title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tad-9 ta’ Lulju 2019 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Ungerija għall-2019 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Ungerija għall-2019

text:
               5.9.2019

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 301/101

      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
      tad-9 ta’ Lulju 2019
      dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Ungerija għall-2019 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Ungerija għall-2019
      (2019/C 301/17)
      IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
      Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
      Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,
      Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,
      Billi:

                  (1)

                  Fil-21 ta’ Novembru 2018, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li ta bidu għas-Semestru Ewropew għall-2019 biex tiġi kkoordinata l-politika ekonomika. Qieset kif dovut il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, kif ipproklamat mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fil-21 ta’ Marzu 2019. Fil-21 ta’ Novembru 2018, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija ma identifikatx lill-Ungerija bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha ssir analiżi fil-fond.

                  (2)

                  Ir-rapport tal-pajjiż għall-2019 tal-Ungerija ġie ppubblikat fis-27 ta’ Frar 2019. Huwa vvaluta l-progress tal-Ungerija fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fit-13 ta’ Lulju 2018 (3), is-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Ungerija lejn il-miri nazzjonali tagħha ta’ Ewropa 2020.

                  (3)

                  Fit-30 ta’ April 2019, l-Ungerija ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha għall-2019 u l-Programm ta’ Konverġenza tagħha għall-2019. Iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin biex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom.

                  (4)

                  Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi rilevanti għall-pajjiż ġew indirizzati waqt l-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (“Fondi SIE”) għall-2014-2020. Kif previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), fejn ikun meħtieġ li jingħata sostenn għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista’ titlob lil Stat Membru li jirrieżamina l-Ftehim ta’ Sħubija u l-programmi rilevanti tiegħu u jipproponi emendi għalihom. Il-Kummissjoni pprovdiet iktar dettalji dwar kif tista’ tagħmel użu minn din id-dispożizzjoni fil-linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi SIE ma’ governanza ekonomika tajba.

                  (5)

                  Bħalissa l-Ungerija qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u hija soġġetta għar-regola tad-dejn. Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu għall-2019, il-gvern qed jippjana titjib tad-defiċit nominali għal 1,8 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 minn 2,2 % fl-2018. Id-defiċit huwa ppjanat li jkompli jitjieb gradwalment minn hemm ’il quddiem għal 1,2 % fl-2021 u li tintlaħaq pożizzjoni baġitarja bilanċjata fl-2023. Abbażi tal-bilanċ strutturali rikalkolat (5), l-Ungerija ser tkun qrib l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju tagħha — li nbidel minn defiċit strutturali ta’ 1,5 % tal-PDG fl-2019 għal 1,0 % tal-PDG mill-2020 — sal-2022, u ser tilħqu fis-sena ta’ wara. Skont il-Programm ta’ Konverġenza, id-dejn pubbliku bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jonqos gradwalment għal taħt is-60 % sa tmiem l-2022. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-projezzjonijiet baġitarji huwa plawżibbli għall-2019 u distintament favorevoli mill-2020, li joħloq riskji għall-implimentazzjoni tal-miri tad-defiċit. Fl-istess ħin, il-miżuri meħtieġa biex jiġu appoġġati l-miri ppjanati tad-defiċit mill-2020 ’il quddiem ma ġewx speċifikati biżżejjed.

                  (6)

                  Fit-22 ta’ Ġunju 2018, il-Kunsill, f’konformità mal-Artikolu 121(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, sab li fl-2017 fl-Ungerija kienet osservata devjazzjoni sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju. Fid-dawl tad-devjazzjoni sinifikanti stabbilita, fit-22 ta’ Ġunju 2018, il-Kunsill ħareġ Rakkomandazzjoni (6), fejn irrakkomanda lill-Ungerija biex tieħu l-miżuri neċessarji biex tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tan-nefqa primarja netta tal-gvern (7) ma taqbiżx it-2,8 % fl-2018, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 1,0 % tal-PDG. Fl-4 ta’ Diċembru 2018, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni (UE) 2018/2028 (8), li tistabbilixxi li l-Ungerija ma kinitx ħadet azzjoni effettiva skont ir-Rakkomandazzjoni tagħha tat-22 ta’ Ġunju 2018, u ħareġ Rakkomandazzjoni riveduta (9). Fir-Rakkomandazzjoni tal-4 ta’ Diċembru 2018, il-Kunsill talab lill-Ungerija biex tieħu l-miżuri neċessarji biex tiżgura li r-rata nominali ta’ tkabbir tan-nefqa primarja netta tal-gvern ma taqbiżx it-3,3 % fl-2019, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 1,0 % tal-PDG. Fl-14 ta’ Ġunju 2019, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni (UE) 2019/1003 (10), li tistabbilixxi li l-Ungerija ma kinitx ħadet azzjoni effettiva skont ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-4 ta’ Diċembru 2018. Barra minn hekk, abbażi tad-data tal-eżitu tal-2018, l-Ungerija nstabet li kienet f’devjazzjoni sinifikanti mill-aġġustament rakkomandat fl-2018.

                  (7)

                  F’konformità mal-Artikolu 121(4) tat-Trattat u l-Artikolu 10(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97, il-Kummissjoni ħarġet twissija lill-Ungerija fil-5 ta’ Ġunju 2019 li devjazzjoni sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fit-terminu medju ġiet osservata fl-2018. Fl-14 ta’ Ġunju 2019, il-Kunsill adotta Rakkomandazzjoni (11) sussegwenti lill-Ungerija li tikkonferma l-ħtieġa għall-Ungerija li tieħu l-miżuri meħtieġa biex tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tan-nefqa primarja netta tal-gvern ma taqbiżx it-3,3 % fl-2019, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 1,0 % tal-PDG. Fuq il-bażi tal-previżjoni tar-rebbiegħa tal-2019 tal-Kummissjoni, hemm riskju ta’ devjazzjoni minn dik ir-Rakkomandazzjoni fl-2019.

                  (8)

                  Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tal-14 ta’ Ġunju 2019, il-Kunsill irrakkomanda lill-Ungerija biex tieħu l-miżuri neċessarji biex tiżgura li r-rata nominali ta’ tkabbir tan-nefqa primarja netta tal-gvern ma taqbiżx l-4,7 % fl-2020, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,75 % tal-PDG. Dan iqiegħed lill-Ungerija fil-perkors ta’ aġġustament xieraq lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien. Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-2019 tal-Kummissjoni, hemm riskju ta’ devjazzjoni sinifikanti minn dak ir-rekwiżit fl-2020. B’mod ġenerali, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li miżuri ulterjuri sinifikanti ser ikunu meħtieġa mill-2019 biex ikun hemm konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, f’konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Ġunju 2019 bil-għan li tikkoreġi d-devjazzjoni sinifikanti osservata mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien.

                  (9)

                  Ir-rata ta’ impjiegi kumplessivament tjiebet b’mod sinifikanti fost espansjoni ekonomika qawwija iżda ma kinitx ta’ benefiċċju bl-istess mod għall-gruppi kollha. Id-differenzi fl-impjiegi u fil-pagi bejn il-gruppi tal-ħiliet u bejn l-irġiel u n-nisa għadhom wiesgħa meta mqabbla mal-medja tal-Unjoni. Id-differenza bejn is-sessi fl-impjiegi hija dovuta parzjalment għall-provvista limitata ta’ kura tat-tfal ta’ kwalità tajba. L-eżiti tas-suq tax-xogħol għal diversi gruppi vulnerabbli, inkluż ir-Rom u l-persuni b’diżabilità, huma dgħajfa. Minkejja t-tnaqqis tagħha, l-Iskema ta’ Xogħlijiet Pubbliċi, li mhijiex effettiva biex twassal il-parteċipanti għall-impjiegi fis-suq tax-xogħol primarju, għadha mdaqqsa. Politiki oħra biex jgħinu lin-nies qiegħda jew inattivi jsibu xogħol jew taħriġ mhumiex immirati biżżejjed. L-iżvilupp tal-ħiliet diġitali jista’ jgħin biex titjieb l-impjegabbiltà. Il-miżuri reċenti tfasslu biex aktar ħaddiema rtirati jerġgħu jsibu xogħol u biex jiżdied l-għadd tagħhom maż-żmien. Is-sitwazzjoni kumplessiva tal-faqar fl-Ungerija ilha titjieb sa mill-2013. Id-durata tal-benefiċċji tal-qgħad hija l-iqsar fl-Unjoni, b’massimu ta’ tliet xhur, li huwa ferm inqas mill-medja taż-żmien meħtieġ biex jinstab impjieg.

                  (10)

                  Il-proporzjon ta’ nies fir-riskju tal-faqar u l-esklużjoni soċjali qed jonqos. Kien hemm bidla ċara mill-benefiċċji soċjali lejn l-appoġġ tal-familja relatat max-xogħol u l-benefiċċji in natura, li madankollu mhumiex immirati biżżejjed għall-foqra. Filwaqt li s-sussidji għas-sjieda tad-djar espandew, ma kien hemm l-ebda titjib fil-provvista tal-akkomodazzjoni soċjali.

                  (11)

                  L-eżiti tal-edukazzjoni huma taħt il-medja tal-Unjoni u juru disparitajiet territorjali wiesgħa. Ir-rata tat-tluq bikri mill-iskola hija ogħla u r-rata ta’ kisba tal-edukazzjoni terzjarja hija aktar baxxa mill-medja tal-Unjoni. Is-sistema edukattiva xxekkel il-mobbiltà soċjali. L-istudenti jiġu strimjati kmieni f’tipi ta’ skejjel differenti, b’distakki kbar fir-riżultati edukattivi u fil-perkorsi lejn l-impjieg. Il-proporzjon ta’ skejjel primarji b’maġġoranza ta’ parteċipazzjoni tar-Rom żdied minn 10 % fl-2008 għal 15 % fl-2017. L-impatt ta’ miżuri reċenti mmirati lejn id-distribuzzjoni uniformi ta’ studenti żvantaġġati fl-iskejjel huwa limitat minħabba li skejjel mhux statali huma eżentati mir-rekwiżit li jieħdu studenti żvantaġġati. Tfal żvantaġġati għandhom it-tendenza li jkunu kkonċentrati fl-iskejjel sekondarji vokazzjonali fejn livelli ifqar ta’ ħiliet bażiċi, rati ogħla ta’ tluq bikri mill-iskola u pagi u prospetti ta’ karriera aktar baxxi huma aktar prevalenti. Il-parteċipazzjoni baxxa ta’ gruppi żvantaġġati, b’mod partikolari r-Rom, f’edukazzjoni ta’ kwalità hija opportunità mitlufa biex jinbena l-kapital uman. In-nuqqas ta’ għalliema jibqa’ wkoll sfida. Is-salarji tal-għalliema żdiedu f’dawn l-aħħar snin iżda għadhom relattivament baxxi, meta mqabbla ma’ gradwati oħrajn fl-edukazzjoni terzjarja. L-għadd baxx ta’ studenti li jipparteċipaw fl-edukazzjoni għolja mhuwiex konformi mad-domanda qawwija għal ħaddiema b’ħiliet għolja u l-primjum tal-pagi tal-gradwati terzjarji, li huwa l-ogħla fl-Unjoni. L-istituzzjonijiet Ungeriżi tal-edukazzjoni għolja għandhom l-aktar awtonomija finanzjarja baxxa fl-Unjoni. Barra minn hekk, l-emenda ta’ April 2017 tal-Att dwar l-Edukazzjoni Għolja, li stabbiliet rekwiżiti addizzjonali għall-universitajiet internazzjonali biex joperaw fl-Ungerija, qajmet aktar tħassib dwar il-libertà akkademika. Fl-2018, l-università Ungeriża kklassifikata internazzjonalment uriet l-intenzjoni tagħha li tħalli l-pajjiż minħabba l-inċertezza regolatorja maħluqa minn din l-emenda.

                  (12)

                  Ir-riżultati tas-saħħa għadhom lura meta mqabbla ma’ ħafna mill-Istati Membri, u dan jirrifletti kemm stili ta’ ħajja li mhumiex tajbin għas-saħħa kif ukoll l-effikaċja limitata tal-provvediment tal-kura tas-saħħa. Il-prevalenza tat-tipjip, tal-problemi tal-abbuż tal-alkoħol u tal-obeżità hija waħda mill-ogħla fl-Unjoni. L-Ungeriżi huma fost dawk li l-aktar probabbli fl-Unjoni li jsofru minn mewta prematura minħabba l-kwalità ħażina tal-arja. L-għadd ta’ mwiet li jistgħu jiġu evitati huwa wieħed mill-ogħla fl-Unjoni parzjalment minħabba kontroll u ġestjoni tal-kura primarja inadegwati. Hemm differenzi soċjoekonomiċi sinifikanti fl-aċċess għall-kura ta’ kwalità. L-infiq pubbliku fuq il-kura tas-saħħa huwa taħt il-medja tal-Unjoni u ċ-ċittadini jiddependu fuq ħlasijiet minn buthom biex jaċċessaw kura ta’ kwalità, bir-riskju li d-distakk soċjoekonomiku jkompli jitwessa’. Is-sistema għadha wisq iddur mal-isptar, b’nuqqasijiet fil-kura primarja, b’mod partikolari d-detezzjoni bikrija u l-prevenzjoni ta’ mard kroniku. Nuqqas kbir ta’ persunal tal-kura tas-saħħa, b’mod partikolari tobba tal-familja u infermiera, ifixkel l-aċċess għall-kura f’żoni ifqar.

                  (13)

                  Iż-żieda fil-kapaċitajiet tar-riċerka u l-innovazzjoni tista’ ttejjeb il-prestazzjoni modesta tal-innovazzjoni tal-Ungerija u żżid il-produttività. Il-livell baxx ta’ akkumulazzjoni ta’ assi intellettwali huwa rifless fl-għadd baxx ta’ applikazzjonijiet għal privattivi, trademarks u disinn, l-għadd żgħir ta’ negozji innovattivi u l-livell baxx ta’ internazzjonalizzazzjoni minn intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju. Kumpaniji iżgħar qegħdin isibuha bi tqila biex jinnovaw, u dan ixekkel l-involviment tagħhom fil-ktajjen tal-valur globali. Ir-R&Ż tan-negozju huma kkonċentrati fi ftit kumpaniji kbar, prinċipalment b’sjieda barranija, u jibbenefikaw minn appoġġ ġeneruż mill-gvern. L-appoġġ għall-kooperazzjoni bejn ix-xjenza u n-negozju jikkontribwixxi għal prestazzjoni aħjar fl-innovazzjoni u għat-trasferiment tat-teknoloġija. Il-kwalità tax-xjenza pubblika qed issofri minn politiki ineffiċjenti tar-R&Ż u minn nuqqas ta’ finanzjament minħabba li n-nefqa tas-settur pubbliku fuq ir-R&Ż hija ferm inqas mill-medja tal-Unjoni. Miżuri ta’ politika reċenti, li għandhom l-għan li jnaqqsu l-finanzjament u li jillimitaw l-indipendenza ta’ fora akkademiċi u ta’ riċerka qed joħolqu inċertezza f’dawk il-fora, u jistgħu jirriżultaw fl-emigrazzjoni tal-aqwa talent ta’ riċerka u fir-riskju ta’ tnaqqis persistenti fil-kwalità tar-riċerka.

                  (14)

                  Konnettività tat-trasport pubbliku lokali dgħajfa u kostijiet għolja għall-ivvjaġġar qed jikkontribwixxu għall-qgħad f’żoni żvantaġġati. Il-kundizzjoni ħażina tan-netwerks tat-toroq u tal-ferroviji xxekkel il-mobilità u tnaqqas is-sikurezza tal-ivvjaġġar, b’aktar minn nofs in-netwerk tat-toroq f’kundizzjoni ħażina, speċjalment f’reġjuni żvantaġġati. In-netwerks tat-trasport huma ċċentrati fuq Budapest, filwaqt li netwerks lokali u konnessjonijiet trasversali madwar il-pajjiż mhumiex żviluppati sew. Il-konġestjoni tat-toroq hija sfida li qiegħda dejjem tikber u ostaklu għall-produttività fiż-żoni urbani tal-Ungerija. Barra minn hekk, l-emissjonijiet tal-gassijiet serra mit-trasport bit-triq żdiedu ħafna dawn l-aħħar ħames snin.

                  (15)

                  L-effiċjenza enerġetika fis-settur residenzjali għadha dgħajfa. In-netwerk tal-elettriku jeħtieġ li jiġi ppreparat għar-rwol dejjem jikber tal-ġenerazzjoni tal-elettriku rinnovabbli deċentralizzata. Nofs it-territorju tal-Ungerija huwa espost b’mod sinifikanti għar-riskji tat-tibdil fil-klima inkluż in-nixfa u l-għargħar, li joħolqu l-ħtieġa għal investiment fil-ġestjoni tal-ilma fix-xmajjar ewlenin. It-tniġġis tal-arja u l-kwalità tal-ilma għadhom ta’ tħassib. Is-sorsi ewlenin ta’ tniġġis huma l-kombustjoni residenzjali ta’ fjuwil solidu, l-emissjonijiet mill-agrikoltura u mit-trasport. L-ekonomija ċirkolari għadha f’fażi inizjali, ir-riċiklaġġ tal-iskart muniċipali huwa sottożviluppat u l-istrumenti ekonomiċi mhumiex biżżejjed biex jindirizzaw l-isfidi ambjentali Ungeriżi.

                  (16)

                  Għad hemm tħassib dwar il-prevenzjoni u l-prosekuzzjoni tal-korruzzjoni. Diversi indikaturi jissuġġerixxu li l-esponiment tal-Ungerija għall-korruzzjoni żdied f’dawn l-aħħar snin. Ir-riskji ta’ korruzzjoni u l-favoritiżmu jfixklu l-allokazzjoni tar-riżorsi peress li dawn mhumiex mgħoddija lejn l-aktar ditti produttivi. Il-funzjonament tas-servizz tal-prosekuzzjoni huwa ta’ importanza kruċjali għall-ġlieda kontra l-korruzzjoni. Filwaqt li miżuri biex tiġi miġġielda l-korruzzjoni ta’ livell baxx jidhru li ġew applikati b’xi suċċess, għad m’hemm l-ebda sinjal ta’ azzjoni determinata biex issir prosekuzzjoni tal-korruzzjoni li tinvolvi uffiċjali ta’ livell għoli jew iċ-ċirku immedjat tagħhom meta jirriżultaw allegazzjonijiet serji. Ir-responsabbiltà għad-deċiżjonijiet biex jingħalqu l-investigazzjonijiet hija kwistjoni ta’ tħassib, peress li ma hemm l-ebda rimedju effettiv biex jiġu kkontestati tali deċiżjonijiet. Il-prevenzjoni tal-korruzzjoni hija mxekkla ulterjorment mill-istituzzjonijiet pubbliċi li japplikaw restrizzjonijiet, inkluż miżati dissważivi għall-aċċess għall-informazzjoni.

                  (17)

                  L-indipendenza, l-effiċjenza u l-kwalità tas-sistema ġudizzjarja huma kruċjali biex jattiraw in-negozju u jippermettu t-tkabbir ekonomiku. Jidher li l-kontrolli u l-bilanċi, li huma kruċjali biex tiġi żgurata l-indipendenza ġudizzjarja, qed jaqgħu taħt aktar pressjoni fi ħdan is-sistema tal-qrati ta’ ġudikatura ordinarja. Il-Kunsill Ġudizzjarju Nazzjonali qed iħabbat wiċċu ma’ sfidi dejjem akbar biex jibbilanċja s-setgħat tal-President tal-Uffiċċju Nazzjonali għall-Ġudikatura. Tqajmu mistoqsijiet dwar il-konsegwenzi ta’ dan għall-indipendenza ġuridika. Fir-rigward tal-Liġi tal-Qrati Amministrattivi, huwa nnutat li l-gvern ippreżenta abbozz ta’ liġi li tirtira l-Att dwar ir-regoli għad-dħul fis-seħħ u r-regoli tranżizzjonali għall-qrati amministrattivi fit-30 ta’ Mejju 2019.

                  (18)

                  Il-qafas tal-akkwist pubbliku tjieb f’dawn l-aħħar snin iżda għad hemm ostakli għall-kompetizzjoni. Dawn jinkludu l-użu ta’ proċeduri speċjali b’pubbliċità limitata u irregolaritajiet sistemiċi fil-proċessi tal-offerti, b’mod partikolari relatati ma’ kriterji tal-għażla u tal-għoti inadegwati u trattament mhux ugwali tal-offerenti. Filwaqt li xi indikaturi juru titjib, l-għadd ta’ proċeduri b’offerent wieħed għadu għoli. L-użu effikaċi tal-akkwist elettroniku jista’ jkompli jżid l-effiċjenza u t-trasparenza.

                  (19)

                  L-istrutturi u l-proċessi Ungeriżi tad-djalogu soċjali għadhom sottożviluppati u ma jippermettux involviment sinifikanti tas-sħab soċjali fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-politika. In-nuqqasijiet fl-impenn tal-partijiet ikkonċernati u t-trasparenza limitata jimminaw il-bażi ta’ evidenza għat-tfassil ta’ politika u l-kwalità tiegħu. Dan jirriżulta f’bidliet frekwenti u imprevedibbli fir-regolamenti u jiskoraġġixxi l-investimenti ta’ valur miżjud għoli.

                  (20)

                  Ittieħdu miżuri biex tkompli titjieb is-sistema tat-taxxa, iżda għad hemm xi sfidi. Il-piż tat-taxxa fuq ix-xogħol naqas iżda għadu għoli għal dawk bi dħul baxx. Taxxi speċifiċi għas-settur u għadd kbir ta’ taxxi żgħar jikkomplikaw is-sistema tat-taxxa u jgħollu l-kostijiet ta’ konformità, b’mod partikolari għal ditti iżgħar.

                  (21)

                  L-ostakli regolatorji u l-involviment tal-Istat fis-swieq tal-prodotti jfixklu l-għażla tal-intrapriżi effiċjenti u jillimitaw il-kompetizzjoni. L-awtoritajiet qed ikomplu jafdaw ċerti servizzi lil ditti tal-Istat jew ditti privati maħluqa speċifikament għal dawn l-għanijiet. Ċerta leġiżlazzjoni u ċerti miżuri mfassla apposta u eżenzjonijiet ad hoc mill-iskrutinju tal-kompetizzjoni jfixklu l-funzjonament tas-suq u jxekklu l-investiment. In-nuqqas ta’ prevedibbiltà tal-qafas legali huwa problema ulterjuri, speċjalment fis-settur tal-bejgħ bl-imnut, li fis-snin reċenti ħabbat wiċċu ma’ bidliet frekwenti fir-regolamenti. Il-leġiżlazzjoni li timponi awtorizzazzjoni speċjali addizzjonali għal modifiki fl-użu jew disinn ta’ postijiet għall-bejgħ bl-imnut ġiet introdotta s-sena li għaddiet. Ir-regolamentazzjoni tal-professjonijiet għadha restrittiva wkoll. In-nuqqas ta’ kompetizzjoni f’dawn is-setturi jista’ jkun detrimentali għall-innovazzjoni u l-effiċjenza.

                  (22)

                  Il-ġlieda kontra l-ippjanar aggressiv tat-taxxa hija essenzjali biex is-sistemi tat-taxxa jsiru aktar effiċjenti u ġusti. L-effetti sekondarji tal-istrateġiji ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa mill-kontribwenti bejn l-Istati Membri jirrikjedu azzjoni kkoordinata ta’ politiki nazzjonali biex jikkomplementaw il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni. L-Ungerija ħadet miżuri kontra l-ippjanar aggressiv tat-taxxa, iżda tirreġistra dħul u ħruġ ta’ kapital relattivament għoljin permezz ta’ entitajiet bi skop speċjali, li l-effett tagħhom fuq l-ekonomija reali hu ftit li xejn jew xejn. In-nuqqas ta’ taxxi minn ras il-għajn fuq pagamenti ta’ dividend, ta’ interessi u ta’ royalties li joħorġu mill-pajjiż (jiġifieri minn residenti tal-Unjoni għal residenti ta’ pajjiżi terzi), li jsiru minn kumpaniji bbażati fl-Ungerija jista’ jwassal biex dawk il-pagamenti jaħarbu t-taxxa għalkollox, jekk ma jkunux soġġetti għal taxxa fil-ġurisdizzjoni reċipjenti.

                  (23)

                  L-ipprogrammar tal-Fondi tal-Unjoni għall-perijodu 2021-2027 jista’ jgħin biex jiġu indirizzati xi wħud mil-lakuni identifikati fir-rakkomandazzjonijiet, b’mod partikolari fl-oqsma koperti mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiż għall-2019. Dan jippermetti li l-Ungerija tagħmel l-aqwa użu ta’ dawn il-fondi fir-rigward tas-setturi identifikati, waqt li tikkunsidra d-disparitajiet reġjonali.

                  (24)

                  Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2019, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Ungerija u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż għall-2019. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza għall-2019, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma għall-2019 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Ungerija fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fl-Ungerija iżda qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

                  (25)

                  Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2019 u l-opinjoni (12) tiegħu hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

            B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Ungerija tieħu azzjoni fl-2019 u l-2020 biex:

         1.

            Tiżgura konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Ġunju 2019, bil-ħsieb li tiġi korretta d-devjazzjoni sinifikanti osservata mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fit-terminu medju.

         2.

            Tkompli l-integrazzjoni tal-aktar gruppi vulnerabbli fis-suq tax-xogħol, b’mod partikolari permezz tat-titjib tal-ħiliet, u ttejjeb l-adegwatezza tal-assistenza soċjali u l-benefiċċji tal-qgħad. Ittejjeb ir-riżultati edukattivi u żżid il-parteċipazzjoni tal-gruppi żvantaġġati, b’mod partikolari r-Rom, f’edukazzjoni formali inklużiva ta’ kwalità. Ittejjeb ir-riżultati fil-qasam tas-saħħa billi tappoġġa miżuri sanitarji preventivi u ssaħħaħ il-kura tas-saħħa primarja.

         3.

            Tiffoka l-politika ekonomika relatata mal-investiment fuq ir-riċerka u l-innovazzjoni, l-enerġija b’livell baxx ta’ karbonju,l-infrastruttura tat-trasport, il-ġestjoni tal-iskart u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u tar-riżorsi, filwaqt li jitqiesu d-disparitajiet reġjonali. Ittejjeb il-kompetizzjoni fl-akkwist pubbliku.

         4.

            Issaħħaħ il-qafas kontra l-korruzzjoni, anki billi ttejjeb l-isforzi tal-prosekuzzjoni u l-aċċess għall-informazzjoni pubblika, u ssaħħaħ l-indipendenza ġudizzjarja. Ittejjeb il-kwalità u t-trasparenza tal-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet permezz ta’ djalogu soċjali effettiv u impenn ma’ partijiet interessati oħrajn u permezz ta’ valutazzjonijiet tal-impatt regolari u xierqa. Tkompli tissimplifika s-sistema tat-taxxa, filwaqt li ssaħħaħha kontra r-riskju ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa. Ittejjeb il-kompetizzjoni u l-prevedibbiltà regolatorja fis-settur tas-servizzi.

         Magħmul fi Brussell, id-9 ta’ Lulju 2019.

               Għall-Kunsill

               Il-President

            M. LINTILÄ

         (1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

         (2)  Ir-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

         (3)  ĠU C 320, 10.9.2018, p. 72.

         (4)  Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).

         (5)  Il-bilanċ aġġustat b’mod ċikliku nett għall-miżuri ta’ darba u temporanji, kif ikkalkulat mill-ġdid mill-Kummissjoni bl-użu tal-metodoloġija miftiehma b’mod komuni.

         (6)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-22 ta’ Ġunju 2018 bil-ħsieb li tiġi kkoreġuta d-devjazzjoni osservata sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fit-terminu medju fl-Ungerija (ĠU C 223, 27.6.2018, p. 1).

         (7)  In-nefqa primarja netta tal-gvern hi magħmula min-nefqa totali tal-gvern mingħajr in-nefqa marbuta mal-imgħax, in-nefqa marbuta mal-programmi tal-Unjoni kompletament koperti mid-dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fin-nefqa marbuta mal-benefiċċju tal-qgħad. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss iffinanzjata fuq livell nazzjonali hija mifruxa fuq perijodu ta’ erba’ snin. Il-miżuri ta’ dħul diskrezzjonali jew iż-żidiet tad-dħul b’mandat tal-liġi huma fatturati. Il-miżuri ta’ darba fuq in-naħa kemm tad-dħul kif ukoll tal-nefqa huma esklużi.

         (8)  Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2018/2028 tal-4 ta’ Diċembru 2018 li tistabbilixxi li ma ttieħdet ebda azzjoni effettiva mill-Ungerija b’reazzjoni għar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-22 ta’ Ġunju 2018 (ĠU L 325, 20.12.2018, p. 29)

         (9)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-4 ta’ Diċembru 2018 bil-għan li tiġi kkoreġuta d-devjazzjoni sinifikanti osservata mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju fl-Ungerija (ĠU C 460, 21.12.2018, p. 4).

         (10)  Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2019/1003 tal-14 ta’ Ġunju 2019 li tistabbilixxi li ebda azzjoni effettiva ma ttieħdet mill-Ungerija b’reazzjoni għar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-4 ta’ Diċembru 2018 (ĠU L 163, 20.6.2019, p. 64).

         (11)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-22 ta’ Ġunju 2019 bil-ħsieb li tiġi kkoreġuta d-devjazzjoni osservata sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fit-terminu medju fl-Ungerija (ĠU C 210, 21.6.2019, p. 4).

         (12)  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.


title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tad-9 ta’ Lulju 2019 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2019 ta’ Malta u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2019 ta’ Malta

text:
               5.9.2019

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 301/107

      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
      tad-9 ta’ Lulju 2019
      dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2019 ta’ Malta u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2019 ta’ Malta
      (2019/C 301/18)
      IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
      Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
      Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,
      Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,
      Billi:

                  (1)

                  Fil-21 ta’ Novembru 2018, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li ta bidu għas-Semestru Ewropew biex tiġi kkoordinata l-politika ekonomika għall-2019. Qieset kif dovut il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, kif ipproklamat mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fil-21 ta’ Marzu 2019. Fil-21 ta’ Novembru 2018, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija ma identifikatx lil Malta bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro, li ġiet approvata mill-Kunsill Ewropew fil-21 ta’ Marzu 2019. Fid-9 ta’ April 2019, il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (3) (‘Rakkomandazzjoni tal-2019 għaż-żona tal-euro’), li tistabbilixxi ħames rakkomandazzjonijiet għaż-żona tal-euro (‘ir-rakkomandazzjonijiet għaż-żona tal-euro’).

                  (2)

                  Bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, u minħabba r-rabtiet mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja, Malta jenħtieġ li tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u f’waqtha tar-Rakkomandazzjoni tal-2019 għaż-żona tal-euro kif muri fir-rakkomandazzjonijiet (2) u (3) hawn isfel. B’mod partikolari, l-iffukar tal-politika ekonomika relatata mal-investiment fuq oqsma u miżuri tat-taxxa speċifikati ser jgħin biex tiġi indirizzata t-tieni rakkomandazzjoni taż-żona tal-euro fir-rigward tal-appoġġ għall-investiment u l-ġlieda kontra l-ippjanar aggressiv tat-taxxa.

                  (3)

                  Ir-rapport tal-pajjiż għall-2019 ta’ Malta ġie ppubblikat fis-27 ta’ Frar 2019. Ġie vvalutat il-progress li għamlet Malta biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fit-13 ta’ Lulju 2018 (4), is-segwitu li ngħataw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress ta’ Malta biex tilħaq il-miri nazzjonali tagħha tal-Ewropa 2020.

                  (4)

                  Malta ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2019 fis-16 ta’ April 2019 u l-Programm ta’ Stabbiltà tagħha tal-2019 fit-30 ta’ April 2019. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess waqt.

                  (5)

                  Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi relevanti għall-pajjiż ġew indirizzati waqt l-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (“Fondi SIE”) għall-perjodu 2014-2020. Kif previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5), fejn ikun meħtieġ li jingħata sostenn għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista’ titlob lil Stat Membru li jirrieżamina l-Ftehim ta’ Sħubija u l-programmi rilevanti tiegħu u jipproponi emendi għalihom. Il-Kummissjoni pprovdiet iktar dettalji dwar kif tista’ tagħmel użu minn din id-dispożizzjoni fil-linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi SIE ma’ governanza ekonomika tajba.

                  (6)

                  Malta bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fil-programm ta’ Stabbiltà tagħha għall-2019, il-gvern qed jippjana tnaqqis fis-surplus nominali, minn 2 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2018 għal 0,9 % tal-PDG fl-2019, segwit minn żieda marġinali ta’ 1,0 % tal-PDG fl-2020 li jkompli għal 1,1 % tal-PDG fl-2021 u fl-2022. Fuq il-bażi tal-bilanċ strutturali kkalkulat mill-ġdid (6), l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju — baġit li f’termini strutturali jkun ibbilanċjat — għadu qed jiġi ssuperat matul il-perjodu tal-programm. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern mal-PDG huwa mistenni li jibqa’ taħt il-valur referenzjarju tat-Trattat ta’ 60 % tal-PDG, u mistenni jonqos gradwalment minn 46 % tal-PDG fl-2018 għal madwar 33 % fl-2022. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-projezzjonijiet baġitarji huwa plawsibbli. Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa għall-2019 tal-Kummissjoni, il-bilanċ strutturali huwa previst li jirreġistra surplus ta’ 0,6 % tal-PDG fl-2019 u ta’ 0,8 % tal-PDG fl-2020, aktar mill-objettiv baġitarju fuq terminu medju. B’mod ġenerali, il-Kunsill hu tal-opinjoni li Malta hija mistennija li tikkonforma mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir fl-2019 u fl-2020. Fl-istess ħin, l-iżviluppi fin-nefqa jenħtieġ li jiġu mmonitorjati bir-reqqa fuq terminu ta’ żmien qasir kif ukoll medju, speċjalment minħabba r-riskji futuri possibbli marbutin mas-saħħa tad-dħul.

                  (7)

                  Iż-żieda fin-nefqa marbuta mal-età tirrappreżenta riskju għas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi fuq terminu twil. In-nefqa pubblika relatata mal-età fis-sistemi tal-pensjonijiet u tal-kura tas-saħħa hija mistennija li tiżdied b’mod sinifikanti meta mqabbla ma’ Stati Membri oħra, u dan jindika riskju fiż-żieda fid-dejn fuq terminu twil. Diversi miżuri għandhom l-għan li jagħmlu l-pensjonijiet aktar adegwati, anke billi jiġu msaħħa l-inċentivi għat-tfaddil għall-pensjonijiet privati u għall-pensjonijiet volontarji tal-irtirar mix-xogħol. L-isforzi li għaddejjin għenu biex tiżdied il-provvista tax-xogħol u biex il-ħajja tax-xogħol titwal, b’impatt pożittiv fuq ir-rati tal-impjiegi tan-nisa u tal-ħaddiema akbar fl-età. Fl-2018, il-gvern għamel aġġustamenti biex jinkludi kontribuzzjonijiet li jkunu saru wara l-età tal-pensjoni u ppermetta lil persuni li jaħdmu għal rashom u lill-pensjonanti taħt il-65 sena li jaħdmu part-time biex iħallsu kontribuzzjonijiet li jkunu proporzjonati mal-pagi tagħhom, biex b’hekk jippromwovu ħajjiet tax-xogħol itwal. Madankollu, l-età statutorja tal-irtirar, li gradwalment qed tiżdied mil-livell attwali ta’ 63 sena għal 65 sena, hija mistennija li tibqa’ l-istess wara l-2027, minkejja li huwa mistenni li l-istennija tal-għomor se tkompli tiżdied. Il-Grupp ta’ Strateġija għall-Pensjonijiet imwaqqaf fl-2018 huwa mistenni li jippubblika rapport sa Diċembru 2020, li jiddeskrivi r-rakkomandazzjonijiet sabiex is-sostenibbiltà u l-adegwatezza tas-sistema tal-pensjonijiet titjieb. Fir-rigward tal-kura tas-saħħa, bħalissa għaddejjin miżuri biex jiġu deċentralizzati s-servizzi, mill-isptarijiet sal-kura tas-saħħa primarja, u biex fuq terminu twil jitjieb l-għoti tas-servizzi tal-kura tas-saħħa. Il-pjanijiet attwali biex tiġi estiża l-kapaċità tal-kura tal-outpatients fl-isptarijiet pubbliċi jistgħu jgħinu biex jiġu indirizzati l-ħinijiet twal ta’ stennija għal ċerti oqsma ta’ speċjalizzazzjoni. Madankollu, sa issa ma ntużawx għal kollox miżuri oħra biex jitnaqqsu r-riferimenti bla bżonn għal għand speċjalisti u biex l-użu mhux xieraq tal-kura fid-dipartiment ta’ emerġenza jiġi ttrasferit għal dak tal-kura tal-outpatients, u b’hekk dan qed iżomm milli jsir titjib fl-effiċjenza tas-sistema. Kunċett ġdid għaċ-ċentri tal-kura primarja tas-saħħa kif ukoll investimenti sabiex gradwalment jiġi estiż l-użu tas-servizzi elettroniċi fil-qasam tas-saħħa (eHealth), bl-għan li s-servizzi jiġu deċentralizzati mill-isptarijiet għal-livell ta’ kura primarja tas-saħħa. Biex tiġi riflessa d-domanda li dejjem qed tikber għall-kura fuq terminu twil, ġew introdotti fl-2017-2018 tipi ġodda ta’ servizzi ta’ kura fil-komunità u fid-djar. Minkejja l-potenzjal tagħhom, l-impatt tal-miżuri fil-qasam tal-pensjonijiet u tal-kura tas-saħħa dwar is-sostenibbiltà fiskali għad trid isseħħ.

                  (8)

                  Fl-aħħar deċennju, Malta esperjenzat bidla qawwija lejn is-settur tas-servizzi, b’enfasi qawwija fuq oqsma orjentati internazzjonalment bħas-servizzi finanzjarji, it-turiżmu u r-remote gaming. L-espansjoni tas-settur tas-servizzi kkontribwiet għat-tkabbir ekonomiku u biex jitkattar bilanċ favorevoli kbir fil-kont kurrenti. Fl-istess waqt, id-dipendenza dejjem akbar fuq setturi li huma meqjusa vulnerabbli għall-integrità finanzjarja toħloq sfidi għall-qafas ta’ governanza, u b’hekk titqiegħed pressjoni fuq il-kapaċità ta’ superviżjoni u ta’ infurzar. B’mod partikolari, id-daqs tas-settur finanzjarju u dak tal-gaming u l-isforzi biex jiġu attirati operaturi tal-kriptovaluti jeħtieġu infurzar effettiv kontra l-ħasil tal-flus. Iż-żieda reċenti fir-riżorsi umani u baġitarji tal-Unità ta’ Analiżi tal-Intelligence Finanzjarja flimkien mat-tisħiħ tal-proċeduri u tal-proċessi tagħha huma passi pożittivi. Nuqqasijiet fil-governanza, b’mod partikolari fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni, jistgħu jkunu detrimentali għall-klima tal-kummerċ u jaffettwa l-investiment b’mod negattiv. B’mod partikolari, hemm riskju ta’ kunflitt ta’ interess f’diversi livelli tal-gvern. Barra minn hekk, bħalissa l-Iskwadra kontra Reati Ekonomiċi, tal-Pulizija, hija nieqsa mill-persunal. F’dan il-kuntest, huwa importanti li qafas leġiżlattiv imsaħħaħ jimxi id f’id ma’ implimentazzjoni f’waqtha u bir-reqqa. It-titjib fil-qafas ta’ governanza u l-iżgurar ta’ implimentazzjoni effettiva huma l-element prinċipali biex tiġi ppreservata l-attraenza ta’ Malta u biex l-ekonomija tiġi protetta minn riskji għar-reputazzjoni tagħha.

                  (9)

                  Is-settur tal-assigurazzjoni huwa espost għal riskji ta’ superviżjoni passiva, fejn il-kooperazzjoni bejn is-superviżuri domestiċi u esterni hija essenzjali. B’kuntrast mas-settur bankarju, is-superviżjoni tas-sussidjarji fis-settur tal-assigurazzjoni huma soġġetti għas-superviżjoni domestika, jiġifieri l-kumpaniji tal-assigurazzjoni rreġistrati f’Malta u li jipprovdu assigurazzjoni f’pajjiżi oħra huma taħt is-superviżjoni diretta tar-regolatur Malti. Madankollu, il-kapaċità superviżorja sa issa għadha ma ġietx imsaħħa biżżejjed. Barra minn hekk, il-kumplessità tal-mudelli tan-negozju tal-assigurazzjoni kif ukoll il-prodotti, flimkien maż-żieda fid-domanda għall-istabbiliment u l-espansjoni ta’ mekkaniżmi speċjalizzati tal-assigurazzjoni jeħtieġu superviżjoni stretta.

                  (10)

                  Ir-riformi li għandhom l-għan li jtejbu l-indipendenza tal-ġudikatura u tas-sistema tal-ġustizzja għadhom għaddejjin. Dawn jinkludu, b’mod partikolari, it-twaqqif ta’ servizz ta’ prosekuzzjoni ġdid, indipendenti mill-Avukat Ġenerali u mill-pulizija, kif irrakkomandat ukoll mill-Kummissjoni għad-Demokrazija tal-Kunsill tal-Ewropa permezz tad-Dritt (il-Kummissjoni ta’ Venezja), f’opinjoni dwar Malta, adottata f’Diċembru 2018. Barra minn hekk, qafas imsaħħaħ ta’ governanza, inkluż l-infurzar effettiv ġudizzjarju u ta’ kontra l-korruzzjoni, huwa prerekwiżit biex jinkisbu l-benefiċċji sħaħ tal-investiment.

                  (11)

                  Il-proporzjon tal-intrapriżi innovattivi għadu lura. Il-prestazzjoni tar-riċerka u l-innovazzjoni jenħtieġ li tissaħħaħ permezz tal-ispeċjalizzazzjoni intelliġenti sabiex din tkun tista’ tikkontribwixxi għat-tkabbir fil-produttività. Malta għadha ma fformulatx strateġija tal-kompetittività koerenti, komprensiva u fit-tul biex l-ekonomija domestika tavvanza fil-katina tal-valur. Minħabba l-ispeċjalizzazzjoni ta’ Malta f’servizzi li qed jikbru malajr u l-aspirazzjonijiet tagħha rigward it-teknoloġija tal-blockchain, huwa ferm importanti li jsir aktar investiment fil-kapaċità amministrattiva u superviżorja. Barra minn hekk, iż-żieda fil-prestazzjoni tal-innovazzjoni ta’ Malta se teħtieġ aktar investiment f’assi intanġibbli, inkluż fir-riċerka u fl-iżvilupp (R&Ż), biex jiġu indirizzati d-defiċits u l-lakuni fil-ħiliet, u biex jiġu ffaċilitati r-rabtiet bejn ix-xjenza u n-negozju, kollha b’governanza aktar effettiva tas-sistema tar-riċerka u l-innovazzjoni.

                  (12)

                  Malta teħtieġ li tippromwovi l-bidla lejn ekonomija aktar sostenibbli u effiċjenti fl-użu tar-riżorsi, pereżempju billi tinvesti fil-potenzjal mhux sfruttat għall-effiċjenza enerġetika u l-enerġija rinnovabbli, fiċ-ċiklu tal-ġestjoni tal-ilma, fil-ġestjoni tal-iskart, u tindirizza l-emissjonijiet li dejjem qed jiżdiedu mill-air conditioning, l-azzjoni klimatika u l-mobbiltà sostenibbli, li ser ikun fiha emissjonijiet mit-trasport bit-triq. Minħabba alternattivi limitati fit-trasport u fl-ivvjaġġar kif ukoll il-propagazzjoni għolja tal-karozzi, il-konġestjoni fit-toroq hija waħda mill-aspetti l-aktar dgħajfin tal-ambjent kummerċjali ta’ Malta, u għadha sfida kbira. Barra minn hekk, l-emissjonijiet tal-gassijiet serra mit-trasport bit-triq f’dawn l-aħħar ħames snin żdiedu. Barra minn hekk, l-emissjonijiet tal-gassijiet serra mit-trasport bit-triq żdiedu matul dawn l-aħħar 5 snin. Is-sehem ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli fit-taħlita enerġetika żdied għal 7,2 % fl-2017, ftit aktar mil-livell tal-perkors indikattiv ta’ 6,5 % għall-2017/2018. Madankollu, il-konsum aħħari tal-enerġija f’Malta qed jiżdied kontinwament. Aktar investimenti fis-setturi kollha huma meħtieġa fuq terminu ta’ żmien qasir sabiex jintlaħqu l-miri nazzjonali tal-enerġija rinnovabbli u tal-effiċjenza enerġetika tal-2020. I-finanzjament għar-R&Ż jew il-miżuri ta’ appoġġ jiġu implimentati biex jiġu żviluppati teknoloġiji ġodda/imtejba li jindirizzaw l-ambjent u t-tibdil fil-klima. Il-prezz soċjali u ambjentali tal-isplużjoni fil-qasam tad-djar jeħtieġ monitoraġġ aktar mill-qrib. Il-prinċipji tal-ekonomija ċirkolari jenħtieġ li jiġu applikati għar-rimi tal-iskart tal-kostruzzjoni biex jiġi limitat l-impatt ambjentali tiegħu. Il-konsegwenzi ekonomiċi u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tad-djar jenħtieġ li jingħataw attenzjoni.

                  (13)

                  Ir-rata tal-impjiegi f’Malta, li issa hija aktar mill-medja tal-Unjoni, għadha qed tiżdied. Enfasi speċjali f’dan ir-rigward tista’ tkun ta’ benefiċċju għall-persuni b’diżabilità. Id-diskrepanza fl-impjiegi bejn l-irġiel u n-nisa għadha l-akbar waħda fl-Unjoni u l-parteċipazzjoni tan-nisa fis-suq tax-xogħol tonqos wara li jagħlqu 40 sena, l-aktar minħabba responsabbiltajiet ta’ indukrar. Aktar sostenn fis-suq tax-xogħol għall-persuni qiegħda li jindukraw b’mod informali jista’ jindirizza din il-lakuna. Id-dipendenza li dejjem qed tikber fuq il-ħaddiema barrani biex jiġi indirizzat in-nuqqas ta’ ħaddiema u ta’ ħiliet toħloq sfidi soċjali u ta’ sostenibbiltà. L-inizjattivi ta’ politika fl-oqsma tas-suq tax-xogħol, tal-ħiliet u tal-inklużjoni soċjali jistgħu jibbenefikaw minn monitoraġġ u evalwazzjoni aħjar.

                  (14)

                  Malta tinvesti ammonti relattivament għoljin fl-edukazzjoni u t-taħriġ; u, filwaqt li żdiedu l-parteċipazzjoni u l-livell ta’ kisba ġenerali, dan mhuwiex rifless f’riżultati aħjar għal kulħadd. L-istrateġija tal-investiment tibbenefika jekk issir aktar enfasi biex jiġi kkoreġut l-iżvantaġġ soċjali, sabiex tkun konformi mal-prinċipju tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali dwar l-edukazzjoni inklużiva u ta’ kwalità. Il-miżuri meħuda matul dawn l-aħħar għaxar snin wasslu għal tnaqqis fit-tluq bikri mill-iskola, iżda r-rata għadha waħda mill-ogħla fl-Unjoni. Miżuri riċenti jfittxu wkoll li jtejbu l-inklużività fl-edukazzjoni terzjarja, iżda f’dan il-livell għadha taħt il-medja tal-Unjoni u twassal għal sfidi marbutin mal-ħiliet. Il-parteċipazzjoni fit-tagħlim għall-adulti qed tiżdied iżda għadha baxxa għal dawk b’ħiliet baxxi u mhux attivi.

                  (15)

                  Il-ġlieda kontra l-ippjanar aggressiv tat-taxxa hija essenzjali biex is-sistemi tat-taxxa jsiru aktar effiċjenti u ġusti, kif rikonoxxut fir-Rakkomandazzjoni tal-2019 għaż-żona tal-euro. L-effetti sekondarji tal-istrateġiji ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa mill-kontribwenti bejn l-Istati Membri jirrikjedu azzjoni kkoordinata ta’ politiki nazzjonali biex jikkomplementaw il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni. Malta ħadet miżuri kontra l-ippjanar aggressiv tat-taxxa, iżda l-livell għoli tal-pagamenti ta’ dividendi u ta’ royalties bħala perċentwal tal-PDG jindika li r-regoli tat-taxxa ta’ Malta jistgħu jintużaw minn kumpaniji li jieħdu sehem fl-ippjanar aggressiv tat-taxxa. In-nuqqas ta’ taxxi minn ras il-għajn fuq il-pagamenti diretti ’l barra (jiġifieri minn residenti tal-Unjoni għal residenti ta’ pajjiż terz) ta’ dividendi, interessi u royalties magħmula minn kumpaniji bbażati f’Malta jistgħu jwasslu għal sitwazzjoni fejn dawn il-pagamenti jaħarbu t-taxxa għal kollox, jekk ma jkunux ukoll soġġetti għat-taxxa fil-pajjiż destinatarju. Filwaqt li s-sistema ta’ Tnaqqis ta’ Mgħax Nozzjonali ta’ Malta tgħin biex titnaqqas id-distorsjoni favur id-dejn fuq l-ekwità, ir-regoli kontra l-abbuż tal-iskema flimkien ma’ rata tajba u sistema bbażata fuq l-istokk kollu ta’ ekwità, jirrikjedu monitoraġġ mill-qrib biex jiġi evitat kull użu ħażin ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa. Minkejja li l-Programm għal Investituri Individwali ta’ Malta u l-Programm ta’ Residenza u Viża ta’ Malta ma jagħtux b’mod awtomatiku residenza għal finijiet ta’ taxxa, l-introjtu jista’, jekk jiġu ssodisfati ċerti rekwiżiti, jiġi eżentat skont ir-reġim tan- ‘nondom’ mingħajr rekwiżiti sostanzjali ta’ preżenza fiżika, sakemm ma jiġix rimess introjtu f’Malta. Dawn jistgħu jiffaċilitaw prattiki ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa, u mill-OECD ġew elenkati li potenzjalment għandhom ir-riskju għoli li jiġu użati ħażin biex jiġi evitat l-iskambju awtomatiku tal-kontijiet finanzjarji.

                  (16)

                  L-ipprogrammar tal-fondi tal-Unjoni għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin biex jiġu indirizzati xi wħud mil-lakuni identifikati fir-rakkomandazzjonijiet, b’mod partikolari fl-oqsma koperti mill-Anness D tar-rapport tal-2019 tal-pajjiż. Dan jippermetti li Malta tagħmel l-aqwa użu minn dawn il-fondi fir-rigward tas-setturi identifikati.

                  (17)

                  Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2019, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika ta’ Malta u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż għall-2019. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2019, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2019 u s-segwitu li ngħataw ir-rakkomandazzjonijiet indirizzati lil Malta fis-snin preċedenti. Il-Kummissjoni mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli f’Malta imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

                  (18)

                  Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà għall-2019 u huwa tal-opinjoni (7) li Malta hija mistennija tikkonforma mal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir,

            B’DAN JIRRAKKOMANDA li Malta tieħu azzjoni fl-2019 u fl-2020 biex:

         1.

            Tiżgura s-sostenibbiltà fiskali tas-sistemi tal-kura tas-saħħa u tal-pensjonijiet, inkluż billi tillimita l-irtirar bikri u taġġusta l-età statutorja tal-irtirar minħabba li huwa mistenni li l-istennija tal-għomor tiżdied.

         1.

            Tindirizza l-karatteristiċi fis-sistema tat-taxxa li jistgħu jiffaċilitaw ippjanar aggressiv tat-taxxa minn individwi u kumpaniji multinazzjonali, b’mod partikolari permezz ta’ pagamenti diretti ’l barra mill-pajjiż. Issaħħaħ il-qafas globali ta’ governanza, inkluż billi tkompli l-isforzi biex tinkixef il-korruzzjoni u jinfetħu kawżi għall-każijiet ta’ korruzzjoni. Tkompli bil-progress li qed isir dwar it-tisħiħ tal-qafas kontra l-ħasil tal-flus, b’mod partikolari rigward l-infurzar. Issaħħaħ l-indipendenza tal-ġudikatura, b’mod partikolari s-salvagwardji għall-ħatriet ġudizzjarji u għas-sensji, u tistabbilixxi servizz ta’ prosekuzzjoni separat.

         1.

            Tiffoka l-politika ekonomika, marbuta mal-investiment, fuq ir-riċerka u l-innovazzjoni, il-ġestjoni tar-riżorsi naturali, l-effiċjenza fl-użu tar-riżorsi u tal-enerġija, it-trasport sostenibbli, it-tnaqqis tal-konġestjoni tat-traffiku kif ukoll l-edukazzjoni u t-taħriġ inklużivi.

         Magħmul fi Brussell, id-9 ta’ Lulju 2019.

               Għall-Kunsill

               Il-President

            M. LINTILÄ

         (1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

         (2)  Ir-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

         (3)  ĠU C 136, 12.4.2019, p. 1.

         (4)  ĠU C 320, 10.9.2018, p. 76.

         (5)  Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).

         (6)  Il-bilanċ aġġustat b’mod ċikliku nett għall-miżuri ta’ darba u temporanji, kif ikkalkulat mill-ġdid mill-Kummissjoni bl-użu tal-metodoloġija miftiehma b’mod komuni.

         (7)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.


title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tad-9 ta’ Lulju 2019 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tan-Netherlands għall-2019 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tan-Netherlands għall-2019

text:
               5.9.2019

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 301/112

      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
      tad-9 ta’ Lulju 2019
      dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tan-Netherlands għall-2019 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tan-Netherlands għall-2019
      (2019/C 301/19)
      IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
      Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
      Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,
      Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,
      Billi:

                  (1)

                  Fil-21 ta’ Novembru 2018, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li ta bidu għas-Semestru Ewropew biex tiġi kkoordinata l-politika ekonomika għall-2019. Qieset kif dovut il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, kif ipproklamat mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fil-21 ta’ Marzu 2019. Fil-21 ta’ Novembru 2018, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija identifikat lin-Netherlands bħala wieħed mill-Istati Membri li huwa meħtieġ li ssirlu analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro, li ġiet approvata mill-Kunsill Ewropew fil-21 ta’ Marzu 2019. Fid-9 ta’ April 2019, il-Kunsill adotta r-rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (3) (“Rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro tal-2019”) li tagħti ħames rakkomandazzjonijiet għaż-żona tal-euro (“ir-rakkomandazzjonijiet għaż-żona tal-euro”).

                  (2)

                  Bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, u fid-dawl tar-rabtiet mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja, jenħtieġ li n-Netherlands jiżguraw l-implimentazzjoni sħiħa u f’waqtha tar-Rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro tal-2019, kif riflessa fir-rakkomandazzjonijiet (1) u (3) hawn taħt. B’mod partikolari, il-miżuri tal-investiment u l-miżuri li jappoġġaw it-tkabbir tal-pagi se jgħinu biex tiġi indirizzata r-rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro fir-rigward ta’ bilanċjar mill-ġdid taż-żona tal-euro, il-miżuri tat-taxxa se jgħinu biex tiġi indirizzata t-tieni rakkomandazzjoni taż-żona tal-euro fir-rigward tal-ġlieda kontra l-ippjanar aggressiv tat-taxxa, u t-tnaqqis tad-distorsjoni favur id-dejn għall-unitajiet domestiċi se jgħin biex tiġi indirizzata r-raba’ rakkomandazzjoni taż-żona tal-euro rigward it-tnaqqis tad-distorsjoni favur id-dejn fit-tassazzjoni.

                  (3)

                  Ir-rapport tal-pajjiż għall-2019 tan-Netherlands ġie ppubblikat fis-27 ta’ Frar 2019. Fih ġie vvalutat il-progress li għamlu n-Netherlands biex jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fit-13 ta’ Lulju 2018 (4), is-segwitu li ngħataw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tan-Netherlands biex jilħqu l-miri nazzjonali tagħhom tal-Ewropa 2020. Ir-rapport inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fis-27 ta’ Frar 2019. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li n-Netherlands qed jesperjenzaw żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, l-istokk kbir ta’ dejn privat u l-bilanċ pożittiv kbir fil-kont kurrenti jikkostitwixxu sorsi ta’ żbilanċ, b’rilevanza transfruntiera. Bl-appoġġ tat-tkabbir ekonomiku, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG kompla bix-xejra ’l isfel tiegħu, kemm għad-dejn korporattiv kif ukoll għal dak tal-unitajiet domestiċi, għalkemm għadu għoli. Minkejja dan, id-dejn domestiku nominali qiegħed jiżdied bil-mod bis-saħħa ta’ prezzijiet tad-djar li qed jiżdiedu.

                  (4)

                  Fid-29 ta’ April 2019, in-Netherlands ippreżentaw il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħhom għall-2019 u l-Programm ta’ Stabbiltà tagħhom għall-2019. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

                  (5)

                  Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi rilevanti għall-pajjiż ġew indirizzati waqt l-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (“Fondi SIE”) għall-perjodu 2014-2020. Kif previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5), fejn ikun meħtieġ li jingħata sostenn għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista’ titlob lil Stat Membru li jirrieżamina l-Ftehim ta’ Sħubija u l-programmi rilevanti tiegħu u jipproponi emendi għalihom. Il-Kummissjoni pprovdiet iktar dettalji dwar kif tista’ tagħmel użu minn din id-dispożizzjoni fil-linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi SIE ma’ governanza ekonomika tajba.

                  (6)

                  In-Netherlands bħalissa jinsabu fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fil-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu tal-2019, il-gvern qed jippjana tnaqqis fil-bilanċ pożittiv tal-gvern ġenerali, minn 1,5 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2018 għal 0,0 % tal-PDG fl-2022. Abbażi tal-bilanċ strutturali rikalkulat (6), l-objettiv baġitarju fit-terminu medju – defiċit strutturali ta’ 0,5 % tal-PDG – jibqa’ jinqabeż matul il-perjodu tal-programm. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2019, id-dejn pubbliku bħala proporzjon tal-PDG hu mistenni li jonqos minn 52,4 % tal-PDG fl-2018 għal 44,6 % tal-PDG fl-2022. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-projezzjonijiet baġitarji huwa plawżibbli. Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-2019 tal-Kummissjoni, il-bilanċ strutturali mistenni li jonqos minn bilanċ pożittiv ta’ 0,8 % tal-PDG fl-2018 għal 0,7 % tal-PDG fl-2019 u għal 0,2 % tal-PDG fl-2020, ’il fuq mill-objettiv baġitarju fit-terminu medju. Id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa previst li jibqa’ jonqos. Kollox ma’ kollox il-Kunsill huwa tal-opinjoni li n-Netherlands huma previsti li jikkonformaw mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir fl-2019 u fl-2020. Fl-istess ħin, filwaqt li jiġi rrispettat l-objettiv baġitarju fit-terminu medju, ikun importanti li jintużaw politiki fiskali u strutturali biex jappoġġaw irpiljar ekonomiku fl-investiment.

                  (7)

                  Fir-rigward tas-sostenibbiltà fiskali, iż-żieda prevista fin-nefqa pubblika fil-kura fit-tul tindika riskji medji fis-sostenibbiltà fit-tul. Fl-2015, il-gvern ċaqlaq parti kbira mis-sistema tal-kura fit-tul lejn id-dominju muniċipali biex itejjeb l-effiċjenza tagħha u jnaqqas l-infiq pubbliku. L-impatt ta’ din ir-riforma fuq is-sostenibbiltà fiskali jeħtieġ li jkun monitorjat.

                  (8)

                  Minn Novembru 2018, il-fondi tal-Fond ta’ Garanzija tad-Depożiti, entità legali indipendenti, ġew spustati mill-kont segregat fil-bank ċentrali Olandiż għal kont mat-Teżor. Il-Fond ta’ Garanzija tad-Depożiti tan-Netherlands kien qed jinbena gradwalment u sa issa akkumula madwar EUR 1 biljun, b’EUR 4 biljuni addizzjonali li kellhom jitħallsu mill-banek sal-2024, li kellhom jiġu investiti f’portafoll diversifikat ta’ assi b’riskju baxx skont id-Direttiva 2014/49/UE tas-16 ta’ April 2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (7) (id-Direttiva dwar Skemi ta’ Garanzija tad-Depożiti). It-trasferiment tal-kont tal-fond inaqqas il-livell tad-dejn gross, iżda ma għandu l-ebda effett fuq id-defiċit pubbliku. Wara dan it-trasferiment, it-Teżor se jkun jista’ juża l-fondi għall-finanzjament tal-infiq tal-gvern, iżda se jkollu jagħmel disponibbli l-fondi f’każ li jkun hemm il-ħtieġa li jsiru pagamenti lid-depożitanti jew li jiġu ffinanzjati interventi skont il-mandat legali tiegħu, li jista’ jkollu impatt fuq l-istabbiltà finanzjarja.

                  (9)

                  L-unitajiet domestiċi tan-Netherlands jikkombinaw assi illikwidi kbar fid-djar u l-pensjonijiet ma’ dejn għoli għall-unitajiet domestiċi. Il-karti tal-bilanċi twal irendu lill-unitajiet domestiċi vulnerabbli għal xokkijiet finanzjarji u ekonomiċi. Il-livell għoli tad-dejn tal-unitajiet domestiċi huwa spjegat permezz ta’ ħelsien ġeneruż mit-taxxa fuq il-pagamenti tal-imgħax fuq l-ipoteki, iżda wkoll min-nuqqas ta’ segment tan-nofs li jiffunzjona tajjeb fis-suq tal-kiri u minn tfaddil obbligatorju għoli għall-pensjonijiet. Sfida ewlenija fl-indirizzar tal-livelli għolja ta’ dejn tal-unitajiet domestiċi hija dik tas-suq tad-djar, fejn riġiditajiet u inċentivi li joħolqu distorsjonijiet li akkumulaw matul deċennji jsawru x-xejriet tal-finanzjament tad-djar u dawk tat-tfaddil settorjali. Mill-2012, ġew implimentati sensiela ta’ miżuri li, parzjalment, jindirizzaw din is-sitwazzjoni. L-aċċellerazzjoni mħabbra tat-tnaqqis fid-deduċibbiltà tat-taxxa fuq l-imgħax ipotekarju saret liġi u se tibda fl-2020. Minkejja dan, il-ħelsien mit-taxxa fuq pagamenti ta’ self ipotekarju għadu ġeneruż u jibqa’ jirriżulta f’distorsjoni sostanzjali favur id-dejn għall-unitajiet domestiċi. Fl-istess ħin, is-suq tal-kiri privat, bħala l-uniku segment mhux sussidjat, jibqa’ sottożviluppat filwaqt li huwa responsabbli għal 13 % tad-djar kollha. In-nuqqas ta’ suq li jiffunzjona tajjeb għas-segment tan-nofs tas-suq tal-kiri jinkoraġġixxi lill-unitajiet domestiċi biex jixtru pjuttost milli jikru, li jwassal għal proporzjonijiet għoljin ta’ dejn meta mqabbel mad-dħul u għal vulnerabbiltà finanzjarja.

                  (10)

                  Filwaqt li s-sistema tal-pensjonijiet tiffunzjona sew rigward l-adegwatezza tal-pensjonijiet u s-sostenibbiltà fiskali, hija għandha żvantaġġi f’termini ta’ ġustizzja interġenerazzjonali, ta’ trasparenza fuq id-drittijiet tal-pensjoni u ta’ flessibilità. Barra minn hekk, il-kontribuzzjonijiet tal-pensjoni okkupazzjonali huma għoljin u jvarjaw skont il-prestazzjoni tal-fondi tal-pensjonijiet. Għaldaqstant, tista’ taffettwa l-infiq tal-unitajiet domestiċi b’mod proċikliku. Riforma tas-sistema tal-pensjonijiet tista’, matul iċ-ċiklu tal-ħajja, twassal għal kontribuzzjonijiet tal-pensjoni aktar baxxi u konsum aktar stabbli (jew “livellar tal-konsum”). Il-gvern ikkonferma l-intenzjoni tiegħu li jirriforma b’mod sostanzjali t-tieni pilastru tal-pensjonijiet biex itejjeb il-kopertura u joħloq ambjent aktar trasparenti, aktar flessibbli u sistema aktar ġusta mil-lat attwarju. Ir-riforma simultanja tal-istituzzjonijiet tas-suq tad-djar u tas-sistema tal-pensjonijiet għandha l-potenzjal li tqassar il-karti tal-bilanċ tal-unitajiet domestiċi, u li tagħmel is-settur tal-unitajiet domestiċi inqas vulnerabbli għal xokkijiet finanzjarji u ekonomiċi b’effetti ta’ benefiċċju għar-reżiljenza makroekonomika u għat-tkabbir ekonomiku.

                  (11)

                  Minkejja qgħad baxx, rati għoljin ta’ postijiet ta’ xogħol battala u nuqqas dejjem jikber ta’ ħaddiema, sa issa t-tkabbir fil-pagi nominali baqa’ moderat (1,1 % fl-2017 u 2,4 % fl-2018). Il-pagi fil-ftehimiet kollettivi żdiedu b’medja ta’ 2,1 % fl-2018 filwaqt li l-pagi pubbliċi żdiedu b’rata aktar mgħaġġla (bi 3 % fit-tieni nofs tal-2018). Barra minn hekk, intlaħqu ftehimiet dwar il-pagi li wasslu għal żieda nominali ta’ 7 % f’sentejn għall-ħaddiema kollha taċ-ċivil mal-gvern ċentrali. Ġie pprovdut finanzjament addizzjonali biex jiżdiedu s-salarji tal-għalliema tal-iskejjel primarji. Barra minn hekk, il-gvern adotta diversi miżuri fiskali, li jnaqqsu l-piż tat-taxxa fuq ix-xogħol u jimmiraw biex iżidu d-dħul nett disponibbli tal-familja ta’ dawk li jaħdmu. Li d-dħul nett disponibbli tal-unitajiet domestiċi jkompli jingħata spinta billi jissaħħu l-kundizzjonijiet li jappoġġaw it-tkabbir tal-pagi u bir-riforma tat-tieni pilastru tas-sistema tal-pensjonijiet sabiex din issir aktar trasparenti, aktar ġusta bejn il-ġenerazzjonijiet u aktar reżiljenti għax-xokkijiet, għandu jappoġġa d-domanda domestika u jgħin l-ibbilanċjar mill-ġdid taż-żona tal-euro.

                  (12)

                  Il-ġlieda kontra l-ippjanar aggressiv tat-taxxa hija essenzjali biex is-sistemi fiskali jsiru aktar effiċjenti u ġusti kif rikonoxxut fir-Rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro tal-2019. L-effetti sekondarji ta’ strateġiji ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa tal-kontribwenti bejn l-Istati Membri jirrikjedu azzjoni koordinata ta’ politiki nazzjonali biex jikkomplementaw il-leġislazzjoni tal-Unjoni. In-Netherlands ħadu miżuri kontra l-ippjanar aggressiv tat-taxxa, iżda l-livell għoli ta’ dividendi, royalties u pagamenti ta’ imgħax li jsiru permezz tan-Netherlands jissuġġerixxi li r-regoli tat-taxxa tal-pajjiż huma użati minn kumpaniji li jinvolvu ruħhom f’ippjanar aggressiv tat-taxxa. Proporzjon kbir tal-istokk tal-investiment dirett barrani huwa miżmum minn entitajiet bi skop speċjali. In-nuqqas ta’ taxxi minn ras il-għajn fuq outbound royalties (jiġifieri minn residenti tal-Unjoni għal residenti ta’ pajjiż terz) u l-pagamenti ta’ imgħax jista’ jwassal biex dawk il-pagamenti jevadu t-taxxa kompletament, jekk huma wkoll ma jiġux soġġetti għat-taxxa fil-ġurisdizzjoni riċeventi. It-tħabbir tal-aġenda ta’ riforma dwar it-tassazzjoni, inkluż taxxi minn ras il-għajn fuq pagamenti ta’ royalties u ta’ imgħax f’każ ta’ abbuż jew ħlasijiet għal ġuriżdizzjonijiet b’taxxa baxxa, huwa pass importanti sabiex jitnaqqas l-ippjanar aggressiv tat-taxxa u għandu jiġi implimentat malajr u segwit mill-qrib.

                  (13)

                  It-tkabbir fl-impjieg fis-snin reċenti kien dovut l-aktar għal impjieg temporanju u għal impjieg indipendenti, għalkemm it-tkabbir fl-impjiegi għal impjegati b’kuntratti permanenti reċentement qabeż it-tkabbir tal-impjiegi għal impjieg temporanju. Minkejja dan, is-sehem tal-impjieg flessibbli għadu għoli u jirrappreżenta sehem sostanzjali tas-suq tax-xogħol. Il-perċentwal għoli ta’ kuntratti temporanji u ż-żieda rapida ta’ persuni li jaħdmu għal rashom mingħajr impjegati magħhom jidher fil-kuntest ta’ differenzi kbar fir-regolamenti li japplikaw għax-xogħol, fil-protezzjoni tal-ħaddiema, u fid-differenzi bejn il-leġislazzjoni tat-taxxa u tas-sigurtà soċjali. Ġie adottat pakkett ta’ miżuri (liġi dwar is-suq tax-xogħol f’bilanċ, “Wet Arbeidsmarkt in Balans”) biex jagħmilha aktar faċli li jiġu ingaġġati impjegati permanenti u biex il-kuntratti flessibbli jsiru anqas flessibbli. L-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri (li għandha tidħol fis-seħħ fl-2020) għandha tiġi mmonitorjata mill-qrib. Barra minn hekk, ġew imħabbra miżuri biex jitħaffef l-obbligu tal-impjegaturi biex ikomplu jħallsu s-salarji għal sentejn f’każ ta’ mard. Madankollu, ma ġiet adottata l-ebda miżura konkreta oħra sa issa. Għalhekk, xi wħud minn dawn il-fatturi istituzzjonali għadhom joħolqu inċentivi finanzjarji għall-impjegati biex jibdew jaħdmu għal rashom jew favur tal-użu tal-istatus ta’ persuni li jaħdmu għal rashom mingħajr impjegati. Il-persuni li jaħdmu għal rashom aktar hemm ċans li jkunu assigurati b’mod insuffiċjenti kontra d-diżabilità, il-qgħad u x-xjuħija, li jista’ jaffettwa s-sostenibilità tas-sistema tas-sigurtà soċjali fuq medda twila ta’ żmien. Apparti dan, l-infurzar ta’ miżuri li jindirizzaw l-impjiegi indipendenti fittizji ġie sospiż sal-2020.

                  (14)

                  Minkejja suq tax-xogħol li jaħdem tajjeb b’mod ġenerali, it-trawwim ta’ opportunitajiet rigward l-impjieg u ta’ inklużjoni attiva jibqa’ jirrappreżenta sfida importanti, b’mod partikolari għal persuni li ġejjin minn kuntest ta’ migrazzjoni, għal dawk li joperaw fil-marġni tas-suq tax-xogħol u għal dawk li huma ekonomikament inattivi. Barra minn hekk, għad hemm potenzjal ta’ xogħol li għadu ma ġiex sfruttat, b’mod partikolari fost l-għadd kbir ta’ nisa li jaħdmu part-time.

                  (15)

                  Il-ħiliet tekniċi u diġitali u l-professjonisti kwalifikati huma kruċjali għall-kapaċità tal-ekonomija tan-Netherlands biex tkun innovattiva u tkabbar il-produttività. Dan jindika l-ħtieġa li jkun hemm aktar investiment fit-taħriġ, inkluż taħriġ fil-ħiliet diġitali, u biex jiġu promossi opportunitajiet flessibbli ta’ titjib tal-kompetenzi u taħriġ mill-ġdid. It-titjib fil-kapaċità tas-soċjetà għall-innovazzjoni jirrikjedi wkoll investimenti li jappoġġaw l-edukazzjoni fix-xjenza, it-teknoloġija, l-inġinerija u l-matematika. Barra minn hekk, iż-żieda tal-investiment fil-ħiliet, fl-edukazzjoni u fit-taħriġ hija kruċjali biex jitjieb l-aċċess għas-suq tax-xogħol u l-impjegabbiltà għal dawk li jinsabu fil-marġni tas-suq tax-xogħol, filwaqt li jitrawmu l-opportunitajiet indaqs u l-inklużjoni attiva.

                  (16)

                  Filwaqt li l-intensità tal-investiment fir-riċerka u l-iżvilupp għan-Netherlands żdiedet għal aktar minn 2 %, għadha ferm anqas mill-mira nazzjonali ta’ 2,5 % u mil-livell ta’ dawk bl-aqwa prestazzjoni. F’termini ta’ produttività, in-Netherlands huwa wieħed mill-pajjiżi bl-aqwa prestazzjoni f’diversi setturi. It-tkabbir kontinwu tal-produttività, għalhekk, jiddependi ħafna fuq l-innovazzjoni. L-investiment addizzjonali fir-riċerka u l-iżvilupp, u fl-innovazzjoni, speċjalment fis-settur privat, jappoġġa dan.

                  (17)

                  It-transizzjoni fl-enerġija u t-tnaqqis tal-gassijiet b’effett ta’ serra tesiġi investimenti sostanzjali biex jiġi żgurat żvilupp ekonomiku aktar sostenibbli u effiċjenti fir-riżorsi. In-Netherlands x’aktarx se jaqbżu l-miri tal-2020 fil-qasam tat-tnaqqis tal-gassijiet b’effett ta’ serra, filwaqt li biex jintlaħqu l-miri tal-2030 se jkunu meħtieġa miżuri addizzjonali. Il-miri tal-effiċjenza enerġetika primarja u tal-enerġija rinnovabbli tal-2020 mhux se jintlaħqu mingħajr miżuri addizzjonali. Jenħtieġ li l-mira tan-Netherlands għal enerġija rinnovabbli sal-2023, kif definita mill-mira tal-Ftehim dwar l-Enerġija tan-Netherlands, tkun tista’ tintlaħaq bis-saħħa tal-investimenti f’parks eoliċi lil hinn mill-kosta. Sa tmiem l-2019, il-gvern għandu l-għan li jadotta l-Pjan Nazzjonali dwar l-Enerġija u l-Klima li se jipprovdi ħarsa ġenerali lejn il-bżonnijiet ta’ investiment tiegħu sal-2030 għad-dimensjonijiet differenti tal-Unjoni tal-Enerġija, inkluż l-enerġija rinnovabbli, l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija, is-sigurtà tal-provvista u l-mitigazzjoni u l-adattament tal-klima.

                  (18)

                  Il-konġestjoni għadha tirrappreżenta sfida fin-Netherlands, li huwa pajjiż dens u mgħammar sew u attur ewlieni fil-loġistika tal-Unjoni bl-akbar port fl-Unjoni f’Rotterdam u wieħed mill-akbar ajruporti f’Schiphol. Il-kwistjoni ttaffiet b’xogħlijiet addizzjonali ta’ infrastruttura iżda xorta tibqa’ kwistjoni bi spejjeż soċjali għolja u sigħat moħlija fejn wieħed jinqabad fit-traffiku.

                  (19)

                  L-ipprogrammar tal-fondi tal-Unjoni għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin biex jiġu indirizzati xi wħud mill-ħtiġijiet identifikati fir-rakkomandazzjonijiet, b’mod partikolari fl-oqsma koperti mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiż tal-2019. Dan jippermetti li n-Netherlands jagħmlu l-aħjar użu minn dawk il-fondi fir-rigward tas-setturi identifikati.

                  (20)

                  Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2019, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tan-Netherlands u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż għall-2019. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà għall-2019, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma għall-2019 u s-segwitu li ngħataw ir-rakkomandazzjonijiet indirizzati lin-Netherlands fis-snin preċedenti. Il-Kummissjoni ma qisitx biss ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fin-Netherlands iżda qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

                  (21)

                  Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà għall-2019 u huwa tal-opinjoni (8) li n-Netherlands huma mistennija jikkonformaw mal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

                  (22)

                  Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma għall-2019 u l-Programm ta’ Stabbiltà għall-2019. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu li saru skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1) u (3) hawn taħt. Dawk ir-rakkomandazzjonijiet jikkontribwixxu wkoll għall-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni tal-2019 għaż-żona tal-euro, b’mod partikolari l-ewwel u r-raba’ rakkomandazzjonijiet għaż-żona tal-euro. Il-politiki fiskali msemmija fir-rakkomandazzjoni (3) jikkontribwixxu fost l-oħrajn għall-indirizzar tal-iżbilanċi marbuta mal-bilanċ pożittiv tal-kont kurrenti,

            B’DAN JIRRAKKOMANDA li n-Netherlands jieħdu azzjoni fl-2019 u l-2020 biex:

         1.

            Inaqqsu d-distorsjoni favur id-dejn għall-unitajiet domestiċi u d-distorsjonijiet fis-suq tad-djar, inkluż billi jappoġġaw l-iżvilupp tas-settur tal-kiri privat. Jiżguraw li t-tieni pilastru tas-sistema tal-pensjonijiet isir aktar trasparenti, ġust bejn il-ġenerazzjonijiet u reżiljenti għax-xokkijiet. Jimplimentaw politiki biex iżidu l-introjtu nett tal-unitajiet domestiċi, inkluż billi jsaħħu l-kundizzjonijiet li jappoġġaw it-tkabbir fil-pagi, filwaqt li jirrispettaw ir-rwol tas-sħab soċjali. Jindirizzaw karatteristiċi tas-sistema tat-taxxa li jistgħu jiffaċilitaw l-ippjanar aggressiv tat-taxxa, b’mod partikolari permezz ta’ pagamenti ttrasferiti ’l barra, speċjalment bl-implimentazzjoni tal-miżuri mħabbra.

         2.

            Inaqqsu l-inċentivi għal dawk li jaħdmu għal rashom mingħajr impjegati, filwaqt li jippromwovu protezzjoni soċjali adegwata għal dawk li jaħdmu għal rashom, u jindirizzaw l-impjieg indipendenti fittizju. Isaħħu tagħlim komprensiv tul il-ħajja u jaġġornaw il-ħiliet b’mod partikolari ta’ dawk li jinsabu fil-marġni tas-suq tax-xogħol u dawk inattivi.

         3.

            Filwaqt li jirrispettaw l-objettiv baġitarju fuq terminu medju, jużaw politiki fiskali u strutturali biex jappoġġaw irpiljar ekonomiku fl-investiment. Jiffokaw il-politika ekonomika, marbuta mal-investiment, fuq ir-riċerka u l-iżvilupp, b’mod partikolari fis-settur privat, fuq l-enerġija rinnovabbli, l-effiċjenza fl-enerġija u l-istrateġiji ta’ tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ gass serra u fuq l-indirizzar ta’ ostakli fis-settur tat-trasport.

         Magħmul fi Brussell, id-9 ta’ Lulju 2019.

               Għall-Kunsill

               Il-President

            M. LINTILÄ

         (1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

         (2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

         (3)  ĠU C 136, 12.4.2019, p. 1.

         (4)  ĠU C 320, 10.9.2018, p. 80.

         (5)  Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).

         (6)  Il-bilanċ nett aġġustat b’mod ċikliku għal miżuri ta’ darba u temporanji, kif ikkalkulat mill-ġdid mill-Kummissjoni bl-użu tal-metodoloġija maqbula b’mod komuni.

         (7)  Direttiva 2014/49/UE tas-16 ta’ April 2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-iskemi ta’ garanzija tad-depożiti (ĠU L 173, 12.6.2014, p. 149).

         (8)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.