title: Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tad- 29 ta’ Ottubru 2009 dwar l-użu tal-Klassifika Internazzjonali Standard tal-Impjiegi (ISCO-08) (Test b’relevanza għaż-ŻEE)

text:
               10.11.2009

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               L 292/31

         RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUMMISSJONI
   tad-29 ta’ Ottubru 2009
   dwar l-użu tal-Klassifika Internazzjonali Standard tal-Impjiegi (ISCO-08)
   (Test b’relevanza għaż-ŻEE)
   (2009/824/KE)
   IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ,
   Wara li kkunsidrat it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 211 tiegħu,
   Billi:

               (1)

               L-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (International Labour Organisation, ILO) irrevediet il-verżjoni ta’ qabel tal-Klassifika Internazzjonali Standard tal-Impjiegi li ntużat sa issa (ISCO-88) bil-għan li tpoġġi għad-dispożizzjoni tal-pajjiżi klassifika iżjed effettiva li tkun tista’ tintuża mill-pajjiżi fl-eżerċizzju ta’ ċensimenti tal-popolazzjoni li jmiss, kif ukoll mis-servizzi nazzjonali tal-impjieg u għal applikazzjonijiet oħra li huma orjentati lejn il-klijenti. Sabiex tkun żgurata l-komparabilità bejn id-dejta dwar l-impjiegi fl-Istati Membri tal-UE u fil-bqija tad-dinja, hu importanti li tkun adottata din il-klassifika riveduta (ISCO-08) fl-istħarriġ ewlieni tas-Sistema Statistika Ewropea li jiġbor id-dejta dwar l-impjiegi qabel l-eżerċizzju taċ-ċensiment tal-popolazzjoni li jmiss fl-2011.

               (2)

               Billi l-klassifikazzjoni ISCO-08 hija aktar dettaljata mill-verżjoni Ewropea ta’ ISCO-88, (ISCO-88 (COM)) f’impjiegi speċifiċi fejn hemm sehem għoli ta’ nisa jaħdmu.

               (3)

               Billi d-dejta dwar l-impjiegi hija utilizzata għall-ikkalkular tal-indikaturi fuq is-segregazzjoni tas-sessi użati fis-segwitu tal-istrateġija Ewropea għall-Impjiegi (Linjagwida 18: Biex jitmexxa ‘l quddiem metodu għax-xogħol ta’ ċiklu ta’ ħajja u Linjagwida 22: Biex ikunu żgurati żviluppi fl-ispejjeż tax-xogħol u mekkaniżmi tal-iffissar tal-pagi li jkunu favorevoli għall-impjiegi) (1). Għalhekk, huwa essenzjali li jkun hemm klassifikazzjoni standard li tippermetti l-produzzjoni ta’ dejta komparabbli dwar l-impjiegi.

               (4)

               Billi d-dejta dwar l-impjiegi kienet ukoll użata għall-kejl tal-progress fuq il-bilanċ bejn is-sessi fil-pożizzjonijiet tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi jiġi kkunsidrat is-sehem tan-nisa u tal-irġiel fost l-impjiegi maniġerjali tal-ISCO-88 (COM).

               (5)

               Billi fil-qafas tar-Riżoluzzjoni tal-Kunsill tal-15 ta’ Novembru 2007 dwar il-kompetenzi ġodda għal impjiegi ġodda (2), l-impjieg se jkun importanti fil-valutazzjoni tal-bżonnijiet tal-kompetenzi u tal-lakuni fis-suq tax-xogħol Ewropew u metodoloġija armonizzata fuq l-impjiegi se tkun essenzjali.

               (6)

               Billi l-klassifikazzjoni ISCO-08 tagħmel aktar enfasi dwar impjiegi relatati mal-informazzjoni u t-teknoloġiji ta’ komunikazzjoni,

         B’DAN TIRRAKKOMANDA:

               1.

               L-istatistiċi mill-Istati Membri għandhom jiżviluppaw, jipproduċu u jxerrdu statistiċi maqsuma skont l-impjiegi billi jużaw il-Klassifika Internazzjonali Standard tal-Impjiegi tal-2008 (ISCO-08) jew ta’ klassifika nazzjonali mnissla mill-ISCO-08.

               2.

               L-Istati Membri għandhom jużaw ISCO-08 għall-Istħarriġ dwar l-Istruttura tal-Qligħ tal-2010.

               3.

               L-Istati Membri għandhom jużaw l-ISCO-08 mill-2011 bħala sena ta’ referenza fl-oqsma kollha ta’ statistika li jipprovdu statistiċi maqsuma skont l-impjiegi.

      Magħmul fi Brussell, id-29 ta’ Ottubru 2009.

            Għall-Kummissjoni

         Joaquín ALMUNIA

            Membru tal-Kummissjoni

      (1)  ĠU L 198, 26.7.2008, p. 47.

      (2)  ĠU C 290, 4.12.2007, p. 1.

      ANNESS

         KLASSIFIKA ISCO-08

      1.   Maniġers:

      11.   Kapijiet eżekuttivi, uffiċjali anzjani u leġiżlaturi
      111.   Leġiżlaturi u uffiċjali anzjani

                  1111

                  Leġiżlaturi

                  1112

                  Uffiċjali governattivi anzjani

                  1113

                  Kapijiet tradizzjonali u kapijiet tal-villaġġi

                  1114

                  Uffiċjali anzjani ta’ organizzazzjonijiet ta’ interess speċjali

            112.   Diretturi maniġerjali u kapijiet eżekuttivi

                  1120

                  Diretturi maniġerjali u kapijiet eżekuttivi

            12.   Maniġers amministrattivi u kummerċjali
      121.   Maniġers tas-servizzi ta’ negozju u amministrazzjoni

                  1211

                  Maniġers finanzjarji

                  1212

                  Maniġers tar-Riżorsi umani

                  1213

                  Maniġers tal-politika u l-ippjanar

                  1219

                  Maniġers tas-servizzi ta’ negozju u amministrazzjoni mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            122.   Maniġers ta’ bejgħ, tqegħid fis-suq u żvilupp

                  1221

                  Maniġers ta’ bejgħ u tqegħid fis-suq

                  1222

                  Maniġers tar-reklamar u relazzjonijiet pubbliċi

                  1223

                  Maniġers ta’ riċerka u żvilupp

            13.   Maniġers ta’ produzzjoni u servizzi speċjalizzati
      131.   Maniġers ta’ produzzjoni fl-agrikoltura, forestrija u sajd

                  1311

                  Maniġers tal-produzzjoni fl-agrikoltura u l-forestrija

                  1312

                  Maniġers tal-produzzjoni tal-akwakultura u sajd

            132.   Maniġers tal-manifattura, industrija tal-minjieri, industrija tal-bini u distribuzzjoni

                  1321

                  Maniġers tal-manifattura

                  1322

                  Maniġers tal-industrija tal-minjieri

                  1323

                  Maniġers tal-industrija tal-kostruzzjoni

                  1324

                  Maniġers tal-provvista, distribuzzjoni u ħwejjeġ oħra relatati

            133.   Maniġers tat-teknoloġija tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni

                  1330

                  Maniġers tas-servizzi ta’ teknoloġija tal-informazzjoni u komunikazzjoni

            134.   Maniġers tas-servizzi professjonali

                  1341

                  Maniġers tas-servizzi ta’ kura għat-tfal

                  1342

                  Maniġers tas-servizzi tas-saħħa

                  1343

                  Maniġers tas-servizzi ta’ kura għall-anzjani

                  1344

                  Maniġers tal-għajnuna soċjali

                  1345

                  Maniġers fl-edukazzjoni

                  1346

                  Maniġers tal-fergħat ta’ servizzi finanzjarji u ta’ assigurazzjoni

                  1349

                  Maniġers ta’ servizzi professjonali li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            14.   Maniġers ta’ ospitalità, bejgħ bl-imnut u servizzi oħra
      141.   Maniġers ta’ lukandi u ristoranti

                  1411

                  Maniġers ta’ lukandi

                  1412

                  Maniġers ta’ ristoranti

            142.   Maniġers tal-kummerċ ta’ bejgħ bl-imnut u bl-ingrossa

                  1420

                  Maniġers tal-kummerċ ta’ bejgħ bl-imnut u bl-ingrossa

            143.   Maniġers f’servizzi oħra

                  1431

                  Maniġers ta’ ċentri ta’ sport, mogħdija ta’ żmien u kultura

                  1439

                  Maniġers ta’ servizzi oħra li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            2.   Professjonisti

      21.   Professjonisti tax-xjenza u tal-inġinerija
      211.   Professjonisti tax-xjenza fiżika u dwar id-dinja

                  2111

                  Fiżiċisti u astronomi

                  2112

                  Meteoroloġisti

                  2113

                  Esperti fil-kimika

                  2114

                  Ġeoloġisti u Ġeofiżiċi

            212.   Matematiċi, attwari u esperti tal-istatistika

                  2120

                  Matematiċi, attwari u esperti tal-istatistika

            213.   Professjonisti tax-xjenza dwar il-ħajja

                  2131

                  Bijologi, botanisti, żoologi u professjonisti relatati ma’ dan

                  2132

                  Konsulenti tal-biedja, forestrija u sajd

                  2133

                  Professjonisti tal-protezzjoni tal-ambjent

            214.   Professjonisti tal-Inġinerija (eżkluża t-teknoloġija elettrika)

                  2141

                  Inġiniera industrijali u tal-produzzjoni

                  2142

                  Inġiniera ċivili

                  2143

                  Inġiniera ambjentali

                  2144

                  Inġiniera mekkaniċi

                  2145

                  Inġiniera kimiċi

                  2146

                  Inġiniera tal-industrija tal-minjieri, tal-metallurġija u professjonisti relatati ma’ dan

                  2149

                  Professjonisti tal-inġinerija li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            215.   Inġiniera tat-teknoloġija elettrika

                  2151

                  Inġiniera tal-elettriku

                  2152

                  Inġiniera elettroniċi

                  2153

                  Inġiniera tat-telekomunikazzjoni

            216.   Arkitetti, pjanifikaturi, servejers u disinjaturi

                  2161

                  Arkitetti tal-bini

                  2162

                  Arkitetti tal-pajsaġġ

                  2163

                  Disinjaturi tal-prodotti u tal-ħwejjeġ

                  2164

                  Pjanifikaturi tal-ibliet u tat-traffiku

                  2165

                  Dawk li jfasslu l-pjanti u servejers

                  2166

                  Disinjaturi tal-grafika u tal-multimidja

            22.   Professjonisti tas-saħħa
      221.   Tobba mediċi

                  2211

                  Prattikanti ġeneralisti tal-mediċina

                  2212

                  Prattikanti speċjalisti tal-mediċina

            222.   Professjonisti tal-infermerija u tal-ostetrija

                  2221

                  Professjonisti tal-infermerija

                  2222

                  Professjonisti tal-ostetrija

            223.   Professjonisti tal-mediċina tradizzjonali u kumplimentari

                  2230

                  Professjonisti tal-mediċina tradizzjonali u kumplimentari

            224.   Prattikanti paramediċi

                  2240

                  Prattikanti paramediċi

            225.   Veterinarji

                  2250

                  Veterinarji

            226.   Professjonisti oħra tas-saħħa

                  2261

                  Dentisti

                  2262

                  Spiżjara

                  2263

                  Professjonisti tas-saħħa tal-ambjent u tal-impjiegi u tas-sanità

                  2264

                  Fiżjoterapista

                  2265

                  Djetologi u nutrizzjonisti

                  2266

                  Terapisti tas-smigħ u tal-kelma

                  2267

                  Optometristi u esperti tal-viżta oftalmiċi

                  2269

                  Professjonisti tas-saħħa li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            23.   Professjonisti tat-tagħlim
      231.   Għalliema tal-università u tal-edukazzjoni ogħla

                  2310

                  Għalliema tal-università u tal-edukazzjoni ogħla

            232.   Għalliema tal-edukazzjoni vokazzjonali

                  2320

                  Għalliema tal-edukazzjoni vokazzjonali

            233.   Għalliema tal-edukazzjoni sekondarja

                  2330

                  Għalliema tal-edukazzjoni sekondarja

            234.   Għalliema tal-iskola primarja u tal-infanzja

                  2341

                  Għalliema tal-iskola primarja

                  2342

                  Għalliema tal-infanzja

            235.   Professjonisti oħra tat-tagħlim

                  2351

                  Speċjalisti tal-metodi ta’ edukazzjoni

                  2352

                  Għalliema għal dawk bi bżonnijiet speċjali

                  2353

                  Għalliema oħra ta’ lingwi

                  2354

                  Għalliema oħra tal-mużika

                  2355

                  Għalliema oħra tal-arti

                  2356

                  Ħarrieġa tat-teknoloġija tal-informatika

                  2359

                  Professjonisti tat-tagħlim li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            24.   Professjonisti tan-negozju u tal-amministrazzjoni
      241.   Professjonisti tal-finanzi

                  2411

                  Kontabilisti

                  2412

                  Konsulenti finanzjarji u tal-investiment

                  2413

                  Analisti finanzjarji

            242.   Professjonisti fl-amministrazzjoni

                  2421

                  Analisti tal-maniġment u l-organizzazzjoni

                  2422

                  Professjonisti tal-politika tal-amministrazzjoni

                  2423

                  Professjonisti tal-persunal u tal-karrieri

                  2424

                  Professjonisti tal-iżvilupp tat-taħriġ u tal-persunal

            243.   Professjonisti tal-bejgħ, tqegħid fis-suq u relazzjonijiet pubbliċi

                  2431

                  Professjonisti tar-Reklami u tat-tqegħid fis-suq

                  2432

                  Professjonisti tar-relazzjonijiet pubbliċi

                  2433

                  Professjonisti tal-bejgħ tekniku u mediku (esklużi l-ICT)

                  2434

                  Professjonisti tat-teknoloġija tal-informazzjoni u l-komunikazzjonijiet

            25.   Professjonisti tat-teknoloġija tal-informazzjoni u l-komunikazzjonijiet
      251.   Analisti u żviluppaturi tas-softwer u applikazzjonijiet

                  2511

                  Analisti tas-sistemi

                  2512

                  Żviluppaturi tas-sofwer

                  2513

                  Żviluppaturi tal-web u multimidja

                  2514

                  Programmaturi tal-applikazzjonijiet

                  2519

                  Analisti u żviluppaturi tal-applikazzjonijiet u analisti li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            252.   Professjonisti tal-bażi tad-dejta u netwerk

                  2521

                  Disinjaturi u amministraturi tal-bażi tad-dejta

                  2522

                  Amministraturi tas-sistemi

                  2523

                  Professjonisti tan-netwerk tal-kompjuter

                  2529

                  Professjonisti tal-bażi tad-dejta u tan-netwerk li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            26.   Professjonisti legali, soċjali u kulturali
      261.   Professjonisti legali

                  2611

                  Avukati

                  2612

                  Imħallfin

                  2619

                  Professjonisti legali li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            262.   Librara, arkivisti u kuraturi

                  2621

                  Arkivisti u kuraturi

                  2622

                  Librara u professjonisti relatati mal-informazzjoni

            263.   Professjonisti soċjali u reliġjużi

                  2631

                  Ekonomisti

                  2632

                  Soċjologi, antropoloġi u professjonisti relatati ma’ dan

                  2633

                  Filosofi, storiċi u xjenzati tal-politika

                  2634

                  Psikologi

                  2635

                  Professjonisti tal-ħidma soċjali u l-għoti tal-pariri

                  2636

                  Professjonisti reliġjużi

            264.   Awturi, ġurnalisti u lingwisti

                  2641

                  Awturi u kittieba relatati ma’ dan

                  2642

                  Ġurnalisti

                  2643

                  Tradutturi, interpreti u lingwisti oħra

            265.   Artisti kreattivi u li jagħtu spettaklu

                  2651

                  Artisti Viżivi

                  2652

                  Mużiċisti, kantanti u kompożituri

                  2653

                  Żeffiena u koreografi

                  2654

                  Diretturi u produtturi tal-films, palk u oħrajn li għandhom x’jaqsmu ma’ dan

                  2655

                  Atturi

                  2656

                  Ħabbara fuq ir-radju, televiżjoni u midja oħra

                  2659

                  Artisti kreattivi u li jagħtu spettaklu li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            3.   Professjonisti tekniċi u assoċjati

      31.   Professjonisti assoċjati tax-xjenza u tal-inġinerija
      311.   Tekniċi tax-xjenza fiżika u dik tal-inġinerija

                  3111

                  Tekniċi tax-xjenza kimika u fiżika

                  3112

                  Tekniċi tal-inġinerija ċivili

                  3113

                  Tekniċi tal-inġinerija elettrika

                  3114

                  Tekniċi tal-inġinerija elettronika

                  3115

                  Tekniċi tal-inġinerija mekkanika

                  3116

                  Tekniċi tal-inġinerija kimika

                  3117

                  Tekniċi tal-industrija tal-minjieri u tal-metallurġija

                  3118

                  Draftsmen

                  3119

                  Tekniċi tax-xjenza fiżika u tal-inġinerija mhux ikklassifikati x’imkien ieħor

            312.   Sorveljaturi tal-minjieri, manufattura u kostruzzjoni

                  3121

                  Sorveljaturi tal-minjieri

                  3122

                  Sorveljaturi tal-manifattura

                  3123

                  Sorveljaturi tal-kostruzzjoni

            313.   Tekniċi tal-proċess tal-kontroll

                  3131

                  Operaturi tal-impjant tal-produzzjoni tal-enerġija

                  3132

                  Operaturi tal-impjant tal-inċineratur u tal-ittrattar tal-ilma

                  3133

                  Kontrolluri tal-impjant tal-proċess kimiku

                  3134

                  Operaturi tal-impjant tal-irfinar taż-żejt u tal-gass naturali

                  3135

                  Kontrolluri tal-proċess tal-produzzjoni tal-metall

                  3139

                  Tekniċi tal-kontroll tal-proċess li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            314.   Tekniċi tax-xjenza tal-ħajja u professjonisti relatati ma’ dan

                  3141

                  Tekniċi tax-xjenza tal-ħajja (eskluża dik medika)

                  3142

                  Tekniċi tal-agrikultura

                  3143

                  Tekniċi tal-forestrija

            315.   Tekniċi u kontrolluri tal-vapuri u tal-ajruplani

                  3151

                  Inġiniera navali

                  3152

                  Uffiċjali u piloti tal-istiva tal-vapur

                  3153

                  Piloti tal-ajruplani u professjonisti relatati ma’ dan

                  3154

                  Kontrolluri tat-traffiku tal-ajru

                  3155

                  Tekniċi tal-elettronika tas-sigurtà tat-traffiku tal-ajru

            32.   Professjonisti assoċjati tas-saħħa
      321.   Tekniċi mediċi u tal-farmaċewtika

                  3211

                  Tekniċi tat-teħid tax-xbihat elettroniċi għall-użu mediku u tal-apparat terapewtiku

                  3212

                  Tekniċi mediċi u tal-laboratorju patoloġiku

                  3213

                  Tekniċi u assistenti farmaċewtiċi

                  3214

                  Tekniċi prostetiċi mediċi u dentali

            322.   Professjonisti assoċjati tal-infermerija u tal-ostetrija

                  3221

                  Professjonisti assoċjati tal-infermerija

                  3222

                  Professjonisti assoċjati tal-ostetrija

            323.   Professjonisti assoċjati tal-mediċina tradizzjonali u kumplimentari

                  3230

                  Professjonisti assoċjati tal-mediċina tradizzjonali u kumplimentari

            324.   Tekniċi u assistenti veterinarji

                  3240

                  Tekniċi u assistenti veterinarji

            325.   Professjonisti oħra assoċjati mas-saħħa

                  3251

                  Assistenti u terapisti dentali

                  3252

                  Tekniċi tar-reġistri (rekords) mediċi u tal-informazzjoni dwar is-saħħa

                  3253

                  Ħaddiema tas-saħħa tal-komunità

                  3254

                  Bejjiegħ tan-nuċċalijiet (“dispensing opticians”)

                  3255

                  Tekniċi u assistenti tal-fiżjoterapija

                  3256

                  Assistenti mediċi

                  3257

                  Spetturi tas-saħħa tal-ambjent u tal-impjiegi u assoċjati

                  3258

                  Ħaddiema tal-ambulanza

                  3259

                  Professjonisti assoċjati tas-saħħa li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            33.   Professjonisti assoċjati tan-negozju u tal-amministrazzjoni
      331.   Professjonisti assoċjati tal-finanzi u l-matematika

                  3311

                  Negozjanti u sensara tat-titoli u l-finanzi

                  3312

                  Uffiċjali tal-kreditu u s-self

                  3313

                  Professjonisti assoċjati tal-kontabilità

                  3314

                  Professjonisti assoċjati tal-istatistika, matematika u ħwejjeġ oħra relatati

                  3315

                  Evalutaturi u assessuri tat-telf

            332.   Aġenti u sensara tal-bejgħ u x-xiri

                  3321

                  Rappreżentati tal-assigurazzjoni

                  3322

                  Rappreżentanti kummerċjali tal-bejgħ

                  3323

                  Bejjiegħa

                  3324

                  Sensara tal-kummerċ

            333.   Aġenti ta’ servizzi lin-negozji

                  3331

                  Aġenti li jgħaddu u jqassmu x-xogħol

                  3332

                  Organizzaturi ta’ konferenzi u attivitajiet

                  3333

                  Aġenti tal-impjiegi u kuntratturi

                  3334

                  Aġenti tal-bejgħ tal-bini u maniġers ta’ proprjetà

                  3339

                  Aġenti ta’ servizzi tan-negozju li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            334.   Segretarji amministattivi u speċjalizzati

                  3341

                  Superviżuri tal-uffiċċju

                  3342

                  Segretarji legali

                  3343

                  Segretarji amministattivi u speċjalizzati

                  3344

                  Segretarji mediċi

            335.   Professjonisti assoċjati tar-regolatorja tal-gvern

                  3351

                  Spetturi tad-dwana u tal-fruntiera

                  3352

                  Uffiċjali tat-taxxa u tas-sisa

                  3353

                  Uffiċjali tal-benefiċċji soċjali tal-gvern

                  3354

                  Uffiċjali tal-għoti tal-liċenzji tal-gvern

                  3355

                  Spetturi tal-Pulizija u investigaturi

                  3359

                  Professjonisti assoċjati tar-regolatorja tal-gvern li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            34.   Professjonisti assoċjati legali, soċjali, kulturali u ħwejjeġ oħra relatati
      341.   Professjonisti assoċjati legali, soċjali u reliġjużi

                  3411

                  Professjonisti assoċjati legali u ħwejjeġ oħra relatati

                  3412

                  Professjonisti assoċjati tal-ħidma soċjali

                  3413

                  Professjonisti assoċjati reliġjużi

            342.   Ħaddiema tal-isport u l-fitness

                  3421

                  Atleti u dawk li jilagħbu l-isport

                  3422

                  Kowċis tal-isport, istrutturi u uffiċjali

                  3423

                  Istrutturi tal-fitness u tar-rikreazjoni u mexxejja tal-programmi

            343.   Professjonisti assoċjati tal-arti, kultura u kċina

                  3431

                  Fotografi

                  3432

                  Disinjaturi tal-intern tal-bini u dekoraturi

                  3433

                  Tekniċi tal-galleriji tal-arti, mużewijiet u libreriji

                  3434

                  Koki

                  3435

                  Professjonisti assoċjati oħra fil-qasam tal-arti u l-kultura

            35.   Tekniċi tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni
      351.   Tekniċi tal-operazzjonijiet tat-teknoloġija tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni u tekniċi ta’ appoġġ għall-utent

                  3511

                  Tekniċi tal-operazzjonijiet tat-teknoloġija tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni

                  3512

                  Tekniċi tat-teknoloġija tal-appoġġ lill-utent fil-qasam tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni

                  3513

                  Tekniċi tan-netwerk u sistemi tal-kompjuter

                  3514

                  Tekniċi tal-Internet (web)

            352.   Tekniċi tat-telekomunikazzjonijiet u x-xandir

                  3521

                  Tekniċi tax-xandir u tal-qasam awdjoviżiv

                  3522

                  Tekniċi tal-inġinerija tat-telekomunikazzjonijiet

            4.   Ħaddiema li jagħtu appoġġ klerikali

      41.   Skrivani ġenerali u li jaħdmu fuq il-keyboard
      411.   Skrivani ġenerali tal-uffiċċju

                  4110

                  Skrivani ġenerali tal-uffiċċju

            412.   Segretarji (ġenerali)

                  4120

                  Segretarji (ġenerali)

            413.   Operaturi tal-keyboard

                  4131

                  Tajpisti u operaturi tal-ipproċessar tad-dejta

                  4132

                  Skrivani tal-ġbir tad-dejta

            42.   Skrivani li jaħdmu fis-servizzi tal-konsumatur
      421.   Skrivani tal-għadd u l-ġbir tal-flus u ħwejjeġ oħra relatati

                  4211

                  Dawk li jgħoddu l-flus fil-banek u skrivani b’ħidma relatata ma’ dan

                  4212

                  Dawk li jżommu l-flus tal-logħob tal-azzard (bookmakers), dawk li għandhom x’jaqsmu mal-logħob fil-casino (croupiers) u ħaddiema relatati mal-logħob

                  4213

                  Sensara tar-rahan u dawk li jsellfu l-flus

                  4214

                  Dawk li jiġbru l-flus tad-djun u ħaddiema relatati ma’ dan

            422.   Ħaddiema li jagħtu informazzjoni lill-klijent

                  4221

                  Konsulenti tal-vjaġġi u skrivani

                  4222

                  Skrivani li jaħdmu fiċ-ċentri ta’ kuntatt għall-għoti ta’ informazzjoni

                  4223

                  Operaturi li jaħdmu fuq l-iswitchboard tat-telefown

                  4224

                  Dawk li jaħdmu fir-reception tal-lukandi

                  4225

                  Skrivani li jagħtu l-informazzjoni

                  4226

                  Dawk li jaħdmu fir-reception (ġenerali)

                  4227

                  Intervistaturi dwar istħarriġ u riċerka tas-suq

                  4229

                  Ħaddiema li jwasslu informazzjoni lill-klijent li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            43.   Skrivani fil-qasam numeriku u l-irreġistrar tal-materjal
      431.   Skrivani fil-qasam numeriku

                  4311

                  Skrivani fil-qasam tal-kontabilità u l-irreġistrar tal-kotba

                  4312

                  Skrivani fil-qasam tal-istatistika, finanzi u assigurazzjoni

                  4313

                  Skrivani fil-qasam tal-istipendji

            432.   Skrivani fil-qasam tal-irreġistrar u t-trasport tal-materjal

                  4321

                  Skrivani fil-qasam tal-istokk

                  4322

                  Skrivani fil-qasam tal-produzzjoni

                  4323

                  Skrivani fil-qasam tat-trasport

            44.   Ħaddiema li jagħtu appoġġ klerikali ieħor
      441.   Ħaddiema li jagħtu appoġġ klerikali ieħor

                  4411

                  Skrivani li jaħdmu fil-libreriji

                  4412

                  Skrivani li jaħdmu fit-tqassim u l-organizzazzjoni tal-posta

                  4413

                  Skrivani li jaħdmu fil-qasam tal-kodifikazzjoni u tal-qari tal-provi

                  4414

                  Ħaddiema involuti fil-qasam tal-kitba u oħrajn relatati ma’ dan il-qasam

                  4415

                  Skrivani involuti fl-iffajlar u l-ikkoppjar

                  4416

                  Skrivani involuti fil-qasam tal-persunal

                  4419

                  Ħaddiema li jagħtu appoġġ klerikali li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            5.   Ħaddiema involuti fil-qasam tas-servizzi u tal-bejgħ

      51.   Ħaddiema li jagħtu servizz personali
      511.   Assistenti tal-ivvjaġġar, kondutturi u gwidi

                  5111

                  Assistenti tal-ivvjaġġar u stewards tal-ivvjaġġar

                  5112

                  Kundutturi tat-trasport

                  5113

                  Gwidi tal-ivvjaġġar

            512.   Koki

                  5120

                  Koki

            513.   Wejters u dawk li jservu x-xorb fil-bars

                  5131

                  Wejters

                  5132

                  Dawk li jservu x-xorb fil-bars

            514.   Parrukkiera, dawk li jaħdmu fil-qasam tas-sbuħija (“beauticians”) u ħaddiema oħra f’oqsma relatati ma’ dan

                  5141

                  Parrukkiera

                  5142

                  Ħaddiema involuti fil-qasam tas-sbuħija (“beauticians”) u ħaddiema oħra f’oqsma relatati ma’ dan

            515.   Superviżuri fil-qasam tal-bini u ż-żamma tad-djar

                  5151

                  Superviżuri tal-indafa u ż-żamma tad-djar li jaħdmu f’lukandi, uffiċini u stabbilimenti oħra

                  5152

                  Ħaddiema involuti fiż-żamma domestika tad-dar

                  5153

                  Ħaddiema li jieħdu ħsieb il-bini

            516.   Ħaddiema involuti f’servizzi personali oħra

                  5161

                  Astrologi, dawk li jħabbru l-futur u ħaddiema oħra relatati ma’ dan

                  5162

                  Ħaddiema nvoluti fl-akkompanjament ta’ oħrajn (“companions”) u ħaddiema li jagħtu servizz billi jieħdu ħsieb l-oħrajn (“valets”)

                  5163

                  Ħaddiema involuti fil-qasam tal-funerali u fit-tkeffin tal-katavri

                  5164

                  Ħaddiema involuti fid-dehra tal-annimali tad-dar u ħaddiema involuti fil-kura tagħhom

                  5165

                  Istrutturi tas-sewqan

                  5169

                  Ħaddiema tas-servizzi tal-persunal li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            52.   Ħaddiema involuti fil-bejgħ
      521.   Ħaddiema li jbiegħu fit-toroq u fis-swieq

                  5211

                  Ħaddiema li jbiegħu fil-gabbani u fis-swieq

                  5212

                  Ħaddiema li jbiegħu l-ikel fit-toroq

            522.   Ħaddiema li jbiegħu mill-ħwienet

                  5221

                  Ħaddiema li jieħdu ħsieb il-ħwienet

                  5222

                  Superviżuri tal-ħwienet

                  5223

                  Assistenti għall-bejgħ mill-ħwienet

            523.   Kaxxiera u skrivani li jbiegħu l-biljetti

                  5230

                  Kaxxiera u skrivani li jbiegħu l-biljetti

            524.   Ħaddiema oħra involuti fil-bejgħ

                  5241

                  Ħaddiema li huma mudelli tal-moda u oħrajn li għandhom x’jaqsmu ma’ dan

                  5242

                  Dimostraturi tal-bejgħ

                  5243

                  Ħaddiema li jbiegħu minn bieb għal bieb

                  5244

                  Ħaddiema li jbiegħu fiċ-ċentri ta’ kuntatt

                  5245

                  Assistenti li jaħdmu ma’ tal-pompa

                  5246

                  Assistenti li jaħdmu mal-bank fis-servizzi tal-ikel

                  5249

                  Ħaddiema oħra li jbiegħu li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            53.   Ħaddiema involuti fil-kura personali
      531.   Ħaddiema involuti fil-kura tat-tfal u fl-għajnuna lill-għalliema

                  5311

                  Ħaddiema involuti fil-kura tat-tfal

                  5312

                  Ħaddiema involuti fl-għajnuna lill-għalliema

            532.   Ħaddiema involuti fil-kura personali fis-servizzi tas-saħħa

                  5321

                  Assistenti għall-kura tas-saħħa

                  5322

                  Ħaddiema involuti fil-kura personali li jaħdmu mid-dar

                  5329

                  Ħaddiema involuti fil-kura personali li mhumiex imsemmija x’imkien ieħor

            54.   Ħaddiema tas-servizzi ta’ protezzjoni
      541.   Ħaddiema tas-servizzi ta’ protezzjoni

                  5411

                  Pompiera

                  5412

                  Uffiċjali tal-pulizija

                  5413

                  Gwardjani tal-ħabs

                  5414

                  Gwardjani ta’ sigurtà

                  5419

                  Ħaddiema tas-servizzi tal-protezzjoni li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            6.   Ħaddiema tas-sengħa fl-agrikoltura, forestrija u sajd

      61.   Ħaddiema tas-sengħa fl-agrikoltura b’ħidma orjentata lejn is-suq
      611.   Ġardinara tas-suq u ħaddiema involuti fit-tkabbir taż-żriegħ

                  6111

                  Ħaddiema involuti fit-tkabbir tal-prodotti tar-raba’ u tal-ħaxix

                  6112

                  Ħaddiema involuti fit-tkabbir tas-siġar u tal-arbuxelli

                  6113

                  Ġardinara u ħaddiema involuti fl-ortikultura u fit-trawwim u tkabbir tal-pjanti

                  6114

                  Ħaddiema involuti fit-tkabbir tal-prodotti tar-raba’ mħallta

            612.   Produtturi tal-annimali

                  6121

                  Produtturi tal-annimali ħajjin u annimali tal-ħalib

                  6122

                  Produtturi tat-tjur

                  6123

                  Ħaddiema involuti fit-trawwim tan-naħal u tad-dud tal-ħarir

                  6129

                  Produtturi tal-annimali li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            613.   Produtturi tal-prodotti tar-raba’ mħallta u tal-annimali

                  6130

                  Produtturi tal-prodotti tar-raba’ mħallta u annimali

            62.   Ħaddiema tas-sengħa orjentati għas-suq fl-oqsma tal-forestrija, sajd u kaċċa
      621.   Ħaddiema tal-forestrija u dawk relatati ma’ dan

                  6210

                  Ħaddiema tal-forestrija u dawk relatati ma’ dan

            622.   Ħaddiema involuti fil-sajd, kaċċaturi u nassaba

                  6221

                  Ħaddiema fl-akwakultura

                  6222

                  Ħaddiema involuti fis-sajd minn fuq l-art u fl-ibħra madwar il-kosta

                  6223

                  Ħaddiema fis-sajd fl-ibħra fondi

                  6224

                  Kaċċaturi u nassaba

            63.   bdiewa, sajjieda, kaċċaturi u ġabbara ta’ sussistenza
      631.   Bdiewa li l-għajxien tagħhom jiddependi fuq il-prodotti tar-raba’li jkabbru

                  6310

                  Bdiewa sustanzjali li jkabbru l-prodotti tar-raba’

            632.   Bdiewa sustanzjali li jkabbru l-annimali ħajjin

                  6320

                  Bdiewa sustanzjali li jkabbru l-annimali ħajjin

            633.   Bdiewa sustanzjali li jkabbru l-prodotti tar-raba’ mħallta u l-annimali ħajjin

                  6330

                  Bdiewa sustanzjali li jkabbru l-prodotti tar-raba’ mħallta u l-annimali ħajjin

            634.   Bdiewa, sajjieda, kaċċaturi u ġabbara sustanzjali

                  6340

                  Bdiewa, sajjieda, kaċċaturi u ġabbara sustanzjali

            7.   Ħaddiema tas-sengħa u dawk involuti f’snajja’ relatati

      71.   Ħaddiema tal-bini u dawk relatati ma’ dan, esklużi l-elettriċisti
      711.   Ħaddiema involuti fil-bini tal-oqfsa tad-djar u dawk involuti fi snajja’ relatata

                  7111

                  Bennejja tad-djar

                  7112

                  Ħaddiema involuti fit-tqegħid tal-brikks u oħrajn relatati ma’ dan il-qasam

                  7113

                  Bennejja, ħaddiema involuti fil-qtugħ, tkissir u tinqix fil-ġebel

                  7114

                  Ħaddiema li jqiegħdu l-konkrit, ħaddiema li jirfinaw ix-xogħol tal-konkrit u dawk relatati ma’ dawn

                  7115

                  Mastrudaxxi u ħaddiema li jgħaqqdu l-għamara

                  7119

                  Ħaddiema involuti fil-bini tal-oqfsa tad-djar u dawk involuti fi snajja’ relatati

            712.   Ħaddiema involuti fl-irfinar tal-bini u dawk involuti fi snajja’ relatati

                  7121

                  Ħaddiema involuti fit-tqegħid tas-soqfa

                  7122

                  Ħaddiema involuti fit-tqegħid tal-art u dawk li jqiegħdu l-madum

                  7123

                  Bajjada

                  7124

                  Ħaddiema involuti fix-xogħol tal-insulazzjoni

                  7125

                  Ħaddiema involuti fl-għoti tal-lostru

                  7126

                  Plamers u ħaddiema involuti fit-tqegħid tal-pajpijiet

                  7127

                  Mekkaniċi tal-arja kundizzjonata u l-friġis

            713.   Żebbiegħa, ħaddiema involuti fit-tindif ta’ strutturi ta’ bini u ħaddiema tas-sengħa relatati ma’ dawn

                  7131

                  Żebbiegħa u ħaddiema relatati ma’ dawn

                  7132

                  Żebbiegħa li jużaw l-ispray u ħaddiema li jagħtu l-verniċ

                  7133

                  Ħaddiema involuti fit-tindif ta’ strutturi ta’ bini

            72.   Ħaddiema involuti fil-qasam tal-metall, tal-makkinarju u snajja’ relatati ma’ dawn
      721.   Ħaddiema li jaħdmu bil-pjanċi u l-istrutturi tal-metall, li jaħdmu fil-forom u jiwweldjaw u ħaddiema involti f’oqsma relatati ma’ dawn

                  7211

                  Ħaddiema li jagħmlu l-forom u l-kormakers

                  7212

                  Ħaddiema li jiwweldjaw u jaqtgħu bl-użu tan-nar

                  7213

                  Ħaddiema li jużaw il-pjanċi tal-metall

                  7214

                  Ħaddiema involuti fil-preparazzjoni tal-istrutturi tal-metall u dawk li jwaqqfu dawn l-istrutturi

                  7215

                  Riggers u dawk li jwaħħlu l-kejbil

            722.   Ħaddieda, dawk li jagħmlu l-għodda u ħaddiema relatati ma’ dawn

                  7221

                  Ħaddieda, dawk li jagħmlu l-imrietel, dawk li jħaddmu l-pressa tal-forġa

                  7222

                  Ħaddiema li jagħmlu l-għodda u dawk relatati ma’ dan

                  7223

                  Ħaddiema li jissettjaw u operaturi tal-magni tax-xogħol tal-metall

                  7224

                  Ħaddiema li jillostraw il-metall, li jdawwru r-rota tal-mola u li jsinnu l-għodda

            723.   Mekkaniċi u dawk li jsewwu l-magni

                  7231

                  Mekkaniċi u dawk li jsewwu vetturi bil-mutur

                  7232

                  Mekkaniċi u dawk li jsewwu l-magni tal-ajruplani

                  7233

                  Mekkaniċi u dawk li jsewwu magni agrikoli u industrijali

                  7234

                  Dawk li jsewwu r-roti u oħrajn relatati ma’ dan

            73.   Ħaddiema li jaħdmu affarijiet magħmula bl-idejn u dawk involuti fl-istampar
      731.   Ħaddiema li jahdmu affarijiet magħmula bl-idejn

                  7311

                  Ħaddiema li jagħmlu u jsewwu strumenti ta’ preċiżjoni

                  7312

                  Ħaddiema li jagħmlu strumenti mużikali u dawk li jintonawhom

                  7313

                  Ħaddiema tal-ġojjelli u tal-metall prezzjuż

                  7314

                  Ħaddiema tal-fuħħar u dawk relatati ma’ dan

                  7315

                  Ħaddiema li jagħmlu l-ħġieġ, dawk li jaqtgħuh, dawk li jixkatlawh u dawk li jirfinawh

                  7316

                  Ħaddiema li jagħmlu t-tabelli, dawk li jagħmlu pittura dekorattiva, naqqaxa u inċiżuri

                  7317

                  Ħaddiema li jagħmlu l-affarijiet maħduma bl-idejn mill-injam, li jagħmlu l-qfief u materjali relatati

                  7318

                  Ħaddiema li jagħmlu l-affarijiet maħduma bl-idejn mit-tessuti, ġild u materjali relatati

                  7319

                  Ħaddiema oħra li jagħamlu affarijiet maħduma bl-idejn li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            732.   Ħaddiema tas-sengħa involuti fl-istampar

                  7321

                  Tekniċi tal-bidu tal-proċess

                  7322

                  Stampaturi

                  7323

                  Ħaddiema li jirfinaw ix-xogħol tal-istampar u dawk li jillegaw

            74.   Ħaddiema tas-sengħa fl-elettriku u l-elettronika
      741.   Ħaddiema li jinstallaw u dawk li jsewwu apparat elettriku

                  7411

                  Ħaddiema li jdaħħlu l-elettriku fil-bini u dawk relatati ma’ dawn

                  7412

                  Mekkaniċi elettriċi u fitters

                  7413

                  Ħaddiema li jinstallaw u dawk li jsewwu l-linja elettrika

            742.   Ħaddiema li jinstallaw u dawk li jsewwu fil-qasam tal-elettronika u tat-telekomunikazzjoni

                  7421

                  Mekkaniċi elettroniċi u dawk li jagħtu servizz f’dan il-qasam

                  7422

                  Dawk li jinstallaw u dawk li jagħtu servizz fit-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni

            75.   Ħaddiema involuti fl-ipproċessar tal-ikel, fix-xogħol tal-injam, tal-ħwejjeġ u affarijiet oħra tas-sengħa u dak li għandu x’jaqsam ma’ dan
      751.   Ħaddiema involuti fl-ipproċessar tal-ikel u fi snajja’ relatati

                  7511

                  Ħaddiema li jbiegħu l-laħam, dawk li jbiegħu l-ħut u dawk li jippreparaw ikel relatat ma’ dan

                  7512

                  Furnara, dawk li jagħmlu l-għaġina u dawk li jagħmlu l-ħelu

                  7513

                  Ħaddiema li jipproduċu prodotti mill-ħalib

                  7514

                  Ħaddiema li jippresevaw frott, ħaxix u affarijiet oħra relatati

                  7515

                  Ħaddiema li jduqu u li jagħtu grad lill-ikel

                  7516

                  Ħaddiema li jħejju t-tabakk u dawk li jagħmlu prodotti tat-tabakk

            752.   Ħaddiema involuti fl-itrattar tal-injam, dawk li jaħdmu l-għamara u snajjiet oħra dawn

                  7521

                  Ħaddiema li jittrattaw l-injam

                  7522

                  Ħaddiema li jagħmlu l-għamara u oħrajn relatati ma’ dan

                  7523

                  Ħaddiema li jissettjaw u operaturi tal-magni tal-injam

            753.   Ħaddiema involuti fl-industrija tal-ilbies u snajjiet relatati ma’ dan

                  7531

                  Ħajjata, dawk li jagħmlu l-ħwejjeġ, dawk li jaħdmu l-pelliċċi u dawk li jagħmlu l-kpiepel

                  7532

                  Ħaddiema li jagħmlu l-mudelli u li jaqtgħu d-drapp

                  7533

                  Ħaddiema li jħitu, jirrakkmaw u oħrajn relatati ma’ dan

                  7534

                  Tappizzara u ħaddiema relatati ma’ dan

                  7535

                  Ħaddiema li jagħmlu ħwejjeġ tal-ġild, dawk li jagħtu l-kulur u dawk li jippreparaw għall-użu l-ġlud tal-annimali

                  7536

                  Skarpana u ħaddiema relatati ma’ dan

            754.   Snajja oħra u ħaddiema relatati

                  7541

                  Bugħaddasa

                  7542

                  Tiraturi u dawk li jisparaw l-isplussiv

                  7543

                  Ħaddiema u dawk li jagħtu l-grad u jittestjaw il-prodott (esklużi l-ikel u x-xorb)

                  7544

                  Fumigaturi u kontrolluri oħra tal-insetti u tal-ħaxix ħażin

                  7549

                  Ħaddiema tas-snajja’ relatati ma’ dan li mhumiex imsemmija x’imkien ieħor

            8.   Operaturi u muntaturi tal-impajnti u l-magni

      81.   Operaturi ta’ impjant immobbli u tal-magni
      811.   Operaturi tal-minjieri u tal-impjant tal-ipproċessar tal-minerali

                  8111

                  Ħaddiema fil-minjieri u fil-barrieri

                  8112

                  Operaturi tal-impjant tal-ipproċessar tal-minerali u tal-ġebel

                  8113

                  Ħaddiema li jħaffru l-bjar u l-borers u dawk relatati ma’ dan

                  8114

                  Operaturi tal-magni li jipproduċu s-siment, il-ġebla u minerali oħra

            812.   Operaturi tal-impjanti li jipproduċu u jirfinaw il-metall

                  8121

                  Operaturi tal-impjanti tal-ipproċessar tal-metall

                  8122

                  Operaturi tal-magni li jirfinaw, jiksu u jagħtu ż-żebgħa lill-metall

            813.   Operaturi tal-impjanti u magni ta’ prodotti kimiċi u fotografiċi

                  8131

                  Operaturi ta’ impjant u magni ta’ prodotti kimiċi

                  8132

                  Operaturi ta’ magni ta’ prodotti fotografiċi

            814.   Operaturi ta’ magni ta’ prodotti tal-lastiku, plastik u karta

                  8141

                  Operaturi ta’ magni ta’ prodotti tal-lastiku

                  8142

                  Operaturi ta’ magni ta’ prodotti tal-plastik

                  8143

                  Operaturi ta’ magni ta’ prodotti tal-karti

            815.   Operaturi ta’ magni ta’ prodotti tad-drapp, tal-fer u tal-ġilda

                  8151

                  Operaturi tal-magni li jippreparaw, idawwru u jdommu l-fibra

                  8152

                  Operaturi ta’ magni li jinsġu u jinnittjaw

                  8153

                  Operaturi ta’ magni tal-ħjata

                  8154

                  Operaturi ta’ magni li jibbliċjaw, jagħtu l-kulur u jnaddfu d-drapp

                  8155

                  Operaturi ta’ magni li jipprepraw il-fer u l-ġild għall-użu

                  8156

                  Skrapan u operaturi ta’ magni relatati ma’ dawn

                  8157

                  Operaturi ta’ magni tal-ħjata

                  8159

                  Operaturi ta’ magni ta’ prodotti tad-drapp, tal-fer u tal-ġilda li mhumiex imsemmija x’imkien ieħor

            816.   Operaturi ta’ magni tal-ikel u dawk relatati ma’ dan

                  8160

                  Operaturi ta’ magni tal-ikel u dawk relatati ma’ dan

            817.   Operaturi tal-impjanti li jipproċessaw l-injam u jagħmlu l-karti

                  8171

                  Operaturi ta’ impjanti li jagħmlu l-polpa u l-karti

                  8172

                  Operaturi ta’ impjanti tal-ipproċessar tal-injam

            818.   Operaturi ta’ impjant immobbli u ta’ magni oħra

                  8181

                  Operaturi ta’ impjant tal-ħġieġ u taċ-ċeramika

                  8182

                  Operaturi tal-magni li jaħdmu bl-istim u tal-bojlers

                  8183

                  Operaturi ta’ magni li jippakkjaw, jibbottiljaw u jagħmlu t-tikketti

                  8189

                  Operaturi ta’ impjanti immobbli u magni li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            82.   Muntaturi
      821.   Muntaturi

                  8211

                  Muntaturi ta’ magni mekkaniċi

                  8212

                  Muntaturi ta’ apparat elettriku u elettroniku

                  8219

                  Muntaturi li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            83.   Sewwieqa u operaturi ta’ impjanti mobbli
      831.   Sewwieqa ta’ ferrovija u ħaddiema relatati ma’ dan

                  8311

                  Sewwieqa ta’ ferrovija

                  8312

                  Operaturi tal-brejkijiet, tas-sinjali u tal-iswiċċ fil-qasam ferrovjarju

            832.   Sewwieqa tal-karozza, vann jew mutur

                  8321

                  Sewwieqa tal-mutur

                  8322

                  Sewwieqa tal-karozza, vann jew mutur

            833.   Sewwieqa ta’ trakkijiet kbar u karozzi tal-linja

                  8331

                  Sewwieqa ta’ karozzi tal-linja u tramm

                  8332

                  Sewwieqa ta’ trakkijiet kbar u żgħar

            834.   Operaturi ta’ impjanti mobbli

                  8341

                  Operaturi ta’ impjanti mobbli tal-irziezet u tal-forestrija

                  8342

                  Operaturi ta’ impjanti li jneħħu l-art u oħrajn relatati ma’ dawn

                  8343

                  Operaturi ta’ impjanti ta’ krejnjiet u apparati li jerfgħu u affarijiet oħra relatati ma’ dawn

                  8344

                  Operaturi ta’ trakkijiet armati bil-lifter

            835.   Membri ta’ ekwipaġġ fuq il-vapuri u ħaddiema relatati ma’ dan

                  8350

                  Membri ta’ ekwipaġġ fuq il-vapuri u ħaddiema relatati ma’ dan

            9.   Xogħolijiet elementari

      91.   Ħaddiema li jnaddfu u dawk li jagħtu servizz ta’ għajnuna
      911.   Ħaddiema li jnaddfu u dawk li jagħtu servizz ta’ għajnuna domestika, fil-lukandi u fl-uffiċini

                  9111

                  Ħaddiema li jnaddfu u dawk li jagħtu servizz ta’ għajnuna domestika

                  9112

                  Ħaddiema li jnaddfu u dawk li jagħtu servizz ta’ għajnuna f’uffiċini, lukandi u stabbilimenti oħra

            912.   Ħaddiema involuti fit-tindif tal-vetturi, twieqi, ħwejjeġ u tindif ieħor li jsir bl-idejn

                  9121

                  Ħaddiema li jnaddfu l-ħwejjeġ b’idejhom u dawk li jgħadduhom

                  9122

                  Ħaddiema li jnaddfu l-vetturi

                  9123

                  Ħaddiema li jnaddfu t-twieqi

                  9129

                  Ħaddiema oħra involuti fit-tindif

            92.   Ħaddiema involuti fl-agrikoltura, forestrija u sajd
      921.   Ħaddiema involuti fl-agrikoltura, forestrija u sajd

                  9211

                  Ħaddiema fl-irziezet li fihom jitkabbru prodotti tar-raba’

                  9212

                  Ħaddiema fl-irziezet li fihom jitkabbru annimali ħajjin

                  9213

                  Ħaddiema fl-irziezet fejn jitkabbru prodotti mħallta tar-raba’ u annimali ħajjin

                  9214

                  Ħaddiema li jaħdmu fil-ġonna u fl-ortikultura

                  9215

                  Ħaddiema tal-forestrija

                  9216

                  Ħaddiema involuti fis-sajd u fl-akwakultura

            93.   Ħaddiema fil-mijieri, fil-kostruzzjoni, fil-manifattura u fit-trasport
      931.   Ħaddiema tal-minjieri u l-kostruzzjoni

                  9311

                  Ħaddiema tal-minjieri u tal-barrieri

                  9312

                  Tekniċi tal-inġinerija ċivili

                  9313

                  Ħaddiema involuti fil-kostruzzjoni tal-bini

            932.   Ħaddiema involuti fil-manifattura

                  9321

                  Ħaddiema involuti fl-ippakkjar bl-idejn

                  9329

                  Ħaddiema tal-manifattura li mhumiex imsemmijin x’imkien ieħor

            933.   Ħaddiema involuti fil-qasam tat-trasport u tal-ħażna

                  9331

                  Sewwieqa ta’ vetturi li jaħdmu bl-idejn u l-pedali

                  9332

                  Sewwieqa ta’ vetturi u makkinarji li jinġibdu mill-annimali

                  9333

                  Ħaddiema li jqandlu t-tagħbijiet

                  9334

                  Ħaddiema li jieħdu ħsieb jimlew l-ixkaffi

            94.   Assistenti għall-preparazzjoni tal-ikel
      941.   Assistenti għall-preparazzjoni tal-ikel

                  9411

                  Ħaddiema li jippreparaw il-fast food

                  9412

                  Ħaddiema li jgħinu fil-kċina

            95.   Ħaddiema li jbiegħu u jagħtu servizz fit-toroq u dak relatat ma’ dan
      951.   Ħaddiema li jagħtu servizz fit-toroq u dak relatat ma’ dan

                  9510

                  Ħaddiema li jagħtu servizz fit-toroq u dak relatat ma’ dan

            952.   Ħaddiema li jbiegħu l-ikel fit-toroq (eskluż l-ikel)

                  9520

                  Ħaddiema li jbiegħu l-ikel fit-toroq (eskluż l-ikel)

            96.   Ħaddiema li jiġbru l-iskart u ħaddiema oħra fil-qasam elementari
      961.   Ħaddiema li jiġbru l-iskart

                  9611

                  Kolletturi li jiġbru l-iskart u jirriċiklawh

                  9612

                  Ħaddiema li jisseparaw l-iskart

                  9613

                  Kenniesa u ħaddiema relatati ma’ dan

            962.   Ħaddiema oħra elementari

                  9621

                  Messaġġiera, dawk li jqassmu l-pakketti u dawk li jaħdmu fil-portinerija u jġorru l-bagalji

                  9622

                  Persuni b’xogħlijiet partikolari

                  9623

                  Ħaddiema li jaqraw il-miter u l-kolletturi tal-magni ta’ distribuzzjoni

                  9624

                  Kolletturi tal-ilma u tal-injam għan-nar

                  9629

                  Ħaddiema oħra elementari li mhumiex ikklassifikati x’imkien ieħor

            0.   Xogħolijiet fil-forzi armati

      01.   Uffiċċjali kkummissjonati tal-forzi armati
      011.   Uffiċjali kkummisjonati tal-forzi armati

                  0110

                  Uffiċjali kkummissjonati tal-forzi armati

            02.   Uffiċjali mhux ikkummissjonati tal-forzi armati
      021.   Uffiċjali mhux ikkummissjonati tal-forzi armati

                  0210

                  Uffiċjali mhux ikkummissjonati tal-forzi armati

            03.   Xogħlijiet fil-forzi armati, gradi oħra
      031.   Xogħlijiet fil-forzi armati, gradi oħra

                  0310

                  Xogħlijiet fil-forzi armati, gradi oħra


title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat- 12 ta’ Lulju 2011 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma 2011 tal-Bulgarija u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza aġġornat tal-Bulgarija, 2011-2014

text:
               15.7.2011

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 209/5

         RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
   tat-12 ta’ Lulju 2011
   dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma 2011 tal-Bulgarija u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza aġġornat tal-Bulgarija, 2011-2014
   2011/C 209/02
   IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
   Wara li kkonsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,
   Wara li kkonsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 9(3) tiegħu,
   Wara li kkonsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
   Wara li kkonsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,
   Wara li kkonsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,
   Wara li kkonsulta mal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,
   Billi:

               (1)

               Fis-26 ta’ Marzu 2010, il-Kunsill Ewropew qabel mal-proposta tal-Kummissjoni li tvara strateġija ġdida għall-impjiegi u t-tkabbir, Ewropa 2020, imsejsa fuq koordinazzjoni msaħħa tal-politiki ekonomiċi, li tiffoka fuq l-oqsma ewlenin fejn jeħtieġ azzjoni biex tingħata spinta lill-potenzjal tal-Ewropa għat-tkabbir sostenibbli u l-kompetittività.

               (2)

               Fit-13 ta’ Lulju 2010, il-Kunsill adotta rakkomandazzjoni dwar il-linji gwida ġenerali għall-politiki ekonomiċi tal-Istati Membri u l-Unjoni (2010 sal-2014) u fil-21 ta’ Ottubru 2010 adotta deċiżjoni dwar il-linji gwida għall-politiki dwar l-impjiegi tal-Istati Membri (2), li flimkien jagħmlu l-“linji gwida integrati”. L-Istati Membri ġew mistiedna jqisu l-linji gwida integrati fil-politiki ekonomiċi u okkupazzjonali nazzjonali.

               (3)

               Fit-12 ta’ Jannar 2011, il-Kummissjoni adottat l-ewwel Stħarriġ Annwali tat-Tkabbir, li kien il-bidu ta’ ċiklu ġdid ta’ governanza ekonomika fl-UE u l-ewwel semestru Ewropew ta’ koordinazzjoni integrata u ex ante ta’ politika, imsejjes fuq l-istrateġija Ewropa 2020.

               (4)

               Fil-25 ta’ Marzu 2011, il-Kunsill Ewropew endorsja l-prijoritajiet għall-konsolidazzjoni fiskali u r-riforma strutturali (bi qbil mal-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-15 ta’ Frar u s-7 ta’ Marzu 2011 u b'żieda mal-Istħarriġ Annwali tat-Tkabbir mill-Kummissjoni). Hu saħaq il-ħtieġa li tingħata prijorità lir-restawr ta’ baġits tajbin u s-sostenibilità fiskali, lit-tnaqqis tal-qagħad permezz ta’ riformi fis-suq tax-xogħol u li jsiru sforzi ġodda biex jittejjeb it-tkabbir. Talab lill-Istati Membri biex isarrfu dawn il-prijoritajiet f'miżuri konkreti li jiġu inklużi fil-Programmi ta’ Stabbiltà jew ta’ Konverġenza u fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma.

               (5)

               Fil-25 ta’ Marzu 2011, il-Kunsill Ewropew ukoll stieden lill-Istati Membri parteċipi fil-Patt Euro Plus biex jippreżentaw l-impenji tagħhom fil-ħin biex jiġu inklużi fil-Programmi ta’ Stabbiltà jew ta’ Konverġenza tagħhom u fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tagħhom.

               (6)

               Fil-15 ta’ April 2011, il-Bulgarija ressqet l-aġġornament għall-Programm ta’ Konverġenza tal-2011 tagħha li jkopri l-perjodu 2011-2014 u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2011 tagħha. Sabiex jitqiesu l-konnotazzjonijiet bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess waqt.

               (7)

               Il-kriżi ekonomika interrompiet perjodu ta’ tkabbir b’saħħtu stimulat minn dħul sostanzjali ta’ investiment dirett barrani u espansjoni tal-kreditu. Reġa' kien hemm tkabbir tal-PDG fit-tieni kwart tal-2010, wara li dan kien waqa’ b’mod kumulattiv b’7,1 % mill-aktar livell għoli għall-aktar wieħed baxx u dan irriżulta f’PDG reali li baqa' estensivament wieqaf għall-2010 kollha. Żieda kbira fl-esportazzjonijiet u d-dħul ta' stokk mill-ġdid fl-inventarji kienu l-aktar muturi importanti għat-tkabbir. Il-bilanċ ġenerali tal-gvern inbidel minn wieħed pożittiv qabel il-kriżi għal defiċit ta’ 4,7 % tal-PDG fl-2009 u ta' 3,2 % tal-PDG fl-2010. Filwaqt li l-produzzjoni u l-impjiegi fl-industriji li jiddependu fuq l-esportazzjoni żdiedu, l-attività baxxa fil-kostruzzjoni, fil-bejgħ tal-propjetà u l-bejgħ bl-imnut xekklet l-irkupru matul is-sena li għaddiet. L-impjiegi ħadu daqqa ta’ ħarta minħabba l-korrezzjoni fil-produzzjoni b’telf ta’ madwar 358 000 impjieg mill-ogħla punt fl-2008. B’riżultat ta’ dan, il-qgħad żdied b’diversi punti perċentwali għal 10,2 % fl-2010, u l-impjiegi mhumiex mistennija li jirritornaw għal-livell ta' qabel il-kriżi f'terminu ta' żmien medju.

               (8)

               Abbażi tal-valutazzjoni tal-Programm ta’ Konverġenza aġġornat skont ir-Regolament (KE) Nru 1466/97, il-Kunsill jaħseb li x-xenarju makroekonomiku sottostanti tal-previżjonijiet fiskali huwa bbażat fuq previżjonijiet ta’ tkabbir aktar favorevoli minn dawk tas-servizzi tal-Kummissjoni. Il-Programm ta’ Konverġenza aġġornat jipprevedi korrezzjoni tad-defiċit ġenerali eċċessiv tal-gvern fl-2011, f’konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-13 ta' Lulju 2010, u aktar tnaqqis għal wara. Wara aġġustament baġitarju konsiderevoli u bil-quddiem ta’ aktar minn 2 punti perċentwali f’termini strutturali fl-2010, l-isforz fiskali fl-2011 hu ferm taħt l-aġġustament irrakkomandat ta’ mill-anqas 0,75 % tal-PDG iżda fuq medja, għall-perjodu kollu tal-PDE, l-isforz fiskali jibqa' 'l fuq minn 1 % tal-PDG. Għall-perjodu 2012-2014, l-aġġornament ma jipprovdix biżżejjed dettalji dwar il-miżuri baġitarji ppjanati biex jintlaħqu l-miri fiskali f'dawn is-snin. L-objettiv ta’ terminu medju (OTM), kif rivedut 'l isfel, ta’ defiċit struttuali ta’ 0,6 % tal-PDG, ippjanat għall-2014, għadu aktar ambizzjuż mil-livell minimu meħtieġ. Dan jirrifletti l-għanijiet tal-Patt ta’ stabbiltà u Tkabbir u hu previst li jintlaħaq sal-aħħar tal-perjodu tal-Programm ta' Konverġenza (2014). Madankollu, l-isforz fiskali strutturali medju annwali previst fl-2012-2014, wara l-korrezzjoni ppjanata tad-defiċit eċċessiv fl-2011, hu ferm taħt it-titjib strutturali annwali minimu rrakkomandat ta’ 0,5 % tal-PDG. Minħabba t-titjib gradwali tal-perspettiva ekonomika, il-Programm ta' Konverġenza għandu jimmira għal progress aktar mgħaġġel lejn il-kisba tal-OTM. Meta vvalutat fid-dawl ta' stima aktar prudenti ta’ tkabbir tal-produzzjoni potenzjali fuq perjodu medju, il-previżjoni tat-tkabbir fin-nefqa baġitarja għall-2012-2013 tidher li hija ottimista, u dan hu ta’ riskju għall-pożizzjoni fiskali strutturali fil-perjodu medju.

               (9)

               Il-korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv kif previst sal-aħħar tal-2011 għandu jgħin biex tinkiseb mill-ġdid il-kunfidenza u tissaħħaħ il-kredibbiltà tal-politiki tal-gvern. Matul il-perjodu medju, il-kisba tal-għan ta’ defiċit strutturali żgħir ta’ 0,6 % tal-PDG hu importanti biex jiġi żgurat li l-politika fiskali tappoġġja r-reġim monetarju li jinsab fis-seħħ. Madankollu, il-konsolidazzjoni fiskali hi mxekkla minn ineffiċjenzi fis-settur pubbliku li jistgħu jwasslu għal pressjonijiet konsiderevoli fuq in-nefqa filwaqt li d-dħul tal-baġit x'aktarx li jkun strutturalment aktar baxx mis-snin ta’ tkabbir ta' qabel ma faqqgħet il-kriżi. Riformi ambizzjużi għall-finanzi pubbliċi huma għalhekk meħtieġa sabiex jitwettqu l-aġġustamenti fiskali neċessarji u jiġi żgurat finanzjar għall-implimentazzjoni tar-riformi strutturali neċessarji, inkluż il-kofinanzjament meħtieġ għall-proġetti appoġġjati mill-UE.

               (10)

               Il-prestazzjoni fiskali tal-Bulgarija kienet pożittiva fl-ambjent ekonomiku favorevoli ta’ qabel il-kriżi. Il-miri fiskali ntlaħqu b’mod konsistenti u ġew akkumulati marġnijiet fiskali pożittivi kbar. Fl-2009, taħt l-impatt tal-kriżi ekonomika, għall-ewwel darba wara ħafna snin, il-baġit ġie f’defiċit, u r-regola li l-baġit jinżamm f’bilanċ jew ikun pożittiv u li n-nefqa pubblika tinżamm taħt l-40 % tal-PDG nkisret. Dan kien parzjalment relatat ma’ dgħjufijiet fl-ippjanar u l-kontroll tan-nefqa. Dan kien jirrifletti wkoll il-fatt li d-dħul mhux previst li kien jirriżulta minn attività ekonomika qawwija qabel il-kriżi intuża biex jiġu ffinanzjati żidiet relattivament kbar ta’ nefqa ad hoc u tnaqqis fir-rata ta’ sigurtà soċjali. Biex jiġu indirizzati dawn il-problemi, l-awtoritajiet ħadu diversi inizjattivi biex itejbu s-sistemi ta’ kontroll, monitoraġġ u rappurtar tan-nefqa, inkluża l-adozzjoni ta’ pakkett leġiżlattiv komprensiv li saħħaħ ir-regoli fiskali u l-qafas baġitarju għall-perjodu medju. Dan mistenni li jżid id-dixxiplina fiskali u l-prevedibbiltà tal-politiki, li jnaqqas il-volatilità makroekonomika u jiżgura politika fiskali anqas proċiklika. Skont il-valutazzjoni l-aktar riċenti tal-Kummissjoni, ir-riskji fir-rigward tas-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi jidhru medji.

               (11)

               Fis-snin ta’ tkabbir ta' qabel il-kriżi kien hemm issikkar konsiderevoli tas-suq tax-xogħol u żidiet kbar fil-pagi, li qabżu ż-żidiet fil-produttività. Dan wassal għal żieda fil-livell medju tal-pagi, li għalhekk resaq aktar viċin għall-medja tal-UE. It-tkabbir fil-pagi laħaq il-quċċata b’rata annwali ta’ kważi 20 % fir-raba’ kwart tal-2007. Wara t-tnaqqis, il-pass taż-żieda fil-pagi naqas, għalkemm iż-żieda fil-pagi baqgħet relattivament għolja bi kważi 10 % fl-2010 għall-impjegati b’kuntratti tax-xogħol (li jirrappreżentaw madwar 65 % tal-popolazzjoni li taħdem).

               (12)

               L-ostakli għall-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol jirriflettu d-deterjorament riċenti tas-sitwazzjoni tas-suq tax-xogħol matul il-kriżi u l-provvista insuffiċjenti ta’ politiki attivi dwar is-suq tax-xogħol (PASX), kif ukoll in-nuqqas ta' finanzi tas-servizzi pubbliċi tal-impjiegi. Il-kwalità tas-servizzi pubbliċi fl-oqsma tal-attivazzjoni, l-għajnuna fit-tiftix tal-impjieg u t-taħriġ mill-ġdid hija insuffiċenti. Il-kapaċità dgħajfa għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tar-riżultati tal-programmi tirrikjedi aktar tisħiħ bil-ħsieb tat-titjib tal-proċess tat-tfassil tal-politika. Kif ġie muri f’rapport riċenti kkummissjonat mill-Ministeru tax-Xogħol u l-Politika Soċjali (“Main results from the net impact evaluation of public employment services”), servizzi aktar individwali u ta’ kwalità aħjar, kif ukoll infrastruttura aħjar tal-uffiċċji tax-xogħol, ikunu ta' appoġġ aktar effettiv għal dawk li jinsabu bla xogħol biex isibu impjieg.

               (13)

               Il-kriżi ekonomika għadha tolqot lis-suq tax-xogħol. Ir-rata tal-qgħad żdiedet minn 5,4 % fl-2008 għal 10,2 % fl-2010, filwaqt li għaż-żgħażagħ (ta’ età bejn il-15 u l-24 sena) laħqet it-23,2 % fl-2010. Il-kriżi laqtet b’mod partikolari lill-ħaddiema bi ftit kompetenzi (inkluża parti kbira mill-minoranza tar-Roma) li jirrappreżentaw kważi 70 % ta’ dawk mingħajr impjieg. Is-sehem tal-qgħad fuq perjodu twil (46 % fl-2010) huwa ogħla mill-medja tal-UE (2010: 40 %), u hemm riskju li dan isir strutturali. Ir-rata ta’ attività taż-żgħażagħ baqgħet b’mod konsistenti anqas minn żewġ terzi tal-medja tal-UE (2009: 29,5 %; UE: 43,8 %). Ir-rata ta’ qgħad taż-żgħażagħ kienet ta’ 24,8 % fl-2009 (UE: 35,2 %). Il-Bulgarija għandha wkoll l-ogħla sehem ta’ persuni żgħażagħ li la jinsabu fl-edukazzjoni u lanqas f’impjieg (19,5 % mill-persuni ta’ età bejn il-15 u l-24 sena). Wieħed mill-ostakli ewlenin għall-parteċipazzjoni taż-żgħażagħ fis-suq tax-xogħol huwa n-nuqqas ta’ opportunitajiet biex jiġu kkombinati l-edukazzjoni u x-xogħol, b’mod partikolari permezz ta’ taħriġ intern (internships) u apprendistati fil-qasam tal-istudju tagħhom, li jiffaċilitaw it-tranżizzjoni għas-suq tax-xogħol.

               (14)

               Minkejja kisba ta’ edukazzjoni ’l fuq mill-medja, il-Bulgarija għandha madwar 40 % li huma batuti fil-litteriżmu u l-ħiliet numeriċi. Dan juri li hemm skop għal titjib fis-sistema tal-edukazzjoni għall-allinjament aħjar tagħha mal-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol. Il-Liġi li se tiġi adottata dwar l-Edukazzjoni Preskolastika u Skolastika, li tkompli tibni fuq ir-riżultati pożittivi tar-riforma riċenti ta’ diċentralizzazzjoni tal-iskejjel, hi mistennija li tipprovdi ċerti soluzzjonijiet li jistgħu jiġu msaħħa aktar, bħal fir-rigward tal-awtonomija finanzjarja, tar-rati ta’ parteċipazzjoni preskolastika u tal-valutazzjoni esterna, kif ukoll tiżgura li jkun hemm min jinżamm responsabbli. Ir-rata tat-tluq bikri mill-iskola (14,7 % fl-2009) hija qrib ħafna l-medja tal-UE, iżda hi b'mod partikolari għolja fost ir-Roma (fejn kienet stmata li kienet 43 % fl-2008). Ir-rati ta’ kisba terzjarja (27,9 % fl-2009) jibqgħu taħt il-medja tal-UE (32,2 %). Il-Bulgarija dewmet ħafna r-riforma tal-edukazzjoni għolja tagħha. Il-Liġi tal-Edukazzjoni Għolja l-ġdida, li kienet diġà tressqet fl-2010 iżda li sussegwentement ġiet irtirata, għandha tipprovdi pass utli biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet ta' riforma.

               (15)

               Ir-riforma fil-pensjonijiet li ġiet deċiża fl-2010 mhix marbuta mal-istennija ta' tul tal-ħajja jew mas-sitwazzjoni tas-sistema tas-saħħa u l-kura fit-tul. Il-perjodu ta’ implimentazzjoni hu mill-2011 sal-2026, bil-biċċa l-kbira tal-miżuri li jieħdu effett fit-tieni nofs tal-perjodu li jista' jpoġġi f’riskju kemm l-implimentazzjoni u s-sostenibbiltà tal-ewwel pilastru tas-sistema tal-pensjoni.

               (16)

               Iċ-ċittadini tal-Bulgarija għaddew minn livell ta’ faqar akbar meta mqabbel mal-medja tal-UE (41,9 % tal-popolazzjoni tinsab f'deprivazzjoni materjali ħarxa meta mqabbel ma’ 8,1 % għall-UE). Madwar 66 % tal-anzjani huma f’riskju ta’ faqar, li hi rata konsiderevolment ogħla mill-medja tal-UE. Hemm sinjali li l-kundizzjonijiet ta’ għixien iddeterjoraw f’dawn l-aħħar sentejn. Minħabba s-sitwazzjoni demografika, il-kisba tal-miri tal-Programm Nazzjonali ta' Riforma għat-tnaqqis tal-faqar tiddependi l-biċċa l-kbira fuq it-tfassil tajjeb ta’ politiki għall-ħaddiema mdaħħlin fiż-żmien u l-persuni żvantaġġjati, kif ukoll fuq trasferimenti soċjali adegwati. Il-Programm Nazzjonali ta' Riforma iħabbar l-iżvilupp ta’ strateġija operazzjonali għall-integrazzjoni tar-Roma (li huma stmati li jammontaw għal 10 % tal-popolazzjoni (3)), sabiex jiġu indirizzati l-ostakli doppji li jaffaċċjaw fl-oqsma tal-impjiegi, l-edukazzjoni, is-saħħa u l-akkomodazzjoni, permezz ta’ pjan komprensiv wieħed.

               (17)

               L-effiċjenza baxxa tas-servizzi pubbliċi tibqa’ ostaklu għat-tkabbir. Minkejja l-armonizzazzjoni riċenti, ir-riforma tal-amministrazzjoni pubblika ma ttrattatx it-titjib fil-kwalità tal-persunal jew f' funzjonijiet importanti. Il-Bulgarija għandha penetrazzjoni tal-broadband fiss baxxa ħafna – 14,9 %, u tinsab qabel tal-aħħar fl-UE, fatt li jillimita wkoll id-dħul ta’ servizzi pprovduti b’mod elettroniku.

               (18)

               Ir-rata tal-irregolarità fl-akkwist pubbliku tlaħħaq is-60 % fil-proċeduri kollha vverifikati u hi saħansitra ogħla f’proġetti kbar pubbliċi tal-infrastruttura, fejn l-awtoritajiet għandhom obbligu ta’ kontroll ex ante. Il-kapaċità tal-Aġenzija ta’ Ispezzjoni Finanzjarja Pubblika tnaqqset b’mod sostanzjali fl-2006 u b’riżultat ta’ dan, l-aġenzija għamlet kontrolli ex post fi 12 % biss mill-proċeduri kollha ta’ akkwist pubbliku fl-2007-2009. Emendi riċenti fil-Liġi dwar l-Akkwist Pubbliku u l-Liġi dwar l-Ispezzjoni Finanzjarja Pubblika ġew approvati mill-Kunsill tal-Ministri u mgħoddija għal proċedura parlamentari.

               (19)

               L-intensità fil-konsum tal-enerġija tal-ekonomija tal-Bulgarija hi waħda mill-ogħla fl-UE. L-aktar eżempju li jispikka huwa t-tisħin tad-djar, fejn il-binjiet b’ħafna appartamenti miżmuma ħażin jammontaw għall-biċċa l-kbira tal-problema. Bidliet riċenti fir-regoli ta’ eliġibbiltà joħolqu l-possibbiltà li jintużaw Fondi Strutturali tal-UE għal appoġġ għal investimenti fl-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. Saru ftit investimenti, filwaqt li d-dħul mit-taxxi fuq l-enerġija u t-trasport naqsu meta mqabbla mal-PDG u wkoll meta mqabbla mat-taxxi fuq ix-xogħol, li huma ferm ogħla mill-medja tal-UE. L-aċċess għas-suq tal-enerġija hu mfixkel minħabba kompetizzjoni mnaqqsa u mekkaniżmi għall-iffissar tal-prezzijiet mhux ċari.

               (20)

               Il-Bulgarija ħadet għadd ta’ impenji fil-Patt Euro Plus. Fuq in-naħa fiskali, l-impenji jindikaw li s-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi se jiġu trattati permezz ta’ miżuri ta’ riforma tal-pensjonijiet, azzjoni biex tkun assigurata paga bbażata fuq il-prestazzjoni fis-settur pubbliku permezz tal-iffriżar tal-pensjonijiet u l-pagi sal-2013 u t-tisħiħ tal-qafas fiskali domestiku permezz tal-adozzjoni ta’ Patt tal-Istabbiltà Finanzjarja, li jinkludi regoli fiskali numeriċi li jorbtu. Biex jitkattru l-impjiegi, se jittieħdu miżuri biex jonqos is-sehem tal-impjiegi mhux iddikjarati u biex tiżdied il-parteċipazzjoni tal-ħaddiema. Il-miżuri ta' kompetittività jiffukaw fuq it-tnaqqis tal-piżijiet amministrattivi u ż-żieda tal-governanza elettronika; it-titjib fl-aċċess għall-edukazzjoni u tal-prestazzjoni tas-sistema tal-edukazzjoni. L-impenji msemmija hawn fuq jirreferu għal tlieta mill-erba' oqsma tal-Patt, bl-eskużjoni tas-settur finanzjarju. Dawn jirrappreżentaw kontinwità tal-aġenda usa' ta' riforma deskritta fil-Programm ta’ Konverġenza u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma, u jagħtu spinta lill-proġetti ta’ riforma fl-oqsma tal-governanza fiskali, l-amministrazzjoni pubblika u l-edukazzjoni. L-impenji fil-Patt Euro Plus ġew ivvalutati u kkunsidrati fir-rakkomandazzjonijiet.

               (21)

               Il-Kummissjoni vvalutat il-Programm ta’ Konverġenza u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma, u l-impenji tal-Patt Euro Plus. Fid-dawl tal-ħtieġa għal tisħiħ tal-governanza ekonomika kumplessiva tal-UE billi jiġi provdut kontribut fil-livell tal-UE għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri, fil-valutazzjoni tagħha, il-Kummissjoni mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għal politika sostenibbli fiskali u soċjoekonomika fil-Bulgarija, iżda wkoll kemm jikkonformaw mar-regoli u l-gwida tal-UE. Hi tqis li wara aġġustament baġitarju konsiderevoli u bil-quddiem fl-2010, il-pjanijiet għall-konsolidazzjoni fiskali għall-2011 għandhom jiġu implimentati kif previst u d-defiċit għandhu jitniżżel għal taħt il-valur ta’ referenza ta’ 3 % skont ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-13 ta' Lulju 2010. L-aġġornament ma jipprovdix biżżejjed dettalji dwar miżuri baġitarji ppjanati biex jinkisbu l-miri fiskali fl-2012-2014 u seta’ jiġi żgurat progress aktar mgħaġġel lejn l-OTM magħżul. It-tisħiħ tal-qafas fiskali domestiku se jservi ta' bażi għad-dixxiplina fiskali u jipprovdi għal aktar prevedibbiltà u kredibbiltà tal-politiki tal-gvern fuq perjodu medju. Għandhom jittieħdu wkoll aktar passi biex tissaħħaħ il-kompetittività, ikun hemm għajnuna għal min qed ifittex impjieg, jiġu protetti dawk il-gruppi l-aktar vulnerabbli li qed jiffaċċjaw ostakli multipli, tittejjeb il-kapaċità tal-amministrazzjoni u r-regolaturi pubbliċi, tiżdied l-effiċjenza fl-użu tar-riżorsi kif ukoll biex jinfetħu aktar opportunitajiet għall-investiment u t-tkabbir.

               (22)

               Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni u tar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea tat-13 ta’ Lulju 2010, il-Kunsill eżamina l-aġġornament tal-2011 tal-Programm ta’ Konverġenza tal-Bulgarija u l-opinjoni tiegħu (4) hi riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjonijiet li jinsabu fil-paragrafi (1) u (2) hawn taħt. Fid-dawl tal-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-25 ta’ Marzu 2011, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Bulgarija,

         B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Bulgarija tieħu azzjoni fil-perjodu 2011-2012 biex:

               1.

               Tipproċedi bl-implimentazzjoni effettiva tal-baġit biex tikkoreġi d-defiċit eċċessiv fl-2011, f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-13 ta' Lulju 2010 taħt il-PDE. Tispeċifika l-miżuri li fuqhom hi bbażata l-istrateġija baġitarja għall-2012-2014. Tieħu vantaġġ mill-irkupru ekonomiku sabiex tiżgura progress adegwat lejn l-għan fuq perjodu medju, primarjament billi żżomm kontroll qawwi fuq it-tkabbir tan-nefqa, filwaqt li tagħti prijorità lin-nefqa li tgħin lit-tkabbir.

               2.

               Tieħu passi ulterjuri biex ittejjeb il-prevedibbiltà tal-ippjanar baġitarju u l-kontroll tal-implimentazzjoni, inkluż fuq bażi tad-dovuti, b’mod partikolari billi ssaħħaħ il-governanza fiskali. Għal dan il-għan, tfassal u timplimenta regoli fiskali li jorbtu u qafas baġitarju ddefinit tajjeb fuq perjodu medju li jiżguraw it-trasparenza fil-livelli kollha tal-gvern.

               3.

               Timplimenta l-passi maqbula mal-imsieħba soċjali skont ir-riforma attwali tal-pensjonijiet, tavvanza wħud mill-miżuri prinċipali tagħha li jgħinu sabiex tiżdied l-età effettiva tal-pensjoni u tnaqqas l-irtirar bikri, bħal permezz taż-żieda gradwali fit-tul tas-servizz għall-assigurazzjoni soċjali u ssaħħaħ il-linji ta' politika biex tgħin lill-ħaddiema mdaħħla fiż-żmien biex jibqgħu fl-impjieg għal aktar żmien.

               4.

               Tippromwovi, f'konsultazzjoni mal-imsieħba soċjali u skont il-prattiki nazzjonali, politiki sabiex tiżgura li ż-żidiet fil-pagi jirriflettu aħjar l-iżviluppi fil-produttività u jippreservaw il-kompetittività filwaqt li tagħti attenzjoni għall-konverġenza attwali.

               5.

               Tieħu passi bies tindirizza l-isfida tal-ġlieda kontra l-faqar u tippromwovi l-inklużjoni soċjali, b’mod speċjali għall-gruppi vulnerabbli li qed jiffaċċjaw ostakli multipli.Tieħu miżuri sabiex timmodernizza s-servizzi pubbliċi tal-impjieg biex ittejjeb il-kapaċità tagħhom biex iqabblu l-profili tal-ħiliet mad-domanda tas-suq tax-xogħol; u tiffoka l-appoġġ fuq persuni żgħażagħ bi ftit kompetenzi. Tavvanza r-riforma tal-edukazzjoni billi tadotta l-Liġi dwar l-Edukazzjoni Preskolastika u Skolastika u Att dwar l-Edukazzjoni Għolja ġdid sa nofs l-2012.

               6.

               Tħaffef l-isforzi biex titjieb il-kapaċità amministrattiva fil-funzjonijiet ewlenin tal-gvern u tal-awtoritajiet regolatorji, sabiex is-servizzi pubbliċi jsiru aktar effettivi fir-reazzjoni tagħhom għall-ħtiġijiet taċ-ċittadini u n-negozji; tintroduċi u timplimenta b'mod effettiv miżuri biex tiċċekja l-akkwist pubbliku fuq il-bażi ta’ valutazzjonijiet tar-riskju, issaħħaħ il-kapaċità tal-awtoritajiet biex jipprevjenu u jissanzjonaw l-irregolaritajiet, sabiex jitjiebu l-kwalità u l-valur għall-flus fl-użu tal-fondi pubbliċi.

               7.

               Tneħħi kompletament l-ostakli għad-dħul, l-arranġamenti ta’ profitti garantiti u l-kontrolli fuq il-prezzijiet u tiżgura li jkun hemm indipendenza totali tar-Regolatur tal-Enerġija tal-Bulgarija, sabiex is-swieq tal-elettriku u tal-gass jinfetħu għal aktar kompetizzjoni. Tintroduċi inċentivi biex taġġorna l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija tal-bini.

      Magħmul fi Brussell, it-12 ta’ Lulju 2011.

            Għall-Kunsill

            Il-President

         J. VINCENT-ROSTOWSKI

      (1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

      (2)  Miżmuma għall-2011 permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2011/308/UE tad-19 ta’ Mejju 2011 dwar il-linji gwida għall-politika tal-Istati Membri dwar l-impjiegi (ĠU L 138, 26.5.2011, p. 56).

      (3)  Skont estimi mill-Kunsill tal-Ewropa.

      (4)  Prevista fl-Artikolu 9(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.


title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2016 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2016 tal-Estonja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2016 tal-Estonja

text:
               18.8.2016

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 299/45

         RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
   tat-12 ta' Lulju 2016
   dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2016 tal-Estonja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2016 tal-Estonja
   (2016/C 299/11)
   IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
   Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,
   Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni tal-politika ekonomika (1), u partikolarment l-Artikolu 5(2) tiegħu,
   Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
   Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,
   Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,
   Billi:

               (1)

               Fis-26 ta' Novembru 2015, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li ta bidu għas-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2016. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir kienu approvati mill-Kunsill Ewropew tas-17-18 ta' Marzu 2016. Fis-26 ta' Novembru 2015, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija, li fih hija ma identifikatx lill-Estonja bħala wieħed mill-Istati Membri li fir-rigward tiegħu kellha ssir analiżi fil-fond. Fl-istess ġurnata, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro. Din ir-Rakkomandazzjoni ġiet approvata mill-Kunsill Ewropew fit-18-19 ta' Frar 2016 u adottata mill-Kunsill fit-8 ta' Marzu 2016 (3). Bħala pajjiż li l-munita tiegħu hija l-euro, u fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja, l-Estonja għandha tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u f'waqtha tar-Rakkomandazzjoni.

               (2)

               Ir-rapport għal kull pajjiż tal-2016 għall-Estonja kien ippubblikat fis-26 ta' Frar 2016. Ġie vvalutat il-progress tal-Estonja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fl-14 ta' Lulju 2015 u l-progress tal-Estonja lejn il-miri nazzjonali tagħha tal-Ewropa 2020. Inkludiet ukoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011. Fit-8 ta' Marzu 2016, il-Kummissjoni ppreżentat ir-riżultati tal-analiżi fil-fond. L-analiżi tal-Kummissjoni twassal biex tikkonkludi li l-Estonja mhux qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi.

               (3)

               Fit-28 ta' April 2016, l-Estonja ssottomettiet il-Programm ta' Stabbiltà tagħha tal-2016 u fl-10 ta' Marzu 2016 issottomettiet il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2016 tagħha. Sabiex jiġu kkunsidrati l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess żmien.

               (4)

               Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż ġew indirizzati fl-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej għall-perjodu 2014-2020. Kif kien previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), fejn ikun neċessarju li jingħata sostenn lill-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista' titlob lil Stat Membru li jirrieżamina u jipproponi emendi għall-Ftehim ta' Sħubija u għall-programmi rilevanti tiegħu. Il-Kummissjoni pprovdiet dettalji ulterjuri dwar kif ser tagħmel użu minn din id-dispożizzjoni fil-linji gwida tal-applikazzjoni tal-miżuri li torbot l-effiċjenza tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej għal governanza ekonomika soda.

               (5)

            Attwalment l-Estonja qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir. Fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2016 tiegħu, il-Gvern qed jippjana defiċit nominali ta' madwar 0,5 % tal-PDG fl-2016-2018, biex ikun hemm bilanċ minn hemm 'il quddiem. F'termini strutturali, l-Estonja tkompli tissodisfa l-objettiv baġitarju ta' terminu medju — bilanċ strutturali — matul il-perjodu tal-programm. Skont il-Programm ta' Stabbiltà, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern hu mistenni li jibqa' għal madwar 10 % tal-PDG fl-2017, li jonqos għal madwar 9
                   % tal-PDG fl-2020. Ix-xenarju makroekonomiku li fuqu huma bbażati dawn il-projezzjonijiet baġitarji hu plawżibbli għall-2016 iżda ottimist għall-2017. Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-Kummissjoni tal-2016, il-bilanċ strutturali hu mbassar li jimxi minn surplus ta' 0,6 % tal-PDG fl-2015 għal bilanċ baġitarju fl-2016 u għal defiċit żgħir ta' 0,2 % tal-PDG fl-2017, li jista' jiġi kkunsidrat bħala qrib l-objettiv baġitarju fuq żmien medju. Devjazzjonijiet ulterjuri ser jiġu vvalutati mar-rekwiżit li jinżamm il-bilanċ strutturali fl-objettiv baġitarju ta' terminu medju. Abbażi tal-valutazzjoni tiegħu tal-Programm ta' Stabbiltà u filwaqt li jqis it-tbassir tar-rebbiegħa tal-2016 tal-Kummissjoni, il-Kunsill hu tal-opinjoni li l-Estonja hi mistennija li tkun konformi mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir.

               (6)

               L-Estonja ħadet passi importanti biex ittejjeb il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol, fosthom billi implimentat ir-riforma tal-Kapaċità għax-Xogħol. Ir-riforma, li daħlet fis-seħħ f'Jannar 2016 u li ser tkun implimentata b'mod sħiħ minn Jannar 2017, se żżid il-provvista ġenerali ta' ħaddiema. L-għajnuna għar-riintegrazzjoni ta' dawk li ilhom ħafna barra mis-suq tax-xogħol ser tkun ta' sfida. Qed jitpoġġew fis-seħħ miżuri attivi fis-suq tax-xogħol ġodda biex jgħinu l-benefiċjarji tar-riforma tal-Kapaċità għax-Xogħol biex jidħlu u jibqgħu fis-suq tax-xogħol u saru wkoll bidliet fl-iskema ta' appoġġ finanzjarju.

               (7)

               L-Estonja ħadet azzjoni biex ittejjeb inċentivi ta' xogħol billi tnaqqas il-piż tat-taxxa fuq ix-xogħol għall-gruppi kollha ta' dħul, inklużi dawk bi dħul baxx. Dan kollu seta' kkontribwixxa biex l-Estonja jkollha rata tal-qgħad iktar baxxa u rata ta' impjieg ogħla għall-ħaddiema bi ftit kompetenzi professjonali mill-medja tal-UE. Fost il-miżuri li diġà ġew adottati, rifużjoni tat-taxxa addizzjonali hi ppjanata mill-2017 għal dawk bi dħul baxx. Madankollu, din twassal għal rati tat-taxxa marġinali effettivi, bir-riskju li tinħoloq nassa tal-pagi baxxi u tinkoraġġixxi l-pagament ta' ħlas fl-idejn. L-impatt ta' dawn il-miżuri ikun magħruf biss wara li jkunu ġew evalwati.

               (8)

               L-implimentazzjoni tal-Istrateġija ta' Tagħlim tul il-Ħajja tal-2020, flimkien mal-programm ta' Edukazzjoni u Taħriġ Vokazzjonali għall-2015-2018, għenet biex iżżid il-parteċipazzjoni fl-edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali, u r-rilevanza fis-suq tax-xogħol. Il-proporzjon ta' studenti ta' edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali f'apprendistati hu mistenni li jiżdied iżda r-rati ta' rtirar fl-edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali jibqgħu kwistjoni ta' tħassib.

               (9)

               Għad hemm xi nuqqasijiet fir-rigward ta' postijiet fl-edukazzjoni u kura bikrija tat-tfal għat-tfal ta' bejn 0-3 snin, iżda s-sitwazzjoni qed titjieb bis-saħħa ta' postijiet addizzjonali maħluqa kull sena.

               (10)

               L-Estonja għandha l-ikbar differenza bejn il-pagi tal-irġiel u n-nisa fl-Unjoni, bi 28,3 % fl-2014. Din toħloq riskju li ma jkunx hemm sfruttament sħiħ tal-potenzjal tan-nisa. Id-differenza bejn il-pagi tal-irġiel u n-nisa hi attribwita, fost fatturi oħrajn, għas-segregazzjoni okkupazzjonali u settorjali tas-sessi fis-suq tax-xogħol, in-nuqqas ta' trasparenza fil-pagi fis-settur privat u l-interruzzjonijiet fil-karriera itwal għal nisa minħabba responsabbiltajiet ta' kura. Il-Gvern ħabbar sensiela ta' miżuri biex jindirizza d-differenza bejn il-pagi tal-irġiel u n-nisa. Il-miżuri ppjanati li għad iridu jiġu adottati u implimentati, fosthom it-titjib fil-ġbir ta' data, l-ispettorati tax-xogħol jingħataw il-kompitu ta' monitoraġġ dwar kif dawk li jħaddmu japplikaw il-prinċipju ta' paga ġusta, il-promozzjoni ta' trasparenza fil-pagi u l-missirijiet jingħataw inċentivi biex jieħdu parti mil-liv tal-ġenituri u ż-żieda għal aċċess tal-faċilitajiet tal-kura tat-tfal. Il-Pjan għall-Ħarsien Soċjali 2016-2023 jinkludi objettivi ta' ugwaljanza bejn is-sessi, b'miżuri għall-indirizzar tas-segregazzjoni tas-sessi fis-suq tax-xogħol u l-ġlieda kontra stereotipi. Hemm miżuri ppjanati għat-tnaqqis tal-piż tal-kura f'familji u li persuni li jindukraw jinġiebu fis-suq tax-xogħol, b'effetti pożittivi mistennija fil-parteċipazzjoni tan-nisa fis-suq tax-xogħol.

               (11)

               Fl-Estonja, l-aċċess għas-servizzi pubbliċi mhuwiex iggarantit fil-muniċipalitajiet kollha u l-provvista lokali ta' servizzi ta' kwalità f'oqsma bħat-trasport, l-edukazzjoni, il-kura fit-tul għall-anzjani u servizzi soċjali oħrajn fuq livell lokali għadha sfida. F'Marzu 2016, il-Gvern issottometta l-abbozz tal-Att ta' Riforma Amministrattiva lill-Parlament biex iwitti t-triq għal riforma tal-gvern lokali. Ir-riforma tipprevedi fużjonijiet mibdija kemm volontarjament u mill-gvern, bil-għan li jiġu offruti servizzi aċċessibbli u ta' kwalità u li tiġi żgurata governanza iktar effiċjenti u kompetenti. L-Att emendat ta' Assistenza Soċjali iwaqqaf rekwiżiti minimi għal disa' servizzi soċjali iżda l-implimentazzjoni tiegħu qiegħed f'riskju minħabba d-dgħufijiet fil-provvista ta' servizz minn muniċipalitajiet. Għadha ma ġietx adottata r-riforma tal-gvern lokali proposta.

               (12)

               L-Estonja għandha waħda mill-akbar proporzjonijiet ta' investiment għall-PDG kemm għas-settur privat kif ukoll għas-settur pubbliku. Madankollu, għad hemm sfidi għall-pajjiż għat-titjib ulterjuri tal-ambjent għall-investiment. L-Estonja ħadet azzjoni biex timplimenta r-riċerka “Estonja bbażata fuq l-Għarfien”, strateġija ta' żvilupp u innovazzjoni u l-Istrateġija għat-Tkabbir tal-Intraprenditorija, li flimkien jinkludu l-qafas għal speċjalizzazzjoni intelliġenti. L-iżgurar ta' sinerġiji tajbin bejn dawn l-istrateġiji jista' jgħin biex jistimula r-riċerka privata, l-iżvilupp u l-investiment fl-innovazzjoni, speċjalment fi żmien fejn ir-riċerka fin-negozju u l-investiment fit-teknoloġija naqsu għal 0,6 % tal-PDG fl-2014 u l-Estonja x'aktarx ma tilħaqx il-mira ta' 3 % tal-PDG għar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni fl-2020. In-numru ta' kumpaniji li qed jikkooperaw ma' istituzzjonijiet ta' riċerka hu limitat, u dan jirriżulta f'livell baxx ta' applikazzjonijiet għall-privattivi. Safrattant fis-snin reċenti, l-istruttura ġenerali tal-esportazzjoni tal-Estonja ta' oġġetti mmanifatturati tidher li nbidlet lejn oġġetti ta' valur iktar baxx. Nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet jistgħu jikkostitwixxu ostaklu għal aktar investiment f'setturi ta' teknoloġija għolja.

               (13)

               Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Estonja u ppubblikat din l-analiżi fir-rapportar mill-pajjiżi tal-2016. Hi vvalutat ukoll il-Programm ta' Stabbiltà u l-Programm Nazzjonali ta' Riforma u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Estonja fis-snin ta' qabel. Għandu jiġi kkunsidrat mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fl-Estonja iżda wkoll il-konformità tagħhom mar-regoli u gwida tal-UE, minħabba l-ħtieġa ta' tisħiħ tal-governanza ekonomika ġenerali tal-UE bl-għoti ta' input fuq livell tal-UE f'deċiżjonijiet nazzjonali fil-ġejjieni. Ir-rakkomandazzjonijiet taħt is-Semestru Ewropew huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1) u (2) hawn taħt.

               (14)

               Fid-dawl ta' din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà, u huwa tal-opinjoni li l-Estonja mistennija li tkun konformi mal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir.

         B'DAN JIRRAKKOMANDA li l-Estonja tieħu azzjoni fl-2016 u fl-2017 biex:

               1.

               Tiżgura l-provvista u l-aċċessibbiltà ta' servizzi pubbliċi ta' kwalità għolja, speċjalment servizzi soċjali, fuq livell lokali, fost l-oħrajn bl-adozzjoni u l-implimentazzjoni tar-riforma tal-gvern lokali proposta. Tadotta u timplimenta miżuri biex titnaqqas id-differenza bejn il-pagi tal-irġiel u n-nisa, inkluż dawk previsti fil-Pjan ta' Assistenza għall-Ħarsien Soċjali.

               2.

               Tippromwovi investiment fir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni, inkluż bit-tisħiħ tal-kooperazzjoni bejn l-akkademja u n-negozji.

      Magħmul fi Brussell, it-12 ta' Lulju 2016.

            Għall-Kunsill

            Il-President

         P. KAŽIMÍR

      (1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

      (2)  Ir-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

      (3)  ĠU C 96, 11.3.2016, p. 1.

      (4)  Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).