               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 22.5.2017
            COM(2017) 510 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm ta’ Riforma Nazzjonali tal-2017 tal-Kroazjau li jagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Kroazja għall-2017

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm ta’ Riforma Nazzjonali tal-2017 tal-Kroazja

                  u li jagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Kroazja għall-2017

               Il-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza tal-pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni tal-politiki ekonomiċi,
                  1
                u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi,
                  2
                u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
                  3

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,
                  4

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-16 ta’ Novembru 2016, il-Kummissjoni adottat is-Servej dwar it-Tkabbir Annwali,
                  5
                li jimmarka l-bidu tas-Semestru Ewropew tal-2017 tal-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Il-prijoritajiet tas-Servej dwar it-Tkabbir Annwali ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fid-9-10 ta’ Marzu 2017. Fis-16 ta’ Novembru 2016, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija
                  6
               , li fih identifikat lill-Kroazja bħala wieħed mill-Istati Membri li għalih trid issir reviżjoni bir-reqqa.

               (2)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2017 għall-Kroazja
                  7
                ġie ppubblikat fit-22 ta’ Frar 2017. Huwa evalwa l-progress tal-Kroazja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fit-12 ta’ Lulju 2016, l-insegwiment mogħti lir-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Kroazja lejn il-miri nazzjonali Ewropa 2020. Huwa inkluda reviżjoni bir-reqqa taħt l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tiegħu ġew ukoll ippubblikati fit-22 ta’ Frar 2017
                  8
               . L-analiżi tal-Kummissjoni wassalha biex tikkonkludi li l-Kroazja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi kbar. B’mod partikolari, fl-2016, il-proporzjon tad-dejn ġenerali tal-gvern kompla jmur għall-agħar, iżda d-dejn pubbliku huwa espost għar-riskju tal-munita, u r-riskji fiskali sostenibbli baqgħu għoljin fuq perjodu ta’ żmien medju. Id-dejn tas-settur privat qiegħed jonqos, iżda għadu għoli, speċjalment fis-settur tal-kumpaniji, u huwa espost b’mod qawwi għar-riskju tal-munita.  Is-settur finanzjarju huwa mistenni jappoġġja l-irkupru, imma għadu espost għal riskju tal-kreditu indott mill-munita, u l-proporzjon ta’ self improduttiv għadu għoli. Ir-rata tal-qgħad qed tonqos b’mod mgħaġġel, grazzi għal ħolqien ta’ impjiegi b’pass moderat, kif ukoll forza tax-xogħol li qed tiċkien. Fl-aħħar nett, ambjent tan-negozju diffiċli jiddippressa l-investiment produttiv u t-tkabbir produttiv.

               (3)Fis-27 ta’ April 2017, il-Kroazja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2017 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2017. Iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess żmien biex jitqiesu r-rabtiet mill-qrib ta' bejniethom.

               (4)Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relevanti ġew ikkunsidrati fil-programmi tal-Istati Membri għall-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (il-Fondi SIE) li jkopru l-perjodu 2014-2020. Kif previst mil-leġiżlazzjoni li tirregola l-Fondi SIE,
                  9
                fejn ikun meħtieġ l-appoġġ tal-implimentazzjoni ta’ rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti, il-Kummissjoni tista’ titlob lil Stat Membru li jirrieżamina u jemenda l-programmi tal-Fondi SIE rilevanti tiegħu. Il-Kummissjoni provdiet aktar linjigwida dwar l-applikazzjoni ta’ dawk ir-regoli
                  10
               .

               (5)Wara l-abbrogazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv, il-Kroazja qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġetta għar-regola tad-dejn. Fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2017 tiegħu, il-gvern qed jippjana titjib gradwali fil-bilanċ tal-gvern ġenerali minn -0,8 % tal-PDG fl-2016 għal 0,5 % tal-PDG fl-2020. L-għan baġitarju fuq terminu medju, stabbilit għal -1,75 % tal-PDG f’termini strutturali, laħaq marġini wiesa’ fl-2016, u l-bilanċ strutturali (rikalkulat
                  11
               ) huwa pjanat li jkun fil-għan baġitarju għal perjodu ta’ żmien medju fl-2017 u l-2018, imma mingħajr marġini. Wara dan, huwa proġettat li jitjieb ftit għal darba oħra. Il-Programm ta’ Konverġenza jistenna li l-proporzjon ta’ dejn mal-PDG tal-gvern ġenerali jkompli jonqos minn 72,1 % sal-2020, wara li laħaq 86,7 % tal-PDG fl-2015. Ix-xenarju makroekonomiku wara dawn il-projezzjonijiet baġitarji huwa favorevoli, b’mod partikolari fid-dawl tal-impatt negattiv tad-diffikultajiet finanzjarji li qed taffaċċja l-akbar kumpanija privata Kroata, Agrokor, li l-proġettazzjonijiet tal-programm ma jikkunsidrawx. Il-kriżi Agrokor tpoġġi wkoll riskji diretti fuq il-proġettazzjonijiet baġitarji. Aktar minn hekk, il-miżuri meħtieġa biex jappoġġaw il-miri tad-defiċit pjanat mill-2017 'il quddiem għadhom ma ġewx speċifikati kompletament.

               (6)Fit-12 ta’ Lulju 2016, il-Kunsill irrakkomanda lill-Kroazja biex tikseb aġġustament annwali fiskali ta’ mill-anqas 0,6 % tal-PDG lejn l-għanijiet baġitarji ta’ terminu medju tal-2017. Id-dejta għar-riżultati li turi titjib konsiderevoli fil-bilanċ nominali għall-2016 tindika li l-Kroazja diġà laħqet l-għan baġitarju ta’ nofs it-terminu tagħha f’dik is-sena. It-tbassir tar-rebbiegħa tal-2017 tal-Kummissjoni jipproġetta li l-bilanċ strutturali jibqa’ 'l fuq mill-għan baġitarju għal perjodu ta’ żmien medju fl-2017, minkejja t-tnaqqis fil-PDG fl-2016 sa -1,7 % tal-PDG fl-2017. Fl-2018, il-Kroazja qed tingħata rakkomandazzjoni biex tibqa’ fl-għanijiet baġitarji ta’ terminu medju. It-tbassir tar-rebbiegħa tal-2017 tal-Kummissjoni jistenna li l-bilanċ strutturali jonqos aktar għal -2,1 % tal-PDG, u jipponta għal xi riskju ta’ devjazzjoni mill-għan baġitarju għal perjodu ta’ żmien medju. Il-Kroazja hija proġettata li tikkonforma mar-regola tad-dejn fl-2017 u l-2018. B’mod ġenerali, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li l-Kroazja teħtieġ tkun lesta li tieħu aktar miżuri fl-2018 biex tiżgura konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

               (7)Il-qafas ta’ governanza fiskali tal-Kroazja juri nuqqasijiet. L-att il-ġdid dwar ir-responsabbiltà fiskali, li għandu jsaħħaħ il-qafas baġitarju kif ukoll l-indipendenza u l-mandat tal-Kummissjoni tal-Politika Fiskali, għadu ma ġiex adottat. L-emenda tal-att tal-baġit, li għanda l-għan inter alia li tindirizza r-reviżjonijiet frekwenti tal-pjanijiet baġitarji kemm fil-livelli ċentrali u dawk lokali, ġiet imdewma. L-affidabbiltà tal-proġettazzjonijiet li jirfdu l-pjanjiet baġitarji għadha dgħajfa.

               (8)Relattivament il-Kroazja għandha dħul baxx mit-tassazzjoni rikorrenti fuq il-proprjetà immobbli. Id-dħul jinġabar mill-unitajiet tal-awtoritajiet lokali permezz ta’ imposti marbuta mal-proprjetà, iżda b’varjazzjonijiet konsiderevoli fil-kalkolu u l-kopertura tagħhom. Hija tiddependi wkoll fuq tassazzjoni anqas effiċjenti ta’ trasferimenti tal-proprjetà. Permezz ta’ insegwiment ta’ rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż ripetuti, bħala parti mir-riforma tat-taxxa fl-aħħar tal-2016, mill-2018 xi imposti u taxxa lokali se jiġu sostitwiti b’taxxa fuq il-proprjetà rikorrenti kkalkulata fuq il-bażi ta’ ħames parametri li japprossimaw il-valur tal-proprjetà. Hija se tkun l-ewwel pass lejn taxxa fuq il-proprjetà rikorrenti bbażata fuq il-valur sħiħ, prevista għall-2020.

               (9)
                     Il-ħtiġijiet ta’ finanzjament sovran tal-Kroazja u l-esponiment għad-dejn sovran għar-riskju tal-munita jissottolinea l-importanza ta’ sorsi ta’ finanzjament kredibbli u ġestjoni tar-riskju prudenti. Biex tiġi indirizzata rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż, kmieni fl-2017 ġiet adottata strateġija għall-ġestjoni tad-dejn għall-gvern ċentrali, li tkopri l-2017-2019. Din ġiet tliet snin wara l-iskadenza tal-istrateġija preċedenti. Il-qafas istituzzjonali għall-ġestjoni tad-dejn pubbliku, inkluża komunikazzjoni mas-swieq, ġestjoni tar-riskju u aġġornament tal-istrateġija f’intervalli regolari, fih ċerti defiċjenzi. Hemm ukoll kunsiderazzjoni insuffiċjenti ta’ tranżazzjonijiet barra mill-baġit b’impatt potenzjali fuq id-dejn.

               (10)
                     Is-suq tax-xogħol kompla jirkupra riċentement, imma l-qgħad għadu għoli, b’sehem għoli ta’ persuni qiegħda għal żmien twil. Flimkien ma’ attività baxxa u li qed tonqos, dan ifisser li hemm potenzjali kbir tax-xogħol li mhux jiġi sfruttat. Dan it-tnaqqis fl-attività fl-2016 kien pronunzjat partikolarment fost il-ħaddiema b’ħiliet bażiċi u kien misjuq minn popolazzjoni tal-età tax-xogħol li qed tonqos minħabba l-età u l-emigrazzjoni, li t-tnejn li huma kienu qed jiżdiedu.

               (11)
                     L-inattività hija relattivament għolja fost koorti eliġibbli għall-proċedura tal-irtirar kmieni. Perjodi qosra ta’ kontribuzzjoni jirriżultaw f’livell baxx attwali u futur tal-adegwatezza tal-pensjonijiet u riskji ta’ faqar relatati mal-anzjanità. Hemm ħafna modi għall-irtirar kmieni, li huwa possibbli ħames snin sħaħ qabel l-età statutorja tal-irtirar. L-inċentivi finanzjarji biex wieħed jaħdem sa dik l-età huma dgħajfa. Miżuri mħabbra biex jinkoraġġixxu ħajja tax-xogħol itwal ma ġewx implimentati. Ir-responsabbiltajiet ta’ kura jikkontribwixxu għal parteċipazzjoni baxxa fis-suq tax-xogħol, b’mod partikolari għan-nisa ta’ mezza età. Hemm nuqqas ta’ servizzi formali fil-kura tat-tfal u hemm disparitajiet reġjonali kbar. Il-liv tal-paternità huwa bla ħlas, u l-kuntratti tax-xogħol jippermettu ftit li xejn flessibbiltà biex wieħed ikun jista’ jibbilanċja x-xogħol u l-kura. Sal-lum, l-età tal-pensjoni statutorja hija ta’ 61 sena u disa' (9) xhur għan-nisa u 65 sena għall-irġiel. Il-konverġenza u ż-żieda fl-etajiet statutorji tal-irtirar huma baxxi, fejn iż-żewġ sessi jilħqu l-età tal-irtirar ta’ 67 fl-2038. Li din titħaffef qed tiġi kkunsidrata, iżda għadha ma ġietx adottata. Is-sistema tal-pensjonijiet tagħti d-dritt għal kundizzjonijiet aktar favorevoli għal kategoriji speċifiċi ta’ ħaddiema f’impjiegi kklassifikati bħala diffiċli u perikolużi, u f’setturi speċifiċi. L-awtoritajiet wettqu rieżami ta’ professjonijiet perikolużi jew diffiċli, iżda dawn ir-regoli għadhom ma ġewx integrati.

               (12)Skont id-data l-aktar reċenti, fl-2015, kważi 30 % tal-popolazzjoni kienet fir-riskju tal-faqar jew l-esklużjoni soċjali. Is-sistema ta’ protezzjoni soċjali turi nuqqasijiet fl-effikaċja u l-ekwità, li jirriżultaw f’inkonsistenzi fil-kriterji ta’ eliġibbiltà, li ġejjin minn kopertura ġeografika frammentata, nuqqas ta’ koordinazzjoni bejn l-awtoritajiet responsabbli, u n-nuqqas ta’ trasparenza. Fl-2016, 0,6 % biss tal-PDG intefaq fuq l-iskema ta’ dħul minimu għall-ifqar familji. Il-pjanijiet ta’ riforma istituzzjonali, inkluża l-assenjazzjoni mill-ġdid ta’ responsabbiltajiet u l-armonizzazzjoni tal-kriterji ta’ eliġibbiltà staġnaw.

               (13)Il-kisba ta’ ħiliet meħtieġa fis-suq tax-xogħol hija kundizzjoni importanti għall-impjegabbiltà. Il-parteċipazzjoni fl-edukazzjoni tal-adulti hi baxxa ħafna, kif ukoll l-infiq u l-kopertura ta’ politiki attivi fis-suq tax-xogħol, flimkien mal-miżuri ta’ taħriġ mill-ġdid u tagħlim tul il-ħajja. It-taħriġ ma jiffukax biżżejjed fuq ħaddiema aktar avvanzati fl-età u bi ftit kwalifiki u dawk qiegħda fit-tul, li għandhom it-tendenza li jiffaċċjaw sfidi partikolari fl-impjegabbiltà. It-tħejjija ta’ leġiżlazzjoni biex titjieb il-kwalità tal-istituzzjonijiet, il-programmi, u t-tagħlim għall-adulti ġiet imdewma.

               (14)Ħiliet bażiċi suffiċjenti huma essenzjali biex in-nies isibu u jżommu impjiegi tajbin u stabbli u jipparteċipaw b’suċċess fil-ħajja ekonomika u soċjali. L-informazzjoni ta’ stħarriġ internazzjonali tindika nuqqasijiet kbar fil-ħiliet bażiċi, fix-xjenza applikata u fil-matematika fost it-tfal tal-iskola Kroati ta’ 15-il sena. Mill-2015, bħala parti mill-implimentazzjoni tal-istrateġija tal-edukazzjoni, ix-xjenza u t-teknoloġija, ir-riforma fil-kurrikulu tal-iskola tnediet biex jitjieb il-kontenut u t-tagħlim ta’ ħiliet trasferibbli. Wara reazzjonijiet ambivalenti tal-partijiet interessati, ir-riforma fil-kurrikulu ġiet riveduta, u l-implimentazzjoni ddewmet b’mod sinifikanti. Il-proċess issa jeħtieġ li jkompli f’konformità mal-objettivi oriġinali. Il-Kroazja reċentement adottat strateġija fil-qasam tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali (ETV). Din hija mistennija li twassal għal aġġornament tal-kurrikuli tal-ETV, rwol akbar ta’ tagħlim ibbażat fuq ix-xogħol, u titjib fil-kwalità tat-tagħlim tal-ETV. L-introduzzjoni ta’ sistema għar-rikonoxximent u l-validazzjoni ta’ tagħlim mhux formali u informali hija pendenti.

               (15)Il-frammentazzjoni territorjali u funzjonali tal-amministrazzjoni pubblika hija ta’ piż għas-servizzi tal-konsenja u l-effiċjenza tan-nefqa pubblika. Il-kompetenzi attwali u relazzjonijiet fiskali bejn il-livelli tal-gvern ma jiffavorixxux it-twassil effiċjenti u ġust tas-servizzi pubbliċi, b’mod partikolari fl-oqsma tas-saħħa, l-edukazzjoni, u l-assistenza soċjali. Riforma komprensiva tal-amministrazzjoni pubblika qed taffaċċja dewmien. Il-leġiżlazzjoni biex jiġu allokati mill-ġdid kompiti bejn l-awtoritajiet ċentrali u lokali għadha pendenti, bħalma hija s-simplifikazzjoni tas-sistema tal-Aġenziji tal-istat. Kmieni fl-2017, l-awtoritajiet ħabbru l-istabbiliment ta’ task force biex tħejji leġiżlazzjoni dwar il-finanzjament tal-gvern sottonazzjonali.

               (16)Il-frammentazzjoni fl-iffissar tas-salarji fl-amministrazzjoni pubblika qed tkompli xxekkel it-trasparenza tal-pagi u t-trattament indaqs, kif ukoll il-kontroll tal-gvern fuq il-kont tal-pagi pubbliċi, b’riskji ta’ effetti sekondarji fl-ekonomija usa’. Fi Frar 2017, il-gvern adotta linji gwida komuni għal negozjar u monitoraġġ tal-ftehimiet kollettivi fis-settur pubbliku, iżda is-simplifikazzjoni tal-oqfsa li jistabbilixxu l-pagi ġiet posposta għall-2019.

               (17)Intrapriżi tal-istat bħala medja huma anqas produttivi minn kumpaniji privati, li jindika nuqqasijiet fil-governanza tagħhom. Huma għandhom impatt negattiv fuq l-effiċjenza, u jikkontribwixxu għal tkabbir baxx fil-produttività tal-ekonomija. Matul is-sena li għaddiet, il-pass biex jinfetħu impriżi Statali għall-kontroll privat kien bil-mod. Monitoraġġ aħjar tal-prestazzjoni tagħhom u r-responsabbiltà tal-bordijiet, inkluż dak tal-impriżi li huma proprjetà ta’ unitajiet tal-gvern lokali, jgħinu biex itejbu l-ġestjoni tagħhom.

               (18)Il-Bank Kroat għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp (HBOR) għandu rwol ewlieni fl-implimentazzjoni tal-istrumenti finanzjarji tal-UE u l-Pjan ta’ Investiment għall-Ewropa b’mod partikolari. Biex jaqdi dan ir-rwol b’mod sħiħ, jeħtieġ li jkun konformi ma’ standards għoljin ta’ trasparenza u responsabbiltà. L-awtoritajiet qed jippjanaw analiżi indipendenti tal-kwalità tal-assi tal-portafoll ta’ kreditu tiegħu minn awdituri indipendenti, li għandu jiġi konkluż sal-aħħar tal-2017. Fuq il-bażi tas-sejbiet, il-qafas regolatorju tiegħu u l-istrutturi ta’ governanza se jkunu riveduti.

               (19)In-negozji huma mgħobbija bi spejjeż regolatorji għoljin. Għadd kbir ta’ imposti parafiskali, li ħafna minnhom huma statistikament trattati bħala taxxi, jikkomplikaw l-ambjent tan-negozju. Fl-indirizzar tar-rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż, fis-sajf tal-2016 il-gvern iddeċieda li jabolixxi 13-il tariffa parafiskali u jnaqqas 11 oħra, iżda l-implimentazzjoni tagħhom kienet bil-mod. In-negozji qed ikomplu jbatu minn piż amministrattiv għoli. Ġie adottat pjan ta’ azzjoni biex jitnaqqas il-piż amministrattiv, li jkopri tmien oqsma regolatorji, iżda l-implimentazzjoni tiegħu għadha pendenti.

               (20)L-investiment irkupra fl-2016, wara tnaqqis qawwi matul il-kriżi. Iżda minkejja kundizzjonijiet finanzjarji u makroekonomiċi favorevoli, konġestjonijiet ewlenin qed ikunu ta’ piż fuq irkupru aktar dejjiemi fl-investiment. Id-dgħufijiet tal-amministrazzjoni pubblika, l-ambjent tan-negozju kkumplikat, implimentazzjoni bil-mod ta’ strateġija kontra l-korruzzjoni, regolamentazzjoni restrittiva f’setturi ewlenin tal-infrastruttura, u l-preżenza qawwija tal-Istat fl-ekonomija għandhom impatt negattiv fuq il-klima tan-negozju.

               (21)Il-modernizzazzjoni tar-regolamentazzjoni professjonali tista’ tippromovi l-mobbiltà tal-forza tax-xogħol u tikkontribwixxi għal prezzijiet aktar baxxi għal servizzi professjonali, u b’hekk jiżdied il-potenzjal għat-tkabbir. Ir-regolament tal-Kroazja għal fornituri ta’ servizzi u professjonijiet regolati kien restrittiv, b’mod partikolari għall-avukati. Fis-sajf tal-2016, il-gvern adotta pjan ta’ azzjoni biex jibdel u jimmodernizza regolamentazzjoni li ma għadhiex tajba, li madankollu kienet limitata fl-ambitu u fid-dettall.

               (22)Il-kwalità u l-effiċjenza tas-sistema tal-ġustizzja hija fattur determinanti ewlieni fl-ambjent tan-negozju. Minkejja li tnaqqas ix-xogħol b’lura, il-proċedimenti fil-qorti tal-ewwel istanza huma twal għal kawżi kummerċjali, ċivili u kriminali. Fajls elettroniċi u t-twassil ta’ dokumenti tal-qorti b’mod elettroniku għandhom il-potenzjal li jtejbu b’mod sinifikanti s-sistema ġudizzjarja, iżda għadhom ma ġewx implimentati. L-imħallfin tal-liġi kummerċjali ma jistgħux jaċċessaw ir-reġistri online: dan għandu impatt negattiv fuq l-effiċjenza tal-proċedimenti ta’ insolvenza. Is-sentenzi tal-qorti rarament huma disponibbli online, u l-ġestjoni ta’ każijiet ta’ riformi bħalma hu l-aġġornament tal-proċessi tan-negozju għadhom ma ġewx introdotti fl-ewwel istanza tal-qrati kummerċjali.

               (23)Is-settur bankarju għadu kapitalizzat tajjeb, u l-profittabbiltà tiegħu rkuprat fl-2016 wara l-bidla tas-self fil-frank Żvizzeru għall-euro fl-2015. Il-proporzjon ta’ self improduttiv għal self gross kien qiegħed jonqos dan l-aħħar iżda għadu għoli, b’mod partikolari fost korporazzjonijiet mhux finanzjarji. It-tnaqqis jidher li hu dovut minħabba l-bejgħ, kif ukoll il-ħtiġijiet ta’ proviżjonament awtomatiku u progressiv li ġew introdotti fl-2013. Bħala parti mir-riforma fir-regoli tat-taxxa li saret dan l-aħħar, il-gvern introduċa wkoll it-trattament fiskali ġdid għal tħassir ta’ self improduttiv, b’risposta għal rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż. L-effetti tiegħu jeħtieġu monitoraġġ mill-qrib. L-effiċjenza tal-qafas tal-insolvenza reċentement riformat li qed jiffaċilita r-riżoluzzjoni ta’ self mhux produttiv ukoll  jixraqlu monitoraġġ mill-qrib.

               (24)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni għamlet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Kroazja u ppubblikatha fir-rapport għal kull pajjiż tal-2017. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Kroazja fis-snin preċedenti. Hija qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Kroazja, iżda wkoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-UE, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-UE billi jingħata kontribut fil-livell tal-UE għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (25)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza, u l-opinjoni
                  12
                tiegħu hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni 1 ta’ hawn taħt.

               (26)Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma u l-Programm ta’ Konverġenza. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet minn 1 sa 5 hawn taħt,

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Kroazja tieħu azzjoni fl-2017 u l-2018 biex:

               1.Issegwi l-politika fiskali tagħha f’konformità mar-rekwiżiti tal-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, li jimplika li tibqa’ fuq l-objettiv baġitarju tagħha ta’ terminu medju fl-2018. Sa Settembru 2017, issaħħaħ l-ippjanar baġitarju u l-qafas baġitarju pluriennali, inkluż billi ssaħħaħ l-indipendenza u l-mandat tal-Kummissjoni għall-Politika Fiskali. Tieħu l-passi meħtieġa għall-introduzzjoni ta’ taxxa fuq il-proprjetà bbażata fuq il-valur. Issaħħaħ il-qafas għall-immaniġġjar tad-dejn pubbliku, inkluż billi tiżgura aġġornamenti annwali għall-istrateġija tal-immaniġġar tad-dejn.

               2.Tiskoraġġixxi l-irtirar kmieni, tħaffef it-tranżizzjoni lejn età tal-irtirar statutorja aktar għolja, u tallinja l-provvedimenti tal-pensjoni għal kategoriji speċifiċi mar-regoli tal-iskema ġenerali. Ittejjeb il-koordinazzjoni u t-trasparenza tal-benefiċċji soċjali.

               3.Ittejjeb l-edukazzjoni għall-adulti, b’mod partikolari ħaddiema akbar fl-età, dawk bi ftit kwalifiki u dawk li ilhom qiegħda għal żmien twil. Tħaffef ir-riforma tas-sistema edukattiva.

               4.Tnaqqas il-frammentazzjoni u ttejjeb id-distribuzzjoni funzjonali tal-kompetenzi fl-amministrazzjoni pubblika, filwaqt li ttejjeb l-effiċjenza u tnaqqas id-disparitajiet territorjali fil-provvista tas-servizzi pubbliċi. F’konsultazzjoni mas-sħab soċjali, tarmonizza l-oqfsa tal-istabbiliment tal-pagi madwar l-amministrazzjoni pubblika u s-servizzi pubbliċi.

               5.Tħaffef iċ-ċessjoni ta’ intrapriżi u assi oħra tal-Istat, u ttejjeb il-governanza korporattiva fis-settur tal-intrapriżi proprjetà tal-Istat. Tnaqqas b’mod sinifikanti l-piż fuq in-negozji li jirriżulta minn spejjeż tar-regolamentazzjoni u minn piżijiet amministrattivi. Tneħħi restrizzjonijiet regolatorji li qegħdin ixekklu l-aċċess għall-professjonijiet regolati u l-ipprattikar tagħhom u servizzi professjonali u kummerċjali. Ittejjeb il-kwalità u l-effiċjenza tas-sistema ġudizzjarja, b’mod partikolari billi tnaqqas il-perjodu ta’ dewmien f’każijiet ċivili u kummerċjali.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)
                  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)
                  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

                     (3)
                  COM(2017) 510 final.

                     (4)
                  P8_ TA(2017)0038, P8_ TA(2017)0039, u P8_ TA(2017)0040.

                     (5)
                  COM(2016) 725 final.

                     (6)
                  COM(2016) 728 final.

                     (7)
                  SWD(2017) 76 final.

                     (8)
                  COM(2017) 90 final.

                     (9)
                  L-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).

                     (10)
                  COM(2014) 494 final.

                     (11)
                  Il-bilanċ nett aġġustat ċiklikament ta’ miżuri ta’ darba u temporanji, rikalkulati mill-Kummissjoni bl-użu tal-metodoloġija maqbula b’mod komuni.

                     (12)
                  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 22.5.2018
            COM(2018) 311 final
            Rakkomandazzjoni għal
            DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL
            li tawtorizza l-ftuħ ta’ negozjati bil-ħsieb li jitqassmu l-konċessjonijiet tad-WTO tal-Unjoni fil-forma ta’ Kwoti Tariffarji annessi mal-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ tal-1994 fid-dawl tal-ħruġ tar-Renju Unit mill-Unjoni

               MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI

               1.KUNTEST TAL-PROPOSTA

               •Raġunijiet u għanijiet tal-proposta

               Fid-29 ta’ Marzu 2017, il-Gvern tar-Renju Unit innotifika lill-Kunsill Ewropew bl-intenzjoni tar-Renju Unit li joħroġ mill-Unjoni Ewropea (UE) li tagħha bħalissa huwa Stat Membru.

               Il-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE għandu implikazzjonijiet lil hinn mir-relazzjoni bilaterali bejn l-UE u r-Renju Unit, b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda l-impenji tagħhom fl-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO) . Kemm l-UE kif ukoll ir-Renju Unit huma Membri oriġinali tad-WTO. Meta l-Komunità Ewropea aċċettat il-Ftehim tad-WTO u l-Ftehimiet tal-Kummerċ Multilaterali fl-1994, l-iskeda ta’ konċessjonijiet u impenji, li ġew annessi mal-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ tal-1994 (GATT 1994) għall-Komunitajiet Ewropej (l-iskeda tad-WTO tal-UE), hemm ġiet annessa fl-istess ħin għar-Renju Unit. Għalhekk, l-iskeda tal-UE fiha impenji applikabbli wkoll għar-Renju Unit fil-kapaċità tiegħu bħala Membru tad-WTO.

               F’dak li jirrigwarda l-UE, l-impenji skedati tagħha għall-oġġetti ser jibqgħu applikabbli fit-territorju tagħha, iżda l-impenji kwantitattivi eżistenti tal-UE, notevolment il-Kwoti Tariffarji (TRQs), se jeħtieġu ċerti aġġustamenti biex jirriflettu l-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE. Peress li l-iskeda tad-WTO tal-UE mhux ser jibqgħu applikabbli għar-Renju Unit, hemm bżonn li t-TRQs ikkonsolidati eżistenti tad-WTO tal-UE (prodotti agrikoli, tal-ħut u industrijali) jitqassmu bejn ir-Renju Unit u l-UE biex isiru effettivi fid-data li fiha l-iskeda tad-WTO tal-UE ma tibqax tapplika għar-Renju Unit.

               F’konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu XXVIII tal-GATT tal-1994 għall-modifikazzjoni tal-konċessjonijiet, l-UE se jkollha bżonn tmexxi negozjati dwar it-tqassim tat-TRQs mal-Membri kkonċernati tad-WTO li ġew identifikati bħala li għandhom id-drittijiet rilevanti għall-aċċess tas-suq skont it-TRQs individwali (għandhom l-hekk imsejjaħ interess prinċipali jew sostanzjali jew għandhom id-dritt inizjali ta’ negozjati).  L-UE se tikkonsulta wkoll mal-Membri tad-WTO li għandhom id-drittijiet ta’ konsultazzjoni.

               Hemm bżonn li dawn in-negozjati jitwettqu f’perjodu ta’ żmien ristrett. Hu antiċipat li r-Renju Unit se joħroġ mill-UE fit-30 ta’ Marzu 2019. Minkejja dan, bħalissa qed jiġi nnegozjat Ftehim dwar il-Ħruġ u n-negozjaturi tal-UE u tar-Renju Unit qablu dwar it-test għall-arranġamenti tranżizzjonali fejn bih, mad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim dwar il-Ħruġ, id-dritt tal-Unjoni, inklużi l-ftehimiet internazzjonali li tagħhom l-Unjoni tagħmel parti bħall-GATT tal-1994, jenħtieġ li japplikaw għar-Renju Unit mid-data tal-ħruġ sal-31 ta’ Diċembru 2020.

               Madankollu, ma jistax jiġi eskluż li, jista' jkun, il-ftehimiet tal-Artikolu XXVIII mal-Membri rilevanti tad-WTO ma jkunux ġew konklużi fil-limitu taż-żmien disponibbli, għallinqas mhux għat-TRQs kollha kkonċernati.

               Għal dan il-għan, b’mod parallel ma’ din ir-rakkomandazzjoni, il-Kummissjoni qiegħda tipproponi att leġiżlattiv bażiku (li jsegwi l-Proċedura Leġiżlattiva Ordinarja) biex jiġi żgurat li fin-nuqqas ta’ tali ftehimiet tal-Artikolu XXVIII, l-UE tista’ tipproċedi bit-tqassim tat-TRQs b’mod unilaterali f’konformità mal-Artikolu XXVIII u li l-Kummissjoni tingħata s-setgħat meħtieġa biex għaldaqstant temenda d-dispożizzjonijiet rilevanti tal-UE dwar il-ftuħ u l-implimentazzjoni tat-TRQs rilevanti.

               Għalhekk, l-għan ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huwa li tawtorizza l-ftuħ tan-negozjati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu XXVIII tal-GATT tal-1994 biex timmodifika l-konċessjonijiet rilevanti (b’mod partikolari t-TRQs ikkonsolidati tad-WTO) fl-iskeda tad-WTO tal-Unjoni Ewropea, sabiex jitqassmu bejn l-Unjoni u r-Renju Unit.

               Barra minn hekk, hemm bżonn li r-Renju Unit jibda l-proċeduri fid-WTO biex jistabbilixxi l-iskeda ta’ konċessjonijiet u impenji tiegħu stess diġà qabel id-data li fiha ma jibqax Stat Membru tal-Unjoni. Għalhekk, hemm bżonn li r-Renju Unit jiġi awtorizzat li jwettaq il-proċeduri meħtieġa għal dan il-għan bil-ħsieb li jintlaħaq ftehim ma’ Membri oħra tad-WTO dwar il-porzjon tiegħu tat-TRQs li bħalissa huma inklużi fl-iskeda tad-WTO tal-Unjoni Ewropea.

               •Konsistenza mad-dispożizzjonijiet eżistenti fil-qasam ta’ politika

               Mhux applikabbli.

               •Konsistenza ma' politiki oħra tal-Unjoni

               Mhux applikabbli.

               2.BAŻI ĠURIDIKA, SUSSIDJARJETÀ U PROPORZJONALITÀ

               •Bażi ġuridika

               L-Artikolu 207 u l-Artikolu 218(3) u (4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE).

               •Sussidjarjetà (għall-kompetenza mhux esklużiva)

               Il-politika kummerċjali komuni hija mniżżla fost l-oqsma ta’ kompetenza esklużiva tal-Unjoni fl-Artikolu 3 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE). Skont l-Artikolu 5(3) tat-TFUE, il-prinċipju tas-sussidjarjetà ma japplikax fl-oqsma ta’ kompetenza esklużiva tal-Unjoni.

               •Proporzjonalità

               Din ir-Rakkomandazzjoni tipproponi lill-Kunsill biex jawtorizza lill-Kummissjoni biex tiftaħ negozjati skont l-Artikolu XXVIII tal-GATT tal-1994 bil-ħsieb li jiġu mmodifikati l-konċessjonijiet tad-WTO tal-Kwoti Tariffarji kkonsolidati tal-UE. Skont ir-regoli tad-WTO, din il-proċedura trid tiġi segwita sabiex tibdel il-konċessjonijiet stabbiliti fl-iskeda ta’ Membru tal-WTO. Fid-dawl ta’ dan, il-miżura proposta hija proporzjonata mal-objettivi stabbiliti hawn fuq.

               •Għażla tal-istrument

               L-istrument disponibbli biex jintlaħaq l-għan huwa ftehim internazzjonali. Għalhekk hemm bżonn ta’ awtorizzazzjoni biex jinfetħu n-negozjati għal ftehim internazzjonali.

               3.RIŻULTATI TAL-EVALWAZZJONIJIET EX POST, TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET IKKONĊERNATI U TAL-VALUTAZZJONIJIET TAL-IMPATT

               •Evalwazzjonijiet ex post/kontrolli tal-idoneità tal-leġiżlazzjoni eżistenti

               Mhux applikabbli.

               •Konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati

               Mhux applikabbli.

               •Ġbir u użu tal-għarfien espert

               Mhux applikabbli.

               •Valutazzjoni tal-impatt

               Mhux applikabbli.

               •Idoneità regolatorja u simplifikazzjoni

               Mhux applikabbli.

               •Drittijiet fundamentali

               Mhux applikabbli.

               4.IMPLIKAZZJONIJIET GĦALL-BAĠIT

               Mhux applikabbli.

               5.ELEMENTI OĦRA

               •Pjanijiet ta’ implimentazzjoni u arranġamenti dwar il-monitoraġġ, l-evalwazzjoni u r-rappurtar

               Mhux applikabbli.

               •Dokumenti ta’ spjegazzjoni (għad-direttivi)

               Mhux applikabbli.

               •Spjegazzjoni fid-dettall tad-dispożizzjonijiet speċifiċi tal-proposta

               Mhux applikabbli.

               Rakkomandazzjoni għal

               DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

               li tawtorizza l-ftuħ ta’ negozjati bil-ħsieb li jitqassmu l-konċessjonijiet tad-WTO tal-Unjoni fil-forma ta’ Kwoti Tariffarji annessi mal-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ tal-1994 fid-dawl tal-ħruġ tar-Renju Unit mill-Unjoni

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

                  Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 218(3) u (4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni Ewropea,

               Billi:

               (1)L-impenji kwantitattivi eżistenti fil-qasam tal-oġġetti magħmula mill-Unjoni Ewropea fl-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO) ser jeħtieġu ċerti aġġustamenti biex jirriflettu l-ħruġ tar-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta' Fuq (ir-Renju Unit) mill-Unjoni. B’mod partikolari, hemm bżonn li l-kwoti tariffarji eżistenti għal ċerti prodotti agrikoli, ta’ ħut u industrijali inklużi fl-Iskeda ta’ konċessjonijiet u impenji tal-Unjoni, annessa mal-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ tal-1994 (GATT tal-1994) jitqassmu bejn ir-Renju Unit u l-Unjoni wara l-ħruġ tar-Renju Unit mill-Unjoni.

               (2)Għalhekk, il-Kummissjoni jenħtieġ li tiġi awtorizzata biex tiftaħ negozjati skont l-Artikolu XXVIII tal-GATT tal-1994 ma’ dawk il-Membri tad-WTO li għandhom id-drittijiet ta’ negozjati bil-ħsieb li jiġu mmodifikati dawk il-kwoti tariffarji.

               (3)Hemm bżonn li r-Renju Unit jibda l-proċeduri fid-WTO biex jistabbilixxi l-iskeda ta’ konċessjonijiet u impenji tiegħu stess qabel id-data diġà li fiha ma jibqax Membru tal-Unjoni.

               (4)Għalhekk hemm bżonn li r-Renju Unit jiġi awtorizzat biex iwettaq il-proċeduri meħtieġa bil-ħsieb li jistabbilixxi l-iskeda ta’ konċessjonijiet u impenji tiegħu stess, annessa mal-GATT tal-1994, inklużi n-negozjati ma’ membri oħra tad-WTO dwar il-porzjonijiet tal-kwoti tariffarji li jridu jiġu inklużi fiha.

               ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:

               Artikolu 1

                  B’dan hawnhekk, il-Kummissjoni hija awtorizzata li tiftaħ in-negozjati f’isem l-Unjoni, mal-Membri tad-WTO li għandhom drittijiet ta’ negozjati bil-ħsieb li jiġu mmodifikati l-kwoti tar-rati tariffarji li bħalissa huma inklużi fl-iskeda ta’ konċessjonijiet u impenji tal-Unjoni Ewropea, annessa mal-GATT tal-1994.

               Artikolu 2

                  Id-direttivi ta’ negozjati indirizzati lill-Kummissjoni huma stabbiliti fl-Anness.

               Artikolu 3

                  In-negozjati għandhom jitwettqu mill-Kummissjoni f’konsultazzjoni ma’ [name of the special committee to be inserted by the Council].

               Artikolu 4

                  B’dan hawnhekk, ir-Renju Unit huwa awtorizzat li jibda l-proċeduri meħtieġa bil-ħsieb li jistabbilixxi l-iskeda ta’ konċessjonijiet u impenji tiegħu stess, annessa mal-GATT tal-1994, kif ukoll kwalunkwe limiti kwantitattivi li hemm fiha, inklużi n-negozjati ma’ Membri oħra tad-WTO dwar il-porzjon tiegħu ta’ kwoti tariffarji li bħalissa huma inklużi fl-iskeda ta’ konċessjonijiet u impenji tal-Unjoni Ewropea, annessa mal-GATT tal-1994.

               Artikolu 5

                  Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lill-Kummissjoni u lir-Renju Unit.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 23.5.2018
            COM(2018) 427 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2018 tar-Renju Unitu li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2018 tar-Renju Unit

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2018 tar-Renju Unit

                  u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2018 tar-Renju Unit

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea
                  2
               ,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew
                  3
               ,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fit-22 ta’ Novembru 2017, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li ta bidu għas-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2018. Fis-17 ta’ Novembru 2017, hija kkunsidrat ukoll il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, ipproklamata mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fit-22 ta’ Marzu 2018. Fit-22 ta' Novembru 2017, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija, fejn ir-Renju Unit a ma kienx identifikat bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond.

               (2)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2018 għar-Renju Unit
                  4
                ġie ppubblikat fis-7 ta’ Marzu 2018. Huwa vvaluta l-progress tar-Renju Unit fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fil-11 ta’ Lulju 2017, is-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tar-Renju Unit lejn il-miri nazzjonali tiegħu ta’ Ewropa 2020.

               (3)Fid-29 ta’ Marzu 2017, ir-Renju Unit innotifika lill-Kunsill Ewropew bl-intenzjoni tiegħu li joħroġ mill-Unjoni Ewropea. Sakemm ftehim ta’ ħruġ ratifikat ma jistabbilixxix data oħra jew il-Kunsill Ewropew, f’konformità mal-Artikolu 50(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea u bi qbil mar-Renju Unit, ma jiddeċidix b’mod unanimu li t-Trattati ma jibqgħux japplikaw f’data aktar tard, il-liġijiet primarji u sekondarji kollha tal-Unjoni, ma jibqgħux japplikaw għar-Renju Unit mit-30 ta’ Marzu 2019, 00: 00 (CET). Ir-Renju Unit imbagħad isir pajjiż terz. In-negozjati għadhom għaddejjin sabiex jiġi żgurat ħruġ ordnat, inkluża l-possibbiltà li jkun hemm perjodu ta’ tranżizzjoni sa tmiem l-2020, li matulu l-liġi tal-Unjoni tkompli tapplika għar-Renju Unit, kif ukoll fih. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni ma ppreżentatx jew elaborat dwar xi xenarju bbażat fuq arranġamenti possibbli bejn l-Unjoni Ewropea u r-Renju Unit wara l-Brexit, minħabba li dawn il-kwistjonijiet għadhom qed jiġu nnegozjati.

               (4)Fit-30 ta' April 2018, ir-Renju Unit ippreżenta l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2018 tiegħu u l-programm ta' Konverġenza tal-2018 tiegħu. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

               (5)Rakkomandazzjonijiet speċifiċi rilevanti għall-pajjiż ġew indirizzati fl-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej għall-perjodu 2014-2020. Kif previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
                  5
               , fejn ikun neċessarju biex jingħata appoġġ lill-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista' titlob lil Stat Membru jirrieżamina u jipproponi emendi fil-Ftehim ta' Sħubija tiegħu u fil-programmi rilevanti. Il-Kummissjoni pprovdiet dettalji ulterjuri dwar kif tista' tagħmel użu minn din id-dispożizzjoni f'linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropew ma' governanza ekonomika tajba
                  6
               .

               (6)Bħalissa r-Renju Unit jinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġett għar-regola tad-dejn. Fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2017-2018, il-gvern jistenna li d-defiċit nominali jaqa’ minn 2,2 % tal-PDG fl-2017-2018 għal 1,8 % tal-PDG fl-2018-2019 u għal 1,7 % tal-PDG fl-2019-2020. Il-Programm ta’ Konverġenza ma jinkludix objettiv baġitarju fuq terminu medju. Skont il-Programm ta’ Konverġenza, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG ġenerali tal-gvern huwa mistenni li jiġi stabbilit b’mod ġenerali għal madwar 85,5 % mill-2017-2018 għall-2019-2020 qabel ma jerġa’ jaqa’ għal 84,8 % tal-PDG fl-2021-2022. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-proġettazzjonijiet baġitarji huwa plawżibbli. Għalkemm il-miżuri meħtieġa biex jappoġġaw il-miri tad-defiċit ippjanati huma speċifikati sew b’mod ġenerali, il-pressjonijiet li qed jikbru fuq l-infiq tal-gvern f’għadd ta’ oqsma joħolqu riskju għall-kisba tat-tnaqqis fl-iżbilanċ ippjanat.

               (7)Fil-11 ta’ Lulju 2017, il-Kunsill irrakkomanda lir-Renju Unit biex jiżgura li r-rata tat-tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett
                  7
                ma taqbiżx il-1,8 % fl-2018-2019, li jikkorrispondi għal aġġustament strutturali ta’ 0,6 % tal-PDG. Fl-istess ħin, il-Kunsill indika li għandha tingħata kunsiderazzjoni biex tinkiseb pożizzjoni fiskali li tikkontribbwixxi għal kemm it-tisħiħ tal-irkupru li għaddej kif ukoll is-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi tar-Renju Unit. Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-Kummissjoni tal-2018, hemm riskju ta’ ċerta devjazzjoni mir-rekwiżiti tal-parti preventiva fl-2018-2019.

               (8)Fl-2019-2020, skont il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika tar-Renju Unit ta’ 'l fuq minn 60 % tal-PDG, u l-marġni tal-potenzjal tal-produzzjoni pproġettat ta’ 0,4 %, rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett jinħtieġ li ma jaqbiżx il-1,6 %, f’konformità mal-aġġustament strutturali ta’ 0,6 % tal-PDG, li joriġina mill-matriċi tar-rekwiżiti skont il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Skont il-politiki mhux mibdula, ir-Renju Unit huwa mistenni li jikkonforma mar-rekwiżit fl-2019-2020. Huwa mbassar prima facie li r-Renju Unit ikun konformi mar-regola tad-dejn tranżizzjonali fl-2018-2019 u fl-2019-2020 bħala riżultat tad-devjazzjoni annwali permessa ta’ 0,25 %. B’mod ġenerali, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li r-Renju Unit irid ikun lest li jieħu miżuri ulterjuri sa mill-2018-2019 biex ikun konformi mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

               (9)Il-provvista netta annwali tal-akkomodazzjoni qed tkompli tiżdied fost firxa ta’ inizjattivi tal-gvern biex jiġi stimulat is-suq tad-djar u rkupru ċikliku. Madankollu, din tibqa’ ferm taħt l-estimi tad-domanda u r-Renju Unit għadu qed iħabbat wiċċu ma’ sfida kbira biex jipprovdi akkomodazzjoni xierqa. Dan huwa marbut ma’ regolamentazzjoni stretta ħafna u kumplessa tas-suq tal-artijiet. In-nuqqas ta’ akkomodazzjoni u spejjeż għoljin tal-abitazzjoni huma kwistjonijiet partikolari f’żoni b’domanda għolja u li qed tikber. Il-Gvern jirrikonoxxi din il-problema u stabbilixxa objettivi ambizzjużi biex tiżdied il-provvista fis-snin li ġejjin. Fl-istess ħin, il-gvern afferma mill-ġdid l-impenn tiegħu biex jillimita l-iżvilupp madwar iċ-ċentri urbani. Is-sjieda tad-djar naqset b’mod sinifikanti għal gruppi ta’ età iżgħar, li jikkontribwixxi għal inugwaljanza bejn il-ġenerazzjonijiet. Il-produttività tax-xogħol hija baxxa u staġnata. Partijiet kbar tal-ekonomija ma jiffunzjonawx tajjeb fil-motivaturi prinċipali tal-produttività — il-ħiliet, l-investiment u proċessi effiċjenti ta’ negozju. In-netwerks tar-Renju Unit tat-triq, tal-ferroviji u l-avjazzjoni għandhom ukoll pressjonijiet ta’ kapaċità sinifikanti u li dejjem qed jikbru.

               (10)Għalkemm il-figuri tas-suq tax-xogħol ewlenin jibqgħu jkunu fil-biċċa l-kbira pożittivi, għad hemm tħassib dwar il-kwalità ta’ ċerti impjiegi. Dan huwa marbut ma’ kwistjonijiet dwar l-iżvilupp tal-ħiliet, forom atipiċi ta’ xogħol, il-pagi, il-produttività, il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol u l-faqar fost dawk li għandhom l-età tax-xogħol. Kien hemm stqarrijiet ta’ politika u żviluppi sinifikanti rigward dawn il-kwistjonijiet kollha. Il-koerenza f’dawn il-politiki relatati hija importanti ħafna. F’dak li jirrigwarda l-ħiliet, ħafna mill-enfasi sa issa kien fuq l-apprendistati u r-riformi fis-settur tal-edukazzjoni teknika. Enfasi fuq il-kwalità għat-tnejn li huma jistgħu jipprovdu effett multiplikatur sostenibbli għas-soċjetà kif ukoll għall-ekonomija. Ir-Renju Unit huwa fost dawk l-Istati Membri li diġà jissodisfaw aktar minn żewġ terzi tal-abbozz tal-kriterji fil-Qafas Ewropew għal Apprendistati ta’ Kwalità u Effettivi u, għaldaqstant it-twaqqif u s-sorveljanza tal-miri ta’ kwalità, pereżempju permezz ta’ stħarriġ dwar s-sitwazzjoni tal-gradwati huma fattibbli. Ir-riżorsi huma proporzjonati ma’ dawk allokati għal apprendistati u t-T-Levels (kwalifiki tekniċi ġodda) il-ġodda għal persuni li jitilqu kmieni mill-iskola huma meħtieġa għal għażliet ta’ tagħlim tul il-ħajja, b’mod partikolari għal dawk li jinqabdu fl-istadju ta’ impjieg fil-livell ta’ dħul.

               (11)Il-kwistjonijiet dwar il-protezzjoni u l-inklużjoni soċjali jenħtieġu wkoll attenzjoni biex jitmexxew ‘il quddiem. Ir-riformi fil-kura tat-tfal qed jiġu implimentati iżda jistgħu jkunu meħtieġa dispożizzjonijiet addizzjonali, partikolarment għat-tfal taħt it-tliet snin. L-impatt ta’ ċerti riformi tal-assistenza soċjali u t-tnaqqis għad iridu jinħassu b’mod sħiħ, b’mod partikolari fost il-familji.

               (12)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew 2018, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tar-Renju Unit u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2018. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2018 u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2018 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lir-Renju Unit fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fir-Renju Unit imma qieset ukoll sa liema punt dawn jikkonformaw mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni Ewropea billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (13)Fl-isfond ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2018 u l-opinjoni tiegħu hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni 1 hawn taħt.

               B'DAN JIRRAKKOMANDA li r-Renju Unit jieħu azzjoni fl-2018 u fl-2019 biex:

               1.Jiżgura li r-rata tat-tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett ma jaqbiżx il-1,6 % fl-2019-2020, li jikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,6 % tal-PDG.

               2.Iżid il-provvista tad-djar, partikolarment f’oqsma tal-ogħla domanda, inkluż permezz ta’ riformi addizzjonali għas-sistema tal-ippjanar.

               3.Jindirizza l-ħtiġijiet tal-ħiliet u l-progress permezz tal-istabbiliment ta’ miri ta’ riżultati għall-kwalità u l-effettività tal-apprendistati u b’aktar investiment fiż-żieda tal-ħiliet ta’ dawk li diġà jinsabu fis-suq tax-xogħol.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        COM(2018) 427 final.

                     (3)

                        P8_TA (2018) 0077 u P8_TA (2018) 0078.

                     (4)

                        SWD(2018) 226 final.

                     (5)

                        Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).

                     (6)

                        COM(2014) 494 final.

                     (7)

                        L-infiq pubbliku primarju nett huwa magħmul min-nefqa totali tal-gvern bl-esklużjoni tan-nefqa fuq l-imgħax, in-nefqa fuq programmi tal-Unjoni li jikkorrispondu bis-sħiħ mid-dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fin-nefqa tal-benefiċċju tal-qgħad. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss iffinanzjata nazzjonalment hija mifruxa fuq perjodu ta’ erba’ (4) snin. Miżuri ta’ dħul diskrezjonarji jew żidiet fid-dħul mitluba mil-liġi huma meqjusa. Miżuri ta’ darba fuq in-naħa kemm tad-dħul kif ukoll tal-infiq huma nnettjati.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 23.5.2018
            COM(2018) 404 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2018 tad-Danimarkau li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2018 tad-Danimarka

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2018 tad-Danimarka

                  u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2018 tad-Danimarka

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea
                  2
               ,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew
                  3
               ,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fit-22 ta’ Novembru 2017, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li ta bidu għas-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2018. Hija kkunsidrat kif xieraq il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, ipproklamat mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fit-22 ta’ Marzu 2018. Fit-22 ta' Novembru 2017, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija, fejn id-Danimarka ma kinetx identifikata bħala waħda mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond.

               (2)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2018 għad-Danimarka
                  4
                kien ippubblikat fis-7 ta’ Marzu 2018. Dan ir-rapport jivvaluta l-progress tad-Danimarka biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fil-11 ta’ Lulju 2017, is-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tad-Danimarka lejn il-miri nazzjonali tagħha tal-Ewropa 2020.

               (3)Fl-24 ta’ April 2018, id-Danimarka ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2018 tagħha u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2018 tagħha. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

               (4)Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti ġew indirizzati fl-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej għall-perjodu 2014-2020. Kif previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
                  5
               , fejn ikun neċessarju biex jingħata appoġġ lill-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista' titlob lil Stat Membru jirrieżamina u jipproponi emendi fil-Ftehim ta' Sħubija tiegħu u fil-programmi rilevanti. Il-Kummissjoni pprovdiet dettalji ulterjuri dwar kif tista' tagħmel użu minn dik id-dispożizzjoni f'linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropew ma' governanza ekonomika tajba
                  6
               .

               (5)Attwalment, id-Danimarka tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2018, il-gvern jippjana li jikseb defiċit nominali ta’ 0,7 % tal-PDG fl-2018 u li jkompli jissodisfa l-objettiv baġitarju fuq terminu medju — defiċit strutturali ta’ 0,5 % tal-PDG — matul il-perjodu tal-programm sal-2025. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2018, il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika mal-PDG huwa mistenni jonqos sa 35,6 % fl-2018 u jkompli jonqos sa 34,2 % fl-2020, qabel jiżdied sa kważi 40 % sal-2025. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-projezzjonijiet baġitarji huwa plawżibbli matul il-perjodu ta’ programmar. Fuq il-bażi tal-previżjoni tar-rebbiegħa tal-2018 tal-Kummissjoni, il-bilanċ strutturali huwa previst li jilħaq surplus ta’ 0,3 % tal-PDG fl-2018 u 0,9 % tal-PDG fl-2019, kemmxejn ‘il fuq mill-mira tal-Programm ta' Konverġenza tal-2018 u ‘l fuq mill-objettiv baġitarju fuq terminu medju. B’mod ġenerali, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li d-Danimarka se tikkonforma mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir fl-2018 u l-2019.

               (6)Biex ikun hemm tkabbir sostenibbli fid-Danimarka, hemm bżonn li tiġi żgurata l-provvista tal-ħaddiema fi żminijiet ta’ sfida demografika u li jiġi indirizzat in-nuqqas ta' ħaddiema li qed ifeġġ f'setturi speċifiċi. Riformi li għandhom l-għan li jżidu r-rati tal-parteċipazzjoni u t-tlestija tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali, kif ukoll miżuri li jiffokaw fuq li jitrawmu livelli ta’ ħiliet fl-ICT x’aktarx li se jżidu l-provvista ta' ħaddiema mħarrġa. Barra minn hekk, miżuri li jinkludu gruppi emarġinati u żvantaġġati fis-suq tax-xogħol se jkunu ta’ benefiċċju f’dan ir-rigward. Dan japplika għal żgħażagħ b’livell baxx ta’ edukazzjoni, persuni b’kapaċità ta’ xogħol imnaqqsa u b’diżabbiltà u persuni bi sfond migratorju. Il-miżuri riċenti għall-integrazzjoni fis-suq tax-xogħol bdew bil-mod, iżda jidhru li qed itejbu s-sitwazzjoni tar-refuġjati li għadhom kif waslu. L-integrazzjoni tat-tfal bi sfond ta’ migrazzjoni fis-sistema edukattiva għadha sfida ewlenija, li tirriżulta fi prestazzjoni tal-edukazzjoni aktar baxxa bħala medja meta mqabbla ma’ tfal oħra.

               (7)Tkabbir kbir fil-produttività huwa ta’ importanza fundamentali biex isostni l-livell relattivament għoli ta’ benessri soċjali fid-Danimarka u jiżgura l-kompetittività tal-pajjiż. Għalkemm il-livell ta’ produttività fid-Danimarka huwa għoli meta mqabbel ma’ Stati Membri oħra tal-UE, it-tkabbir tal-produttività ilu f’xejra 'l isfel għal perjodu twil u hemm firxa wiesgħa ta’ impedimenti possibbli għat-tkabbir tal-produttività (li ġew identifikati wkoll mill-Bord tal-Produttività Daniż u mill-Awtorità tal-Kompetizzjoni). B’mod partikolari s-servizzi li huma orjentati lejn is-suq domestiku kienu kkaratterizzati minn żviluppi fqar fil-produttività u l-gvern ħa biss miżuri limitati fl-2017 biex iżid il-kompetizzjoni f’dan is-settur, fejn xi partijiet, bħall-banek ipotekarji, ma humiex esposti għal kompetizzjoni barranija. Il-kompetizzjoni dgħajfa f’diversi setturi ta’ servizzi li huma orjentati domestikament (pereż. fil-bejgħ bl-imnut, il-finanzi, id-distribuzzjoni tal-utilitajiet u l-industriji li jużaw netwerk, u l-bejgħ bl-ingrossa ta’ farmaċewtiċi) għadhom ta’ piż fuq il-produttività, l-investimenti u l-ħolqien tal-impjiegi.

               (8)Wara diversi snin ta’ żidiet sostanzjali fil-prezzijiet tad-djar, qed jitfaċċaw riskji ta’ sopravalwazzjoni, b’mod partikolari fiż-żoni urbani prinċipali. Il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku ħareġ twissija lil tmien pajjiżi tal-UE, inkluża d-Danimarka, fejn indika vulnerabilitajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali minħabba l-prezzijiet tad-djar li qed jiżdiedu, ikkombinati ma’ dejn għoli tal-unitajiet domestiċi. L-unitajiet domestiċi komplew inaqqsu d-dejn tagħhom fl-2017, iżda d-dejn jibqa’ fost l-ogħla fl-UE (bħala % tal-PDG) u ogħla minn dak iġġustifikat mill-prinċipji ekonomiċi fundamentali u mil-limiti prudenzjali, skont l-istimi tal-Kummissjoni Ewropea. Barra minn hekk, il-proporzjon ta’ ipoteki b’livelli għoljin ħafna tas-self meta mqabbel mal-introjtu żdied b’mod qawwi mill-2013, partikolarment ġewwa u madwar Kopenħagen. L-awtoritajiet Daniżi adottaw diversi miżuri makroprudenzjali ġodda li jkomplu jirrestrinġu t-teħid ta’ self riskjuż (effettivi mill-2018 u mill-2020), kif ukoll riforma tat-taxxa fuq il-proprjetà (effettiva mill-2021) biex tindirizza l-iżbilanċi reġjonali fil-prezzijiet tad-djar. Minkejja dan, il-kombinament ta’ livell għoli ħafna ta’ proporzjonijiet tas-self mal-introjtu, dejn għoli b’sensittività għolja tar-rati tal-imgħax u prezzijiet tad-djar potenzjalment sovravalutati qed iżid ir-riskju ta’ korrezzjoni tal-prezzijiet li tista’ tagħmel ħsara lill-ekonomija reali u lis-settur bankarju.

               (9)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2018, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tad-Danimarka u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2018. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2018 u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2018 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lid-Danimarka fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fid-Danimarka imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika globali tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni fid-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (10)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2018 u huwa tal-opinjoni li d-Danimarka mistennija tkun konformi mal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li d-Danimarka tieħu azzjoni fl-2018 u fl-2019 biex:

               1.Iżżid il-kompetizzjoni fis-setturi tas-servizzi li huma orjentati domestikament, pereżempju fid-distribuzzjoni tal-utilitajiet, l-industriji li jużaw netwerk u fis-settur finanzjarju.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        COM(2018) 404 final.

                     (3)

                        P8_TA(2018)0077 u P8_TA(2018)0078.

                     (4)

                        COM(2018) 203 final.

                     (5)

                        Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).

                     (6)

                        COM(2014) 494 final.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 23.5.2018
            COM(2018) 401 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma 2018 tal-Belġjuu li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà 2018 tal-Belġju

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma 2018 tal-Belġju

                  u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà 2018 tal-Belġju

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea
                  2
               ,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew
                  3
               ,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonjiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fit-22 ta’ Novembru 2017, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li ta bidu għas-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2018. Qies il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, ipproklamat mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fit-22 ta’ Marzu 2018. Fit-22 ta' Novembru 2017, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija, fejn il-Belġju ma ġiex identifikat bħala wieħed mill-Istati Membri li jeħtieġ analiżi fil-fond. Fl-istess jum, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro, li ġiet approvata mill-Kunsill Ewropew fit-22 ta’ Marzu 2018. Fl-14 ta’ Mejju 2019, il-Kunsill adotta r-rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro (“rakkomandazzjoni għaż-Żona tal-Euro”).

               (2)Bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro u fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-Unjoni Ekonomika u Monetarja, jinħtieġ li l-Belġju jiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u f’waqtha tar-rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika għaż-Żona tal-Euro, kif riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1) u (3) hawn taħt.

               (3)Ir-rapport speċifiku għall-pajjiż tal-2018 għall-Belġju
                  4
                ġie ppubblikat fis-7 ta’ Marzu 2018. Dan ivvaluta l-progress li għamel il-Belġju biex jindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fil-11 ta’ Lulju 2017, is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Belġju lejn il-miri Europa 2020 nazzjonali tiegħu.

               (4)Fis-27 ta’ April 2018, il-Belġju ppreżenta l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2018 tiegħu u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2018 tiegħu. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

               (5)Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi rilevanti għall-pajjiż ġew indirizzati fl-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej għall-perjodu 2014-2020. Kif kien previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
                  5
               , fejn ikun neċessarju li jingħata sostenn lill-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista' titlob lil Stat Membru biex jirrieżamina u jipproponi emendi fil-Ftehim ta' Sħubija u fil-programmi rilevanti tiegħu. Il-Kummissjoni pprovdiet dettalji ulterjuri dwar kif tista' tagħmel użu minn din id-dispożizzjoni f'linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej ma' governanza ekonomika tajba
                  6
               .

               (6)Bħalissa l-Belġju jinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġett għar-regola tad-dejn. Fil-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu tal-2018, il-Gvern qed jippjana titjib gradwali fil-bilanċ nominali minn defiċit ta’ 1,0 % tal-PDG fl-2017 għal surplus ta’ 0,1 % tal-PDG fl-2021. L-objettiv baġitarju fuq terminu medju ta’ żmien, li huwa pożizzjoni baġitarja bilanċjata f’termini strutturali, huwa ppjanat li jintlaħaq sal-2020. Madankollu, il-bilanċ strutturali rikalkulat
                  7
                għadu jindika defiċit ta’ 0,2 % fl-2020. Wara li tela’ sa kważi 107 % tal-PDG fl-2014 u niżel għal madwar 103 % tal-PDG fl-2017, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern mal-PDG huwa mistenni li jonqos għal 94,6 % sal-2021, skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2018. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawk il-proġettazzjonijiet baġitarji huwa plawsibbli. Fl-istess ħin, il-miżuri meħtieġa biex isostnu l-miri ppjanati tad-defiċit mill-2019 ’l hemm ma ġewx speċifikati u dan jikkontribwixxi għad-deterjorazzjoni proġettata tal-bilanċ strutturali fl-2019 jekk il-politika ma tinbidilx, skont it-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2018.

               (7)Fit-23 ta’ Mejju 2018, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) TFUE, billi l-Belġju ma għamilx biżżejjed progress biex jikkonforma mal-punt referenzjarju tat-tnaqqis tad-dejn fl-2017. Wara valutazzjoni tal-fatturi kollha relevanti, billi bħalissa ma hemmx evidenza robusta għall-konklużjoni dwar l-eżistenza ta’ devjazzjoni sinifikanti fil-Belġju fl-2017 u matul l-2016 u l2017 flimkien, ir-rapport ma setax jikkonkludi bis-sħiħ jekk kienx hemm konformità jew le mal-kriterju tad-dejn kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/1997. Il-Kummissjoni se terġa' tivvaluta l-konformità fuq il-bażi tad-data ex-post għall-2018 li għandha tiġi notifikata fir-rebbiegħa 2019.

               (8)Il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2018 jindika li l-impatt baġitarju tal-miżuri relatati mas-sigurtà fl-2017 huwa sinifikanti, u jipprovdi evidenza adegwata dwar l-ambitu u n-natura ta’ dawn l-ispejjeż baġitarji addizzjonali. Skont il-Kummissjoni, in-nefqa eliġibbli addizzjonali fl-2017 tammonta għal 0,04 % tal-PDG minħabba miżuri relatati mas-sigurtà. Id-dispożizzjonijiet stipulati fl-Artikoli 5(1) u 6(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 ikopru din in-nefqa addizzjonali, minħabba l-gravità tat-theddida tat-terroriżmu huma eventi eċċezzjonali, l-impatt tagħhom fuq il-finanzi pubbliċi tal-Belġju huwa sinifikanti u s-sostenibbiltà ma tkunx kompromessa billi tiġi permessa devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq terminu medju. Għalhekk, l-aġġustament meħtieġ lejn l-objettiv baġitarju fuq terminu medju għall-2017 tnaqqas biex jitqiesu dawn l-ispejjeż addizzjonali.

               (9)Fil-11 ta’ Lulju 2017, il-Kummissjoni rrakomandat li l-Belġju jiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali ta’ nefqa primarja netta tal-gvern
                  8
                ma taqbiżx 1,6 % fl-2018, ekwivalenti għal aġġustament annwali strutturali ta’ 0,6 % tal-PDG. Fl-istess ħin, ġie ddikjarat li l-valutazzjoni tal-Abbozz tal-Pjan Baġitarju tal-2018 u l-valutazzjoni sussegwenti tal-eżiti tal-baġit tal-2018 se jkollhom iqisu l-għan li tintlaħaq pożizzjoni fiskali li tikkontribwixxi kemm biex jissaħħaħ l-irkupru li għaddej kif ukoll li jiżgura s-sostennibbiltà tal-finanzi pubbliċi. Wara l-valutazzjoni tal-Kummissjoni tas-saħħa tal-irkupru fil-Belġju filwaqt li jingħataw il-konsiderazzjonijiet dovuti għall-isfidi tas-sostenibbiltà tiegħu, li twettqu fil-kuntest tal-opinjoni tagħha fuq l-Abbozz ta’ Pjan Baġitarju, ma hemm bżonn jittieħdu l-ebda elementi addizzjonali f’dan ir-rigward. Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2018 tal-Kummissjoni, hemm riskju ta’ devjazzjoni sinifikanti mill-perkors tal-aġġustamenti rakkomandat lejn l-objettiv baġitarju fuq terminu medju fl-2018 u matul l-2017 u l-2018 flimkien.

               (10)Fl-2019, fid-dawl tal-proporzjon tad-dejn ġenerali tal-gvern tal-Belġju 'l fuq minn 60 % tal-PDG u l-marġni tal-potenzjal tal-produzzjoni ta’ 0,4 %, ir-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett jinħtieġ li ma taqbiżz il-1,8 %, f’konformità mal-aġġustament strutturali ta’ 0,6 % tal-PDG li jirriżulta mill-matriċi tar-rekwiżiti skont il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Jekk ma jinbidlux il-politiki, hemm riskju ta’ devjazzjoni sinifikanti minn dan ir-rekwiżit fl-2019 u matul l-2018 u l-2019 flimkien. Prima facie mhuwiex previst li l-Belġju se jikkonforma mar-regola tad-dejn fl-2018 u fl-2019. Kumplessivament, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li mill-2018 jinħtieġ li jittieħdu miżuri neċessarji biex jikkonformaw mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. L-użu ta’ xi gwadann mhux previst biex jitnaqqas iktar il-proporzjon ta’ dejn tal-gvern ġenerali ikun rispons prudenti.

               (11)Is-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi tibqa’ sfida. Ir-riformi tal-pensjonijiet adottati fl-2015 kienu pass sinifikanti li jindirizza riskji marbuta mat-tixjiħ fit-tul, iżda r-Rapport dwar it-Tixjiħ 2018 jindika żieda ikbar milli mistennija qabel fin-nefqa fit-tul relatata mat-tixjiħ kemm għan-nefqa tal-pensjonijiet kif ukoll tal-kura fit-tul. L-infiq fuq il-pensjonijiet huwa pproġettat li jiżdied bi 2,9 pp tal-PDG fl-2070, meta mqabbel maż-żieda ta’ 1,3 pp fl-aġġornament preċedenti u tnaqqis ta’ 0,1 ppt tal-PDG bħala medja għaż-Żona tal-Euro. F’dan ir-rigward l-implimentazzjoni sħiħa tal-pjan direzzjonali ta’ riforma tal-gvern tista’ tikkontribwixxi biex tindirizzaw dawk ir-riskji. Barra minn hekk, in-nefqa fuq il-kura fit-tul hija proġettata li tiżdied, minn livell li huwa diġà 'l fuq mill-medja tal-UE ta’ 2,3 % tal-PDG għal 4,0 % tal-PDG sal-2070.  It-tnaqqis tal-frammentazzjoni fix-xenarju organizzazzjonali tal-kura fit-tul, minħabba t-tqassim tal-kompetenzi fost livelli amministrattivi differenti, għandu l-potenzjal li jżid l-effiċjenza tan-nefqa f’dan il-qasam.

               (12)Huwa essenzjali li jkun hemm koordinazzjoni effettiva tal-baġit fi Stat Membru federali bħall-Belġju, fejn il-parti kbira tas-setgħat tan-nefqa ġiet ittrasferita lill-gvernijiet sottonazzjonali. Biex titjieb il-koordinazzjoni interna u biex jiġi traspost il-komponent fiskali tat-Trattat dwar l-Istabbiltà, il-Koordinazzjoni u l-Governanza fl-Unjoni Ekonomika u Monetarja (“il-Patt Fiskali”), il-gvern federali u l-gvernijiet reġjonali u tal-komunitajiet laħqu ftehim ta’ kooperazzjoni fl-2013, bil-għan li jiġu ddefiniti l-perkorsi fiskali multiannwali kumplessivi u individwali, li se jiġi mmonitorjat mill-Kunsill Għoli għall-Finanzi. Intlaħaq ftehim dwar miri fiskali individwali li għandhom jinkisbu sal-2020, li huwa pass pożittiv. Madankollu, għadu ma sarx ftehim formali dwar il-miri fiskali annwali fil-livelli kollha tal-gvern. Sar progress fir-rigward tal-isabbiliment ta’ salvagwardji suffiċjenti fir-rigward tal-indipendenza tal-Kunsill Għoli tal-Finanzi.

               (13)Hemm lok li jingħata rwol akbar ta’ trażżin ta’ nfiq għall-konsolidament fiskali. In-nefqa pubblika totali bħala perċentwal tal-PDG hija 'l fuq mill-medja taż-Żona tal-Euro. Minkejja l-potenzjal tiegħu biex fuq perjodu ta’ żmien twil jistimola t-tkabbir ekonomiku, l-investiment pubbliku huwa baxx meta mqabbel mal-istandards Ewropej, b’mod partikolari fir-rigward tan-nefqa pubblika totali. Mhux biss l-istokk tal-kapital pubbliku huwa baxx, il-kwalità tal-infrastruttura pubblika ttieklet ukoll. Analiżi tan-nefqa tista’ tikkontribwixxi għal allokazzjoni aktar intelliġenti ta’ nefqa u tappoġġa l-konsolidazzjoni favur it-tkabbir. Fil-livell reġjonali biss il-Fjandri qed jippjana li jdaħħal approċċ ta’ rieżami tal-infiq fil-proċess baġitarju tiegħu. B’żieda ma’ dan, l-ebda livell ta’ gvern fil-Belġju ma huwa marbut b’regoli ta’ nfiq domestiċi, bl-eċċezzjoni ta’ limitu massimu għall-infiq fuq il-kura tas-saħħa. Dan huwa f’kuntrast mal-adozzjoni dejjem tiżdied ta’ tali regoli fl-UE u tipprevjeni l-konsolidazzjoni fiskali bbażata fuq in-nefqa. Barra minn hekk, kontribuzzjonijiet għall-Iskema ta’ Garanzija tad-Depożiti Belġjana ma jiġux investiti f’portafoll separat ta’ assi b’riskju baxx.

               (14)Id-distribuzzjoni ta’ dejn u assi madwar l-unitajiet domestiċi Belġjani tiżvela xi każijiet ta’ vulnerabbiltà, minkejja l-pożizzjoni tal-ġid ġenerali favorevoli tagħhom. Perjodu mtawwal ta’ żieda iktar mgħaġġla fil-prezzijiet tad-djar milli fuq l-introjtu disponibbli tal-unitajiet domestiċi għamlet is-sitwazzjoni finanzjarja tal-familji aktar fraġli permezz ta’ żieda kważi mekkanika tad-dejn tagħhom. Għalkemm ġew imħabbra miżuri makroprudenzjali nazzjonali kumplessi, il-proċess kumpless ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet makroprudenzjali jista’ jħalli r-riskji għall-istabbiltà finanzjarja mhux indirizzati. Bħalissa l-prezzijiet tad-djar jidhru kemxejn sopravalutati.

               (15)Kif indikat fir-rakkomandazzjoni 2018 taż-Żona tal-Euro, il-ġlieda kontra l-pjanifikazzjoni aggressiva tat-taxxa hija essenzjali biex timpedixxi d-distorsjonijiet fil-kompetizzjoni bejn id-ditti, tipprovdu trattament ġust lill-kontribwenti u tissalvagwardja l-finanzi pubbliċi. L-effetti sekondarji ta’ strateġiji ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa tal-kontribwenti bejn l-Istati Membri jirrikjedu azzjoni koordinata ta’ politiki nazzjonali biex jikkomplementaw il-leġiżlazzjoni tal-UE. Dak li qabel kienet is-sistema ta’ Tnaqqis ta’ Interess Nozzjonali li kienet ibbażata fuq l-istokk ta’ ekwità ġiet sostitwita b’sistema inkrementali. Is-sistema l-ġdida, li tikkondividi linja bażi inkrimentali mal-Allokazzjoni għat-Tkabbir u l-Investiment proposta fil-bażi komuni tat-taxxa korporattiva, se tkun limitata għal żieda fil-kapital tal-ekwità kkalkulat fuq bażi ta’ medja ta’ ħames snin. Din il-bidla hija maħsuba biex tikkontribwixxi għan-newtralità tal-baġit ta’ riforma tat-taxxa korporattiva filwaqt li tindirizza l-użu potenzjali tas-sistema fil-pjanifikazzjoni fiskali aggressiva kif ukoll ittaffi l-kwistjoni ta’ preġudizzju tad-dejn / tal-ekwità. Filwaqt li n-nuqqas ta’ xi regoli speċifiċi kontra l-abbuż kien ta’ tħassib, issa qed titħejja riforma tal-qafas kontra l-abbuż. Dan huwa pass pożittiv. Dan se jkun immonitorjat mill-qrib biex jiġu żgurat li r-regoli l-ġodda jindirizzaw il-forom relevanti kollha tal-abbuż. Abbażi ta’ skambji reċenti, il-Kummissjoni se tkompli d-djalogu kostruttiv tagħha fil-ġlieda kontra l-istrateġiji ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa tal-kontribwenti.

               (16)It-tkabbir ekonomiku reċenti kien frott iż-żieda fl-impjieg. It-tkabbir fl-impjiegi kien qawwi fl-2017 u r-rata ta’ qgħad issa tinsab qrib il-livell ta’ qabel il-kriżi.  Madankollu, rigward ir-rata ta’ impjieg tal-popolazzjoni ta’ bejn 20 u 64 sena (68,1 % fl-2017) il-Belġju mhuwiex fit-triq it-tajba sabiex jilħaq il-mira tiegħu tal-Ewropa 2020 ta’ 73,2 %. Sar progress limitat dwar il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol ta’ gruppi żvantaġġjati, minħabba li l-inattività u l-qgħad huma kkonċentrati l-aktar fost il-ħaddiema b’ħiliet baxxi, il-persuni bi sfond ta’ migrazzjoni u ħaddiema ikbar fl-età, li jissuġġerixxi li kemm fatturi strutturali kif ukoll speċifiċi għall-grupp jostakolaw l-integrazzjoni fis-suq tax-xogħol. B’mod partikolari, il-persuni bi sfond ta’ migrazzjoni, li huma proporzjon kbir tal-popolazzjoni fl-età tax-xogħol, qed ikomplu jiffaċċjaw żvantaġġi fis-suq tax-xogħol u b’hekk jirrappreżentaw potenzjal sinifikanti mhux sfruttat tal-potenzjal tas-suq tax-xogħol. Fl-2016, ir-rata ta’ impjieg ta’ dawk li twieldu barra mill-UE kienet ta’ 49,1 %, li hija aktar minn 20 punt perċentwali anqas għan-nattivi (id-distakk kien ferm aktar evidenti għan-nisa). Hemm xi evidenza li l-miżuri ta’ attivazzjoni mhumiex effettivi b’mod ugwali għall-gruppi kollha tal-popolazzjoni. Filwaqt li ttieħdu xi miżuri sabiex jgħinu l-wasliet ġodda biex jintegraw u biex tiġi indirizzata d-diskriminazzjoni, għad hemm nuqqas ta’ koordinazzjoni bejn is-setturi ta’ politika u l-livelli politiċi biex tiġi indirizzata l-isfida ta’ integrazzjoni ta’ persuni bi sfond ta’ migrazzjoni fis-suq tax-xogħol. Għadhom jippersistu disparitajiet reġjonali qawwija fil-prestazzjoni tas-suq tax-xogħol.

               (17)Minkejja l-isforzi biex jitnaqqas il-porzjon ta’ taxxa fuq ix-xogħol, diżinċentivi għax-xogħol jibqgħu għolja għal ċerti gruppi, bħal pereżempju unitajiet domestiċi uniċi li jaqilgħu l-paga medja u t-tieni sors ta’ dħul. Minkejja miżuri preċedenti, il-porzjon ta’ taxxa għal unità domestika uniċi li jaqilgħu l-paga medja baqa’ fost l-ogħla tal-UE fl-2016. In-nassa tal-qgħad għall-ħaddiema b’paga baxxa (67 % tal-paga medja għal unità domestika unika) hija wkoll fost l-ogħla tal-UE. Barra minn hekk, id-diżinċentivi fiskali għat-tieni sors ta’ dħul — l-aktar nisa — jibqgħu.

               (18)Ir-rata ta’ postijiet vakanti hija fost l-ogħla fl-UE u tindika nuqqas ta’ tlaqqigħ ta’ ħiliet kbar relatati, fost fatturi oħra, mal-livell baxx ta’ mobbiltà u ħiliet lingwistiċi mhux adegwati fir-reġjun ta’ Brussell. Il-parteċipazzjoni fit-tagħlim tul il-ħajja hija baxxa. Aktar impenji minn individwi u impjegaturi lejn it-tagħlim tul il-ħajja kontinwu huwa importanti biex in-nies ikunu jistgħu jimmaniġġaw it-tranżizzjonijiet ta’ impjieg.

               (19)Sar xi progress fir-rigward ta’ opportunitajiet indaqs biex jipparteċipaw f’edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali ta’ kwalità billi l-komunitajiet għadhom qed idaħħlu r-riformi fl-iskejjel. Madankollu, minkejja l-prestazzjoni medja tajba meta mqabbla mal-livell internazzjonali, għad fadal inugwaljanzi edukattivi għoljin għal żmien twil.  L-eżiti edukattivi tal-studenti ta’ 15-il sena turi varjazzjoni sinifikanti marbuta mal-isfond soċjoekonomiku u l-istatus ta’ migrant. Id-differenzi fil-prestazzjoni bejn il-komunitajiet kif ukoll in-nuqqas ta’ rappreżentanza ta’ gruppi żvantaġġati fost l-ogħla kisbiet fix-xjenza, il-qari u l-matematika qegħdin iqajmu tħassib. Differenzi kbar fil-prestazzjoni bejn l-iskejjel jimxu id f’id ma’ inugwaljanza f’opportunitajiet edukattivi. Minkejja s-sehem għoli ta’ gradwati fl-edukazzjoni terzjarja, l-inugwaljanzi fl-aċċess għal edukazzjoni ta’ kwalità, nuqqasijiet fil-ħiliet u differenzi reġjonali huma osservati.  Il-proporzjon ta’ gradwati fix-xjenza, it-teknoloġija u l-matematika huwa fost l-aktar baxxi fl-UE u nuqqasijiet f’dawn l-oqsma jista’ jsir ostaklu ewlieni għat-tkabbir u l-innovazzjoni. In-nuqqas ta’ għalliema qegħdin iqajmu tħassib, iżda l-progress fir-riformi tal-għalliema miexi bil-mod. Hemm il-ħtieġa li l-iżvilupp professjonali kontinwu tal-għalliema jiġi adattat.  Kemm tal-Komunitajiet Fjammingi kif ukoll dawk Franċiżi bdew riformi maġġuri tas-sistemi edukattivi tagħhom. L-implimentazzjoni tagħhom hija ppjanata matul l-10 snin li ġejjin u lil hinn. Madankollu, fi tmiem l-2017, ittieħdet id-deċiżjoni li jiġi pospost id-dħul fis-seħħ ta’ miżuri ewlenin. L-impatt tar-riformi u l-miżuri se jiddependi ħafna fuq l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ effettivi tagħhom.

               (20)Saru biss riformi limitati biex jindirizzaw il-qafas regolatorju restrittiv fis-servizzi. Il-Fjandri abbolixxew it-twaqqif ta’ att għal numru magħżul ta’ professjonijiet artiġjanali. Madankollu, ir-regolament jibqa’ għoli f’uħud mis-servizzi professjonali. B’riżultat ta’ dan, il-kompetizzjoni hija baxxa f’dawn is-setturi b’rati baxxi ta’ dħul ta’ kumpaniji ġodda deħlin fis-suq. Fis-settur tal-kostruzzjoni, l-iskemi ta’ awtorizzazzjoni orizzontali għall-aċċess għas-suq tal-kostruzzjoni huma imposti u l-permessi tal-bini jibqgħu kumplessi minkejja miżuri adottati fis-snin reċenti. Ir-rati ta’ attrizzjoni fis-settur tal-kostruzzjoni tal-Belġju huma sostanzjalment inqas mill-medja tal-UE, li jista’ jindika li s-settur isofri minn kompetizzjoni insuffiċjenti. Dan jaffettwa wkoll it-tlestija ta’ proġetti importanti tal-infrastruttura. Hemm ukoll restrizzjonijiet importanti fil-qasam tat-trasport bil-ferrovija u s-servizzi tat-trasport bit-triq. It-tkabbir baxx fil-produttività tal-ekonomija Belġjana huwa fil-parti l-kbira xprunat minn tkabbir baxx fil-produttività fis-settur tas-servizzi. Restrizzjonijiet regolatorji wkoll għandhom effett konsegwenzjali negattiv fuq utenti ta’ dawn is-servizzi, b’mod partikolari s-settur tal-manifattura. Riformi strutturali iktar approfonditi ta’ setturi ta’ servizzi ewlenin għandhom jgħinu biex itejbu t-tkabbir fil-produttività, li huwa essenzjali għal tkabbir futur kif ukoll għas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi.

               (21)Sar ukoll progress limitat fit-titjib tal-funzjonament tas-settur tal-bejgħ bl-imnut. Minkejja r-riformi reċenti, ir-restrizzjonijiet regolatorji għadhom piż fuq ir-rendiment tas-settur u jiskoraġġixxu l-investiment. Il-prezzijiet għal ħafna kategoriji tal-prodotti jibqgħu ogħla milli huma fil-pajjiżi ġirien. Hemm bżonn ta’ aktar sforz biex jagħmlu l-ambjent tan-negozju iktar favur il-kompetizzjoni u l-investiment biex jippermetti lill-konsumaturi jibbenefikaw minn għażla akbar ta’ prodotti u minn prezzijiet aktar baxxi. F’April il-Kummissjoni pproponiet l-aħjar prattiki biex jiggwidaw ir-riformi tal-Istati Membri fis-settur tal-bejgħ bl-imnut
                  9
               .

               (22)Il-prestazzjoni tal-intraprenditorija fil-Belġju għadha baxxa, minkejja xi riformi f’dawn l-aħħar snin u l-miżuri reċenti li l-impatt tagħhom għad irid jiġi vvalutat. Id-dinamiżmu kummerċjali huwa baxx, peress li r-rata tal-ħolqien tan-negozju għadha fost l-aktar baxxi fl-Ewropa, ħafna iktar baxxa mill-medja tal-UE, akkumpanjata b’rata baxxa ta’ qerda. Barra minn hekk il-piż amministrattiv għall-kumpaniji jibqa’ għoli, ikkaratterizzat minn proċeduri kumplessi u livell baxx ta’ ċertezza regolatorja.

               (23)Il-Belġju għandu prestazzjonijiet medji fis-servizzi pubbliċi diġitali. Meta mqabbla mal-pożizzjoni ġenerali tajba fl-iżvilupp ta’ ekonomija diġitali tiegħu, jinsab f’pożizzjoni medja fis-servizzi pubbliċi diġitali. L-istruttura federali tal-Belġju toħloq sfidi speċifiċi fl-istabbiliment koerenti u mifruxa mal-pajjiż kollu ta’ servizzi ta’ gvern elettroniku. Sistemi diversi li mhumiex sistemi neċessarjament interoperabbli joħolqu telf ikkaġunat mill-frizzjoni. Jibqa’ tħassib serju dwar is-sistema ġudizzjarja b’mod partikolari fir-rigward ta’ azzjonijiet li qed idumu, id-diġitalizzazzjoni, u l-affidabbiltà, il-komparabilità u l-uniformità tad-data tal-qorti. It-tnedija ta’ inizjattivi biex jiddiġitalizzaw ċerti servizzi fil-qrati għall-qrati kollha bħall-e-box jew l-e-deposit qegħdin jaqgħu lura. Madankollu, sakemm din is-sistema ta’ kodifika uniformi ma tiġix applikata fil-qrati kollha, id-data dwar l-effiċjenza tal-proċedimenti tal-qorti se tibqa’ limitata fl-affidabbiltà u l-komparabbiltà.

               (24)Minkejja r-riformi riċenti, is-sistema fiskali Belġjana tibqa’ kumplessa. Ir-riforma tat-taxxa korporattiva se tnaqqas tar-rati statutorji u tikkontribwixxi biex tissimplifika s-sistema. Madankollu, ħafna eżenzjonijiet u inċentivi distortivi jibqgħu hemm, minħabba li hemm xejra dejjem tikber fl-ammont totali ta’ eżenzjonijiet mit-taxxa. L-opportunità li t-taxxi jinbidlu għal bażijiet li aktar jiffavorixxu t-tkabbir tista’ tintuża aktar. Dħul minn taxxi relatati mal-ambjent huma fost l-aktar baxxi fl-UE. Hemm potenzjal konsiderevoli għal ċaqliq ġenwin għal taxxa “ambjentali” li jittratta fost oħrajn trattament favorevoli tal-karozzi tal-kumpaniji, li jikkontribwixxu għat-tniġġis tal-arja, il-konġestjoni u l-emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett ta’ serra.

               (25)Kien hemm progress limitat fl-indirizzar ta’ konġestjoni tat-traffiku. Il-mobilità ssofri minn nuqqas ta’ investiment pubbliku fl-infrastruttura, inċentivi fiskali distorsivi u nuqqas ta’ kompetizzjoni fis-servizzi tat-trasport, li jikkawża konġestjoni kbira u jostakola t-tkabbir tal-produttività. Il-konġestjoni fit-toroq sejra għall-agħar sena wara sena, li jiskoraġġixxu l-investiment barrani u li joħloq spejjeż ekonomiċi, soċjali u ambjentali għolja. L-aktar sfidi urġenti huma li titlest u tiġi aġġornata l-infrastruttura tat-trasport bil-ferrovija u bit-triq, speċjalment madwar u f'Antwerp u Brussell. Hemm ukoll restrizzjonijiet importanti fil-qasam tat-trasport bil-ferrovija u s-servizzi tat-trasport bit-triq. L-awtoritajiet jistgħu jħeġġu użu aktar effiċjenti tal-infrastruttura eżistenti u bidla modali minn użu ta’ trasport individwali lejn alternattivi iktar kollettivi u b’emissjonijiet baxxi.

               (26)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2018, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Belġju u ppubblikatha fir-rapport speċifiku għall-pajjiż tal-2018. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà 2018 u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma 2018 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Belġju fis-snin preċedenti. Qiset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Belġju iżda wkoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, minħabba l-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (27)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2018 u l-opinjoni tiegħu
                  10
                hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni 1 ta’ hawn taħt,

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Belġju jieħu azzjoni fl-2018 u l-2019 biex:

               1.Jiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett ma jeċċedix il-1,8 % fl-2019, li jikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,6 % tal-PDG. Juża l-qligħ mhux mistenni biex iħaffef it-tnaqqis tal-proporzjon tad-dejn ġenerali tal-gvern. Jiżgura r-riformi tal-pensjoni previsti u jillimita ż-żieda proġettata fin-nefqa tal-kura għat-tul. Isegwi l-implimentazzjoni sħiħa tal-Ftehim ta’ Kooperazzjoni tal-2013 biex jikkoordina l-politiki fiskali fil-livelli kollha tal-gvern. Itejjeb l-effiċjenza u l-kompożizzjoni tal-infiq pubbliku fil-livelli kollha tal-gvern biex jinħoloq spazju għall-investiment pubbliku, b’mod partikolari billi jwettaq analiżi tan-nefqa.

               2.Jelimina d-diżinċentivi għax-xogħol u jsaħħaħ l-effettività tal-politiki attivi tas-suq tax-xogħol, b’mod partikolari għal dawk b’ħiliet baxxi, il-persuni bi sfond ta’ migrazzjoni u ħaddiema akbar fl-età. Ikompli r-riformi fl-edukazzjoni u t-taħriġ, inkluż billi jrawwem l-ekwità, u jżid is-sehem ta’ gradwati fix-xjenza, it-teknoloġija, l-inġinerija u l-matematika.

               3.Inaqqas l-piż regolatorju u amministrattiv biex jinċentiva l-imprenditorija u tiżdied il-kompetizzjoni fis-servizzi, b’mod partikolari il-bejgħ bl-imnut, il-kostruzzjoni u s-servizzi professjonali. Jiġu indirizzati l-isfidi tal-mobbiltà li dejjem jiżdiedu, b’mod partikolari permezz ta’ investiment f’infrastruttura tat-trasport ġdida jew eżistenti u jissaħħu l-inċentivi għal trasport tal-użu kollettiv u b’emissjonijiet baxxi.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        COM(2018) 401 final.

                     (3)

                        P8_TA(2018)0077 u P8_TA(2018)0078.

                     (4)

                        SWD(2018) 200 final.

                     (5)

                        Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).

                     (6)

                        COM(2014) 494 final.

                     (7)

                        Il-bilanċ nett aġġustat ċiklikament ta’ miżuri ta’ darba u temporanji, ikkalkulat mill-ġdid mill-Kummissjoni b’metodoloġija miftiehma b’mod komuni.

                     (8)

                        In-nefqa primarja netta tal-gvern hija magħmula min-nefqa totali tal-gvern mingħajr in-nefqa fuq l-imgħax, in-nefqa fuq programmi tal-Unjoni li huma korrisposti bis-sħiħ minn dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fuq in-nefqa tal-benefiċċji tal-qgħad. Il-formazzjoni ta’ kapital gross fiss iffinanzjata nazzjonalment hija mifruxa fuq perjodu ta’ erba’ (4) snin. Miżuri diskrezzjonarji ta’ dħul jew żidiet tad-dħul b’mandat tal-liġi huma fatturati. Miżuri ta’ darba kemm fuq in-naħa tad-dħul kif ukoll tal-infiq huma esklużi.

                     (9)

                        COM(2018) 219 final.

                     (10)

                        Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.