               23.8.2018

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 298/140

      P8_TA(2017)0100
      Inkjesta dwar il-kejl tal-emissjonijiet fis-settur awtomobilistiku
      Rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew tal-4 ta' April 2017 lill-Kunsill Ewropew u lill-Kunsill wara l-inkjesta dwar il-kejl tal-emissjonijiet fis-settur awtomobilistiku (2016/2908(RSP))
      (2018/C 298/19)

         Il-Parlament Ewropew,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Artikolu 226 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE),

                  —

                  wara li kkunsidra d-Deċiżjoni 95/167/KE, Euratom, KEFA tal-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni tad-19 ta' April 1995 dwar id-dispożizzjonijiet dettaljati li jirregolaw l-eżerċizzju tad-dritt ta' inkjesta tal-Parlament Ewropew (1),

                  —

                  wara li kkunsidra d-Deċiżjoni (UE) 2016/34 tiegħu, tas-17 ta' Diċembru 2015, dwar it-twaqqif ta' Kumitat ta' Inkjesta dwar il-kejl tal-emissjonijiet fis-settur awtomobilistiku, is-setgħat, id-daqs numeriku u t-tul tal-mandat tiegħu (2),

                  —

                  wara li kkunsidra r-Regolament (KE) Nru 715/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Ġunju 2007 dwar l-approvazzjoni tat-tip ta' vetturi bil-mutur fir-rigward tal-emissjonijiet ta' vetturi ħfief għall-passiġġieri u ta' vetturi kummerċjali (Euro 5 u Euro 6) u dwar l-aċċess għal informazzjoni dwar it-tiswija u l-manutenzjoni tal-vetturi (3),

                  —

                  wara li kkunsidra d-Direttiva 2007/46/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta' Settembru 2007 li tistabbilixxi kwadru għall-approvazzjoni ta' vetturi bil-mutur u l-karrijiet tagħhom, u ta' sistemi, komponenti u unitajiet tekniċi separati maħsuba għal tali vetturi (4),

                  —

                  wara li kkunsidra d-Direttiva 2008/50/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta' Mejju 2008 dwar il-kwalità tal-arja fl-ambjent u arja iktar nadifa għall-Ewropa (5),

                  —

                  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-27 ta' Ottubru 2015 dwar il-kejl tal-emissjonijiet fis-settur awtomobilistiku (6),

                  —

                  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta' Settembru 2016 dwar l-inkjesta dwar il-kejl tal-emissjonijiet fis-settur awtomobilistiku (7) (abbażi tar-rapport interim A8-0246/2016),

                  —

                  wara li kkunsidra r-rapport finali tal-Kumitat ta' Inkjesta dwar il-kejl tal-emissjonijiet fis-settur awtomobilistiku (A8-0049/2017),

                  —

                  wara li kkunsidra l-abbozz ta' rakkomandazzjoni tal-Kumitat ta' Inkjesta dwar il-kejl tal-emissjonijiet fis-settur awtomobilistiku,

                  —

                  wara li kkunsidra l-Artikolu 198(12) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

                  A.

                  billi l-Artikolu 226 tat-TFUE jipprovdi bażi ġuridika għat-twaqqif ta' Kumitat ta' Inkjesta temporanju min-naħa tal-Parlament Ewropew biex jinvestiga l-allegati kontravenzjonijiet jew amministrazzjoni ħażina fl-implimentazzjoni tal-liġi tal-Unjoni, mingħajr preġudizzju għall-ġurisdizzjoni tal-qrati nazzjonali jew tal-Unjoni, u billi dan jikkostitwixxi element importanti tas-setgħat superviżorji tal-Parlament;

                  B.

                  billi, abbażi ta' proposta tal-Konferenza tal-Presidenti, fis-17 ta' Diċembru 2015 il-Parlament iddeċieda li jwaqqaf Kumitat ta' Inkjesta biex jinvestiga l-allegati fallimenti fl-implimentazzjoni tal-liġi tal-Unjoni fir-rigward tal-kejl tal-emissjonijiet fis-settur awtomobilistiku, u li l-Kumitat kien se jagħmel kull rakkomandazzjoni li jqis meħtieġa dwar dik il-kwistjoni;

                  C.

                  billi l-Kumitat ta' Inkjesta beda l-ħidma tiegħu fit-2 ta' Marzu 2016 u adotta r-rapport finali tiegħu fit-28 ta' Frar 2017, fejn jippreżenta l-metodoloġija u l-konklużjonijiet tal-investigazzjoni tiegħu;

                  D.

                  billi, f'dawn l-aħħar għexieren ta' snin, is-sehem mis-suq fl-Unjoni Ewropea ta' karozzi tal-passiġġieri li jaħdmu bid-diżil laħaq livell fejn dawn il-vetturi issa jirrappreżentaw aktar minn nofs il-karozzi l-ġodda mibjugħa fi kważi kull Stat Membru; billi dan it-tkabbir sostnut fis-sehem mis-suq ta' vetturi diżil seħħ ukoll b'riżultat tal-politika tal-UE dwar il-klima, peress li t-teknoloġija diżil għandha vantaġġ fuq il-magni petrol f'dak li jirrigwardja l-emissjonijiet ta' CO2; billi, fl-istadju tal-kombustjoni, il-magni diżil, meta mqabbla mal-magni petrol, jipproduċu ħafna aktar sustanzi niġġiesa, minbarra s-CO2, li huma ta' ħsara sinifikanti u diretta għas-saħħa pubblika, pereżempju NOx, SOx u materja partikulata; billi jeżistu u jintużaw fis-suq teknoloġiji ta' mitigazzjoni għal dawn is-sustanzi niġġiesa;

                  E.

                  billi teżisti t-teknoloġija biex jintlaħqu l-istandards Euro 6 fir-rigward tal-NOx għal vetturi diżil, inkluż fir-rigward ta' kundizzjonijiet reali ta' sewqan u mingħajr ma jkun hemm impatt negattiv fuq l-emissjonijiet ta' CO2;

                  F.

                  billi l-aħjar prattiki mill-Istati Uniti tal-Amerka, bi standards tal-emissjonijiet aktar stretti li japplikaw bl-istess mod għall-vetturi petrol kif ukoll dawk diżil, u politiki ta' infurzar aktar stretti, joffru standard li l-UE għandha taspira għalih;

                  G.

                  billi l-ħarsien tas-saħħa pubblika u tal-ambjent għandu jikkostitwixxi tħassib u responsabbiltà soċjetali kondiviżi, fejn il-partijiet interessati kollha, inkluż is-settur awtomobilistiku, għandhom rwol importanti x'jiżvolġu;

                  1.

                  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jieħu l-miżuri meħtieġa sabiex jippubblika r-rapport finali tal-Kumitat ta' Inkjesta, f'konformità mal-Artikolu 198(11) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu u l-Artikolu 4(2) tad-Deċiżjoni 95/167/KE, Euratom, KEFA;

                  2.

                  Jistieden lill-Kunsill u lill-Kummissjoni jiżguraw li l-konklużjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet li jirriżultaw mill-inkjesta jitqiegħdu fil-prattika, f'konformità mad-Deċiżjoni 95/167/KE, Euratom, KEFA;

                  3.

                  Jistieden lill-Kummissjoni tressaq quddiem il-Parlament, fi żmien 18-il xahar mill-adozzjoni ta' din ir-Rakkomandazzjoni, u b'mod regolari minn hemm 'il quddiem, rapport komprensiv dwar il-miżuri meħuda mill-Kummissjoni u l-Istati Membri dwar il-konklużjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet tal-Kumitat ta' Inkjesta;

                  4.

                  Jistieden lill-President tiegħu jagħti istruzzjonijiet lill-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel, il-Kumitat għall-Industrija, ir-Riċerka u l-Enerġija, il-Kumitat għas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur u l-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu biex jissorveljaw l-azzjoni meħuda dwar il-konklużjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet tal-Kumitat ta' Inkjesta, f'konformità mal-Artikolu 198(13) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu;

                  5.

                  Jistieden lill-President tiegħu jagħti istruzzjonijiet lill-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali biex iqiegħed fil-prattika r-rakkomandazzjonijiet tal-Kumitat ta' Inkjesta fir-rigward tal-limitazzjonijiet tad-dritt ta' inkjesta tal-Parlament;

            Testijiet fil-laboratorju u emissjonijiet fid-dinja reali

                  6.

                  Jistieden lill-Kummissjoni tbiddel l-istruttura interna tagħha b'tali mod li, skont il-prinċipju ta' responsabbiltà kollettiva, il-portafoll ta' Kummissarju (u Direttorat Ġenerali) wieħed jinkludi fl-istess ħin ir-responsabbiltà għal-leġiżlazzjoni dwar il-kwalità tal-arja u għall-politiki li jindirizzaw is-sorsi ta' emissjonijiet li jniġġsu; jitlob żieda fir-riżorsi umani u tekniċi ddedikati għall-vetturi, is-sistemi tal-vetturi u teknoloġiji ta' kontroll tal-emissjonijiet fil-Kummissjoni, u li ċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka (JRC) ikompli jtejjeb l-għarfien espert intern;

                  7.

                  Jistieden lill-Kummissjoni biex, għal dan l-għan, tibdel l-istruttura interna tagħha u temenda t-tqassim tar-responsabbiltajiet b'tali mod li r-responsabbiltajiet leġiżlattivi kollha li bħalissa qegħdin f'idejn id-Direttorat Ġenerali għas-Suq Intern, l-Industrija, l-Intraprenditorija u l-SMEs (DĠ GROW) fil-qasam tal-emissjonijiet tal-vetturi jgħaddu taħt ir-responsabbiltà tad-Direttorat Ġenerali għall-Ambjent (DĠ ENV);

                  8.

                  Jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li jkun hemm biżżejjed riżorsi umani, għarfien espert tekniku u livell xieraq ta' awtonomija fil-JRC, inklużi miżuri biex f'din l-organizzazzjoni tiġi ppreservata l-esperjenza rilevanti b'rabta mat-teknoloġija tal-vetturi u tal-emissjonijiet kif ukoll mal-ittestjar tal-vetturi; jinnota li l-JRC jista' jkollu responsabbiltajiet ta' verifika addizzjonali għar-rekwiżiti fil-kuntest tal-proposta għal regolament ġdid dwar is-sorveljanza tas-suq u l-approvazzjoni tat-tip;

                  9.

                  Jitlob li r-riżultati tat-testijiet kollha tal-JRC jitqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-pubbliku b'mod sħiħ u f'format mhux anonimizzat permezz ta' database; jitlob, barra minn hekk, li l-Laboratorju tal-Emissjonijiet tal-Vetturi (VELA) tal-JRC jirrapporta lil bord superviżorju li jinkludi rappreżentanti mill-Istati Membri u minn organizzazzjonijiet għall-ħarsien ambjentali u tas-saħħa;

                  10.

                  Jistieden lill-koleġiżlaturi biex, fil-kuntest tar-reviżjoni li għaddejja tar-Regolament (KE) Nru 715/2007, jiżguraw li l-miżuri skont l-Artikoli 5(3) u 14, li huma mfassla biex jissupplimentaw jew jemendaw ċerti elementi mhux essenzjali tal-att leġiżlattiv, jiġu adottati permezz ta' atti delegati, sabiex jiġi żgurat skrutinju xieraq mill-Parlament u mill-Kunsill, waqt li fl-istess ħin titnaqqas il-possibbiltà ta' dewmien bla bżonn fl-adozzjoni ta' dawk il-miżuri; jopponi bil-qawwa l-għażla li biha dawk il-miżuri jiġu adottati permezz ta' atti ta' implimentazzjoni;

                  11.

                  Jitlob adozzjoni rapida tat-3 u r-4 pakketti dwar l-emissjonijiet f'sewqan reali (RDE) biex jitlesta l-qafas regolatorju għall-proċedura l-ġdida tal-approvazzjoni tat-tip, u għall-applikazzjoni rapida ta' dan il-qafas; ifakkar li, sabiex it-testijiet RDE jkunu effikaċi fit-tnaqqis tad-diskrepanzi bejn l-emissjonijiet imkejla fil-laboratorju u fit-triq, l-ispeċifikazzjonijiet tal-proċeduri tal-ittestjar u tal-evalwazzjoni għandhom jiġu stabbiliti bir-reqqa u għandhom ikopru firxa wiesgħa ta' kundizzjonijiet ta' sewqan, inklużi t-temperatura, it-tagħbija tal-magna, il-veloċità tal-vettura, l-altitudni, it-tip ta' triq u parametri oħra li wieħed jista' jiltaqa' magħhom waqt is-sewqan fl-Unjoni;

                  12.

                  Jieħu nota tar-rikors għal annullament kontra t-tieni pakkett RDE, imressaq minn diversi bliet tal-UE abbażi tal-fatt li, bl-introduzzjoni ta' limiti ogħla ġodda għall-emissjonijiet ta' NOx, ir-Regolament tal-Kummissjoni jibdel element essenzjali ta' att bażiku, u b'hekk jikser rekwiżit proċedurali essenzjali, kif ukoll id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva dwar il-Kwalità tal-Arja 2008/50/KE fir-rigward tal-limitazzjoni tal-livelli massimi tal-emissjonijiet ta' nitroġenu għall-vetturi diżil;

                  13.

                  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex fl-2017 teżamina mill-ġdid il-fattur ta' konformità għat-testijiet RDE tal-emissjonijiet ta' NOx, kif previst mit-tieni pakkett RDE; jistieden lill-Kummissjoni tirrevedi ulterjorment, kull sena, il-fattur ta' konformità, skont l-iżviluppi teknoloġiċi, sabiex tniżżlu għal 1 sa mhux aktar tard mill-2021;

                  14.

                  Jistieden lill-Kummissjoni teżamina mill-ġdid il-liġi tal-Unjoni applikabbli sabiex jiġi aċċertat jekk it-tqegħid fis-suq ta' sistemi oħra tal-vetturi, jew ta' prodotti oħra, jistax ikun qed jiddependi fuq proċeduri ta' ttestjar inadegwati, bħal fil-każ tal-emissjonijiet tal-vetturi, jew f'oqsma oħra fejn l-isforzi tas-sorveljanza tas-suq huma neqsin bl-istess mod, u tressaq proposti leġiżlattivi xierqa sabiex tiżgura l-infurzar tal-istandards tas-suq intern;

                  15.

                  Jistieden lill-Kummissjoni tressaq proposti għall-introduzzjoni ta' spezzjonijiet ambjentali fil-livell tal-UE biex tissorvelja l-konformità mal-istandards ambjentali tal-prodotti, il-limiti tal-emissjonijiet relatati mal-permessi tal-operat u d-dritt ambjentali tal-UE b'mod ġenerali;

                  16.

                  Jistieden lill-Kummissjoni tkompli bil-ħidma tagħha dwar it-titjib tal-prestazzjoni tal-PEMS sabiex titjieb l-eżattezza tagħhom u jonqos il-marġni ta' żball; iqis li, għall-materja partikulata, it-teknoloġija PEMS għandha tkun kapaċi tkejjel partiċelli li d-daqs tagħhom huwa iżgħar minn 23 nanometru u li huma l-aktar perikolużi għas-saħħa pubblika;

                  17.

                  Iqis li r-regoli orizzontali dwar il-ħolqien u l-funzjonament tal-gruppi ta' esperti tal-Kummissjoni, adottati mill-Kummissjoni fit-30 ta' Mejju 2016, jirrappreżentaw titjib fuq ir-regoli l-antiki, pereżempju fir-rigward tal-obbligu li jittieħdu minuti kompluti u rilevanti; jistieden lill-Kummissjoni teżamina mill-ġdid dawn ir-regoli sabiex jissaħħu d-dispożizzjonijiet dwar il-kompożizzjoni bilanċjata tal-gruppi ta' esperti; jistieden lill-Kummissjoni tinforza strettament u minnufih ir-regoli orizzontali (aġġornati) u tħejji rapport lill-Parlament u lill-Kunsill li jevalwa l-implimentazzjoni tagħhom;

                  18.

                  Jitlob li l-lista tal-parteċipanti u l-minuti tal-laqgħat ta' kumitati tal-komitoloġija bħall-Kumitat Tekniku dwar il-Vetturi bil-Mutur (TCMV) u gruppi ta' esperti tal-Kummissjoni bħall-Grupp ta' Ħidma dwar il-Vetturi bil-Mutur jew il-Grupp dwar l-Emissjonijiet f'Sewqan Reali – Vetturi Light-Duty (RDE-LDV) jitqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-pubbliku;

                  19.

                  Iħeġġeġ lill-Istati Membri jiżguraw aktar trasparenza fl-aċċess min-naħa tal-parlamenti nazzjonali tagħhom għad-dokumenti tal-laqgħat tat-TCMV;

                  20.

                  Jistieden lill-Kummissjoni tibdel b'mod sostanzjali l-politiki eżistenti tal-arkivjar u l-ħżin tal-informazzjoni, u tiżgura li n-noti, il-komunikazzjoni bejn is-servizzi, l-abbozzi u l-iskambji mhux uffiċjali fi ħdan il-Kummissjoni, l-Istati Membri, il-Kunsill u r-rappreżentanti tagħhom jiġu arkivjati b'mod awtomatiku; jiddeplora l-lakuni fir-reġistri pubbliċi li rriżultaw minn kamp ta' applikazzjoni dejjaq wisq fir-rigward tad-dokumenti mħejjija għall-arkivjar, li jeħtieġ intervent attiv sabiex id-dokumenti jkunu jistgħu jiġu arkivjati;

            Apparat ta' manipulazzjoni

                  21.

                  Iqis li għalkemm il-proċedura RDE se timminimizza r-riskju li jintuża apparat ta' manipulazzjoni, din mhijiex se timpedixxi għalkollox l-użu potenzjali ta' prattiki illegali; jirrakkomanda, għalhekk, li f'konformità mal-approċċ tal-awtoritajiet tal-Istati Uniti, fl-ittestjar għall-approvazzjoni tat-tip u għall-konformità waqt is-servizz jiddaħħal element ta' imprevedibbiltà sabiex jiġi evitat li jiġu sfruttati xi lakuni li jkun għad hemm u tiġi żgurata l-konformità tul iċ-ċiklu tal-ħajja kollu ta' vettura; jilqa', f'dan ir-rigward, il-Protokoll tal-Ittestjar għall-Apparat ta' Manipulazzjoni inkluż fil-“Gwida dwar l-evalwazzjoni tal-Istrateġiji Awżiljarji għall-Kontroll tal-Emissjonijiet u l-preżenza ta' Tagħmir ta' Riduzzjoni” adottat mill-Kummissjoni fis-26 ta' Jannar 2017 u applikabbli għall-vetturi diġà fis-suq; jistenna li l-awtoritajiet nazzjonali tal-Istati Membri japplikaw dan il-protokoll fl-attivitajiet tas-sorveljanza tas-suq tagħhom malajr u jwettqu l-ittestjar rakkomandat tal-vetturi b'varjazzjonijiet mhux prevedibbli tal-kundizzjonijiet ta' ttestjar standard, pereżempju fir-rigward tat-temperatura ambjentali, is-sekwenza tal-veloċità, it-tagħbija tal-vettura u t-tul tat-test, li jistgħu jinkludu “ttestjar sorpriża”;

                  22.

                  Jinnota bi tħassib li l-ittestjar uffiċjali tal-emissjonijiet ta' CO2 u l-konsum tal-fjuwil tal-vetturi xorta se jkun limitat għal proċedura ta' ttestjar fil-laboratorju (WLTP), li jfisser li l-użu illegali ta' apparat ta' manipulazzjoni jibqa' jkun possibbli u jista' jibqa' ma jinqabadx; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jistabbilixxu skemi ta' telesorveljanza tal-flotta – bl-użu ta' apparat ta' telerilevament mal-ġenb tat-triq u/jew sensers abbord – biex jissorveljaw il-prestazzjoni ambjentali tal-flotta waqt is-servizz u biex jinqabdu prattiki illegali possibbli li jistgħu jwasslu għal diskrepanzi kontinwi bejn il-prestazzjoni fuq il-karta u fid-dinja reali;

                  23.

                  Jistieden lill-Kummissjoni tanalizza ulterjorment ir-raġunijiet għala d-dispożizzjonijiet aktar stretti dwar l-apparat ta' manipulazzjoni preżenti fil-leġiżlazzjoni dwar il-vetturi heavy-duty ma kinux inklużi fil-leġiżlazzjoni dwar il-vetturi light-duty;

                  24.

                  Jistieden lill-Kummissjoni tanalizza r-raġunijiet għala r-riżultati tar-riċerka tal-JRC u t-tħassib rigward il-possibbiltà ta' prattiki illegali mill-manifatturi, diskussi fost is-servizzi tal-Kummissjoni, qatt ma laħqu l-livelli aktar għoljin tal-ġerarkija; jistieden lill-Kummissjoni tirrapporta l-konklużjonijiet tagħha lill-Parlament;

                  25.

                  Jemmen li għandu jitqiegħed fis-seħħ mekkaniżmu ta' rappurtar ċar fi ħdan il-Kummissjoni li jiżgura li, meta l-JRC jidentifika nonkonformitajiet, dawn jiġu rrappurtati lil-livelli rilevanti kollha fil-ġerarkija tal-Kummissjoni;

                  26.

                  Jistieden lill-Kummissjoni tagħti mandat lill-JRC biex ikompli jinvestiga, flimkien mal-awtoritajiet nazzjonali u l-istituti ta' riċerka indipendenti, l-imġiba tal-emissjonijiet suspettuża osservata f'diversi karozzi f'Awwissu 2016;

                  27.

                  Jistieden lill-Istati Membri jesiġu li l-manifatturi tal-karozzi, fil-kuntest tal-obbligu li ġie introdott dan l-aħħar biex il-manifatturi tal-karozzi jiżvelaw l-istrateġiji bażi u awżiljarji tagħhom għall-kontroll tal-emissjonijiet, jispjegaw kwalunkwe mġiba irrazzjonali osservata fl-ittestjar fir-rigward tal-emissjonijiet tal-vetturi u jagħtu prova tal-ħtieġa li japplikaw l-eżenzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 715/2007; jistieden lill-Istati Membri jaqsmu r-riżultati tal-investigazzjonijiet tagħhom u d-data tat-testijiet tekniċi mal-Kummissjoni u l-Parlament;

                  28.

                  Jistieden lill-Kummissjoni tissorvelja bir-reqqa l-infurzar, min-naħa tal-Istati Membri, tal-eżenzjonijiet għall-użu ta' apparat ta' manipulazzjoni; jilqa', f'dan ir-rigward, il-metodoloġija għall-evalwazzjoni teknika tal-istrateġiji awżiljarji għall-kontroll tal-emissjonijiet inkluża fil-Gwida tal-Kummissjoni tas-26 ta' Jannar 2017; jistieden lill-Kummissjoni tniedi proċeduri ta' ksur skont il-ħtieġa;

            Approvazzjoni tat-tip u konformità waqt is-servizz

                  29.

                  Jitlob li, fl-interessi tal-ħarsien ambjentali u tal-konsumatur, tiġi adottata malajr il-proposta għal Regolament dwar l-approvazzjoni u s-sorveljanza tas-suq ta' vetturi bil-mutur u l-karrijiet tagħhom (2016/0014(COD)) (8), li tissostitwixxi d-direttiva qafas preżenti dwar l-approvazzjoni tat-tip, u li din tidħol fis-seħħ mhux aktar tard mill-2020; iqis li ż-żamma tal-livell ta' ambizzjoni tal-proposta oriġinali tal-Kummissjoni, b'mod partikolari fir-rigward tal-introduzzjoni tas-sorveljanza tas-sistema fil-livell tal-UE, tikkostitwixxi l-minimu meħtieġ biex tittejjeb is-sistema tal-UE; iqis, barra minn hekk, li sistema aktar komprensiva u koordinata tal-approvazzjoni tat-tip u s-sorveljanza tas-suq, li tinvolvi sorveljanza mill-UE, awditi konġunti u kooperazzjoni ma' u bejn l-awtoritajiet nazzjonali, għandha tkun l-objettiv li għandu jintlaħaq matul in-negozjati interistituzzjonali dwar dan id-dossier;

                  30.

                  Iqis li hija biss sorveljanza aktar b'saħħitha fil-livell tal-UE li tista' tiżgura li l-leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-vetturi tiġi infurzata kif suppost u li l-attivitajiet tas-sorveljanza tas-suq fl-UE jitwettqu b'mod effiċjenti u effikaċi; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u omoġenja tal-qafas il-ġdid tal-approvazzjoni tat-tip u tas-sorveljanza tas-suq, u tikkoordina l-ħidma tal-awtoritajiet nazzjonali tal-approvazzjoni tat-tip u tas-sorveljanza tas-suq u tagħmilha ta' medjatur f'każ ta' nuqqas ta' qbil;

                  31.

                  Jitlob tisħiħ drastiku fis-sorveljanza tas-suq, abbażi ta' regoli definiti b'mod ċar u tqassim aktar ċar tar-responsabbiltajiet il-ġodda fil-qafas il-ġdid tal-approvazzjoni tat-tip tal-UE, sabiex tinħoloq sistema li tkun aħjar, effikaċi u funzjonali;

                  32.

                  Jemmen li s-sorveljanza tal-UE fil-kuntest tal-qafas il-ġdid tal-approvazzjoni tat-tip tal-UE għandha tinkludi l-ittestjar mill-ġdid, fuq skala adegwata, ta' vetturi, sistemi, komponenti u unitajiet tekniċi separati diġà mqiegħda għad-dispożizzjoni fis-suq sabiex jiġi vverifikat li huma konformi mal-approvazzjonijiet tat-tip u l-leġiżlazzjoni applikabbli, bl-użu ta' firxa wiesgħa ta' testijiet abbażi ta' kampjuni statistikament rilevanti, u bit-tnedija ta' miżuri korrettivi, li jistgħu jinkludu sejħiet lura tal-vetturi, l-irtirar tal-approvazzjoni tat-tip, u multi amministrattivi; iqis li l-għarfien espert tal-JRC huwa strumentali f'dan il-kompitu;

                  33.

                  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jivvalutaw il-prattika tal-Istati Uniti ta' ttestjar aleatorju barra mil-linja tal-produzzjoni u waqt is-servizz u jiġbdu l-konklużjonijiet meħtieġa fir-rigward tat-titjib tal-attivitajiet tas-sorveljanza tas-suq tagħhom;

                  34.

                  Jissuġġerixxi li fil-każ ta' vetturi tal-passiġġieri, testijiet aleatorji dwar is-sorveljanza tas-suq, inkluż bi protokolli tal-ittestjar mhux speċifiċi, għandhom jitwettqu fuq mill-inqas 20 % tal-mudelli l-ġodda li jitqiegħdu fis-suq tal-Unjoni kull sena kif ukoll fuq kwantità rappreżentattiva ta' mudelli aktar qodma biex jiġi vverifikat jekk il-vetturi humiex konformi mal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni dwar is-sikurezza u l-ambjent fit-triq; jemmen li, fl-għażla tal-vetturi li għandhom jiġu ttestjati fil-livell tal-Unjoni, għandu jingħata segwitu lill-ilmenti ssostanzjati u għandhom jitqiesu l-ittestjar minn partijiet terzi, id-data ta' telerilevament, rapporti minn spezzjonijiet tekniċi perjodiċi u informazzjoni oħra;

                  35.

                  Jirrimarka l-ħtieġa ta' infurzar sistematiku tal-konformità tal-produzzjoni u l-konformità waqt is-servizz tal-vetturi min-naħa tal-awtoritajiet nazzjonali responsabbli, b'koordinazzjoni u sorveljanza ulterjuri fil-livell tal-UE; jemmen li l-ittestjar tal-konformità tal-produzzjoni u tal-konformità waqt is-servizz għandu jsir minn servizz tekniku differenti minn dak responsabbli għall-approvazzjoni tat-tip tal-karozza kkonċernata u li s-servizzi tekniċi interni għandhom jiġu esklużi milli jwettqu t-test tal-emissjonijiet għal skopijiet tal-approvazzjoni tat-tip; iħeġġeġ lill-Istati Membri jiċċaraw darba għal dejjem liema awtorità hija inkarigata mis-sorveljanza tas-suq fit-territorju tagħhom u jinnotifikaw b'dan lill-Kummissjoni, sabiex jiġi żgurat li din l-awtorità hija konxja mir-responsabbiltajiet tagħha; jemmen li kooperazzjoni u qsim ta' informazzjoni ħafna aktar mill-qrib bejn l-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq tal-Istati Membri u l-Kummissjoni, inkluż dwar pjanijiet nazzjonali għas-sorveljanza tas-suq, isaħħu l-kwalità ġenerali tas-sorveljanza tas-suq fl-UE u jippermettu lill-Kummissjoni tidentifika dgħufijiet fis-sistemi nazzjonali tas-sorveljanza tas-suq;

                  36.

                  Jemmen li aktar koordinazzjoni u diskussjoni bejn l-awtoritajiet tal-approvazzjoni tat-tip u l-Kummissjoni, fl-għamla ta' forum ippresedut mill-Kummissjoni, jikkontribwixxu għall-promozzjoni ta' prattiki tajba mmirati lejn l-iżgurar ta' implimentazzjoni effikaċi u armonizzata tar-regolamentazzjoni dwar l-approvazzjoni tat-tip u s-sorveljanza tas-suq;

                  37.

                  Jemmen li l-possibbiltà ta' rieżami sħiħ indipendenti tar-riżultati tal-approvazzjoni tat-tip, inkluża data minn testijiet tad-deċelerazzjoni libera, se ttejjeb l-effikaċja tal-qafas, u li d-data rilevanti għandha tkun aċċessibbli għall-partijiet rilevanti;

                  38.

                  Jitlob għal finanzjament xieraq u indipendenti tal-approvazzjoni tat-tip, is-sorveljanza tas-suq u l-attivitajiet tas-servizzi tekniċi; , pereżempju permezz tal-istabbiliment ta' struttura tat-tariffi, permezz tal-baġits nazzjonali tal-Istati Membri, jew permezz ta' kombinament taż-żewġ metodi; jemmen li l-awtoritajiet tal-approvazzjoni tat-tip għandhom jinżammu responsabbli għar-relazzjonijiet kummerċjali u ekonomiċi eżistenti bejn il-manifatturi tal-karozzi u l-fornituri, minn naħa, u s-servizzi tekniċi, min-naħa l-oħra, sabiex jiġu evitati kunflitti ta' interess;

                  39.

                  Jiġbed l-attenzjoni għas-sistema tal-approvazzjoni tat-tip tal-Istati Uniti – fejn it-tariffi miġbura mill-manifatturi biex ikopru l-ispejjeż tal-programmi ta' ċertifikazzjoni u konformità jintbagħtu lit-Teżor tal-Istati Uniti, u l-Kungress tal-Istati Uniti mbagħad jalloka fondi lill-Aġenzija għall-Protezzjoni tal-Ambjent (EPA) biex timplimenta l-programmi tagħha – bħala mudell li jista' jkun utli biex tittejjeb l-indipendenza tas-sistema tal-UE;

                  40.

                  Jitlob l-adozzjoni, l-implimentazzjoni u l-applikazzjoni rapidi tar-raba' pakkett RDE, li jirregola l-użu tal-PEMS għall-verifiki ta' konformità u għall-ittestjar minn partijiet terzi; jistieden lill-Kummissjoni tintroduċi mandat għall-JRC biex iwettaq testijiet tal-emissjonijiet mal-PEMS bħala parti mill-verifiki ta' konformità waqt is-servizz b'PEMS f'livell Ewropew fil-kuntest tal-qafas il-ġdid tal-approvazzjoni tat-tip;

                  41.

                  Jistieden lill-koleġiżlaturi jistabbilixxu, fir-regolament li jmiss dwar l-approvazzjoni u s-sorveljanza tas-suq ta' vetturi bil-mutur, netwerk ta' telerilevament madwar l-UE kollha għall-monitoraġġ tal-emissjonijiet fid-dinja reali tal-flotta tal-karozzi u l-identifikazzjoni ta' vetturi li jniġġsu b'mod eċċessiv biex b'hekk jiġu indirizzati l-verifiki tal-konformità waqt is-servizz u jiġu ttraċċati l-karozzi li jistgħu jkunu ġew modifikati b'mod illegali permezz ta' modifiki ta' ħardwer (eż. pjanċi tad-diżattivazzjoni tar-riċirkolazzjoni tal-gass tal-egżost (EGR), jew it-tneħħija tal-filtru tal-partikuli tad-diżil (DPF) jew tar-riduzzjoni katalitika selettiva (SCR)) jew softwer (chip tuning illegali);

                  42.

                  Jistieden lill-Kummissjoni tagħmel użu mis-setgħat delegati tagħha stabbiliti fl-Artikolu 17 tad-Direttiva 2014/45/UE dwar testijiet perjodiċi tal-affidabbiltà stradali għal vetturi bil-mutur u t-trejlers tagħhom biex taġġorna l-metodi ta' ttestjar għall-ispezzjoni teknika perjodika tal-karozzi sabiex jitkejlu l-emissjonijiet ta' NOx tal-karozzi;

                  43.

                  Jemmen li l-awtoritajiet tal-approvazzjoni tat-tip, l-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq u s-servizzi tekniċi għandhom iwettqu l-kompiti tagħhom; iqis, għaldaqstant, li dawn għandhom itejbu l-livell ta' kompetenza tagħhom b'mod sinifikanti u kontinwu, u għal dan il-għan jitlob li jsiru awditi regolari u indipendenti tal-kapaċitajiet tagħhom;

                  44.

                  Jistieden lill-Kummissjoni tanalizza l-possibbiltà li n-notifika tal-għażla tas-servizz tekniku min-naħa tal-manifattur lill-Kummissjoni ssir obbligatorja, sabiex jiġi żgurat li l-Kummissjoni tkun konxja bis-sħiħ mis-sitwazzjoni;

                  45.

                  Jistieden lill-Istati Membri jesiġu li l-manifatturi tal-karozzi jiżvelaw u jiġġustifikaw l-istrateġiji tagħhom dwar l-emissjonijiet mal-awtoritajiet tal-approvazzjoni tat-tip, bħalma hu l-każ għall-vetturi heavy-duty;

                  46.

                  Jistieden lill-Istati Membri janalizzaw jekk is-soluzzjonijiet “standard” proposti mill-manifattur għat-tiswija tal-vetturi mgħammra b'sistemi frawdolenti jkunux fil-fatt konformi mal-leġiżlazzjoni dwar l-emissjonijiet, u jitlob li jitwettqu verifiki aleatorji fuq vetturi ġodda li jkunu ssewwew;

            Infurzar u penali

                  47.

                  Jitlob infurzar aktar strett u aktar effikaċi tar-regoli dwar l-emissjonijiet tal-vetturi fl-UE; jipproponi li l-istruttura ta' governanza dwar l-emissjonijiet tal-karozzi tiġi riformata mingħajr dewmien u tiġi allinjata mas-setturi l-oħra tat-trasport;

                  48.

                  Ifakkar li r-regoli dwar il-kejl tal-emissjonijiet għandhom jikkontribwixxu għal kwalità aħjar tal-arja, li qabel kienet għadha ma ntlaħqitx, parzjalment minħabba infurzar dgħajjef tal-liġi u parzjalment minħabba l-manipulazzjoni minn ċerti manifatturi tal-karozzi; iqis li l-awtoritajiet rilevanti għandhom iqisu l-emissjonijiet tal-karozzi u d-data dwar l-iżvilupp tal-kwalità tal-arja biex jivvalutaw jekk l-għan mixtieq ikunx intlaħaq;

                  49.

                  Jissuġġerixxi t-twaqqif ta' qafas ta' kooperazzjoni internazzjonali permanenti dwar l-emissjonijiet bil-ħsieb li l-awtoritajiet ikunu jistgħu jagħmlu skambju ta' informazzjoni u jwettqu azzjonijiet ta' sorveljanza b'mod konġunt; azzjonijiet bħal dawn diġà jeżistu għal prodotti oħra fl-UE;

                  50.

                  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tiftaħ proċeduri ta' ksur kontra l-Istati Membri li ma implimentawx sorveljanza tas-suq effikaċi u sistema nazzjonali ta' penali għall-ksur tal-liġi tal-UE kif meħtieġ mil-leġiżlazzjoni eżistenti;

                  51.

                  Jissuġġerixxi li l-Kummissjoni għandha tingħata s-setgħa li timponi multi amministrattivi effikaċi, proporzjonati u dissważivi fil-konfront tal-manifatturi tal-vetturi u li tordna azzjonijiet korrettivi u ta' rimedju meta tiġi stabbilita nonkonformità fil-vetturi; iqis li s-sanzjonijiet possibbli għandhom jinkludu l-irtirar tal-approvazzjoni tat-tip u l-introduzzjoni ta' programmi ta' sejħa lura fl-UE kollha;

                  52.

                  Jemmen li r-riżorsi miġbura mill-multi imposti fuq il-manifatturi tal-vetturi, ir-riżorsi li jirriżultaw minn proċeduri ta' ksur mibdija fil-konfront ta' Stati Membri li jkunu naqsu milli jirrispettaw il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-emissjonijiet, u l-premiums għall-emissjonijiet eċċessivi għal karozzi tal-passiġġieri ġodda (linja baġitarja 711) għandhom jintużaw bħala dħul assenjat għal proġetti jew programmi speċifiċi tal-UE fil-qasam tal-kwalità tal-arja u l-ħarsien tal-ambjent, u m'għandhomx inaqqsu l-kontribuzzjonijiet tal-introjtu nazzjonali gross tal-Istati Membri għall-baġit tal-UE; jitlob, għal dan il-għan, l-introduzzjoni tad-dispożizzjonijiet meħtieġa fil-leġiżlazzjoni rilevanti tal-Unjoni; jissuġġerixxi li parti mir-riżorsi li jkunu ġejjin mill-multi jistgħu anke jintużaw mill-Istati Membri għall-finijiet ta' kumpens lill-persuni milquta ħażin mill-ksur u għal attivitajiet oħra bħal dawn għall-benefiċċju tal-konsumaturi;

                  53.

                  Jistieden lill-Istati Membri jiżguraw li d-dispożizzjonijiet dwar il-penali applikabbli għall-ksur tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament (KE) Nru 715/2007 min-naħa tal-manifatturi jkunu effikaċi, proporzjonati u dissważivi, u li dawn jiġu kkomunikati minnufih lill-Kummissjoni;

                  54.

                  Jistieden lill-Istati Membri japplikaw miżuri aktar b'saħħithom fid-dawl tal-iskandlu tal-qerq fl-emissjonijiet; jistieden lill-Istati Membri u lill-awtoritajiet tal-approvazzjoni tat-tip tagħhom jeżaminaw l-informazzjoni dwar l-istrateġiji bażi u awżiljarji għall-kontroll tal-emissjonijiet – li għandhom jiġu żvelati mill-manifatturi tal-karozzi – għall-karozzi Euro 5 u Euro 6 approvati skont it-tip li juru mġiba tal-emissjonijiet irrazzjonali matul il-programmi tal-ittestjar, u jivverifikaw il-konformità tagħhom mal-linji gwida ta' interpretazzjoni tal-Kummissjoni dwar id-dispożizzjonijiet dwar l-apparat ta' manipulazzjoni; jistieden lill-Istati Membri japplikaw is-sanzjonijiet disponibbli, fil-każ ta' nonkonformità, inklużi programmi ta' sejħa lura obbligatorji u l-irtirar tal-approvazzjonijiet tat-tip; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura approċċ koordinat fir-rigward tal-programmi ta' sejħa lura fl-UE kollha;

                  55.

                  Jistieden lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni jiċċaraw mas-sidien tal-vetturi affettwati jekk huwiex obbligatorju jew le li jsewwu l-vetturi kkonċernati u l-konsegwenzi legali li jirriżultaw mit-tiswijiet f'dak li għandu x'jaqsam ma' konformità mar-regoli dwar l-emissjonijiet, obbligi ta' spezzjoni teknika tal-vetturi, tassazzjoni, konsegwenzi dovuti għar-riklassifikazzjoni potenzjali tal-vettura, eċċ.;

                  56.

                  Jinnota li huwa diffiċli li tinġabar informazzjoni dwar il-penali fl-Istati Membri minħabba n-nuqqas ta' statistika fil-livell nazzjonali; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiġbru statistika regolari dwar dan;

                  57.

                  Jistieden lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni jsaħħu l-mekkaniżmi ta' implimentazzjoni Ewropej bħan-Netwerk tal-Unjoni Ewropea għall-Implimentazzjoni u l-Infurzar tal-Liġi Ambjentali (IMPEL);

            Drittijiet tal-konsumaturi

                  58.

                  Iqis li l-konsumaturi tal-UE milquta mill-iskandlu “dieselgate” għandhom ikunu adegwatament u finanzjarjament ikkumpensati mill-manifatturi tal-karozzi involuti, u li l-programmi ta' sejħa lura li ġew implimentati parzjalment biss ma għandhomx jitqiesu bħala forma suffiċjenti ta' indennizz.

                  59.

                  Jistieden lill-Kummissjoni, għal dan il-għan, tippreżenta proposta leġiżlattiva għat-twaqqif ta' sistema ta' rimedju kollettiv biex toħloq sistema armonizzata għall-konsumaturi tal-UE b'hekk tiġi eliminata s-sitwazzjoni attwali ta' nuqqas ta' difiża għall-konsumaturi fil-maġġoranza tal-Istati Membri; jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta s-sistemi eżistenti fi ħdan u barra l-Unjoni, sabiex tidentifika l-aħjar prattiki bl-għan li tinkorporahom fil-proposta leġiżlattiva tagħha;

                  60.

                  Iqis li jekk approvazzjoni tat-tip ta' vettura tkun irtirata minħabba nuqqas ta' konformità, sid il-vettura milquta għandu jkun ikkumpensat bis-sħiħ għax-xiri ta' tali vettura;

                  61.

                  Iqis li l-konsumaturi għandhom ikollhom id-dritt għal kumpens adegwat meta jintwera li l-prestazzjoni oriġinali tal-vettura (pereżempju f'termini ta' konsum, effiċjenza, durata tal-komponenti, emissjonijiet, eċċ.) tintlaqat minn impatt negattiv b'segwitu għal eventwali tiswijiet jew modulazzjonijiet tekniċi neċessarji, magħmula fl-ambitu ta' programm ta' sejħa lura tal-manifattur tal-vettura;

                  62.

                  Jistieden lill-Istati Membri jiżguraw li l-konsumaturi jingħataw informazzjoni dettaljata u li tinftiehem dwar il-modifiki magħmula matul il-programmi ta' sejħa lura u l-verifiki ta' manutenzjoni sabiex titjieb it-trasparenza għall-konsumaturi u tiżdied il-fiduċja fis-suq tal-karozzi;

                  63.

                  Jiddeplora l-fatt li l-konsumaturi Ewropej qed jiġu ttrattati agħar mill-konsumaturi fl-Istati Uniti; barra minn hekk jinnota li l-konsumaturi affettwati qed jirċievu ta’ sikwit informazzjoni vaga u mhux kompluta dwar il-vetturi involuti, l-obbligi ta’ tiswija tal-vettura u l-konsegwenzi biex isir dan;

                  64.

                  Jiddeplora l-fatt li l-UE m’għandhiex sistema uniformi u armonizzata li biha jistgħu jittieħdu azzjonijiet konġunti mill-konsumaturi biex jinfurzaw id-drittijiet tagħhom, u jirrikonoxxi li llum, f’ħafna Stati Membri, ma teżisti l-ebda possibbiltà għall-konsumaturi li jieħdu sehem f’dawn l-azzjonijiet;

                  65.

                  Jenfasizza li wara s-sejħiet lura l-vetturi jridu jkunu konformi mar-rekwiżiti ġuridiċi stabbiliti fil-leġiżlazzjoni tal-UE; jirrimarka wkoll li għandhom jiġu kkunsidrati forom oħra ta' kumpens minbarra programmi ta' sejħa lura; jistieden lill-Kummissjoni, għaldaqstant, tivvaluta r-regoli tal-UE fis-seħħ dwar il-ħarsien tal-konsumatur u tagħmel proposti skont il-każ;

                  66.

                  Jenfasizza l-importanza li l-konsumaturi jingħataw informazzjoni realistika, preċiża u robusta dwar il-konsum tal-fjuwil u l-emissjonijiet ta' sustanzi li jniġġsu l-arja tal-karozzi tagħhom sabiex titqajjem kuxjenza tal-konsumaturi u jiġu appoġġjati ħalli jieħdu deċiżjoni infurmata dwar ix-xiri ta' karozzi; jitlob li ssir reviżjoni tad-Direttiva dwar it-Tikkettar tal-Karozzi (1999/94/KE), li għandha tinkludi l-kunsiderazzjoni li l-informazzjoni dwar l-emissjonijiet ta' sustanzi li jniġġsu l-arja bħal NOx u materja partikulata tkun obbligatorja flimkien mal-informazzjoni dwar l-użu tal-fjuwil u CO2;

                  67.

                  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jiżguraw li l-konsumaturi jiġu kkumpensati b'mod ġust u adegwat, preferibbilment permezz ta' mekkaniżmi ta' rimedju kollettiv;

            Vetturi nodfa

                  68.

                  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-awtoritajiet kompetenti fl-Istati Membri jaħdmu u jimplimentaw bis-sħiħ strateġija ta' mobilità b'emissjonijiet baxxi;

                  69.

                  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jivvalutaw l-effikaċja taż-Żoni b'Emissjonijiet Baxxi attwali fil-bliet, filwaqt li jqisu l-inkapaċità tal-istandards Euro għall-vetturi light-duty li jirriflettu l-emissjonijiet fid-dinja reali, u jeżaminaw il-benefiċċju tal-introduzzjoni ta' tikketta jew standard għal vetturi b'emissjonijiet baxxi ħafna (ULEVs) li jissodisfaw il-valuri limitu tal-emissjonijiet f'kundizzjonijiet tas-sewqan reali;

                  70.

                  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-koleġiżlaturi jsegwu approċċ aktar integrat fil-politiki tagħhom biex itejbu l-prestazzjoni ambjentali tal-karozzi, sabiex jiġi żgurat progress kemm fid-dekarbonizzazzjoni kif ukoll fl-objettivi dwar il-kwalità tal-arja, pereżempju billi titrawwem l-elettrifikazzjoni jew it-tranżizzjoni għal motorizzazzjonijiet alternattivi tal-flotta tal-karozzi;

                  71.

                  Jistieden lill-Kummissjoni, għal dan il-għan, teżamina mill-ġdid id-Direttiva dwar Enerġija Nadifa għat-Trasport (2014/94/UE) u tressaq abbozz ta' regolament dwar l-istandards tas-CO2 għall-flotot tal-karozzi li se jidħlu fis-suq mill-2025 'il quddiem, bl-inklużjoni tal-mandati ta' Vetturi b'Livell ta' Emissjonijiet Żero (ZEV) u ULEV li jimponu żieda progressiva fis-sehem ta' vetturi b'livell ta' emissjonijiet żero u b'emissjonijiet baxxi ħafna fil-flotta totali bil-għan li sal-2035 ikun hemm eliminazzjoni gradwali tal-karozzi ġodda b'emissjonijiet ta' CO2;

                  72.

                  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jrawmu politiki tal-akkwist pubbliku ekoloġiku permezz tax-xiri ta' ZEVs u ULEVs mill-awtoritajiet pubbliċi għall-flotot tagħhom jew għall-programmi ta' car sharing pubbliċi u semipubbliċi;

                  73.

                  Jistieden lill-Kummissjoni teżamina mill-ġdid il-limiti tal-emissjonijiet stabbiliti fl-Anness I tar-Regolament (KE) Nru 715/2007 bil-għan li ttejjeb il-kwalità tal-arja fl-Unjoni u tikseb il-limiti tal-kwalità tal-arja ambjentali tal-Unjoni kif ukoll il-limiti rakkomandati mid-WHO u, sa mhux aktar tard mill-2025, tressaq proposti, kif xieraq, għal limiti ta' emissjonijiet Euro 7 teknoloġikament newtrali applikabli għall-vetturi M1 u N1 kollha mqiegħda fis-suq tal-Unjoni;

                  74.

                  Jitlob lill-Kummissjoni tikkunsidra r-rieżami tad-Direttiva dwar ir-Responsabbiltà Ambjentali (2004/35/KE) biex din tinkludi d-danni ambjentali kkawżati minn tniġġis tal-arja mill-manifatturi tal-karozzi li qed jiksru l-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-emissjonijiet tal-karozzi; jemmen li jekk il-manifatturi tal-karozzi jkunu jistgħu jinżammu finanzjarjament responsabbli għar-rimedji tal-ħsara ambjentali li jikkawżaw, tista' tiġi mistennija żieda fil-livell ta' prevenzjoni u prekawzjoni;

                  75.

                  Jistieden lill-Kummissjoni taħdem mal-Istati Membri biex tiżgura li l-ebda sempliċi ħaddiem mis-settur awtomobilistiku jsofri bħala konsegwenza tal-iskandlu tal-emissjonijiet; għal dan il-għan, l-Istati Membri u l-manifatturi tal-karozzi għandhom jikkoordinaw u jippromwovu programmi ta' taħriġ professjonali biex ikun garantit li s-sempliċi ħaddiema, li s-sitwazzjoni okkupazzjonali tagħhom intlaqtet negattivament mill-iskandlu, jirċievu l-protezzjoni kollha neċessarja u opportunitajiet ta' taħriġ biex ikun garantit li ħiliethom ikunu jistgħu jintużaw, pereżempju, għal modi ta' trasport sostenibbli;

            Setgħat u limitazzjonijiet tal-kumitat ta' inkjesta

                  76.

                  Iħeġġeġ lill-Kunsill u lill-Kummissjoni jimpenjaw ruħhom fil-konklużjoni f'waqtha tan-negozjati dwar il-proposta tal-Parlament għal Regolament tal-Parlament Ewropew dwar id-dispożizzjonijiet dettaljati li jirregolaw l-eżerċizzju tad-dritt ta' inkjesta tal-Parlament u li jħassar id-Deċiżjoni 95/167/KE, Euratom, KEFA;

                  77.

                  Iqis li huwa indispensabbli, għall-eżerċizzju tal-kontroll demokratiku fuq l-eżekuttiv, li l-Parlament jingħata setgħat ta' investigazzjoni li jaqblu ma' dawk tal-parlamenti nazzjonali tal-UE; jemmen li sabiex jeżerċita dan ir-rwol ta' sorveljanza demokratika, il-Parlament jeħtieġ ikollu s-setgħa li jsejjaħ u jġiegħel lix-xhieda biex jidhru u li jġiegħel il-preżentazzjoni ta' dokumenti; jemmen li sabiex dawn id-drittijiet jiġu eżerċitati, jeħtieġ li l-Istati Membri jaqblu li jimplimentaw sanzjonijiet kontra individwi talli jonqsu milli jidhru jew milli jippreżentaw dokumenti f'konformità mal-liġi nazzjonali li tirregola l-inkjesti parlamentari nazzjonali; itenni l-appoġġ tal-Parlament għall-pożizzjoni deskritta fir-rapport tal-2012 dwar din il-kwistjoni;

                  78.

                  Iqis li s-setgħat tal-kumitati ta' inkjesta tal-Parlament għandhom ikunu allinjati aħjar ma' dawk tal-parlamenti nazzjonali, b'mod partikolari biex jiġu żgurati l-effikaċja u l-parteċipazzjoni fit-talba biex individwi jixhdu u l-applikazzjoni ta' sanzjonijiet meta wieħed jirrifjuta li jikkoopera; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jappoġġjaw id-dispożizzjonijiet relatati fil-proposta attwali tal-Parlament;

                  79.

                  Jistieden lill-Kummissjoni tirrevedi b'urġenza l-Kodiċi ta' Kondotta tal-Kummissarji b'tali mod li jinkludi dispożizzjonijiet dwar ir-responsabbiltà tal-ex Kummissarji fl-ambitu ta' investigazzjoni minn kumitat ta' inkjesta fit-tfassil tal-politika u l-leġiżlazzjoni li jkunu seħħew matul il-mandat tagħhom;

                  80.

                  Jitlob lill-Kummissjoni tuża ż-żmien bejn id-deċiżjoni tal-plenarja biex jitwaqqaf kumitat ta' inkjesta u l-bidu effettiv tal-ħidma tiegħu biex tipprepara sett inizjali ta' dokumenti relatati mal-mandat tal-kumitat ta' inkjesta b'tali mod li l-għoti ta' informazzjoni jkun jista' jsir b'mod aktar mgħaġġel, u b'hekk tiġi ffaċilitata l-ħidma tal-kumitat ta' inkjesta mill-bidu nett; iqis, fid-dawl ta' dan, li għandu jsir rieżami u titjib tar-regoli dwar l-arkivjar u t-trażmissjoni ta' dokumenti fil-Kummissjoni sabiex jiġu ffaċilitati talbiet futuri;

                  81.

                  Jissuġġerixxi li fil-Kummissjoni jinħoloq punt ta' kuntatt uniku għar-relazzjonijiet mal-kumitati ta' inkjesta tal-Parlament, b'mod partikolari meta jkunu involuti diversi Direttorati Ġenerali, bil-ħsieb li, minn naħa, jiġi ffaċilitat il-fluss ta' informazzjoni u, min-naħa l-oħra, jiġu żviluppati l-prattiki tajba li nkisbu s'issa;

                  82.

                  Jinnota li f'diversi kumitati ta' inkjesta u kumitati speċjali reċenti, f'xi każijiet il-Kummissjoni u l-Kunsill naqsu milli jipprovdu d-dokumenti mitluba u f'każijiet oħra pprovdew id-dokumenti iżda wara dewmien twil; iqis li jeħtieġ jiġi introdott mekkaniżmu ta' responsabbiltà li jiżgura t-trasferiment immedjat u garantit ta' dokumenti lill-Parlament li l-kumitat ta' inkjesta jew il-kumitat speċjali jitlob u jkun intitolat ikollu aċċess għalihom;

                  83.

                  Jistieden lill-Kummissjoni ttejjeb il-kapaċitajiet tagħha biex tittratta t-talbiet għal dokumenti kemm mill-kumitati ta' inkjesta kif ukoll mill-ġurnalisti u ċ-ċittadini skont ir-regoli rispettivi applikabbli għall-aċċess għad-dokumenti b'mod li jkun f'waqtu u b'livell ta' kwalità aċċettabbli; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tippubblika dawn id-dokumenti fil-format oriġinali tagħhom u toqgħod lura minn bidliet u konverżjonijiet tal-format li jieħdu ħafna ħin u li potenzjalment jistgħu jbiddlu l-kontenut; jagħti wkoll istruzzjonijiet lill-Kummissjoni biex tiżgura li l-informazzjoni li tkun maħżuna f'format li jinqara mill-magni, eż. database, tkun ippubblikata wkoll f'format li jista' jinqara mill-magni;

                  84.

                  Jinnota li hija r-responsabbiltà tal-kumitat ta' inkjesta li jistabbilixxi jekk l-informazzjoni fil-kamp ta' applikazzjoni ta' talba hijiex rilevanti għall-ħidma tal-kumitat jew le; jinnota li dan il-kompitu m'għandux ikun antiċipat mir-riċevitur ta' tali talba għal dokumenti; jagħti istruzzjonijiet lill-Kummissjoni biex tirrifletti b'mod xieraq din ir-responsabbiltà fil-linji gwida tagħha dwar talbiet għall-aċċess għad-dokumenti;

                  85.

                  Iħeġġeġ lill-Istati Membri jirrispettaw l-obbligi ġuridiċi tagħhom lejn il-kumitati ta' inkjesta kif stabbilit fid-Deċiżjoni 95/167/KE, Euratom, KEFA, u b'mod partikolari fl-Artikolu 3 tagħha; jistedinhom ukoll, minħabba d-dewmien sinifikanti fir-rati ta' rispons irrappurtati, jassistu lill-kumitati ta' inkjesta b'mod li jirrispetta l-prinċipju tal-kooperazzjoni leali kif stabbilit fl-Artikolu 4(3) tat-TFUE;

                  86.

                  Jistieden lil dawk l-Istati Membri li wettqu investigazzjonijiet nazzjonali dwar l-emissjonijiet ta' sustanzi niġġiesa mill-karozzi tal-passiġġieri jibagħtu mingħajr dewmien lill-Kummissjoni u lill-Parlament is-settijiet sħaħ tad-data u r-riżultati tal-investigazzjonijiet tagħhom;

                  87.

                  Iqis li l-ewwel parti tal-mandat tal-Kumitat għandha tkun iddedikata għall-ġbir u l-analiżi ta' evidenza bil-miktub qabel il-bidu tas-smigħ pubbliku; iqis li jkun utli li jiddaħħal perjodu ta' preklużjoni bejn tmiem is-smigħ u t-tħejjija tar-rapport finali b'tali mod li l-ġbir tal-provi jkun jista' jitlesta, jiġi analizzat kif suppost u jiddaħħal b'mod sħiħ fir-rapport;

                  88.

                  Iqis li l-limitu ta' żmien ta' 12-il xahar fuq il-kumitati ta' inkjesta huwa arbitrarju u ħafna drabi mhux biżżejjed; jemmen li l-membri tal-kumitat ta' inkjesta huma fl-aħjar pożizzjoni biex jiddeterminaw jekk inkjesta għandhiex tkun estiża u, jekk iva, għal liema perjodu ta' żmien;

                  89.

                  Jinnota li l-Artikolu 198 tar-Regoli ta' Proċedura tal-Parlament għandu jiddefinixxi b'mod aktar ċar meta għandu jibda l-mandat ta' kumitat ta' inkjesta; jissuġġerixxi li jkun hemm biżżejjed flessibbiltà biex ikun żgurat biżżejjed żmien għall-investigazzjonijiet; jitlob li l-ħidma tal-kumitat ta' inkjesta ma tibdiex qabel ma d-dokumenti mitluba jkunu waslu mingħand l-istituzzjonijiet tal-UE;

                  90.

                  Iqis li f'mandati futuri m'għandux bilfors jiddaħħal rapport interim, sabiex ma jiġux ippreġudikati l-konklużjonijiet finali tal-inkjesta;

                  91.

                  Iqis li fil-futur il-kumitati ta' inkjesta għandhom jiġu organizzati b'mod differenti sabiex tiġi żgurata effiċjenza u effikaċja akbar fl-organizzazzjoni u t-twettiq tal-ħidma tal-kumitati, b'mod partikolari waqt is-smigħ pubbliku;

                  92.

                  Jenfasizza li r-regoli amministrattivi interni tal-Parlament huma allinjati mal-prattika stabbilita tal-kumitati permanenti u għalhekk ħafna drabi ma jkunux adatti għan-natura ad hoc u temporanja ta' kumitat ta' inkjesta, li jopera f'ċirkustanzi mhux tas-soltu, b'objettiv speċifiku ħafna u f'perjodu ta' żmien limitat; iqis, għalhekk, li l-iżvilupp ta' sett definit ta' regoli b'rabta mat-tħaddim effikaċi tal-kumitati ta' inkjesta fir-rigward tat-tmexxija tas-smigħ u l-missjonijiet, pereżempju, b'mod li jiggarantixxi rappreżentanza politika ġusta, iżid l-effiċjenza; iqis li hemm riskju li l-limitazzjonijiet finanzjarji jistgħu jwaqqfu lill-kumitati ta' inkjesta milli jisimgħu l-esperti kollha meqjusa meħtieġa biex il-kumitat iwettaq dmirijietu; iqis li l-iskadenzi għall-awtorizzazzjoni interna għas-smigħ u l-missjonijiet għandhom ikunu aktar flessibbli;

                  93.

                  Iqis li l-kumitati ta' inkjesta għandu jkollhom aċċess ta' prijorità u riżorsi ddedikati fis-servizzi rilevanti tal-Parlament sabiex dawn ikunu jistgħu jittrattaw b'mod partikolari talbiet għal studji, dokumenti ta' tgħarrif, eċċ. fiż-żmien li jippermettu r-regoli;

                  94.

                  Jinnota li r-regoli attwali dwar l-aċċess għal informazzjoni klassifikata u informazzjoni kunfidenzjali oħra mqiegħda għad-dispożizzjoni mill-Kunsill, il-Kummissjoni jew l-Istati Membri lill-Parlament fil-kuntest ta' inkjesta ma jipprovdux ċarezza ġuridika sħiħa iżda huma ġeneralment interpretati bħala li jeskludu l-assistenti parlamentari akkreditati (APAs) milli jikkonsultaw u janalizzaw “informazzjoni kunfidenzjali oħra” mhux klassifikata f'kamra tal-qari sigura; jinnota li għadd ta' Membri jħossu li din ir-regola hija ta' xkiel għal konsultazzjoni effikaċi u bir-reqqa ta' dawn id-dokumenti fiż-żmien limitat imqiegħed għad-dispożizzjoni tal-kumitati ta' inkjesta, u li l-Kumitat TAX2 (Kumitat Speċjali dwar id-Deċiżjonijiet fil-Qasam tat-Taxxa u Miżuri Oħra ta’ Natura jew Effett Simili), li matul dan il-perjodu ngħata aċċess b'mod temporanju u eċċezzjonali għall-APAs, kien f'pożizzjoni li jagħmel użu minn dawn ir-riżorsi b'mod aktar komprensiv u effikaċi; jitlob, għalhekk, li fil-qafas ta' Ftehim Interistituzzjonali nnegozjat mill-ġdid, tiġi introdotta dispożizzjoni fformulata b'mod ċar li tiggarantixxi d-dritt ta' aċċess għad-dokumenti għall-APAs abbażi tal-prinċipju ta' “ħtieġa ta' tagħrif” (“need to know”), fir-rwol ta' appoġġ tagħhom għall-Membri; iħeġġeġ lill-korpi rilevanti jħaffu n-negozjar mill-ġdid ta' dan il-punt sabiex ma jfixklux l-effikaċja u l-effiċjenza tal-inkjesti parlamentari li għaddejjin u dawk tal-futur;

            o
      o o

                  95.

                  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-rakkomandazzjoni u r-rapport finali tal-Kumitat ta' Inkjesta lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-parlamenti tal-Istati Membri.

         (1)  ĠU L 113, 19.5.1995, p. 1.

         (2)  ĠU L 10, 15.1.2016, p. 13.

         (3)  ĠU L 171, 29.6.2007, p. 1.

         (4)  ĠU L 263, 9.10.2007, p. 1.

         (5)  ĠU L 152, 11.6.2008, p. 1.

         (6)  Testi adottati, P8_TA(2015)0375.

         (7)  Testi adottati, P8_TA(2016)0322.

         (8)  Ara wkoll testi adottati tal-4.4.2017, P8_TA(2017)0097.


title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Mejju 2018 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro

text:
               25.5.2018

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 179/1

         RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
   tal-14 ta’ Mejju 2018
   dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro
   (2018/C 179/01)
   IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
   Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 136, flimkien mal-Artikolu 121(2) tiegħu,
   Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,
   Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,
   Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
   Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,
   Billi:

               (1)

               L-espansjoni ekonomika fiż-żona tal-euro għadha għaddejja u saret dejjem iżjed estensiva fost il-pajjiżi. L-irkupru huwa dejjem aktar xprunat mid-domanda domestika, bil-konsum privat ikun il-mutur ewlieni biex jirpilja t-tkabbir u l-investiment. L-impjiegi komplew jiżdiedu tul l-2016 u l-ewwel nofs tal-2017. Ir-rata tal-qgħad rat tnaqqis sinifikanti, anke jekk għadu ogħla mill-2008. Madankollu, l-irkupru fiż-żona tal-euro huwa kkaratterizzat minn inflazzjoni sottostanti mrażżna u żidiet dgħajfa fil-pagi, surplus kbir fil-kont kurrenti u proporzjonijiet tal-investiment persistentement baxxi iżda li qed jitjiebu. B’mod partikolari, żidiet dgħajfa fil-pagi jidher li ġejjin minn staġnar li għad baqa’ fis-suq tax-xogħol f’xi ekonomiji, aspettattivi baxxi dwar l-inflazzjoni li jidħlu fin-negozjati tal-pagi u tkabbir baxx tal-produttività. L-introjtu reali tal-unitajiet domestiċi żdied, imma għadu inqas mil-livelli tal-2008 f’ħafna pajjiżi. Id-diverġenzi fost l-Istati Membri taż-żona tal-euro f’termini ta’ prodott domestiku gross (PDG) per capita u r-rati tal-qgħad għadhom hemm. Ir-rati tal-qgħad fit-tul u tal-qgħad fost iż-żgħażagħ għadhom għoljin, filwaqt li l-faqar, l-esklużjoni soċjali u inugwaljanza għadhom ta’ tħassib serju f’bosta Stati Membri.

               (2)

               Kumplessivament, skont il-qari tal-indikaturi ekonomiċi għaż-żona tal-euro, jidher li hemm argument favur aktar appoġġ għad-domanda, l-investiment u żidiet fil-pagi mingħajr ma dan iwassal għar-riskju li jiskattaw pressjonijiet inflazzjonarji, filwaqt li jitrawmu r-riekwilibriju intern u estern u l-konverġenza ekonomika u soċjali u jiżdied il-potenzjal ta’ tkabbir. Fl-istess ħin, kif iddikjarat fir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija adottat mill-Kummissjoni fit-22 ta’ Novembru 2017, sinjali ta’ żbilanċi emerġenti ġodda - fis-suq tad-djar f’xi Stati Membri, pereżempju - jeħtieġ li jiġu ssorveljati mill-qrib.

               (3)

               Fiż-żona tal-euro jippersistu żbilanċi sinifikanti. Filwaqt li sar ħafna progress fost il-pajjiżi debituri netti biex jiġu korretti l-iżbilanċi esterni tagħhom, għad hemm surpluses kbar fil-kont kurrenti f’xi pajjiżi kredituri, li jirrifletti defiċit kumplessiv fid-domanda aggregata. Dawn iġġeneraw surplus għaż-żona tal-euro ta’ 3,3 % tal-PDG fl-2016, li huwa pproġettat li jonqos għal 2,9 % tal-PDG fl-2019. Il-pożizzjonijiet ta’ investiment internazzjonali netti tal-iktar Stati Membri midjunin qegħdin jitjiebu b’pass kajman, u għad hemm bżonn ta’ sforzi sostnuti ta’ riekwilibriju. Il-pajjiżi li kellhom defiċits kbar fil-kont kurrenti għal żmien twil għad għandhom pożizzjonijiet ta’ investiment internazzjonali netti li ġeneralment ikunu abbinati ma’ stokks kbar ta’ dejn privat jew tal-amministrazzjoni pubblika u jikkostitwixxu vulnerabbiltà. Fl-istess ħin, jinħtieġu wkoll sforzi fil-pajjiżi b’surplus kbir fil-kont kurrenti biex jappoġġaw id-domanda domestika u tkabbir potenzjali u b’hekk ir-riekwilibriju taż-żona tal-euro.

               (4)

               Iż-żidiet fil-pagi u l-ħolqien tal-impjiegi jikkontribwixxu għall-irkupru ekonomiku fiż-żona tal-euro billi jappoġġaw id-domanda aggregata, inaqqsu l-inugwaljanzi u jgħinu biex jiġu żgurati standards tal-għajxien għoljin fiż-żona. Jenħtieġ li mekkaniżmi effiċjenti ta’ ffissar tal-pagi jiżguraw li l-pagi jkunu differenzjati skont il-pajjiż, kondizzjonijiet speċifiċi għas-settur u wara li jitqiesu l-bidliet fil-produttività. Dan li ġej ikun ta’ għajnuna biex ikun hemm aċċellerazzjoni tal-proċess ta’ riekwilibriju fiż-żona tal-euro : l-implimentazzjoni ta’ riformi strutturali li jżidu l-produttività u jtejbu l-kwalità u l-kompożizzjoni tan-nefqa pubblika bil-ħsieb li jiġu appoġġati l-investimenti fil-pajjiżi kollha; jippromwovu ż-żidiet fil-pagi b’mod li jiġi rispettat ir-rwol tas-sħab soċjali; u dinamiċi tad-domanda aktar b’saħħithom fil-pajjiżi kredituri netti u l-implimentazzjoni ta’ miżuri li jkun fihom it-tkabbir f’kostijiet ta’ unità lavorattiva u li għandhom l-għan li jtejbu l-kompetittività tagħhom fil-pajjiżi debituri netti.

               (5)

               Konsistenza u bilanċ fit-taħlita tal-politika makroekonomika kumplessiva taż-żona tal-euro, inkluż politiki monetarji, fiskali u strutturali, huma kruċjali biex ikun żgurat tkabbir ekonomiku robust u sostenibbli. Fis-snin reċenti, il-politika monetarja rrikorriet għal għodod ġodda mhux konvenzjonali biex jintlaħaq l-objettiv ta’ terminu medju għall-inflazzjoni, u b’hekk jiġi appoġġat ukoll it-tkabbir u l-ħolqien tax-xogħol. Il-pożizzjoni dwar il-politika monetarja u l-iżviluppi ekonomiċi jirrikjedu ffukar fuq il-politiki fiskali u strutturali. Biex jiġi appoġġat il-potenzjal ta’ tkabbir tal-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro, jinħtieġu politiki fiskali xierqa u ffukar fuq ir-riformi strutturali.

               (6)

               Hija essenzjali koordinazzjoni b’saħħitha tal-politiki fiskali nazzjonali, ibbażata fuq regoli komuni, biex wieħed jasal għal pożizzjoni fiskali aggregata xierqa għaż-żona tal-euro u għall-funzjonament tajjeb tal-unjoni monetarja. Ir-regoli fiskali komuni huma mmirati lejn is-sostenibbiltà tad-dejn fil-livell nazzjonali, filwaqt li jiġi pprovdut spazju għal stabbilizzazzjoni makroekonomika. Il-pożizzjonijiet fiskali għall-Istati Membri u fil-livell aggregat għaż-żona tal-euro għalhekk għandhom jibbilanċjaw l-objettivi tal-iżgurar tas-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi nazzjonali u l-istabbilizzazzjoni makroekonomika fit-terminu l-qasir fil-livell tal-pajjiżi u fil-livell taż-żona tal-euro. Fid-dawl tat-tkabbir ekonomiku estensiv attwali fiż-żona tal-euro, anke jekk b’elementi persistenti li jmorru lura għall-kriżi f’ċerti oqsma, pożizzjoni fiskali ġeneralment newtrali fil-livell aggregat għaż-żona tal-euro fl-2018 għadha tidher li hi xierqa. Jenħtieġ differenzjar xieraq tal-isforzi fiskali fost l-Istati Membri taż-żona tal-euro, b’kont meħud tal-ispazju fiskali u l-effetti konsegwenzjali fost il-pajjiżi. Fl-istess waqt, il-kondizzjonijiet ekonomiċi dejjem aħjar jirrikjedu li jinbnew mill-ġdid il-buffers fiskali filwaqt li jkompli jissaħħaħ il-potenzjal ta’ tkabbir tal-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro.

               (7)

               Titjib deċiżiv fil-kompożizzjoni u l-ġestjoni tal-baġits nazzjonali, kemm fuq in-naħa tad-dħul kif ukoll fuq in-naħa tan-nefqa, inkluż billi r-riżorsi jgħaddu lejn investiment tanġibbli u intanġibbli, iżid l-impatt ta’ tkabbir tal-baġits pubbliċi u jżid il-produttività fit-tul. Titjib fil-funzjonament tal-oqfsa fiskali nazzjonali u reviżjonijiet tal-infiq ġestiti tajjeb jappoġġaw il-kisba ta’ politiki fiskali kredibbli u li jiffavorixxu t-tkabbir.

               (8)

               Struttura tat-tassazzjoni mfassla sew hija essenzjali għall-promozzjoni tat-tkabbir u l-impjiegi, kif ukoll għall-kontribuzzjoni tat-tnaqqis tal-inugwaljanzi. Is-simplifikazzjoni u l-immodernizzar tas-sistemi fiskali u l-indirizzar tal-frodi, l-evażjoni u l-evitar tat-taxxi huma essenzjali biex is-sistemi fiskali jkunu iktar effiċjenti u ġusti. Din tista’ tillibera r-riżorsi għall-investiment pubbliku u, fost l-oħrajn, l-edukazzjoni u l-kura tas-saħħa u tikkontribwixxi għall-appoġġ b’mod ġenerali tal-investiment, l-impjiegi ta’ kwalità u l-konverġenza ekonomika u soċjali. B’mod partikolari, il-miżuri kontra l-ippjanar aggressiv tat-taxxa (ATP) huma essenzjali biex ikun żgurat id-dħul tal-gvern, ikunu impediti d-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni bejn il-kumpaniji, tkun ippreservata l-koeżjoni soċjali u jiġu miġġielda l-inugwaljanzi li qed jiżdiedu. Il-Bażi Komuni Konsolidata għat-Taxxa Korporattiva (BKKTK) tkun tikkontribwixxi lejn il-ġlieda kontra l-evitar tat-taxxa, filwaqt li jtejjeb is-Suq Uniku għan-negozji.

               (9)

               Fatturi strutturali u istituzzjonali tas-swieq tax-xogħol u tal-prodotti u amministrazzjonijiet pubbliċi li jaħdmu sew huma determinanti importanti tar-reżiljenza ekonomika kif ukoll ta’ konverġenza ċiklika, reali u soċjali fost l-Istati Membri taż-żona tal-euro. Strutturi ekonomiċi reżiljenti jipprevjenu li l-iskossi jkollhom effetti sinifikanti u dejjiema fuq id-dħul u l-impjiegi fl-Istati Membri u fost iż-żona tal-euro. B’hekk, inaqqsu l-fluttwazzjonijiet ekonomiċi u jipprovdu ambjent favorevoli għal tkabbir sostenibbli u inklużiv. Koordinament aħjar tal-implimentazzjoni tar-riformi strutturali, b’mod partikolari dawk preskritti fir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż, jista’ joħloq effetti konsegwenzjali pożittivi fl-Istati Membri u jsaħħu l-effetti pożittivi tagħhom.

               (10)

               Swieq tax-xogħol li jiffunzjonaw sew u sistemi ta’ protezzjoni soċjali huma bażijiet tajba għal tkabbir ekonomiku inklussiv, għal inqas inugwaljanza u għar-reżiljenza tal-ekonomiji nazzjonali u ż-żona tal-euro bħala ħaġa waħda. Bil-għan li tinkiseb konverġenza minn isfel għal fuq f’dan ir-rigward, il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, li ġie pproklamat mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017 jistipula 20 prinċipju ewlieni, li jaqgħu fi tliet kapitoli estensivi: (i) opportunitajiet indaqs u aċċess għas-suq tax-xogħol; (ii) kondizzjonijiet ġusti tax-xogħol; u (iii) protezzjoni soċjali u inklużjoni.

               (11)

               Minkejja progress fir-rigward tar-riformi biex titjieb il-kapaċità ta’ aġġustament tas-swieq tax-xogħol, għad hemm differenzi sinifikanti madwar iż-żona tal-euro, li qed ikomplu jkunu ta’ sfida għall-funzjonament tagħha bla intoppi. Politiki tas-suq tax-xogħol imfassla sew li jkunu kompletament integrati b’sistemi ta’ protezzjoni soċjali jistgħu jkunu ta’ appoġġ għar-riintegrazzjoni u għat-tranżizzjonijiet fis-suq tax-xogħol, inaqqsu s-segmentazzjoni tas-suq tax-xogħol, jipprovdu stabbilizzazzjoni awtomatika effikaċi u jippromwovu opportunitajiet indaqs għal kulħadd u konverġenza ekonomika u soċjali. Arranġamenti għall-ħinijiet tax-xogħol imfassla tajjeb jistgħu jgħinu biex itaffu l-iskossi. Attivazzjoni effikaċi u f’waqtha għan-nies qiegħda li jistgħu jipparteċipaw fis-suq tax-xogħol tista’ tinkiseb billi jingħata appoġġ individwalizzat għat-tiftix tal-impjiegi, it-taħriġ u r-rikwalifikazzjoni, filwaqt li dawk li ma jkunux jistgħu jieħdu sehem ikunu mħarsa. Il-forom ġodda ta’ impjiegi u ta’ tipi ta’ kuntratti ġodda li qed ifeġġu jġibu magħhom sfidi relatati mas-sigurtà tal-impjieg u l-protezzjoni soċjali. F’dan l-isfond, hemm bżonn li l-leġislazzjoni tal-protezzjoni tal-impjiegi tipprevedi kondizzjonijiet tax-xogħol ġusti u deċenti għall-ħaddiema kollha.

               (12)

               Sistemi ta’ protezzjoni soċjali effikaċi huma kruċjali għall-promozzjoni ta’ swieq tax-xogħol inklussivi u biex ikun żgurat appoġġ soċjali xieraq permezz ta’ aċċess għal servizzi ta’ kwalità. Riformi tal-pensjonijiet u politiki ta’ bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata huma fatturi ewlenin ukoll biex titħeġġeġ il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol. Restrizzjonijiet mhux meħtieġa fuq il-mobbiltà tal-ħaddiema, tkunx ġeografika jew settorjali jew minn impjieg għall-ieħor, fis-sistemi ta’ impjiegi u ta’ protezzjoni soċjali jenħtieġ li jitneħħew.

               (13)

               Aċċess għal edukazzjoni u taħriġ ta’ kwalità għolja huwa vitali biex ikunu żgurati opportunitajiet indaqs u jkunu indirizzati l-ispariġġi fil-ħiliet. Investimenti adegwati fil-kapital uman permezz ta’ sistemi ta’ edukazzjoni u taħriġ li jtejbu t-tagħlim tul il-ħajja u jiżguraw li l-livelli tal-ħiliet ikunu jaqblu mal-bżonnijiet preżenti u futuri tas-suq tax-xogħol għandhom rwol ewlieni fit-titjib tal-kapaċità ta’ aġġustament u l-konverġenza reali iktar fit-tul. L-investiment fil-ħiliet ukoll jista’ jagħti spinta lill-innovazzjoni u jżid il-produttività u l-kompetittività, minbarra li jiżgura l-inklużjoni soċjali u l-mobilità.

               (14)

               Ir-riformi tas-suq tal-prodotti li jżidu l-kompetizzjoni u r-riformi li jtejbu l-ambjent tan-negozju u l-kwalità tal-istituzzjonijiet (inkluż sistema ġudizzjarja effikaċi li tiffaċilita l-eżekuzzjonijiet tal-kuntratti) irawmu reżiljenza ekonomika fl-Istati Membri u ż-żona tal-euro bħala ħaġa waħda. Jidher ċar li integrazzjoni ulterjuri fis-Suq Uniku hija l-mutur ewlieni tat-tkabbir u l-konverġenza bejn l-Istati Membri. Is-Suq Uniku għad għandu potenzjal konsiderevoli mhux sfruttat u hemm bżonn ta’ progress sinifikanti biex jitlesta. L-implimentazzjoni f’waqtha tal-leġislazzjoni u l-infurzar aħjar tagħha huma wkoll essenzjali biex jinkisbu l-benefiċċji tas-Suq Uniku. Is-Suq Uniku għas-servizzi (inkluż dawk finanzjarji, diġitali, tal-enerġija u tat-trasport) huma l-isfida li fadal. Madankollu, jenħtieġ li ssir enfasi wkoll fuq is-swieq tal-oġġetti biex tiġi evitata s-segmentazzjoni potenzjali tas-suq. Jenħtieġ li s-Suq Uniku Diġitali jikkontribwixxi għat-tlestija tal-ambjent ġuridiku biex titħaffef id-diġitalizzazzjoni tal-attivitajiet ekonomiċi, billi dan huwa pass neċessarju għat-titjib tal-prestazzjoni tas-swieq tal-prodotti u l-kompetittività globali. Għalhekk, l-objettiv komuni tagħna jibqa’ t-tlestija tad-diversi strateġiji tas-Suq Uniku u l-implimentazzjoni tagħhom sal-2018.

               (15)

               Filwaqt li r-robustezza kumplessiva tas-settur bankarju taż-żona tal-euro żdiedet mill-kriżi ‘l hawn u s-self mill-banek reġa’ beda jiżdied, għad hemm vulnerabbiltajiet li jridu jiġu indirizzati. Il-banek qed jiffaċċaw profittabbiltà baxxa. Il-ħtieġa li jiġu adattati l-mudelli ta’ negozju tal-banek, l-ambjent b’rati tal-imgħax baxxi u ż-żieda fil-kompetizzjoni minn forom oħra ta’ finanzjament qed ikomplu jagħmlu pressjoni fuq il-profittabbiltà tal-banek. Għalhekk jeħtieġu sforzi ulterjuri biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tagħhom fit-tul. Il-proporzjonijiet tas-self improduttiv (NPL) stabbilizzaw fi kważi l-Istati Membri kollha taż-żona tal-euro li huma l-aktar affettwati jew għandhom it-tendenza li jiċkienu, iżda l-progress għadu batut u mhux l-istess għall-banek kollha. Proporzjonijiet għoljin ta’ NPL ixekklu l-kapaċità tal-banek li jsellfu, it-trażmissjoni tal-politika monetarja u l-kapaċità ta’ aġġustament ekonomiku. Iwasslu wkoll għal vulnerabbiltà fis-sistema bankarja kollha kemm hi u jeħtieġ li jiġu indirizzati fil-livell tal-UE u dak nazzjonali, kif stabbilit fil-Pjan ta’ Azzjoni biex jiġi indirizzat is-self improduttiv fl-Ewropa, stabbilit fil-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-11 ta’ Lulju 2017 (‘il-Pjan ta’ Azzjoni ta’ Lulju 2017’). Kif imħabbar fil-Komunikazzjoni tagħha ta’ 11 ta’ Ottubru 2017 dwar l-Unjoni Bankarja, il-Kummissjoni attwalment qed taħdem biex tipprovdi pakkett komprensiv ta’ miżuri li jnaqqsu l-istokk attwali ta’ NPLs kif ukoll biex jitnaqqas ir-riskju ta’ akkumulazzjoni futura ta’ NPLs.

               (16)

               It-tisħiħ tal-arkitettura istituzzjonali tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja (UEM), bħala prijorità, jeħtieġ it-tlestija tal-Unjoni Bankarja u iktar progress fuq l-Unjoni tas-Swieq Kapitali. Saru avvanzi sinifikanti fir-rigward tal-istabbiliment tal-Unjoni Bankarja, iżda għadu mhux lest. F’konformità mal-Pjan Direzzjonali għat-tlestija tal-Unjoni Bankarja, kif stabbilit fil-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-17 ta’ Ġunju 2016 (‘Pjan direzzjonalita’ Ġunju 2016’), ser tkompli l-ħidma biex titlesta l-Unjoni Bankarja fir-rigward tat-tnaqqis tar-riskji u l-kondiviżjoni tar-riskji, inkluż skema Ewropea ta’ assigurazzjoni tad-depożiti u biex il-garanzija ta’ kontinġenza komuni għall-Fond Uniku ta’ Riżoluzzjoni ssir operattiva sa mhux aktar tard minn tmiem il-perijodu transizzjonali tal-Fond stabbilit fir-Regolament (UE) Nru 806/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3). Il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-tlestija tal-Unjoni Bankarja għandha l-għan li tfassal pjan għal kif jista’ jintlaħaq qbil dwar it-tlestija tal-Unjoni Bankarja. Sforzi biex ir-riskju jonqos ulterjorment u titjieb il-ġestjoni tar-riskju fil-banek iridu jkomplu. F’dan il-kuntest, ħidma rapida lejn qbil dwar il-pakkett regolatorju propost mill-Kummissjoni f’Novembru 2016 hija kruċjali, kif inhuma avvanzi ulterjuri fit-tnaqqis tal-NPLs u ħidma lejn progress fil-kondiviżjoni tar-riskju skont il-Pjan Direzzjonali ta’ Ġunju 2016.

               (17)

               Il-white paper tal-Kummissjoni tal-1 ta’Marzu 2017 dwar il-futur tal-Ewropa ddeskriviet xenarji possibbli għall-futur tal-Unjoni. Il-Kummissjoni kkontribwiet ulterjorment b’sensiela ta’ dokumenti ta’ riflessjoni, inkluża waħda tal-31 ta’ Mejju 2017 dwar l-approfondiment tal-UEM, li benaw fuq ir-Rapport tal-Ħames Presidenti tat-22 ta’ Ġunju 2015 intitolat “Nikkompletaw l-Unjoni Ekonomika u Monetarja tal-Ewropa” u li ppropona viżjoni globali u sekwenza ta’ passi għat-tlestija tal-arkitettura tal-UEM. Il-Kummissjoni għamlet proposti addizzjonali fil-ħarifa tal-2017.

               (18)

               Il-Kumitat tal-Impjiegi u l-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali ġew ikkonsultati dwar l-aspetti relatati mal-impjiegi u l-aspetti soċjali ta’ din ir-Rakkomandazzjoni,

         B’DAN JIRRAKKOMANDA li, fil-perjodu 2019-2019, l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni fi ħdan il-Grupp tal-Euro, b’mod individwali u kollettiv, biex:

               1.

               Isegwu politiki li jappoġġaw tkabbir sostenibbli u inklussiv u li jtejbu r-reżiljenza, ir-riekwilibriju u l-konverġenza. Isir progress sinifikanti lejn it-tlestija tas-Suq Uniku, b’mod partikolari fis-servizzi, inkluż dawk finanzjarji, diġitali, tal-enerġija u tat-trasport, billi, fost l-oħrajn, jiġu implimentati riformi rilevanti fis-suq tal-prodotti fil-livell nazzjonali. Fid-dawl tal-kondizzjonijiet ċikliċi pożittivi, jenħtieġ li l-Istati Membri kollha jipprijoritizzaw riformi li jżidu l-produttività u l-potenzjal tat-tkabbir, itejbu l-ambjent istituzzjonali u l-ambjent tan-negozju, ineħħu l-ostakli għall-investimenti u jrawmu l-innovazzjoni, jappoġġaw il-ħolqien ta’ impjiegi ta’ kwalità u jnaqqsu l-inugwaljanza. Jenħtieġ li l-Istati Membri b’defiċits fil-kontijiet kurrenti jew b’dejn estern kbir, barra minn hekk, jimmiraw iżjed lejn il-limitazzjoni tat-tkabbir f’kostijiet ta’ unità lavorattiva u jippruvaw itejbu l-kompetittività tagħhom. Stati Membri b’surplus kbir fil-kontijiet kurrenti tagħhom għandhom, barra minn hekk, joħolqu l-kondizzjonijiet biex jippromwovu ż-żidiet fil-pagi b’mod li jirrispetta r-rwol tas-sħab soċjali u jimplimentaw, bħala kwistjoni ta’ prijorità, miżuri li jrawmu l-investiment u jappoġġaw id-domanda domestika u l-potenzjal ta’ tkabbir, u b’hekk jiġi ffaċilitat ir-riekwilibriju.

               2.

               Tinkiseb pożizzjoni fiskali ġeneralment newtrali u ppjanata għaż-żona tal-euro, li tikkontribwixxi għal taħlita ta’ politika bbilanċjata. Jintlaħaq bilanċ xieraq bejn l-iżgurar tas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi, b’mod partikolari fejn il-proporzjonijiet tad-dejn huma għoljin, u l-appoġġ għall-ekonomija, b’rispett sħiħ lejn il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u b’kont meħud tal-ispazju fiskali u l-effetti konsegwenzjali fost l-Istat Membri. Jintużaw il-kondizzjonijiet ekonomiċi dejjem jitjiebu biex jinbnew mill-ġdid il-buffers fiskali, filwaqt li jkompli jissaħħaħ il-potenzjal ta’ tkabbir ekonomiku. Jiġi żgurat il-funzjonament effikaċi tal-oqfsa fiskali nazzjonali. Isegwu politiki li jappoġġaw l-investiment u jtejbu l-kwalità u l-kompożizzjoni tal-finanzi pubbliċi, inkluż billi jużaw reviżjonijiet tal-infiq u billi jadottaw strutturi fiskali ġusti u li jiffavorixxu t-tkabbir. JJieħdu u jimplimentaw miżuri biex inaqqsu il-predispożizzjoni favur id-dejn fit-tassazzjoni u jiġġieldu l-ippjanar aggressiv tat-taxxa biex jiżguraw kondizzjonijiet ekwi, jiżguraw li l-kontribwenti jiġu trattati b’mod ġust u jissalvagwardjaw il-finanzi pubbliċi u l-istabbiltà fiż-żona tal-euro. Dan jinkludi ħidma kontinwa fuq il-BKKTK.

               3.

               Jimplimentaw riformi li jippromwovu l-ħolqien ta’ impjiegi ta’ kwalità, opportunitajiet indaqs, aċċess għas-suq tax-xogħol u kondizzjonijiet tax-xogħol ġusti, u li jappoġġaw il-protezzjoni soċjali u l-inklużjoni. Jenħtieġ li r-riformi jimmiraw lejn: (i) kuntratti ta’ xogħol affidabbli li jipprovdu flessibbiltà u sigurtà għall-impjegati u min iħaddem, flimkien ma’ appoġġ adegwat matul tranżazzjonijiet, filwaqt li jevitaw is-segmentazzjoni tas-suq tax-xogħol; (ii) sistemi ta’ taħriġ u ta’ edukazzjoni tul il-ħajja li huma effiċjenti, ta’ kwalità u inklużivi u li jkollhom l-għan li jlaqqgħu l-ħiliet mal-bżonnijiet tas-suq tax-xogħol; (iii) politiki attivi tas-suq tax-xogħol effikaċi li jrawmu l-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol; (iv) sistemi adegwati u sostenibbli tal-protezzjoni soċjali li jikkontribwixxu għall-inklużjoni soċjali u l-integrazzjoni fis-suq tax-xogħol matul iċ-ċiklu kollu tal-ħajja u li huma reattivi għal tipi ġodda ta’ impjieg u r-relazzjonijiet ta’ impjieg; (v) mobilità tal-forza tax-xogħol bla xkiel fost impjiegi, setturi u postijiet differenti; (vi) djalogu soċjali effikaċi u negozjar tal-pagi fil-livell xieraq skont l-ispeċifiċitajiet nazzjonali; (vii) spustar tat-taxxi lil hinn mix-xogħol, partikolarment għal nies bi dħul baxx jew li jkunu t-tieni sors ta’ dħul.

               4.

               B’konformità mal-Pjan Direzzjonali ta’ Ġunju 2016, ikomplu l-ħidma biex titlesta l-Unjoni Bankarja fir-rigward tat-tnaqqis tar-riskju u l-kondiviżjoni tar-riskju, inkluż skema Ewropea ta’ assigurazzjoni tad-depożiti u b’hekk il-garanzija ta’ kontinġenza komuni għall-Fond Uniku ta’ Riżoluzzjoni tibda topera kif maqbul. Jissaħħaħ ulterjorment il-qafas regolatorju u superviżorju biex tiġi evitata l-akkumulazzjoni tar-riskji. Jieħdu miżuri biex jaċċelleraw b’mod tanġibbli t-tnaqqis fil-livelli ta’ NPLs fuq il-bażi tal-Pjan ta’ Azzjoni ta’ Lulju 2017 u jippromwovu tnaqqis fl-ingranaġġ fl-Istati Membri bi stokks kbar ta’ dejn privat. Jiżviluppaw ulterjorment l-Unjoni tas-Swieq Kapitali biex jiġi appoġġat it-tkabbir fl-ekonomija reali filwaqt li tiġi salvagwardjata l-istabbiltà tas-suq finanzjarju.

               5.

               Jagħmlu progress rapidu fit-tlestija tal-UEM, b’kont meħud tal-inizjattivi tal-Kummissjoni mnedija fil-ħarifa 2017, b’rispett sħiħ għas-suq intern tal-Unjoni u b’mod miftuħ u trasparenti lejn l-Istati Membri li mhumiex fiż-żona tal-euro.

      Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Mejju 2018.

            Għall-Kunsill

            Il-President

         E ZAHARIEVA

      (1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

      (2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

      (3)  Ir-Regolament (UE) Nru 806/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta’ Lulju 2014 li jistabbilixxi regoli uniformi u proċedura uniformi għar-riżoluzzjoni tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u ċerti ditti tal-investiment fil-qafas ta’ Mekkaniżmu Uniku ta’ Riżoluzzjoni u Fond Uniku għar-Riżoluzzjoni u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 1093/2010 (ĠU L 225, 30.7.2014, p. 1).