title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta’ Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Polonja għall-2021

text:
               29.7.2021

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 304/98

      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
      tat-18 ta’ Ġunju 2021
      li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Polonja għall-2021
      (2021/C 304/21)
      IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
      Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,
      Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2)tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
      Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,
      Wara li kkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,
      Billi:

                  (1)

                  Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif stabbilita fl-Artikoli 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (2), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ reċessjoni ekonomika severa. F’dik il-komunikazzjoni, il-Kummissjoni osservat li, minħabba r-reċessjoni ekonomika severa li kienet mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, kienu ssodisfati l-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-Finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Il-klawżola liberatorja ġenerali tat lill-Istati Membri flessibbiltà baġitarja biex jittrattaw il-kriżi tal-COVID-19. Il-klawżola liberatorja ġenerali ffaċilitat il-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ reċessjoni ekonomika severa. L-attivazzjoni tagħha tippermetti diverġenza temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq terminu medju ta’ kull Stat Membru, dment li dan ma jipperikolax is-sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju. Fis-17 ta’ Settembru 2020, fil-komunikazzjoni tagħha dwar l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli tal-2021, il-Kummissjoni ħabbret li l-klawżola liberatorja ġenerali ser tibqa’ attiva fl-2021.

                  (2)

                  Fl-20 ta’ Lulju 2020, il-Kunsill adotta Rakkomandazzjoni (3) (“ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020”). Huwa rrakkomanda lill-Polonja biex tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru li jirriżulta. Huwa rrakkomanda wkoll li l-Polonja, meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, timxi fuq politiki fiskali mmirati biex jinkisbu ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti f’terminu medju u biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tad-dejn, filwaqt li jissaħħaħ l-investiment.

                  (3)

                  In-NextGenerationEU, flimkien mal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, ser jiggarantixxi rkupru sostenibbli, inklużiv u ġust. Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), li stabbilixxa l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, daħal fis-seħħ fid-19 ta’ Frar 2021. Il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ser tipprovdi appoġġ finanzjarju għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investiment, li jirriżulta f’impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. Hija ser tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investiment sostenibbli u li jsaħħu t-tkabbir, b’mod partikolari għall-promozzjoni ta’ tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali, u ser issaħħaħ ir-reżiljenza u t-tkabbir potenzjali tal-ekonomiji tal-Istati Membri. Hija ser tgħin ukoll biex il-finanzi pubbliċi jirritornaw għal pożizzjonijiet aktar favorevoli fit-terminu qrib u ser tikkontribwixxi għat-tisħiħ tal-finanzi pubbliċi sostenibbli u għat-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fit-terminu medju u twil.

                  (4)

                  Fit-3 ta’ Marzu 2021, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi aktar orjentazzjonijiet ta’ politika biex tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki fiskali u t-tħejjija tal-Programmi ta’ Stabbiltà u Konverġenza tal-Istati Membri. Jenħtieġ li t-teħid ta’ pożizzjoni fiskali ġenerali, b’kont meħud tal-baġits nazzjonali u għall-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, jibqa’ wieħed ta’ sostenn matul l-2021 u l-2022. Fl-istess ħin, billi huwa mistenni li fit-tieni nofs tal-2021 l-attività ekonomika ser tiġi gradwalment għan-normal, jenħtieġ li l-politiki fiskali tal-Istati Membri jsiru aktar differenzjati fl-2022. Jenħtieġ li l-politiki fiskali tal-Istati Membri jqisu l-istat tal-irkupru, is-sostenibbiltà fiskali u l-bżonn li jitnaqqsu d-diverġenzi ekonomiċi, soċjali u territorjali. Fid-dawl tal-bżonn li jingħata appoġġ lill-irkupru sostenibbli fl-Unjoni, jenħtieġ li l-Istati Membri b’riskji baxxi għas-sostenibbiltà jorjentaw il-baġits favur li tinżamm politika fiskali li sservi ta’ sostenn fl-2022, u li jqisu l-impatt tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza. Jenħtieġ li l-Istati Membri b’livelli għoljin ta’ dejn isegwu politiki fiskali prudenti, filwaqt li jippreservaw l-investiment iffinanzjat nazzjonalment u jagħmlu użu minn għotjiet fil-kuntest tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza biex jiffinanzjaw proġetti addizzjonali ta’ investiment u riformi strutturali ta’ kwalità għolja. Għall-perijodu lil hinn mill-2022, jenħtieġ li l-politiki fiskali jkomplu jqisu s-saħħa tal-irkupru, il-grad tal-inċertezza ekonomika u kunsiderazzjonijiet ta’ sostenibbiltà fiskali. L-iffukar mill-ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fit-terminu medju, inkluż bl-eliminazzjoni gradwali tal-miżuri ta’ sostenn, ser jikkontribwixxi biex tiġi ggarantita s-sostenibbiltà fiskali fit-terminu medju.

                  (5)

                  Fil-komunikazzjoni tagħha tat-3 ta’ Marzu 2021, il-Kummissjoni uriet wkoll il-fehma li d-deċiżjoni dwar id-diżattivazzjoni jew it-tkomplija tal-applikazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali jenħtieġ li tittieħed bħala valutazzjoni ġenerali tal-istat tal-ekonomija, bil-livell tal-attività ekonomika fl-Unjoni jew fiż-Żona tal-Euro mqabbel mal-livelli ta’ qabel il-kriżi (tmiem l-2019) bħala kriterju kwantitattiv ewlieni. Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, fit-2 ta’ Ġunju 2021, il-Kummissjoni qieset li l-kondizzjonijiet biex tkompli tapplika l-klawżola liberatorja ġenerali fl-2022 u biex tiġi diżattivata mill-2023 ġew issodisfati. Ser jibqgħu jitqiesu s-sitwazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż wara d-diżattivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali.

                  (6)

                  Fit-30 ta’ April 2021, il-Polonja ppreżentat il-Programm ta’ Konverġenza tagħha għall-2021, f’konformità mal-Artikolu 8 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

                  (7)

                  Fl-2020, fuq il-bażi ta’ data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Polonja kien ta’ 7,0 % tal-prodott domestiku gross (PDG), filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż żdied għal 57,5 % tal-PDG. It-tibdil annwali fil-bilanċ baġitarju primarju kien jammonta għal -6,4 % tal-PDG, inkluż il-miżuri baġitarji diskrezzjonali ta’ 4,3 % tal-PDG b’sostenn għall-ekonomija u t-tħaddim ta’ stabbilizzaturi awtomatiċi. Il-bidla fil-proporzjon tad-dejn għall-PDG kienet xprunata wkoll mill-ħruġ ta’ bonds mill-Fond Pollakk għall-Iżvilupp (4,3 % tal-PDG) fil-kuntest tal-politika biex tiġi miġġielda l-kriżi kkawżata mill-pandemija tal-COVID-19, li parti minnha diġà ġiet inkluża fid-defiċit tal-gvern estiż tal-2020. Il-Polonja pprovdiet ukoll appoġġ ta’ likwidità li-kumpaniji u unitajiet domestiċi (bħal garanziji u differimenti tat-taxxa, li ma għandhomx impatt baġitarju dirett u immedjat) stmat għal 10,5 % tal-PDG; l-użu li fil-fatt sar mill-garanziji pubbliċi fl-2020 huwa stmat mill-Kummissjoni għal anqas minn ½ % tal-PDG.

                  (8)

                  Fit-2 ta’ Ġunju 2021, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport jiddiskuti s-sitwazzjoni baġitarja tal-Polonja, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha fl-2020 qabeż il-valur referenzjarju ta’ 3 % tal-PDG stabbilit fit-Trattat. Mir-rapport ħareġ li l-kriterju tad-defiċit ma kienx issodisfat.

                  (9)

                  Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji huwa ġeneralment kawt, b’mod partikolari għall-2022. Il-Programm ta’ Konverġenza tal-2021 jipprevedi tkabbir reali tal-PDG ta’ 3,8 % fl-2021 u 4,3 % fl-2022, irkupru inqas robust mit-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni b’0,2 ta’ punt perċentwali fl-2021 u b’1,1 ta’ punti perċentwali fl-2022. Dan huwa primarjament xprunat mill-fatt li x-xenarju ċentrali pprovdut fil-Programm ta’ Konverġenza għall-2021 ma jinkludix l-impatt tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza fuq l-ekonomija Pollakka.

                  (10)

                  Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu għall-2021, il-gvern qed jippjana tnaqqis fid-defiċit tal-gvern estiż minn 7,0 % tal-PDG fl-2020 għal 6,9 % tal-PDG fl-2021, filwaqt li l-proporzjon tad-dejn huwa ppjanat li jiżdied għal 60,0 % tal-PDG fl-2021. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2021, il-bidla fil-bilanċ tal-baġit primarju fl-2021 meta mqabbel mal-livell ta’ qabel il-kriżi (2019) ammontat għal -6,4 % tal-PDG, li tirrifletti miżuri baġitarji diskrezzjonarji ta’ 2,5 % tal-PDG b’appoġġ għall-ekonomija u l-operat tal-istabbilizzaturi awtomatiċi. Dawn il-projezzjonijiet huma ogħla mit-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni. Id-differenza hija xprunata primarjament minn infiq ogħla, inkluż fuq il-miżuri biex titrażżan il-pandemija tal-COVID-19, ippjanati fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2021.

                  (11)

                  B’rispons għall-pandemija tal-COVID-19 u għar-reċessjoni ekonomika relatata magħha, il-Polonja adottat miżuri baġitarji biex issaħħaħ l-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija tal-COVID-19, u tgħin lil dawk l-individwi u s-setturi li kienu partikolarment milquta. Dan ir-rispons ta’ politika qawwi taffa l-kontrazzjoni tal-PDG, li, min-naħa tiegħu, naqqas iż-żieda fid-defiċit tal-gvern u d-dejn pubbliku. Il-miżuri fiskali jenħtieġ li jimmassimizzaw l-appoġġ għall-irkupru mingħajr ma jantiċipaw trajettorji fiskali futuri. Għalhekk, jenħtieġ li l-miżuri jevitaw li joħolqu piż permanenti fuq il-finanzi pubbliċi. Meta l-Istati Membri jintroduċu miżuri permanenti, huma għandhom jiffinanzjawhom kif xieraq biex jiżguraw newtralità baġitarja fuq terminu medju. Il-miżuri li ħadet il-Polonja fl-2020 u fl-2021 kienu konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020. Il-miżuri baġitarji diskrezzjonarji adottati mill-gvern fl-2020 u l-2021 huma ta’ natura temporanja jew ibbilanċjati minn miżuri ta’ tpaċija.

                  (12)

                  Il-Programm ta’ Konverġenza għall-2021 għadu ma jinkludix irċevuti ta’ għotjiet permezz tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza.

                  (13)

                  L-indikaturi stabbiliti tal-aġġustament fiskali stabbiliti fir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jenħtieġ li jiġu kkunsidrati fil-kuntest taċ-ċirkostanzi attwali. L-ewwel nett, hemm inċertezza sinifikanti dwar l-istimi tad-distakk fl-output. It-tieni, hemm il-ħtieġa li l-politika fiskali tkun lesta biex tadatta b’mod rapidu għall-evoluzzjoni tal-pandemija tal-COVID-19, b’bidla minn għajnuna ta’ emerġenza għal miżuri aktar immirati ladarba r-riskji tas-saħħa jonqsu. It-tielet, il-kuntest attwali huwa kkaratterizzat minn rispons ta’ politika sinifikanti biex jappoġġa l-attività ekonomika. Fil-preżenza ta’ trasferimenti mdaqqsa mill-baġit tal-Unjoni (bħal dawk mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza), l-indikaturi stabbiliti ma jirriflettux l-impuls kollu li l-politiki fiskali jipprovdu lill-ekonomija. F’dan l-isfond, il-bilanċ strutturali ma jidhirx adegwat fiċ-ċirkostanzi attwali. Il-parametru referenzjarju tan-nefqa wkoll jeħtieġ li jiġi adattat (5) u kkomplementat b’informazzjoni addizzjonali sabiex titkejjel bis-sħiħ l-orjentazzjoni tal-politika fiskali.

                  (14)

                  B’mod simili għall-approċċ segwit fil-valutazzjoni tal-abbozzi tal-pjanijiet baġitarji tal-2021, il-miżuri ta’ emerġenza temporanji ġew esklużi mill-aggregat tan-nefqa. Dawn il-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi jappoġġaw is-sistemi tas-saħħa u jikkumpensaw lill-ħaddiema u lill-kumpaniji għat-telf fid-dħul minħabba l-lockdowns u l-interruzzjonijiet fil-katina tal-provvista; it-treġġigħ lura tagħhom mill-awtoritajiet pubbliċi jiddependi mir-ritorn għan-normalità tas-sitwazzjoni ekonomika u tas-saħħa pubblika. Biex tiġi vvalutata l-pożizzjoni fiskali ġenerali meħuda fl-istadju attwali, jenħtieġ li t-trasferimenti mdaqqsa mill-baġit tal-Unjoni (bħal dawk mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza) jiġu inklużi fl-aggregat tan-nefqa rilevanti. Il-pożizzjoni fiskali ġenerali għalhekk titkejjel bit-tibdil fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonali u esklużi l-miżuri ta’ emerġenza temporanji relatati mal-kriżi) inkluż in-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u fondi oħra tal-Unjoni. Lil hinn mill-pożizzjoni ġenerali fiskali, l-analiżi għandha wkoll l-għan li tivvaluta jekk il-politika fiskali nazzjonali hijiex prudenti u jekk il-kompożizzjoni tagħha twassalx għal irkupru sostenibbli konsistenti mat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali. Għal dik ir-raġuni, tingħata attenzjoni partikolari lill-evoluzzjoni tal-infiq primarju kurrenti u l-investiment iffinanzjat nazzjonalment.

                  (15)

                  Fil-Programm ta’ Konverġenza tagħha għall-2021, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Polonja huwa ppjanat li jonqos għal 4,2 % tal-PDG fl-2022, l-aktar minħabba l-waqfien tal-miżuri ta’ sostenn temporanji adottati fl-2020 u fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż huwa ppjanat li jonqos għal 59,2 % tal-PDG fl-2022. Dawn il-projezzjonijiet huma ogħla mit-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni u jirriżultaw minn suppożizzjoni ta’ nfiq ogħla fuq, fost l-oħrajn, il-konsum intermedju u t-trasferimenti soċjali, inkluż fuq il-miżuri biex titrażżan il-pandemija tal-COVID-19. Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, u fuq il-bażi tal-metodoloġija speċifika li tirrifletti l-isfidi msemmija hawn fuq, il-pożizzjoni fiskali ġenerali — inkluż l-impatt fuq id-domanda aggregata fl-2022 minn investiment iffinanzjat kemm mill-baġit nazzjonali kif ukoll mill-baġit tal-Unjoni, b’mod partikolari l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza — hija stmata għal +0,1 % tal-PDG (6). Il-kontribuzzjoni pożittiva tan-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tiżdied b’0,1 ta’ punt perċentwali tal-PDG. L-investiment iffinanzjat nazzjonalment huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 0,3 ta’ punt perċentwali tal-PDG (7). In-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata b’mod nazzjonali (netta minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonali) hija pprojettata li tipprovdi kontribut restrittiv ta’ 0,2 ta’ punt perċentwali tal-PDG.

                  (16)

                  Il-kwalità tal-miżuri baġitarji tal-Istati Membri tidher partikolarment importanti. Riformi strutturali fiskali li jkollhom l-għan li jtejbu l-kompożizzjoni tal-baġits nazzjonali jistgħu jkunu ta’ sostenn għat-tkabbir potenzjali, joħolqu spazju fiskali tant meħtieġ u jgħinu biex tiġi ggarantita s-sostenibbiltà fiskali fit-terminu twil, inkluż fid-dawl tat-tibdil fil-klima u l-problemi sanitarji. Mil-lat tad-dħul, il-kriżi tal-COVID-19 saħħet l-importanza tar-riformi għal sistemi ta’ dħul pubbliku aktar effiċjenti u ġusti. Min-naħa tan-nefqa, sar saħansitra aktar kruċjali li jiżdiedu l-livell u l-kwalità ta’ investimenti sostenibbli u li jsaħħu t-tkabbir, b’mod konsistenti mal-objettivi tat-tisħiħ tal-potenzjal tat-tkabbir, ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u t-tranżizzjoni doppja ekoloġika u diġitali. Il-pjanijiet nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza ser jippermettu li tittejjeb il-kompożizzjoni tal-baġits nazzjonali.

                  (17)

                  Skont il-pjanijiet baġitarji ta’ terminu medju tal-Programm ta’ Konverġenza għall-2021, huwa ppjanat li d-defiċit tal-gvern estiż jonqos minn 3,2 % fl-2023 għal 2,5 % tal-PDG fl-2024. Id-defiċit tal-gvern estiż huwa għalhekk ippjanat li ma jibqax jaqbeż it-3 % tal-valur referenzjarju tal-PDG skont it-Trattat fl-2024. Il-Programm ta’ Konverġenza għall-2021 ma jinkludix l-informazzjoni meħtieġa biex tiġi stmata l-pożizzjoni fiskali kumplessiva fl-2023 u l-2024. L-istima kurrenti tat-tkabbir potenzjali nominali medju ta’ 10 snin hija ta’ 5¾ % (8). Madankollu, din l-istima ma tinkludix l-impatt tar-riformi li huma parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u għalhekk tista’ tingħata spinta lit-tkabbir potenzjali tal-Polonja.

                  (18)

                  Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż huwa ppjanat li jonqos minn 58,7 % tal-PDG fl-2023 għal 57,9 % tal-PDG fl-2024. Il-Polonja hija meqjusa li qed tiffaċċa riskji baxxi ta’ sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju, skont l-aħħar analiżi tas-sostenibbiltà tad-dejn.

                  (19)

                  Fid-dawl tal-livell ta’ inċertezza li bħalissa għadu eċċezzjonalment għoli, il-gwida tal-politika fiskali għandha tibqa’ fil-biċċa l-kbira kwalitattiva. Gwida kwantifikata aktar preċiża għas-snin ta’ wara għandha tiġi pprovduta fl-2022, jekk il-grad ta’ inċertezza jkun naqas b’mod suffiċjenti sa dak iż-żmien.

                  (20)

                  Il-Kunsill ivvaluta l-Programm ta’ Konverġenza għall-2021 u s-segwitu li għamlet il-Polonja għar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020,

            B’DAN JIRRAKKOMANDA LILL-POLONJA BIEX:

         1.

            Fl-2022 issegwi teħid ta’ pożizzjoni fiskali ta’ sostenn, inkluż l-impuls li tipprovdi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, u tippreserva l-investiment iffinanzjat b’mod nazzjonali.

         2.

            Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politika fiskali mmirata li tikseb pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq terminu medju u li tiżgura s-sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju. Fl-istess ħin, issaħħaħ l-investiment biex tingħata spinta lill-potenzjal tat-tkabbir.

         3.

            Tagħti attenzjoni partikolari lill-kompożizzjoni tal-finanzi pubbliċi, kemm fuq in-naħa tad-dħul kif ukoll fuq in-naħa tan-nefqa tal-baġit, kif ukoll lill-kwalità tal-miżuri baġitarji, biex jiġi żgurat irkupru sostenibbli u inklużiv. Tagħti prijorità lill-investiment sostenibbli u li jsaħħaħ it-tkabbir, b’mod partikolari investiment li jsostni t-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali. Tagħti prijorità lir-riformi strutturali fiskali li ser jgħinu biex jipprovdu finanzjament għall-prijoritajiet tal-politika pubblika u jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi, inkluż, fejn rilevanti, it-tisħiħ tal-kopertura, l-adegwatezza, u s-sostenibbiltà ta’ sistemi tas-saħħa u ta’ protezzjoni soċjali għal kulħadd.

         Magħmul fil-Lussemburgu, it-18 ta’ Ġunju 2021.

               Għall-Kunsill

               Il-President

            J. LEÃO

         (1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

         (2)  Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

         (3)  Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Polonja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tal-Polonja (ĠU C 282, 26.8.2020, p. 135).

         (4)  Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

         (5)  B’mod partikolari, il-livellar ta’ erba’ snin ta’ investiment użat fil-parametru referenzjarju tan-nefqa ma jippermettix valutazzjoni adegwata tal-appoġġ fiskali għall-irkupru pprovdut minn investimenti ffinanzjati minn sorsi nazzjonali.

         (6)  Sinjal negattiv tal-indikatur jikkorrispondi għal eċċess tat-tkabbir fin-nefqa primarja meta mqabbel mat-tkabbir ekonomiku fit-terminu medju, li jindika politika fiskali espansjonarja.

         (7)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta’ 0,2 ta’ punt perċentwali tal-PDG.

         (8)  Ikkalkolat mill-Kummissjoni skont il-metodoloġija miftiehma b’mod komuni.


title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta’ Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Portugall għall-2021

text:
               29.7.2021

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 304/102

      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
      tat-18 ta’ Ġunju 2021
      li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Portugall għall-2021
      (2021/C 304/22)
      IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
      Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,
      Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
      Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,
      Wara li kkonsulta l-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,
      Billi:

                  (1)

                  Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif stipulata fl-Artikoli 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (2), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ reċessjoni ekonomika severa. F’dik il-komunikazzjoni, il-Kummissjoni osservat li minħabba r-reċessjoni ekonomika severa li kienet mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, kienu ssodisfati l-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-Finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Il-klawżola liberatorja ġenerali tat lill-Istati Membri flessibbiltà baġitarja biex jittrattaw il-kriżi tal-COVID-19. Il-klawżola liberatorja ġenerali ffaċilitat il-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ reċessjoni ekonomika severa. L-attivazzjoni tagħha tippermetti diverġenza temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq terminu medju ta’ kull Stat Membru, dment li dan ma jipperikolax is-sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju. Fis-17 ta’ Settembru 2020, fil-komunikazzjoni tagħha dwar l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli tal-2021, il-Kummissjoni ħabbret li l-klawżola liberatorja ġenerali ser tibqa’ attiva fl-2021.

                  (2)

                  Fl-20 ta’ Lulju 2020, il-Kunsill adotta Rakkomandazzjoni (3) (“ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020”). Huwa rrakkomanda lill-Portugall biex tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali, biex b’hekk tindirizza l-pandemija tal-COVID-19 b’mod effettiv, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru li jirriżulta. Huwa rrakkomanda wkoll lill-Portugall biex, meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, isegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fit-terminu medju u l-iżgurar tas-sostenibbiltà tad-dejn, filwaqt li jsaħħu l-investiment.

                  (3)

                  Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-2021 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro tindika li jenħtieġ li l-politiki fiskali jibqgħu ta’ appoġġ fl-Istati Membri kollha taż-żona tal-euro matul l-2021 u li l-miżuri ta’ politika jitfasslu skont iċ-ċirkostanzi speċifiċi għall-pajjiż u jkunu f’waqthom, temporanji u mmirati. Meta jippermettu l-kundizzjonijiet epidemjoloġiċi u ekonomiċi, jenħtieġ li l-miżuri ta’ emerġenza jitneħħew gradwalment, waqt li jiġi miġġieled l-impatt soċjali u tas-suq tax-xogħol tal-kriżi. Jenħtieġ li l-Istati Membri jsegwu politiki fiskali li jkunu mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq terminu medju u li jiżguraw is-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li jsaħħu l-investiment. L-Istati Membri jenħtieġ li jsegwu riformi li jsaħħu l-kopertura, l-adegwatezza u s-sostenibbiltà tas-sistemi tas-saħħa u tal-protezzjoni soċjali għal kulħadd.

                  (4)

                  Fit-18 ta’ Novembru 2020, il-Kummissjoni adottat l-opinjonijiet tagħha dwar l-abbozzi tal-pjanijiet baġitarji tal-2021 tal-Istati Membri taż-Żona tal-Euro, li kienu bbażati fuq valutazzjoni kwalitattiva tal-miżuri fiskali. Il-Kummissjoni kienet tal-opinjoni li l-abbozz tal-pjan baġitarju tal-Portugall kien ġeneralment f’konformità mar-rakkomandazzjonijiet dwar il-politika fiskali stipulati fir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020, u li l-biċċa l-kbira tal-miżuri inklużi fl-abbozz ta’ pjan baġitarju kienu jappoġġaw l-attività ekonomika fl-isfond ta’ inċertezza konsiderevoli.

                  (5)

                  In-NextGenerationEU, inkluża l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, ser tiggarantixxi rkupru sostenibbli, inklużiv u ġust. Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), li stabbilixxa l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, daħal fis-seħħ fid-19 ta’ Frar 2021. Il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ser tipprovdi appoġġ finanzjarju għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investiment, li jinvolvi impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. Hija ser tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investiment sostenibbli u li jsaħħu t-tkabbir, b’mod partikolari għall-promozzjoni ta’ tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali, u ser issaħħaħ ir-reżiljenza u t-tkabbir potenzjali tal-ekonomiji tal-Istati Membri. Hija ser tgħin ukoll lill-finanzi pubbliċi biex jerġgħu lura għal pożizzjonijiet aktar favorevoli fil-futur qrib u ser tikkontribwixxi għat-tisħiħ tal-finanzi pubbliċi sostenibbli u għat-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil.

                  (6)

                  Fit-3 ta’ Marzu 2021, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi orjentazzjonijiet ta’ politika ulterjuri biex tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki fiskali u t-tħejjija tal-Programmi ta’ Stabbiltà u Konverġenza tal-Istati Membri. Jenħtieġ li l-pożizzjoni fiskali ġenerali, li tqis il-baġits nazzjonali u l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, tibqa’ sservi ta’ sostenn fl-2021 u fl-2022. Fl-istess ħin, billi hu mistenni li fit-tieni nofs tal-2021 l-attività ekonomika tiġi gradwalment għan-normal, jenħtieġ li l-politiki fiskali tal-Istati Membri jsiru aktar differenzjati fl-2022. Jenħtieġ li l-politiki fiskali tal-Istati Membri jqisu l-istat tal-irkupru, is-sostenibbiltà fiskali u l-bżonn li jitnaqqsu d-diverġenzi ekonomiċi, soċjali u territorjali. Fid-dawl tal-bżonn li jingħata appoġġ lill-irkupru sostenibbli fl-Unjoni, jenħtieġ li l-Istati Membri b’riskji baxxi għas-sostenibbiltà jorjentaw il-baġits favur li tinżamm politika fiskali li sservi ta’ sostenn fl-2022, u li jqisu l-impatt tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza. Jenħtieġ li l-Istati Membri b’livelli għoljin ta’ dejn isegwu politiki fiskali prudenti, filwaqt li jippreservaw l-investiment iffinanzjat fuq livell nazzjonali u jagħmlu użu minn għotjiet fil-kuntest tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza biex jiffinanzjaw proġetti addizzjonali ta’ investiment u riformi strutturali ta’ kwalità għolja. Għall-perjodu lil hinn mill-2022, jenħtieġ li l-politiki fiskali jkomplu jqisu s-saħħa tal-irkupru, il-grad tal-inċertezza ekonomika u kunsiderazzjonijiet ta’ sostenibbiltà fiskali. L-iffukar mill-ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti f’terminu medju, inkluż bl-eliminazzjoni gradwali tal-miżuri ta’ sostenn meta jkun il-waqt, ser jikkontribwixxi biex tiġi ggarantita s-sostenibbiltà fiskali fit-terminu medju.

                  (7)

                  Fil-komunikazzjoni tagħha tat-3 ta’ Marzu 2021, il-Kummissjoni uriet wkoll il-fehma li d-deċiżjoni dwar id-diżattivazzjoni jew it-tkomplija tal-applikazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali jenħtieġ li tittieħed bħala valutazzjoni ġenerali tal-istat tal-ekonomija, bil-livell tal-attività ekonomika fl-Unjoni jew fiż-Żona tal-Euro mqabbel mal-livelli ta’ qabel il-kriżi (tmiem l-2019) bħala kriterju kwantitattiv ewlieni. Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, fit-2 ta’ Ġunju 2021, il-Kummissjoni qieset li l-kondizzjonijiet biex tkompli tapplika l-klawżola liberatorja ġenerali fl-2022 u biex tiġi diżattivata mill-2023 ġew issodisfati. Is-sitwazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi individwali ser ikomplu jiġu kkunsidrati wara d-diżattivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali.

                  (8)

                  Fit-30 ta’ April 2021, il-Portugall ippreżenta l-Programm ta’ Stabbiltà għall-2021 tiegħu, f’konformità mal-Artikolu 4 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

                  (9)

                  Fl-2020, fuq il-bażi ta’ data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż ta’ Portugall kien ta’ 5,7 % tal-prodott domestiku gross (PDG), filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż żdied għal 133,6 % tal-PDG. Il-bidla annwali fil-bilanċ tal-baġit primarju ammontat għal – 6 % tal-PDG, inklużi miżuri baġitarji diskrezzjonarji ta’ madwar 3 % tal-PDG b’appoġġ għall-ekonomija u l-operat tal-istabbilizzaturi awtomatiċi. Il-Portugall ipprovda wkoll sostenn f’forma ta’ likwidità lill-kumpaniji u lill-unitajiet domestiċi (bħal garanziji u differimenti tat-taxxa, li ma għandhomx impatt baġitarju dirett u immedjat), ikkalkulat li jilħaq l-4 % tal-PDG; l-użu reali tal-garanziji pubbliċi fl-2020 huwa stmat mill-Kummissjoni li hu bejn wieħed u ieħor ekwivalenti għal 3½ % tal-PDG.

                  (10)

                  Fit-2 ta’ Ġunju 2021, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport jiddiskuti s-sitwazzjoni baġitarja tal-Portugall, billi fl-2020 id-defiċit tal-gvern estiż tagħha qabeż il-valur referenzjarju ta’ 3 % tal-PDG stabbilit fit-Trattat, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż tagħha qabeż il-valur referenzjarju ta’ 60 % tal-PDG stabbilit fit-Trattat u ma naqasx b’pass sodisfaċenti. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat u li ma kienx hemm konformità mal-kriterju tad-dejn.

                  (11)

                  Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji huwa realistiku fl-2021 u l-2022. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà għall-2021, il-PDG reali huwa pprojettat li jespandi b’4 % fl-2021 u b’4,9 % fl-2022. Dan huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni. Is-setturi intensivi fil-kuntatt intlaqtu partikolarment ħażin mill-kriżi tal-COVID-19. Ir-riskji għall-prospettiva makroekonomika għadhom ixaqilbu lejn in-negattiv, minħabba d-dipendenza qawwija tal-Portugall fuq it-turiżmu barrani, li għalih għad hemm livell għoli ta’ inċertezza fir-rigward tal-perkors lejn l-irkupru.

                  (12)

                  Fil-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu għall-2021, il-gvern qed jippjana tnaqqis fid-defiċit tal-gvern estiż minn 5,7 % tal-PDG fl-2020 għal 4,5 % tal-PDG fl-2021, filwaqt li l-proporzjon tad-dejn huwa ppjanat li jiżdied għal 128 % tal-PDG fl-2021. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà għall-2021, it-tibdil fil-bilanċ baġitarju primarju fl-2021 meta mqabbel mal-livell ta’ qabel il-kriżi (2019) mistenni jammonta għal – 5 % tal-PDG, u jirrifletti l-miżuri baġitarji diskrezzjonali ta’ 3 % tal-PDG b’appoġġ għall-ekonomija u l-operat ta’ stabbilizzaturi awtomatiċi. Dawn il-projezzjonijiet huma skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni.

                  (13)

                  B’rispons għall-pandemija tal-COVID-19 u għar-reċessjoni ekonomika relatata magħha, il-Portugall adottat miżuri baġitarji biex issaħħaħ l-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija tal-COVID-19 u tgħin lil dawk l-individwi u s-setturi li kienu partikolarment milquta. Din ir-reazzjoni qawwija ta’ politika taffiet it-tnaqqis fil-PDG, li, min-naħa tiegħu, naqqas iż-żieda fid-defiċit tal-gvern u d-dejn pubbliku. Il-miżuri fiskali jenħtieġ li jimmassimizzaw l-appoġġ għall-irkupru mingħajr ma jantiċipaw trajettorji fiskali futuri. Għalhekk, il-miżuri għandhom jevitaw li joħolqu piż permanenti fuq il-finanzi pubbliċi. Meta l-Istati Membri jintroduċu miżuri permanenti, jenħtieġ li jiffinanzjawhom kif xieraq biex jiżguraw newtralità baġitarja fuq terminu medju. Il-miżuri li ħa l-Portugall fl-2020 u fl-2021 kienu konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020. Uħud mill-miżuri diskrezzjonali adottati mill-gvern matul il-perjodu mill-2020 u sal-2021 ma jidhrux li huma temporanji jew ibbilanċjati minn miżuri ta’ tpaċija. Lil hinn mill-orizzont tat-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, fl-2023, b’mod preliminari huwa stmat li l-impatt kumulattiv li jifdal ta’ dawn il-miżuri mhux temporanji huwa ta’ madwar 1 % tal-PDG, li jikkonsisti l-aktar minn nefqa addizzjonali fuq il-pagi pubbliċi. Dawn il-miżuri mhux temporanji jinkludu wkoll investiment ta’ madwar 1/10 % tal-PDG, li mistenni jagħti appoġġ lit-tkabbir potenzjali fuq terminu medju u għaldaqstant is-sostenibbiltà.

                  (14)

                  Il-Programm ta’ Stabbiltà għall-2021 jassumi investiment u riformi ffinanzjati minn għotjiet permezz tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza li jammontaw għal 0,3 % tal-PDG fl-2021, 1,3 % tal-PDG fl-2022, 1,5 % tal-PDG fl-2023, 1,3 % tal-PDG fl-2024, u 1,1 % tal-PDG fl-2025. Il-Programm ta’ Stabbiltà għall-2021 jassumi wkoll self permezz tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza li jammonta għal 0,7 % tal-PDG fl-2021, 0,2 % tal-PDG fl-2022, u 0,1 % tal-PDG kull sena fil-perjodu 2023-2025. It-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni jinkludi dawn l-għotjiet fil-projezzjonijiet baġitarji.

                  (15)

                  L-indikaturi stabbiliti tal-aġġustament fiskali stabbiliti fir-Regolament (KE) Nru 1466/97 iridu jitqiesu fil-kuntest taċ-ċirkostanzi attwali. L-ewwel nett, hemm inċertezza sinifikanti rigward l-istimi tad-distakk fl-output. It-tieni, hemm bżonn li l-politika fiskali tkun lesta biex tadatta malajr għall-evoluzzjoni tal-pandemija tal-COVID-19, u tiċċaqlaq minn għajnuna ta’ emerġenza għal miżuri aktar speċifiċi ladarba r-riskji tas-saħħa jonqsu. It-tielet, il-kuntest attwali huwa kkaratterizzat minn rispons ta’ politika sinifikanti b’appoġġ għall-attività ekonomika. Fil-preżenza ta’ trasferimenti mdaqqsa mill-baġit tal-Unjoni (bħal dawk mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza), l-indikaturi stabbiliti ma jirriflettux l-impuls kollu li l-politiki fiskali jipprovdu lill-ekonomija. F’dan l-isfond, il-bilanċ strutturali ma jidhirx li huwa adegwat fiċ-ċirkostanzi attwali. Il-parametru referenzjarju tan-nefqa wkoll ukoll jiġi adattat (5) u kkomplementat b’informazzjoni addizzjonali sabiex titkejjel bis-sħiħ l-orjentazzjoni tal-politika fiskali.

                  (16)

                  B’mod simili għall-approċċ segwit fil-valutazzjoni tal-abbozzi tal-pjanijiet baġitarji tal-2021, il-miżuri ta’ emerġenza temporanji ġew esklużi mill-aggregat tan-nefqa. Dawn il-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi jappoġġaw is-sistemi tas-saħħa u jikkumpensaw lill-ħaddiema u lill-kumpaniji għat-telf fid-dħul minħabba l-lockdowns u l-interruzzjonijiet fil-katina tal-provvista; it-treġġigħ lura tagħhom mill-awtoritajiet pubbliċi jiddependi mir-ritorn għan-normalità tas-sitwazzjoni tas-saħħa pubblika u ekonomika. Biex tiġi vvalutata l-pożizzjoni fiskali ġenerali meħuda fl-istadju attwali, it-trasferimenti mdaqqsa mill-baġit tal-Unjoni (bħal dawk mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza) għandhom jiġu inklużi fl-aggregat tan-nefqa rilevanti. Il-pożizzjoni fiskali ġenerali għalhekk titkejjel mill-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri diskrezzjonarji ta’ dħul u bl-esklużjoni ta’ miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi) inkluża n-nefqa ffinanzjata minn għotjiet taħt il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u fondi oħra tal-Unjoni. Lil hinn mill-pożizzjoni fiskali ġenerali, l-analiżi għandha wkoll l-għan li tivvaluta jekk il-politika fiskali nazzjonali hijiex prudenti u jekk il-kompożizzjoni tagħha twassalx għal irkupru sostenibbli konsistenti mat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali. Għal dik ir-raġuni, tingħata attenzjoni partikolari lill-evoluzzjoni tal-infiq primarju kurrenti u l-investiment iffinanzjat fuq livell nazzjonali.

                  (17)

                  Fil-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu għall-2021, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Portugall huwa ppjanat li jonqos għal 3,2 % tal-PDG fl-2022, prinċipalment minħabba t-twaqqif tal-miżuri temporanji ta’ appoġġ adottati fl-2020 u fl-2021, kif ukoll minħabba l-irkupru ekonomiku mistenni. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż huwa ppjanat li jonqos għal 123 % tal-PDG fl-2022. Dawn il-projezzjonijiet huma konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni. Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, u fuq il-bażi tal-metodoloġija speċifika li tirrifletti l-isfidi msemmija hawn fuq, il-pożizzjoni fiskali ġenerali meħuda — inkluż l-impatt fuq id-domanda aggregata fl-2022 minn investiment iffinanzjat kemm mill-baġits nazzjonali kif ukoll mill-baġit tal-Unjoni, b’mod partikolari l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza — hija stmata għal -1,1 % tal-PDG (6). Il-kontribuzzjoni pożittiva tan-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tiżdied b’0,1 ta’ punt perċentwali tal-PDG. L-investiment iffinanzjat nazzjonalment huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 0,2 ta’ punt perċentwali tal-PDG (7). In-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata b’mod nazzjonali (netta minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonali) hija pprojettata li tipprovdi kontribut espansjonarju ta’ 0,7 ta’ punt perċentwali tal-PDG.

                  (18)

                  Il-kwalità tal-miżuri baġitarji tal-Istati Membri tidher partikolarment importanti. Riformi strutturali fiskali li jkollhom l-għan li jtejbu l-kompożizzjoni tal-baġits nazzjonali jistgħu jkunu ta’ sostenn għat-tkabbir potenzjali, joħolqu spazju fiskali tant meħtieġ u jgħinu biex tiġi ggarantita s-sostenibbiltà fiskali fit-terminu twil, inkluż fid-dawl tat-tibdil fil-klima u l-problemi sanitarji. Mil-lat tad-dħul, il-kriżi tal-COVID-19 saħħet l-importanza tar-riformi għal sistemi ta’ dħul pubbliku aktar effiċjenti u aktar ġusti. Min-naħa tan-nefqa, sar saħansitra aktar kruċjali li jiżdiedu l-livell u l-kwalità ta’ investimenti sostenibbli u li jsaħħu t-tkabbir, b’mod konsistenti mal-objettivi tat-tisħiħ tal-potenzjal tat-tkabbir, ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u t-tranżizzjoni doppja ekoloġika u diġitali. Il-pjanijiet nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza ser jippermettu li tittejjeb il-kompożizzjoni tal-baġits nazzjonali.

                  (19)

                  Skont il-pjanijiet baġitarji ta’ terminu medju tal-Programm ta’ Stabbiltà għall-2021, huwa ppjanat li d-defiċit tal-gvern estiż jonqos minn 2,2 % tal-PDG fl-2023 għal 1,6 % tal-PDG fl-2024. Id-defiċit tal-gvern estiż huwa għalhekk ippjanat li fl-2023 ma jibqax jaqbeż il-valur referenzjarju ta’ 3 % tal-PDG skont it-Trattat. Fuq il-bażi tal-Programm ta’ Stabbiltà għall-2021, il-pożizzjoni fiskali ġenerali meħuda — inkluż l-impatt fuq id-domanda aggregata minn investiment iffinanzjat kemm mill-baġits nazzjonali kif ukoll tal-Unjoni, b’mod partikolari l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza — hija stmata għal 0,3 % tal-PDG fl-2023 u l-2024 bħala medja. Il-kontribuzzjoni pożittiva tan-nefqa ffinanzjata minn għotjiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tibqa’ l-istess. L-investiment iffinanzjat fuq livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribut espansjonarju ta’ 0,1 ta’ punt perċentwali tal-PDG (8). In-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonarji) hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta’ 0,3 ta’ punt perċentwali tal-PDG. L-istima attwali tat-tkabbir potenzjali nominali medju fuq 10 snin hija ta’ 3 % (9). Madankollu, din l-istima ma tinkludix l-impatt tar-riformi li huma parti mill-pjan ta’ rkupru u reżiljenza u li jistgħu għalhekk jagħtu spinta lit-tkabbir potenzjali tal-Portugall.

                  (20)

                  Id-dejn tal-gvern ġenerali huwa mistenni li jonqos minn 120,7 % tal-PDG fl-2023 għal 117,1 % tal-PDG fl-2024. Fid-dawl tal-proporzjon għoli tad-dejn, li huwa pprojettat li jonqos gradwalment maż-żmien, il-Portugall huwa meqjus li qed jiffaċċa riskji għolja ta’ sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju, skont l-aħħar analiżi tas-sostenibbiltà tad-dejn.

                  (21)

                  Fid-dawl tal-livell ta’ inċertezza li bħalissa għadu eċċezzjonalment għoli, il-gwida tal-politika fiskali għandha tibqa’ fil-biċċa l-kbira kwalitattiva. Gwida kwantifikata aktar preċiża għas-snin ta’ wara għandha tiġi pprovduta fl-2022, jekk il-grad ta’ inċertezza jkun naqas b’mod suffiċjenti sa dak iż-żmien.

                  (22)

                  Il-Kunsill ivvaluta l-Programm ta’ Stabbiltà għall-2021 u s-segwitu li għamel il-Portugall għar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020,

            B’ DAN JIRRAKKOMANDA LILL-PORTUGALL BIEX:

         1.

            Fl-2022, tuża l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza biex tiffinanzja investiment addizzjonali b’appoġġ tal-irkupru filwaqt li ssegwi politika fiskali prudenti. Tippreserva investiment iffinanzjat fuq livell nazzjonali. Jillimita t-tkabbir tan-nefqa kurrenti ffinanzjata b’mod nazzjonali.

         2.

            Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, isegwu politika fiskali mmirata li tikseb pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq terminu medju u li tiżgura s-sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju. Fl-istess ħin, isaħħu l-investiment biex tingħata spinta lill-potenzjal tat-tkabbir.

         3.

            Jagħti attenzjoni partikolari lill-kompożizzjoni tal-finanzi pubbliċi, kemm fuq in-naħa tad-dħul kif ukoll fuq in-naħa tan-nefqa tal-baġit nazzjonali, u lill-kwalità tal-miżuri baġitarji biex jiġi żgurat irkupru sostenibbli u inklużiv. Jagħti prijorità lill-investiment sostenibbli u li jsaħħaħ it-tkabbir, b’mod partikolari lill-investiment li jappoġġa t-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali. Jagħti prijorità lir-riformi strutturali fiskali li ser jgħinu biex jipprovdu finanzjament għall-prijoritajiet tal-politika pubblika u jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fit-terminu twil tal-finanzi pubbliċi, fosthom, fejn rilevanti, it-tisħiħ tal-kopertura, l-adegwatezza u s-sostenibbiltà ta’ sistemi tas-saħħa u ta’ protezzjoni soċjali għal kulħadd.

         Magħmul fil-Lussemburgu, it-18 ta’ Ġunju 2021.

               Għall-Kunsill

               Il-President

            J. LEÃO

         (1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

         (2)  Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

         (3)  Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Portugall u li tagħti l-Opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tal-Portugall (ĠU C 282, 26.8.2020, p. 142).

         (4)  Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

         (5)  B’mod partikolari, il-livellar fuq erba’ snin tal-investiment użat fil-parametru referenzjarju tan-nefqa ma jippermettix valutazzjoni adegwata tal-appoġġ fiskali għall-irkupru pprovdut minn investimenti ffinanzjati fuq livell nazzjonali.

         (6)  Sinjal negattiv tal-indikatur jikkorrispondi għal eċċess tat-tkabbir tan-nefqa primarja meta mqabbel mat-tkabbir ekonomiku fit-terminu medju, li jindika politika fiskali espansjonarja.

         (7)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fuq livell nazzjonali hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 0,1 ta’ punt perċentwali tal-PDG.

         (8)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta’ 0,2 ta’ punt perċentwali tal-PDG.

         (9)  Stmat mill-Kummissjoni, skont il-metodoloġija miftiehma bejn kulħadd.


title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta’ Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tar-Rumanija għall-2021

text:
               29.7.2021

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 304/107

      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
      tat-18 ta’ Ġunju 2021
      li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tar-Rumanija għall-2021
      (2021/C 304/23)
      IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
      Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,
      Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 9(2)tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
      Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,
      Wara li kkonsulta l-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,
      Billi:

                  (1)

                  Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif stabbilita fl-Artikoli 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (2), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ reċessjoni ekonomika severa. F’dik il-komunikazzjoni, il-Kummissjoni osservat li minħabba r-reċessjoni ekonomika severa li kienet mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, kienu ssodisfati l-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-Finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Il-klawżola liberatorja ġenerali tat lill-Istati Membri flessibbiltà baġitarja biex jittrattaw il-kriżi tal-COVID-19. Il-klawżola liberatorja ġenerali ffaċilitat il-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ reċessjoni ekonomika severa. L-attivazzjoni tagħha tippermetti diverġenza temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq terminu medju ta’ kull Stat Membru, dment li dan ma jipperikolax is-sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju. Fis-17 ta' Settembru 2020, fil-komunikazzjoni tagħha dwar l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli tal-2021, il-Kummissjoni ħabbret li l-klawżola liberatorja ġenerali kienet ser tibqa’ attiva fl-2021.

                  (2)

                  Fit-3 ta’ April 2020, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni (UE) 2020/509 (3), dwar l-eżistenza ta’ defiċit eċċessiv fir-Rumanija minħabba nuqqas ta’ konformità mal-kriterju tad-defiċit fl-2019. Dan kien ibbażat fuq il-miri fiskali aġġornati mill-gvern, filwaqt li l-pubblikazzjoni sussegwenti tal-iżbilanċ tal-gvern estiż ta’ 4,3 % tal-PDG ikkonfermat il-ksur. L-eċċess tal-valur referenzjarju tat-Trattat ta' 3 % tal-PDG kien ir-riżultat ta’ akkumulazzjoni kontinwa ta’ żbilanċi fiskali minħabba politika fiskali espansjonarja sa mill-2016, f’perijodu ta’ tkabbir ekonomiku b’saħħtu. Fit-3 ta’ April 2020, il-Kunsill ħareġ ukoll Rakkomandazzjoni (4) bil-ħsieb li tintemm is-sitwazzjoni ta’ defiċit eċċessiv tal-gvern fir-Rumanija sa mhux aktar tard mill-2022.

                  (3)

                  Fl-20 ta' Lulju 2020, il-Kunsill adotta Rakkomandazzjoni (5) (“ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta' Lulju 2020”). Huwa rrakkomanda li r-Rumanija ssegwi politiki fiskali f’konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-3 ta’ April 2020, filwaqt li tieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti.

                  (4)

                  In-Next Generation EU, flimkien mal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, ser tiggarantixxi rkupru sostenibbli, inklużiv u ġust. Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (6), li stabbilixxa l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ser tipprovdi sostenn finanzjarju għall-implimentazzjoni ta' riformi u investiment, li jinvolvi impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. Dan ser jikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investiment sostenibbli u li jsaħħu t-tkabbir, b'mod partikolari biex jippromwovi t-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali, u ser isaħħaħ ir-reżiljenza u t-tkabbir potenzjali tal-ekonomiji tal-Istati Membri. Hija ser tgħin ukoll lill-finanzi pubbliċi biex jerġgħu lura għal pożizzjonijiet aktar favorevoli fil-futur qrib u ser tikkontribwixxi għat-tisħiħ tal-finanzi pubbliċi sostenibbli, u għat-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil.

                  (5)

                  Fit-3 ta’ Marzu 2021, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi orjentazzjonijiet ta’ politika ulterjuri biex tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki fiskali u t-tħejjija tal-Programmi ta’ Stabbiltà u Konverġenza tal-Istati Membri. Din il-komunikazzjoni ddikjarat ukoll il-fehma tal-Kummissjoni li d-deċiżjoni dwar id-diżattivazzjoni jew it-tkomplija tal-applikazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali jenħtieġ li tittieħed bħala valutazzjoni ġenerali tal-istat tal-ekonomija, bil-livell tal-attività ekonomika fl-Unjoni jew fiż-Żona tal-Euro mqabbel mal-livelli ta’ qabel il-kriżi (tmiem l-2019) bħala kriterju kwantitattiv ewlieni. Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, fit-2 ta' Ġunju 2021 il-Kummissjoni qieset li l-kondizzjonijiet biex tkompli tapplika l-klawżola liberatorja ġenerali fl-2022 u biex tiddiżattivaha mill-2023 ġew issodisfati. Sitwazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż ser ikomplu jiġu kkunsidrati wara d-diżattivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali.

                  (6)

                  Fil-5 ta’ Mejju 2021, ir-Rumanija ppreżentat il-Programm ta’ Konverġenza tagħha għall-2021, lil hinn mill-iskadenza stabbilita fl-Artikolu 8 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

                  (7)

                  Fl-2020, fuq il-bażi ta’ data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tar-Rumanija kien ta’ 9,2 % tal-prodott domestiku gross (PDG), filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż żdied għal 47,3 % tal-PDG. It-tibdil annwali fil-bilanċ baġitarju primarju kien jammonta għal -3,6 % tal-PDG, inklużi l-miżuri baġitarji diskrezzjonali ta’ 1,5 % b’sostenn għall-ekonomija u t-tħaddim ta’ stabbilizzaturi awtomatiċi. Ir-Rumanija pprovdiet ukoll appoġġ ta’ likwidità lil kumpaniji u unitajiet domestiċi (bħal garanziji u differimenti tat-taxxa, li ma għandhomx impatt baġitarju dirett u immedjat), stmati għal 4 % tal-PDG; l-użu reali tal-garanziji pubbliċi fl-2020 huwa stmat mill-Kummissjoni li hu bejn wieħed u ieħor ekwivalenti għal 1½ % tal-PDG.

                  (8)

                  Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji huwa realistiku fl-2021 u l-2022. Skont il-Programm ta’ Konverġenza għall-2021, it-tkabbir reali tal-PDG huwa pprojettat għal 5,0 % fl-2021 u 4,8 % fl-2022. F’dawn is-sentejn, id-domanda domestika, b’konsum qawwi u tkabbir fl-investiment, hija mistennija li tkun il-mutur ewlieni. It-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni tat-tkabbir tar-Rumanija huwa kemxejn ogħla minn dak tal-Programm ta’ Konverġenza għall-2021, b’5,1 % fl-2021 u 4,9 % fl-2022, xprunat ukoll mid-domanda domestika.

                  (9)

                  Fil-Programm ta’ Stabbiltà/Konverġenza tiegħu għall-2021, il-gvern qed jippjana tnaqqis tad-defiċit tal-gvern estiż minn 9,2 % tal-PDG fl-2020 għal 8 % tal-PDG fl-2021, filwaqt li l-proporzjon tad-dejn huwa ppjanat li jiżdied għal 50,8 % tal-PDG fl-2021. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2021, it-tibdil fil-bilanċ baġitarju primarju fl-2021 meta mqabbel mal-livell ta’ qabel il-kriżi (2019) mistenni jammonta għal 3,3 % tal-PDG, u jirrifletti l-miżuri baġitarji diskrezzjonali ta’ 1,5 % tal-PDG b’appoġġ għall-ekonomija u t-tħaddim ta’ stabbilizzaturi awtomatiċi. Dawn il-projezzjonijiet huma fuq l-istess linji tat-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni.

                  (10)

                  B’rispons għall-pandemija tal-COVID-19 u għar-reċessjoni ekonomika relatata magħha, ir-Rumanija adottat miżuri baġitarji biex issaħħaħ l-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija tal-COVID-19, u tgħin lil dawk l-individwi u s-setturi li kienu partikolarment milquta. Din ir-reazzjoni qawwija ta’ politika taffiet it-tnaqqis fil-PDG, li, min-naħa tiegħu, naqqas iż-żieda fid-defiċit tal-gvern u d-dejn pubbliku. Il-miżuri li ħadet ir-Rumanija fl-2020 u fl-2021 kienu konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020. Il-miżuri diskrezzjonarji adottati mill-gvern fl-2020 u l-2021 huma ta’ natura temporanja jew ibbilanċjati minn miżuri ta’ tpaċija. Fl-istess ħin, kien hemm impatt fiskali kontinwu ta’ miżuri espansjonarji li ġew adottati qabel il-pandemija tal-COVID-19. Dawk il-miżuri inkludew b’mod partikolari żidiet fil-pensjonijiet u nfiq soċjali ieħor u tnaqqis fit-taxxi.

                  (11)

                  Il-Programm ta’ Konverġenza għall-2021 jassumi investiment u riformi ffinanzjati minn għotjiet permezz tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza li jammontaw għal 0,1 % tal-PDG fl-2021, 0,6 % tal-PDG fl-2022, 1,2 % tal-PDG fl-2023, 1,2 % tal-PDG fl-2024, 0,9 % tal-PDG fl-2025 u 0,9 % tal-PDG fl-2026. Il-Programm ta’ Konverġenza għall-2021 jassumi wkoll self permezz tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza li jammonta għal 2,3 % tal-PDG fl-2025 u 2,5 % tal-PDG fl-2026. It-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni jinkludi biss l-għotjiet fil-projezzjonijiet baġitarji tagħha billi s-self huwa preżunt fil-Programm ta’ Konverġenza għall-2021 li jibda wara l-perijodu tat-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni.

                  (12)

                  Biex tiġi vvalutata l-pożizzjoni fiskali ġenerali meħuda fl-istadju attwali, it-trasferimenti mdaqqsa mill-baġit tal-Unjoni (bħal dawk mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza) għandhom jiġu inklużi fl-aggregat tan-nefqa rilevanti. Il-pożizzjoni fiskali ġenerali għalhekk titkejjel bit-tibdil fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonali u esklużi l-miżuri ta’ emerġenza temporanji relatati mal-kriżi) inkluż in-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u fondi oħra tal-Unjoni. Lil hinn mill-pożizzjoni fiskali ġenerali, l-analiżi għandha l-għan ukoll li tivvaluta jekk il-politika fiskali nazzjonali hijiex prudenti u jekk il-kompożizzjoni tagħha twassalx għal irkupru sostenibbli konsistenti mat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali. Għal dik ir-raġuni, tingħata attenzjoni partikolari lill-evoluzzjoni tal-infiq primarju kurrenti u l-investiment iffinanzjat nazzjonalment.

                  (13)

                  Fil-programm ta’ Konverġenza tagħha tal-2021, id-defiċit tal-gvern estiż tar-Rumanija huwa ppjanat li jonqos għal 6,2 % tal-PDG fl-2022, prinċipalment minħabba t-twaqqif tal-miżuri temporanji ta’ appoġġ adottati fl-2020 u l-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż huwa ppjanat li jiżdied għal 52,9 % tal-PDG fl-2022. Dawn il-projezzjonijiet huma aktar favorevoli mit-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni. Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, u fuq il-bażi tal-metodoloġija speċifika li tirrifletti l-isfidi msemmija hawn fuq, il-pożizzjoni fiskali ġenerali meħuda – inkluż l-impatt fuq id-domanda aggregata fl-2022 minn investiment iffinanzjat kemm mill-baġits nazzjonali kif ukoll tal-Unjoni, b’mod partikolari l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza – hija stmata għal -0,5 % tal-PDG. (7) Il-kontribuzzjoni pożittiva tan-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tiżdied b’0,4 ta' punt perċentwali tal-PDG. L-investiment iffinanzjat nazzjonalment huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 0,1 ta’ punt perċentwali tal-PDG. (8) In-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonarji) hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni newtrali.

                  (14)

                  Skont il-pjanijiet baġitarji ta' terminu medju tal-Programm ta' Konverġenza għall-2021, huwa ppjanat li d-defiċit tal-gvern estiż jonqos minn 4,4 % fl-2023, għal 2,9 % tal-PDG fl-2024. Id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li ma jibqax jaqbeż it-3 % tal-valur referenzjarju tal-PDG skont it-Trattat fl-2024. Fuq il-bażi tal-Programm ta’ Konverġenza għall-2021, il-pożizzjoni fiskali ġenerali meħuda – inkluż ukoll l-impatt fuq id-domanda aggregata minn investiment iffinanzjat kemm mill-baġits nazzjonali kif ukoll tal-Unjoni, b’mod partikolari l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza – hija stmata għal 0,6 % tal-PDG fl-2023 u l-2024 bħala medja. Il-kontribuzzjoni pożittiva tan-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tiżdied b’0,2 ta' punt perċentwali tal-PDG. L-investiment ffinanzjat f’livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribut espansjonarju ta’ 0,1 ta' punt perċentwali tal-PDG. (9) In-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata b’mod nazzjonali (netta minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonali) hija pprojettata li tipprovdi kontribut restrittiv ta’ 0,8 ta’ punt perċentwali tal-PDG. L-istima kurrenti tat-tkabbir potenzjali nominali medju ta’ 10 snin hija ta’ 5¾ %. (10) Madankollu, din l-istima ma tinkludix l-impatt tar-riformi li huma parti mill-pjan ta’ rkupru u reżiljenza u li jistgħu għalhekk jagħtu spinta lit-tkabbir potenzjali tar-Rumanija.

                  (15)

                  Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż huwa ppjanat li jiżdied għal 53,3 % tal-PDG fl-2023 għal 52,4 % tal-PDG fl-2024. Fid-dawl tal-perkors tad-dejn li qed jiżdied b’mod partikolarment mgħaġġel fit-terminu medju, l-aktar minħabba l-iżbilanċ kbir imbassar għall-2022 u l-kondizzjonijiet ta’ finanzjament sfavorevoli meta mqabbla ma’ Stati Membri oħra, ir-Rumanija hija meqjusa li qed tiffaċċa riskji għolja ta’ sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju, skont l-analiżi tas-sostenibbiltà tad-dejn.

                  (16)

                  Fit-2 ta’ Ġunju 2021, il-Kummissjoni rrakkomandat rakkomandazzjoni tal-Kunsill għall-korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv tar-Rumanija sal-2024. Skont dik ir-rakkomandazzjoni, ir-Rumanija għandha tilħaq il-mira tad-defiċit nominali tal-gvern estiż ta’ 8,0 % tal-PDG fl-2021, 6,2 % tal-PDG fl-2022, 4,4 % tal-PDG fl-2023, u 2,9 % tal-PDG fl-2024, li hija konsistenti ma’ rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett ta’ 3,4 % fl-2021, 1,3 % fl-2022, 0,9 % fl-2023 u 0,0 % fl-2024. Dan jikkorrispondi għal bilanċ strutturali annwali ta’ 0,7 % tal-PDG fl-2021, ta’ 1,8 % tal-PDG fl-2022, ta’ 1,7 % tal-PDG fl-2023 u ta’ 1,5 % tal-PDG fl-2024.

                  (17)

                  Il-Kunsill ivvaluta l-Programm ta’ Konverġenza tal-2021 u s-segwitu mir-Rumanija għar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020,

            B’DAN JIRRAKKOMANDA LIR-RUMANIJA BIEX:

         1.

            Issegwi politiki fiskali f’konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta’ Ġunju 2021 bil-għan li tintemm is-sitwazzjoni ta’defiċit eċċessiv tal-gvern fir-Rumanija (11).

         Magħmul fil-Lussemburgu, it-18 ta’ Ġunju 2021.

               Għall-Kunsill

               Il-President

            J. LEÃO

         (1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

         (2)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta' defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

         (3)  Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2020/509 tat-3 ta’ April 2020 dwar l-eżistenza ta’ defiċit eċċessiv fir-Rumanija (ĠU L 110, 8.4.2020, p. 58).

         (4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-3 ta’ April 2020 bil-għan li tintemm is-sitwazzjoni ta’defiċit eċċessiv tal-gvern fir-Rumanija (ĠU C 116, 8.4.2020, p. 1).

         (5)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm ta’ Riforma Nazzjonali tal-2020 tar-Rumanija u li twassal opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tar-Rumanija (ĠU C 282, 26.8.2020, p. 149).

         (6)  Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

         (7)  Sinjal negattiv tal-indikatur jikkorrispondi għal eċċess tat-tkabbir fin-nefqa primarja meta mqabbel mat-tkabbir ekonomiku fit-terminu medju, li jindika politika fiskali espansjonarja.

         (8)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni newtrali.

         (9)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni newtrali.

         (10)  Stmat mill-Kummissjoni, skont il-metodoloġija miftehma bejn kulħadd.

         (11)  Ara paġna ta’ XX ta’ dan il-Ġurnal Uffiċjali.


title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta’ Ġunju 2021 bl-għan li tintemm is-sitwazzjoni ta’ defiċit eċċessiv tal-gvern fir-Rumanija

text:
               29.7.2021

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 304/111

      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
      tat-18 ta’ Ġunju 2021
      bl-għan li tintemm is-sitwazzjoni ta’ defiċit eċċessiv tal-gvern fir-Rumanija
      (2021/C 304/24)
      IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
      Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 126(7) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni Ewropea;
      Billi:

                  (1)

                  Skont l-Artikolu 126 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, l-Istati Membri għandhom jevitaw defiċit eċċessivi tal-gvern.

                  (2)

                  Il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir (PST) huwa bbażat fuq l-objettiv ta’ finanzi pubbliċi sodi bħala mezz li jsaħħaħ il-kundizzjonijiet għall-istabbiltà tal-prezzijiet u għal tkabbir sostenibbli b’saħħtu li jwassal għall-ħolqien tal-impjiegi.

                  (3)

                  Wara rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, fit-3 ta’ April 2020 il-Kunsill iddeċieda, permezz tad-Deċiżjoni (UE) 2020/590 (1), f’konformità mal-Artikolu 126(6) tat-Trattat, li kien jeżisti defiċit eċċessiv fir-Rumanija u ħareġ rakkomandazzjoni biex jiġi kkoreġut id-defiċit eċċessiv sa mhux aktar tard mill-2022 (2), (“ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-3 ta' April 2020”), f’konformità mal-Artikolu 126(7) tat-Trattat u l-Artikolu 3 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (3).

                  (4)

                  Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-PST. Dik il-klawżola, kif inhu stipulat fl-Artikoli 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru.1466/97 (4) u l-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru. 1467/97, tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ reċessjoni ekonomika severa. F’ dik il-Komunikazzjoni, il-Kummissjoni ppreżentat il-fehma tagħha li, minħabba r-reċessjoni ekonomika severa li tirriżulta mill-pandemija tal-COVID-19, il-kundizzjonijiet kienu jiġġustifikaw l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-PST. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri tal-Finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni.

                  (5)

                  Fil-15 ta’ Settembru 2020, ir-Rumanija ppreżentat ir-rapport tagħha dwar l-azzjoni meħuda b’rispons għar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-3 ta’ April 2020. Dak ir-rapport indika deterjorament kbir tal-finanzi pubbliċi tagħha matul l-2020, prinċipalment minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

                  (6)

                  Fit-18 ta’ Novembru 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar is-sitwazzjoni fiskali fir-Rumanija. Fid-dawl tal-inċertezza eċċezzjonali kontinwa maħluqa mill-pandemija tal-COVID-19 u l-impatt makroekonomiku u fiskali straordinarju tagħha, il-Kummissjoni qieset li f’dak l-istadju ma setgħet tittieħed l-ebda deċiżjoni dwar passi ulterjuri fil-proċedura ta’ defiċit eċċessiv li kienet inbdiet għar-Rumanija. B’mod partikolari, l-inċertezza eċċezzjonali, inkluż fir-rigward tat-tfassil ta’ perkors kredibbli għall-politika fiskali, ma ppermettiex lill-Kummissjoni tippreżenta f’dak l-istadju Rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7) tat-Trattat. Il-Kummissjoni ddikjarat li kienet ser tivvaluta mill-ġdid is-sitwazzjoni baġitarja tar-Rumanija fir-rebbiegħa 2021 fuq il-bażi tad-data tal-eżitu tas-sena 2020, il-baġit tal-2021 u t-tbassir ekonomiku tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni u li, jekk ikun xieraq, kienet ser tipproponi passi ġodda skont il-proċedura ta’ defiċit eċċessiv, filwaqt li tqis l-applikazzjoni kontinwa tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-PST fl-2021.

                  (7)

                  Fit-3 ta’ Marzu 2021, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni li tipprovdi aktar orjentazzjoni ta’ politika biex tiġi ffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki fiskali u t-tħejjija tal-Programmi ta’ Stabbiltà u Konverġenza tal-Istati Membri. F’dik il-Komunikazzjoni il-Kummissjoni esprimiet il-fehma tagħha li d-deċiżjoni dwar id-diżattivazzjoni jew l-applikazzjoni kontinwa tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-PST jenħtieġ li tinkludi valutazzjoni ġenerali tal-istat tal-ekonomija, bil-livell ta’ attività ekonomika fl-Unjoni jew fiż-żona tal-euro meta mqabbel mal-livelli ta’ qabel il-kriżi (tmiem l-2019) bħala l-kriterju kwantitattiv ewlieni. Fit-2 ta’ Ġunju 2021, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni intitolata “Il-koordinazzjoni tal-politika ekonomika fl-2021: biex tingħeleb il-COVID-19, ikun appoġġat l-irkupru u tkun modernizzata l-ekonomija tagħna”. Skont din il-Komunikazzjoni, il-klawżola liberatorja ġenerali tal-PST ser tkompli tiġi applikata fl-2022 u hija mistennija li tiġi diżattivata mill-2023 ‘il quddiem.

                  (8)

                  Skont aġġornament tal-Monitoraġġ tas-Sostenibbiltà tad-Dejn tal-2020 tal-Kummissjoni biex jirrifletti it-tbassir ekonomiku tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, ir-riskju għas-sostenibbiltà fiskali fit-terminu medju u twil tar-Rumanija għadhom għoljin. Jeħtieġ li dawk ir-riskji jiġu indirizzati bi pjan fiskali adegwat fit-terminu medju appoġġat minn miżuri strutturali.

                  (9)

                  Fid-dawl tat-tnaqqis qawwi fl-attività ekonomika marbut mal-pandemija tal-COVID-19 u tal-bżonn relatat għal politiki fiskali biex jappoġġaw l-irkupru fl-2021 u l-2022, ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-3 ta’ April 2020 ma għadhiex tipprovdi bażi rilevanti għall-gwida tal-politika fiskali għar-Rumanija.

                  (10)

                  Skont l-aħħar sentenza tal-Artikolu 3(5) tar-Regolament (KE) Nru 1467/97, fil-każ ta’ reċessjoni ekonomika severa fiż-żona tal-euro jew fl-Unjoni inġenerali, il-Kunsill jista’ jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni, li jadotta rakkomandazzjoni riveduta skont l-Artikolu 126(7) tat-Trattat bil-kundizzjoni li dan ma jipperikolax is-sostenibbiltà fiskali għall-perjodu medju.

                  (11)

                  F’konformità mal-Artikolu 126(7) tat-Trattat u l-Artikolu 3 tar-Regolament (KE) Nru 1467/97, il-Kunsill huwa meħtieġ jagħmel rakkomandazzjoni lill-Istat Membru kkonċernat filwaqt li jistabbilixxi wkoll skadenza għall-korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv. Dik ir-rakkomandazzjoni għandha tistabbilixxi skadenza massima ta’ sitt xhur għal azzjoni effettiva li trid tittieħed mill-Istat Membru kkonċernat biex jikkoreġi d-defiċit eċċessiv, li jista’ jitnaqqas għal tliet xhur meta jkun ġustifikat mis-serjetà tas-sitwazzjoni. Barra minn dan, f’rakkomandazzjoni biex jiġi kkoreġut defiċit eċċessiv, il-Kunsill għandu jirrikjedi l-kisba ta’ miri baġitarji annwali li, fuq il-bażi tat-tbassir li fuqu tissejjes dik ir-rakkomandazzjoni, ikunu konsistenti ma’ titjib minimu annwali fil-bilanċ strutturali, jiġifieri l-bilanċ aġġustat ċiklikament minbarra miżuri ta’ darba u miżuri temporanji oħrajn, ta’ mill-inqas 0,5 % tal-PDG bħala parametru referenzjarju.

                  (12)

                  Il-PDG reali fir-Rumanija naqas bi 3,9 % fl-2020. Skont it-tbassir ekonomiku tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, it-tkabbir tal-PDG reali huwa mbassar li jirkupra b’5,1 % fl-2021 u b’4,9 % fl-2022. Il-konsum privat huwa mistenni li jirkupra hekk kif l-introduzzjoni tal-vaċċinazzjoni timxi ’l quddiem u l-miżuri ta’ tbegħid soċjali jitneħħew gradwalment, filwaqt li t-tkabbir fil-pagi huwa mistenni wkoll li jibqa’ b’saħħtu. L-introduzzjoni gradwali tal-proġetti mill-Pjan għall-Irkupru u r-Reżiljenza (recovery and resilience plan, RRP), kif imsemmi fir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5), hija mistennija li tagħti impetu ġdid lit-tkabbir tal-investiment. Il-kontribut tal-esportazzjonijiet netti, jiġifieri l-esportazzjonijiet mingħajr l-importazzjonijiet, huwa mistenni li jibqa’ negattiv matul il-perjodu ta’ tbassir. Dan billi l-importazzjonijiet huma mistennija li jiġu xprunati mill-irkupru tal-konsum privat kif ukoll mill-investiment li qed jiżdied. L-esportazzjonijiet huma mistennija li jiġu appoġġati minn irkupru fid-domanda esterna iżda li jibqgħu inqas dinamiċi mill-importazzjonijiet. Il-previżjoni ta’ tkabbir hija soġġetta għal riskji bbilanċjati. Minn naħa waħda, strateġija fiskali kredibbli fit-terminu medju tista’ tgħin biex jitneħħa t-tħassib dwar is-sostenibbiltà fiskali, b’mod partikolari meta kkombinata ma’ riformi ambizzjużi (inklużi dawk li jinsabu fir-RRP). Dan jgħin biex jiġu indirizzati l-iżbilanċi makroekonomiċi tar-Rumanija, biex jittaffew ir-riskji għall-istabbiltà finanzjarja u biex jikkontribwixxi għat-tkabbir sostenibbli, inkluż billi tittejjeb il-klima tal-investiment. Min-naħa l-oħra, l-inċertezza fir-rigward tat-tfassil tal-politika pubblika u d-dewmien jew l-ineffiċjenzi fl-implimentazzjoni tar-RRP jistgħu jirriżultaw f’effetti negattivi tal-kunfidenza.

                  (13)

                  Fit-2 ta’ Marzu 2021, il-Parlament Rumen adotta l-baġit tar-Rumanija u l-istrateġija fiskali fit-terminu medju għall-2021. Dik l-istrateġija fiskali, flimkien ma’ informazzjoni dwar il-profil ta’ sostenn finanzjarju mhux ripagabbli u self skont il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza stabbilita mir-Regolament (UE) 2021/241 (“il-Faċilità”), tqieset fil-Programm ta’ Konverġenza tar-Rumanija tal-2021 (“il-Programm ta’ Konverġenza”), li ġie ppreżentat lill-Kummissjoni fil-5 ta’ Mejju 2021. Billi jibda b’defiċit tal-gvern estiż ta’ 9,2 % tal-PDG fl-2020, il-Programm ta’ Konverġenza jimmira lejn defiċit tal-gvern estiż ta’ inqas minn 3 % tal-PDG sal-2024 bil-passi li ġejjin: 8,0 % tal-PDG fl-2021, 6,2 % tal-PDG fl-2022, 4,4 % tal-PDG fl-2023 u 2,9 % tal-PDG fl-2024. L-aġġustament fiskali stabbilit fil-Programm ta’ Konverġenza huwa bbażat l-iktar fuq in-nefqa. Il-kontroll tan-nefqa (tnaqqis bħala perċentwal tal-PDG) huwa previst b’mod partikolari għall-pagi tas-settur pubbliku (tnaqqis b’1,4 punti perċentwali bejn l-2022 u l-2024) u għat-trasferimenti soċjali (tnaqqis b’0,9 punti perċentwali bejn l-2022 u l-2024).

                  (14)

                  It-tbassir ekonomiku tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, estiż sal-2024, jipproġetta defiċit tal-gvern estiż ta’ 8,0 % tal-PDG fl-2021, ta’ 7,1 % tal-PDG fl-2022 u ta’ 6,8 % tal-PDG fl-2023 u l-2024. Dan it-tbassir iqis l-infiq mistenni li jiġi ffinanzjat minn sostenn finanzjarju mhux ripagabbli u self mill-Faċilità, kif preżentat fil-Programm ta’ Konverġenza u f’informazzjoni addizzjonali pprovduta mir-Rumanija. It-tnaqqis tad-defiċit nominali ġenerali tal-gvern ipproġettat mill-Kummissjoni huwa xprunat l-aktar mill-iskadenza gradwali tal-miżuri ta’ emerġenza adottati b’rispons għall-pandemija tal-COVID-19, minn dħul ogħla xprunat mill-irkupru ekonomiku proġettat u mill-impatt pożittiv addizzjonali tal-investimenti u r-riformi mistennija li jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. Barra minn hekk, il-Gvern Rumen iddeċieda li jiffriża l-pagi tas-settur pubbliku fl-2021 u l-2022, li jipposponi ż-żidiet fil-pensjonijiet fl-2021 u li jżid il-pensjonijiet b’mod moderat fl-2022, miżuri li jikkontribwixxu għal previżjoni mtejba meta mqabbla ma’ dik fit-tbassir ekonomiku tal-ħarifa 2020 tal-Kummissjoni. Dawk il-miżuri diġà ġew adottati. Barra minn hekk, il-gvern Rumen għandu l-intenzjoni li jadotta leġiżlazzjoni ġdida dwar il-pensjonijiet li żżomm in-nefqa tal-pensjonijiet bħala perċentwal tal-PDG ġeneralment stabbli. Il-proġezzjoni ta’ defiċit ogħla fit-tbassir ekonomiku tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, meta mqabbel mal-Programm ta’ Konverġenza, jirriżulta mill-fatt li l-konsolidazzjoni ppjanata mhijiex appoġġata kompletament permezz ta’ miżuri implimentati, jew imħabbra b’mod kredibbli u għaldaqstant ma setgħetx titqies f’dak it-tbassir. Id-defiċit strutturali huwa pproġettat mill-Kummissjoni li jitjieb b’0,7 punti perċentwali tal-PDG fl-2021 u b’0,5 punti perċentwali p tal-PDG fl-2022 u li jiddeterjora b’0,1 punti perċentwali tal-PDG fl-2023 u b’0,4 punti perċentwali tal-PDG fl-2024.

                  (15)

                  Id-dejn tal-gvern estiż kien ta’ 34,7 % tal-PDG fi tmiem l-2018, ta’ 35,3 % tal-PDG fi tmiem l-2019 u ta’ 47,3 % tal-PDG fi tmiem l-2020. Skont it-tbassir ekonomiku tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, huwa pproġettat li jiżdied għal 49,7 % tal-PDG fi tmiem l-2021, għal 52,7 % tal-PDG fi tmiem l-2022 u għal 59,5 % tal-PDG fi tmiem l-2024, b’hekk joqrob għall-ewwel darba l-valur referenzjarju ta’ 60 % tal-PDG stabbilit fit-Trattat fin-nuqqas ta’ miżuri korrettivi addizzjonali għal dawk diġà implimentati jew imħabbra b’mod kredibbli.

                  (16)

                  L-analiżi tas-sostenibbiltà tad-dejn fit-terminu medju u twil, aġġornata wara t-tbassir ekonomiku tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, tikkonferma li r-riskji għas-sostenibbiltà huma għolja fit-terminu medju. Skont il-proġettazzjoni tal-linja bażi ta’ 10 snin, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG ser ikompli jiżdied matul il-perjodu ta’ proġettazzjoni u jilħaq livell qrib id-90 % tal-PDG. Ir-riskji għas-sostenibbiltà tad-dejn huma xprunati minn defiċit fiskali kbar, minn spejjeż tat-tixjiħ u mill-vulnerabbiltà tal-perkors tad-dejn għal xokkijiet makro fiskali. Iż-żidiet fil-pensjonijiet, adottati fis-sajf 2019, u li għalissa qed jiġu posposti sa tmiem l-2022, huma s-sors predominanti tar-riskji għas-sostenibbiltà tad-dejn. L-istruttura tad-dejn, b’sehem għoli ta’ dejn iddenominat f’munita barranija u b’sehem sinifikanti ta’ dejn miżmum minn dawn li mhumiex residenti, tkompli żżid mar-riskji għas-sostenibbiltà tad-dejn, għalkemm l-interventi dwar is-suq sekondarju mill-Bank Nazzjonali tar-Rumanija għenu biex l-ispejjeż tas-self tal-gvern jinżammu f’livelli favorevoli fl-2020. Barra minn hekk, hemm riskji marbuta ma’ obbligazzjonijiet kontinġenti li jirriżultaw minn garanziji tal-istat (ta’ 1,4 % tal-PDG) mogħtija lil kumpaniji u lil dawk li jaħdmu għal rashom matul il-kriżi tal-COVID-19. Il-ħtiġijiet ta’ finanzjament gross huma pproġettati li jiżdiedu. Min-naħa l-oħra, ir-riformi u l-investiment permezz tan-NextGenerationEU, jekk jiġu implimentati b’mod effettiv, huma mistennija li jkollhom impatt pożittiv fuq it-tkabbir tal-PDG fis-snin li ġejjin, b’hekk jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà tad-dejn.

                  (17)

                  Skont l-Artikolu 3(4) tar-Regolament (KE) Nru 1467/97, il-korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv għandha titlesta fis-sena ta’ wara l-identifikazzjoni tiegħu sakemm ma jkunx hemm ċirkostanzi speċjali. Jenħtieġ li l-perkors ta’ aġġustament jiġi determinat f’konformità mar-Regolament (KE) Nru 1467/97, filwaqt li titqies il-pożizzjoni ekonomika u fiskali tal-Istat Membru kkonċernat.

                  (18)

                  Fis-sitwazzjoni attwali, tali ċirkostanzi speċjali jeżistu fir-Rumanija. L-għoti ta’ sena addizzjonali lir-Rumanija, f’konformità mar-regola stabbilita fl-Artikolu 3(4) tar-Regolament (KE) Nru 1467/97, ikun jeħtieġ aġġustament fiskali qawwi ħafna u jirriżulta f’telf sinifikanti fl-output, b’hekk jirriskja li jikkomprometti l-irkupru ekonomiku wara l-pandemija tal-COVID-19. Perkors ta’ aġġustament bi skadenza għall-korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv sal-2024, filwaqt li xorta waħda jeħtieġ aġġustamenti annwali sostanzjali, ikun jimplika sforz aktar gradwali u jsib bilanċ tajjeb bejn il-konsolidazzjoni fiskali u l-appoġġ għall-irkupru ekonomiku. Il-perkors il-ġdid ta’ aġġustament iqis ukoll is-sitwazzjoni fiskali li nbidlet, inklużi l-iżviluppi baġitarji fl-2020 u l-istrateġija baġitarja l-ġdida stabbilita mill-Gvern Rumen. Ir-riformi, inklużi dawk li jtejbu l-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi, ikunu strumentali biex tiġi żgurata korrezzjoni durabbli tad-defiċit eċċessiv. Fid-dawl ta’ dawk il-konsiderazzjonijiet, u b’mod konsistenti mal-orjentazzjonijiet tal-politika fiskali stabbiliti fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-3 ta’ Marzu 2021, hija ġustifikata li tiġi stabbilita skadenza għall-korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv sal-2024.

                  (19)

                  Perkors ta’ aġġustament kredibbli u sostenibbli skont din l-iskadenza jkun jeħtieġ li r-Rumanija tilħaq il-mira tad-defiċit nominali tal-gvern estiż ta’ 8,0 % fl-2021, ta’ 6,2 % tal-PDG fl-2022, ta’ 4,4 % tal-PDG fl-2023 u ta’ 2,9 % tal-PDG fl-2024, f’konformità mal-miri tal-gvern stess. Fuq il-bażi tat-tbassir ekonomiku tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, dan huwa konsistenti ma’ rata ta’ tkabbir nominali tan-nefqa primarja netta tal-gvern ta’ 3,4 % fl-2021, ta’ 1,3 % fl-2022, ta’ 0,9 % fl-2023 u ta’ 0,0 % fl-2024 (6). Dawn ir-rati ta’ tkabbir tan-nefqa primarja netta tal-gvern se jkunu l-indikatur primarju użat biex jiġi vvalutat l-isforz fiskali jekk tkun meħtieġa analiżi bir-reqqa. L-aġġustament fiskali annwali korrispondenti fil-bilanċ strutturali huwa ta’ 0,7 % tal-PDG fl-2021, ta’ 1,8 % tal-PDG fl-2022, ta’ 1,7 % tal-PDG fl-2023 u ta’ 1,5 % tal-PDG fl-2024.

                  (20)

                  F’dan l-istadju, biex jiġi vvalutat l-impatt potenzjali tal-politika fiskali ġenerali fuq l-output, jenħtieġ li l-pagamenti sostanzjali mill-baġit tal-Unjoni (mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni) jiġu inklużi fl-aggregat tan-nefqa rilevanti, bħala miżura tal-pożizzjoni fiskali (7). Fuq din il-bażi, il-fondi tal-Unjoni huma mistennija li jkollhom impatt pożittiv sinifikanti fuq l-ekonomija Rumena fis-snin li ġejjin. B’mod speċifiku, l-investimenti u r-riformi appoġġati mill-Faċilità jipprovdu opportunità għar-Rumanija biex ittejjeb il-pożizzjoni fiskali sottostanti tagħha fit-terminu medju filwaqt li xorta tappoġġa t-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi.

                  (21)

                  Jenħtieġ li l-miżuri ta’ konsolidazzjoni baġitarja jiżguraw korrezzjoni fit-tul tad-defiċit eċċessiv, filwaqt li jkunu mmirati lejn it-titjib tal-kwalità tal-finanzi pubbliċi u r-rinfurzar tal-potenzjal ta’ tkabbir tal-ekonomija. Jenħtieġ li r-riformi ta’ natura fiskali u ekonomika usa’, inklużi r-riformi tas-sistema tal-pensjonijiet, l-amministrazzjoni tat-taxxa, il-pagi tas-settur pubbliku u l-governanza tal-intrapriżi tal-istat, jappoġġaw l-isforz ta’ konsolidazzjoni fiskali u jagħmluh sostenibbli.

                  (22)

                  Mill-2016, ir-Rumanija ddegorat b’mod sistematiku u b’mod ripetut mir-regoli fiskali nazzjonali tagħha u mill-iskeda ta’ żmien għall-adozzjoni tal-istrateġija fiskali fit-terminu medju, stabbiliti fil-qafas fiskali nazzjonali. Fil-futur, l-aġġustament baġitarju tar-Rumanija se jkun appoġġat mill-applikazzjoni sħiħa tal-qafas fiskali nazzjonali,

            ADOTTA DIN IR-RAKKOMANDAZZJONI:

         1.

            Jenħtieġ li r-Rumanija ttemm is-sitwazzjoni ta’ defiċit eċċessiv sa mhux aktar tard mill-2024.

         2.

            Jenħtieġ li r-Rumanija tilħaq il-mira tad-defiċit nominali tal-gvern estiż ta’ 8,0 % tal-PDG fl-2021, ta’ 6,2 % tal-PDG fl-2022, ta’ 4,4 % tal-PDG fl-2023, u ta’ 2,9 % tal-PDG fl-2024, li huma konsistenti mar-rata ta’ tkabbir nominali tan-nefqa primarja netta tal-gvern ta’ 3,4 % fl-2021, ta’ 1,3 % fl-2022, ta’ 0,9 % fl-2023 u ta’ 0,0 % fl-2024. Dan jikkorrispondi ma’ aġġustament strutturali annwali ta’ 0,7 % tal-PDG fl-2021, ta’ 1,8 % tal-PDG fl-2022, ta’ 1,7 % tal-PDG fl-2023 u ta’ 1,5 % tal-PDG fl-2024.

         3.

            Jenħtieġ li r-Rumanija timplimenta bis-sħiħ il-miżuri diġà adottati fl-2021. Jenħtieġ li hija tispeċifika u timplimenta l-miżuri addizzjonali li huma meħtieġa biex tikkoreġi tad-defiċit eċċessiv tagħha sal-2024. Jenħtieġ li l-miżuri ta’ konsolidazzjoni baġitarja jiggarantixxu korrezzjoni sostenibbli b’mod li jiffavorixxi t-tkabbir. Jenħtieġ li kwalunkwe gwadann anormali jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern estiż.

         4.

            Il-Kunsill jistabbilixxi l-iskadenza tal-15 ta’ Ottubru 2021 sabiex ir-Rumanija tieħu azzjoni effettiva u, f’konformità mal-Artikolu 3(4a) tar-Regolament (KE) Nru 1467/97, biex tirrapporta dwar l-istrateġija ta’ konsolidazzjoni prevista biex jintlaħqu l-miri. Minn hawn ’il quddiem, jenħtieġ li r-Rumanija tirrapporta dwar il-progress li jsir fl-implimentazzjoni ta’ din ir-Rakkomandazzjoni mill-inqas kull sitt xhur, sakemm id-defiċit eċċessiv ikun ikkoreġut. Barra minn hekk, jenħtieġ li r-Rumanija tiżgura l-applikazzjoni sħiħa u effettiva tal-qafas fiskali nazzjonali tagħha. Biex jiġi żgurat is-suċċess tal-istrateġija fiskali fit-terminu medju, se jkun importanti wkoll li l-konsolidazzjoni fiskali tiġi appoġġata b’riformi komprensivi.

         Din ir-Rakkomandazzjoni hija indirizzata lir-Rumanija.
         Magħmul fil-Lussemburgu, it-18 ta’ Ġunju 2021.

               Għall-Kunsill

               Il-President

            J. LEÃO

         (1)  Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2020/509 tat-3 ta’ April 2020 dwar l-eżistenza ta’ defiċit eċċessiv fir-Rumanija (ĠU L 110, 8.4.2020, p. 58).

         (2)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-3 ta’ April 2020 bl-għan li tintemm is-sitwazzjoni ta’defiċit eċċessiv tal-gvern fir-Rumanija (ĠU C 116, 8.4.2020, p. 1).

         (3)  Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

         (4)  Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1).

         (5)  Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021 p. 17).

         (6)  In-nefqa primarja netta tal-gvern hi magħmula min-nefqa totali tal-gvern mingħajr in-nefqa marbuta mal-imgħax, in-nefqa marbuta mal-programmi tal-Unjoni kompletament koperti mid-dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fin-nefqa marbuta mal-benefiċċju tal-qgħad. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss iffinanzjata f’livell nazzjonali hija mifruxa fuq perjodu ta’ erba’ snin. Miżuri ta’ dħul diskrezzjonali jew żidiet fid-dħul mitluba mil-liġi huma meqjusa. Miżuri ta’ darba fuq in-naħa kemm tad-dħul kif ukoll tan-nefqa huma mnaqqsa.

         (7)  Il-pożizzjoni tal-politika fiskali titkejjel billi titqabbel il-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonali iżda tinkludi bidliet fin-nefqa ffinanzjati mill-Faċilità u minn sostenn finanzjarju ieħor mhux ripagabbli mill-Unjoni) mar-rata ta’ tkabbir potenzjali medju ta’ 10 snin. Madankollu, din l-istima ma tinkludix l-impatt tar-riformi li huma parti mill-RRP u li jistgħu jagħtu spinta lit-tkabbir ekonomiku potenzjali tar-Rumanija. Sinjal negattiv tal-indikatur jikkorrispondi għal eċċess tat-tkabbir tan-nefqa primarja meta mqabbel mat-tkabbir ekonomiku ta’ terminu medju, li jindika politika fiskali espansjonarja.