021.

               (16)Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba n-nuqqas ta’ konformità ta’ Spanja mar-regola tad-dejn fl-2019 u l-ksur ippjanat tal-limitu tad-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. Kumplessivament, l-analiżi tissuġġerixxi li l-kriterji tad-defiċit u tad-dejn kif definiti fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/1997 mhumiex issodisfati.

               (17)Il-miżuri li ttieħdu sabiex titwaqqaf il-firxa tal-virus qed ikollhom effett importanti fuq l-ekonomija u jistgħu jirriżultaw f’telf ta’ 9,4 % tal-PDG din is-sena. L-impatt fuq l-impjiegi, filwaqt li huwa diffiċli li jiġi kkalkulat f’dan l-istadju, se jkun konsiderevoli wkoll. Madwar miljun ruħ diġà tilfu l-impjieg tagħhom mill-bidu tal-kriżi. L-effett fuq l-impjiegi bħalissa qed jittaffa minn kważi 3,5 miljun ħaddiem li ġew irreġistrati fi skemi ta’ xogħol b’ħinijiet qosra (ERTEs), li sa issa evitaw telf immedjat ta’ impjiegi. Il-konsegwenzi tal-pandemija fi Spanja se jiġu aggravati mis-sehem għoli ta’ impjiegi f’intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), mill-piż tas-setturi li qed jintlaqtu b’mod partikolari u li x’aktarx se jesperjenzaw irkupru aktar bil-mod, fosthom it-turiżmu u l-bejgħ bl-imnut, u mir-rata għolja ta’ kuntratti temporanji fost l-impjegati (26,3 % fl-2019). Dawn il-fatturi kollha jistgħu jwasslu għal telf kbir ta’ impjiegi u jamplifikaw ix-xokk. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni, ir-rata tal-qgħad (li kienet ta’ 13,6 % fi Frar 2020), hija mistennija li tiżdied għal 18,9 % fl-2020 u tirkupra għal 17 % fl-2021.

               (18)L-awtoritajiet Spanjoli fittxew li jtaffu l-impatt tal-pandemija u tal-perjodu ta’ trażżin permezz ta’ diversi pakketti ta’ miżuri li b’kollox jammontaw għal EUR 145 biljun. Fl-isforzi tagħhom biex jindirizzaw il-marda, l-awtoritajiet żiedu n-nefqa tagħhom fuq is-servizzi tas-saħħa u dawk soċjali. Huma ffaċilitaw ukoll l-użu tal-ERTEs bil-ħsieb li jżommu n-nies fl-impjieg u jappoġġaw id-dħul tal-unitajiet domestiċi. L-impjegati affettwati minn ERTE jirċievu benefiċċju li jammonta għal 70 % tal-bażi tagħhom tal-kontribuzzjoni tas-sigurtà soċjali, b’limitu minimu u massimu (EUR 502 u EUR 1,402 rispettivament). Ir-relazzjoni tal-impjieg tibqa’ intatta matul it-tul taż-żmien tal-ERTEs, li dan l-aħħar ġew estiżi sat-30 ta’ Ġunju 2020. Ditti li jimplimentaw l-ERTEs huma eżentati milli jkollhom iħallsu parti kbira ħafna mill-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għal ħaddiema koperti mill-iskema, sakemm dawn iżommu l-impjiegi tagħhom għal mill-inqas sitt xhur wara li jerġgħu jibdew l-attivitajiet. Dawn il-miżuri jmorru id f’id ma’ għajnuna speċifika għall-SMEs u l-ħaddiema li jaħdmu għal rashom, li jikkostitwixxu s-sinsla tal-ekonomija Spanjola (differiment ta’ pagamenti tat-taxxa, tnaqqis tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u garanziji tal-istat), u huma tentattiv biex jgħinuhom jevitaw il-falliment u jerġgħu jibdew l-attività tagħhom malajr ladarba tintemm il-kriżi. Ġew adottati wkoll miżuri biex jiggarantixxu appoġġ temporanju għad-dħul għal ħaddiema mhux standard li ma għandhomx aċċess għall-protezzjoni tas-sigurtà soċjali.

               (19)Is-sistema tas-saħħa Spanjola qed tagħti riżultati tajbin fejn tidħol is-saħħa minkejja l-livell komparattivament baxx ta’ investimenti. Madankollu, it-tifqigħa tal-pandemija tal-COVID-19 tefgħet pressjoni bla preċedent fuq is-sistema u wriet il-vulnerabbiltà tagħha għax-xokkijiet. Azzjoni immedjata qed tiffoka fuq it-tisħiħ tal-kapaċitajiet f’termini ta’ ħaddiema tas-saħħa, prodotti mediċi kritiċi u infrastruttura sabiex jiġu salvati l-ħajjiet u tiġi restawrata s-saħħa matul il-pandemija. Il-persuni b’diżabbiltà u l-anzjani f’kura residenzjali kienu partikolarment esposti matul il-kriżi. It-tkomplija tal-aċċess tagħhom għall-kura medika u soċjali, inklużi s-servizzi tal-emerġenza u tal-kura intensiva, jeħtieġ li tiġi żgurata. Aktar tard, l-isforzi jenħtieġ li jikkonċentraw fuq it-titjib tar-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa sabiex tkun tista’ terġa’ tilħaq l-aħjar prestazzjoni tagħha malajr kemm jista’ jkun u tkun tista’ tlaħħaq aħjar ma’ xokkijiet ġodda. Il-pandemija kixfet problemi strutturali eżistenti, li wħud minnhom ġejjin minn ċerti nuqqasijiet fl-investiment f’infrastrutturi fiżiċi u nuqqasijiet fir-reklutaġġ u fil-kundizzjonijiet u tax-xogħol tal-ħaddiema tas-saħħa. Hemm diskrepanzi reġjonali f’termini ta’ nfiq, riżorsi fiżiċi u persunal, u l-koordinazzjoni bejn il-livelli differenti tal-gvern mhux dejjem tkun effettiva. Fiż-żmien medju, il-kura tas-saħħa tista’ tirrispondi aħjar għall-isfidi tat-tixjiħ, iż-żieda fil-kundizzjonijiet kroniċi u d-diżabilità. Il-kura primarja u l-iżvilupp tas-saħħa elettronika għandhom rwol ċentrali x’jaqdu f’dan ir-rigward. Fi żmien medju se jkun importanti li jiġi żgurat li t-tnaqqis probabbli fir-riżorsi minħabba t-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku ma jaffettwax il-kopertura tal-kura tas-saħħa tan-nies u ma jwassalx għal inugwaljanzi fl-aċċess.

               (20)Minkejja snin ta’ ħolqien ta’ impjiegi qawwi, is-suq tax-xogħol Spanjol xorta kien qed jirreġistra livelli għoljin ta’ qgħad u segmentazzjoni tas-suq tax-xogħol qabel it-tifqigħa tal-COVID-19. Id-data preliminari tindika żieda sinifikanti ħafna fil-livell tal-qgħad fi Spanja minħabba l-kriżi, li se tkun ta’ piż fuq il-kapaċità tas-servizzi tal-impjieg diġà limitati sabiex jappoġġaw lill-ħaddiema u lil min iħaddem u fuq is-servizzi soċjali. Fi żmien medju, it-triq lejn l-irkupru jenħtieġ li tiġi pavimentata b’miżuri li jappoġġaw l-impjiegi meħuda f’konsultazzjoni mas-sħab soċjali, bħat-tneħħija gradwali tal-iskemi tax-xogħol b’ħinijiet iqsar, ir-rieżaminar tas-sistema tal-inċentivi tar-reklutaġġ sabiex ikun hemm promozzjoni aħjar ta’ forom sostenibbli ta’ impjieg, kif ukoll permezz ta’ flessibbiltà fil-kundizzjonijiet tax-xogħol. Li jiġi miżjud is-sehem tal-istudenti fix-xjenza u fit-teknoloġiji diġitali, li l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali jsiru aktar attraenti u li jiġu żgurati opportunitajiet flessibbli ta’ titjib tal-ħiliet u ta’ taħriġ mill-ġdid jistgħu jgħinu biex tiġi ssodisfata d-domanda dejjem tikber għall-ħiliet tekniċi meħtieġa għat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali li se jakkumpanjaw l-irkupru. B’mod aktar ġenerali, it-titjib tal-gwida għall-edukazzjoni u l-karriera u l-għoti ta’ appoġġ adegwat lill-istudenti bi żvantaġġi u reġjuni li għadhom lura jistgħu jikkontribwixxu għal eżiti edukattivi aħjar. Is-suċċess tal-miżuri li jistgħu jiġu adottati bil-għan li jintlaħqu dawn l-objettivi se jiddependi ħafna fuq it-teħid taż-żmien meħtieġ biex jinbena kunsens politiku u soċjali wiesa’ u fit-tul madwar ir-riformi.

               (21)L-effetti tal-pandemija fuq is-suq tax-xogħol wasslu għal ħtieġa urġenti li jiġi appoġġat l-introjtu tal-unitajiet domestiċi milquta mill-kriżi. L-iffaċilitar tal-użu ta’ skemi ta’ xogħol b’ħinijiet qosra kien ċentrali f’dan l-isforz. Madankollu, ħaddiema temporanji b’kuntratti qosra ħafna, li jikkostitwixxu l-biċċa l-kbira tal-kważi miljun persuna qiegħda ġodda u li fosthom hemm ħafna ħaddiema żgħażagħ, spiss mhumiex eliġibbli għal protezzjoni standard tal-qgħad. Li jiġi żgurat minn kmieni li l-ħaddiema kollha, inklużi l-ħaddiema temporanji u dawk li jaħdmu għal rashom, ikollhom aċċess għall-protezzjoni soċjali adegwata u għal politiki attivi tas-suq tax-xogħol, huwa meħtieġ biex jiġu appoġġati l-irkupru sostenibbli u l-koeżjoni soċjali.

               (22)Il-kriżi x’aktarx li żżid il-livelli għoljin ta’ faqar jew esklużjoni soċjali fi Spanja, speċjalment fost il-familji bit-tfal. Fl-2019, Spanja kienet l-Istat Membru bl-iżgħar medja ta’ benefiċċji tal-familja għal kull wild. Il-familji b’introjtu baxx jew medju mhumiex intitolati għall-benefiċċji stretti tat-tfal tal-pajjiż, u t-tnaqqis tat-taxxa huwa ta’ vantaġġ limitat għalihom. In-nefqa fuq il-protezzjoni soċjali għadha orjentata ħafna lejn l-anzjani, u l-livell ta’ nfiq fuq il-pensjonijiet huwa mistenni li jiżdied b’mod sinifikanti fi żmien medju u twil, jekk id-devjazzjoni mħabbra mir-riforma tal-pensjonijiet tal-2013 issir permanenti u ma jittieħdu l-ebda miżuri ta’ kumpens adegwati. Il-kuntest ekonomiku u soċjali diffiċli li jirriżulta mill-pandemija minflok jitlob solidarjetà interġenerazzjonali favur il-ġenerazzjonijiet aktar żgħażagħ. Fi Spanja, l-assistenza tal-qgħad għall-persuni qiegħda fit-tul u għall-ħaddiema li ma jikkwalifikawx għal skemi kontributorji bħalissa hija mifruxa fuq diversi skemi, u dan jirriżulta f’kopertura baxxa. L-iskemi ta’ introjtu minimu reġjonali eżistenti jilħqu biss 20 % tal-benefiċjarji potenzjali tagħhom fil-pajjiż, fost differenzi reġjonali kbar f’termini ta’ kopertura, tul ta’ żmien, kundizzjonijiet ta’ aċċess u adegwatezza. Fil-kuntest urġenti attwali, skema nazzjonali permanenti ta’ garanziji tad-dħul, b’kopertura stmata ta’ tliet miljun benefiċjarju, hija ppjanata li tiġi introdotta malajr biex tikkomplementa l-iskemi ta’ introjtu minimu reġjonali eżistenti. L-impatt tagħha fuq it-tnaqqis tal-faqar u s-sostenibbiltà tagħha fi żmien qasir u medju ma tistax tiġi vvalutata f’dan l-istadju.

               (23)Fattur aggravanti ieħor għall-kriżi tal-pandemija fi Spanja huwa li l-għadd kbir ta’ SMEs jirrappreżentaw sehem kbir mill-impjiegi. Sabiex jiġu evitati l-fallimenti li jistgħu jiġu evitati, ġew adottati b’urġenza xi miżuri li jipprovdu appoġġ ta’ likwidità lin-negozji permezz ta’ self u garanziji, b’enfasi fuq l-SMEs u fuq setturi li se jintlaqtu b’mod aktar qawwi u fit-tul mill-kriżi, bħat-turiżmu (li jammonta għal 12 % tal-PDG fi Spanja fl-2019). Dawn il-miżuri jenħtieġ li jiġu implimentati b’mod effiċjenti u rapidu mill-intermedjarji finanzjarji sabiex jinħassu l-effetti tagħhom. Li jitħalla li jsir ħlas differit tat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet soċjali u t-tħaffif tal-ħlasijiet kuntrattwali mill-awtoritajiet pubbliċi se jgħin ukoll biex jitjieb il-fluss tal-flus tal-SMEs. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Bil-ħsieb li tiġi żgurata l-effettività ta’ dawn il-miżuri, huwa importanti li jinżammu l-isforzi biex jitnaqqas il-piż amministrattiv u biex jiġu offruti servizzi pubbliċi diġitali effiċjenti. L-appoġġ lill-impriżi fis-setturi l-aktar milquta mill-kriżi u s-salvagwardja tal-kompetittività tal-kumpaniji tal-esportazzjoni huma kruċjali biex l-irkupru jirnexxi.

               (24)Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu implimentati minn qabel u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Il-prospetti ta’ rkupru ta’ Spanja se jiddependu fuq il-kapaċità tagħha li żżid il-produttività u trawwem l-innovazzjoni, inkluż permezz tat-tranżizzjoni diġitali u ekoloġika. Il-prestazzjoni tal-innovazzjoni ta’ Spanja hija ’l isfel mill-medja tal-UE fir-reġjuni kollha. Spanja għandha prestazzjoni anqas mill-medja fl-abbiltà tad-ditti li jinnovaw, jinvestu f’assi tanġibbli u intanġibbli u jagħmlu l-aħjar użu mill-ħiliet tal-popolazzjoni tagħhom, u dan jista’ jfixkel il-kompetittività tagħhom f’ekonomija bbażata fuq l-għarfien. Il-kriżi enfasizzat l-importanza tad-diġitalizzazzjoni biex jinżamm l-aċċess għas-servizzi governattivi u għall-edukazzjoni, kif ukoll biex jiġu ppreservati l-impjiegi u l-attività ekonomika. Qabel il-perjodu ta’ konfinament, nofs l-iskejjel biss fi Spanja kellhom fis-seħħ pjattaformi ta’ tagħlim diġitali adegwati, b’differenzi reġjonali sinifikanti. Il-bidla f’daqqa għat-tagħlim diġitali kienet ukoll sfida partikolari għal studenti vulnerabbli li ma kellhomx aċċess għal soluzzjonijiet diġitali fid-dar. Spanja jenħtieġ li tiżgura li l-istudenti kollha jibbenefikaw mill-aċċess għat-tagħlim diġitali, inklużi dawk f’żoni rurali u minn unitajiet domestiċi vulnerabbli. L-appoġġ għad-diġitalizzazzjoni tan-negozji jippromwovi wkoll il-kompetittività tad-ditti Spanjoli f’katini ta’ valur globali u jżid il-kapaċità tagħhom li jesportaw, b’mod partikolari l-SMEs u l-mikrointrapriżi. L-adozzjoni tat-teknoloġiji diġitali, inkluża dik tat-teknoloġiji diġitali avvanzati, u t-tnaqqis tad-distakk diġitali bejn iż-żoni urbani u dawk rurali, itejbu l-kapaċità tal-innovazzjoni tal-ekonomija Spanjola. Barra minn hekk, it-tisħiħ tal-governanza tar-riċerka u l-innovazzjoni fil-livelli kollha, iż-żieda fil-kwalità tar-riċerka permezz ta’ evalwazzjonijiet sistematiċi u l-inċentivar ta’ organizzazzjonijiet tar-riċerka biex jikkooperaw mas-settur privat jistgħu jagħmlu l-politiki tar-riċerka u l-innovazzjoni aktar effettivi u jaċċelleraw it-tixrid tal-innovazzjoni sabiex jgħinu l-irkupru.

               (25)It-trasformazzjoni ta’ Spanja f’ekonomija newtrali għall-klima se teħtieġ investiment imdaqqas fi tażmien sostnut fl-enerġija rinnovabbli, fl-infrastruttura tal-enerġija, fl-effiċjenza enerġetika u fit-trasport sostenibbli, fost l-oħrajn. L-investimenti jenħtieġ li jiġu antiċipati biex jgħinu t-tranżizzjoni ekoloġika matul l-irkupru, f’konformità mal-Pjan Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima Spanjol. Il-promozzjoni ta’ sistema tal-enerġija integrata hija mistennija li tiffaċilita l-penetrazzjoni tal-enerġija rinnovabbli. It-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija fil-bini privat u pubbliku permezz ta’ rinnovazzjonijiet fi skala kbira, u l-iżvilupp ta’ grilji intelliġenti u ħżin tal-elettriku rinnovabbli jistgħu jgħinu fil-ġestjoni aħjar tad-domanda għall-enerġija, filwaqt li jappoġġaw il-ħolqien tal-impjiegi matul l-irkupru. Aktar investimenti fl-infrastrutturi tal-enerġija, fosthom fl-interkonnessjonijiet tal-elettriku mal-bqija tal-UE, jgħinu t-titjib tal-integrazzjoni tas-suq intern tal-enerġija tal-UE, filwaqt li jintroduċu aktar kompetizzjoni u jiffaċilitaw l-iskjerament tal-enerġija rinnovabbli. Sforzi addizzjonali jenħtieġ ukoll li jippromwovu t-trasport sostenibbli, inkluż l-introduzzjoni ta’ infrastruttura ta’ fjuwils alternattivi, b’mod partikolari għal vetturi elettriċi. L-investimenti huma meħtieġa wkoll biex jippermettu użu akbar tal-ferroviji għat-trasport tal-merkanzija, inklużi konnessjonijiet transfruntiera ma’ Franza u mal-Portugall u konnessjonijiet ma’ portijiet u ċentri loġistiċi. Barra minn hekk, ċerti żoni ta’ Spanja huma fost dawk l-aktar esposti għat-tibdil fil-klima fl-Ewropa. Ir-riżorsi tal-ilma huma taħt pressjoni, u l-infrastruttura għall-ilma u l-ġestjoni tal-iskart tvarja madwar il-pajjiż. L-investimenti ekoloġiċi jistgħu jgħinu biex jiġu ffaċċjati l-effetti negattivi tat-tibdil fil-klima, bħall-għargħar u n-nirien fil-foresti, tittejjeb il-kwalità tal-arja, kif ukoll il-ġestjoni tal-ilma u l-iskart u jiġi żviluppat il-potenzjal tal-ekonomija ċirkolari. L-ipprogrammar tal-Fond ta’ Tranżizzjoni Ġusta għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lil Spanja tindirizza wħud mill-isfidi ppreżentati mit-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiż
                  8
               . Dan jippermetti lil Spanja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-fond.

               (26)Il-frammentazzjoni regolatorja u l-ostakli fi Spanja iwaqqfu lill-kumpaniji milli jibbenefikaw mill-ekonomiji ta’ skala u jaffettwaw il-produttività b’mod negattiv. Il-Liġi dwar l-Unità tas-Suq, li diġà qed tiġi infurzata mill-qrati u mill-awtoritajiet tal-kompetizzjoni, jenħtieġ li tintuża b’mod aktar attiv biex jiġu promossi r-regolamentazzjoni aħjar u l-kompetizzjoni aħjar matul l-irkupru. F’dan il-kuntest, ir-restrizzjonijiet stretti fuq is-sjieda u s-suq li fittxew li jiżguraw il-provvista ta’ prodotti u servizzi strateġiċi matul il-kriżi tal-pandemija jenħtieġ li jitneħħew hekk kif tintemm l-emerġenza. B’mod aktar ġenerali, koordinazzjoni aktar b’saħħitha u sostnuta bejn il-livelli differenti tal-Gvern tista’ tagħmel il-politiki li jiffaċilitaw l-irkupru aktar effettivi. Huwa essenzjali wkoll li jiġi żgurat li l-istruttura ta’ governanza li diġà nħolqot mil-liġijiet li jimplimentaw id-Direttivi tal-2014 dwar l-Akkwist Pubbliku tkun tista’ taħdem bl-aktar mod rapidu malajr kemm jista’ jkun biex tiġġustifika l-użu effiċjenti tal-investiment pubbliku li jista’ jappoġġa l-irkupru. Il-ħidma fuq l-istrateġija komprensiva tal-akkwist pubbliku nazzjonali jenħtieġ li tissaħħaħ b’kooperazzjoni mill-qrib mar-rappreżentanti tal-livelli kollha tal-gvern (ċentrali, reġjonali u lokali) permezz tal-Kumitat ta’ Kooperazzjoni.

               (27)Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet attwali jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu indirizzati l-isfidi strutturali fi żmien medju sa twil. Dawk ir-rakkomandazzjonijiet jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu mmonitorjati matul iċ-ċiklu annwali tas-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan japplika wkoll għal rakkomandazzjonijiet rigward politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet tal-aħħar jenħtieġ li jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u strateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi attwali.

               (28)Ir-riżoluzzjoni f’waqtha tal-proċedimenti tal-insolvenza se jkollha wkoll rwol ewlieni fl-iżgurar tal-likwidità tal-kumpaniji u r-riallokazzjoni effettiva tar-riżorsi, kif ukoll fil-promozzjoni tal-intraprenditorija u l-istabbiltà tas-settur finanzjarju. Huwa essenzjali li tiġi ssalvagwardjata l-kapaċità tas-sistema ġudizzjarja li tittratta l-proċedimenti ta’ insolvenza b’mod effiċjenti. Dan huwa partikolarment importanti, billi s-sospensjoni attwali tal-attività tal-qrati u ż-żieda mistennija fil-litigazzjoni minħabba r-riċessjoni kkawżata mill-pandemija jistgħu jkomplu jaggravaw l-isfidi li diġà jeżistu bil-proċedimenti li qed isiru dejjem itwal u biż-żieda fil-kawżi pendenti.

               (29)Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li tista’ tikkontribwixxi għal ekonomija sostenibbli. L-Istati Membri evalwaw il-progress fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (Sustainable Development Goals, SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom. Billi tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet ta’ hawn taħt, Spanja se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

               (30)Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali biex jinkiseb irkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-COVID-19. Jenħtieġ li Spanja, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro – u b’kunsiderazzjoni tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro – tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet taż-Żona tal-Euro u kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra taż-Żona tal-Euro.

               (31)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika ta’ Spanja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lil Spanja fi snin preċedenti. Hija mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fi Spanja, iżda qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali fil-futur.

               (32)Fid-dawl ta’ dik il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni
                  9
                tiegħu hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

               (33)Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet preżenti jqisu l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-pandemija u jiġi ffaċilitat l-irkupru bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1), (2) u (4),

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li Spanja tieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

               1.F’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali, tieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati biex tikseb pożizzjonijiet fiskali prudenti fi żmien medju u tiżgura s-sostenibbiltà tad-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Issaħħaħ ir-reżiljenza u l-kapaċità tas-sistema tas-saħħa, fir-rigward tal-ħaddiema tas-saħħa, tal-prodotti mediċi kritiċi u tal-infrastruttura.

               2.Issostni l-impjieg permezz ta’ arranġamenti biex jiġu ppreservati l-impjiegi, inċentivi effettivi għar-reklutaġġ u żvilupp tal-ħiliet. Issaħħaħ il-protezzjoni kontra l-qgħad, b’mod partikolari għall-ħaddiema atipiċi. Ittejjeb il-kopertura u l-adegwatezza tal-iskemi ta’ introjtu minimu u l-appoġġ tal-familja, kif ukoll l-aċċess għat-tagħlim diġitali.

               3.Tiżgura l-implimentazzjoni effettiva ta’ miżuri li jipprovdu likwidità lil intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju u lil dawk li jaħdmu għal rashom, inkluż billi jiġu evitati ħlasijiet tard. Tavvanza l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u l-promozzjoni tal-investiment privat biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku. Tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq it-trawwim tar-riċerka u l-innovazzjoni, il-produzzjoni u l-użu nadif u effiċjenti tal-enerġija, l-infrastruttura tal-enerġija, il-ġestjoni tal-ilma u tal-iskart u t-trasport sostenibbli.

               4.Ittejjeb il-koordinazzjoni bejn il-livelli differenti ta’ gvern u ssaħħaħ il-qafas tal-akkwist pubbliku biex tappoġġa l-irkupru b’mod effiċjenti.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

                     (3)

                        SWD(2020) 508 final.

                     (4)

                        ĠU C 301, 5.9.2019, p. 117.

                     (5)

                        COM(2020) 112 final.

                     (6)

                        COM(2020) 123 final.

                     (7)

                        Ir-Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5) u r-Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

                     (8)

                        SWD(2020) 508 final.

                     (9)

                        Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.