title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta' Lulju 2015 fuq il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-Portugall għall-2015 u l-għoti ta' opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-Portugall tal-2015

text:
               18.8.2015

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 272/94

         RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
   tal-14 ta' Lulju 2015
   fuq il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-Portugall għall-2015 u l-għoti ta' opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-Portugall tal-2015
   (2015/C 272/25)
   IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
   Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,
   Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika (1), u partikolarment l-Artikolu 5(2) tiegħu,
   Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2) u partikolarment l-Artikolu 6(1) tiegħu,
   Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
   Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,
   Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,
   Billi:

               (1)

               Fis-26 ta' Marzu 2010, il-Kunsill Ewropew qabel mal-proposta tal-Kummissjoni li tiġi mnedija strateġija ġdida għat-tkabbir u l-impjiegi, Ewropa 2020, li tkun imsejsa fuq koordinazzjoni msaħħa tal-politiki ekonomiċi. L-istrateġija tiffoka fuq l-oqsma ewlenin fejn hija meħtieġa azzjoni biex tingħata spinta lill-potenzjal tal-Ewropa għat-tkabbir sostenibbli u l-kompetittività.

               (2)

               Fl-14 ta’ Lulju 2015, il-Kunsill, abbażi tal-proposti tal-Kummissjoni, adotta Rakkomandazzjoni dwar il-linji gwida ġenerali għall-politiki ekonomiċi tal-Istati Membri u l-Unjoni u, fil-21 ta’ Ottubru 2010, adotta deċiżjoni dwar il-linji gwida għall-politiki tal-impjiegi tal-Istati Membri (3). Flimkien dawn jagħmlu il-“linji gwida integrati” li l-Istati Membri ġew mistiedna jikkunsidraw fil-politiki nazzjonali tagħhom dwar l-ekonomija u l-impjiegi.

               (3)

               Fit-8 ta' Lulju 2014, il-Kunsill adotta Rakkomandazzjoni (4) dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-Portugall għall-2014 u ta l-opinjoni tiegħu dwar il-Programm ta' Stabbiltà aġġornat tal-Portugall għall-2014. Fit-28 ta' Novembru 2014, skont ir-Regolament (UE) Nru 473/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5), il-Kummissjoni ppreżentat l-opinjoni tagħha dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-Portugall għall-2015.

               (4)

               Fit-28 ta' Novembru 2014, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li ta bidu għas-Semestru Ewropew ta' koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2015. Fl-istess ġurnata, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija, li fih il-Portugall ġie identifikat bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru għandu jitwettaq rieżami fil-fond.

               (5)

               Fit-18 ta' Diċembru 2014, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet sabiex jiġi stimulat l-investiment, biex b'hekk kienu msaħħa r-riformi strutturali u titkompla t-triq lejn konsolidazzjoni fiskali responsabbli li tiffavorixxi t-tkabbir.

               (6)

               Fis-26 ta' Frar 2015, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż tal-2015 għall-Portugall. Dan ivvaluta l-progress li għamel il-Portugall fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fit-8 ta' Lulju 2014. Ir-rapport tal-pajjiż jinkludi wkoll ir-riżultati tar-rieżami fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011. L-analiżi tal-Kummissjoni twassalha biex tikkonkludi li l-Portugall għaddej minn żbilanċi makroekonomiċi eċċessivi li jeħtieġu azzjoni politika deċiżiva u monitoraġġ speċifiku. Huwa veru li nkiseb progress konsiderevoli permess tal-programm ta' aġġustament, kemm fir-rigward tal-aġġustament ekonomiku kif ukoll fejn għandhom x'jaqsmu l-politiki. Minkejja l-isforz fit-tnaqqis fl-ingranaġġ osservat fis-setturi tal-unitajiet domestiċi u s-setturi tal-korporazzjonijiet mhux finanzjarji, għad fadal riskji sinifikanti, marbuta mal-livelli għolja tal-pożizzjoni tad-dejn intern u estern f'firxa ta' setturi varji, u dawn jistħoqqilhom attenzjoni mill-qrib. Hemm ukoll pressjonijiet tat-tnaqqis fl-ingranaġġ b'saħħithom fil-kuntest ta' tkabbir baxx, inflazzjoni baxxa u qgħad għoli.

               (7)

               Fit-28 ta' April 2015, il-Portugall ippreżenta l-Programm Nazzjonali ta' Riforma għall-2015 u l-Programm ta' Stabbiltà tal-2015 tiegħu. Sabiex jiġu kkunsidrati l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess żmien.

               (8)

               Bħalissal-Portugall qiegħed fil-parti korrettiva tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir. Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2015, il-Gvern qed jippjana li jikkoreġi d-defiċit eċċessiv sal-2015 f'konformità mal-iskadenza stabbilita mill-Kunsill. Huwa qed jippjana li jnaqqas id-defiċit nominali għal 2,7 % tal-PDG fl-2015 u gradwalment aktar għal 0,6 % tal-PDG fl-2018. Skont il-Programm ta' Stabbiltà, il-Gvern qed jippjana li jilħaq l-objettiv fuq perjodu ta' żmien medju — defiċit strutturali ta' 0,5 % tal-PDG — fl-2016. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern għall-PDG mistenni jonqos għal 124,2 % fl-2015 u aktar għal madwar 112,1 % fl-2018. Ix-xenarju makroekonomiku lli jirfed dawn il-projezzjonijiet baġitarji huwa plawżibbli għall-2015 u l-2016, iżda pjuttost ottimistiku għall-2017 u l-2018 li għalihom ġew identifikati xi riskji mill-Kunsill tal-Finanzi Pubbliċi Portugiż. Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2015, għadha mhix żgurata korrezzjoni f'waqtha u fit-tul tad-defiċit eċċessiv għall-2015, iżda tista' tintlaħaq. Fl-istess ħin, l-isforz fiskali jinsab taħt dak irrakkomandat mill-Kunsill. Jekk wieħed jassumi li d-defiċit eċċessiv jiġi korrett, il-Portugall ikun suġġett għall-parti preventiva tal-Patt mill-2016. Miżuri li jtejbu l-bilanċ biex jappoġġjaw il-miri ppjanati għad-defiċit mill-2016 'il quddiem għad mhumiex speċifikati biżżejjed u jidhru li mhumiex kbar biżżejjed. Għalhekk, jidher li hemm riskju ta' devjazzjoni sinifikanti mill-aġġustament meħtieġ lejn l-objettiv fuq terminu medju fl-2016, u ser ikunu meħtieġa miżuri strutturali ulterjuri. Fuq il-bażi tal-valutazzjoni tiegħu tal-Programm ta' Stabbiltà u meta jikkunsidra t-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2015, il-Kunsill hu tal-opinjoni li hemm ir-riskju li l-Portugall ma jikkonformax mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir.

               (9)

               Il-konsolidazzjoni fiskali trid tissaħħaħ b'effiċjenza u kwalità miżjuda tal-ispiża pubblika fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni pubblika u b'riformi ulterjuri tas-sistema ta' ġestjoni tal-finanzi pubbliċi. B'mod partikolari, huma neċessarji sforzi ulterjuri biex jiżguraw kontroll strett tan-nefqa bl-infurzar tal-liġi tal-kontroll tal-impenji u biex isaħħu l-obbligu ta' rendikont. Il-liġi dwar is-salarju uniku ġiet ippubblikata f'Settembru tal-2014 u ġiet applikata minn Jannar tal-2015; qed titħejja l-implimentazzjoni tad-Digriet amministrattiv dwar l-iskala tas-supplimenti uniċi. Ir-ristrutturar tal-intrapriża tal-Istat għadu ma tlestiex. Kien hemm progress limitat fl-iżvilupp ta' miżuri komprensivi ġodda bħala parti mir-riforma attwali tal-pensjonijiet wara s-sentenzi tal-Qorti Kostituzzjonali ta' Awwissu 2014. Il-Portugall saritlu riforma komprensiva tas-sistema fiskali tiegħu fl-aħħar sentejn, immirata għat-taxxa fuq il-kumpaniji, it-taxxa fuq id-dħul personali u t-tassazzjoni ambjentali. Għandu jiġi evalwat l-impatt kumplessiv ta' din ir-riforma. Hemm ambitu wiesa' għal riformi ulterjuri biex jimmodernizzaw l-amministrazzjoni tad-dħul u biex ikomplu jtejjbu l-konformità mar-regoli min-naħa tal-kontribwenti.

               (10)

               Is-sistema ta' negozjar kollettiv riċentement sarulha diversi riformi, għalkemm mhux kollha kemm huma jippromwovu allinjament tas-salarji mal-produttività fil-livell tas-setturi u tal-kumpaniji. L-isfida tas-sistema hija li tippermetti lill-kumpaniji jaġġustaw għal ċirkostanzi speċifiċi. Dan jinkludi l-użu effettiv ta' dispożizzjonijiet eżistenti għall-kumpaniji biex jidderogaw minn ftehimiet kollettivi settorjali skont ċirkostanzi speċifiċi. Minkejja l-iffriżar fi snin riċenti, is-salarju minimu żdied b'mod ħafna aktar mgħaġġel mis-salarju medju f'termini nominali mill-2008 u l-proporzjon ta' ħaddiema koperti mis-salarju minimu kiber minn 5 % fl-2005 għal 12,9 % fl-2014.

               (11)

               Sar progress sinifikanti fir-rigward tal-użu ta' politiki attivi fis-suq tax-xogħol u tar-riforma ta' servizzi pubbliċi għall-impjieg. Madanakollu, jifdal sfidi fir-rigward tal-ilħuq ta' żgħażagħ li mhumiex impjegati u lanqas fl-edukazzjoni jew it-taħriġ. Hemm bżonn li tiżdied id-diġitalizzazzjoni tas-servizzi li jieħdu ħsieb l-adattament għas-suq tax-xogħol. L-iżgurar ta' kopertura xierqa ta' assistenza soċjali, b'mod partikolari l-iskema ta' dħul minimu, jibqa' sfida ewlenija. Sar xi ftit tal-progress fit-titjib tal-kwalità u r-rilevanza għas-suq tax-xogħol tal-edukazzjoni. Il-Portugall irriforma l-kurrikuli u l-istatuti tal-għalliema sabiex itejjeb il-kwalità tal-edukazzjoni. L-użu tal-għodda ta' monitoraġġ u d-diversifikazzjoni ta' perkorsi bi programmi ġodda ta' edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali għandhom jindirizzaw it-tluq bikri mill-iskola u jgħinu fit-titjib tar-rati ta' prestazzjoni. Riformi riċenti huma mfassla biex itejjbu s-sistema ta' edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali, iżda tibqa' l-isfida biex din is-sistema ssir aktar attraenti għall-istudenti. It-trawwim tat-trasferiment tal-għarfien bejn l-edukazzjoni għolja, kumpaniji tas-settur privat u organizzazzjonijiet ta' riċerka wkoll jirrappreżenta sfida.

               (12)

               Id-dejn għoli ta' kumpaniji Portugiżi għadu joħloq piż fuq ir-rendiment tagħhom u jimpedixxi investimenti ġodda, u d-dejn tal-unitajiet domestiċi naqas b'mod sinifikanti. B'segwitu għall-eżerċizzju ta' Valutazzjoni Komprensiva, il-Bank Ċentrali żied il-monitoraġġ tal-likwidità u l-pożizzjoni kapitali tal-banek, kif ukoll ivvaluta l-pjan għall-irkupru tal-banek. Il-proporzjon ta' self korporattiv improduttiv għadu għoli (fuq it-18 %) u huwa piż fuq il-karti bilanċjali tal-banek. Ir-riforma tat-taxxa fuq id-dħul korporattiv li nbdiet fl-2014 issaħħaħ il-limiti tal-possibilità ta' tnaqqis ta' spejjeż finanzjarji netti, iżda l-preferenza għal dejn għoli fit-tassazzjoni korporattiva tista' tiġi indirizzata ulterjorment. Il-pjattaformi/proċessi ta' ristrutturar korporattivi PER u SIREVE qed jitfasslu mill-ġdid, b'enfasi msaħħa fuq l-għajnuna lil kumpaniji vijabbli biex jibqgħu fin-negozju minflok jidħlu f'likwidazzjoni. Iċ-ċifri tat-tnaqqis fl-ingranaġġ għall-2014 juru progress sostanzjali fl-implimentazzjoni tal-miżuri biex jitnaqqas id-dejn korporattiv eċċessiv. Il-pjan strateġiku għar-ristrutturar tad-dejn korporattiv, ippubblikat f'Mejju 2014, qed jieħu l-forma bil-mod fil-leġiżlazzjoni permezz ta' diversi miżuri. Qed isir progress ukoll fit-twessigħ tal-firxa ta' alternattivi għall-finanzjament disponibbli għal kumpaniji mhux finanzjarji billi jiġu inkoraġġuti investimenti ta' ekwità. L-Istituzzjoni tal-Finanzi għall-Iżvilupp, stabbilita formalment f'Settembru 2014, beħsiebha tindirizza l-fallimenti tas-suq li jxekklu l-aċċess għall-finanzi tal-SMEs.

               (13)

               Hemm lok biex jissaħħu l-miżuri biex jiżdiedu l-effiċjenza u l-kwalità tas-sistema ġudizzjarja, b'mod partikolari fir-rigward tal-evalwazzjoni tal-attivitajiet tal-qrati u l-użu ta' għodod onlajn, u biex isir stħarriġ tal-utenti tal-qorti jew professjonisti legali. Skont It-Tabella ta' Valutazzjoni tal-Ġustizzja tal-UE għall-2015, il-proċedimenti ta' infurzar fil-kawżi ċivili u kummerċjali jkomplu jkunu twal (386 ġurnata). In-numru ta' kawżi ta' eżekuzzjoni għadu qed jonqos bi ftit, filwaqt li ż-żmien għat-tlestija jibqa' twil (1 045 ġurnata fl-2014). Ir-riformi relatati mal-qrati tat-taxxa u dawk amministrattivi mexjin b'pass inqas mgħaġġel minn riformi ġudizzjarji oħra. Iż-żieda fin-numru ta' każijiet ta' insolvenza enfasizzat il-bżonn li jiżdiedu r-riżorsi u t-taħriġ għal qrati tal-ewwel istanza f'dan il-qasam. Il-likwidità tan-negozji tkompli tiġi aggravata minn dewmien twil fil-ħlasijiet, l-aktar mis-settur pubbliku. Ma ttieħdu l-ebda miżuri ġodda u ma saru l-ebda impenji biex jiġu indirizzati dawn il-ħlasijiet tard. Hemm nuqqas ta' trasparenza fir-rigward ta' sħubijiet pubbliċi-privati fil-livelli ta' gvern lokali u reġjonali u fil-qasam ta' konċessjonijiet fil-livelli kollha. Il-prevenzjoni ta' korruzzjoni hija mxekkla mill-applikazzjoni ineffettiva ta' qafas legali eżistenti, li fiha jeħtieġ li jitjiebu l-monitoraġġ, l-implimentazzjoni u l-infurzar tas-sanzjonijiet.

               (14)

               L-awtorità regolatorja tat-trasport il-ġdida għadha mhijiex operazzjonali. Il-miżuri ta' liberalizzazzjoni ta' konċessjonijiet fil-portijiet, fis-settur ferrovjarju u t-trasport pubbliku metropolitan qed idumu, u b'hekk jonqsu milli jistimulaw l-investiment. Kien hemm progress limitat fl-implimentazzjoni tal-pjan tat-trasport fit-tul u l-iskeda għar-riforma tas-settur tal-portijiet. Kien hemm dewmien fil-konċessjonijiet tat-trasport għaż-żoni metropolitani ta' Lisbona u Porto. Barra minn hekk, sar progress limitat fin-negozjar mill-ġdid tal-konċessjonijiet fil-portijiet u fis-settur ferrovjarju. Il-fużjoni bejn l-operaturi tal-infrastruttura ferrovjarja (REFER) u dawk tat-toroq (EP), maħsuba biex ittejjeb is-sostenibilità finanzjarja tal-korp infrastrutturali l-ġdid tat-toroq u ferrovjarju, għadha għaddejja. In-numru tal-persunal tnaqqas fl-intrapriżi tal-Istat fis-settur tat-trasport.

               (15)

               Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Portugall u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2015. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta' Stabbiltà u l-Programm Nazzjonali ta' Riforma u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Portugall fi snin preċedenti. Hija mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Portugall imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-UE, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-UE għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri. Ir-rakkomandazzjonijiet skont is-Semestru Ewropew huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet minn (1) sa (5) hawn taħt.

               (16)

               Fid-dawl ta' din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà, u l-opinjoni tiegħu (6) hija riflessa b'mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

               (17)

               Fid-dawl tar-rieżami fil-fond tal-Kummissjoni u ta' din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta' Riforma u l-Programm ta' Stabbiltà. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet minn (1) sa (4) hawn taħt.

               (18)

               Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet ukoll analiżi tal-politika ekonomika taż-żona tal-euro inġenerali. Fuq il-bażi ta' din l-analiżi, il-Kunsill ħareġ rakkomandazzjonijiet speċifiċi indirizzati lill-Istati Membri li l-munita tagħhom hi l-euro (7). Bħala pajjiż li l-munita tiegħu hija l-euro, il-Portugall għandu jiżgura wkoll l-implimentazzjoni sħiħa u f'waqtha ta' dawk ir-rakkomandazzjonijiet,

         B'DAN JIRRAKKOMANDA li l-Portugall jieħu azzjoni fl-2015 u l-2016 biex:

               1.

               Jiżgura korrezzjoni fit-tul tad-defiċit eċċessiv fl-2015 billi jieħu miżuri kif meħtieġ. Jikseb aġġustament fiskali ta' 0,6 % tal-PDG lejn l-objettiv baġitarju fuq terminu medju fl-2016. Juża qligħ mhux mistenni biex jiġi aċċellerat it-tnaqqis tad-defiċit u tad-dejn. Jinforza l-liġi tal-kontroll tal-impenji biex jikkontrolla n-nefqa aħjar. Itejjeb is-sostenibilità tas-sistema tal-pensjoni fuq terminu medju. Jissalvagwardja s-sostenibilità finanzjarja tal-intrapriżi tal-istat. Itejjeb ulterjorment il-konformità tat-taxxa u l-effiċjenza tal-amministrazzjoni tat-taxxa.

               2.

               Jippromwovi l-allinjament tas-salarji mal-produttività, f'konsultazzjoni mal-imsieħba soċjali u f'konformità mal-prattiki nazzjonali, filwaqt li jqis id-differenza fil-ħiliet u l-kundizzjonijiet tas-suq tax-xogħol lokali kif ukoll diverġenzi fil-prestazzjoni ekonomika fost ir-reġjuni, setturi u kumpaniji. Jiżgura li żviluppi relatati mas-salarju minimu jkunu konsistenti mal-objettivi ta' promozzjoni tal-impjieg u l-kompetittività

               3.

               Itejjeb l-effiċjenza tas-servizzi pubbliċi għall-impjieg, b'mod partikolari billi jżid l-ilħuq għal żgħażagħ mhux irreġistrati. Jiżgura attivazzjoni effettiva ta' dawk li jirċievu l-benefiċċji u kopertura xierqa tal-assistenza soċjali, b'mod partikolari l-iskema ta' dħul minimu.

               4.

               Jieħu miżuri ulterjuri biex inaqqas id-dejn korporattiv eċċessiv, biex jindirizza l-proporzjon ta' self mhux produttiv korporattiv fil-banek u biex inaqqas il-preġudizzju ta' dejn għal korporattivi taħt id-dispożizzjonijiet tat-taxxa. Itejjeb l-effiċjenza tal-għodod ta' ristrutturar tad-dejn għal kumpaniji vijabbli billi jintroduċi inċentivi għal banek u debituri biex jinvolvu ruħhom fi proċessi ta' ristrutturar fi stadju bikri.

               5.

               Jaċċellera l-miżuri u jżid it-trasparenza fir-rigward ta' konċessjonijiet, inkluż fis-settur tat-trasport, u sħubijiet pubbliċi-privati f'livell lokali u reġjonali.

      Magħmul fi Brussell, l-14 ta' Lulju 2015.

            Għall-Kunsill

            Il-President

         P. GRAMEGNA

      (1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

      (2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

      (3)  Inżammu permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2014/322/UE tas-6 ta’ Mejju 2014 dwar il-linji gwida għall-politika tal-Istati Membri dwar l-impjiegi għall-2014 (ĠU L 165, 4.6.2014, p. 49).

      (4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-8 ta' Lulju 2014 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma 2014 tal-Portugall u li twassal opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-Portugall, 2014 (ĠU C 247, 29.7.2014, p. 102).

      (5)  Regolament (UE) Nru 473/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta' Mejju 2013 dwar dispożizzjonijiet komuni għall-monitoraġġ u l-valutazzjoni tal-abbozzi tal-pjani baġitarji u l-iżgurar tal-korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv tal-Istati Membri fiż-żona tal-euro (ĠU L 140, 27.5.2013, p. 11).

      (6)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

      (7)  ĠU C 272, 18.8.2015, p. 98.


title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta' Lulju 2015 fuq il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-Litwanja għall-2015 u l-għoti ta' opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-Litwanja tal-2015

text:
               18.8.2015

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 272/70

         RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
   tal-14 ta' Lulju 2015
   fuq il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-Litwanja għall-2015 u l-għoti ta' opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-Litwanja tal-2015
   (2015/C 272/18)
   IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
   Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,
   Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika (1), u partikolarment l-Artikolu 5(2) tiegħu,
   Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
   Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,
   Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,
   Billi:

               (1)

               Fis-26 ta' Marzu 2010, il-Kunsill Ewropew qabel mal-proposta tal-Kummissjoni li tiġi mnedija strateġija ġdida għat-tkabbir u l-impjiegi, Ewropa 2020, li tkun imsejsa fuq koordinazzjoni msaħħa tal-politiki ekonomiċi. L-istrateġija tiffoka fuq l-oqsma ewlenin fejn hija meħtieġa azzjoni biex tingħata spinta lill-potenzjal tal-Ewropa għat-tkabbir sostenibbli u l-kompetittività.

               (2)

               Fl-14 ta' Lulju 2015, il-Kunsill, abbażi tal-proposti tal-Kummissjoni, adotta Rakkomandazzjoni dwar il-linji gwida ġenerali għall-politiki ekonomiċi tal-Istati Membri u l-Unjoni u, fil-21 ta' Ottubru 2010, adotta deċiżjoni dwar il-linji gwida għall-politiki tal-impjiegi tal-Istati Membri (2). Flimkien dawn jagħmlu l-'linji gwida integrati' li l-Istati Membri ġew mistiedna jikkunsidraw fil-politiki nazzjonali tagħhom dwar l-ekonomija u l-impjiegi.

               (3)

               Fit-8 ta' Lulju 2014, il-Kunsill adotta Rakkomandazzjoni (3) dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-Litwanja għall-2014 u ta l-opinjoni tiegħu dwar il-Programm ta' Konverġenza aġġornat tal-Litwanja għall-2014.

               (4)

               Fit-28 ta' Novembru 2014, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li ta bidu għas-Semestru Ewropew għal koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2015. Fl-istess ġurnata, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija, li fih il-Litwanja ma ġietx identifikata bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru għandu jitwettaq rieżami fil-fond.

               (5)

               Fit-18 ta' Diċembru 2014, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet sabiex jiġi stimulat l-investiment, biex b'hekk kienu msaħħa r-riformi strutturali u titkompla t-triq lejn konsolidazzjoni fiskali responsabbli li tiffavorixxi t-tkabbir.

               (6)

               Fis-26 ta' Frar 2015, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż tal-2015 għal-Litwanja. Dan ivvaluta l-progress li għamlet il-Litwanja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fit-8 ta' Lulju 2014.

               (7)

               Fit-13 ta' April 2015, il-Litwanja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2015 u fit-30 ta' April 2015 ippreżentat il-Programm ta' Stabbiltà tal-2015 tagħha. Sabiex jiġu kkunsidrati l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess żmien.

               (8)

               Bħalissal-Litwanja qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir. Fil-Programm ta' Stabbiltà tagħha tal-2015, il-Litwanja talbet l-applikazzjoni tal-klawżola ta' riforma tal-pensjonijiet. Il-Litwanja stmat il-kostijiet baġitarji tar-riforma tal-pensjonijiet fl-2016 għal 0,1 % tal-PDG. Soġġett għal konferma mill-Eurostat li r-riforma tal-pensjonijiet tissodisfa l-kundizzjonijiet meħtieġa, u b'kunsiderazzjoni li jiġi rrispettat marġni xieraq ta' sigurtà fir-rigward tal-valur referenzjali tad-defiċit, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li fl-2016 il-Litwanja tista' tibbenefika mid-devjazzjoni temporanja mitluba mill-perkors ta' aġġustament meħtieġ lejn l-objettiv ta' terminu medju. Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu, il-Gvern qed jippjana li jilħaq defiċit nominali ta' 1,2 % tal-PDG fl-2015 u li dan jinbidel f'surplus ta' 0,7 % tal-PDG sal-2018. Il-Gvern beħsiebu jibqa' fuq l-objettiv baġitarju ta' terminu medju — defiċit strutturali ta' 1 % tal-PDG — matul il-perjodu tal-programm. Skont il-Programm ta' Stabbiltà, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern huwa mistenni li jilħaq il-livell massimu fl-2015 bi 42,2 % u li jonqos għal 32,9 % fl-2018. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-projezzjonijiet baġitarji huwa plawżibbli. Madankollu, il-miżuri biex jappoġġaw il-miri tad-defiċit ippjanati mill-2016 'il quddiem ma ġewx speċifikati biżżejjed. Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2015, hemm ir-riskju ta' xi devjazzjoni mill-perkors ta' aġġustament meħtieġ lejn l-objettiv ta' terminu medju fl-2015 minħabba l-eċċess ta' 0,3 % tal-PDG tan-nefqa netta għat-tkabbir matul il-parametru referenzjarju. Għall-perjodu 2015-2016, kemm il-bilanċ strutturali kif ukoll it-tkabbir tan-nefqa jiddevjaw b'mod sinifikanti mill-pjan ta' aġġustament mitlub li jindika riskju ta' devjazzjoni sinifikanti fl-2016. Għaldaqstant, se jkunu meħtieġa aktar miżuri matul dawn is-sentejn. Fuq il-bażi tal-valutazzjoni tiegħu tal-Programm ta' Stabbiltà u meta jikkunsidra t-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2015, il-Kunsill hu tal-opinjoni li hemm riskju li l-Litwanja ma tikkonformax mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir. Barra minn hekk, minkejja l-progress riċenti, il-qafas fiskali attwali għandu jkompli jitjieb bit-tisħiħ tan-natura vinkolanti tiegħu u l-iżgurar ta' konsistenza sħiħa mad-dispożizzjonijiet fiskali tal-UE. Id-dħul mit-taxxa tal-Litwanja jiddependi ħafna mit-tassazzjoni indiretta u dik fuq ix-xogħol, filwaqt li d-dħul mit-tassazzjoni ambjentali u t-tassazzjoni fuq il-ġid għadu baxx ħafna. Il-Litwanja tkompli tiffaċċja sfidi f'dan il-qasam ta' konformità fiskali, b'mod partikolari fir-rigward tal-VAT.

               (9)

               Il-Litwanja qed tiffaċċja tnaqqis sostanzjali fil-popolazzjoni fl-età tax-xogħol, xprunat minn kwistjonijiet demografiċi, il-migrazzjoni u l-prestazzjoni baxxa tas-sistema tal-kura tas-saħħa. Il-livell persistentement baxx ta' parteċipazzjoni fit-tagħlim tul il-ħajja ma jiffavorixxix it-tisħiħ tal-kapital uman, it-titjib tal-impjegabbiltà jew iż-żieda tal-produttività. L-iskejjel għandhom rata li hija ogħla mill-medja ta' dawk li jiksbu riżultati baxxi, li jindika l-ħtieġa għal modernizzazzjoni tat-taħriġ tal-għalliema u l-promozzjoni tal-iżvilupp professjonali kontinwu. L-edukazzjoni u t-taħriġ offruti mhux dejjem huma rilevanti għas-suq tax-xogħol. Il-proporzjon ta' studenti li jsegwu programmi tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali fl-edukazzjoni sekondarja huwa baxx. Il-Litwanja qed tieħu azzjoni biex ittejjeb u twessa' l-apprendistati u t-tagħlim imsejjes fuq ix-xogħol, iżda l-għadd u l-kwalità ta' tali programmi għadhom mhumiex biżżejjed. In-numru ta' sodod tal-isptarijiet per capita għadu għoli meta mqabbel mal-bqija tal-Unjoni, li jissuġġerixxi li jista' jkun hemm żbilanċi fil-provvediment tal-kura tas-saħħa. Fl-istess ħin, l-investiment pubbliku totali fis-settur tal-kura tas-saħħa għadu baxx. Il-frekwenza għolja rappurtata ta' pagamenti informali għas-servizzi tal-kura tas-saħħa, flimkien ma' tħassib dwar il-korruzzjoni fi proċeduri ta' akkwist pubbliku għal prodotti mediċi, juri l-ħtieġa li tittejjeb il-governanza tas-sistema tal-kura tas-saħħa.

               (10)

               Il-miżuri tar-riforma tal-pensjoni li ġew adottati mhumiex biżżejjed biex jindirizzaw il-kwistjoni tas-sostenibbiltà fuq terminu medju tas-sistema tal-pensjonijiet. L-età tal-irtirar statutorja qed tiżdied bil-mod matul iż-żmien sal-2026, iżda s-sistema tal-pensjonijiet ma tqisx l-indikaturi tal-istennija tal-għomor. Barra minn hekk, ir-regoli għall-indiċjar tal-pensjonijiet mhumiex ċari. Parteċipazzjoni baxxa fl-iskemi tat-tfaddil tal-pensjoni volontarja u n-nuqqas tal-iskemi ta' pensjoni okkupazzjonali joħolqu riskji għall-adegwatezza tal-pensjonijiet fil-futur. Il-Gvern beħsiebu jimplimenta riforma komprensiva tas-sistema tal-pensjonijiet bħala parti minn strateġija usa' ta' “mudell soċjali ġdid”. Madankollu, din l-istrateġija għadha ma ġietx iffinalizzata u adottata, u l-ewwel trid tiġi konkluża konsultazzjoni mas-sħab soċjali. Il-Litwanja introduċiet miżuri ta' appoġġ finanzjarju għall-anzjani u inċentivi finanzjarji biex jiġu impjegati ħaddiema kbar fl-età. Madankollu l-istrateġija komprensiva tat-tixjiħ attiv għad għandha n-nuqqasijiet.

               (11)

               Aktar minn 30 % tal-popolazzjoni tal-Litwanja tinsab f'riskju ta' faqar jew esklużjoni soċjali. Ir-riforma tal-assistenza soċjali fi flus kontanti, flimkien mal-effett ta' sitwazzjoni ekonomika msaħħa, wassal għal tnaqqis konsiderevoli fin-nefqa u fin-numru ta' benefiċjarji tal-assistenza soċjali. Madankollu l-miżuri attivi fis-suq tax-xogħol u servizzi oħra għall-appoġġ lill-benefiċjarji għadhom limitati.

               (12)

               Il-Litwanja għamlet progress sostanzjali fir-riforma ta' kumpaniji tal-Istat u adottat leġiżlazzjoni biex tiżgura li r-riformi jkollhom effett dejjiemi. Il-Gvern wettaq is-separazzjoni tal-attivitajiet kummerċjali u mhux kummerċjali, li issa huma divulgati fir-rapporti annwali. Il-bqija tal-kumpaniji li huma proprjetà tal-Istat huma mitluba li jaħtru membri indipendenti tal-bord sal-aħħar ta' Settembru 2015.

               (13)

               Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Litwanja u ippubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2015. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta' Stabbiltà u l-Programm ta' Riforma Nazzjonali u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lil-Litwanja fi snin preċedenti. Hija qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Litwanja, iżda wkoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-UE, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-UE għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri. Ir-rakkomandazzjonijiet skont is-Semestru Ewropew huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet minn (1) sa (3) ta' hawn taħt.

               (14)

               Fid-dawl ta' din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà, u l-opinjoni tiegħu (5) hija riflessa b'mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

               (15)

               Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet ukoll analiżi tal-politika ekonomika taż-żona tal-euro inġenerali. Fuq il-bażi ta' din l-analiżi, il-Kunsill ħareġ rakkomandazzjonijiet speċifiċi indirizzati lill-Istati Membri li l-munita tagħhom hi l-euro (6). Bħala pajjiż li l-munita tiegħu hija l-euro, il-Litwanja għandha tiżgura wkoll l-implimentazzjoni sħiħa u f'waqtha ta' dawk ir-rakkomandazzjonijiet,

         B'DAN JIRRAKKOMANDA li l-Litwanja tieħu azzjoni fl-2015 u fl-2016 biex:

               1.

               Tevita devjazzjoni mill-objettiv baġitarju ta' terminu medju fl-2015 u tiżgura li d-devjazzjoni fl-2016 hija limitata għall-provvediment marbut man-nuqqas ta' riforma sistemika tal-pensjonijiet. Twessa' l-bażi tat-taxxa u ttejjeb il-konformità mat-taxxa.

               2.

               Tindirizza l-isfida ta' popolazzjoni fl-età tax-xogħol li qed tonqos permezz tat-titjib tar-rilevanza tal-edukazzjoni għas-suq tax-xogħol, iżżid il-kisba tal-ħiliet bażiċi, u t-titjib fil-prestazzjoni tas-sistema tal-kura tas-saħħa; tnaqqas il-feles għoli tat-taxxa għal dawk bi dħul baxx permezz ta' bidla tal-piż tat-taxxa għal sorsi oħra li huma inqas detrimentali għat-tkabbir.

               3.

               Tadotta riforma komprensiva tas-sistema tal-pensjonijiet li tindirizza wkoll l-isfida tal-adegwatezza tal-pensjonijiet. Ittejjeb il-kopertura u l-adegwatezza tal-benefiċċji tal-qgħad u l-assistenza soċjali fi flus kontanti u ttejjeb l-impjegabbiltà ta' dawk li qed ifittxu x-xogħol.

      Magħmul fi Brussell, l-14 ta' Lulju 2015.

            Għall-Kunsill

            Il-President

         P. GRAMEGNA

      (1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

      (2)  Inżammu permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2014/322/UE tas-6 ta' Mejju 2014 dwar il-linji gwida għall-politika tal-Istati Membri dwar l-impjiegi għall-2014 (ĠU L 165, 4.6.2014, p. 49).

      (3)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-8 ta' Lulju 2014 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma 2014 tal-Litwanja u li twassal opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-Litwanja, 2014 (ĠU C 247, 29.7.2014, p. 67).

      (4)  Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

      (5)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

      (6)  ĠU C 272, 18.8.2015, p. 98.


title: Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tal- 11 ta’ Ottubru 2007 dwar in-netwerk elettroniku ta’ mekkaniżmi maħtura uffiċjalment għall-ħażna ċentrali ta’ informazzjoni regolata msemmija fid-Direttiva 2004/109/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (notifikata taħt id-dokument numru C(2007) 4607) (Test b’relevanza għaż-ŻEE)

text:
               12.10.2007

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea

               L 267/16

         RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUMMISSJONI
   tal-11 ta’ Ottubru 2007
   dwar in-netwerk elettroniku ta’ mekkaniżmi maħtura uffiċjalment għall-ħażna ċentrali ta’ informazzjoni regolata msemmija fid-Direttiva 2004/109/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
   (notifikata taħt id-dokument numru C(2007) 4607)
   (Test b’relevanza għaż-ŻEE)
   (2007/657/KE)
   IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ,
   Wara li kkunsidrat it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b'mod partikolari t-tieni inċiż ta’ l-Artikolu 211 tiegħu,
   Billi:

               (1)

               Id-Direttiva 2004/109/KE tal-15 ta’ Diċembru 2004 dwar l-armonizzazzjoni tar-rekwiżiti ta’ trasparenza f'dak li għandu x'jaqsam ma’ informazzjoni dwar emittenti li t-titoli tagħhom huma ammessi għall-kummerċ f'suq regolat u li temenda d-Direttiva 2001/34/KE (1) teħtieġ li l-aċċess ta’ l-investituri għall-informazzjoni dwar l-emittenti hija aktar organizzata fuq livell Komunitarju sabiex tiġi promossa b'mod attiv l-integrazzjoni tas-swieq Ewropej tal-kapital.

               (2)

               Id-Direttiva 2004/109/KE tobbliga lill-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istati Membri jfasslu linji gwida bl-għan li jiffaċilitaw aktar l-aċċess pubbliku għall-informazzjoni li għandha tiġi żvelata taħt id-Direttiva 2003/6/KE tal-Parlament Ewropew tal-Kunsill tat-28 ta’ Jannar 2003 dwar insider dealing u manipulazzjoni tas-suq (abbuż tas-suq) (2), id-Direttiva 2003/71/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta’ l-4 ta’ Novembru 2003 dwar il-prospett li għandu jiġi ppubblikat meta titoli jiġu offruti lill-pubbliku jew jiġu ammessi għall-kummerċ u li temenda d-Direttiva 2001/34/KE (3) u d-Direttiva 2004/109/KE joħolqu netwerk elettroniku uniku (minn hawn 'il quddiem “in-netwerk elettroniku”) jew pjattaforma ta’ netwerks elettroniċi estiża ma’ l-Istati Membri li tikkollega lill-mekkaniżmi differenti maħtura fuq livell nazzjonali għall-ħażna ta’ din l-informazzjoni (minn hawn 'il quddiem “il-mekkaniżmi tal-ħażna”).

               (3)

               L-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istati Membri adottaw, fi ħdan Kumitat tar-Regolaturi tat-Titoli Ewropej (CESR – Committee of European Securities Regulators) stabbilit bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2001/527/KE (4), opinjoni lill-Kummissjoni fit-30 ta’ Ġunju 2006, fejn esprimew preferenza għal mod ta’ netwerk elettroniku sempliċi li jikkollega l-mekkaniżmi tal-ħażna. Dan in-netwerk jista' jiġi aċċessat permezz ta’ interface komuni li jkun fiha lista tal-kumpaniji kollha elenkati fil-Komunità u tikkollega lill-utent mas-sit tal-mekkaniżmu tal-ħażna rilevanti. Id-data rilevanti b'hekk tibqa' maħżuna fuq livell nazzjonali mingħajr il-bżonn li tiġi stabbilita infrastruttura komuni li tirdoppja l-informazzjoni rilevanti kollha li tinsab fuq livell nazzjonali u li jintefqu spejjeż addizzjonali eċċessivi.

               (4)

               F'dan l-istadju huwa xieraq li jiġu previsti standards volontarji li jagħtu l-flessibbiltà meħtieġa għall-mekkaniżmi tal-ħażna biex dawn jadattaw ruħhom għall-operat tan-netwerk elettroniku.

               (5)

               Huwa mixtieq li l-mekkaniżmi tal-ħażna jkunu jistgħu jinterkonnettjaw ma’ xulxin elettronikament, sabiex l-investituri u l-partijiet interessati jkunu jistgħu jaċċedu b'mod faċli għall-informazzjoni finanzjarja dwar il-kumpaniji elenkati fil-Komunità. Bil-għan li dan in-netwerk elettroniku jkun jista' jitwaqqaf malajr, għandu ikun ibbażat fuq kondizzjonijiet sempliċi bħal dawk issuġġeriti mill-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istati Membri. Netwerk sempliċi għandu wkoll jippermetti l-provvista ta’ servizzi ta’ valur miżjud lill-investituri.

               (6)

               Sabiex jiġi ffaċilitat l-aċċess mill-investituri għall-informazzjoni dwar il-kumpaniji elenkati, il-mekkaniżmi tal-ħażna għandhom ikunu mistiedna jintegraw, kull fejn possibbli, l-informazzjoni finanzjarja relatata żvelata mill-emittenti skond atti oħrajn Komunitarji jew nazzjonali.

               (7)

               Bil-għan li tkun possibbli tnedija effikaċi tan-netwerk elettroniku, l-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istati Membri, fi ħdan is-CESR u b'assoċjazzjoni mill-qrib mal-mekkaniżmi tal-ħażna, għandhom jiġu mistiedna jippreparaw ftehim dwar il-governanza tan-netwerk li jkun fih il-kondizzjonijiet essenzjali għall-ħolqien, il-ħidma u l-iffinanzjar tan-netwerk elettroniku u notevolment il-ħatra ta’ korp li għandu jkun inkarigat bl-amministrazzjoni ta’ kuljum tan-netwerk.

               (8)

               Huwa importanti li l-mekkaniżmi tal-ħażna jibqgħu liberi li jiddeċiedu dwar il-politika tagħhom tal-prezzijiet sabiex jiżguraw il-vijabbiltà finanzjarja tagħhom. Fl-istess ħin, m'għandhomx jiddiskriminaw fil-politika tal-prezzijiet tagħhom bejn l-utenti tan-netwerk elettroniku u l-utenti li għandhom aċċess għall-mekkaniżmu tal-ħażna fuq livell nazzjonali.

               (9)

               Biex jaħdem sew in-netwerk elettroniku, u sabiex jiġi żgurat li jiġu offruti servizzi komparabbli lill-utenti ta’ dak in-netwerk fil-Komunità, huma meħtieġa standards minimi ta’ kwalità għall-ħażna ta’ informazzjoni regolata fuq livell nazzjonali. Huwa importanti li tiġi ggarantita sigurtà suffiċjenti mill-mekkaniżmi tal-ħażna fir-rigward tal-komunikazzjoni, il-ħażna u l-aċċess għad-data. Huwa ugwalment importanti li jiġu stabbiliti sistemi li jipprovdu ċertezza dwar l-għajn u l-kontenut maħżun fil-mekkaniżmi tal-ħażna. Sabiex ikunu ffaċilitati r-reġistrazzjoni elettronika awtomatika u l-ittimbrar bil-ħin u l-ipproċessar ulterjuri, il-mekkaniżmi tal-ħażna għandhom jikkunsidraw li jimponu l-użu ta’ formati u mudelli xierqa. Barra minn dan, sabiex ikun faċli l-aċċess għall-informazzjoni maħżuna mill-utenti aħħarin, għandhom jiġi ffaċilitati faċilitajiet xierqa tat-tiftix u appoġġ għas-servizz. Għall-għanijiet ta’ koerenza tas-sistema, l-istandards għandhom ikunu, sa fejn possibbli, identiċi għall-mekkaniżmi tal-ħażna li qed jipparteċipaw fin-netwerk u għall-korp maħtur biex jiġġestixxi l-pjattaforma tan-netwerk kuljum.

               (10)

               Tidher meħtieġa strateġija gradwali sabiex jiġi żgurat li n-netwerk elettroniku ta’ mekkaniżmi tal-ħażna jkunu jistgħu jilħqu l-aspettattivi ta’ l-emittenti u ta’ l-investituri fiż-żmien twil, notevolment il-possibbiltà ta’ one-stop-shop virtwali biex tiġi aċċessata l-informazzjoni virtwali li jiżvelaw il-kumpaniji elenkati. Għalhekk huwa xieraq li jkun previst eżami ta’ soluzzjonijiet possibbli biex fil-ġejjieni dan in-netwerk jitjieb. Sabiex tiġi żgurata l-koerenza ma’ l-istabbiliment inizjali tan-netwerk, dan l-eżami għandu jsir mill-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istati Membri fi ħdan is-CESR. Dan ix-xogħol għandu għall-inqas jinkludi eżami tal-possibbiltà li dan in-netwerk elettroniku jiġi kkollegat man-netwerk elettroniku li qed jiġi żviluppat mir-reġistri tal-kumpaniji nazzjonali koperti mill-Ewwel Direttiva tal-Kunsill 68/151/KEE tad-9 ta’ Marzu ta’ l-1968 dwar il-kordinazzjoni ta’ salvagwardji li, għall-protezzjoni ta’ l-interessi ta’ membri u oħrajn, huma meħtieġa mill-Istati Membri minn kumpaniji fis-sens tat-tieni paragrafu ta’ l-Artikolu 58 tat-Trattat, bil-għan li tagħmel dawn is-salvagwardji ekwivalenti f'kull parti tal-Komunità (5).

               (11)

               Sabiex il-Kummissjoni tkun tista' timmoniterja s-sitwazzjoni mill-qrib u tivvaluta l-bżonn għal miżuri ulterjuri, inkluża l-possibbiltà li tadotta miżuri li jimplimentaw skond l-Artikolu 22(2) tad-Direttiva 2004/109/KE, l-Istati Membri għandhom jiġu mistiedna jipprovdu lill-Kummissjoni bl-informazzjoni rilevanti,

         B'DAN TIRRAKKOMANDA:
   KAPITOLU I
   SUĠĠETT

               1.

               L-għan ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huwa li tinkoraġġixxi lill-Istati Membri biex jiżguraw li jittieħdu l-passi meħtieġa sabiex issir interkonnessjoni effikaċi tal-mekkaniżmi maħtura uffiċjalment għall-ħażna ċentrali ta’ l-informazzjoni rregolata, kif jissemma fl-Artikolu 21(2) tad-Direttiva 2004/109/KE (minn hawn 'il quddiem “il-mekkaniżmi tal-ħażna”), f'netwerk elettroniku uniku fi ħdan il-Komunità, kif imsemmi fil-punt (b) tat-tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu 22(1) ta’ dik id-Direttiva (minn hawn 'il quddiem “in-netwerk elettroniku”).

         KAPITOLU II
   IN-NETWERK ELETTRONIKU
   2.   Il-ftehim dwar il-governanza tan-netwerk elettroniku

               2.1.

               L-Istati Membri għandhom jiffaċilitaw l-istabbiliment u l-iżvilupp tan-netwerk elettroniku fl-istadji inizjali tagħha billi jordnaw lill-awtoritajiet kompetenti msemmija fl-Artikolu 24 tad-Direttiva 2004/109/KE jippreparaw fi ħdan il-Kumitat ta’ Regolaturi tat-Titoli Ewropej (CESR) stabbilit bid-Deċiżjoni 2001/527/KE, ftehim dwar il-governanza tan-netwerk elettroniku (minn hawn 'il quddiem “il-ftehim dwar il-governanza”). Il-mekkaniżmi tal-ħażna għandhom ikunu assoċjati mill-qrib mal-preparazzjoni ta’ dak il-ftehim.
               L-Istati Membri għandhom jinnominaw lill-entità li għandha s-setgħa tikkonkludi dan il-ftehim. Meta jagħmlu dan, għandhom iqisu s-setgħat rispettivi tal-mekkaniżmi tal-ħażna, l-awtoritajiet kompetenti jew entità oħra xierqa.

               2.2.

               Il-ftehim dwar il-governanza għandu jindirizza għall-inqas dawn il-kwistjonijiet li ġejjin:

                           (a)

                           il-ħolqien ta’ pjattaforma tan-netwerk;

                           (b)

                           il-kondizzjonijiet tas-sħubija fin-netwerk elettroniku;

                           (ċ)

                           il-konsegwenzi tan-nuqqas ta’ konformità mal-kondizzjonijiet tal-parteċipazzjoni u kif jiġu infurzati dawn il-kondizzjonijiet;

                           (d)

                           il-ħatra ta’ korp li jiġġestixxi l-pjattaforma tan-netwerk kuljum u l-kondizzjonijiet ewlenin applikabbli għal dan il-ftehim;

                           (e)

                           il-mekkaniżmu biex jittieħdu deċiżjonijiet dwar titjib tan-netwerk elettroniku, li għandhom iqisu, fejn xieraq, il-fehmiet tal-partijiet interessati kollha, inklużi l-utenti aħħarin;

                           (f)

                           il-kondizzjonijiet tal-finanzjament;

                           (g)

                           is-sistema tar-riżoluzzjoni tat-tilwim;

                           (h)

                           il-mekkaniżmu għall-modifika tal-ftehim stess.

               2.3.

               L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri xierqa biex jiżguraw li l-mekkaniżmi tal-ħażna jħarsu l-ftehim dwar il-governanza.

         3.   Il-kondizzjonijiet fir-rigward ta’ l-interoperabilità teknika tan-netwerk elettroniku
   In-netwerk elettroniku, stabbilit fl-ambitu tal-ftehim dwar il-governanza, għandu jkun fih għall-inqas dawn il-funzjonalitajiet li ġejjin:

               (a)

               server ta’ l-applikazzjonijiet ċentrali u database ċentrali li jkun fihom lista ta’ l-emittenti kollha b'interface komuni u li jippermettu lil kull emittent jikkollega lill-utent aħħari mal-mekkaniżmu tal-ħażna li jkun fih informazzjoni rregolata dwar dak l-emittent;

               (b)

               punt ta’ aċċess uniku għall-utenti aħħarin, li jista' jinkiseb f'punt ċentrali jew f'kull mekkaniżmu tal-ħażna individwalment;

               (ċ)

               direttorju tal-lingwi ta’ interface li huwa disponibbli għall-utenti aħħarin fil-punt uniku ta’ l-aċċess bil-lingwi tal-komunikazzjoni aċċettati fuq livell nazzjonali mill-mekkaniżmi tal-ħażna li jipparteċipaw fin-netwerk elettroniku;

               (d)

               aċċess għad-dokumenti kollha disponibbli elettronikament fil-mekkaniżmi tal-ħażna li jipparteċipaw fin-netwerk elettroniku, inkluż, meta tkun disponibbli, informazzjoni żvelata minn emittenti skond id-Direttiva 2003/06/KE, id-Direttiva 2003/71/KE u atti Komunitarji oħrajn jew il-liġi nazzjonali;

               (e)

               il-possibbiltà ta’ l-użu ulterjuri tad-data aċċessibbli min-netwerk elettroniku, fejn possibbli.

         4.   Il-prezzijiet ta’ l-aċċess għall-informazzjoni li tinsab fin-netwerk elettroniku

               4.1.

               Il-mekkaniżmi tal-ħażna għandhom ikunu liberi li jistabbilixxu l-politika dwar il-prezzijiet tagħhom stess. Madankollu, m'għandhomx jiddiskriminaw fil-politika dwar il-prezzijiet tagħhom bejn l-utenti aħħarin li jaċċessaw l-informazzjoni tagħhom direttament mill-punt nazzjonali ta’ l-aċċess rispettiv tagħhom u dawk li jaċċessaw direttament mill-punt uniku ta’ aċċess provdut min-netwerk elettroniku.

               4.2.

               Il-mekkaniżmi tal-ħażna għandhom jikkunsidraw li jagħtu l-aċċess mingħajr ħlas għall-investituri jew partijiet interessati fir-rigward ta’ l-informazzjoni rregolata, għall-inqas matul ċertu perjodu wara li l-emittent ikun ippreżentaha.

               4.3.

               Il-punti 4.1. u 4.2. ma jikkonċernawx il-provvista ta’ servizzi ta’ valur miżjud mill-mekkaniżmi tal-ħażna jew minn partijiet terzi bl-użu ta’ l-informazzjoni aċċessibbli min-netwerk elettroniku.

         KAPITOLU III
   STANDARDS MINIMI TAL-KWALITÀ

      Taqsima 1

      Ġenerali

               5.

               L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-mekkaniżmi tal-ħażna li jipparteċipaw fin-netwerk elettroniku jħarsu l-istandards ekwivalenti għall-mudelli ta’ l-istandards stabbiliti f'dan il-kapitolu.
               L-Istati Membri għandhom ukoll jiżguraw li l-korp imsemmi fil-punt 2.2(d) maħtur skond il-ftehim dwar il-governanza jħares l-istandards stabbiliti fit-Taqsimiet 2 u 3.

               6.

               L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-istess standards li jgħoddu għall-emittenti kif definiti fil-punt 1(d) ta’ l-Artikolu 2 tad-Direttiva 2004/109/KE jgħoddu wkoll għal persuni li applikaw għall-ammissjoni għan-negozjar fuq suq irregolat mingħajr il-kunsens ta’ l-emittent, kif imsemmi fl-Artikolu 21(1) ta’ dik id-Direttiva.

      Taqsima 2

      Sigurtà

   7.   Sigurtà fil-komunikazzjoni

               7.1.

               Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jkollu mekkaniżmi tas-sigurtà tajbin iddiżinjati li jiżguraw is-sigurtà tal-mezzi tal-komunikazzjoni użati biex l-emittent jiġi kkollegat mal-mekkaniżmu, u biex tingħata ċ-ċertezza dwar l-għajn ta’ l-informazzjoni li qed tiġi ppreżentata.

               7.2.

               Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jkun, għal raġunijiet ta’ sigurtà, intitolat jillimita l-mezzi tal-komunikazzjoni li għandhom jintużaw iżda għandu jkun jista', għall-inqas, jirċievi preżentazzjonijiet elettroniċi permezz ta’ sistema aċċessibbli għall-emittent.
               Fi kwalunkwe każ, it-tipi ta’ mezzi ta’ komunikazzjoni li għandhom jintużaw għandhom ikunu aċċessibbli b'mod faċli, jintużaw b'mod komuni u jkunu disponibbli fuq firxa wiesgħa bi prezz baxx.

         8.   Integrità ta’ l-informazzjoni rregolata maħżuna

               8.1.

               Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jaħżen l-informazzjoni f'forma elettronika sikura u għandu jkollu mekkaniżmi tas-sigurtà xierqa ddiżinjati li jimminimizzaw ir-riskji tal-korruzzjoni tad-data u ta’ l-aċċess mhux awtorizzat.

               8.2.

               Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jiżgura li l-informazzjoni rregolata li għandu kif jirċeviha mill-emittent hija sħiħa u li l-kontenut ta’ l-informazzjoni rregolata ma jistax jinbidel meta din tkun maħżuna.
               Fil-każ li l-mekkaniżmu tal-ħażna jaċċetta li l-informazzjoni tiġi ppreżentata bl-użu ta’ mezzi ta’ komunikazzjoni li mhumiex elettroniċi, il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jiżgura, meta jikkonverti d-dokumenti f'dokumenti elettroniċi, li l-kontenut ta’ l-informazzjoni huwa sħiħ u mhux editjat kif mibgħut oriġinalment mill-emittent ta’ l-informazzjoni.

               8.3.

               L-informazzjoni li ntbagħtet lill-mekkaniżmu tal-ħażna u li tiġi murija m'għandiex tinħareġ mill-mekkaniżmu tal-ħażna. Jekk hija meħtieġa żieda jew korrezzjoni, l-informazzjoni li tikkoreġi jew li żżid għandha tidentifika l-oġġett li timmodifika u għandha tkun identifikata bħala korrezzjoni jew żieda.

         9.   Validazzjoni

               9.1.

               Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jkun jista' jivvalida l-informazzjoni ppreżentata, li jfisser li l-mekkaniżmu għandu jippermetti spezzjoni awtomatika tad-dokumenti ppreżentati għall-aderenza teknika għall-istandards meħtieġa, il-kompletezza u l-preċiżjoni tal-formati tagħhom.

               9.2.

               Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jkollu sistemi biex jiskopru l-interruzzjonijiet tad-dħul elettroniku u jitlob it-trażmissjoni mill-ġdid ta’ kwalunkwe data li ma jirċevix minn min qed jibgħatha.

         10.   Aċċess affidabbli għas-Servizzi

               10.1.

               Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jkollu sistemi tas-sigurtà sabiex jiżgura li l-emittenti u l-utenti aħħarin jistgħu jaċċessaw is-sistema mingħajr tfixkil, 24 siegħa kuljum u 7 ijiem fil-ġimgħa.
               Kull mekkaniżmu tal-ħażna għandu jiddefinixxi r-rekwiżiti tiegħu stess, fuq bażi tal-karatteristiċi tas-sistemi tiegħu u l-kondizzjonijiet partikolari li jaħdem fihom.
               Il-kapaċità tas-sistemi, jiġifieri, il-kapaċità tas-servers u l-bandwidth disponibbli, għandha tkun biżżejjed biex tappoġġa t-talbiet mistennija mill-emittenti, fir-rigward tal-preżentata ta’ l-informazzjoni, u mill-utenti aħħarin, fir-rigward ta’ l-aċċess għall-informazzjoni maħżuna.

               10.2.

               Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jkun jista jipprevjeni l-aċċess għas-sistemi tiegħu għal perjodi qosra meta jkun meħtieġ sabiex issir il-manutenzjoni essenzjali jew sabiex jittejbu s-servizzi tiegħu. Fejn possibbli, dawn l-interruzzjonijiet għandhom jitħabbru minn qabel.

         11.   Aċċettazzjoni tar-rinunzji u l-irkupru
   Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jkollu proċess ta’ evalwazzjoni biex jeżamina u jaċċetta jew jiċħad ir-rinunzji għall-preżentati tard minħabba kwistjonijiet tekniċi tal-mekkaniżmu tal-ħażna u sottomissjonijiet mhux standardizzati. Il-mekkaniżmu għandu wkoll jipprovdi għodda ta’ rkupru li jippermettu lill-emittent juża mekkaniżmi oħrajn tal-preżentata minflok dak preskritt meta dan mhuwiex jaħdem tajjeb. Iżda, għandu jkun hemm obbligu li l-emittent jerġa’ jippreżenta l-informazzjoni permezz tal-mekkaniżmu ewlieni meta dan jiġi rrestawrat.
   12.   Sistemi ta’ duplikazzjoni (back-up)

               12.1.

               Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jkun teknoloġikament indipendenti u jkollu faċilitajiet ta’ duplikazzjoni (back-up) suffiċjenti sabiex iżomm u jistabbilixxi mill-ġdid is-servizzi tiegħu fi żmien raġonevoli.

               12.2.

               In-natura ta’ dawn is-sistemi ta’ duplikazzjoni teħtieġ li tiġi evalwata minn kull mekkaniżmu tal-ħażna filwaqt li jitqiesu l-karatteristiċi speċifiċi tas-sistemi li hemm.

      Taqsima 3

      Ċertezza dwar l-għajn ta’ l-informazzjoni

   13.   Ċertezza dwar l-għajn ta’ l-informazzjoni u l-awtentiċità ta’ l-oriġini

               13.1.

               Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jkollu sistemi tajbin iddiżinjati li jipprovdu ċ-ċertezza dwar l-għajn ta’ l-informazzjoni li qed tiġi ppreżentata. Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jkollu ċ-ċertezza li l-informazzjoni li tirċievi hija minn għajn awtentika. Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jivverifika li kwalunkwe informazzjoni rregolata li tirċievi toriġina direttament mill-persuna jew l-entità li għandha l-obbligu li tippreżenta jew minn persuna jew entità awtorizzata f'isimha.

               13.2.

               Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jkun jista' jagħti rċevuta b'mod elettroniku tad-dokumenti. Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jikkonferma l-validazzjoni tal-preżentata jew jiċħad is-sottomissjoni b'motivazzjoni għaċ-ċaħda u għandu jkollu funzjoni ta’ “non-rifjut”.

         14.   Awtentikazzjoni ta’ l-utent
   Il-mezzi tas-sigurtà tal-mekkaniżmu tal-ħażna għandhom ikunu ddiżinjati li jistabbilixxu l-validità ta’ l-oriġinatur, jew mezz li jivverifika awtorizzazzjoni ta’ individwu li jibgħat informazzjoni speċifika. Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jkun intitolat jimponi l-użu tal-firem diġitali, il-kodiċijiet ta’ l-aċċess jew kwalunkwe miżura oħra xierqa li tipprovdi biżżejjed ċertezza.
   15.   Ħtiega li tiġi żgurata l-integrità tal-kontenut ta’ l-informazzjoni rregolata
   Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jiżgura li ma hemm ebda riskju sinifikanti ta’ korruzzjoni jew bidla ta’ l-informazzjoni oriġinali, kemm inċidentalment kif ukoll malizzjużament, u jaċċerta kull alterazzjoni.

      Taqsima 4

      Reġistru kronoloġiku

   16.   Ir-reġistrazzjoni elettronika u t-timbru tad-data u l-ħin

               16.1.

               Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jkun jista' jirreġistra awtomatikament il-preżentati elettroniċi u jżid timbru tad-data u l-ħin.

               16.2.

               Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jkun intitolat jimponi l-preżenza ta’ l-informazzjoni f'formati u mudelli predeterminati u li jippermettu l-użu ta’ teknoloġija ta’ l-ipproċessar awtomatiku (straight-through).
               Jekk jiġu imposti formati partikolari, il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu madankollu juża sistemi ta’ arkitettura miftuħa għall-preżentata ta’ l-informazzjoni u għandu, mill-inqas, jaċċetta:

                           (a)

                           formati tal-fajls u protokolli tat-trażmissjoni li mhumiex proprjetarji u li jovvjaw applikazzjonijiet tas-softwer ta’ bejjiegħ uniku;

                           (b)

                           formati proprjetarji li jintużaw spiss u li huma ġeneralment aċċettati.

                     Jekk jiġu imposti mudelli, il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jiżgura li huma aċċessibbli faċilment u, fejn huma disponibbli, għandhom ikunu allinjati ma’ dawk użati għall-preżentata ta’ l-istess informazzjoni rregolata ma’ l-awtorità kompetenti.

               16.3.

               L-informazzjoni għandu jkollha timbru bid-data u l-ħin malli tidħol fil-mekkaniżmu tal-ħażna, indipendentement minn jekk l-informazzjoni hijiex ivverifikata mill-awtorità kompetenti qabel (il-kontroll ex ante) jew hijiex se tiġi vverifikata wara (il-kontroll ex post) tidħol fil-mekkaniżmu tal-ħażna.

      Taqsima 5

      Aċċess faċli mill-utenti aħħarin

   17.   Preżentazzjoni ta’ l-informazzjoni
   Meta jippreżenta s-servizzi tiegħu lill-utenti aħħarin, il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jiddistingwi bejn l-informazzjoni finanzjarja rregolata ppreżentata skond obbligu ġuridiku u kwalunkwe servizz addizzjonali ta’ valur miżjud li joffri l-mekkaniżmu tal-ħażna.
   18.   Reġim lingwistiku

               18.1.

               Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jippreżenta u jiffaċilita l-aċċess għall-verżjonijiet lingwistiċi disponibbli ta’ l-informazzjoni kif sottomessa mill-emittent. Iżda, l-aċċess għall-verżonijiet lingwistiċi kollha ma jfissirx li l-informazzjoni għandha tiġi tradotta mill-mekkaniżmu tal-ħażna f'lingwi minbarra dawk sottomessi mill-emittent.

               18.2.

               Il-faċilitajiet tat-tiftix fil-mekkaniżmu tal-ħażna għandhom ikunu disponibbli fil-lingwa aċċettata mill-awtoritajiet kompetenti fl-Istat Membru tagħhom u, għall-inqas, f'lingwa ta’ użu abitwali fl-isfera tal-finanza internazzjonali.

         19.   Aċċessibilità teknika

               19.1.

               Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu juża sistemi ta’ arkitettura miftuħa għall-aċċess għall-informazzjoni maħżuna. Meta jiddiżinja s-sistemi, il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jiżgura li s-sistemi tiegħu jippermettu jew jistgħu jippermettu għall-interoperabilità teknika ma’ mekkaniżmi tal-ħażna oħrajn fl-istess Stati Membri jew Stati Membri oħrajn.

               19.2.

               L-informazzjoni għandha tkun aċċessibbli għall-utenti aħħarin mill-mekkaniżmu tal-ħażna malli jkun teknikament possibbli mill-preżentata tagħha, filwaqt li jitqiesu l-istrutturi u l-proċeduri ta’ l-operat tal-mekkaniżmu tal-ħażna. Il-mekkaniżmu tal-ħażna m'għandux idewwem il-proċess deliberatament.

               19.3.

               Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jipprovdi lill-utenti aħħarin aċċess għall-informazzjoni rregolata kollha maħżuna, fuq bażi kontinwa, skond il-kondizzjonijiet deskritti fil-punt 10.

               19.4.

               Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu joffri appoġġ għas-servizzi lill-utenti tiegħu. Il-livell ta’ appoġġ li jiddeċiedi li jipprovdi kull mekkaniżmu tal-ħażna jeħtieġ li jiġi deċiż fuq livell nazzjonali.

         20.   Format ta’ l-informazzjoni li tista' tiġi aċċessata mill-utenti aħħarin

               20.1.

               L-informazzjoni rregolata miżmuma mill-mekkaniżmu tal-ħażna għandha tinżamm f'format li jippermetti lill-utenti jaraw, iniżżlu u jistampaw, mingħajr problemi, il-kontenut sħiħ ta’ l-informazzjoni rregolata minn kull fejn jinsab l-utent. Iżda, l-aċċess għall-informazzjoni rregolata ma jfissirx li l-kopji stampati ta’ din l-informazzjoni għandhom ikunu magħmula disponibbli mill-mekkaniżmu tal-ħażna.

               20.2.

               Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu joffri lill-utenti aħħarin il-possibbiltà li jfittxu, jordnaw u jinterrogaw l-informazzjoni rregolata li hija maħżuna.

               20.3.

               Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jirreġistra biżżejjed informazzjoni ta’ riferenza dwar l-informazzjoni rregolata li jirċievi. Din l-informazzjoni ta’ riferenza għandha, għall-inqas, tinkludi dawn l-oġġetti:

                           (a)

                           tidentifika l-informazzjoni bħala informazzjoni rregolata;

                           (b)

                           isem l-emittent mingħand min oriġinat l-informazzjoni rregolata;

                           (ċ)

                           it-titolu tad-dokument;

                           (d)

                           il-ħin u d-data li fiha ġiet disseminata l-informazzjoni rregolata;

                           (e)

                           il-lingwa tad-dokument;

                           (f)

                           it-tip ta’ informazzjoni rregolata.

                     Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jorganizza u jikklassifika l-informazzjoni rregolata skond, għall-inqas, l-oġġetti elenkati fl-ewwel subparagrafu.
               Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jiġi permess li jeħtieġ lill-emittenti jipprovdu l-informazzjoni ta’ riferenza meħtieġa meta jippreżentaw l-informazzjoni rregolata.
               Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jallinja lil dawn il-kategoriji mal-mekkaniżmi tal-ħażna l-oħrajn, b'mod partikolari fir-rigward tat-tip ta’ informazzjoni rregolata, skond il-ftehim imsemmi fil-kapitolu II ta’ din ir-Rakkomandazzjoni.

               20.4.

               Il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jkun awtorizzat li jeħtieġ lill-emittenti jużaw formati u mudelli predeterminati. Fi kwalunkwe każ, il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu, għall-inqas, jaċċetta:

                           (a)

                           formati tal-fajls u protokolli tat-trażmissjoni li mhumiex proprjetarji u li jovvjaw l-applikazzjonijiet tas-softwer ta’ bejjiegħ uniku;

                           (b)

                           formati proprjetarji li jintużaw spiss u li huma aċċettati ġeneralment.

                     Jekk jiġu imposti mudelli, il-mekkaniżmu tal-ħażna għandu jiżgura li huma aċċessibbli faċilment u għandhom ikunu allinjati ma’ dawk użati għall-preżentata ta’ l-istess informazzjoni rregolata ma’ l-awtorità kompetenti.

         KAPITOLU IV
   LINJI GWIDA GĦALL-IŻVILUPP FUTUR TAN-NETWERK ELETTRONIKU

               21.

               L-Istati Membri għandhom iħeġġu lill-awtoritajiet kompetenti jfasslu, sat-30 ta’ Settembru 2010, fi ħdan is-CESR, linji gwida xierqa għall-iżvilupp futur tan-netwerk elettroniku.

               22.

               Dawk il-linji gwida għandhom b'mod partikolari jeżaminaw il-fattibbiltà, inkluża analiżi tar-relazzjoni bejn l-ispejjeż u l-benefiċċji, li jinħtieġ:

                           (a)

                           l-użu, fil-punti kollha ta’ l-aċċess għan-netwerk elettroniku, tal-faċilitajiet armonizzati tat-tiftix ibbażati fuq sett ta’ tasti komuni tat-tiftix u oġġetti ta’ riferenza tad-data, u b'hekk ikunu armonizzati l-metodi tal-klassifika u l-identifikazzjoni ta’ l-informazzjoni li għandha tinħażen;

                           (b)

                           l-użu ta’ formati komuni tad-tidħil u standards għas-sottomissjoni ta’ informazzjoni rregolata lill-mekkaniżmi tal-ħażna;

                           (ċ)

                           l-użu mill-mekkaniżmu tal-ħażna ta’ lista komuni ta’ tipi ta’ informazzjoni rregolata;

                           (d)

                           l-interkonnessjoni teknika man-netwerk elettroniku żviluppata minn reġistri tal-kumpaniji nazzjonali koperti mid-Direttiva 68/151/KEE;

                           (e)

                           li tiġi fdata s-superviżjoni tas-servizzi provduti minn kwalunkwe entità ġuridiku li topera l-elementi komuni tan-netwerk elettroniku lil korp uniku kompost minn rappreżentanti ta’ l-awtoritajiet kompetenti msemmija fl-Artikolu 24 tad-Direttiva 2004/109/KE.

                     Il-faċilitajiet armonizzati ta’ tiftix imsemmija fil-punt (a) ta’ l-ewwel subparagrafu għandhom għall-inqas jipprovdu l-possibbiltà li jsir:

                           (a)

                           tiftix bl-użu ta’ tikketti komuni tal-kategoriji mwaħħla ma’ l-informazzjoni finanzjarja rregolata meta din hija ppreżentata quddiem il-mekkaniżmi tal-ħażna, bħal: isem l-emittent; data tal-preżentata; pajjiż ta’ l-emittent; titolu tad-dokument; industrija/fergħa tal-kummerċ u tip ta’ informazzjoni rregolata;

                           (b)

                           tiftix dinamiku jew inkatenat;

                           (ċ)

                           tiftix f'bosta pajjiżi b'talba waħda.

                     Il-linji gwida għandhom ukoll jiżviluppaw listi komuni sabiex jiġu stabbiliti tabelli għas-subkategoriji fir-rigward ta’ l-industrija/fergħa tal-kummerċ u tip ta’ informazzjoni rregolata.

         KAPITOLU V
   SEGWITU U DESTINATARJI

               23.

               L-Istati Membri huma mistiedna jgħarrfu lill-Kummissjoni dwar il-passi meħuda fid-dawl ta’ din ir-Rakkomandazzjoni sal-31 ta’ Diċembru 2008.

               24.

               Din ir-rakkomandazzjoni hija indirizzata lill-Istati Membri.

      Magħmula fi Brussell, 11 ta’ Ottubru 2007.

            Għall-Kummissjoni

         Charlie McCREEVY

            Membru tal-Kummissjoni

      (1)  ĠU L 390, 31.12.2004, p. 38.

      (2)  ĠU L 96, 12.4.2003, p. 16.

      (3)  ĠU L 345, 31.12.2003, p. 64.

      (4)  ĠU L 191, 13.7.2001, p. 43.

      (5)  ĠU L 65, 14.3.1968, p. 8. Id-Direttiva kif emendata l-aħħar bid-Direttiva 2006/99/KE (ĠU L 363, 20.12.2006, p. 137).