title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 taċ-Ċekja u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 taċ-Ċekja 2020/C 282/03

text:
               26.8.2020

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 282/15

      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
      tal-20 ta’ Lulju 2020
      dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 taċ-Ċekja u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 taċ-Ċekja
      (2020/C 282/03)
      IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
      Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
      Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,
      Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,
      Billi:

                  (1)

                  Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx liċ-Ċekja bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond.

                  (2)

                  Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għaċ-Ċekja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress taċ-Ċekja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress taċ-Ċekja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020.

                  (3)

                  Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

                  (4)

                  Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

                  (5)

                  Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

                  (6)

                  Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

                  (7)

                  Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

                  (8)

                  Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Iċ-Ċekja hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

                  (9)

                  Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li ma jiġux distribwiti b’mod ugwali bejn ir-reġjuni minħabba xejriet ta’ speċjalizzazzjoni differenti. Għalhekk, is-sitwazzjoni kurrenti tinvolvi riskju sostanzjali ta’ twessigħ tad-disparitajiet reġjonali u territorjali fi ħdan iċ-Ċekja, jew il-ħolqien ta’ differenzi territorjali ġodda fil-livell sottoreġjonali, li aggrava x-xejra diġà osservata ta’ twessigħ tad-disparitajiet bejn ir-reġjuni ta’ Karlovarský u Ústecký u l-bqija tal-pajjiż. Flimkien mar-riskju ta’ żarmar temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni kurrenti titlob reazzjonijiet ta’ politika mmirati.

                  (10)

                  Iċ-Ċekja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fis-7 ta’ Mejju 2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tagħha fit-30 ta’ April 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

                  (11)

                  Attwalment iċ-Ċekja tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

                  (12)

                  Fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tiegħu, il-gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 0,3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 5,1 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa previst li jonqos għal 4,1 % tal-PDG fl-2021. Wara li naqas għal 30,8 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 37 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Il-prospetti makroekonomiċi u fiskali huma milquta minn inċertezza kbira relatata mal-pandemija tal-COVID-19.

                  (13)

                  Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, iċ-Ċekja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, dawk il-miżuri baġitarji ammontaw għal 4 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu bonuses tat-taxxa ta’ kumpens u remissjoni tal-obbligi ta’ assigurazzjoni soċjali u tas-saħħa għal sitt xhur għall-persuni li jaħdmu għal rashom (1 % tal-PDG), skema ta’ xogħol għal żmien qasir (1 % tal-PDG), remissjoni tal-ħlasijiet bil-quddiem ta’ taxxa personali u dik korporattiva dovuti f’Ġunju 2020 (0,8 % tal-PDG) u miżuri relatati mas-saħħa (0,7 % tal-PDG). Barra minn hekk, iċ-Ċekja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett immedjat, se jikkontribwixxu biex jipprovdu appoġġ ta’ likwidità għan-negozji. Dawn jinkludu l-aktar skemi ta’ garanzija biex jipprovdu self lill-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju u lill-intrapriżi kbar. Madankollu, il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 ma jikkwantifikax l-obbligazzjonijiet kontinġenti marbuta ma’ dawk il-miżuri mħabbra. Il-biċċa l-kbira tal-miżuri li fuqhom huwa bbażat il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 ġew inklużi wkoll fil-previżjoni tar-rebbiegħa tal-2020 tal-Kummissjoni. Xi miżuri li ma setgħux jiġu kkwantifikati jew li ġew estiżi lil hinn mid-data ta’ skadenza ma setgħux jiġu inklużi. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet iċ-Ċekja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

                  (14)

                  Fuq il-bażi tal-previżjoni tar-rebbiegħa tal-2020 tal-Kummissjoni, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-gvern estiż taċ-Ċekja huwa mbassar li jkun ta’ -6,7 % tal-PDG fl-2020 u -4,0 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjoni tad-dejn tal-gvern estiż huwa pprojettat li jibqa’ taħt 60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021.

                  (15)

                  Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li ċ-Ċekja qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċi ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx.

                  (16)

                  Iċ-Ċekja ddikjarat stat ta’ emerġenza bejn it-12 ta’ Marzu 2020 u s-17 ta’ Mejju 2020 biex trażżan l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19, tagħlaq l-iskejjel, tirrestrinġi l-avvenimenti u l-operazzjoni tal-ħwienet, u tillimita b’mod sinifikanti l-ġbir ta’ persuni. Bejn il-15 ta’ Marzu 2020 u s-17 ta’ Mejju 2020 il-fruntieri fuq l-art kienu wkoll parzjalment magħluqa. Dan illimita l-għadd ta’ ħaddiema Ċeki li spiċċaw mill-impjieg u l-għadd ta’ ħaddiema barranin li daħlu fil-pajjiż, u b’hekk ħoloq konġestjoni tax-xogħol lokali, b’mod partikolari fix-xogħlijiet ta’ manifattura u dawk staġjonali, u ħalla impatt fuq il-ktajjen tal-provvista essenzjali. Biex jgħin lill-unitajiet domestiċi u lill-kumpaniji matul il-kriżi, il-gvern iddikjara pakkett ta’ stimolu li jinvolvi miżuri ta’ appoġġ dirett u garanziji pubbliċi. Filwaqt li dan jista’ jipprovdi għajnuna temporanja, l-ekonomija għadha mistennija li tintlaqat ħażin fl-2020, hekk kif id-domanda esterna taqa’ u l-miżuri ta’ lockdown ifixklu l-attività ekonomika. Il-PDG reali huwa mistenni li jirkupra gradwalment fl-2021, iżda huwa improbabbli li jerġa’ lura għall-valuri tal-2019 matul il-perjodu ta’ tbassir tal-2020-2021. L-impatt fuq setturi bħat-trasport, l-ospitalità u t-turiżmu huwa mistenni li jkun sinifikanti. Il-qgħad se jiżdied iżda dan se jittaffa minn suq tax-xogħol li qabel kien ristrett, il-pakkett ta’ stimolu, u s-sehem baxx ta’ kuntratti temporanji. Biex jiżguraw appoġġ ta’ likwidità, l-awtoritajiet nedew għadd ta’ skemi ta’ garanziji Statali għal intrapriżi ta’ kull daqs. Hemm ukoll differiment ta’ selfa għal konsum u ħlasijiet lura ta’ ipoteki għal tliet xhur jew sitt xhur għal unitajiet domestiċi u ditti milquta mill-kriżi. Fil-proċess tat-tfassil u tal-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jenħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Il-Bank Nazzjonali Ċek adotta wkoll diversi miżuri biex itaffi l-impatt tal-kriżi fuq is-settur finanzjarju.

                  (17)

                  L-isforzi bikrija ta’ mitigazzjoni ta’ COVID-19 relatati mas-saħħa għenu biex titnaqqas il-firxa tal-virus fiċ-Ċekja. Ittieħdu miżuri biex tiżdied il-provvista ta’ tagħmir mediku u tiġi żgurata l-infrastruttura meħtieġa u b’hekk titħejja s-sistema tas-saħħa biex tlaħħaq maż-żieda fid-domanda. L-istatus tas-saħħa tal-popolazzjoni Ċeka tjieb b’mod sinifikanti f’dawn l-aħħar snin, u jqarreb lejn il-medja tal-UE. Madankollu, hemm differenzi reġjonali sostanzjali fl-istennija tal-għomor, parzjalment determinati minn fatturi soċjoekonomiċi u dawk ta’ mġiba. Filwaqt li l-livell ġenerali tal-ħtiġijiet mhux issodisfati awtodikjarati għall-kura medika huwa fost l-aktar baxxi fl-Unjoni, għadhom jippersistu differenzi reġjonali fir-rigward tad-distribuzzjoni ta’ riżorsi tal-kura tas-saħħa u tal-persunal, li ffaċċjaw żiediet fl-istrapazz. Proporzjon sostanzjali tal-forza tax-xogħol tas-saħħa mistenni li jirtira fis-snin li ġejjin. Biex jittaffa l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19, fil-futur ikun meħtieġ li titjieb ir-reżiljenza u l-istat ta’ tħejjija għall-kriżijiet tas-sistema tas-saħħa, filwaqt li jiġi appoġġat l-aċċess ugwali għal provvista akbar ta’ kura primarja u kura integrata biex jitnaqqas l-għadd ta’ pazjenti li jiddaħħlu l-isptar bla bżonn. Dan jista’ wkoll itejjeb il-prevenzjoni u jnaqqas il-kondizzjonijiet ta’ saħħa l-oħra. Is-soluzzjonijiet tas-saħħa elettronika għadhom limitati minkejja l-eżistenza ta’ strateġija nazzjonali dwar is-saħħa elettronika għall-2016-2020.

                  (18)

                  Matul l-2019 u kmieni fl-2020, is-suq tax-xogħol taċ-Ċekja baqa’ b’saħħtu, bil-biċċa l-kbira tal-indikaturi juru eżiti pożittivi. Ir-rata ta’ impjieg kompliet tikber u l-qgħad niżel għar-rata l-aktar baxxa li qatt kien hemm. Madankollu, skont il-previżjoni tar-rebbiegħa tal-2020 tal-Kummissjoni, din tal-aħħar hija mistennija li tiżdied għal 5,0 % fl-2020 u tonqos bi ftit għal 4,2 % fl-2021. Il-gvern wieġeb fil-pront għall-pandemija tal-COVID-19 billi introduċa ħafna miżuri biex jipproteġi d-dħul u l-impjiegi, b’enfasi partikolari fuq l-intrapriżi u l-persuni li jaħdmu għal rashom. Madankollu, xi gruppi vulnerabbli fis-suq tax-xogħol (ħaddiema f’kuntratti ta’ terminu qasir u dawk impjegati permezz ta’ aġenziji tax-xogħol temporanju) mhumiex protetti għalkollox mill-miżuri ta’ mitigazzjoni proposti. L-għeluq tal-kura tat-tfal u tal-iskejjel waqt il-lockdown jista’ jkun laqat b’mod partikolari lil nisa b’responsabbiltajiet ta’ kura sinifikanti. Il-promozzjoni tal-investiment fil-kura tat-tfal u l-kura fit-tul flimkien ma’ arranġamenti tax-xogħol flessibbli, bħat-telexogħol, għandhom iwittu t-triq għat-tranżizzjoni mill-kriżi. Il-politiki tas-suq tax-xogħol u l-forniment tal-ħiliet aktar immirati, f’konsultazzjoni mas-sħab soċjali, jappoġġaw kemm iż-żamma tal-impjegati kif ukoll it-tranżizzjonijiet fl-impjiegi. L-azzjonijiet ta’ sensibilizzazzjoni mis-servizzi pubbliċi tal-impjiegi jistgħu wkoll jiffaċilitaw id-dħul mill-ġdid b’suċċess fis-suq tax-xogħol, b’mod partikolari għal gruppi vulnerabbli. Aċċess aktar faċli u veloċi għall-protezzjoni soċjali jgħin biex tiġi evitata n-nasba tal-faqar u l-iżgumbramenti tad-djar. Ir-riżultati tal-edukazzjoni jibqgħu jintlaqtu b’mod qawwi mill-inugwaljanzi soċjoekonomiċi u minn investiment baxx. L-iżgurar ta’ aċċess ugwali għal edukazzjoni u għal taħriġ inklużivi ta’ kwalità, inkluż fil-kuntest diġitali, jista’ jgħin fit-titjib tal-livelli ta’ ħiliet u jespandi t-tagħlim diġitali. It-trawwim tal-ħiliet diġitali, inkluż permezz ta’ appoġġ u taħriġ kontinwu għall-għalliema u għall-ħarrieġa, huwa partikolarment kruċjali. In-nefqa pubblika għal kull student fil-livelli edukattivi kollha tibqa’ komparattivament baxxa. In-nuqqas ta’ għalliema kwalifikati jindika l-ħtieġa li tiżdied l-attraenza tal-professjoni, b’mod partikolari għaż-żgħażagħ b’talent.

                  (19)

                  Iċ-Ċekja hija fost il-pajjiżi li jistgħu jiġu milquta b’mod partikolari mit-tibdil teknoloġiku u li għandhom bżonn investiment sinifikanti f’dan il-qasam. It-trasformazzjoni diġitali se teħtieġ appoġġ, inkluż fis-setturi tal-industrija u tas-servizzi, permezz ta’ investiment immirat f’soluzzjonijiet u ħiliet intelliġenti. Il-mira għall-kopertura sħiħa fissa tal-broadband intlaħqet iżda l-broadband mobbli għadu relattivament għali. Id-dewmien fl-iżvilupp tal-infrastruttura jista’ jolqot b’mod partikolari gruppi vulnerabbli u reġjuni strutturalment dgħajfa f’riskju akbar li jiġu iżolati. Dan jista’ jkollu wkoll konsegwenzi negattivi fil-monitoraġġ u fil-kontroll tal-epidemija. Sabiex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet tal-konnettività, jeħtieġ investiment f’networks ta’ kapaċità għolja ħafna, fissi u mobbli u miżuri xierqa min-naħa tad-domanda. It-trasferiment f’waqtu tal-ispettru tal-5G f’kondizzjonijiet prevedibbli li jwasslu għall-investiment se jkun essenzjali biex dak jinkiseb. L-użu ta’ servizzi tal-broadband ultraveloċi huwa mxekkel minn domanda baxxa li tirriżulta minn varjabbli multipli bħall-prezz tas-sottoskrizzjoni kif ukoll l-kapaċità tal-akkwist tal-popolazzjoni, l-età u l-edukazzjoni. L-awtoritajiet huma impenjati għall-iżvilupp u għall-integrazzjoni ta’ teknoloġiji diġitali ġodda, iżda dan huwa mxekkel minn livelli persistentement baxxi ta’ ħiliet. L-awtoritajiet Ċeki huma impenjati biex jinkoraġġixxu soluzzjonijiet ibbażati fuq l-intelliġenza artifiċjali, iżda minkejja l-isforzi tal-gvern f’dan il-qasam, iċ-Ċekja xorta għadha lura meta mqabbla mal-Istati Membri fil-fruntiera f’termini ta’ riċerka u attivitajiet ta’ privattivi f’dan il-qasam.

                  (20)

                  Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu ffinanzjati b’mod aktar qawwi fil-bidu, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Il-Pjan Nazzjonali Integrat taċ-Ċekja għall-Enerġija u l-Klima jirrapporta ħtiġijiet importanti ta’ investiment biex tiġi indirizzata b’suċċess it-tranżizzjoni klimatika u enerġetika u biex timxi lejn in-newtralità klimatika. Dan huwa partikolarment il-każ għall-promozzjoni ta’ riżorsi ta’ enerġija rinnovabbli, effiċjenza fl-enerġija, infrastruttura u partijiet tas-sistema ta’ trażmissjoni. L-effetti tat-tibdil fil-klima diġà huma viżibbli f’forma ta’ nixfiet u għargħar, li jikkawżaw telf ekonomiku sinifikanti. It-tniġġis tal-arja huwa wkoll problema perenni. Fl-istess ħin, it-taxxi fuq it-tniġġis huma baxxi ħafna. Il-faħam għadu jiddomina s-settur tal-enerġija u jibqa’ mutur importanti tal-attività ekonomika fi tliet reġjuni Ċeki. Il-kapaċità ta’ żvilupp limitat ta’ promoturi ta’ proġetti u l-appoġġ ta’ konsulenza limitat ipprovdut mill-awtoritajiet Ċeki jibqgħu ostaklu sinifikanti għall-iżvilupp ta’ sensiela ta’ proġetti b’saħħithom li jimplimentaw it-tranżizzjonijiet klimatiċi u diġitali f’dawk ir-reġjuni. B’mod ġenerali, it-tranżizzjoni ’l bogħod mill-faħam hija mistennija li jkollha konsegwenzi soċjoekonomiċi sinifikanti u jidher li ftit hemm ħeġġa ta’ investiment f’teknoloġiji b’emissjonijiet żero u baxxi ta’ gassijiet serra. Il-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli hija anqas mill-medja tal-UE. Is-settur ma għandux inċentivi finanzjarji u qafas legali u istituzzjonali xieraq biex jappoġġjaw l-iżvilupp ulterjuri tiegħu. Jidher ukoll li hemm sensibilizzazzjoni baxxa dwar il-benefiċċji usa’ tal-effiċjenza enerġetika. Ix-xift lejn l-elettromobbiltà kien pjuttost bil-mod u t-trasport bit-triq qed isir wieħed mill-konsumaturi ewlenin tal-enerġija. It-taxxi fuq it-trasport huma baxxi u mhumiex ibbażati fuq l-emissjonijiet tas-CO2. L-infrastruttura tal-iċċarġjar għall-vetturi elettriċi għadha embrijonika. Il-prestazzjoni fl-immaniġġjar tal-iskart tibqa’ moderata fid-dawl ta’ miri aktar ambizzjużi. Hemm nieqsa strateġija komprensiva għall-iżvilupp tal-potenzjal ta’ ċirkolarità tal-ekonomija. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin liċ-Ċekja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Dan jippermetti liċ-Ċekja biex tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

                  (21)

                  L-aċċess għall-finanzjament konvenzjonali huwa ogħla mill-medja tal-UE, iżda l-finanzjament ta’ riskju huwa inqas żviluppat. Il-finanzjament għal intrapriżi domestiċi b’riskju għoli, speċjalment fl-istadju inizjali u dak tal-iżvilupp aktar tard, jibqa’ skars. Filwaqt li xi inizjattivi innovattivi ta’ suċċess inġiebu għas-suq, il-kapital ta’ riskju u ta’ ekwità għadu baxx ħafna. Ir-riċerka u l-innovazzjoni fiċ-Ċekja huma mxekkla minn ħtieġa ta’ riforma sistemika. Għalkemm it-tkabbir kostanti tal-investiment tas-settur privat fir-riċerka u fl-iżvilupp (R&D) għadu għaddej, kumpaniji kbar, l-aktar ta’ proprjetà barranija, jinvestu notevolment aktar f’assi intanġibbli bħall-R&D, minn kumpaniji domestiċi żgħar u medji. L-industrija ta’ teknoloġija medja u għolja tbati minn nuqqas ta’ ħiliet minħabba l-għadd baxx ta’ gradwati fix-xjenza, fit-teknoloġija, fl-inġinerija u fil-matematika (STEM, science, technology, engineering and mathematics) u minn taħriġ mhux adegwat għall-gradwati. Fl-istess ħin, il-promozzjoni tal-intraprenditorija u l-appoġġ għaliha għadhom baxxi, u dan ixekkel it-tkabbir tal-produttività. Il-grad għoli ta’ frammentazzjoni fis-settur tar-riċerka jirriżulta f’firxa dejqa fil-finanzjament ta’ R&D. Il-kooperazzjoni bejn is-settur pubbliku u dak privat hija mxekkla mill-prattiki kurrenti ta’ valutazzjoni tal-karriera tar-riċerkaturi. Il-koperazzjoni aktar mill-qrib bejn l-akkademja u n-negozju, b’mod partikolari permezz ta’ kumpaniji spin-off, tista’ taċċellera t-trasferiment tat-teknoloġija u t-tixrid tal-innovazzjoni.

                  (22)

                  Il-miżuri ta’ lockdown tal-COVID-19 poġġew pressjoni fuq il-ktajjen ta’ provvista u ħafna negozji ma setgħux joperaw, filwaqt li kien hemm nuqqas ta’ riżervi ta’ likwidità. Is-setturi tal-karozzi u tas-servizzi ntlaqtu l-aktar. Barra minn hekk, l-attivitajiet ta’ sorveljanza tas-suq huma mifruxa fuq wisq awtoritajiet u l-koperazzjoni u l-kordinazzjoni mhumiex ottimali. L-iskemi uffiċjali li jipprovdu lill-kumpaniji b’garanziji tal-gvern ġew sottoskritti b’mod mgħaġġel. Hemm lok għal kordinazzjoni aħjar u għal proċessi aktar rapidi biex jitwassal l-appoġġ lill-kumpaniji. Xi partijiet ikkonċernati jaraw il-miżuri adottati mill-awtoritajiet Ċeki biex itaffu l-impatt tal-kriżi tal-COVID-19 bħala burokratiċi u kajmana għall-introduzzjoni fl-ekonomija reali. Hemm lok għal analiżi aħjar tad-data meħtieġa biex jittieħdu deċiżjonijiet malajr, infurmati u ottimali dwar strateġiji u miżuri mmirati għall-irkupru ekonomiku. B’mod ġenerali, il-leġiżlazzjoni li qed tinbidel malajr u l-proċeduri amministrattivi kumplessi jitqiesu mis-settur tan-negozju bħala ostakli għall-investiment. Il-piż amministrattiv huwa partikolarment problematiku għan-negozji ġodda f’termini ta’ liċenzji u permessi. Il-proċeduri twal u tqal biex jinkiseb permess ta’ kostruzzjoni huwa ostaklu importanti. Il-leġiżlazzjoni l-ġdida proposta dwar il-kostruzzjoni qed tiffaċċja kritika. Iċ-Ċekja hija fost l-Istati Membri l-inqas avvanzati f’termini tal-użu ta’ servizzi pubbliċi diġitali. L-għadd ta’ utenti tal-gvern elettroniku għadu ferm taħt il-medja tal-UE. Il-pajjiż qed jimplimenta l-pjan tiegħu ta’ gvern elettroniku. Mill-2020 il-pajjiż għandu “kostituzzjoni diġitali” ġdida li tagħti dritt, sa mhux aktar tard mill-2025, li wieħed jirċievi kważi s-servizzi pubbliċi kollha b’mod elettroniku. Madankollu, sehem relattivament żgħir biss tal-muniċipalitajiet joffru soluzzjonijiet online. Il-Parlament bħalissa qed jiddiskuti bidla fil-Kodiċi tat-Taxxa, li għandha l-għan li żżid id-diġitalizzazzjoni tas-sistema tat-taxxa peress li r-rata ta’ preżentazzjoni elettronika tibqa’ pjuttost baxxa għal ċerti taxxi.

                  (23)

                  Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

                  (24)

                  Il-prestazzjoni tas-settur pubbliku u l-effettività tal-gvern taċ-Ċekja huma kklassifikati taħt il-medja tal-UE. Skont indikaturi internazzjonali, dan jagħti prestazzjoni relattivament tajba rigward l-aċċess għal informazzjoni governattiva fit-tfassil tal-politika. Dan jagħti prestazzjoni anqas tajjeb fuq il-gvern elettroniku, il-professjonaliżmu tas-servizz ċivili, it-trasparenza tal-gvern u l-kontroll tal-korruzzjoni. Ippjanar strateġiku aħjar u koordinazzjoni interministerjali, u inqas frammentazzjoni fil-gvern lokali jtejbu l-effiċjenza tal-amministrazzjoni pubblika. Il-qafas tal-akkwist pubbliku tjieb iżda jista’ jiġġustifika aktar irfinar. Minkejja titjib żgħir, il-korruzzjoni għadha ta’ tħassib għan-negozji u tista’ tfixkel ulterjorment l-attività ekonomika. L-adozzjoni ta’ diversi miżuri kontra l-korruzzjoni, inkluż il-liġi dwar il-lobbjar u dwar il-protezzjoni tal-informatur, għadha pendenti.

                  (25)

                  Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs, Sustainable Development Goals) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, iċ-Ċekja ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

                  (26)

                  Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika taċ-Ċekja u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati liċ-Ċekja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fiċ-Ċekja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

                  (27)

                  Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

            B’DAN JIRRAKKOMANDA li ċ-Ċekja tieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

                  1.

                  Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kondizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Tiżgura r-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa, issaħħaħ id-disponibbiltà ta’ ħaddiema tas-saħħa, il-kura primarja u l-integrazzjoni tal-kura, u t-tnedija ta’ servizzi tas-saħħa elettronika.

                  2.

                  Tappoġġa l-impjiegi permezz ta’ politiki attivi tas-suq tax-xogħol, il-provvista ta’ ħiliet, inkluż il-ħiliet diġitali, u l-aċċess għat-tagħlim diġitali.

                  3.

                  Tappoġġa lil intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju billi tagħmel użu akbar ta’ strumenti finanzjarji biex jiġi żgurat appoġġ ta’ likwidità, tnaqqas il-piż amministrattiv u ttejjeb il-gvern elettroniku. Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq infrastruttura u teknoloġiji diġitali ta’ kapaċità għolja, produzzjoni u użu nodfa u effiċjenti tal-enerġija, u infrastruttura tat-trasport sostenibbli, inkluż fir-reġjuni tal-faħam. Tiżgura l-aċċess għal finanzjament għal ditti innovattivi u ttejjeb il-koperazzjoni pubblika-privata fir-riċerka u fl-iżvilupp.

         Magħmul fi Brussell,20 ta' Lulju 2020

               Għall-Kunsill

               Il-President

            J. KLOECKNER

         (1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

         (2)  Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi, (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

         (3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 15.

         (4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

         (5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

         (6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

         (7)  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.


title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tad-Danimarka u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tad-Danimarka 2020/C 282/04

text:
               26.8.2020

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 282/22

      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
      tal-20 ta’ Lulju 2020
      dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tad-Danimarka u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tad-Danimarka
      (2020/C 282/04)
      IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
      Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
      Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,
      Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,
      Billi:

                  (1)

                  Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lid-Danimarka bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond.

                  (2)

                  Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 dwar id-Danimarka ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tad-Danimarka fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tad-Danimarka lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020.

                  (3)

                  Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

                  (4)

                  Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

                  (5)

                  Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikoli 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u l-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

                  (6)

                  Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

                  (7)

                  Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

                  (8)

                  Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Id-Danimarka hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

                  (9)

                  Id-Danimarka ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fis-7 ta’ Mejju 2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tagħha fil-5 ta’ Mejju 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

                  (10)

                  Attwalment, id-Danimarka tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

                  (11)

                  Fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 3,7 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 8,0 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 2,4 % tal-PDG fl-2021. Wara li naqas għal 33,2 % tal-PDG fl-2019, id-dejn tal-gvern estiż bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 40,7 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

                  (12)

                  Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, id-Danimarka adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programmi ta’ Konverġenza tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji ammontaw għal 4,9 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu t-tisħiħ tas-servizzi tal-kura tas-saħħa, il-kumpens temporanju għall-kostijiet fissi tan-negozji, l-iskema ta’ kumpens temporanju għall-pagi u għajnuna ta’ emerġenza għas-setturi f’diffikultà. Barra minn hekk, id-Danimarka ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jipprovdu appoġġ ta’ likwidità għan-negozji, stmati mill-Programmi ta’ Konverġenza tal-2020 li huma bejn wieħed u ieħor 15 % tal-PDG. Dawk il-miżuri jinkludu differimenti ta’ taxxa għat-taxxi fuq l-introjtu u l-garanziji għas-self personali u korporattiv (3,7 % tal-PDG). Meta mqabbla mat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni, id-differenza ewlenija hija li l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 jinkludi t-telf mistenni fil-futur li jirriżulta mill-garanziji Statali relatati mal-COVID-19 (0,5 % tal-PDG). B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet id-Danimarka huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

                  (13)

                  Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-gvern estiż tad-Danimarka huwa mbassar li jkun ta’ -7,2 % tal-PDG fl-2020 u -2,3 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjoni tad-dejn tal-gvern estiż huwa pprojettat li jibqa’ taħt is-60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021.

                  (14)

                  Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li d-Danimarka qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċi ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx.

                  (15)

                  Il-pandemija tal-COVID-19 affettwat bil-qawwi lid-Danimarka fl-ewwel nofs tal-2020, u poġġiet lis-sistema tas-saħħa taħt pressjoni u naqqset l-attività ekonomika b’mod konsiderevoli f’ċerti setturi. Id-Danimarka implimentat miżuri fil-pront biex twaqqaf l-imxija tal-pandemija u biex issaħħaħ is-sistema tas-saħħa, inklużi inizjattivi komprensivi biex itaffu l-konsegwenzi ekonomiċi tagħha. It-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku li rriżulta ġie indirizzat minn sensiela ta’ miżuri ekonomiċi u finanzjarji b’saħħithom mill-gvern u mill-Bank Ċentrali, inkluż sostenn dirett biex jitkoprew parzjalment il-kostijiet fissi u n-nefqiet fuq il-pagi tan-negozji, id-differimenti tat-taxxa u l-provvediment ta’ likwidità għall-banek u l-impriżi, l-iskemi ta’ kreditu u miżuri oħra li jirrigwardaw il-politika monetarja. Matul il-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Dawn il-miżuri naqqsu b’mod effettiv l-iskoss ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19, iżda ma pprevenewx tnaqqis sinifikanti fl-output, għadd kbir ta’ fallimenti u insolvenzi kif ukoll żidiet konsiderevoli fil-qgħad u l-persuni f’riskju tal-faqar, inkluż fost dawk f’sitwazzjonijiet vulnerabbli (eż. persuni b’diżabbiltà). Skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni, il-qgħad mistenni li jiżdied b’mod moderat għal madwar 6,5 % fl-2020 qabel ma jonqos għal inqas minn 6 % fl-2021.

                  (16)

                  Il-kriżi tal-COVID-19 ta’ bħalissa tenfasizza l-ħtieġa li d-Danimarka taħdem bla heda biex issaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa tagħha. In-nuqqas ta’ ħaddiema tas-saħħa hija kwistjoni ta’ tħassib partikolari, bħalma hu n-nuqqas ta’ infermiera u tobba speċjalizzati, eż. fil-kura intensiva (b’mod partikolari infermiera anestetisti). Huwa kruċjali li jibqgħu jsiru sforzi biex dawn in-nuqqasijiet ta’ ħaddiema jiġu indirizzati. Fi żmien qasir, id-Danimarka jenħtieġ li taħdem biex tiżgura d-disponibbiltà tal-prodotti mediċi kritiċi, inkluż it-tagħmir protettiv personali għall-ħaddiema tas-saħħa. Qed issir riċerka biex jinstab mhux biss trattament antivirali u vaċċin, iżda wkoll ittestjar aħjar u aktar rapidu.

                  (17)

                  Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu ffinanzjati b’mod aktar qawwi fil-bidu, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Id-Danimarka miexja tajjeb fil-qasam tad-diġitalizzazzjoni, kif deher biċ-ċar fit-Tabella ta’ Valutazzjoni Diġitali tal-Kummissjoni Ewropea. Madankollu, id-Danimarka, biex iżżomm din il-pożizzjoni b’saħħitha għal żmien twil u tiżgura l-kompetittività tagħha u tibbenefika mit-trasformazzjoni diġitali, se tkun teħtieġ tinvesti fl-infrastruttura diġitali kif ukoll fl-edukazzjoni, it-taħriġ u t-titjib tal-ħiliet. Il-Pjan Nazzjonali tad-Danimarka dwar l-Enerġija u l-Klima jirrapporta li l-investiment importanti jeħtieġ li jittratta t-tranżizzjoni klimatika u enerġetika b’suċċess. L-akbar investimenti huma meħtieġa għall-installazzjoni ta’ kapaċità ta’ enerġija rinnovabbli ġdida, filwaqt li huma identifikati wkoll ħtiġijiet ta’ investiment sinifikanti fl-unitajiet domestiċi (l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u l-konverżjoni tal-provvista tas-sħana), it-trasport sostenibbli, l-industrija kif ukoll il-bijogass u t-tisħin distrettwali. L-objettivi tal-politika dwar it-tibdil fil-klima tad-Danimarka huma mmirati lejn tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra b’70 % sal-2030, meta mqabbla mal-1990, u lejn newtralità f’termini ta’ impatt fuq il-klima sal-2050 l-aktar tard. Biex dan jiġi rifless, il-konsum tal-enerġija se jkun jeħtieġ li jaqbad xejra ’l isfel, li jirrikjedi investimenti li jimxu fuq approċċ komprensiv u jiffukaw fuq is-setturi li fihom l-iffrankar tal-enerġija jipprometti l-aktar. L-irkupru ekonomiku mill-kriżi tal-COVID-19 jista’ jitħeġġeġ billi l-investimenti ekoloġiċi ppjanati jiġu ffinanzjati b’mod aktar qawwi fil-bidu u jiġu antiċipati l-proġetti ambizzjużi ta’ investiment li jirrigwardaw l-ambjent, il-klima, l-enerġija u l-infrastruttura, bħal fl-akkomodazzjoni, fl-enerġija eolika fuq il-baħar, il-konnettività tal-enerġija u l-elettrifikazzjoni ferrovjarja. It-trasport huwa l-akbar sors tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra tad-Danimarka, u dan jagħmel l-azzjoni politika f’dan il-qasam partikolarment pertinenti. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lid-Danimarka tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lid-Danimarka tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

                  (18)

                  L-infiq kumplessiv fuq ir-riċerka u l-iżvilupp (R&D) ma ssarrafx fi tkabbir ogħla fil-produttività fid-Danimarka. Hemm nieqsa strateġija integrata ta’ innovazzjoni, li tgħid ċar u tond dak li d-Danimarka trid tikseb fix-xenarju globali tal-innovazzjoni. L-attività tar-riċerka u l-innovazzjoni għadha kkonċentrata f’għadd ċkejken ta’ impriżi u fondazzjonijiet kbar u l-aktar fis-settur tal-farmaċewtika u l-bijoteknoloġija. It-tmien l-akbar kumpaniji jikkorrispondu għal kważi 40 % tan-nefqa privata totali fuq ir-riċerka u l-iżvilupp (meta mqabbla mal-medja dinjija ta’ 19 %). L-infiq kumplessiv fuq ir-riċerka u l-iżvilupp għadu għoli, iżda n-numru assolut ta’ kumpaniji attivi fir-riċerka u l-iżvilupp naqas mill-2009, l-aktar minħabba li l-impriżi ż-żgħar mhux qed jinvolvu ruħhom fir-riċerka u l-iżvilupp. 33 % biss tal-SMEs introduċew innovazzjonijiet fil-prodotti jew fil-proċessi. Għaldaqstant jista’ jkun hemm bżonn sforzi ulterjuri fil-politika biex il-bażi tal-innovazzjoni titwessa’ bl-objettiv li jiġu inklużi aktar kumpaniji. Ir-risposta għall-ħtiġijiet li qed jinbidlu fir-rigward tal-ħiliet wara l-pandemija tal-COVID-19, anki fid-dawl tal-bidliet teknoloġiċi fil-futur, tirrikjedi investiment sostnut fl-iskemi tat-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid, inkluż permezz tat-tagħlim għall-adulti.

                  (19)

                  Id-Danimarka ħadet passi biex issaħħaħ il-qafas tagħha kontra l-ħasil tal-flus (AML - anti-money laundering). Fl-2019, ġiet adottata leġiżlazzjoni ġdida u r-regolaturi u l-awtoritajiet nazzjonali bdew jimplimentaw sensiela ta’ miżuri biex isaħħu l-qafas preventiv tal-AML tad-Danimarka. L-Awtorità Superviżorja Finanzjarja ngħatat setgħat ta’ sanzjonar u baġit ogħla biex ittejjeb il-kapaċità superviżorja tagħha kontra l-ħasil tal-flus. L-Unità tal-Intelligence Finanzjarja rċeviet ukoll persunal u finanzjament addizzjonali. Huwa kruċjali li l-qafas imtejjeb tal-AML jissarraf f’superviżjoni u infurzar effettivi. B’mod partikolari, is-superviżur tal-AML se jkun jeħtieġ jimplimenta għalkollox l-approċċ ibbażat fuq ir-riskju. Se jkun jeħtieġ li l-kapaċità mtejba tal-Unità tal-Intelligence Finanzjarja turi li d-dgħufijiet, enfasizzati mir-rapport tal-Qorti Daniża tal-Awditur, ġew indirizzati b’mod adegwat.

                  (20)

                  Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

                  (21)

                  Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs, Sustainable Development Goals) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, id-Danimarka ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

                  (22)

                  Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tad-Danimarka u ppubblikatha fir-rapport speċifiku għall-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lid-Danimarka fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fid-Danimarka, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

                  (23)

                  Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

            B’DAN JIRRAKKOMANDA li d-Danimarka tieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

                  1.

                  Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fi żmien medju u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Ittejjeb ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa, inkluż billi tiżgura biżżejjed prodotti mediċi kritiċi u tindirizza n-nuqqas ta’ ħaddiema tas-saħħa.

                  2.

                  Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tikkonċentra l-investiment fuq il-bidla diġitali u t-tranżizzjoni ekoloġika, b’mod partikolari fuq il-produzzjoni nadifa u effiċjenti u l-użu tal-enerġija, it-trasport sostenibbli kif ukoll ir-riċerka u l-innovazzjoni. Tappoġġa strateġija integrata ta’ innovazzjoni b’bażi ta’ investiment usa’.

                  3.

                  Ittejjeb l-effettività tas-superviżjoni kontra l-ħasil tal-flus u tinforza b’mod effettiv il-qafas rigward il-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus.

         Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

               Għall-Kunsill

               Il-President

            J. KLOECKNER

         (1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

         (2)  Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi, (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

         (3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 20.

         (4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

         (5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

         (6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

         (7)  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.


title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Ġermanja tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Ġermanja tal-2020 2020/C 282/05

text:
               26.8.2020

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 282/27

      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
      tal-20 ta’ Lulju 2020
      dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Ġermanja tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Ġermanja tal-2020
      (2020/C 282/05)
      IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
      Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
      Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,
      Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,
      Billi:

                  (1)

                  Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija identifikat lill-Ġermanja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro.

                  (2)

                  Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għall-Ġermanja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Ġermanja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Ġermanja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. Ir-rapport inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li l-Ġermanja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, is-surplus għoli fil-kont kurrenti jirrifletti livell baxx ta’ investiment fir-rigward tat-tfaddil u għandu rilevanza transfruntiera.

                  (3)

                  Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

                  (4)

                  Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

                  (5)

                  Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

                  (6)

                  Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

                  (7)

                  Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

                  (8)

                  Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Ġermanja hija mħeġġa tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tgħin lill-individwi u lis-setturi l-aktar milquta.

                  (9)

                  Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar is-setturi u r-reġjuni minħabba l-profili differenti ta’ speċjalizzazzjoni. Dan jinvolvi riskju ta’ żieda fl-inugwaljanzi fil-Ġermanja. Flimkien mar-riskju ta’ tnaqqis temporanju fil-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mfassla apposta.

                  (10)

                  Il-Ġermanja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fl-20 ta’ April 2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħha fit-30 ta’ April 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

                  (11)

                  Bħalissa l-Ġermanja qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u hija soġġetta għar-regola tad-dejn.

                  (12)

                  Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 1,4 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 7¼ % tal-PDG fl-2020. Wara li fl-2019 il-PDG naqas għal 59,8 %, id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika bħala proporzjon tal-PDG hu mistenni li jiżdied għal 75¼ % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

                  (13)

                  Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, il-Ġermanja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programmi ta’ Stabbiltà tal-2020, fl-2020 dawn il-miżuri baġitarji jammontaw għal 7,2 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu appoġġ ta’ likwidità għall-kumpaniji, assistenza mmirata għall-kumpaniji ż-żgħar u l-ħaddiema għal rashom b’għotjiet u self kif ukoll b’aċċess eħfef għal skemi ta’ xogħol b’ħinijiet aqsar biex jiġu evitati s-sensji. Barra minn hekk, il-Ġermanja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, ser jikkontribwixxu biex jipprovdu appoġġ tal-likwidità lin-negozji, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jistma li hu ta’ 24,9 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jikkonsistu f’garanziji ta’ self li huma prinċipalment ipprovduti mill-bank tal-iżvilupp tal-Istat KfW kif ukoll mill-Fond il-ġdid għall-Istabbilizzazzjoni Ekonomika, maħluq b’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19. Għall-kuntrarju tal-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, l-istimi tal-Kummissjoni ma jqisux id-differimenti ta’ taxxa u l-kumpensi baġitarji għat-tnaqqis tad-dħul mit-taxxa minħabba t-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku bħala miżuri diskrezzjonali b’impatt baġitarju. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet il-Ġermanja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

                  (14)

                  Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tal-Ġermanja huwa mbassar li jkun ta’ -7,0 % tal-PDG fl-2020 u -1,5 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa pprojettat li jilħaq il-75,6 % tal-PDG fl-2020 u l-71,8 % fl-2021.

                  (15)

                  Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Ġermanja qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċi ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx.

                  (16)

                  L-ewwel infezzjoni fil-Ġermanja kienet irreġistrata fis-27 ta’ Jannar 2020 u l-għadd ta’ każijiet tal-COVID-19 beda jiżdied b’mod esponenzjali f’Marzu 2020. L-awtoritajiet Ġermaniżi mbagħad irrispondew b’miżuri ta’ konfinament biex irażżnu l-firxa tal-virus, pereżempju għalqu l-ħwienet kollha li jbigħu bl-imnut li mhumiex essenzjali, ir-ristoranti, l-istabbilimenti kulturali u tad-divertiment, il-faċilitajiet tal-isport, l-iskejjel u l-universitajiet. Il-ġemgħat pubbliċi ta’ aktar minn żewġ persuni ġew ipprojbiti u n-nies intalbu jimminimizzaw il-kuntatti soċjali. Il-manifattura minnha nfisha ma kinitx soġġetta għal miżuri ta’ konfinament. Madankollu, fuq għadd ta’ ġimgħat ngħalqu fabbriki ewlenin minħabba interruzzjonijiet fil-kummerċ barrani u tnaqqis fid-domanda. Il-perspettiva ekonomika ddeterjorat ferm, u t-tbassir tar-rebbiegħa tal-Kummissjoni indika tnaqqis ta’ 6,5 % tal-PDG fl-2020. Anki jekk l-espansjoni tal-arranġamenti tax-xogħol b’ħinijiet aqsar (Kurzarbeit) tgħin lill-kumpaniji biex iżommu l-ħaddiema tagħhom, jidher li ser ikun impossibbli li tiġi evitata żieda fil-qgħad. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni jiżdied għal 4 % fl-2020 qabel ma jonqos għal 3,5 % fl-2021.

                  (17)

                  Biex jittaffew il-konsegwenzi ekonomiċi, il-Gvern Ġermaniż irreaġixxa malajr u adotta miżuri estensivi. Qed jiġu offruti sa massimu ta’ EUR 50 biljun f’assistenza immedjata (għotjiet diretti) lin-negozji ż-żgħar, lill-ħaddiema għal rashom u lill-ħaddiema freelance. Permezz tal-Fond għall-Istabbilizzazzjoni Ekonomika li għadu kif inħoloq u l-bank tal-iżvilupp pubbliku KfW, il-Gvern espanda l-volum tas-self u l-aċċess għalih għal ditti ta’ daqsijiet differenti li tkopri sa 80-90 % tar-riskju ta’ kreditu tal-bank sellief (f’xi każijiet speċjali, sa 100 %). Il-Fond għall-Istabbilizzazzjoni Ekonomika jista’ jappoġġa wkoll lill-kumpaniji l-kbar billi jipprovdi kapital ta’ ekwità addizzjonali fuq bażi temporanja. Biex tingħata spinta lil-likwidità tal-kumpaniji, ġew adottati aġġustamenti għad-differimenti ta’ taxxa, prepagamenti u penali. Ir-regoli dwar l-insolvenza ġew modifikati biex jiġu evitati proċeduri ta’ insolvenza teknika. L-istati individwali (Länder) qed jikkomplementaw il-miżuri federali bil-programmi ta’ appoġġ proprji tagħhom. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawk il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Il-kriżi tal-COVID-19 aktarx se tagħmel aktar pressjoni fuq il-profitabbiltà tas-settur bankarju Ġermaniż, li hija diġà baxxa. Għaldaqstant, jidher ġustifikat li jkomplu jitnaqqsu l-kostijiet għall-banek Ġermaniżi biex itejbu l-profitabbiltà u jilliberaw fondi għall-investiment fit-teknoloġija tal-informazzjoni u l-ħolqien organiku ta’ kapital. F’dan ir-rigward tkun ta’ għajnuna wkoll konsolidazzjoni ulterjuri.

                  (18)

                  Wara li kellu bidu b’saħħtu fil-bidu tas-sena, is-suq tax-xogħol iddeterjora b’riżultat tal-pandemija tal-COVID-19 u l-miżuri ta’ lockdown relatati. Biex itaffi kemm l-impatt tal-kriżi fuq il-qgħad kif ukoll l-impatt soċjali, il-Gvern ipprovda appoġġ sostanzjali permezz tal-iskema ta’ arranġament ta’ xogħol b’ħinijiet aqsar “Kurzarbeit”. Taffa l-kundizzjonijiet għall-aċċess għaliha, estenda retroattivament l-iskema għall-ħaddiema temporanji permezz ta’ aġenzija u żied il-livell ta’ kumpens tiegħu. Dan jgħin biex jiġu ppreservati l-impjiegi u jiġu protetti l-introjti tal-unitajiet domestiċi. L-impjegaturi qed jirċievu għajnuna finanzjarja billi ma jħallsux il-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għall-ħin tax-xogħol mitluf. L-aċċess iffaċilitat għall-appoġġ għall-introjtu minimu (ibbażat fuq it-Tieni Ktieb tal-Kodiċi Soċjali Ġermaniż “Sozialgesetzbuch/SGB”) jgħin kontra t-telf tal-introjtu. Barra minn hekk, il-familji bi dħul baxx qed jiġu appoġġati permezz ta’ aċċess eħfef għas-suppliment għat-tfal. Barra minn hekk, il-kerrejja li qed iħabbtu wiċċhom ma’ telf fl-introjtu huma temporanjament protetti mill-evizzjoni. Filwaqt li l-Ġermanja kellha prestazzjoni tajba fit-Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali li tappoġġa l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, il-lakuni fil-kopertura, jekk ma jingħalqux, jistgħu jwasslu għal tnaqqis fl-introjtu għall-gruppi vulnerabbli fil-kuntest tal-kriżi attwali.

                  (19)

                  Fl-indirizzar tal-konsegwenzi tas-saħħa, il-Ġermanja bbenefikat mis-sistema tas-saħħa universali tagħha li tagħti aċċess għal kura ta’ kwalità għolja u rnexxielha żżid b’mod rapidu il-kapaċità ta’ ttestjar u ta’ kura intensiva. Madankollu, il-kriżi tal-COVID-19 li għaddejja tenfasizza l-ħtieġa kontinwa li tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa. Id-disponibbiltà tal-infermiera u l-attraenza tal-professjoni tal-infermiera għadhom joħolqu problema. Minkejja għadd komparattivament għoli ta’ infermiera prattikanti per capita, żdiedu r-rapporti tal-isptarijiet dwar pożizzjonijiet vakanti għall-infermiera. Il-koordinazzjoni bejn il-fornituri tal-kura tas-saħħa fil-kura primarja u tal-isptarijiet, u bejn il-kura soċjali u tas-saħħa wkoll jistgħu jittejbu u jiġu appoġġati minn għodod diġitali. L-infrastruttura tas-saħħa elettronika qed tiġi skjerata b’ritmu aċċellerat, iżda l-użu tas-servizzi online tas-saħħa u tal-kura, il-preskrizzjonijiet elettroniċi u l-iskambju tad-data għadhom ħafna aktar baxxi mill-medja tal-Unjoni. F’Marzu 2020 għaddiet liġi ġdida li tgħin biex jittaffew il-konsegwenzi ekonomiċi mill-COVID-19 primarjament għall-isptarijiet u għat-tobba fi prattika privata. Madankollu, se jkollu jiġi żgurat il-finanzjament fit-tul tal-istituzzjonijiet tal-kura tas-saħħa sabiex tinżamm il-kura fl-oqsma kollha, billi l-posponiment tal-kirurġiji u t-trattamenti dispensabbli jagħmel ħsara lill-introjti finanzjarji tal-istituzzjonijiet fis-settur tas-saħħa, u r-riżorsi disponibbli qed jintużaw biex jinxtraw testijiet u tagħmir prijoritarji. B’bażi ta’ riċerka b’saħħitha, il-Ġermanja għandha l-kapaċità li tinvolvi ruħha f’miżuri ta’ riċerka u innovazzjoni speċifiċi biex tirrispondi għall-kriżi tal-COVID-19, inkluż l-iżvilupp ta’ vaċċini u terapiji u l-iżvilupp ta’ network ta’ riċerka biex l-attivitajiet ta’ riċerka fil-mediċina tal-universitajiet Ġermaniżi jiġu raggruppati u jissaħħew u jingħata appoġġ lill-Koalizzjoni għall-Innovazzjonijiet ta’ Tħejjija Epidemika.

                  (20)

                  Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati fil-bidu tal-perjodu tagħhom u jiġi promoss l-investiment privat. L-investiment pubbliku u privat kompla jiżdied bil-qawwa fl-2019 iżda ma laħħaqx mal-ħtiġijiet tal-investiment. L-investiment pubbliku huwa aktar baxx mir-rata ta’ sostituzzjoni fil-livell muniċipali, fejn l-investimenti pendenti naqsu, iżda għadhom għoljin imma jinsabu fil-livell ta’ 4,0 % tal-PDG u għadhom jinżammu lura mil-limiti tal-kapaċità u tal-ippjanar. L-investimenti fit-teknoloġiji ekoloġiċi u fl-enerġija li diġà kienu ppjanati jistgħu jiġu ffinanzjati fil-bidu tal-perjodu tagħhom, pereżempju l-proġetti għar-rinnovazzjonijiet tal-bini u għas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli. Minkejja l-inizjattivi riċenti, l-isfida li jintlaħqu l-miri ta’ żmien qasir u ta’ żmien medju għad-dekarbonizzazzjoni u l-miri tal-2050 għan-newtralità klimatika għadha preżenti. Dan jgħodd ukoll għall-miri ambjentali u tal-effiċjenza enerġetika, billi l-inċentivi tal-prezzijiet, speċjalment bil-prezzijiet baxxi taż-żejt minħabba l-kriżi attwali tal-COVID-19, jiskoraġġixxu l-imġiba li tirrispetta l-klima u l-ambjent. It-trasformazzjoni tal-Ġermanja lejn ekonomija newtrali għall-klima tirrikjedi investiment privat u pubbliku mdaqqas tul perjodu sostnut fl-enerġija rinnovabbli, fl-infrastruttura tal-elettriku, fl-effiċjenza enerġetika, fl-ekonomija ċirkolari u fit-trasport sostenibbli, fost affarijiet oħra. Barra minn hekk, l-Uffiċċju Federali tal-Awditjar tal-Ġermanja kkritika l-kosteffettività tal-miżuri relatati mat-tranżizzjoni għall-enerġija ekoloġika. Jenħtieġ li jsiru aktar sforzi u investimenti sostnuti fin-networks tal-enerġija biex ikun hemm benefiċċji minn sistema kompletament integrata tal-enerġija sostenibbli, b’sinjali tal-prezzijiet konsistenti. Il-mobbiltà nadifa tista’ tiġi promossa permezz ta’ miżuri regolatorji xierqa u b’investiment aktar b’saħħtu u rapidu fl-infrastruttura tat-trasport sostenibbli u fis-soluzzjonijiet tal-mobbiltà nadifa. Huwa essenzjali li jkun hemm investiment addizzjonali fir-riċerka u l-iżvilupp (R&Ż) biex jitrawwem irkupru lejn ekonomija aktar sostenibbli u kompetittiva. Fl-2018 l-infiq fl-edukazzjoni u fir-riċerka żdied ftit minn 9,2 % fl-2017 għal 9,31 % tal-PDG, u ma kienx jilħaq il-mira nazzjonali preċedenti ta’ 10 %. L-investiment privat fir-R&Ż qed iżid fil-konċentrazzjoni tiegħu fuq id-ditti l-kbar. Il-provvista tal-abitazzjonijiet għadha baxxa sew mill-mira annwali tal-abitazzjonijiet li jinbnew 375 000 appartment ġdid bejn l-2017 u l-2021, minkejja l-miżuri politiċi. Il-politiki li jħeġġu l-investiment fl-abitazzjonijiet ġodda jindirizzaw dan l-iżbilanċ u jtejbu l-affordabbiltà tal-abitazzjonijiet. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Ġermanja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti li l-Ġermanja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

                  (21)

                  Infrastruttura diġitali moderna u servizzi diġitali huma kruċjali meta l-mobbiltà tkun ristretta. L-investimenti fl-infrastruttura diġitali u fis-servizzi pubbliċi jistgħu jappoġġaw l-irkupru ekonomiku u jgħinu biex jonqos id-distakk tal-Ġermanja mal-pajjiżi l-oħra fil-kopertura ta’ networks b’kapaċità għolja ħafna, li għadu sostanzjali. Fil-Ġermanja, din il-kopertura kienet ta’ 32,7 % fl-2019, meta mqabbla mal-medja tal-Unjoni ta’ 44 %, filwaqt li l-fibra tal-kopertura tal-bini kienet ta’ 10,5 %, baxxa sew aktar mill-medja tal-Unjoni ta’ 33,5 %. Il-kriżi tal-COVID-19 enfasizzat l-importanza tas-servizzi diġitali konnessi. In-nuqqasijiet tal-konnettività jistgħu jkunu fattur ewlieni li jfixkel l-investiment fid-diġitalizzazzjoni, b’mod partikolari għall-impriżi żgħar u medji (SMEs), li għadhom idumu biex jadottaw it-teknoloġiji diġitali. Il-Ġermanja għad għandha prestazzjoni ħażina fis-servizzi pubbliċi diġitali fost l-Istati Membri, minkejja titijib f’dawn is-servizzi għan-negozji. Madankollu, il-livell ta’ interazzjoni online bejn l-awtoritajiet pubbliċi u l-pubbliku ġenerali huwa baxx ħafna. L-implimentazzjoni tal-Att dwar l-Aċċess Online qed tipproċedi bil-mod, u se jkun diffiċli li tintlaħaq il-mira tad-diġitalizzazzjoni tal-575 servizz kollha sa tmiem l-2022. Jenħtieġ li dak l-Att jiġi implimentat mill-korpi pubbliċi kollha involuti – l-awtoritajiet federali, Statali u lokali – sabiex jiġi ġġenerat titjib aktar sinikanti fl-amministrazzjoni pubblika.

                  (22)

                  Huwa importanti li l-piżijiet regolatorji u amministrattivi jinżammu baxxi għall-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ appoġġ u lil hinn minnhom. Jenħtieġ li l-piż amministrattiv jinżamm għal minimu biex ikun hemm aċċess għall-miżuri ta’ appoġġ sabiex jiġi żgurat li n-negozji ż-żgħar jirċievu l-istess appoġġ mill-intermedjarji bħan-negozji l-kbar. It-tnaqqis aktar mifrux ta’ piżijiet amministrattivi oħra, jiġifieri lil hinn mill-miżuri ta’ appoġġ, pereżempju billi tiġi applikata flessibbiltà għall-proċeduri burokratiċi mhux essenzjali, jista’ jkompli jgħin lill-SMEs.

                  (23)

                  Qabel ma faqqgħet il-kriżi tal-COVID-19, il-progress teknoloġiku kien diġà qiegħed jittrasforma s-suq tax-xogħol, u dan kien jirrikjedi żieda fil-finanzjament tal-edukazzjoni u tat-taħriġ, inkluż it-taħriġ mill-ġdid u t-titjib tal-ħiliet diġitali. Il-kriżi tal-COVID-19 għamlet din il-ħtieġa saħansitra aktar urġenti, b’mod partikolari fil-każ tal-ħaddiema impjegati fis-setturi li jistgħu jintlaqtu għal żmien twil mit-tbegħid soċjali jew dawk li jinsabu f’riskju li jitilfu l-impjieg tagħhom. Il-bidla għal għarrieda għal soċjetà aktar diġitalizzata u edukazzjoni bbażata fid-dar tista’ tkun ta’ sfida b’mod partikolari għall-istudenti vulnerabbli u għall-istudenti li ma għandhomx aċċess għal soluzzjonijiet diġitali u appoġġ fid-dar. Dan jinkludi studenti b’diżabbiltà. Tenħtieġ kura speċjali biex jiġi żgurat li l-istudenti kollha jiksbu l-ħiliet ewlenin stabbiliti fil-kurrikulu u li x-xhur ta’ interruzzjoni minħabba l-COVID-19 ma jwasslux għal żvantaġġi tul ħajjithom kollha. Hemm riskju li l-inugwaljanzi li diġà jeżistu fil-ħiliet bażiċi, marbuta mal-ambjenti soċjoekonomiċi u ta’ migrazzjoni, jiggravaw. Il-kriżi enfasizzat l-importanza li tkompli tiġi żviluppata s-sistema edukattiva biex jiġi promoss irkupru intelliġenti u inklużiv u biex nibqgħu fit-triq it-tajba biex titwettaq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali.

                  (24)

                  Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

                  (25)

                  Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Ġermanja ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

                  (26)

                  Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, il-Ġermanja tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li tieħu kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro.

                  (27)

                  Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Ġermanja u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Ġermanja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Ġermanja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

                  (28)

                  Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

                  (29)

                  Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-bżonn li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (2) hawn taħt,

            B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Ġermanja tieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

                  1.

                  Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, issegwi politiki fiskali li għandhom l-għan li jiksbu pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Timmobilizza riżorsi adegwati u ssaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa, inkluż billi tiskjera s-servizzi tas-saħħa elettronika.

                  2.

                  Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq it-trasport sostenibbli, is-sistemi tal-enerġija nodfa, effiċjenti u integrati, l-infrastruttura u l-ħiliet diġitali, l-abitazzjoni, l-edukazzjoni u r-riċerka u l-innovazzjoni. Ittejjeb is-servizzi pubbliċi diġitali fil-livelli kollha u trawwem id-diġitalizzazzjoni fl-SMEs. Tnaqqas il-piż regolatorju u amministrattiv għan-negozji.

         Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

               Għall-Kunsill

               Il-President

            J. KLOECKNER

         (1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

         (2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

         (3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 24.

         (4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

         (5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa tal-COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

         (6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

         (7)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.