               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 20.5.2020
            COM(2020) 508 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Greċja tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Greċja tal-2020

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Greċja tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Greċja tal-2020

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi
                  2
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija qieset debitament il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, ipproklamat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih identifikat il-Greċja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha ssir analiżi fil-fond. Fl-istess jum, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro.

               (2)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2020 għall-Greċja
                  3
                ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Dan ivvaluta l-progress li għamlet il-Greċja biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019
                  4
               , is-segwitu li għamlet għar-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Greċja biex tilħaq il-miri nazzjonali tagħha tal-Ewropa 2020. Ir-rapport kien jinkludi wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha wkoll ġew ippubblikati fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li l-Greċja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi eċċessivi. B’mod partikolari, l-iżbilanċi identifikati huma relatati mad-dejn pubbliku għoli, mas-self improduttiv għoli fil-karti tal-bilanċ tal-banek u mas-settur estern, f’kuntest ta’ tkabbir potenzjali li għadu baxx u rata għolja ta’ qgħad.

               (3)Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat il-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Il-pandemija hija emerġenza gravi tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, għas-soċjetajiet u għall-ekonomiji. Qed tpoġġi s-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, qed tfixkel il-katini ta’ provvista dinjija, qed tikkawża volatilità fis-swieq finanzjarji, qed toħloq xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qed thedded l-impjiegi tan-nies, l-introjtu tagħhom u n-negozju tal-impriżi. Tat xokk ekonomiku qawwi li diġà qed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni Ewropea. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni
                  5
                li tappella għal rispons ekonomiku kkoordinat għall-kriżi, li jinvolvi lill-atturi kollha fil-livell nazzjonali u tal-Unjoni.

               (4)Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew introduċew miżuri ta’ emerġenza. Kull miżura ta’ emerġenza jenħtieġ li tkun strettament proporzjonata, neċessarja, limitata fiż-żmien, u konformi mal-istandards Ewropej u dawk internazzjonali. Jenħtieġ li dawn ikunu soġġetti għal skrutinju demokratiku u għal rieżami ġudizzjarju indipendenti.

               (5)Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir
                  6
               . Il-klawżola kif stipulata fl-Artikoli 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97, tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-Komunikazzjoni tagħha, il-Kummissjoni kienet tal-istess fehma bħall-Kunsill li, minħabba t-tnaqqis mistenni fir-ritmu ekonomiku bħala riżultat tat-tifqigħa tal-COVID-19, il-kundizzjonijiet attwali jippermettu li l-klawżola tiġi attivata. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri tal-Finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti diverġenza temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn objettiv baġitarju ta' żmien medju, dment li din ma tippreġudikax is-sostenibbiltà fiskali fiż-żmien medju. Rigward il-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ jiddeċiedi wkoll, b'rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir. Hija tippermetti li l-Istati Membri jitbiegħdu mir-rekwiżiti baġitarji li kienu normalment japplikaw filwaqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill jistgħu jieħdu f’idejhom il-miżuri ta’ koordinazzjoni tal-politika fil-qafas tal-Patt.

               (6)Hemm bżonn ta’ azzjoni kontinwa biex tiġi limitata u kkontrollata l-firxa tal-pandemija, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi tas-saħħa nazzjonali u jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għall-impriżi u għall-familji u sabiex jiġu ggarantiti kundizzjonijiet sanitarji u ta’ sigurtà adegwati fil-postijiet tax-xogħol għal meta tissokta l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tagħmel użu sħiħ mid-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawn l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa ħalli s-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna jirritornaw għal funzjonament normali u għal tkabbir sostenibbli, bl-integrazzjoni fost l-oħrajn tat-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, filwaqt li jinsiltu t-tagħlimiet kollha mill-kriżi.

               (7)Il-kriżi tal-COVID-19 enfasizzat il-flessibbiltà li joffri s-suq uniku biex nadattaw għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni rapida u bla xkiel għall-fażi ta’ rkupru u għall-moviment liberu tal-merkanzija, tas-servizzi u tal-ħaddiema, huwa imperattiv li l-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux is-suq uniku jiffunzjona b’mod normali jitneħħew hekk kif ma jibqgħux aktar indispensabbli. Il-kriżi attwali wriet li hemm bżonn ta’ pjanijiet ta' tħejjija għall-kriżi fis-settur tas-saħħa, li jinkludu b’mod partikolari titjib fl-istrateġiji tal-akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi tal-provvisti essenzjali. Dawn huma elementi ewlenin għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ ta’ tħejjija għall-kriżijiet.

               (8)Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti
                  7
                biex l-Istati Membri jkunu jistgħu jimmobilizzaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawn l-emendi se jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ flussi tal-flus, fis-sena kontabilistika 2020-2021 l-Istati Membri jistgħu wkoll jibbenefikaw minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni. Il-Greċja hija mħeġġa biex tagħmel użu sħiħ minn dawn il-possibbiltajiet biex tgħin lill-individwi u lis-setturi l-aktar milqutin mill-isfidi.

               (9)Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar ir-reġjuni Griegi minħabba l-profili differenti ta’ speċjalizzazzjoni, b’mod partikolari f’reġjuni li jiddependu ħafna mit-turiżmu u b’mod aktar ġenerali minn attività kummerċjali f’kuntatt dirett mal-konsumaturi. Dan jinvolvi riskju sostanzjali li jkomplu jikbru d-disparitajiet reġjonali u territorjali fil-Greċja, u tiġi aggravata t-tendenza diġà osservata ta’ tkabbir fid-disparitajiet bejn il-belt kapitali u b’mod partikolari r-reġjuni insulari u muntanjużi li komplew jintensifikaw matul is-snin tal-kriżi finanzjarja. Flimkien mar-riskju li l-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri jiddeterjora temporanjament, is-sitwazzjoni attwali tappella għal tweġibiet ta’ politika mmirati.

               (10)Fit-30 ta’ April 2020, il-Greċja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2020 kif ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tagħha tal-2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

               (11)Il-Greċja bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġetta għar-regola tad-dejn.

               (12)Fil-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu tal-2020, il-Gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn bilanċ pożittiv ta’ 1,5 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 4,7 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 0,2 % tal-PDG fl-2021. Wara li fl-2019 naqas għal 176,6 % tal-PDG, id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 188,8 % fl-2020, skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Hemm riskji speċifiċi għall-pajjiż sottostanti għall-projezzjonijiet baġitarji, jiġifieri l-kawża pendenti u l-obbligi ta’ servizz pubbliku. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija milquta minn inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

               (13)B’rispons għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ koordinat tal-UE, il-Greċja adottat miżuri baġitarji biex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi għajnuna lil dawk iċ-ċittadini u setturi partikolarment milqutin. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji kienu jammontaw għal 5,4 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu s-sostenn ekonomiku temporanju lill-ħaddiema bil-paga, lil dawk li jaħdmu għal rashom, lill-impriżi individwali u lil ċerti professjonijiet liberi milqutin mill-pandemija, il-pagament ta’ avvanzi ripagabbli lil dawk il-kumpaniji li naqsilhom il-fatturat, il-pagament tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għal dawk l-impjegati li ssospendewlhom il-kuntratti ta' xogħol tagħhom, id-differiment fiskali u tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali fosthom skemi ta’ rati fiskali ta’ mill-inqas tliet xhur għal kull kumpanija, kull min jaħdem għal rasu u kull ħaddiem bil-paga li ntlaqtu mill-pandemija tal-Coronavirus, sussidju tar-rata tal-imgħax fuq is-self lill-impriżi żgħar u ta' daqs medju u nefqa ogħla fuq is-saħħa. Barra minn hekk, il-Greċja ħabbret miżuri li, filwaqt li għandhom impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jgħinu l-likwidità tal-impriżi. Dawn il-miżuri jinkludu l-forniment ta’ kollateral fi flus bħala appoġġ għas-self mill-banek, imqassam mill-Hellenic Development Bank. Madankollu, it-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni tqis id-differimenti fiskali kollha bħala miżuri ta’ likwidità mingħajr impatt baġitarju negattiv fl-2020. Kollox ma’ kollox, il-miżuri li ħadet il-Greċja huma konformi mal-linji gwida stabbiliti fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar rispons ekonomiku koordinat għat-tifqigħa tal-COVID-19. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ dawn il-miżuri, segwita minn riorjentament tal-politiki fiskali biex jinkisbu pożizzjonijiet fiskali prudenti ta’ żmien medju meta jkunu jippermettu l-kundizzjonijiet ekonomiċi, se tikkontribwixxi biex fiż-żmien medju tinżamm is-sostenibbiltà fiskali.

               (14)Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni skont politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tal-Greċja huwa previst għal 6,4 % tal-PDG fl-2020 u 2,1 % fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa pprojettat li jilħaq il-196,4 % tal-PDG fl-2020 u l-182,6 % fl-2021.

               (15)Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba n-nuqqas ta' konformità tal-Greċja mar-regola tad-dejn fl-2019 u dwar il-ksur projettat tal-limitu tad-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. Kollox ma’ kollox, l-analiżi tissuġġerixxi li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/1997 huwa ssodisfat, filwaqt li l-kriterju tad-defiċit mhuwiex issodisfat.

               (16)Fir-rigward tal-pandemija tal-COVID-19, ir-rispons f’waqtu tal-Greċja u l-infurzar tar-restrizzjonijiet jidhru li huma kors ta’ azzjoni effiċjenti, kif jixhed l-għadd pjuttost baxx ta’ infezzjonijiet ikkonfermati sa issa. Madankollu, l-impatt ekonomiku tal-kriżi tal-COVID-19 mistenni li jkun gravi, billi meta mqabbla ma’ pajjiżi oħra tal-UE l-Greċja tiddependi ħafna fuq is-setturi tat-turiżmu u tat-trasport. Fis-settur tat-turiżmu, il-Greċja tista’ titlef sehem kbir mid-dħul meta mqabbel mal-2019. It-turiżmu huwa l-aktar esportazzjoni ta’ servizz importanti tal-ekonomija Griega u kien jirrappreżenta 45 % tal-esportazzjonijiet ta’ servizzi. Barra minn hekk, huwa mistenni li anki s-settur tat-trasport marittimu, li jammonta għal 40 % tal-esportazzjonijiet ta’ servizzi, ikun milqut minn tnaqqis fid-domanda hekk kif il-kummerċ dinji jnaqqas ir-ritmu minħabba l-pandemija. Minħabba l-miżuri ta’ konfinament, it-tnaqqis fl-introjtu disponibbli, u ż-żieda fil-qgħad, huwa mistenni li jkun hemm tnaqqis sinifikanti fid-domanda domestika.

               (17)Iffaċjata mit-tifqigħa tal-COVID-19, il-Greċja attivat il-pjan nazzjonali tagħha tal-pandemija u malajr daħħlet fis-seħħ sett ta’ miżuri bla preċedent, fosthom kwarantina u tbegħid soċjali stretti, speċjalment għal dawk suspettati li kellhom xi kuntatt ma’ persuni infettati mill-virus. L-awtoritajiet adottaw firxa wiesgħa ta’ miżuri biex fl-2020 itaffu l-impatt ekonomiku u soċjali sa 10,5 % tal-PDG. Il-miżuri jinvolvu 5 % tal-PDG f’ miżuri fiskali b’impatt baġitarju ta’ 3,7 % tal-PDG u 1,9 % tal-PDG addizzjonali ta’ differimenti fiskali temporanju u ta’ kollateral fi flus għall-banek kummerċjali, li jistgħu jipprovdu sa 3,6 % tal-PDG ta’ self ġdid addizzjonali. Is-settur tal-kura tas-saħħa pubblika rċieva somma ta’ darba ta’ EUR 273 miljun li se tkopri, pereżempju, ir-reklutaġġ ta’ 2,000 membru tal-persunal addizzjonali fis-settur tal-kura tas-saħħa, ix-xiri ta’ tagħmir u provvisti relatati mas-saħħa, u t-tisħiħ tal-iskrinjar.

               (18)Sabiex is-sistema tal-kura tas-saħħa tkun tista’ tittratta b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, jenħtieġ li jsir titjib fil-kapaċità, l-aċċessibbiltà u r-reżiljenza tagħha. Il-pagamenti diretti għas-servizzi tas-saħħa privati, u l-pagamenti informali - li huma marbuta mill-qrib mal-ġestjoni ineffiċjenti tal-isptarijiet - għadhom għoljin. Dan iwassal għal inugwaljanzi. L-aċċess għadu problema, u l-ħtiġijiet tal-kura tas-saħħa mhux issodisfati awtodikjarati huma fost l-ogħla fl-UE, b’differenzi kbar bejn il-gruppi ta’ redditu u l-istatus ta’ impjieg. Ma sarux biżżejjed testijiet tal-mezzi lill-kopagamenti biex jiġu protetti l-gruppi vulnerabbli. Dan huwa aggravat mill-provvista żejda u għaldaqstant il-konsum żejjed ta’ mediċini ħafna drabi eċċessivament għaljin. Biex tittratta dan, il-Greċja qed timplimenta riforma ambizzjuża tal-kura primarja biex tipprovdi aċċess għal servizzi essenzjali ta’ kwalità fiż-żmien qasir, u sistema komprensiva bbażata fuq il-kustodja  għall-popolazzjoni kollha fi żmien twil. Indikazzjonijiet bikrija jissuġġerixxu li dan huwa essenzjali għall-protezzjoni taċ-ċittadini u biex jiġi kkontrollat it-tixrid tal-virus, filwaqt li jiġi żgurat li s-sistema tista’ tiġi applikata sal-limitu massimu tagħha biex il-pazjenti jiġu ttrattati skont il-ħtiġijiet tagħhom. Għad trid tinstab soluzzjoni sostenibbli għall-infiq fuq is-saħħa, billi s-sostenibbiltà fiskali hija fil-biċċa l-kbira ggarantita minn sistema ta’ rkupru dejjem aktar taħt pressjoni minħabba miżuri strutturali insuffiċjenti. Minkejja xi azzjonijiet inkoraġġanti li ttieħdu dan l-aħħar, l-akkwist ċentralizzat għadu dgħajjef. Fl-2018, l-infiq pubbliku fuq is-saħħa kien 'l isfel mill-medja tal-UE, anki bl-inklużjoni tal-valur tal-irkupru li jżid madwar 1 % tal-PDG. Hemm bżonn ta’ li tiżdied l-effiċjenza flimkien ma’ aktar riżorsi finanzjarji biex jittejbu l-effikaċja, l-aċċessibbiltà u r-reżiljenza ġenerali tas-sistema tas-saħħa.

               (19)Hemm bżonn ta’ miżuri li jtaffu l-impatt tal-kriżi tal-COVID-19 fuq il-ħaddiema u fuq l-impriżi. Skont il-previżjoni tal-Kummissjoni, il-qgħad mistenni jiżdied għal 19,9 % fl-2020 u jirkupra għal 16,8 % fl-2021. Il-Greċja diġà introduċiet skema temporanja li ttaffi l-kost lavorattiv għall-impriżi li l-operat tagħhom ġie sospiż jew milqut ħafna, filwaqt li tipproteġi l-kuntratti tal-impjieg u tipprovdi appoġġ għall-introjtu lill-ħaddiema milquta. Madankollu, l-implimentazzjoni ta’ skema komprensiva ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar tkun tipprovdi soluzzjoni aktar sostenibbli u flessibbli. Skema bħal din tkun tippermetti li l-impriżi japplikaw tnaqqis fis-sigħat tax-xogħol b’mod modulat, li jikkorrispondi għal-livell li fih l-attivitajiet tagħhom ikunu ġew ristretti, filwaqt li jiġi ppreservat l-operat tal-industriji, u jiġu evitati l-effetti negattivi ta’ isteriżi  kkaġunati mis-sensji temporanji. L-espansjoni tal-arranġamenti flessibbli tax-xogħol, bħat-telexogħol, li s’issa fil-Greċja kienu limitati meta mqabbla ma’ pajjiżi oħra tal-UE, jgħinu wkoll biex tiġi ppreservata l-attività ekonomika u l-impjiegi matul il-konfinament u t-tbegħid soċjali.

               (20)Hemm ir-riskju li l-kriżi tal-COVID-19 terġa’ taggrava s-sitwazzjoni soċjali ta’ partijiet kbar tal-popolazzjoni u tkabbar l-inugwaljanza fl-introjtu. Qabel it-tifqigħa tal-pandemija, il-parti tal-popolazzjoni Griega fir-riskju tal-faqar jew tal-esklużjoni soċjali kienet għadha waħda mill-ogħla fl-UE, bit-tfal u l-persuni fl-età tax-xogħol f’riskju akbar minn dawk ta’ età akbar. Il-faqar fost dawk li jaħdmu, l-aċċess għal akkomodazzjoni affordabbli u l-faqar enerġetiku wkoll kienu preokkupazzjonijiet sinifikanti. Sabiex ittaffi l-impatt tal-kriżi, se jkun kruċjali li l-Greċja tipprovdi sostituzzjoni adegwata tal-introjtu għall-ħaddiema kollha milquta u għal dawk kollha li jaħdmu għal rashom, inklużi dawk li qed jiffaċċaw diskrepanzi fl-aċċess għall-protezzjoni soċjali. Se jkun ukoll importanti li jingħata appoġġ lil dawk l-aktar vulnerabbli, fosthom il-ħaddiema inattivi u dawk mhux iddikjarati, billi jissaħħu ix-xbieki tas-sikurezza soċjali. B’żieda fl-għadd ta’ dawk li x’aktarx jibdew jiddependu mix-xbieki ta’ sikurezza bażiċi, se jkun importanti li titjieb l-adegwatezza tal-appoġġ minimu għall-introjtu. L-aċċess komprensiv għas-servizzi soċjali huwa meħtieġ għall-gruppi l-aktar fil-bżonn u vulnerabbli, inklużi l-persuni b’diżabbiltà, ir-rifuġjati u l-applikanti għall-ażil. Barra minn hekk, is-servizzi ta’ kura fit-tul mhumiex żviluppati biżżejjed. Jenħtieġ ukoll li l-Greċja tippromwovi tal-aċċess għal akkomodazzjoni affordabbli, speċjalment għall-familji li huma fir-riskju tal-faqar, pereżempju billi tintroduċi skema li tassisti lill-proprjetarji vulnerabbli li għandhom ipoteka.

               (21)Il-kriżi tal-COVID-19 ġabet fi tmiemhom l-iżviluppi pożittivi tas-suq tax-xogħol osservati f’dawn l-aħħar snin, u mistenni li l-qgħad jerġa’ jibda jiżdied.. Biex issostni rkupru robust ta’ impjiegi fil-perjodu ta’ wara l-kriżi, il-Greċja għandha bżonn twettaq riformi li jżidu l-effettività tal-politiki biex in-nies jissoktaw jaħdmu, u b’mod partikolari jibdew programmi ta’ taħriġ. Iż-żieda fil-kapaċità tas-servizz pubbliku tal-impjiegi biex jingħata appoġġ kontinwu u individwalizzat lil dawk li qed ifittxu x-xogħol se tkun kruċjali. Jeħtieġ li l-Greċja tagħti attenzjoni partikolari liż-żgħażagħ u lin-nisa, li huma aktar milquta minn nuqqas ta’ opportunitajiet ta’ impjieg u ta’ taħriġ. Hemm ukoll lok għal titjib fid-djalogu soċjali, billi jingħata appoġġ lill-involviment attiv u sinifikanti tas-sħab soċjali fit-tfassil tal-politika, inkluż fit-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ miżuri biex jiġu indirizzati l-impatti tal-kriżi tal-COVID-19. Jenħtieġ li l-Gvern jiffoka l-isforzi tiegħu fuq it-titjib tal-kompetenzi bażiċi għal kulħadd. Se jkun essenzjali li jiġu indirizzati riżultati fqar fil-qasam tal-edukazzjoni, li jittejbu l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali, u li jiżdied it-tagħlim għall-adulti. Biex jitnaqqas l-ispariġġ fil-ħiliet u jitħaffef l-irkupru tas-suq tax-xogħol, huwa essenzjali li titjieb il-kwalità tal-edukazzjoni u tat-taħriġ u tiżdied ir-rilevanza tagħhom għas-suq tax-xogħol .

               (22)Sa mill-bidu tar-rispons tiegħu għat-tifqigħa tal-COVID-19, il-Gvern ġustament adotta l-prijorità li jipprovdi appoġġ ta’ likwidità sostenibbli lill-impriżi milqutin speċjalment l-impriżi żgħar u ta' daqs medju (l-SMEs) u lill-impriżi mikro, l-aktar permezz ta’ self u garanziji. Skont il-qafas temporanju tal-għajnuna mill-Istat, il-Greċja introduċiet tliet skemi biex iżżid il-likwidità tal-kapital tal-impriżi, jiġifieri: (i) skema ta’ kopertura li tkopri l-avvanzi rimborżabbli; (ii) skema ta’ kollateral fi flus biex tkopri s-self bankarju; u (iii) skema ta’ sussidju tar-rata tal-imgħax għas-self attwali. Huwa importanti li f’dan il-proċess, is-settur bankarju jissodisfa - bl-appoġġ tal-awtoritajiet - ir-rwol intermedjarju tiegħu li jżomm il-fluss meħtieġ tal-kreditu, fuq il-bażi ta’ valutazzjoni adatta tar-riskju tal-kreditu u standards ta’ kreditu prudenti, filwaqt li jirrapporta b’mod preċiż kull deterjorament fil-kwalità tal-assi. L-appoġġ għall-kapaċità tas-settur bankarju li joffri soluzzjonijiet ta’ ristrutturar tad-dejn sostenibbli lil mutwatarji vijabbli milquta mill-kriżi se jkun kruċjali biex tiġi salvagwardjata l-kwalità tal-assi filwaqt li jissaħħaħ l-irkupru ekonomiku.

               (23)Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jingħataw finanzjament bil-quddiem u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Iż-żieda fl-investiment b’fattur li jtejjeb it-tkabbir se tkun strumentali biex tirfed it-tkabbir fit-tul u tnaqqas id-disparitajiet reġjonali. Fl-2019, l-investiment pubbliku ma laħaqx il-mira tal-pjanijiet b’aktar minn 1 % tal-PDG, wara prestazzjoni insuffiċjenti simili fis-snin preċedenti. L-awtoritajiet bdew jittrattaw in-nuqqas ta’ prestazzjoni persistenti billi stabbilixxew “pjan ta’ żvilupp nazzjonali” biex jissaħħu n-normi li jirregolaw l-iżvilupp, il-ġestjoni, il-finanzjament, u l-implimentazzjoni ta’ proġetti appoġġati, u pjan ta’ azzjoni biex jitjiebu l-previżjoni u l-monitoraġġ tal-investimenti pubbliċi. Minħabba r-rwol importanti li se jkollu l-investiment pubbliku biex tingħata l-ispinta inizjali għall-irkupru ekonomiku wara l-kriżi tal-COVID-19, huwa kruċjali li jiġu indirizzati l-ostakli amministrattivi li fadal u li tiġi stabbilita sensiela ta’ proġetti ġodda. It-twaqqif ta’ faċilità ddedikata għat-tħejjija ta’ proġett jista’ jkompli jtejjeb u jħaffef il-pass tal-investimenti pubbliċi. Implimentazzjoni aktar effiċjenti tal-investiment pubbliku tkompli tistimula t-tkabbir minħabba l-effett multiplikatur. Il-Greċja tista’ tibbenefika wkoll minn akkwist pubbliku aktar effiċjenti u sostenibbli bħala parti integrali mill-isforzi tagħha biex ittejjeb u tirrazzjonalizza l-infiq pubbliku, kif ukoll tiggarantixxi ambjent imprenditorjali kompetittiv. Dan ikun jenħtieġ li jiġu indirizzati n-nuqqasijiet identifikati, bħall-fenomenu persistenti ta’ offerti eċċessivament baxxi mhux ġustifikati, permezz ta’ miżuri leġiżlattivi u amministrattivi adatti.

               (24)Jekk l-ekonomija tal-Greċja se tingħata bidu ġdid ikun meħtieġ ukoll li jiġu ttrattati xi dgħufijiet fit-tul u li jiġu sfruttati l-opportunitajiet futuri potenzjali. Is-setturi bi ħtiġijiet sinifikanti ta’ investiment jinkludu t-trasport u l-loġistika, fejn is-sostenn huwa partikolarment meħtieġ għall-ferroviji, is-sikurezza fit-toroq u t-titjib tal-hubs intermodali, kif ukoll l-iskart solidu u l-ġestjoni tal-ilma urban mormi fejn hemm bżonn li jsiru investimenti ambjentalment sostenibbli. It-trasformazzjoni tal-Greċja għal ekonomija newtrali għall-klima se tkun tenħtieġ ukoll investiment privat u pubbliku mdaqqas fuq perjodu konsistenti. L-investimenti ppjanati pereżempju fi proġetti ta’ skala żgħira fil-qasam tal-effiċjenza enerġetika, ir-rinnovazzjonijiet tal-bini u l-proġetti tal-enerġija rinnovabbli, jistgħu jingħataw finanzjament bil-quddiem u jikkontribwixxu għall-irkupru ekonomiku ta’ wara l-COVID-19. Il-ħidma preparatorja għal miżuri ta’ rkupru fi żmien medju tista’ tibbenefika minn investimenti ppjanati skont il-Pjanijiet Nazzjonali tal-Istati Membri għall-Enerġija u l-Klima, il-listi tal-proġetti ta’ interess komuni, u l-pjanijiet ta’ żvilupp tal-infrastruttura. L-investimenti relatati jistgħu jinkludu konnessjonijiet transfruntiera għall-importazzjoni u l-esportazzjoni tal-enerġija bejn l-Istati Membri ġirien biex tiġi żgurata provvista sostenibbli ta’ enerġija lin-nies u lill-impriżi fil-Greċja, u miżuri li jiżguraw it-tranżizzjoni ġusta tar-reġjuni l-aktar milquta mill-pjan ambizzjuż tal-Greċja li twarrab il-ġenerazzjoni tal-elettriku bbażata fuq il-linjite. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin biex il-Greċja tindirizza xi wħud mill-isfidi li qed tippreżenta t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiż
                  8
               . B’hekk il-Greċja tkun tista’ tagħmel l-aħjar użu minn dan il-fond.

               (25)Minkejja li fis-snin preċedenti sar xi progress, jenħtieġ li l-Greċja taċċellera l-isforzi tagħha biex ittejjeb il-prestazzjoni diġitali tagħha, inkluż permezz tal-użu ta’ għodod u servizzi diġitali fl-amministrazzjoni pubblika, fis-sistema ġudizzjarja u fl-impriżi. Se jkun partikolarment rilevanti għall-amministrazzjoni pubblika u għall-fażi ta’ rkupru li jinżamm ir-ritmu u jiġu kkonsolidati l-gwadanji miksuba permezz tat-tnedija ta’ għadd ta’ servizzi diġitali mit-tifqigħa tal-COVID-19 ’l hawn. Approċċ strateġiku biex jiġi aċċellerat l-użu ta’ teknoloġiji diġitali fis-setturi ekonomiċi kollha, inkluż fl-amministrazzjoni pubblika, u l-interoperabbiltà ta’ diversi sistemi ta’ informazzjoni, b’mod partikolari l-bażi tad-data tas-sorveljanza tas-suq, jgħin biex jitnaqqas id-distakk fil-produttività mal-pajjiżi taż-Żona tal-Euro u jitħaffef il-piż amministrattiv. It-titjib tad-disponibbiltà ta’ networks ta’ kapaċità għolja ħafna u l-użu ta’ internet b’veloċità għolja ħafna huma prijorità wkoll. Fir-rigward tal-kompetenzi diġitali, il-Greċja għadha 'l isfel mill-medja tal-UE, billi fl-2019 kien jidher li 51 % biss taċ-ċittadini bejn is-16-il sena u l-74 sena kellhom mill-inqas kompetenzi diġitali bażiċi, meta mqabbla mal-medja ta’ 58 % tal-UE. It-titjib tal-kompetenzi diġitali se jippermetti li kulħadd fil-Greċja jgawdi aċċess indaqs għas-servizzi elettroniċi, jgħin lill-impriżi jagħmlu użu effettiv tat-telexogħol, u ta’ għodod elettroniċi, jippermetti li l-istudenti kollha kemm jekk fi skola, fl-università jew f’tagħlim għall-adulti jipparteċipaw kompletament fit-tagħlim mill-bogħod. Persuni minn kuntesti żvantaġġati, fosthom ir-refuġjati u l-applikanti għall-ażil, u dawk li jgħixu f’żoni remoti u rurali jenħtieġ li jingħataw attenzjoni partikolari.

               (26)Wara li fl-2018 intemm b’suċċess il-programm tal-assistenza finanzjarja fil-Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbiltà, il-Greċja hija soġġetta għal sorveljanza msaħħa f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 472/2013. L-attivazzjoni tas-sorveljanza msaħħa għall-Greċja
                  9
                tirrikonoxxi l-fatt li fuq żmien medju, il-Greċja għandha bżonn tkompli taddotta miżuri li jindirizzaw is-sorsi potenzjali tal-iżbilanċi makroekonomiċi, filwaqt li timplimenta riformi strutturali biex issostni tkabbir ekonomiku robust u sostenibbli. Il-Greċja ħadet impenn fil-Grupp tal-Euro tat-22 ta’ Ġunju 2018 biex tkompli r-riformi ewlenin kollha adottati skont il-programm sakemm jitlestew kollha. Il-Greċja impenjat ruħha wkoll li timplimenta azzjonijiet speċifiċi relatati mal-politiki fiskali u fiskali-strutturali, mal-protezzjoni soċjali, mal-istabbiltà finanzjarja, mas-swieq tax-xogħol u tal-prodotti, mal-privatizzazzjoni u l-amministrazzjoni pubblika. Dawn ir-riformi strutturali qed ikunu dejjem aktar importanti għall-isforzi tal-Greċja biex terġa tibda l-ekonomija tagħha. Jekk dawn ir-riformi jiġu implimentati u ffinalizzati kif suppost għandhom jgħinu b’mod sinifikanti biex isostnu l-avvanz tal-Greċja għaż-żmien medju u twil. Il-Greċja hija soġġetta għal rappurtar trimestrali dwar il-progress fl-implimentazzjoni tal-impenji tagħha taħt sorveljanza msaħħa, fejn rapport favorevoli jista’, fuq bażi ta’ sitt xhur, iwitti t-triq għal miżuri ta’ ħelsien mid-dejn li jammonta għal 0,7 % tal-PDG fis-sena. F’April 2019 u f’Diċembru 2019 rispettivament, il-Grupp tal-Euro qabel mar-rilaxx tal-ewwel żewġ pagamenti ta’ miżuri ta’ dejn kontinġenti għall-politika b’valur ta’ EUR 970 miljun u EUR 767 miljun.  Is-sitt rapport dwar is-sorveljanza msaħħa li vvaluta l-progress tal-Greċja fl-implimentazzjoni tal-impenji tagħha ġie ppubblikat fl-20 ta’ Mejju 2020.

               (27)Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet attwali jiffukaw fuq l-ittrattar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu indirizzati l-isfidi strutturali fi żmien medju sa twil. Dawn ir-rakkomandazzjonijiet għadhom pertinenti u se jkomplu jiġu mmonitorjati matul iċ-ċiklu annwali tas-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan japplika wkoll għal rakkomandazzjonijiet li jirrigwardaw il-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Jenħtieġ li jittieħed kont ta’ dawn ir-rakkomandazzjonijiet tal-aħħar fl-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għall-miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi attwali.

               (28)B’mod partikolari, fis-sitwazzjoni attwali huwa kruċjali li tinżamm l-attenzjoni fuq ir-ristrutturar tal-banek biex tiġi salvagwardjata l-istabbiltà finanzjarja u tiġi liberata l-kapaċità tas-settur bankarju li tippermetti l-finanzjament tal-irkupru ekonomiku. Is-settur bankarju sar aktar reżiljenti, u għaldaqstant f’Settembru 2019 ġew aboliti l-kontrolli tal-kapital, iżda għad hemm ħafna riskji u problemi li ntirtu mill-passat. Dawn jinkludu stokk kbir ta’ self improduttiv, qagħda kapitali f’konformità mar-rekwiżit kapitali iżda li qed tiffaċċa domanda ta’ kapital dejjem tikber fiż-żmien qasir, kif ukoll livell baxx ta’ profittabbiltà fuq it-tkabbir tas-self. B’riżultat ta’ dan, il-banek Griegi huma partikolarment esposti għar-riskju ta’ żidiet fl-ispejjeż għall-finanzjament u għal deterjorament mill-ġdid tal-kwalità tal-assi minħabba l-pandemija tal-COVID-19. It-trawwim tal-funzjonament kontinwu tas-suq sekondarju għal self improduttiv, pari passu ma’ self ġdid u ma’ ristrutturazzjonijiet vijabbli ta’ self fit-tul f’konformità ma’ standards ta’ kreditu prudenti, jista’ jkollhom rwol ewlieni biex jintlaħaq l-għan doppju li jittaffa l-impatt tat-tifqigħa fuq il-kwalità tal-assi filwaqt li jiġi ttrattat is-self improduttiv li ntiret mill-passat. L-implimentazzjoni ta’ riforma tal-qafas ġuridiku li tippermetti l-eżekuzzjoni mingħajr restrizzjoni tal-kollateral minn selliefa li jkunu fallew, jista’ jkun pass essenzjali f’din id-direzzjoni.

               (29)Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li tista’ tikkontribwixxi għal ekonomija sostenibbli. L-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fl-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (Sustainable Development Goals, SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom. Billi tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet ta’ hawn taħt, il-Greċja se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi ggarantita s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

               (30)Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali biex jinkiseb irkupru malajr mill-impatt ekonomiku tal-COVID-19. Jenħtieġ li l-Greċja, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro – u fid-dawl tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro – tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet għaż-Żona tal-Euro u koordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra taż-Żona tal-Euro.

               (31)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Greċja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż għall-2020. Barra minn hekk, ivvalutat il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020, kif ukoll is-segwitu li sar għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Greċja fis-snin preċedenti. Mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Greċja, iżda qieset ukoll l-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika globali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input f’livell tal-Unjoni dwar deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (32)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu
                  10
                hija riflessa partikolarment fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

               (33)Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma għall-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà għall-2020. Dawn ir-rakkomandazzjonijiet iqisu l-bżonn li tiġi indirizzata l-pandemija u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4),

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li fl-2020 u fl-2021 il-Greċja tieħu azzjoni biex:

               1.F’konformità mal-klawżola ta’ salvagwardja ġenerali, tieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, issegwi politiki fiskali bil-għan li jinkisbu qagħdiet fiskali prudenti fiż-żmien medju u tiżgura s-sostenibbiltà tad-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Issaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa u tiggarantixxi aċċess adegwat u ekwu għall-kura tas-saħħa.

               2.Ittaffi l-impatti lavorattivi u soċjali tal-kriżi, inkluż permezz ta’ miżuri ta’ implimentazzjoni bħal skemi ta’ xogħol b’kuntratt qasir u tiggarantixxi appoġġ effettiv ta’ attivazzjoni.

               3.Timplimenta malajr miżuri biex tipprovdi likwidità u fluss kontinwu ta’ kreditu u ta’ finanzjament ieħor għall-ekonomija, filwaqt li tiffoka b’mod partikolari fuq impriżi żgħar u ta’ daqs medju li huma l-aktar milqutin mill-kriżi. Tforni finanzjament bil-quddiem għal proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex tistimula l-irkupru ekonomiku. Tiffoka investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq trasport u loġistika sikuri u sostenibbli, il-produzzjoni u l-użu ta’ enerġija nodfa u effiċjenti, l-infrastrutturi ambjentali u kapaċità għolja ħafna ta’ infrastruttura u kompetenzi diġitali. Ittejjeb l-effettività u d-diġitalizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika u tippromwovi t-trasformazzjoni diġitali tal-impriżi.

               4.Tkompli u tiffinalizza r-riformi f’konformità mal-impenji ta’ wara l-programm mogħtija fil-Grupp tal-Euro tat-22 ta’ Ġunju 2018 biex jibda mill-ġdid l-irkupru ekonomiku sostenibbli, wara li jibdew jillaxkaw bil-mod ir-restrizzjonijiet imposti minħabba t-tifqigħa tal-COVID-19.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

                     (3)

                        SWD(2020) 507 final 2.

                     (4)

                        ĠU C 301, 5.9.2019, p. 117.

                     (5)

                        COM(2020) 112 final.

                     (6)

                        COM(2020) 123 final.

                     (7)

                        Ir-Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewopew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5) u r-Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

                     (8)

                        SWD(2020) 507 final 2.

                     (9)

                        Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2018/1192 tal-11 ta’ Lulju 2018 dwar l-attivazzjoni ta’ sorveljanza msaħħa għall-Greċja, ĠU L 211, 22.8.2018, p. 1, u d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2019/338 tal-20 ta’ Frar 2019 dwar l-estensjoni tas-sorveljanza msaħħa għall-Greċja, ĠU L 60, 28.2.2019, p. 17.

                     (10)

                        Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 25.9.2020
            COM(2020) 582 final
            Rakkomandazzjoni għal
            DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL
            li tawtorizza l-ftuħ ta’ negozjati f’isem l-Unjoni Ewropea għall-konklużjoni ta’ protokoll tal-Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli mal-Gvern tar-Repubblika tal-Liberja
            {SWD(2020) 196 final} - {SWD(2020) 197 final}

               MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI

               1.KUNTEST TAL-PROPOSTA

               •Raġunijiet u objettivi tal-proposta

                  Il-Kummissjoni qed tipproponi li tinnegozja protokoll ġdid li jkun jissodisfa l-possibbiltajiet u l-bżonnijiet reali tal-flotta tal-Istati Membri u li jkun konformi mar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 dwar il-Politika Komuni tas-Sajd u mal-Konklużjonijiet tal-Kunsill tad-19 ta’ Marzu 2012 dwar Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar id-Dimensjoni Esterna tal-Politika Komuni tas-Sajd.

               •Konsistenza mad-dispożizzjonijiet eżistenti fil-qasam ta’ politika

                  L-Unjoni Ewropea u l-Gvern tar-Repubblika tal-Liberja kkonkludew Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli
                     1
                  , li sar effettiv mid-9 ta’ Diċembru 2015
                     2
                  . Il-Protokoll ta’ Implimentazzjoni tiegħu se jiskadi fit-8 ta’ Diċembru 2020. Dan il-Protokoll jistabbilixxi l-opportunitajiet tas-sajd tal-flotta tal-Unjoni u l-kontribuzzjonijiet finanzjarji korrispondenti li l-Unjoni u s-sidien tal-bastimenti jridu jħallsu.

                  Il-Protokoll jipprevedi ammont ta’ EUR 357 500 għall-ewwel sena, ammont ta’ EUR 325 000 għat-tieni, għat-tielet u għar-raba’ sena u ammont ta’ EUR 292 500 għall-ħames sena, mill-baġit tal-UE bħala kumpens finanzjarju għall-aċċess għal tunnellaġġ ta’ referenza ta’ 6 500 tunnellata fis-sena. Barra minn hekk, is-sidien tal-bastimenti tal-UE jħallsu tariffi għall-awtorizzazzjonijiet tas-sajd tagħhom abbażi ta’ prezzijiet stabbiliti fil-Protokoll għall-kwota allokata. Minbarra dan, għall-ħames snin li jdum għaddej il-Protokoll jingħataw ukoll EUR 1 625 000 mill-baġit tal-UE b’appoġġ għall-politika settorjali tas-sajd tar-Repubblika tal-Liberja.

               Il-Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli (SFPA) mar-Repubblika tal-Liberja jipprevedi opportunitajiet tas-sajd għas-sajd għat-tonn u għall-ispeċijiet tal-ħut li jpassi ħafna għall-bastimenti tal-UE minn żewġ Stati Membri (li huma Spanja u Franza). L-SFPA mar-Repubblika tal-Liberja huwa parti minn netwerk żviluppat tajjeb ta’ SFPAs bilaterali fl-Afrika tal-Punent u fl-Afrika Ċentrali, jiġifieri mal-Marokk, mal-Mauritania, mas-Senegal, mal-Cabo Verde, mal-Gambja, mal-Kosta tal-Avorju u ma’ São Tomé u Principe.

               L-SFPAs jikkontribwixxu għall-promozzjoni tal-objettivi tal-PKS internazzjonalment, u jiżguraw li l-attivitajiet tas-sajd tal-Unjoni ’l barra mill-ilmijiet tal-Unjoni jkunu bbażati fuq l-istess prinċipji u standards bħal dawk applikabbli bid-dritt tal-Unjoni. Barra minn hekk, l-SFPAs irawmu l-kooperazzjoni xjentifika bejn l-UE u s-sħab tagħha u jippromwovu t-trasparenza u s-sostenibbiltà sabiex ir-riżorsi tas-sajd jiġu ġestiti aħjar. L-SFPAs jinkoraġġixxu l-governanza billi jappoġġaw il-monitoraġġ, il-kontroll u s-sorveljanza tal-attivitajiet tal-flotot nazzjonali u barranin u billi jipprovdu l-fondi biex jiġi miġġieled is-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat (is-sajd IUU) u jikkontribwixxu għall-iżvilupp sostenibbli tas-settur lokali tas-sajd.

               L-SFPAs isaħħu l-pożizzjoni tal-Unjoni Ewropea bħala membru tal-Kummissjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tat-Tonn tal-Atlantiku (l-ICCAT), li hija l-korp stabbilit skont il-liġi internazzjonali għall-konservazzjoni u għall-ġestjoni ta’ speċijiet migratorji ħafna fir-reġjun.

                  •
                        Konsistenza ma’ politiki oħra tal-Unjoni

                  In-negozjar ta’ Protokoll ġdid mar-Repubblika tal-Liberja huwa konformi mal-azzjoni esterna tal-UE b’rabta mal-pajjiżi Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku (il-pajjiżi AKP) u, b’mod partikolari, mal-objettivi tal-Unjoni f’dak li għandu x’jaqsam mal-ħarsien tal-prinċipji demokratiċi u tad-drittijiet tal-bniedem.

               2.BAŻI ĠURIDIKA, SUSSIDJARJETÀ U PROPORZJONALITÀ

               •Bażi ġuridika

                  Il-bażi ġuridika għad-deċiżjoni hija prevista fl-Artikolu 218(3) u (4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (it-TFUE), li jistabbilixxi l-proċedura għan-negozjar u għall-konklużjoni ta’ ftehimiet bejn l-UE u pajjiżi terzi, li jinsab fit-Titolu V li jittratta l-ftehimiet internazzjonali, tal-Ħames Parti ta’ dak it-Trattat, li tittratta l-azzjoni esterna tal-Unjoni.

               •Sussidjarjetà (għall-kompetenza mhux esklużiva)

                  Mhux applikabbli, kompetenza esklużiva.

               •Proporzjonalità

                  Id-deċiżjoni hija proporzjonali mal-objettiv.

               •Għażla tal-istrument

                  L-istrument huwa previst fl-Artikolu 218(3) u fl-Artikolu 218(4) tat-TFUE.

               3.RIŻULTATI TAL-EVALWAZZJONIJIET EX POST, TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET IKKONĊERNATI U TAL-VALUTAZZJONIJIET TAL-IMPATT

               •Evalwazzjonijiet ex post/kontrolli tal-idoneità tal-leġiżlazzjoni eżistenti

                  Bejn l-2019 u l-2020, il-Kummissjoni wettqet evalwazzjoni ex post tal-Protokoll attwali tal-SFPA bejn l-UE u l-Liberja, kif ukoll evalwazzjoni ex ante tat-tiġdid potenzjali tal-Protokoll. Il-konklużjonijiet tal-evalwazzjoni huma mogħtija b’mod separat f’Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni
                     3
                  .

                  Mill-evalwazzjoni ħareġ li l-industrija tas-sajd tal-UE (tas-sajd għat-tonn) hija interessata ferm li taħdem fiż-żona tas-sajd tal-Liberja u li jidher biċ-ċar li t-tiġdid tal-Protokoll huwa l-għażla ppreferuta. F’każ li l-Protokoll ma jiġġeddidx, l-UE tkun tilfet strument li huwa kapaċi jwieġeb għall-bżonnijiet tad-diversi partijiet ikkonċernati u għall-bżonnijiet tagħha stess f’termini tat-tisħiħ tal-governanza globali tal-oċeani fl-Oċean Atlantiku tal-Lvant permezz tal-qafas multilaterali tal-ICCAT.

                  Għal-Liberja, l-intervent tal-UE jwassal għal valur miżjud minħabba li jagħtihom ċertezza ta’ dħul baġitarju fuq diversi snin, pjattaforma uffiċjali għad-djalogu settorjali u għall-iskambji diretti mal-UE b’rabta mal-kooperazzjoni, u qafas għall-monitoraġġ u għall-kontroll konġunti tal-attivitajiet tal-UE. L-SFPA jikkontribwixxi għall-promozzjoni ta’ prattiki tas-sajd responsabbli u jagħti aċċess għal linja baġitarja speċifika (tal-appoġġ settorjali) biex il-Liberja tingħata appoġġ finanzjarju biex timplimenta l-politika tas-sajd nazzjonali tagħha.

               •Konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati

                  Bħala parti mill-evalwazzjoni ġew ikkonsultati l-Istati Membri, ir-rappreżentanti tal-industrija, l-organizzazzjonijiet internazzjonali tas-soċjetà ċivili, kif ukoll l-amministrazzjoni tas-sajd u s-soċjetà ċivili tal-Liberja. Saru wkoll konsultazzjonijiet fil-qafas tal-Kunsill Konsultattiv għall-Flotta ta’ Distanzi Twal.

               •Ġbir u użu tal-għarfien espert

                  Mhux applikabbli.

               •Valutazzjoni tal-impatt

                  Mhux applikabbli.

               •Idoneità regolatorja u simplifikazzjoni

                  Mhux applikabbli.

               •Drittijiet fundamentali

                  Il-Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli fih klawżola dwar il-konsegwenzi li jkun hemm f’każ li jinkisru d-drittijiet tal-bniedem u l-prinċipji demokratiċi.

               4.IMPLIKAZZJONIJIET BAĠITARJI

                  L-implikazzjonijiet baġitarji marbutin mal-Protokoll il-ġdid jinkludu l-pagament ta’ kontribuzzjoni finanzjarja lil-Liberja, li huwa kompatibbli mal-Qafas Finanzjarju Pluriennali (il-QFP) attwali, b’mod partikolari f’dak li għandu x’jaqsam mal-allokazzjonijiet għal-linja baġitarja
                     4
                   għall-Ftehimiet ta’ Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli. L-ammonti annwali għall-impenji u għall-pagamenti huma stabbiliti fil-proċedura baġitarja annwali, inkluża l-linja ta’ riżerva għall-proposti li jkunu għadhom ma daħlux fis-seħħ fil-bidu tas-sena.

               5.ELEMENTI OĦRA

               •Pjanijiet ta’ implimentazzjoni u arranġamenti dwar il-monitoraġġ, l-evalwazzjoni u r-rapportar

               Fit-23 ta’ Mejju 2017, ir-Repubblika tal-Liberja kienet innotifikata dwar il-possibbiltà li din tiġi identifikata bħala pajjiż terz li ma jikkooperax fil-ġlieda kontra s-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2017/C 169/12
                  5
                skont ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1005/2008 tad-29 ta’ Settembru 2008 li jistabbilixxi sistema Komunitarja sabiex tipprevjeni, tiskoraġġixxi u telimina sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat. In-negozjati għall-konklużjoni ta’ protokoll tal-Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli bejn l-Unjoni Ewropea u l-Gvern tar-Repubblika tal-Liberja se jibdew biss wara li d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2017/C 169/12 titreġġa’ lura.

               •Spjegazzjoni fid-dettall tad-dispożizzjonijiet speċifiċi tal-proposta

                  Il-Kummissjoni tirrakkomanda kif ġej:

                  – jenħtieġ li l-Kunsill jawtorizzaha tiftaħ u twettaq negozjati għall-konklużjoni ta’ protokoll ġdid tal-Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli mal-Gvern tar-Repubblika tal-Liberja;

                  – jenħtieġ li hija tinħatar bħala n-negozjatur tal-UE dwar dan is-suġġett;

                  – jenħtieġ li hija twettaq in-negozjati b’konsultazzjoni mal-kumitat speċjali, kif stabbilit fit-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea;

                  – jenħtieġ li l-Kunsill japprova d-direttivi ta’ negozjati mehmużin ma’ din ir-Rakkomandazzjoni.

               Rakkomandazzjoni għal

               DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

               li tawtorizza l-ftuħ ta’ negozjati f’isem l-Unjoni Ewropea għall-konklużjoni ta’ protokoll tal-Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli mal-Gvern tar-Repubblika tal-Liberja

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 218(3) u (4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni Ewropea,

               Billi:

               (1)Jenħtieġ li jinfetħu n-negozjati bil-ħsieb li jiġi konkluż Protokoll ġdid tal-Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli bejn l-Unjoni Ewropea u l-Gvern tar-Repubblika tal-Liberja
                  6
               .

               (2)Fit-23 ta’ Mejju 2017, ir-Repubblika tal-Liberja kienet innotifikata dwar il-possibbiltà li din tiġi identifikata bħala pajjiż terz li ma jikkooperax fil-ġlieda kontra s-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2017/C 169/12 skont ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1005/2008 tad-29 ta’ Settembru 2008 li jistabbilixxi sistema Komunitarja sabiex tipprevjeni, tiskoraġġixxi u telimina sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat. In-negozjati għall-konklużjoni ta’ protokoll tal-Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli bejn l-Unjoni Ewropea u l-Gvern tar-Repubblika tal-Liberja se jibdew biss wara li d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2017/C 169/12
                  7
               , titreġġa’ lura,

               ADOTTAT DIN ID-DEĊIŻJONI:

               Artikolu 1

               Il-Kummissjoni b’dan hija awtorizzata tinnegozja Protokoll ġdid tal-Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli mal-Gvern tar-Repubblika tal-Liberja f’isem l-Unjoni.

               Dawn in-negozjati għandhom jinfetħu mill-Kummissjoni wara li titreġġa’ lura d-Deċiżjoni 2017/C 169/12.

               Artikolu 2

               Id-direttivi ta’ negozjati jidhru fl-Anness.

               Artikolu 3

               In-negozjati għandhom jitwettqu b’konsultazzjoni mal-Grupp ta’ Ħidma tal-Kunsill dwar il-Politika Esterna tas-Sajd.

               Artikolu 4

               Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lill-Kummissjoni.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 177, 1.7.2016

                     (2)

                        ĠU L 328, 12.12.2015, p. 3–43

                     (3)

                        SWD(2020)196

                     (4)

                        Ara l-Kapitolu 40 (il-linja ta’ riżerva 40 02 41) f’konformità mal-ftehim interistituzzjonali dwar il-QFP (2013/C 373/01).

                     (5)

                        (2017/C 169/12), ĠU 169/11, 30.5.2017, p. 11–16

                     (6)

                        Il-Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tal-Liberja(ĠU L 328, 12.12.2015, p. 3)

                     (7)

                        Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2017/C 169/12 tat-23 ta’ Mejju 2017 dwar in-notifika lir-Repubblika tal-Liberja dwar il-possibbiltà li din tiġi identifikata bħala pajjiż terz li ma jikkooperax fil-ġlieda kontra s-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat (ĠU C 169, 30.5.2017, p. 11)

    ---documentbreak---

               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 25.9.2020
            COM(2020) 582 final
            ANNESS
            tar-
            rakkomandazzjoni għal
            DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL li tawtorizza l-ftuħ tan-negozjati dwar Protokoll tal-Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli bejn l-Unjoni Ewropea u l-Gvern tar-Repubblika tal-Liberja
            {SWD(2020) 196 final} - {SWD(2020) 197 final}

               ANNESS

               Direttivi għan-negozjar ta’ protokoll ġdid tal-Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli bejn l-Unjoni Ewropea u l-Gvern tal-Liberja

               L-objettiv tan-negozjati huwa li jiġi konkluż protokoll tal-Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli bejn l-Unjoni Ewropea u l-Gvern tar-Repubblika tal-Liberja, f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
                  1
                u l-Konklużjonijiet tal-Kunsill tad-19 ta’ Marzu 2012
                  2
                dwar il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Lulju 2011 dwar id-dimensjoni esterna tal-Politika Komuni tas-Sajd
                  3
               .

               Bil-għan li tiżgura li permezz ta’ dan il-Protokoll ġdid jiġi promoss is-sajd sostenibbli u responsabbli, il-Kummissjoni għandha ssejjes l-objettivi tan-negozjati tagħha kif ġej:

               ·Jiġi żgurat l-aċċess għaż-żona tas-sajd tar-Repubblika tal-Liberja, għall-bastimenti tal-flotta tal-Unjoni kif ukoll l-awtorizzazzjonijiet li dawn il-bastimenti jeħtieġu biex jistadu f’dik iż-żona;

               ·Jitqiesu kif xieraq l-aqwa parir xjentifiku disponibbli u l-pjanijiet ta’ ġestjoni rilevanti li jadottaw l-organizzazzjonijiet reġjonali tal-ġestjoni tas-sajd (RFMO) sabiex tiġi żgurata u mtejba s-sostenibbiltà ambjentali tal-attivitajiet tas-sajd li jkollhom fil-mira r-riżorsi żejda disponibbli biss, filwaqt li titqies il-kapaċità tas-sajd tal-flotta lokali u filwaqt li jitqies b’mod speċjali l-fatt li l-istokkijiet ikkonċernati jpassu ħafna;

               ·Jiġi mfittex sehem xieraq mir-riżorsi tas-sajd li jkun proporzjonali mal-interessi tal-flotot tal-Unjoni, f’każ li jkun hemm flotot barranin oħrajn interessati f’dawn ir-riżorsi wkoll;

               ·Jiġi żgurat li l-aċċess għas-sajd jissejjes fuq l-attività storika tal-flotta tal-Unjoni fir-reġjun u fuq l-attività li din mistennija jkollha fih fil-ġejjieni, fid-dawl tal-aqwa valutazzjonijiet xjentifiċi disponibbli li jkunu l-aktar aġġornati;

               ·Jitkompla d-djalogu sabiex tissaħħaħ il-politika settorjali bil-għan li titħeġġeġ l-implimentazzjoni ta’ politika tas-sajd responsabbli li tkun ambjentalment u soċjalment responsabbli, b’rabta mal-objettivi ta’ żvilupp tal-pajjiż – b’mod partikolari f’dak li għandu x’jaqsam mal-governanza, mas-segwitu, mal-kontroll u mal-monitoraġġ tal-attivitajiet tas-sajd u mal-pariri xjentifiċi – filwaqt li jitqiesu l-għajxien u l-interessi tal-komunitajiet tas-sajd lokali;

               ·Tiddaħħal klawżola dwar il-konsegwenzi f’każ li jinkisru d-drittijiet tal-bniedem, id-drittijiet fundamentali tax-xogħol u l-prinċipji demokratiċi;

               B’mod partikolari, jenħtieġ li l-Protokoll jiddefinixxi dawn li ġejjin:

               –l-opportunitajiet tas-sajd li l-bastimenti tal-Unjoni għandhom jingħataw, imqassmin skont il-kategorija,

               –il-kumpens finanzjarju u l-kundizzjonijiet biex dan jitħallas; u

               –l-mekkaniżmi għall-implimentazzjoni tal-appoġġ settorjali.

               Fit-23 ta’ Mejju 2017, ir-Repubblika tal-Liberja kienet ġiet innotifikata bil-possibbiltà li tkun identifikata bħala pajjiż terz li ma jikkooperax fil-ġlieda kontra s-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2017/C 169/12
                  4
                skont ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1005/2008 tad-29 ta’ Settembru 2008 li jistabbilixxi sistema Komunitarja sabiex tipprevjeni, tiskoraġġixxi u telimina sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat. In-negozjati għall-konklużjoni ta’ protokoll tal-Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli bejn l-Unjoni Ewropea u l-Gvern tar-Repubblika tal-Liberja, f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 1380/2013, se jibdew biss wara li d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2017/C 169/12 titreġġa’ lura.

                     (1)

                        Ir-Regolament (UE) Nru 1380/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Diċembru 2013 dwar il-Politika Komuni tas-Sajd, li jemenda r-Regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 1954/2003 u (KE) Nru 1224/2009 u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 2371/2002 u (KE) Nru 639/2004 u d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2004/585/KE (ĠU L 354, 28.12.2013, p. 22).

                     (2)

                        https://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/agricult/129052.pdf

                     (3)

                        Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni, Riforma tal-Politika Komuni tas-Sajd KUMM/2011/0417 finali */

                     (4)

                        (2017/C 169/12), ĠU 169/11, 30.5.2017, p. 11–16


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 25.1.2021
            COM(2020) 697 final/2
            COM(2020)697 final of 12.11.2020 downgraded on 25.1.2021
            Rakkomandazzjoni għal
            DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL
            li tawtorizza l-ftuħ ta’ negozjati għal ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Mongolja dwar l-indikazzjonijiet ġeografiċi

               MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI

               Il-Kummissjoni tipproponi li tinnegozja ftehim bilaterali dwar l-indikazzjonijiet ġeografiċi bejn l-Unjoni Ewropea (UE) u l-Mongolja.

               1.KUNTEST TAR-RAKKOMANDAZZJONI

               •Raġunijiet u objettivi tal-proposta

               Il-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi tal-UE fil-livell internazzjonali hija element ewlieni tal-politika kummerċjali tal-UE. L-UE tinnegozja biex tipproteġi l-indikazzjonijiet ġeografiċi tal-UE jew permezz ta’ ftehimiet kummerċjali inkella permezz ta’ ftehimiet “awtonomi” speċifiċi.

               L-UE, l-Istati Membri tagħha u l-Mongolja huma firmatarji tal-Ftehim Qafas dwar Sħubija u Kooperazzjoni (PCA), li daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Novembru 2017. L-Artikolu 27(1) tal-PCA li jittratta l-protezzjoni tal-Proprjetà Intellettwali jiddikjara li l-Partijiet jaqblu li jikkonkludu malajr kemm jista’ jkun Ftehim bilaterali dwar l-Indikazzjonijiet Ġeografiċi.

               L-indikazzjonijiet ġeografiċi huma magħrufa u stabbiliti sew fil-Mongolja, minħabba li attwalment hemm irreġistrati 20 indikazzjoni ġeografika fil-livell nazzjonali permezz ta’ liġi speċifika. Ir-reputazzjoni tal-pajjiż għal prodotti tradizzjonali hija opportunità biex jinkisbu benefiċċji ekonomiċi sostanzjali permezz tal-użu tal-indikazzjonijiet ġeografiċi.

               Din l-inizjattiva timplimenta l-obbligu li jiġi konkluż ftehim bilaterali dwar l-indikazzjonijiet ġeografiċi stabbilit fil-Ftehim dwar Sħubija u Kooperazzjoni bejn l-UE u l-Mongolja.

               •Konsistenza mad-dispożizzjonijiet ta’ politika eżistenti fil-qasam tal-politika

               Il-konklużjoni tal-Ftehim dwar l-Indikazzjonijiet Ġeografiċi (IĠ) mal-Mongolja tikkonforma mal-istrateġija ġenerali tal-UE dwar il-promozzjoni tal-politika tal-UE dwar l-IĠ. L-inizjattiva għandha l-għan li tipprovdi livell għoli ta’ protezzjoni diretta għal-listi qosra ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi tal-UE fil-Mongolja u l-indikazzjonijiet ġeografiċi tal-Mongolja fl-UE. L-inizjattiva se tagħti vantaġġ kompetittiv lill-produtturi ta’ prodotti li jkollhom indikazzjoni ġeografika. B’mod partikolari, produtturi żgħar fil-Mongolja se jkollhom aċċess aħjar għas-suq enormi tal-UE. L-UE għandha kompetenza esklussiva relatata mal-indikazzjonijiet ġeografiċi fil-protezzjoni ta’ prodotti agrikoli fil-livell tal-UE, bħal oġġetti tal-ikel, inbejjed aromatizzati, inbejjed u spirti, madankollu bħalissa ma teżisti ebda sistema ta’ protezzjoni fl-UE kollha għal indikazzjonijiet ġeografiċi mhux agrikoli.

               •Konsistenza ma’ politiki oħrajn tal-Unjoni

                  In-negozjar ta’ ftehim bilaterali dwar l-indikazzjonijiet ġeografiċi mal-Mongolja huwa konformi mal-azzjonijiet esterni tal-UE u b’mod partikolari mal-objettivi tal-Unjoni rigward l-istrateġija tal-UE għall-promozzjoni tal-politika dwar l-IĠ.

               2.RIŻULTATI TAL-EVALWAZZJONIJIET EX-POST, TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET IKKONĊERNATI U TAL-VALUTAZZJONIJIET TAL-IMPATT

               •
                     Evalwazzjonijiet ex post/kontrolli tal-idoneità tal-leġiżlazzjoni eżistenti

                  Mhux applikabbli.

               •
                     Konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati

                  Mhux applikabbli.

               •
                     Ġbir u użu tal-għarfien espert

                  Mhux applikabbli.

               •
                     Valutazzjoni tal-impatt

                  Ma twettqet l-ebda valutazzjoni tal-impatt għall-inizjattiva, peress li ma hemm l-ebda għażla ta’ politika oħra. Minkejja l-possibbiltà li l-Mongolja tista’ tingħaqad fil-futur mal-Att ta’ Ġinevra tal-Ftehim ta’ Lisbona dwar id-Denominazzjonijiet ta’ Oriġini u l-Indikazzjonijiet Ġeografiċi, li l-UE hija membru tiegħu, attwalment l-aktar għażla ta’ politika adattata biex jintlaħaq l-objettiv u jiġi implimentat il-PCA, huwa ftehim bejn l-UE u l-Mongolja dwar l-Indikazzjonijiet Ġeografiċi. Il-Pjan Direzzjonali dwar il-“Ftehim bejn l-UE u l-Mongolja dwar l-indikazzjonijiet ġeografiċi” ġie ppubblikat fil-11 ta’ Ġunju 2019
                     1
                  .

               •
                     Idoneità regolatorja u simplifikazzjoni

                  Mhux applikabbli.

               •
                     Drittijiet fundamentali

                  Mhux applikabbli.

               3.ELEMENTI ĠURIDIĊI TAR-RAKKOMANDAZZJONI

               •Bażi ġuridika

                  Din l-inizjattiva taqa’ taħt il-kompetenza esklussiva tal-UE skont l-Artikolu 207(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), peress li hija parti mill-politika kummerċjali komuni, li hija relatata inter alia mal-“aspetti kummerċjali tal-proprjetà intellettwali”, li jinkludu l-indikazzjonijiet ġeografiċi.

               •Sussidjarjetà (għall-kompetenza mhux esklussiva)

                  Ma tapplikax - kompetenza esklussiva.

               •Proporzjonalità

                  Id-deċiżjoni hija proporzjonali mal-objettiv.

               •Għażla tal-istrument

                  L-istrument huwa previst fl-Artikolu 218 tat-TFUE.

               4.IMPLIKAZZJONIJIET BAĠITARJI

                  Il-Ftehim mhu se jkollu l-ebda impatt dirett fuq il-baġit tal-UE.

               5.ELEMENTI OĦRA

               •Pjanijiet ta’ implimentazzjoni u arranġamenti dwar il-monitoraġġ, l-evalwazzjoni u r-rapportar

                  In-negozjati mistennija jinbdew fit-tieni kwart tal-2021.

               •Dokumenti ta’ spjegazzjoni (għad-direttivi)

                  Mhux applikabbli.

               •Spjegazzjoni fid-dettall tad-dispożizzjonijiet speċifiċi tal-proposta

                  Il-Kummissjoni tirrakkomanda li:

                  - Il-Kunsill jenħtieġ li jawtorizza lill-Kummissjoni tiftaħ u tmexxi negozjati għal ftehim bilaterali dwar l-indikazzjonijiet ġeografiċi bejn l-Unjoni Ewropea (UE) u l-Mongolja;

                  - Il-Kummissjoni jenħtieġ li tinħatar bħala n-negozjatur tal-UE dwar dan is-suġġett;

                  - Il-Kunsill jenħtieġ li japprova d-direttivi tan-negozjar annessi ma’ din ir-Rakkomandazzjoni.

               Rakkomandazzjoni għal

               DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

               li tawtorizza l-ftuħ ta’ negozjati għal ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Mongolja dwar l-indikazzjonijiet ġeografiċi

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikulari l-Artikolu 218(3) u (4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

               Billi:

               (1)L-Unjoni Ewropea, l-Istati Membri tagħha u l-Mongolja huma firmatarji tal-Ftehim Qafas dwar Sħubija u Kooperazzjoni
                  2
                (PCA), li daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Novembru 2017.

               (2)L-Artikolu 27(1) tal-PCA jipprevedi li l-Partijiet jaqblu li jikkonkludu malajr kemm jista’ jkun Ftehim bilaterali dwar l-Indikazzjonijiet Ġeografiċi, u b’hekk il-konklużjoni ta’ ftehim bilaterali dwar l-indikazzjonijiet ġeografiċi stabbilit fil-PCA hija l-implimentazzjoni ta’ dak l-obbligu,

               ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:

               Artikolu 1

               Il-Kummissjoni hija b’dan awtorizzata tinnegozja, f’isem l-Unjoni, ftehim internazzjonali mal-Mongolja dwar l-indikazzjonijiet ġeografiċi.

               Artikolu 2

               Id-direttivi tan-negozjar huma stabbiliti fl-Anness.

               Artikolu 3

               In-negozjati għandhom isiru b’konsultazzjoni ma’ [isem il-kumitat speċjali, li jrid jiddaħħal mill-Kunsill].

               Artikolu 4

               Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lill-Kummissjoni.

               Magħmul fi Brussell, 25.1.2021

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                  https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/11824-EU-Mongolia-agreement-on-protection-of-geographical-indications

                     (2)

                        Ftehim Qafas dwar Sħubija u Kooperazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa waħda, u l-Mongolja, min-naħa l-oħra (ĠU L 326, 9.12.2017, p. 7).

    ---documentbreak---

               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 25.1.2021
            COM(2020) 697 final/2
            COM(2020)697 final of 12.11.2020 downgraded on 25.1.2021
            ANNESS
            tar-
            Rakkomandazzjoni għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL
            li tawtorizza l-ftuħ ta’ negozjati għal ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Mongolja dwar l-indikazzjonijiet ġeografiċi

               ANNESS

               DIRETTIVI GĦAN-NEGOZJAR TA’ FTEHIM BEJN l-Unjoni Ewropea u l-Mongolja dwar l-indikazzjonijiet ġeografiċi

               A. NATURA U KAMP TA' APPLIKAZZJONI TAL-FTEHIM

               Il-Ftehim jenħtieġ li jinkludi esklussivament dispożizzjonijiet dwar l-indikazzjonijiet ġeografiċi għall-prodotti agrikoli u l-oġġetti tal-ikel, l-inbejjed, l-ispirti u l-inbejjed aromatizzati.

               B. KONTENUT PROPOST TAL-FTEHIM

               Il-Ftehim jenħtieġ li jikkomplementa u jibni fuq il-Ftehim dwar l-Aspetti tad-Drittijiet tal-Proprjetà Intellettwali Relatati mal-Kummerċ (TRIPS), li jmur lil hinn mir-regoli attwali tat-TRIPS li għandhom l-għan li jiżguraw livell ogħla kif ukoll adegwat u effettiv ta’ protezzjoni u infurzar tad-drittijiet tal-indikazzjonijiet ġeografiċi (IĠ). Il-Ftehim jenħtieġ li jimmira li jtejjeb l-effettività tal-infurzar tad-drittijiet tal-IĠ, inkluż fl-ambjent diġitali u fil-fruntiera (inkluż fuq l-esportazzjonijiet).

               Il-Ftehim jenħtieġ li jistabbilixxi mekkaniżmi ta’ kooperazzjoni xierqa bejn il-Partijiet biex jappoġġaw l-implimentazzjoni tiegħu, kif ukoll djalogu regolari dwar l-IĠ biex jippromwovu l-iskambju ta’ informazzjoni dwar il-progress leġiżlattiv rispettiv, l-iskambju ta’ esperjenza dwar l-infurzar u l-konsultazzjoni fir-rigward ta’ pajjiżi terzi.

               Il-Ftehim jenħtieġ li jipprevedi protezzjoni diretta u rikonoxximent effettiv permezz ta' qbil dwar lista ta' IĠ (inbejjed, spirti, prodotti agrikoli u affarijiet tal-ikel) billi jkompli joffri u jsaħħaħ il-livell għoli ta’ protezzjoni diġà stabbilit permezz tal-Artikolu 23 tat-TRIPS, inkluż kontra l-evokazzjoni, l-infurzar imtejjeb (inklużi l-miżuri amministrattivi), il-koeżistenza ma' trademarks "bona fede" preċedenti, il-protezzjoni kontra ġeneriċità sussegwenti, u dispożizzjonijiet fir-rigward taż-żieda ta' IĠ ġodda. Kwistjonijiet li jikkonċernaw drittijiet individwali preċedenti, pereżempju dawk marbuta mal-varjetajiet tal-pjanti, it-trademarks, użi ġeneriċi jew użi oħrajn leġittimi preċedenti, jenħtieġ li jiġu indirizzati bil-ħsieb li jiġu riżolti konflitti eżistenti b'mod ekwu u sodisfaċenti.

               L-IĠ kollha elenkati fil-Ftehim jenħtieġ li jiġu effettivament protetti sa mid-data tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim.

               Dispożizzjoni istituzzjonali

               Il-Ftehim jenħtieġ li jistabbilixxi Kumitat Konġunt biex jissorvelja l-implimentazzjoni tal-Ftehim.

               Lingwi awtentiċi

               Il-Ftehim, li jenħtieġ li jkun awtentiku fil-lingwi kollha tal-Unjoni Ewropea, jenħtieġ li jinkludi klawżola dwar il-lingwa għal dak l-għan.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 5.6.2019
            COM(2019) 518 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma ta’ Malta għall-2019 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà ta’ Malta għall-2019

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma ta’ Malta għall-2019 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà ta’ Malta għall-2019

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fil-21 ta’ Novembru 2018, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li ta bidu għas-Semestru Ewropew biex tiġi kkoordinata l-politika ekonomika għall-2019. Qieset kif dovut il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, kif ipproklamat mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fil-21 ta’ Marzu 2019. Fil-21 ta’ Novembru 2018, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lil Malta bħala wieħed mill-Istati Membri li huwa meħtieġ li ssirlu analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro, li ġiet approvata mill-Kunsill Ewropew fil-21 ta’ Marzu 2019. Fid-9 ta’ April 2019, il-Kunsill adotta r-rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (“Rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro”).

               (2)Bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, u minħabba r-rabtiet mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja, Malta jenħtieġ li tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u f’waqtha tar-Rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro kif muri fir-rakkomandazzjonijiet (1) u (2) hawn isfel.

               (3)Ir-rapport tal-pajjiż għall-2019
                  2
                ta’ Malta ġie ppubblikat fis-27 ta’ Frar 2019. Ġie vvalutat il-progress li għamlet Malta biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fit-13 ta’ Lulju 2018, is-segwitu li ngħataw ir-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress ta’ Malta biex tilħaq il-miri nazzjonali tagħha tal-Ewropa 2020.

               (4)Fis-16 ta’ April 2019, Malta ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha għall-2019 u, fit-30 ta’ April 2019, il-Programm ta’ Stabbiltà tagħha għall-2019. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess waqt.

               (5)Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi relevanti għall-pajjiż ġew indirizzati waqt l-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (“Fondi SIE”) għall-perjodu 2014-2020. Kif previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
                  3
               , fejn ikun meħtieġ li jingħata sostenn għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista’ titlob lil Stat Membru li jirrieżamina l-Ftehim ta’ Sħubija u l-programmi rilevanti tiegħu u jipproponi emendi għalihom. Il-Kummissjoni pprovdiet iktar dettalji dwar kif tista’ tagħmel użu minn din id-dispożizzjoni fil-linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi SIE ma’ governanza ekonomika tajba
                  4
               .

               (6)Malta bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fil-programm ta’ Stabbiltà tagħha għall-2019, il-gvern qed jippjana tnaqqis fis-surplus nominali, minn 2 % tal-PDG fl-2018 għal 0,9 % tal-PDG fl-2019, segwit minn żieda marġinali ta’ 1,0 % tal-PDG fl-2020 li jkompli għal 1,1 % tal-PDG fl-2021 u fl-2022. Fuq il-bażi tal-bilanċ strutturali kkalkulat mill-ġdid
                  5
               , l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju — baġit li f’termini strutturali jkun ibbilanċjat — għadu qed jiġi ssuperat matul il-perjodu tal-programm. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern mal-PDG huwa mistenni li jibqa’ taħt il-valur referenzjarju tat-Trattat ta’ 60 % tal-PDG, u mistenni jonqos gradwalment minn 46 % tal-PDG fl-2018 għal madwar 33 % fl-2022. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-proġettazzjonijiet baġitarji huwa plawsibbli. Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa għall-2019 tal-Kummissjoni, il-bilanċ strutturali huwa previst li jirreġistra surplus ta’ 0,6 % tal-PDG fl-2019 u ta’ 0,8 % tal-PDG fl-2020, aktar mill-objettiv baġitarju fuq terminu medju. B’mod ġenerali, il-Kunsill hu tal-opinjoni li Malta hija mistennija li tikkonforma mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir fl-2019 u fl-2020. Fl-istess ħin, l-iżviluppi fin-nefqa jenħtieġ li jiġu mmonitorjati bir-reqqa fuq terminu ta’ żmien qasir kif ukoll medju, speċjalment minħabba r-riskji futuri possibbli marbutin mas-saħħa tad-dħul.

               (7)Iż-żieda fin-nefqa marbuta mal-età tirrappreżenta riskju għas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi fuq terminu twil. In-nefqa pubblika relatata mal-età fis-sistemi tal-pensjonijiet u tal-kura tas-saħħa hija mistennija li tiżdied b’mod sinifikanti meta mqabbla ma’ pajjiżi oħra tal-UE, u dan jindika riskju fiż-żieda fid-dejn fuq terminu twil. Diversi miżuri għandhom l-għan li jagħmlu l-pensjonijiet aktar adegwati, anke billi jiġu msaħħa l-inċentivi għat-tfaddil għall-pensjonijiet privati u għall-pensjonijiet volontarji tal-irtirar mix-xogħol. L-isforzi li għaddejjin għenu biex tiżdied il-provvista tax-xogħol u biex il-ħajja tax-xogħol titwal, b’impatt pożittiv fuq ir-rati tal-impjiegi tan-nisa u tal-ħaddiema akbar fl-età. Fl-2018, il-gvern għamel aġġustamenti biex jinkludi kontribuzzjonijiet li jkunu saru wara l-età tal-pensjoni u ppermetta lil persuni li jaħdmu għal rashom u lill-pensjonanti taħt il-65 sena li jaħdmu part-time biex iħallsu kontribuzzjonijiet li jkunu proporzjonati mal-pagi tagħhom, biex b’hekk jippromwovu ħajjiet tax-xogħol itwal. Madankollu, l-età statutorja tal-irtirar, li gradwalment qed tiżdied mil-livell attwali ta’ 62 sena għal 65 sena, hija mistennija li tibqa’ l-istess wara l-2027, minkejja li huwa mistenni li l-istennija tal-għomor se tkompli tiżdied. Il-Grupp ta’ Strateġija għall-Pensjonijiet imwaqqaf fl-2018 huwa mistenni li jippubblika rapport sa Diċembru 2020, li jiddeskrivi r-rakkomandazzjonijiet sabiex is-sostenibbiltà u l-adegwatezza tas-sistema tal-pensjonijiet titjieb. Dwar il-kura tas-saħħa, bħalissa għaddejjin miżuri biex jiġu deċentralizzati s-servizzi, mill-isptarijiet sal-kura tas-saħħa primarja, u biex fuq terminu twil jitjieb l-għoti tas-servizzi tal-kura tas-saħħa. Il-pjanijiet attwali biex tiġi estiża l-kapaċità tal-kura tal-outpatients fl-isptarijiet pubbliċi jistgħu jgħinu biex jiġu indirizzati l-ħinijiet twal ta’ stennija għal ċerti oqsma ta’ speċjalizzazzjoni. Madankollu, sa issa ma ntuzawx għal kollox miżuri oħra biex jitnaqqsu r-riferimenti bla bżonn għal għand speċjalisti u biex l-użu mhux xieraq tal-kura fid-dipartiment ta’ emerġenza jiġi ttrasferit għal dak tal-outpatients, u dan qed jimpedixxi milli jsir titjib fl-effiċjenza tas-sistema. Kunċett ġdid għaċ-ċentri tal-kura primarja tas-saħħa kif ukoll investimenti qed jintużaw sabiex gradwalment jiġi estiż l-użu tas-servizzi elettroniċi fil-qasam tas-saħħa (eHealth), bl-għan li s-servizzi jiġu deċentralizzati mill-isptarijiet għal fuq livell ta’ kura primarja tas-saħħa. Biex tiġi riflessa d-domanda li dejjem qed tikber għall-kura fuq terminu twil, ġew introdotti fl-2017-2018 tipi ġodda ta’ servizzi ta’ kura fil-komunità u fid-djar. Minkejja l-potenzjal tagħhom, l-impatt tal-miżuri fil-qasam tal-pensjonijiet u tal-kura tas-saħħa dwar is-sostenibbiltà fiskali għad trid isseħħ.

               (8)Fl-aħħar deċennju, Malta esperjenzat bidla qawwija lejn is-settur tas-servizzi, b’enfasi qawwija fuq oqsma orjentati internazzjonalment bħas-servizzi finanzjarji, it-turiżmu u r-remote gaming. L-espansjoni tas-settur tas-servizzi kkontribwiet għat-tkabbir ekonomiku u biex jitkattar bilanċ favorevoli kbir fil-kont kurrenti. Fl-istess waqt, id-dipendenza dejjem akbar fuq setturi li huma meqjusa vulnerabbli għall-integrità finanzjarja toħloq sfidi għall-qafas ta’ governanza, u b’hekk titqiegħed pressjoni fuq il-kapaċità ta’ superviżjoni u ta’ infurzar. B’mod partikolari, id-daqs tas-settur finanzjarju u dak tal-gaming u l-isforzi biex jiġu attirati operaturi tal-kriptovaluti jeħtieġu infurzar effettiv kontra l-ħasil tal-flus. Iż-żieda reċenti fir-riżorsi umani u baġitarji tal-Unità ta’ Analiżi tal-Intelligence Finanzjarja flimkien mat-tisħiħ tal-proċeduri u tal-proċessi tagħha huma passi pożittivi. Nuqqasijiet fil-governanza, b’mod partikolari fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni, jistgħu jkunu detrimentali għall-klima tal-kummerċ u jaffettwa l-investiment b’mod negattiv. B’mod partikolari, hemm riskju ta’ kunflitt ta’ interess f’diversi livelli tal-gvern. Barra minn hekk, bħalissa l-Iskwadra kontra Reati Ekonomiċi, tal-Pulizija, hija nieqsa mill-persunal. F’dan il-kuntest, huwa importanti li qafas leġiżlattiv imsaħħaħ jimxi id f’id ma’ implimentazzjoni f’waqtha u bir-reqqa. It-titjib fil-qafas ta’ governanza u l-iżgurar ta’ implimentazzjoni effettiva huma l-element prinċipali biex Malta tibqa’ attraenti u biex l-ekonomija tiġi protetta minn riskji għar-reputazzjoni tagħha.

               (9)Is-settur tal-assigurazzjoni huwa espost għal riskji ta’ superviżjoni passiva, fejn il-kooperazzjoni bejn is-superviżuri domestiċi u esterni hija essenzjali. B’kuntrast mas-settur bankarju, is-superviżjoni tas-sussidjarji fis-settur tal-assigurazzjoni huma soġġetti għas-superviżjoni domestika, jiġifieri l-kumpaniji tal-assigurazzjoni rreġistrati f’Malta u li jipprovdu assigurazzjoni f’pajjiżi oħra huma taħt is-superviżjoni diretta tar-regolatur Malti. Madankollu, il-kapaċità superviżorja sa issa għadha ma ġietx imsaħħa biżżejjed. Barra minn hekk, il-kumplessità tal-mudelli tan-negozju tal-assigurazzjoni kif ukoll il-prodotti li jkollhom aktar fil-mira li jestendu u jistabbilixxu l-mekkaniżmi speċjalizzati tal-assigurazzjoni jeħtieġu superviżjoni stretta.

               (10)Ir-riformi li għandhom l-għan li jtejbu l-indipendenza tal-ġudikatura u tas-sistema tal-ġustizzja għadhom għaddejjin. Dawn jinkludu, b’mod partikolari, it-twaqqif ta’ servizz ta’ prosekuzzjoni ġdid, indipendenti mill-Avukat Ġenerali u mill-pulizija kif irrakkomandat ukoll mill-Kummissjoni għad-Demokrazija tal-Kunsill tal-Ewropa permezz tad-Dritt (il-Kummissjoni ta’ Venezja), f’opinjoni dwar Malta, adottata f’Diċembru 2018. Barra minn hekk, qafas imsaħħaħ ta’ governanza, inkluż l-infurzar effettiv ġudizzjarju u ta’ kontra l-korruzzjoni, huwa prerekwiżit biex jinkisbu l-benefiċċji sħaħ tal-investiment.

               (11)Il-proporzjon tal-intrapriżi innovattivi għadu lura. Il-prestazzjoni tar-riċerka u l-innovazzjoni jenħtieġ li tissaħħaħ permezz tal-ispeċjalizzazzjoni intelliġenti sabiex din tkun tista’ tikkontribwixxi għat-tkabbir fil-produttività. Malta għadha ma stabbilixxietx il-formulazzjoni għal strateġija tal-kompetittività koerenti, komprensiva u fit-tul biex l-ekonomija domestika tavvanza fil-katina tal-valur. Minħabba l-ispeċjalizzazzjoni ta’ Malta f’servizzi li qed jikbru malajr u l-aspirazzjonijiet tagħha rigward it-teknoloġija tal-blockchain, huwa ferm importanti li jsir aktar investiment fil-kapaċità amministrattiva u superviżorja. Barra minn hekk, iż-żieda fil-prestazzjoni tal-innovazzjoni ta’ Malta se teħtieġ aktar investiment f’assi intanġibbli, inkluż fir-riċerka u fl-iżvilupp, biex jiġu indirizzati d-defiċits u l-lakuni fil-ħiliet, u biex jiġu ffaċilitati r-rabtiet bejn ix-xjenza u n-negozju, kollha b’governanza aktar effettiva tas-sistema tar-riċerka u l-innovazzjoni.

               (12)Malta teħtieġ li tippromwovi l-bidla lejn ekonomija aktar sostenibbli u effiċjenti fl-użu tar-riżorsi, pereżempju billi tinvesti fil-potenzjal mhux sfruttat għall-effiċjenza enerġetika u l-enerġija rinnovabbli, fiċ-ċiklu tal-ġestjoni tal-ilma, fil-ġestjoni tal-iskart, u tindirizza l-emissjonijiet li dejjem qed jiżdiedu mill-air conditioning, l-azzjoni klimatika u l-mobbiltà sostenibbli li jkun fiha emissjonijiet mit-trasport bit-triq. Minħabba alternattivi limitati fit-trasport u fl-ivvjaġġar kif ukoll il-propagazzjoni għolja tal-karozzi, il-konġestjoni fit-toroq hija waħda mill-aspetti l-aktar dgħajfin tal-ambjent kummerċjali ta’ Malta, u għadha sfida kbira. Barra minn hekk, l-emissjonijiet tal-gassijiet serra mit-trasport bit-triq f’dawn l-aħħar ħames snin żdiedu. Is-sehem tas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli fit-taħlita enerġetika żdied għal 7,2 % fl-2017, ftit aktar mil-livell indikattiv fid-direzzjoni ta’ 6,5 % għall-2017/2018. Madankollu, il-konsum aħħari tal-enerġija f’Malta qed jiżdied kontinwament. Aktar investimenti fis-setturi kollha huma meħtieġa fuq terminu ta’ żmien qasir sabiex jintlaħqu l-miri nazzjonali tal-enerġija rinnovabbli u tal-effiċjenza enerġetika tal-2020. Jenħtieġ li l-finanzjament għar-riċerka u l-iżvilupp jew il-miżuri ta’ appoġġ jiġu implimentati biex jiġu żviluppati teknoloġiji ġodda / imtejba li jindirizzaw l-ambjent u t-tibdil fil-klima. Il-prezz soċjali u ambjentali tal-isplużjoni fil-qasam tad-djar jeħtieġ monitoraġġ aktar mill-qrib. Il-prinċipji tal-ekonomija ċirkolari jenħtieġ li jiġu applikati għar-rimi tal-iskart tal-kostruzzjoni biex jiġi limitat l-impatt ambjentali tiegħu. Il-konsegwenzi ekonomiċi u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tad-djar jenħtieġ li jingħataw attenzjoni.

               (13)Ir-rata tal-impjiegi f’Malta, li issa hija aktar mill-medja tal-UE, għadha qed tiżdied. Enfasi speċjali f’dan ir-rigward tista’ tkun ta’ benefiċċju għall-persuni b’diżabilità. Id-diskrepanza fl-impjiegi bejn l-irġiel u n-nisa għadha l-akbar waħda fl-UE u l-parteċipazzjoni tan-nisa fis-suq tax-xogħol meta jkollhom bejn it-tletin u l-erbgħin sena tonqos b’mod qawwi, l-aktar minħabba responsabbiltajiet ta’ indukrar. Aktar ta’ sostenn fis-suq tax-xogħol għall-persuni li jindukraw diżokkupati, b’mod informali jista’ jindirizza din il-lakuna. Id-dipendenza li dejjem qed tikber fuq il-ħaddiema barrani biex jiġi indirizzat in-nuqqas ta’ ħaddiema u ta’ ħiliet toħloq sfidi soċjali u ta’ sostenibbiltà. L-inizjattivi ta’ politika fl-oqsma tas-suq tax-xogħol, tal-ħiliet u tal-inklużjoni soċjali jistgħu jibbenefikaw minn monitoraġġ u evalwazzjoni aħjar.

               (14)Malta tinvesti ammonti relattivament għoljin fl-edukazzjoni u fit-taħriġ, iżda dan għadu mhux rifless f’riżultati aħjar għal kulħadd. L-istrateġija tal-investiment tibbenefika jekk issir aktar enfasi biex jiġi kkoreġut l-iżvantaġġ soċjali, sabiex tkun konformi mal-prinċipju tal-Pilastru Soċjali dwar l-edukazzjoni inklużiva u ta’ kwalità. Minkejja l-miżuri biex jiġi indirizzat it-tluq bikri mill-iskola, ir-rata għadha waħda mill-ogħla fl-UE. Miżuri riċenti jfittxu wkoll li jtejbu l-inklużività fl-edukazzjoni terzjarja, iżda f’dan il-livell għadha taħt il-medja tal-UE u twassal għal sfidi marbutin mal-ħiliet. Il-parteċipazzjoni fit-tagħlim għall-adulti qed tiżdied iżda għadha baxxa għal dawk b’ħiliet baxxi u mhux attivi.

               (15)Il-ġlieda kontra l-ippjanar aggressiv tat-taxxa hija essenzjali biex is-sistemi tat-taxxa jsiru aktar effiċjenti u ġusti kif rikonoxxut fir-rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro għall-2019. L-effetti sekondarji tal-istrateġiji ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa mill-kontribwenti bejn l-Istati Membri jirrikjedu azzjoni kkoordinata ta’ politiki nazzjonali biex jikkomplimentaw il-leġiżlazzjoni tal-UE. Malta ħadet miżuri kontra l-ippjanar aggressiv tat-taxxa, iżda l-livell għoli tal-pagamenti ta’ dividendi u ta’ royalties bħala perċentwal tal-PDG jindika li r-regoli tat-taxxa ta’ Malta qed jintużaw mill-kumpaniji li jieħdu sehem fl-ippjanar aggressiv tat-taxxa. In-nuqqas ta’ taxxi minn ras il-għajn fuq il-pagamenti diretti ’l barra (jiġifieri minn residenti tal-UE għal residenti ta’ pajjiż terz) ta’ dividendi, interessi u royalties magħmula minn kumpaniji bbażati f’Malta jistgħu jwasslu għal sitwazzjoni fejn dawn il-pagamenti jaħarbu t-taxxa għal kollox, jekk ma jkunux ukoll soġġetti għat-taxxa fil-pajjiż destinatarju. Filwaqt li s-sistema ta’ Tnaqqis ta’ Mgħax Nozzjonali ta’ Malta tgħin biex titnaqqas id-distorsjoni favur id-dejn fuq l-ekwità, ir-regoli kontra l-abbuż tal-iskema flimkien ma’ rata tajba u sistema bbażata fuq l-istokk kollu ta’ ekwità, jirrikjedu monitoraġġ mill-qrib biex jiġi evitat kull użu ħażin ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa. Għalkemm il-Programm tal-Investitur Individwali ta’ Malta u l-Programm ta’ Residenza u Viża ta’ Malta ma jagħtux b’mod awtomatiku residenza għal finijiet ta’ taxxa, jekk jiġu ssodisfati r-rekwiżiti, id-dħul jista’ jiġi eżentat skont l-iskema “mhux ta’ domiċilju (non-dom)”, jekk l-introjtu ma jintbagħatx Malta, mingħajr rekwiżiti sostanzjali li jitolbu l-preżenza fiżika. Dawn jistgħu jiffaċilitaw prattiki ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa, u mill-OECD ġew elenkati li potenzjalment għandhom ir-riskju għoli li jiġu użati ħażin biex jiġi evitat l-iskambju awtomatiku tal-kontijiet finanzjarji.

               (16)L-ipprogrammar tal-fondi tal-UE għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin biex jiġu indirizzati xi wħud mil-lakuni identifikati fir-rakkomandazzjonijiet, b’mod partikolari fl-oqsma koperti mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiż
                  6
               . Dan jippermetti li Malta tagħmel l-aqwa użu ta’ dawn il-fondi fir-rigward tas-setturi identifikati.

               (17)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2019, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika ta’ Malta u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż għall-2019. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà għall-2019 u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma għall-2019 u s-segwitu li ngħataw ir-rakkomandazzjonijiet indirizzati lil Malta fis-snin preċedenti. Hija mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli f’Malta imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (18)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà għall-2019 u huwa tal-opinjoni li Malta hija mistennija tikkonforma mal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li Malta tieħu azzjoni fl-2019 u fl-2020 biex:

               1.Tiżgura s-sostenibbiltà fiskali tal-kura tas-saħħa u tas-sistemi tal-pensjonijiet, inkluż billi tillimita l-irtirar bikri u taġġusta l-età statutorja tal-irtirar minħabba li huwa mistenni li l-istennija tal-għomor tiżdied.

               2.Tindirizza l-karatteristiċi fis-sistema tat-taxxa li jistgħu jiffaċilitaw ippjanar aggressiv tat-taxxa minn individwi u kumpaniji multinazzjonali, b’mod partikolari permezz ta’ pagamenti diretti ’l barra mill-pajjiż. Issaħħaħ il-qafas globali ta’ governanza, inkluż billi tkompli l-isforzi biex tinkixef il-korruzzjoni u jinfetħu kawżi għall-każijiet ta’ korruzzjoni. Tkompli bil-progress li qed isir dwar it-tisħiħ tal-qafas kontra l-ħasil tal-flus, speċjalment rigward l-infurzar. Issaħħaħ l-indipendenza tal-ġudikatura, b’mod partikolari s-salvagwardji għall-ħatriet ġudizzjarji u għas-sensji, u tistabbilixxi servizz ta’ prosekuzzjoni separat.

               3.Tiffoka l-politika ekonomika, marbuta mal-investiment, fuq ir-riċerka u l-innovazzjoni, il-ġestjoni tar-riżorsi naturali, l-effiċjenza fl-użu tar-riżorsi u tal-enerġija, it-trasport sostenibbli, it-tnaqqis tal-konġestjoni tat-traffiku kif ukoll l-edukazzjoni u t-taħriġ inklużivi.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        SWD(2019) 1017 final.

                     (3)

                        Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).

                     (4)

                        COM(2014) 494 final.

                     (5)

                        Il-bilanċ aġġustat b’mod ċikliku nett għall-miżuri ta’ darba u temporanji, kif ikkalkulat mill-ġdid mill-Kummissjoni bl-użu tal-metodoloġija miftiehma b’mod komuni.

                     (6)

                        SWD(2019) 1017 final.