               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 23.5.2018
            COM(2018) 410 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2018 tal-Kroazjau li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2018 tal-Kroazja

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2018 tal-Kroazja

                  u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2018 tal-Kroazja

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi
                  2
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea
                  3
               ,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew
                  4
               ,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fit-22 ta’ Novembru 2017, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li ta bidu għas-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2018. Hija kkunsidrat kif xieraq il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, ipproklamat mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fit-22 ta’ Marzu 2018. Fit-22 ta’ Novembru 2017, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih identifikat lill-Kroazja bħala wieħed mill-Istati Membri li għalih trid issir analiżi fil-fond.

               (2)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2018 għall-Kroazja
                  5
                ġie ppubblikat fis-7 ta’ Marzu 2018. Huwa vvaluta l-progress tal-Kroazja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fil-11 ta’ Lulju 2017, is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Kroazja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa 2020. Ir-rapport inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha wkoll ġew ippubblikati fis-7 ta’ Marzu 2018
                  6
               . L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li l-Kroazja għadha qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi kbar, għalkemm dawn qed jitnaqqsu. Il-vulnerabbilitajiet huma marbutin ma’ livelli għoljin ta’ dejn pubbliku, privat u estern, kollha kemm huma denominati l-aktar f’muniti barranin. Il-livell ta’ self improduttiv għadu għoli, b’mod partikolari għal korporazzjonijiet mhux finanzjarji. It-tkabbir potenzjali tal-Kroazja għadu mhux biżżejjed biex jippermetti aġġustament durabbli u kumplessiv għax ftit kien hemm progress fl-implimentazzjoni tal-miżuri politiċi biex jindirizzaw l-użu kroniku baxx tal-ħaddiema u t-tkabbir kajman tal-produttività. Il-kompetittività u l-investiment għadhom imxekkla minn ambjent ta’ negozju restrittiv u l-frammentazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika xxekkel l-effiċjenza fis-servizzi pubbliċi.

               (3)Fis-26 ta’ April 2018, il-Kroazja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2018 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2018 tagħha. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

               (4)Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi rilevanti għall-pajjiż ġew indirizzati fl-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej għall-perjodu 2014-2020. Kif kien previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
                  7
               , fejn ikun neċessarju biex jingħata appoġġ lill-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista' titlob lil Stat Membru biex jirrieżamina u jipproponi emendi fil-Ftehim ta' Sħubija u fil-programmi rilevanti tiegħu. Il-Kummissjoni pprovdiet aktar dettalji dwar kif tista' tagħmel użu minn din id-dispożizzjoni fil-linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropew ma' governanza ekonomika soda
                  8
               .

               (5)Bħalissa l-Kroazja qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġetta għar-regola tad-dejn. Wara surplus tal-amministrazzjoni pubblika ta’ 0,8 % tal-PDG fl-2017, il-Programm ta' Konverġenza tal-2018 jipprevedi li l-bilanċ nominali se jinbidel f’defiċit ta’ 0,5 % tal-PDG fl-2018 u mbagħad jitjieb gradwalment għal surplus ta’ 0,5 % tal-PDG fl-2021. L-objettiv baġitarju fuq terminu medju — id-defiċit strutturali ta’ 1,75 % tal-PDG — huwa ppjanat li jkompli jiġi superat matul il-perjodu kollu ta’ programmar. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2018, il-proporzjon ta’ dejn tal-amministrazzjoni pubblika mal-PDG huwa mistenni jonqos minn 78,0 % tal-PDG fl-2017 għal 75,1 % fl-2018 u jkompli jonqos sa 65,9 % fl-2021. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-projezzjonijiet baġitarji huwa plawżibbli. Madankollu, il-miri baġitarji previsti jidhru kawti. Skont il-previżjonijiet tar-rebbiegħa tal-2018 tal-Kummissjoni, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika se jilħaq 0,7 % u 0,8 % tal-PDG fl-2018 u l-2019, rispettivament.

               (6)Fil-11 ta’ Lulju 2017, il-Kunsill irrakkomanda lill-Kroazja li tibqa’ tirrispetta l-objettiv baġitarju fuq terminu medju tagħha fl-2018. Fuq il-bażi tal-previżjonijiet tar-rebbiegħa tal-2018 tal-Kummissjoni, il-bilanċ strutturali għandu jilħaq -0,3 % tal-PDG fl-2018 u -0,6 % tal-PDG fl-2019, filwaqt li jibqa’ jissupera l-objettiv baġitarju ta' terminu medju. Skont il-previżjonijiet, il-Kroazja għandha tikkonforma mar-regola tad-dejn fl-2018 u l-2019. B’mod ġenerali, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li l-Kroazja hija mistennija tkun konformi mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir fl-2018 u l-2019.

               (7)L-adozzjoni ppjanata ta’ leġiżlazzjoni ewlenija biex ittejjeb il-qafas fiskali tal-Kroazja suppost ilha li saret. In-nuqqasijiet fid-disinn tar-regola numerika fiskali jagħmluha ineffettiva għall-ippjanar tal-politika fiskali u r-rwol tal-Kummissjoni tal-Politika Fiskali bħala korp indipendenti għadu dgħajjef. Il-livell tad-dejn pubbliku għadu għoli fil-Kroazja u l-iskopertura tiegħu għar-riskji tal-valuta tfisser li l-prattiki ta’ ġestjoni tajba tad-dejn jibqgħu essenzjali. Fl-2017, il-funzjoni tal-immaniġġjar tad-dejn ġiet imsaħħa u ġiet prodotta strateġija tal-immaniġġjar tad-dejn, li tirrikjedi aġġornamenti regolari. L-introduzzjoni ta’ taxxa fuq il-proprjetà li kienet diġà leġiżlata ġiet posposta mingħajr ebda indikazzjoni dwar jekk u meta din se tiġi implimentata. Dan iħalli lill-Kroazja bi proporzjon baxx ta’ introjtu minn tassazzjoni rikorrenti fuq il-proprjetà immobbli. It-taxxa rikorrenti fuq il-propjetà tagħti lok biex il-ġbir ta’ dħul isir aktar favorevoli għat-tkabbir, filwaqt li jiżgura sors ta’ dħul stabbli u prevedibbli għall-unitajiet tal-gvern lokali.

               (8)Is-suq tax-xogħol Kroat kompla jirkupra fl-2017. Minkejja dan, ir-rati tal-impjieg u tal-attività għadhom sostanzjalment inqas mill-medja tal-UE, u dan ixekkel it-tkabbir potenzjali. Sa issa, l-età statutorja tal-irtirar hija ta’ 62 sena għan-nisa, u 65 sena għall-irġiel. Il-konverġenza u ż-żieda fl-età statutorja tal-irtirar qed isiru bil-mod, u ż-żewġ sessi se jdumu sal-2038 biex jilħqu l-età tal-irtirar ta’ 67. Barra minn hekk, ħaddiema ikbar fl-età jistgħu jibbenefikaw minn diversi mezzi għal irtirar kmieni u s-sistema tal-pensjonijiet tinkludi għadd ta’ skemi tal-pensjoni li jipprovdu kundizzjonijiet iktar favorevoli għall-irtirar. Ir-responsabbiltajiet tan-nisa għal ħadd ieħor jikkontribwixxu wkoll għall-parteċipazzjoni baxxa tagħhom fis-suq tax-xogħol. Il-medja baxxa tat-tul ta’ żmien tal-ħajja tax-xogħol li tirriżulta timplika adegwatezza baxxa tal-pensjonijiet attwali u futuri u riskji ta’ faqar relatati mal-anzjanità. Il-miżuri mħabbra biex jinkoraġġixxu ħajja tax-xogħol itwal għadhom ma ġewx implimentati.

               (9)Għalkemm fil-Kroazja hemm struttura għad-djalogu soċjali, l-interazzjoni attwali bejn l-awtoritajiet u l-partijiet ikkonċernati matul il-proċess ta’ tħejjija tal-politika hija limitata u ristretta kważi għal kollox għall-provvista ta’ feedback bil-miktub dwar il-miżuri proposti mill-gvern. Barra minn hekk, il-frammentazzjoni tat-trejdjunjins tillimita l-kapaċità ġenerali tagħhom li jinvolvu ruħhom fi djalogu soċjali.

               (10)Minkejja titjib riċenti, il-proporzjon tal-popolazzjoni f'riskju ta’ faqar jew ta' esklużjoni soċjali għadha għolja, b’differenzi territorjali kbar bejn il-kontej. L-anzjani, il-persuni b’ħiliet baxxi u b’diżabbiltà huma affettwati b’mod partikolari. Is-sistema ta’ protezzjoni soċjali fiha nuqqasijiet fl-effikaċja u l-ġustizzja. Il-benefiċċji soċjali għandhom kapaċità limitata għat-tnaqqis tal-faqar. In-nuqqas ta’ koordinazzjoni bejn l-istituzzjonijiet u kapaċità fiskali iktar baxxa tal-unitajiet tal-gvern lokali iktar foqra jwasslu għal provvediment inugwali tal-benefiċċji soċjali.

               (11)Il-Kroazja tinsab taħt il-medja tal-UE fir-rigward tal-investiment fl-edukazzjoni, fl-edukazzjoni u fl-indukrara bikrija tat-tfal, fil-ħiliet bażiċi, fil-livell edukattiv terzjarju u fir-rilevanza tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali għas-suq tax-xogħol. Il-Kroazja nediet l-implimentazzjoni ta’ diversi riformi deskritti fl-istrateġija dwar l-edukazzjoni, ix-xjenza u teknoloġija. Ir-riforma tal-kurrikuli skolastiċi x’aktarx se jkollha impatt pożittiv fuq il-kwalità tal-edukazzjoni fil-Kroazja jekk tiġi implimentata bis-sħiħ u b’mod konsistenti ma’ azzjonijiet oħra fl-istrateġija. Ir-rilevanza għas-suq tax-xogħol tal-programmi ta’ edukazzjoni u ta' taħriġ vokazzjonali tidher li hija limitata, kif suġġerit mill-fatt li iktar minn nofs il-persuni qiegħda rreġistrati huma gradwati minn edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali. Jeħtieġ koordinazzjoni aħjar bejn l-awtoritajiet pubbliċi u min iħaddem biex titjieb l-identifikazzjoni tal-bżonnijiet tal-ħiliet. Is-sistema tal-edukazzjoni għall-adulti bil-għan li tgħin l-inklużjoni fis-suq tax-xogħol hija kkaraterizzata minn għadd ta’ fornituri li huwa kbir u mqassam b’mod inugwali madwar il-pajjiż, u programmi ta’ tagħlim li mhumiex ivvalutati sew. Il-parteċipazzjoni fl-edukazzjoni għall-adulti u fi programmi edukattivi offruti bħala parti mill-politika attiva tas-suq tax-xogħol hija kritikament baxxa.

               (12)Il-frammentazzjoni territorjali tal-amministrazzjoni pubblika tal-Kroazja u d-distribuzzjoni wiesgħa tal-kompetenzi fil-livelli differenti tal-gvern huma ta’ piż fuq l-effiċjenza tal-provvediment tas-servizz pubbliku u fuq in-nefqa pubblika. Diversi unitajiet lokali żgħar huma neqsin minn kapaċità finanzjarja u amministrattiva adegwata biex iwettqu funzjonijiet deċentralizzati. L-indikaturi tal-effiċjenza tal-amministrazzjoni pubblika juru prestazzjoni inqas mill-medja tal-UE, li xxekkel it-tfassil u l-implimentazzjoni tal-politiki pubbliċi u użu iktar effiċjenti tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej. It-tnaqqis ippjanat tal-għadd ta’ uffiċċji tal-fergħat lokali tal-amministrazzjoni ċentrali u s-simplifikazzjoni tas-sistema tal-aġenziji tal-istat reġgħu ġew posposti. In-nuqqas ta’ koerenza fl-oqfsa tal-iffissar tas-salarji tal-amministrazzjoni pubblika u tas-servizzi pubbliċi jimpedixxi t-trattament indaqs u l-kontroll tal-gvern fuq il-kont tal-pagi pubbliċi. Il-leġiżlazzjoni ppjanata għall-armonizzazzjoni tagħhom reġgħet ġiet posposta sa nofs l-2018. L-awtoritajiet ħadu l-ewwel passi biex jintegraw xi funzjonijiet bejn l-isptarijiet biex itejbu l-effiċjenza fil-provvediment tas-servizzi u l-aċċess għall-kura tas-saħħa. Madankollu, mudell ineffettiv tal-finanzjament tas-sistema tas-saħħa jirriżulta f’akkumulazzjoni ta' dejn, speċjalment fir-rigward tal-kura ta’ pazjenti rikoverati.

               (13)L-intrapriżi tal-istat għad għandhom preżenza kbira fl-ekonomija. Il-miżuri biex il-governanza tagħhom titjieb avvanzaw bil-mod, u huma għadhom joperaw f’livelli ta’ produttività u ta’ profittabbiltà baxxi. L-adozzjoni tal-leġiżlazzjoni l-ġdida li tirregola l-immaniġġjar u d-disponiment tal-assi tal-istat ġiet posposta għal iktar tard, li huwa ta’ piż fuq l-avvanz tal-miżuri politiċi ewlenin li għandhom l-għan li jiftħu lintrapriżi tal-istat għall-kapital privat u li jattivaw assi oħrajn.

               (14)F’Novembru 2017, ġiet iffinalizzata analiżi indipendenti tal-kwalità tal-assi tal-Bank Kroat għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp. Minħabba l-importanza tal-bank għall-implimentazzjoni tal-istrumenti finanzjarji tal-UE u l-Pjan ta’ Investiment għall-Ewropa, kif ukoll l-involviment dejjem ikbar tiegħu fis-self dirett, is-sejbiet tal-analiżi jenħtieġ li jintużaw biex isaħħu l-qafas superviżorju u regolatorju u l-governanza tal-Bank.

               (15)Il-piż amministrattiv u l-imposti parafiskali għadhom ixekklu l-ambjent tan-negozju. It-tnaqqis fil-piż amministrattiv qed jagħmel progress kontinwu, iżda b’ritmu bil-mod. It-tnaqqis fl-imposti parafiskali kien limitat u t-trasparenza hija baxxa, peress li la twettqu aġġornamenti regolari tar-reġistru u lanqas valutazzjonijiet tal-impatt tat-tnaqqis ippjanat.

               (16)Il-pjan ta’ azzjoni kontra l-korruzzjoni 2017–2018 jeħtieġ li jiġi implimentat bis-sħiħ sabiex jagħti riżultati għall-objettivi tal-istrateġija kontra l-korruzzjoni 2015–2020. Għad jeħtieġ li bosta elementi ewlenin jitjiebu, partikolarment l-iżvelar tal-assi u tal-kunflitti ta’ interess, iż-żieda fis-sensibilizzazzjoni dwar il-mezzi ta’ rapportar ta’ żvelar ta’ informazzjoni protetta u l-kontroll effettiv tar-riskji fl-akkwist pubbliku, li għadu vulnerabbli għall-korruzzjoni minħabba proporzjon kbir ta’ kuntrattar intern (in-house) minn entitajiet tal-istat.

               (17)Ir-regolamentazzjoni restrittiva tas-swieq tal-oġġetti u tas-servizzi, b’mod partikolari l-għadd kbir ta’ professjonijiet irregolati wisq ixekkel il-kompetizzjoni. It-tnaqqis tar-regolamentazzjoni qed isir bil-mod fl-isfond ta’ reżistenza qawwija minn gruppi ta’ interess.

               (18)Proċedimenti tal-qorti twal u xogħol b’lura konsiderevoli jkomplu jkunu ta’ piż fuq il-kwalità u l-effiċjenza tas-sistema ġudizzjarju u konsegwentement fuq l-ambjent tan-negozju. It-tnaqqis osservat fix-xogħol b’lura kien prinċipalment riżultat ta’ influss inqas ta' kawżi ġodda iktar milli minħabba riżoluzzjoni iktar mgħaġġla tal-kawżi. Minkejja t-titjib, il-komunikazzjoni elettronika fil-litigazzjoni u fil-proċedimenti tal-insolvenza baqgħet mhux użata biżżejjed.

               (19)Bħalissa qed jitħejjew sforzi mmirati biex tiġi riformata s-sistema nazzjonali tax-xjenza u l-innovazzjoni permezz ta’ Strateġija tal-Kroazja għal Speċjalizzazzjoni Intelliġenti. Ir-responsabbiltajiet politiċi li jappoġġjaw ix-xjenza u l-innovazzjoni jidhru mhux koordinati, u dan idgħajjef l-implimentazzjoni tal-istrateġija politika. Bl-istess mod, l-universitajiet ewlenin għadhom strutturi ta’ governanza frammentati ħafna u regoli ta’ amministrazzjoni riġidi. Il-kooperazzjoni bejn l-istituzzjonijiet ta’ riċerka u s-settur tan-negozju hija dgħajfa. Ma jsir l-ebda monitoraġġ u evalwazzjoni sistematika tal-impatt tal-politiki tar-riċerka u tal-innovazzjoni fis-seħħ, u dan jipprevjeni milli jiġu stipulati l-prijoritajiet kif xieraq. Is-sistema ta’ edukazzjoni terzjarja tista’ tibbenefika minn inċentivi li jinkoraġġixxu l-kwalità u r-rilevanza għas-suq tax-xogħol.

               (20)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2018, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Kroazja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2018. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2018, il-Programm ta’ Riforma Nazzjonali tal-2018 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Kroazja fis-snin preċedenti. Hija mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Kroazja imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (21)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2018 u huwa tal-opinjoni li l-Kroazja hija mistennija tikkonforma mal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir.

               (22)Fid-dawl tal-analiżi fil-fond mill-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma u l-Programm ta’ Konverġenza. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet minn nru 1 sa 4 hawn taħt,

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Kroazja tieħu azzjoni fl-2018 u l-2019 biex:

               1.Issaħħaħ il-qafas fiskali, inkluż billi ssaħħaħ il-mandat u l-indipendenza tal-Kummissjoni tal-Politika Fiskali. tintroduċi taxxa rikorrenti fuq il-proprjetà.

               2.Tiskoraġġixxi l-irtirar kmieni, tħaffef it-tranżizzjoni lejn età tal-irtirar statutorja iktar għolja u tallinja l-provvedimenti tal-pensjoni għal kategoriji speċifiċi mar-regoli tal-iskema ġenerali. Twettaq riforma tas-sistema tal-edukazzjoni u tat-taħriġ u ttejjeb il-kwalità u r-rilevanza tagħha għas-suq tax-xogħol kemm għaż-żgħażagħ kif ukoll għall-adulti. Tikkonsolida l-benefiċċji soċjali u ttejjeb il-kapaċità tagħhom għat-tnaqqis tal-faqar.

               3.Tnaqqas il-frammentazzjoni territorjali tal-amministrazzjoni pubblika, tissimplifka d-distribuzzjoni funzjonali tal-kompetenzi u ttejjeb il-kapaċità tat-tfassil u tal-implimentazzjoni tal-politiki pubbliċi. F’konsultazzjoni mas-sħab soċjali, tintroduċi oqfsa armonizzati tal-iffissar tal-pagi fl-amministrazzjoni pubblika u fis-servizzi pubbliċi.

               4.Ittejjeb il-governanza korporattiva fl-intrapriżi tal-istat, tintensifika l-bejgħ tal-intrapriżi tal-istat u tal-assi mhux produttivi. Tnaqqas b’mod sinfikanti l-piż fuq in-negozji li joriġina minn imposti parafiskali, kif ukoll minn rekwiżiti amministrattivi u leġiżlattivi kkumplikati. Ittejjeb il-kompetizzjoni fis-servizzi tan-negozju u fil-professjonijiet regolati. Tnaqqas it-tul tal-proċedimenti tal-qorti u ttejjeb il-komunikazzjoni elettronika fil-qrati.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

                     (3)

                        COM(2018) 410 final.

                     (4)

                        P8_TA(2018)0077 u P8_TA(2018)0078.

                     (5)

                        SWD(2018) 209 final.

                     (6)

                        COM (2018) 120 final.

                     (7)

                        Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).

                     (8)

                        COM(2014) 494 final.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 23.5.2018
            COM(2018) 424 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2018 tas-Slovakkjau li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tas-Slovakkja tal-2018

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2018 tas-Slovakkja

                  u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tas-Slovakkja tal-2018

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea
                  2
               ,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew
                  3
               ,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fit-22 ta’ Novembru 2017, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li ta bidu għas-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2018. Hija kkunsidrat kif xieraq il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, ipproklamat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fit-22 ta’ Marzu 2018. Fit-22 ta' Novembru 2017, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija, li fih hija ma identifikatx is-Slovakkja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess ġurnata, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro, li kienet approvata mill-Kunsill Ewropew fit-22 ta’ Marzu 2018. Fit-14 ta’ Mejju 2018, il-Kunsill adotta r-rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (“rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro”).

               (2)Bħala pajjiż li l-munita tiegħu hija l-euro, u fl-isfond tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja, is-Slovakkja jenħtieġ li tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u f’waqtha ta’ din ir-rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro, kif rifless fir-rakkomandazzjonijiet hawn taħt, b’mod partikolari (1).

               (3)Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2018 għas-Slovakkja
                  4
                ġie ppublikat fis-7 ta’ Marzu 2018. Dan ivvaluta l-progress tas-Slovakkja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fil-11 ta’ Lulju 2017, is-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tas-Slovakkja lejn il-miri nazzjonali Ewropa 2020 tagħha.

               (4)Fil-25 ta' April 2018, is-Slovakkja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2018, kif ukoll il-Programm ta' Stabbiltà tal-2018 tagħha. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

               (5)Rakkomandazzjonijiet speċifiċi rilevanti għall-pajjiż ġew indirizzati fl-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej għall-perjodu 2014-2020. Kif previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
                  5
               , fejn ikun meħtieġ biex jingħata appoġġ lill-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista' titlob lil Stat Membru jirrieżamina u jipproponi emendi fil-Ftehim ta' Sħubija tiegħu u fil-programmi rilevanti. Il-Kummissjoni pprovdiet dettalji ulterjuri dwar kif tista' tagħmel użu minn din id-dispożizzjoni f'linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropew ma' governanza ekonomika tajba
                  6
               .

               (6)Bħalissa s-Slovakkja qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fil-programm ta’ Stabbiltà tagħha tal-2018, il-gvern qed jippjana biex itejjeb id-defiċit nominali għal 0,8 % tal-PDG fl-2018 u gradwalment aktar għal 0,0 % tal-PDG fl-2021. L-objettiv baġitarju fuq terminu medju — defiċit strutturali ta’ 0,5 % tal-PDG — huwa mistenni li jintlaħaq fl-2020. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà, tal-2018 il-proporzjon ta’ dejn tal-gvern mal-PDG huwa mistenni li jonqos gradwalment minn 49,3 % fl-2018 għal 43,3 % fl-2021. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-proġettazzjonijiet baġitarji huwa plawżibbli. Fl-istess ħin, il-miżuri meħtieġa biex jappoġġaw il-miri tad-defiċit ppjanati mill-2019 ‘il quddiem għadhom ma ġewx speċifikati għal kollox. Il-baġit jinkludi kategorija ta’ nfiq mhux speċifikata li jissejjaħ riżervi baġitarji, li jirrappreżenta sehem mhux negliġibbli (0,7 % tal-PDG) u jista’ jintuża għal operazzjonijiet ad hoc, u b’hekk titnaqqas il-prevedibbiltà fl-implimentazzjoni tal-baġit.

               (7)Fil-11 ta’ Lulju 2017, il-Kunsill irrakkomanda lis-Slovakkja biex tiżgura li r-rata nominali ta’ tkabbir tal-infiq pubbliku primarju nett
                  7
                ma taqbiżx it-2,9 % fl-2018, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,5 % tal-PDG. Il-premessi ddikjaraw li l-valutazzjoni tal-Abbozz tal-Pjan Baġitarju tal-2018 u l-valutazzjoni sussegwenti tar-riżultati baġitarji tal-2018 se jkollhom bżonn iqisu kif dovut l-għan li tintlaħaq pożizzjoni fiskali li tikkontribwixxi kemm għat-tisħiħ tal-irkupru li jinsab għaddej u wkoll biex tkun żgurata s-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi. Wara l-valutazzjoni tal-Kummissjoni dwar is-saħħa tal-irkupru fis-Slovakkja, filwaqt li tqiesu b’mod xieraq l-isfidi tas-sostenibbiltà tagħha, l-ebda elementi addizzjonali f’dan ir-rigward ma jeħtieġ li jittieħdu inkunsiderazzjoni. Abbażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2018, hemm riskju ta’ devjazzjoni sinifikanti minn din ir-rakkomandazzjoni fl-2018.

               (8)Fl-2019, fl-isfond tal-proporzjon tad-dejn previst tas-Slovakkja ta’ 1,2 % tal-PDG, ir-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett jenħtieġ li ma taqbiżx l-4,1 %, f’konformità mal-aġġustament strutturali ta’ 0,5 % tal-PDG li joriġina mill-matriċi tar-rekwiżiti skont il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Jekk ma jinbidlux il-politiki, is-Slovakkja tkun f’riskju ta’ devjazzjoni sinifikanti mir-rekwiżit fl-2019, minħabba d-devjazzjoni fl-2018 u l-2019 meħuda flimkien. B’mod ġenerali, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li mill-2018 jenħtieġ li jittieħdu l-miżuri meħtieġa biex tiġi żgurata konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

               (9)Il-finanzi pubbliċi tas-Slovakkja għadhom jaffaċċjaw riskji fit-terminu twil. In-nefqa fuq is-saħħa għadha tippreżenta riskju għas-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi, minħabba li ż-żieda tal-kosteffettività tal-kura tas-saħħa fis-Slovakkja għadha sfida. Fuq medda twila ta’ żmien, l-infiq pubbliku fuq il-kura tas-saħħa għandu jiżdied b'1,2 pp. tal-PDG, ogħla mill-medja taż-żieda stmata ta’ 0,9 pp. għall-UE. Fis-sistema tal-pensjonijiet kien hemm titjib gradwali fis-sostenibbiltà fit-tul tagħha minħabba żieda awtomatika fl-età tal-irtirar, li naqqset iż-żidiet fl-infiq mistennija marbutin mal-età fuq terminu fit-tul.

               (10)Għalkemm ittieħdu xi passi biex titjieb il-kosteffettività tas-sistema tas-saħħa, b’mod partikolari permezz tal-implimentazzjoni tar-rieżami tal-infiq b'Valur għall-Flus, il-potenzjal li jiġi razzjonalizzat l-użu tar-riżorsi baqa’ sinifikanti. Il-pjanijiet għal riforma ambizzjuża tal-kura tas-saħħa li jippermettu s-simplifikazzjoni tas-servizzi, il-ġestjoni aħjar tar-riżorsi tal-isptarijiet u sistema aktar effiċjenti ta’ kura mhu qed juru l-ebda sinjali ta’ progress. Il-konsum tas-servizzi tal-isptarijiet għadu għoli, b’rati għolja ta’ kura fl-isptar għal mard kroniku u rati ta’ rilaxx mill-isptar ogħla mill-medja tal-UE, flimkien ma’ rati relattivament baxxi ta’ okkupanza tas-sodod. Filwaqt li t-tisħiħ tas-settur tal-kura primarja jista’ jiffaċilita l-piż kbir fuq l-isptarijiet, is-sistema tbati minn nuqqas ta’ tobba tal-familja, li qed tmur għall-agħar bid-distribuzzjoni ġeografika mhux ugwali tagħhom. Il-kompożizzjoni skont l-età tat-tobba tal-familja jqajjem ukoll tħassib rigward il-provvista futura tagħhom. Fl-aħħar nett, għadd ta’ dispożizzjonijiet li għandhom l-għan li jtejbu l-kosteffettività tas-sistema tas-saħħa, bħal pereżempju l-introduzzjoni sħiħa ta’ sistema ta’ ħlas ta’ gruppi relatati mad-djanjożi u t-tħaddim effettiv tas-sistema tas-saħħa elettronika għadhom fil-fażi tat-tfassil tagħhom. Dawn x’aktarx jiffaċċjaw aktar dewmien u sfidi ta’ implimentazzjoni fil-futur.

               (11)Id-dħul fiskali qed jiżdied minħabba t-tkabbir ekonomiku rapidu u qed isiru sforzi biex titjieb il-konformità tat-taxxa u jitneħħa d-distakk kbir fit-taxxa tal-valur miżjud tas-Slovakkja. Filwaqt li l-inċentivi fiskali li jippromwovu r-riċerka u l-iżvilupp żdiedu, it-tassazzjoni fuq il-proprjetà tibqa’ sors ta’ dħul dgħajjef. Programm kontinwu ta’ rieżamijiet tal-infiq għall-oqsma ewlenin kollha ta’ nfiq pubbliku qed juri li huwa għodda effettiva u rigoruża biex titjieb il-kosteffettività fin-nefqa tal-gvern.

               (12)L-iżviluppi pożittivi fis-suq tax-xogħol ikomplu, ikkaratterizzati minn żieda fl-impjiegi u livelli storikament baxxi ta’ qgħad. Madankollu, ir-rata ta’ qgħad fit-tul għadha waħda mill-ogħla fl-UE, li taffettwa gruppi partikolarment żvantaġġati bħal ħaddiema b’livell baxx ta’ ħiliet, iż-żgħażagħ u r-Rom marġinalizzati. Bħala riżultat tat-titjib fil-kundizzjonijiet tas-suq tax-xogħol, bdew jidhru rapporti ta’ nuqqas ta’ ħaddiema b’ħiliet speċjalizzati f’xi setturi tal-ekonomija. Id-differenzi reġjonali fis-suq tax-xogħol huma evidenti, b’konċentrazzjoni ta’ qgħad ogħla fil-Lvant tas-Slovakkja u konċentrazzjoni ta’ nuqqas ta’ ħaddiema fil-parti tal-Punent tal-pajjiż. Is-Slovakkja bdiet timplimenta l-pjan ta’ azzjoni tagħha rigward l-integrazzjoni tal-persuni qiegħda fit-tul, bl-appoġġ tal-Fond Soċjali Ewropew. Il-pjan jintroduċi servizzi personalizzati, konsulenza soċjali, u sistema bażika ġdida ta’ tfassil ta’ profili. Madankollu, l-implimentazzjoni għadha ma wasslet għall-ebda tibdil strutturali. Għad hemm diskrepanzi fil-kooperazzjoni ma’ sħab privati u organizzazzjonijiet mhux governattivi biex titħaffef il-ħidma fuq il-każijiet tas-servizzi pubbliċi tal-impjiegi, filwaqt li l-għoti ta’ konsulenza individwalizzata għadu fi stadju bikri. Barra minn hekk, is-segmentazzjoni approssimattiva tal-persuni qiegħda fit-tul ma sservix bi sħiħ bħala għodda għal referenzar sussegwenti għall-miżuri ta’ dħul fid-dinja tax-xogħol. It-taħriġ u l-programmi ta’ rikwalifikazzjoni ssaħħew, iżda għadhom mhumiex biżżejjed u l-mira tagħhom, li tirrigwarda persuni qiegħda fit-tul u gruppi żvantaġġati għadha limitata. Barra minn hekk, il-parteċipazzjoni tal-adulti fit-tagħlim għadha baxxa ħafna u l-edukazzjoni li toffri opportunità oħra għal gruppi żvantaġġati mhijiex żviluppata biżżejjed. Il-kriterji ta’ eliġibilità għall-benefiċċji tal-qgħad huma stretti u t-tul ta’ żmien tal-benefiċċji huwa qasir. Dan jirriżulta f’kopertura baxxa tal-persuni qiegħda fit-tul, li jirċievu l-benefiċċji tal-qgħad.

               (13)Id-diskrepanza bejn l-irġiel u n-nisa fl-impjiegi u fil-pagi hija ferm ogħla mill-medja tal-UE. Ir-rata baxxa tal-impjiegi tan-nisa fl-età riproduttiva tirrifletti li l-liv tal-ġenituri twil rari jeħduh l-irġiel, u dan huwa flimkien ma' użu baxx ta’ arranġamenti ta’ xogħol flessibbli u affordabbiltà u aċċess limitati għall-faċilitajiet tal-indukrar tat-tfal. Partikolarment rigward it-tfal ta’ taħt l-età ta’ tliet snin, ir-rati tar-reġistrazzjoni għal indukrar tat-tfal huma baxxi ħafna.

               (14)Is-sistema edukattiva ma tikkontribwixxix biżżejjed għall-iżvilupp soċjoekonomiku tas-Slovakkja, u mhijiex iffinanzjata biżżejjed fil-livelli kollha. Il-kwalità tar-riżultati edukattivi, il-parteċipazzjoni tar-Rom fl-edukazzjoni ordinarja inklużiva u l-integrazzjoni effettiva ta’ studenti minn sfondi soċjoekonomikament żvantaġġati fl-edukazzjoni u t-taħriġ jippreżentaw sfidi urġenti. L-eżiti edukattivi u l-livell ta’ ħiliet bażiċi għadhom dgħajfa meta mqabbla ma’ standards internazzjonali, u huma affettwati sew mill-isfond soċjoekonomiku tal-istudenti. It-tluq bikri mill-iskola huwa baxx, iżda qed jiżdied u d-disparitajiet reġjonali fit-tluq kmieni mill-iskola huma evidenti. Minkejja l-pjanijiet biex jiżdiedu s-salarji tal-għalliema b’6 % kull sena sal-2020, il-professjoni tal-għalliema għadha mhijiex attraenti biżżejjed, parzjalment minħabba n-nuqqas ta’ taħriġ inizjali kif ukoll opportunitajiet ta’ żvilupp professjonali. L-implimentazzjoni ta’ miżuri biex tiżdied il-parteċipazzjoni tal-istudenti Rom fl-edukazzjoni ordinarja inklużiva hija dgħajfa ħafna minħabba n-nuqqas ta’ appoġġ finanzjarju u monitoraġġ kif ukoll nuqqas ta’ taħriġ tal-għalliema rigward kwistjonijiet interkulturali.

               (15)L-amministrazzjoni pubblika għadha mxekkla minn nuqqas ta’ effiċjenza u punti ta’ konġestjoni kkawżati minn nuqqas ta’ kooperazzjoni interministerjali u n-newtralità politika dgħajfa tas-servizz ċivili. L-implimentazzjoni tal-Att dwar is-Servizz Ċivili qed tingħata bidu bil-mod, iżda l-impatt tagħha fuq it-titjib tal-ġestjoni tar-riżorsi umani għad irid jiġi determinat. Rigward il-ġestjoni tal-fondi tal-UE, il-kapaċità u l-effiċjenza tal-amministrazzjoni għadhom limitati u r-rotazzjoni fil-persunal għadha għolja, parzjalment minħabba ċ-ċiklu politiku. Dan madankollu qed jiġi indirizzat billi jissaħħaħ ir-rwol ta’ koordinazzjoni tal-Uffiċċju tad-Deputat Prim Ministru li jaġixxi bħala fattur stabilizzanti fuq il-kontinwità u l-għarfien espert istituzzjonali fl-organizzazzjonijiet implimentattivi.

               (16)Il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej huma kruċjali biex jiġu indirizzati l-isfidi ewlenin biex jittejbu l-kompetittività, it-tkabbir u l-impjiegi fis-Slovakkja. Is-Slovakkja għaddiet minn telf ta’ EUR 26 miljun ta’ finanzjament għar-riċerka u l-innovazzjoni fl-2017, l-aktar minħabba problemi fl-applikazzjoni tal-kriterji tal-għażla u l-għażla ta’ evalwaturi, kif ikkonfermat mill-verifiki li saru. Jekk ma jittiħdux miżuri xierqa sabiex titħaffef l-implimentazzjoni, hemm riskju għoli li parti oħra mill-allokazzjoni tal-finanzjament tintilef. Filwaqt li r-rata tal-għażla tal-proġetti issa qabżet nofs l-allokazzjoni totali għall-perjodu attwali ta’ programmazzjoni, l-implimentazzjoni fil-prattika rriżultat fi ħlasijiet lil benefiċjarji li jammontaw biss għal 11 % tal-allokazzjoni.

               (17)Livell baxx ta’ effikaċja tal-amministrazzjoni pubblika jirriżulta wkoll f’setturi oħrajn, inklużi dawk tal-enerġija u l-ambjent. Ir-rati ta’ riċiklaġġ huma baxxi ħafna u l-kwalità tal-arja għadha relattivament baxxa. Il-ġestjoni sostenibbli tal-foresti tippreżenta sfida li qiegħda dejjem tikber. Is-settur tal-enerġija jbati minn regolamentazzjoni żejda u l-politiki dwar l-enerġija mhumiex għal kollox konformi mal-objettivi tal-klima u l-enerġija tal-UE.

               (18)Is-Slovakkja ħadet passi importanti biex tikseb sistema tal-akkwist pubbliku li tiffunzjona tajjeb. Saru sforzi biex jiġu introdotti kriterji ta’ aġġudikazzjoni għall-kwalità. L-għodod elettroniċi obbligatorji biex isiru l-proċeduri ta’ akkwist pubbliku jenħtieġ li jkunu fis-seħħ f’Ottubru 2018. Għalkemm mhux bl-aktar mod effiċjenti, saru verifiki komprensivi minn qabel fuq il-proġetti kollha ffinanzjati permezz tal-Fondi Ewropej Soċjali u ta’ Investiment. Madankollu, għadha ma nkisbitx prestazzjoni sodisfaċenti fl-oqsma tal-kontrolli interni, it-trasparenza, id-diġitalizzazzjoni, il-professjonalizzazzjoni u l-akkwist pubbliku strateġiku. Dan huwa rifless fil-punteġġi tas-Slovakkja marbutin ma’ prattiki mhux kompetittivi, li minkejja xi titjib jibqgħu xi ftit ogħla mill-medja tal-UE. Barra minn hekk, għad hemm sinjali limitati biss tal-impenn fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni. Aktar minn nofs in-negozji għandhom il-perċezzjoni li l-korruzzjoni fl-akkwist pubbliku ġestit mill-awtoritajiet nazzjonali hija mifruxa.

               (19)Il-korruzzjoni, il-proċeduri amministrattivi kumplessi, ir-regolamentazzjoni tan-negozju eċċessiva u li tinbidel malajr u l-kwalità baxxa tal-korpi regolatorji jaffettwaw b’mod sinifikanti l-kwalità tal-ambjent tan-negozju tas-Slovakkja. Filwaqt li s-Slovakkja waqgħet kemxejn lura f’xi paraguni internazzjonali, hija identifikat għadd ta’ miżuri biex ittejjeb il-kwalità tal-ambjent tan-negozju u ssaħħaħ l-investiment. Is-Slovakkja saħħet ukoll il-qafas tagħha għall-valutazzjoni tal-impatt regolatorju, u f’dawn l-aħħar snin żiedet l-użu tiegħu. Fl-aħħar nett, reċentement ġiet adottata strateġija ġdida għal regolamentazzjoni aħjar. Fadal ostakli regolatorji kbar fis-settur tas-servizzi tan-negozju b’livelli ta’ restrizzjoni ogħla mill-medja tal-UE għall-periti, l-inġiniera, il-konsulenti tat-taxxa, l-avukati, l-aġenti tal-privattivi, l-aġenti tal-proprjetà immobbli u l-gwidi turistiċi. Fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni ta’ Jannar 2017 saru rakkomandazzjonijiet biex jiġu indirizzati l-ostakli regolatorji
                  8
               . Madankollu, is-Slovakkja ma rrappurtat l-ebda progress fl-indirizzar ta’ dawn ir-restrizzjonijiet.

               (20)B’mod ġenerali, ma sar l-ebda progress fit-tisħiħ tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni. Il-perċezzjonijiet tal-korruzzjoni għadha għolja u l-prosekuzzjonijiet għal reati bħal dawn komplew jonqsu. Il-perċezzjoni rigward il-korruzzjoni kompliet tmur għall-agħar wara l-qtil tal-ġurnalist investigattiv u s-sejbiet tiegħu dwar firxa wiesgħa ta’ każijiet ta’ korruzzjoni ta’ livell għoli. Il-proporzjon ta’ każijiet ta’ livell għoli mressqa l-qorti huwa baxx ħafna. In-nuqqas ta’ akkontabbiltà tal-pulizija u l-prosekuturi pubbliċi ma ġietx solvuta u jfixkel il-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-investigazzjonijiet sensittivi ta’ każijiet ta’ korruzzjoni.

               (21)It-titjib fl-effikaċja tas-sistema ġudizzjarja, inkluża l-indipendenza, għadha sfida għas-Slovakkja, minkejja xi titjib fl-effiċjenza. It-tħassib dwar l-indipendenza tal-ġudikatura għadu jippersisti, inkluż il-proċessi tal-ħatra għall-imħallfin fil-livelli kollha tal-ġudikatura.

               (22)Għalkemm it-tisħiħ tal-innovazzjoni jista’ jagħti spinta lill-kompetittività u jiffaċilita t-tranżizzjoni lejn ekonomija bbażata fuq l-għarfien, il-kapaċità tas-Slovakkja għall-innovazzjoni tibqa’ moderata, b’intensità ta’ riċerka u żvilupp tan-negozju li hija baxxa ħafna (0,40 % tal-PDG fl-2016). Filwaqt li l-pajjiż għandu settur kbir tal-manifattura fis-settur tat-teknoloġija avvanzata/medja, il-kumpaniji multinazzjonali dominanti sa issa wrew interess limitat fit-twettiq ta’ attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp u l-perċentwal ta’ intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju li jagħmlu innovazzjonijiet interni kien ħafna inqas fis-Slovakkja (13,9 %) minn dak tal-UE kollha kemm hi (28,8 %) fl-2016.

               (23)L-investimenti pubbliċi fir-riċerka u l-innovazzjoni żdiedu sew bejn l-2009 u l-2015 minħabba l-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej. Madankollu ma ntlaħaqx potenzjal sħiħ ta’ dawn l-investimenti minħabba n-nuqqas ta’ effiċjenza fl-ambjent tar-riċerka tas-Slovakkja. Minkejja r-rwol imsaħħaħ tal-Uffiċċju tal-Viċi Prim Ministru għall-koordinazzjoni tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni, il-governanza kumplessiva tal-politika f’dan il-qasam hija dgħajfa. In-natura frammentata tas-sistema u l-qafas ta’ governanza dgħajfa, bir-responsabbiltajiet maqsuma bejn diversi ministeri u aġenziji ta’ implimentazzjoni, li ħafna drabi mhumiex koordinati sew, twassal għal posponiment regolari ta’ riformi. Il-miżuri biex jissaħħu t-trasferiment tal-għarfien u l-kapaċitajiet għar-riċerka fl-industrija u titjieb il-koperazzjoni bejn in-negozju u l-akkademja qed jimxu ‘l quddiem iżda bil-mod.

               (24)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2018, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tas-Slovakkja u ppubblikatha fir-rapport speċifiku għall-pajjiż tal-2018. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2018 u l-Programm ta’ Riforma Nazzjonali tal-2018 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lis-Slovakkja fi snin preċedenti. Hija mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fis-Slovakkja imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, minħabba l-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (25)Fl-isfond ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà għall-2018 u l-opinjoni tiegħu
                  9
                hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni 1 ta’ hawn taħt.

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li s-Slovakkja tieħu azzjoni fl-2018 u fl-2019 biex:

               1.Tiżgura li r-rata tat-tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett ma taqbiżx l-4,1 % fl-2019, li tikkorrispondi mal-aġġustament strutturali annwali ta' 0,5 % tal-PDG. Timplimenta miżuri biex iżżid il-kosteffettività tas-sistema tal-kura tas-saħħa, u tiżviluppa strateġija aktar effettiva tal-kura tas-saħħa tal-forza tax-xogħol.

               2.Issaħħaħ il-miżuri għat-titjib tal-ħiliet, inkluż it-taħriġ immirat ta’ kwalità u tas-servizzi individwalizzati għal gruppi żvantaġġati, b’mod partikolari billi jinkisbu riżultati fil-pjan ta’ azzjoni għall-persuni qiegħda fit-tul. Trawwem l-impjieg tan-nisa, speċjalment billi testendi l-indukrar tat-tfal ta’ kwalità u affordabbli. Ittejjeb il-kwalità u l-inklużività tal-edukazzjoni, inkluż billi żżid il-parteċipazzjoni tat-tfal Rom fl-edukazzjoni ordinarja u minn kmieni fit-tfulija.

               3.Iżżid l-użu ta’ kriterji marbutin mal-kwalità u l-ispiża taċ-ċiklu tal-ħajja fl-operazzjonijiet tal-akkwist pubbliku. Tindirizza l-korruzzjoni, inkluż billi jiġi żgurat l-infurzar tal-leġiżlazzjoni eżistenti u billi żżid il-livell tal-akkontabbiltà tal-pulizija u tal-prosekuzzjoni. Ittejjeb l-effettività tas-sistema ġudizzjarja, b’mod partikolari billi tissalvagwardja l-indipendenza fi proċeduri ta’ ħatra ġustizzjarja. Tnaqqas il-frammentazzjoni tas-sistema ta’ riċerka pubblika u saħħaħ l-innovazzjoni tan-negozju, inkluż għall-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        COM(2018) 424 final.

                     (3)

                        P8_TA (2018) 0077 u P8_TA (2018) 0078.

                     (4)

                        SWD(2018) 223 final.

                     (5)

                        Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).

                     (6)

                        COM(2014) 494 final.

                     (7)

                        L-infiq pubbliku primarju nett huwa magħmul min-nefqa totali tal-gvern bl-esklużjoni tan-nefqa fuq l-imgħax, nefqa fuq programmi tal-Unjoni korrisposti bis-sħiħ mid-dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fl-infiq tal-benefiċċju tal-qgħad. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss iffinanzjat nazzjonalment huwa mifrux fuq perjodu ta’ erba’ (4) snin. Miżuri ta’ dħul diskrezjonarji jew żidiet fid-dħul mitluba mil-liġi huma meqjusa. Miżuri ta’ darba fuq in-naħa kemm tad-dħul kif ukoll tal-infiq huma nettjati.

                     (8)

                        COM(2016) 820 final final

                     (9)

                        Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 23.5.2018
            COM(2018) 405 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma 2018 tal-Ġermanjau li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà 2018 tal-Ġermanja

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma 2018 tal-Ġermanja

                  u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà 2018 tal-Ġermanja

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi
                  2
               , u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea
                  3
               ,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew
                  4
               ,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonjiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fit-22 ta’ Novembru 2017, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li ta bidu għas-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2018. Qies il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, ipproklamat mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fit-22 ta’ Marzu 2018. Fit-22 ta’ Novembru 2017, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih identifikat lill-Ġermanja bħala wieħed mill-Istati Membri li għalihom se ssir reviżjoni fil-fond. Fl-istess jum, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro, li ġiet approvata mill-Kunsill Ewropew fit-22 ta’ Marzu 2018. Fl-14 ta’ Mejju 2019, il-Kunsill adotta r-rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (“rakkomandazzjoni għaż-Żona tal-Euro”).

               (2)Bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro u fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja, jinħtieġ li l-Ġermanja tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u f’waqtha tar-rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika għaż-Żona tal-Euro, kif riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1) u (2) hawn taħt.

               (3)Ir-rapport tal-pajjiż 2018 għall-Ġermanja
                  5
                ġie ppubblikat fis-7 ta’ Marzu 2018. Dan ivvaluta l-progress li għamlet il-Ġermanja biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fil-11 ta’ Lulju 2017, is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Ġermanja lejn il-miri Europa 2020 nazzjonali tagħha. Ir-rapport inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tiegħu wkoll ġew ippubblikati fis-7 ta’ Marzu 2018
                  6
               . L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li l-Ġermanja għaddejja minn żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, is-surplus persistentement għoli tal-kont kurrenti huwa ta’ rilevanza transfruntiera u jirrifletti livell baxx ta’ investiment relattiv għal tfaddil kemm fis-settur privat kif ukoll pubbliku. Is-surplus, li fil-parti l-kbira huwa ma’ pajjiżi li mhumiex parti mill-UE, naqas xi ftit sa mill-2016 u huwa mistenni li jonqos gradwalment minħabba żieda fid-domanda domestika fis-snin li ġejjin filwaqt li jibqa’ f’livelli storikament għoljin matul il-perjodu ta’ tbassir. Filwaqt li bħalissa hemm bidla lejn aktar tkabbir xprunata mid-domanda domestika, kemm il-konsum kif ukoll l-investiment jibqa’ baxx bħala proporzjon tal-PDG minkejja l-kundizzjonijiet ċikliċi u finanzjarji favorevoli u l-infrastruttura meħtieġa mill-investiment li għalih hemm spazju fiskali. Filwaqt li ttieħdu bosta miżuri biex isaħħu l-investiment pubbliku, dawn l-isforzi ma rriżultawx f’xejra sostenibbli 'l fuq fl-investiment pubbliku bħala proporzjoni tal-PDG. Il-progress fl-indirizzar ta’ rakkomandazzjonijiet f’oqsma oħra wkoll kien limitat.

               (4)Fit-30 ta’ April 2018, il-Ġermanja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2018 u l-Programm ta’ Stabbiltà tagħha tal-2018. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

               (5)Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi rilevanti għall-pajjiż ġew indirizzati fl-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej għall-perjodu 2014-2020. Kif kien previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
                  7
               , fejn ikun neċessarju li jingħata sostenn lill-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista' titlob lil Stat Membru biex jirrieżamina u jipproponi emendi fil-Ftehim ta' Sħubija u fil-programmi rilevanti tiegħu. Il-Kummissjoni pprovdiet dettalji ulterjuri dwar kif tista' tagħmel użu minn din id-dispożizzjoni f'linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej ma' governanza ekonomika tajba
                  8
               .

               (6)Bħalissa l-Ġermanja tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġetta għar-regola tad-dejn. Fil-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu tal-2018, il-gvern qed jippjana surplus baġitarju ta’ bejn 1 u 1 ½ % tal-PDG matul 2018-2021. L-objettiv baġitarju fuq terminu medju — defiċit strutturali ta’ 0,5 % tal-PDG — se jibqa’ jiġi ssodisfat b’marġni matul il-perjodu kollu tal-programm. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà, il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika għall-PDG huwa mistenni jonqos gradwalment għal 53 % fl-2021. Filwaqt li l-Programm ta’ Stabbiltà jelenka u jiddeskrivi bosta miżuri ppjanati tal-ftehim ta’ koalizzjoni ta’ Marzu 2018, li jammontaw għal madwar 1½ % tal-PDG matul il-perjodu 2018-2021, dawk għadhom mhumiex inklużi fil-projettazzjonijiet tal-Programm ta’ Stabbiltà billi sa issa għadhom ma ġewx adottati. Ix-xenarju makroekonomiku li fuqu huma bbażati dawn il-progettazzjonijiet baġitarji, li ma ġiex ikkonfermat minn korp indipendenti, huwa plawsibbli
                  9
               . Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-2018 tal-Kummissjoni, il-bilanċ strutturali huwa mbassar li se jirreġistra surplus ta’ 1,2 % tal-PDG fl-2018 u ta’ 1,0 % tal-PDG fl-2019, 'il fuq mill-objettiv baġitarju fuq terminu medju. Id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa mbassar li se jibqa’ fuq xejra soda ’l isfel. Kumplessivament, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li l-Ġermanja hija pprojettata li tikkonforma mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir fl-2018 u fl-2019. Fl-istess ħin, filwaqt li jiġu rrispettati l-objettiv fuq terminu medju, hemm skop għall-użu ta’ politiki fiskali u strutturali biex tinkiseb xejra sostnuta 'l fuq fl-investiment pubbliku u privat, b’mod partikolari fl-edukazzjoni, ir-riċerka u l-innovazzjoni.

               (7)L-investiment pubbliku reali żdied b’mod qawwi fl-2015-2017. Din it-tendenza tirrifletti l-isforzi mill-gvern biex issaħħaħ l-investiment. L-investiment pubbliku qed jiżdied, iżda bħala sehem tal-PDG iż-żieda għadha modesta, u għad hemm akkumulazzjoni sinifikanti fil-livell muniċipali, smat għal 4 % tal-PDG. L-istokk tal-kapital pubbliku bħala sehem tal-PDG għadu qed jonqos, minħabba investiment nett negativ fil-livell muniċipali (madwar EUR 6 biljun fis-sena fl-2010-2016). L-eliminazzjoni tal-akkumulazzjoni fl-investiment fil-livell muniċipali jkunu jeħtieġ investiment annwali addizzjonali pubbliku ta’ 0,3 % tal-PDG matul id-deċennju li jmiss. L-investiment bħala perċentwal ta’ stokk ta’ kapital fis-settur tal-gvern, u investiment pubbliku bħala perċentwal tan-nefqa pubblika huma aktar baxxi mill-medja taż-Żona tal-Euro. Aġenzija ta’ servizz imwaqqfa biex tappoġġa l-investiment pubbliku fil-livell muniċipali bdiet taħdem fl-2017, iżda huma meħtieġa sforzi addizzjonali biex jindirizzaw l-akkumulazzjoni tal-investiment. Flimkien mal-pożizzjoni baġitarja favorevoli, dan jindika li hemm ambitu biex jiżdied l-investiment fil-livelli kollha tal-gvern, b’mod partikolari fil-livelli reġjonali u muniċipali.

               (8)In-nefqa pubblika fuq l-edukazzjoni baqgħet 4,2 % tal-PDG fl-2016, taħt il-medja tal-UE ta’ 4,7 % In-nefqa fuq l-edukazzjoni u r-riċerka baqgħat 9,0 % tal-PDG fl-2016, li ma laħqitx il-mira nazzjonali ta’ 10 % tal-PDG. Dan jikkorrispondi għal diskrepanza fl-investiment stmata għal madwar EUR 33 biljun. Filwaqt li n-nefqa fl-edukazzjoni żdiedet f’termini reali, għad fadal investiment konsiderevoli pendenti. Fl-istess ħin, sfidi bħal numru li qed jikber ta’ studenti, nuqqasijiet ta’ għalliema u l-espansjoni ulterjuri tal-edukazzjoni u kura bikrija tat-tfal se jkomplu jeħtieġu finanzjament pubbliku adegwat. Infiq addizzjonali fuq l-edukazzjoni u fuq ir-riċerka u l-innovazzjoni huwa kruċjali għat-tkabbir potenzjali tal-Ġermanja.

               (9)Id-diġitalizzazzjoni tal-ekonomija Ġermaniża qed tagħmel progress bil-mod u l-pajjiż qed tħabbat wiċċu ma’ sfidi konsiderevoli. Hemm distakk diġitali evidenti bejn iż-żoni urbani u dawk rurali fir-rigward tal-kopertura tal-internet veloċi (aċċess tal-ġenerazzjoni li jmiss sa 30 Mbit) (biss 54 % f’żoni rurali). Il-Ġermanja għadha lura fl-iskjerar tal-broadband ta’ kapaċità għolja ħafna (> 100 Mbit). Proporzjon relattivament żgħir biss fit-territorju tal-Ġermanja (7,3 %) huwa kopert minn netwerks ta’ aċċess ta’ prestazzjoni għolja bbażati fuq il-fibrottika, fejn il-medja tal-UE hija ta’ 26,8 %. Minflok, l-aġġornament tan-netwerks tal-kejbils tar-ram (vectoring) kompla jkun is-soluzzjoni teknoloġika preferita dominanti tal-operatur attwali. Bosta servizzi jiddependu fuq il-konnettività mgħaġġla ħafna u fl-2017, 25,3 % tal-impriżi Ġermaniżi sabu li l-konnessjoni tagħhom fuq l-internet mhijiex mgħaġġla biżżejjed għall-bżonnijiet ta’ negozju tagħhom. Nuqqas ta’ konnettività żżomm lura l-investiment, b’mod partikolari dak ta’ negozji żgħar u ta’ daqs medju, li bosta minnhom jinsabu f’żoni rurali u semi-rural. Il-prestazzjoni fis-servizzi pubbliċi diġitali u fis-Saħħa elettronika hija wkoll ħafna inqas mill-medja tal-UE.

               (10)L-investiment fir-riċerka u l-iżvilupp tan-negozju qed jikber u l-Ġermanja hija qrib li tilħaq il-mira tal-intensità tar-riċerka u l-iżvilupp tagħha tal-Ewropa 2020. Madankollu, l-investiment huwa dejjem iktar ikkonċentrat fuq ditti kbar u fil-manifattura b’teknoloġija medja / għolja filwaqt li l-kontribuzzjoni tal-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju qed jonqos. Ittieħdu għadd ta’ miżuri biex tissaħħaħ l-attività intraprenditorjali, b’mod speċjali bl-attrazzjoni ta’ investimenti privati fil-kapital ta' riskju. Madankollu, is-suq tal-kapital ta’ riskju tal-Ġermandja għadu inqas żviluppat meta mqabbel ma’ mexxejja tal-innovazzjoni internazzjonali oħra.

               (11)Minkejja xi titjib fis-snin reċenti, is-sistema fiskali tal-Ġermanja għadha ineffiċjenti, b’mod partikolari minħabba li hija kumplessa u tgħawweġ it-teħid ta’ deċiżjonijiet, pereżempju dwar parteċipazzjoni tal-investiment, tal-finanzjament u s-suq tax-xogħol. Il-Ġermanja tqiegħed enfasi relattivament b’saħħitha dwar taxxi diretti li jiġġeneraw dħul u hemm potenzjal biex titnaqqas id-distorsjoni mit-tassazzjoni diretta jew għal bidla lejn taxxi inqas distorsivi fuq il-proprjetà, il-wirt u l-konsum. Il-livelli tat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet soċjali fuq dħul minn impjieg huma s-sitt l-ogħla fl-UE fl-2015. L-ispiża tal-kapital u r-rata tat-taxxa korporattiva medja effettiva, li tvarja fost ir-reġjuni, huma fost l-ogħla fl-UE (28,2 % bħala aggregat nazzjonali, meta mqabbel mal-medja tal-UE ta’ 20,9 %). Minħabba l-interazzjoni bejn it-taxxa korporattiva, it-taxxa kummerċjali lokali u s-soprataxxa ta' solidarjetà, is-sistema tat-taxxa korporattiva hija kumplessa, tinvolvi spejjeż amministrattivi għolja u toħloq distorsjonijiet dwar il-livell u l-pożizzjoni tal-investimenti. Barra minn hekk, it-taxxa korporattiva toħloq distorsjoni fid-deċiżjonijiet ta’ finanzjament, b’tendenza favur il-finanzjament tad-dejn. Din it-tendenza hija s-seba’ l-ogħla fl-UE. It-tnaqqis tal-ispejjeż kapitali fuq il-kapital ta’ ekwità jista’ jsaħħaħ l-investiment privat u s-suq tal-kapital ta’ riskju li huwa relattivament sottożviluppat. Barra minn hekk, dispożizzjonijiet għat-trasferiment tat-telf jibqgħu relattivament stretti, li jillimitaw l-ammont għal 60 % tad-dħul taxxabbli għal sena partikolari.

               (12)Ir-regolament fil-Ġermanja għadu restrittiv ħafna, b’mod speċjali fir-rigward tas-servizzi tan-negozju, il-professjonijiet regolati u l-formalitajiet amministrattivi għal forniment transfruntiera ta’ servizzi. Restrizzjonijiet ewlenin jikkonċernaw fost oħrajn il-forma ġuridika u l-parteċipazzjoni azzjonarja. Ir-rati ta’ attrizzjoni fis-setturi tas-servizzi kummerċjali ewlenin bħal dawk legali, tal-kontabbiltà, l-arkitettura u l-inġinerija huma inqas mill-medja tal-UE, filwaqt li r-rati operattivi gross f’dawk is-setturi huma 'l fuq mill-medja, li jissuġġerixxi pressjonijiet kompetittivi iktar baxxi. Minħabba r-rwol tas-servizzi bħala inputs intermedji, ir-regolament restrittiv ta’ servizzi jżid il-produttività fl-industriji intensivi fis-servizzi iktar 'l isfel fil-katina ta' attivitajiet.

               (13)Il-prestazzjoni tas-suq tax-xogħol tal-Ġermanja kienet b’saħħitha. Il-qgħad niżel għal livell rekord ta’ 3,6 % fir-raba’ kwart tal-2017 u l-impjieg laħaq 79,8 %. Il-qgħad fost iż-żgħażagħ (6,7 % fl-2017) huwa wieħed mill-iktar baxxi fl-UE. Il-Ġermanja għaddejja minn nuqqasijiet dejjem jikbru ta’ ħaddiema b’ħiliet speċjali, filwaqt li l-potenzjal ta’ ċerti gruppi tas-suq tax-xogħol għadu mhuwiex utilizzat biżżejjed. Il-proporzjon ta’ persuni li jaħdmu part-time, b’mod partikolari n-nisa u dawk bi sfond migratorju u b’responsabbiltajiet ta’ jura, huwa fost l-ogħla fl-UE. Għan-nisa, il-fatturi ewlenin jinkludu diżinċentivi biex jaħdmu sigħat twal, flimkien man-nuqqas ta’ indukrar tat-tfal suffiċjenti u faċilitajiet tal-iskola matul il-ġurnata kollha. Regoli tat-taxxa speċifiċi, b’mod partikolari għat-tieni sors ta’ dħul u l-ħaddiema bi dħul baxx, flimkien mal-effetti lock-in ta’ limitu ta’ qligħ ta' EUR 450 minn xogħlijiet żgħar iġġeneraw diżinċentivi biex wieħed jaħdem għal aktar sigħat. Il-Ġermanja għandha wieħed mill-ogħla porzjon tat-taxxa fuq ħaddiema b’paga baxxa, li l-maġġoranza tagħhom huma nisa. Ir-rata għolja ta’ nisa li jaħdmu part-time hija akkumpanjata minn waħda mill-ogħla differenzi bejn il-pagi tal-irġiel u n-nisa fl-UE (37,5 % vs il-medja fl-UE ta’ 23,1 %). Dan jikkontribwixxi għal differenza wiesgħa ħafna bejn il-pagi tal-irġiel u n-nisa fil-Ġermanja.

               (14)It-tkabbir tal-pagi nominali baqa’ moderat fl-2017, bi 2,4 % minkejja rekord baxx ta’ qgħad u rati għolja ta’ postijiet vakanti tax-xogħol. Din ir-rata relattivament baxxa hija parzjalment minħabba żieda bil-mod fil-produttività fis-servizzi, kopertura baxxa ta’ negozjar kollettiv f’xi setturi u tnaqqis fil-qgħad strutturali. Ir-reazzjoni għaż-żieda fl-inflazzjoni kienet limitata, bi tnaqqis fit-tkabbir tal-pagi reali jonqos minn 1,8 % fl-2016 għal 0,7 % fl-2017. Ftehimiet kollettivi minn kmieni fl-2018 jistgħu jwasslu għal xi aċċellerazzjoni tal-pagi; ta’ min jimmonitorja l-iżviluppi f’dan il-qasam. Il-proporzjon ta’ dawk b’paga baxxa għadu għoli u hemm skop għal żieda fin-numru ta’ sigħat maħduma fid-deċili l-iktar baxxi tal-pagi. Żieda fl-immigrazzjoni ma waqqafitx it-tkabbir tal-pagi fis-segmenti l-iktar baxxi tal-pagi. L-introduzzjoni ta’ paga minima statutorja ġenerali fl-2015, u ż-żieda sussegwenti tagħha fl-2017, żiedu l-pagi fil-livell l-iktar baxx tad-distribuzzjoni. Minbarra ż-żiediet fil-pagi, l-imsieħba soċjali qed jiffokaw fuq il-flessibilità tal-ħin tax-xogħol fin-negozjati attwali dwar il-pagi.

               (15)B’mod ġenerali l-Ġermanja għandha sistema soda ta’ ħarsien soċjali. Madankollu, ir-rata ta’ dawk fir-riskju tal-faqar għall-popolazzjoni totali żdiedet b’mod kostanti mill-2005 sal-2015 (16,7 %), qabel ma inqalbet ftit it-tendenza fl-2016. L-inugwaljanza fid-dħul ukoll beda jonqos li juri tnaqqis modest fil-proporzjon ta’ S80/S20 minħabba titjib fl-introjtu tal-ifqar familji. It-titjib reċenti tal-faqar fost dawk f’impjieg fl-2016 kien modest u bbenefika biss lil irġiel.

               (16)Il-Ġermanja tista’ ttejjeb ir-rabta ta’ ħaddiema iktar kbar fl-età mas-suq tax-xogħol, li għandha żżid id-dħul fost dawk li huma kbar fl-età, ittejjeb l-eżitu potenzjali, tgħin tadatta għal suq tax-xogħol limitat, u tnaqqas il-ħtieġa għal tfaddil prekawzjonarju għax-xjuħija. Ir-riskji tas-sostenibbiltà fiskali bħalissa huma baxxi, fil-parti l-kbira minħabba surplus primarju relattivament għoli. Minkejja dan, il-Ġermanja hija mistennija li jkollha waħda mill-ogħla żidiet fin-nefqa tal-pensjoni fl-UE sal-2070 skont ir-Rapport dwar it-Tixjiħ 2018. Bi 17,6 % fl-2016, ir-riskju tal-faqar fix-xjuħija (jiġifieri 'l fuq minn 65 sena) kien 'il fuq mill-medja tal-UE ta’ 14,7 %. Id-deterjorament futur tal-adegwatezza tal-pensjoni fl-ewwel pilastru statutorju huwa mistenni li jżid ir-riskju ta’ faqar fis-xjuħija, b’mod partikolari għal dawk li jaqilgħu paga baxxa, persuni b’kuntratti atipiċi u dawk li esperjenzaw interruzzjonijiet mill-impjieg tagħhom. Barra minn hekk, id-diskrepanza fil-pensjonijiet bejn l-irġiel u n-nisa hija waħda mill-ogħla fl-UE. Fl-istess ħin, filwaqt li r-rata tal-impjieg għal ħaddiema fl-età ta’ 60-64 sena (58,4 % fl-2017) kien fost l-ogħla fl-UE, ir-rata tal-impjieg għal ħaddiema bejn 65-69 kienet fin-nofs tat-terz tal-Istati Membri (16,1 %).

               (17)L-isfond soċjo-ekonomiku jibqa’ fattur determinanti konsiderevoli ta’ eżiti tal-edukazzjoni u l-integrazzjoni fis-suq tax-xogħol. Fix-xjenza tikkontribwixxi għal differenza fil-prestazzjoni ta’ tliet snin ta’ edukazzjoni skolastika bejn l-inqas u l-ogħla kwartili soċjali skont il-Programm għall-Valutazzjoni Internazzjonali tal-Istudenti fl-2015. Data nazzjonali tikkonferma l-korrelazzjoni sostanzjali wkoll fl-edukazzjoni primarja. Sfidi partikolari jeżistu għal studenti bi sfond migratorju. Meta mqabbla ma’ studenti li twieldu l-Ġermanja, għandhom tendenza li ma jkollhomx riżultati tajbin fil-ħiliet bażiċi u jitilqu mill-iskola kmieni jew jieqfu matul il-kors tal-università. Barra minn dan, il-potenzjal tas-suq tax-xogħol ta’ persuni bi sfond migratorju mhuwiex qiegħed jintuża bis-sħiħ. Fl-2017, il-qgħad fost ċittadini ta' pajjiżi terzi (età 20-64 senz) kien iktar minn 27 punti perċentwali inqas minn dak għal ċittadini Ġermaniżi (kważi 33 punt perċentwali inqas fil-każ ta’ ċittadini nisa ta' pajjiżi terzi). Huwa ta’ tħassib għall-prestazzjoni futura tal-ħaddiema tas-suq tax-xogħol li t-tagħlim għall-adulti huwa inqas mill-medja tal-UE u jibqa’ sfida partikolari għall-popolazzjoni adulta b’ħiliet baxxi ta’ 7,5 miljun persuna li m’għandhomx il-ħiliet bażiċi ta’ qari u kitba.

               (18)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2018, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Ġermanja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2018. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà 2018 u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma 2018 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Ġermanja fis-snin preċedenti. Qiset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Ġermanja iżda wkoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, minħabba l-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (19)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà 2018 u huwa tal-opinjoni
                  10
                li l-Ġermanja hija mistennija tikkonforma mal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

               (20)Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma u l-Programm ta’ Stabbiltà. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet 1 u 2 hawn taħt.

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Ġermanja tieħu azzjoni fl-2018 u fl-2019 biex:

               1.Filwaqt li jiġu rrispettati l-objettiv fuq terminu medju, tuża politiki fiskali u strutturali biex tikseb xejra sostnuta ‘l fuq fl-investiment pubbliku u privat, u b’mod partikolari fuq edukazzjoni, riċerka u innovazzjoni fil-livelli kollha tal-gvern, b’mod partikolari fil-livelli reġjonali u muniċipali. Iżżid l-isforzi biex tiżgura d-disponibbiltà ta’ infrastruttura nazzjonali tal-broadband b’kapaċità għolja. Ittejjeb l-effiċjenza tas-sistema tat-taxxa u trendiha favorevoli għall-investiment. Issaħħaħ il-kompetizzjoni fis-servizzi tan-negozji u l-professjonijiet regolati.

               2.Tnaqqas id-diżinċentivi biex in-nies jaħdmu aktar, inkluż il-porzjon għoli ta’ taxxa, b’mod partikolarment għal dawk b’paga baxxa u dawk li huma t-tieni sors ta’ paga. Tieħu miżuri biex tippromwovi ħajja ta’ impjieg itwal. Toħloq kundizzjonijiet biex tippromwovi tkabbir ogħla fil-pagi, filwaqt li jiġi rispettat ir-rwol ta’ l-imsieħba soċjali. Ittejjeb l-eżiti tal-edukazzjoni u l-livelli ta’ ħiliet ta’ gruppi żvantaġġati.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

                     (3)

                        COM(2018) 405 final.

                     (4)

                        P8_TA(2018)0077 u P8_TA(2018)0078.

                     (5)

                        SWD(2018) 204 final.

                     (6)

                        COM(2018) 120 final.

                     (7)

                        Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).

                     (8)

                        COM(2014) 494 final.

                     (9)

                        Skont ir-Regolament dwar il-Projettazzjonijiet Ekonomiċi tal-Gvern Federali (Vorausschätzungsverordnung) li daħal fil-liġi mill-Ministeru tal-Ekonomija u l-Enerġija bi ftehim mal-Ministeru tal-Finanza u li jidħol fis-seħħ f’Lulju 2018, il-grupp konġunt tal-projett Previżjoni Ekonomika (Gemeinschaftsdiagnose) ġie dikjarat il-korp indipendenti inkarigat mill-valutazzjoni tal-projettazzjonijiet ekonomiċi li sottostanti għall-Abbozz ta' Pjanijiet Baġitarji u l-Programmi ta' Stabbiltà fis-sens tal-Liġi dwar il-Projezzjonijiet Ekonomiċi (Vorausschätzungsgesetz).

                     (10)

                        Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 23.5.2018
            COM(2018) 406 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2018 tal-Estonjau li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2018 tal-Estonja

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2018 tal-Estonja

                  u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2018 tal-Estonja

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea
                  2
               ,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew
                  3
               ,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonjiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fit-22 ta’ Novembru 2017, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li ta bidu għas-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2018. Hija kkunsidrat kif xieraq  il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, ipproklamat mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fit-22 ta’ Marzu 2018. Fit-22 ta' Novembru 2017, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija, fejn l-Estonja ma ġietx identifikata bħala wieħed mill-Istati Membri li jeħtieġu analiżi fil-fond. Fl-istess jum, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro, li ġiet approvata mill-Kunsill Ewropew fit-22 ta’ Marzu 2018. Fl-14 ta’ Mejju 2018, il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (“Rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro”).

               (2)Bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, u fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-Unjoni Ekonomika u Monetarja, l-Estonja jenħtieġ li tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u f’waqtha tar-rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika għaż-żona tal-euro, kif riflessa fir-rakkomandazzjonijiet hawn taħt, b’mod partikolari n-nru 1.

               (3)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2018 għall-Estonja
                  4
                ġie ppubblikat fis-7 ta’ Marzu 2018. Ġie vvalutat il-progress tal-Estonja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fil-11 ta’ Lulju 2017, is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Estonja lejn il-miri nazzjonali tagħha tal-Ewropa 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni twassalha biex tikkonkludi li l-Estonja mhux qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi.

               (4)Fis-26 ta’ April 2018, l-Estonja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2018 tagħha u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2018 tagħha. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

               (5)Rakkomandazzjonijiet speċifiċi rilevanti għall-pajjiż ġew indirizzati fl-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej għall-perjodu 2014-2020. Kif previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
                  5
               , fejn ikun neċessarju li jingħata appoġġ lill-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista' titlob lil Stat Membru jirrieżamina u jipproponi emendi fil-Ftehim ta' Sħubija tiegħu u fil-programmi rilevanti. Il-Kummissjoni pprovdiet dettalji ulterjuri dwar kif tista' tagħmel użu minn din id-dispożizzjoni f'linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropew ma' governanza ekonomika tajba
                  6
               .

               (6)Attwalment, l-Estonja tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-gvern jippjana li jgħaddi minn defiċit pubbliku ġenerali ta’ 0,3 % tal-PDG fl-2017 għal surplus ta’ 0,2 % tal-PDG fl-2018, 0,5 % tal-PDG fl-2019 u jgħaddi finalment għal baġit ibbilanċjat. L-objettiv baġitarju fuq terminu medju tagħha huwa defiċit strutturali ta’ 0,5 % tal-PDG. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2018, id-defiċit strutturali rikalkulat
                  7
                għandu jammonta għal 0,8 % tal-PDG fl-2018, 0,4 % tal-PDG fl-2019 u jibqa’ f’defiċit żgħir wara dan. Il-proporzjon tad-dejn pubbliku mal-PDG għandu jibqa’ taħt id-9 % tal-PDG fl-2018 u l-2019, filwaqt li jonqos għal 5,3 % tal-PDG sal-2022. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-projezzjonijiet baġitarji huwa favorevoli. Ir-riskji negattivi marbuta mas-suppożizzjonijiet tar-rendiment tad-dħul huma relatati ma’ uħud mill-miżuri li mhumiex speċifikati sew, li jaffettwaw is-snin kollha tal-perjodu ta’ żmien tal-programm.

               (7)Fl-2018, l-Estonja ġiet rakkomandata tibqa’ tirrispetta l-objettiv baġitarju fuq terminu medju. Dan huwa konsistenti ma’ rata ta’ tkabbir nominali massimu tal-infiq pubbliku primarju nett
                  8
                ta’ 6,1 %, li jikkorrispondi ma’ aġġustament strutturali ta’ 0,2 % tal-PDG.  Abbażi tal-previżjoni tar-rebbiegħa tal-Kummissjoni tal-2018, hemm riskju ta’ xi devjazzjoni minn dan ir-rekwiżit fl-2018. Fl-2019, fid-dawl tal-marġni tal-potenzjal tal-produzzjoni previst ta’ 2,7 % għall-Estonja u t-tkabbir previst tal-PDG li hu inqas mir-rata stmata ta’ tkabbir potenzjali, ir-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett jenħtieġ li ma taqbiżx 4,1 %, f'konformità mal-aġġustament strutturali ta’ 0,6 % tal-PDG li jirriżulta mill-matriċi ta’ rekwiżiti taħt il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fuq il-bażi tal-previżjoni tar-rebbiegħa tal-Kummissjoni tal-2018, jekk il-politiki ma jinbidlux, hemm riskju ta’ xi devjazzjoni minn dan ir-rekwiżit fl-2019, u fl-2018 u l-2019 meta dawn jitqiesu flimkien. Kollox ma’ kollox, il-Kunsill huwa tal-fehma li l-Estonja jeħtieġ li tkun lesta li tieħu aktar miżuri biex tiżgura l-konformità fl-2018 u l-2019.

               (8)Sistema ta’ protezzjoni soċjali iktar adegwata sostnuta minn provvista aħjar tas-servizzi għadha sfida ewlenija għall-Estonja. L-Estonja tonfoq inqas fuq il-protezzjoni soċjali (madwar 16 % tal-PDG) mill-medja tal-Unjoni Ewropea (madwar 28 % tal-PDG). L-impatt tat-trasferimenti soċjali fuq it-tnaqqis tal-faqar qed jitjieb iżda għadu dgħajjef u aktar baxx mill-medja tal-Unjoni Ewropea. L-Estonja għad għandha rata għolja ta’ riskju ta’ faqar, partikolarment għall-persuni b’diżabbiltà, għall-unitajiet domestiċi fejn ħadd ma jaħdem u għall-persuni anzjani, speċjalment dawk li jgħixu waħedhom. L-inugwaljanza fl-introjtu, li laħqet 5,6 % fl-2016, għadha ogħla mill-medja tal-Unjoni Ewropea (5,2 % fl-2016) minkejja titjib riċenti. Qed jittieħdu xi passi biex jiġu pprovduti benefiċċji tal-familja adegwati għal familji kbar, li kompla naqqas il-faqar relattiv fost it-tfal. Il-livell tal-benefiċċju tal-introjtu minimu żdied, akkumpanjat b’inċentivi għar-ritorn lejn ix-xogħol. Il-pagament ta’ benefiċċju ta’ EUR 115-il lill-persuni b’pensjonijiet baxxi u li jgħixu waħedhom kien l-ewwel pass biex tiġi indirizzata r-rata għolja ħafna ta' riskju ta’ faqar f’dan il-grupp. L-ispariġġ tar-riskju tal-faqar jew tal-esklużjoni soċjali bejn il-persuni b’diżabbiltà u dawk mingħajrha (20,9 % fl-2016) huwa wkoll ogħla mill-medja tal-Unjoni Ewropea (10,1 %). Il-finanzjament tas-servizzi ta’ kura fit-tul ma jissodisfax il-ħtiġijiet tal-popolazzjoni li qed tixjieħ. Wieħed għad irid jara l-impatt tar-riforma amministrattiva li għaddejja fuq il-provvista ta’ servizzi ta’ kwalità għolja.

               (9)Id-differenza ta' 25,3 % bejn il-pagi tal-irġiel u tan-nisa hija fost waħda mill-ogħla fl-Unjoni Ewropea, għalkemm qed tonqos. Il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata qed jiġi promoss mill-bidliet riċenti fil-liv tal-ġenituri u s-sistema tal-benefiċċji. Dawn il-bidliet huma mistennija jagħtu lin-nisa inċentiv biex jirritornaw lejn ix-xogħol iktar kmieni u għalhekk jikkontribwixxu biex inaqqsu d-differenza bejn il-pagi tal-irġiel u tan-nisa.  Il-bidliet se jiġu implimentati bejn l-2018 u l-2020. Qed tiġi diskussa l-proposta dwar it-tieni stadju tar-riforma tal-liv tal-ġenituri. L-involviment kontinwu mas-sħab soċjali u t-tisħiħ tal-kapaċità tagħhom, fid-dawl ta’ rati ta’ sħubija baxxi ħafna, jibqa’ importanti f’dan il-kuntest u lil hinn minnu. Għad iridu jiġu adottati Emendi tal-Att dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri sabiex titjieb it-trasparenza fil-pagi u ladarba dawn jiġu adottati, se japplikaw biss għall-entitajiet tas-settur pubbliku. Strument biex janalizza d-differenzi fil-pagi bejn il-ġeneri mhux mistenni li jiġi żviluppat qabel l-2019.

               (10)It-tkabbir bil-mod fil-produttività tal-Estonja huwa marbut mal-prestazzjoni moderata tagħha fir-riċerka, it-teknoloġija u l-innovazzjoni. B’inqas minn 0,5 % tal-kumpaniji Estonjani jirraportaw attivitajiet ta’ riċerka fl-2016, l-intensità tar-riċerka u żvilupp tan-negozji hija biss ta’ 0,7 % tal-PDG — nofs il-medja tal-UE ta’ 1,3 %. Barra minn hekk, għadd ta’ indikaturi li jkejlu l-innovazzjoni — bħalma huma l-kumpaniji żgħar u medji li joħolqu prodotti u proċessi ġodda jew li jagħmlu innovazzjonijiet interni — naqsu b’mod sinifikanti f’dawn l-aħħar snin. Filwaqt li l-ekonomija għandha xi attivitajiet b’valur miżjud għoli u b’użu intensiv tal-għarfien, l-intensità tar-riċerka u żvilupp tan-negozji, il-konnessjonijiet bejn ix-xjenza u l-kummerċ u l-kapaċità ta’ innovazzjoni u teknoloġika tal-kumpaniji għadhom baxxi. L-infiq tas-settur pubbliku fuq ir-riċerka, it-teknoloġija u l-innovazzjoni kienet tradizzjonalment ogħla mill-medja tal-Unjoni Ewropea. Madankollu, l-istabbiliment insuffiċjenti tal-prijoritajiet fir-riċerka pubblika jippreżenta sfidi. L-Estonja implimentat diversi miżuri biex issaħħaħ il-prestazzjoni tar-riċerka u innovazzjoni tal-ekonomija, iżda l-isfida hija li jiġi massimizzat l-impatt tagħhom.

               (11)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2018, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Estonja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2018. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2018, il-Programm ta’ Riforma Nazzjonali tal-2018 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Estonja fi snin preċedenti. Hija mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fl-Estonja imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (12)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2018 u l-opinjoni tiegħu
                  9
                hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni nru 1 aktar ’l isfel.

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Estonja tieħu azzjoni fl-2018 u fl-2019 biex:

               1.Tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett ma taqbiżx 4,1 % fl-2019, li jikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,6 % tal-PDG. Ittejjeb l-adegwatezza tas-sistema ta’ protezzjoni soċjali, b’mod partikolari għall-persuni anzjani u għall-persuni b’diżabbiltà. Tieħu miżuri biex tnaqqas id-differenza bejn il-ġeneri fil-pagi, inkluż billi ttejjeb it-trasparenza fil-pagi fis-settur privat.

               2.Tippromwovi r-riċerka u l-innovazzjoni, b’mod partikolari billi tipprovdi inċentivi effettivi biex titwessa’ l-bażi tal-innovazzjoni.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        COM(2018) 406 final.

                     (3)

                        P8_TA(2018)0077 u P8_TA(2018)0078.

                     (4)

                        SWD(2018) 205 final.

                     (5)

                        Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).

                     (6)

                        COM(2014) 494 final.

                     (7)

                        Il-bilanċ aġġustat b’mod ċikliku nett għal miżuri ta’ darba u temporanji, kif ikkalkulat mill-ġdid mill-Kummissjoni skont il-metodoloġija miftiehma b'mod komuni.

                     (8)

                        L-infiq pubbliku primarju nett huwa magħmul mill-infiq pubbliku totali, bl-esklużjoni tal-infiq fuq l-interessi, l-infiq fuq programmi tal-Unjoni korrisposti bis-sħiħ mid-dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fl-infiq tal-benefiċċju tal-qgħad. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss iffinanzjata nazzjonalment hija mifruxa fuq perjodu ta’ erba’(4) snin. Il-miżuri diskrezzjonali b’rabta mad-dħul jew iż-żidiet fid-dħul mitluba mil-liġi huma meqjusa. Miżuri ta’ darba fuq in-naħa tad-dħul, kif ukoll tal-infiq huma esklużi.

                     (9)

                        Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.