title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tad-9 ta’ Lulju 2019 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Finlandja għall-2019 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Finlandja għall-2019

text:
               5.9.2019

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 301/154

      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
      tad-9 ta’ Lulju 2019
      dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Finlandja għall-2019 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Finlandja għall-2019
      (2019/C 301/26)
      IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
      Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
      Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,
      Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,
      Billi:

                  (1)

                  Fil-21 ta’ Novembru 2018, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li kien jimmarka l-bidu tas-Semestru Ewropew għall-2019 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Dan qies il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, li ġie pproklamat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fil-21 ta’ Marzu 2019. Fil-21 ta’ Novembru 2018, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija ma identifikatx lill-Finlandja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha ssir analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro, li ġiet approvata mill-Kunsill Ewropew fil-21 ta’ Marzu 2019. Fid-9 ta’ April 2019, il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (3) (“Rakkomandazzjoni tal-2019 għaż-żona tal-euro”) li tistabbilixxi ħames rakkomandazzjonijiet għaż-żona tal-euro (“ir-rakkomandazzjonijiet għaż-żona tal-euro”).

                  (2)

                  Bħala Stat Membru li juża l-euro u fid-dawl tar-rabtiet mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja, il-Finlandja jenħtieġ li tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u f’waqtha tar-Rakkomandazzjoni tal-2019 għaż-żona tal-euro, kif inhi riflessa fir-rakkomandazzjonijiet (3) u (4) imsemmija aktar ’l isfel. B’mod partikolari, l-enfasi tal-politika ekonomika relatata mal-investiment fuq l-oqsma speċifikati ser jgħinha tindirizza t-tieni rakkomandazzjoni taż-żona tal-euro fir-rigward tal-investiment ta’ appoġġ, u l-miżuri li jrażżnu d-dejn tal-unitajiet domestiċi ser jgħinuha tindirizza r-raba’ rakkomandazzjoni fir-rigward tat-tnaqqis tad-dejn privat.

                  (3)

                  Ir-rapport tal-pajjiż għall-2019 tal-Finlandja ġie ppubblikat fis-27 ta’ Frar 2019. Dan ivvaluta l-progress li għamlet il-Finlandja biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż li ġew adottati mill-Kunsill fit-13 ta’ Lulju 2018 (4), l-azzjoni li ttieħdet fir-rigward tar-rakkomandazzjonijiet tas-snin ta’ qabel u l-progress tal-Finlandja biex tilħaq il-miri nazzjonali tagħha għall-Ewropa 2020.

                  (4)

                  Fl-4 ta’ April 2019, il-Finlandja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma għall-2019 u l-Programm ta’ Stabbiltà tagħha għall-2019. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

                  (5)

                  Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż ġew indirizzati fl-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (“Fondi SIE”) għall-perijodu bejn l-2014 u l-2020. Kif inhu previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5), fil-każijiet fejn ikun meħtieġ li jingħata appoġġ għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista’ titlob lil Stat Membru biex jirrieżamina l-Ftehim ta’ Sħubija u l-programmi rilevanti tiegħu u jipproponi emendi għalih. Il-Kummissjoni tat aktar dettalji dwar kif biħsiebha tuża dik id-dispożizzjoni fil-linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri marbuta mal-effettività tal-Fondi SEI għal governanza ekonomika soda.

                  (6)

                  Bħalissa l-Finlandja tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fil-Programm ta’ Stabbiltà tagħha għall-2019, li ġie ppreżentat fuq il-bażi ta’ ebda bidla fil-politiki mill-gvern preċedenti ftit qabel l-elezzjonijiet ġenerali f’April, il-gvern qiegħed jippjana bilanċ nominali ta’ – 0,3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019, li jirrappreżenta żieda minn – 0,7 % tal-PDG fl-2018. Skont il-Gvern, fl-2020 il-bilanċ huwa mistenni jitjieb aktar u jilħaq iż-0 % u, minn hemm ’il quddiem, jerġa’ jmur għall-agħar fl-2021 fejn jilħaq – 0,1 % u – 0,3 % fl-2022. Abbażi tal-ikkalkular mill-ġdid tal-bilanċ strutturali (6), l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju, li jinsab stabbilit b’defiċit strutturali ta’ 0,5 % tal-PDG, huwa mbassar abbażi ta’ ebda bidla fil-politika li jkompli jiġi ssuperat matul il-perijodu tal-programm kollu, filwaqt li jiġu kkunsidrati l-konċessjonijiet tal-2019 marbuta mal-implimentazzjoni tar-riformi strutturali li fir-rigward tagħhom ingħatat devjazzjoni temporanja. Il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern ġenerali, li laħaq massimu ta’ 63,4 % fl-2015, naqas għal 58,9 % fl-2018. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà għall-2019, il-proporzjon tad-dejn ser ikompli jonqos u jilħaq is-57,4 % tal-PDG fl-2021. Huwa maħsub li jerġa’ jiżdied għal 57,7 % tal-PDG fl-2022. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dan it-tbassir baġitarju jidher li huwa ġeneralment plawżibbli. Ir-riskji ewlenin għat-tbassir baġitarju huma relatati mal-possibbiltà tal-ispiża marbuta mat-tixjiħ u inflazzjoni ogħla milli mistenni.

                  (7)

                  Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill irrakkomanda li l-Finlandja tilħaq l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju fl-2019, filwaqt li jiġu kkunsidrati l-konċessjonijiet marbuta mal-implimentazzjoni tar-riformi strutturali li fir-rigward tagħhom ingħatat devjazzjoni temporanja. Dawn huwa konsistenti mar-rata tat-tkabbir nominali massima tan-nefqa primarja netta tal-gvern (7) ta’ 2,9 % fl-2019, li tikkorrispondi għal deterjorament permess ta’ 0,2 % tal-PDG fil-bilanċ strutturali. Skont it-tbassir tar-rebbiegħa tal-2019 tal-Kummissjoni, il-Finlandja mistennija tilħaq l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju tagħha fl-2019 filwaqt li tiġi kkunsidrata l-konċessjoni li ngħatat b’rabta mal-klawsola tar-riforma strutturali.

                  (8)

                  Fl-2020, fid-dawl tad-distakk fl-output mistenni tal-Finlandja, li ser jilħaq iż-0,8 %, ir-rata tat-tkabbir nominali tan-nefqa primarja netta tal-gvern jenħtieġ li ma taqbiżx il-1,9 %, f’konformità mal-aġġustament strutturali ta’ 0,5 % tal-PDG li jirriżulta mill-matriċi ta’ aġġustament tar-rekwiżiti li ġiet maqbula b’mod komuni skont il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Skont it-tbassir tar-rebbiegħa tal-2019 tal-Kummissjoni abbażi ta’ politiki mhux mibdula, huwa maħsub li fl-2020 il-Finlandja ser tkun f’riskju ta’ ċerta devjazzjoni. Kumplessivament, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li l-Finlandja hija prevista tikkonforma mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir fl-2019 u jeħtieġ li tkun lesta li tieħu aktar miżuri li jiżguraw il-konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir fl-2020.

                  (9)

                  Minħabba l-popolazzjoni li qed tavvanza fl-età u l-għadd dejjem jonqos ta’ ħaddiema, in-nefqa fuq il-pensjonijiet, is-saħħa u – speċjalment – il-kura soċjali (il-kura fit-tul) hija maħsuba li ser tiżdied fid-deċennji li ġejjin. Skont ir-Rapport dwar is-Sostenibbiltà Fiskali għall-2018, iż-żieda prevista fl-ispejjeż marbuta mat-tixjiħ jirrikjedu konsolidazzjoni fiskali li tammonta għal 2 % tal-PDG sabiex il-proporzjon tad-dejn għall-PDG fit-tul jiġi stabilizzat. It-tħejjijiet għal riforma tal-gvern reġjonali, tas-servizzi tas-saħħa u s-servizzi soċjali, mfassla biex tindirizza dawn l-isfidi u biex jiġi żgurat aċċess ugwali u jitnaqqsu l-ħinijiet ta’ stennija, twaqqfu minħabba r-riżenja tal-Gvern fit-8 ta’ Marzu 2019. Il-proporzjon ta’ ħtiġijiet mediċi mhux ssodisfati awto dikjarati fil-Finlandja għadu ogħla mill-medja tal-Unjoni. B’mod partikolari, il-persuni li mhumiex jaħdmu qegħdin isibuha diffiċli biex jingħataw il-kura medika minħabba listi ta’ stennija twal.

                  (10)

                  Is-suq tax-xogħol Finlandiż qiegħed jiċkien hekk kif il-popolazzjoni fl-età tax-xogħol qiegħda tonqos u l-livelli tal-postijiet battala jiżdiedu. Fl-istess waqt, ir-rati tal-attività u tal-impjiegi fil-Finlandja huma aktar baxxi milli fil-pajjiżi Nordiċi l-oħrajn u fl-2018 il-qgħad strutturali kien ta’ 7 %. Dan jirrifletti parzjalment in-nases tal-inattività u tal-qgħad li jostakolaw użu aħjar tal-forza tax-xogħol. L-ostakli li qed iżommu n-nies lura milli jaħdmu jinkludu s-sistema kumplessa ta’ benefiċċji u t-taħlita ta’ tipi differenti ta’ benefiċċji. Il-benefiċċji qed jinqatgħu malajr hekk kif jiżdied l-introjtu, u dan joħloq sitwazzjoni fejn is-sejbien ta’ xogħol jaf ma jkunx attraenti biżżejjed min-naħa finanzjarja. L-inċertezza fir-rigward tal-livell tal-benefiċċji u meta jerġgħu jinbdew jingħataw tnaqqas il-ħajra għal xogħol għal żmien qasir jew part-time. Ir-riżultati preliminari tal-esperiment tal-introjtu bażiku ġew ippubblikati fi Frar 2019 u jipprovdu informazzjoni dwar ir-reviżjoni tas-sistema tas-sigurtà soċjali sabiex il-benefiċċji jibdew jiġu kkumbinati mad-dħul b’mod aktar effettiv.

                  (11)

                  L-investimenti fl-inklużjoni attiva, speċjalment ta’ gruppi li l-aktar huma maqtugħa mis-suq tax-xogħol, huma meħtieġa biex tiżdied ir-rata tal-parteċipazzjoni issa li r-rati tal-attività u tal-impjieg qorbu lejn il-livelli ta’ qabel il-kriżi. Ir-riformi komprensivi bil-għan li titrawwem il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol jistgħu jwasslu biex ċerti gruppi jingħataw opportunitajiet aħjar fis-suq tax-xogħol. Dan jikkonċerna l-persuni li ġejjin minn kuntest ta’ migrazzjoni, in-nisa fl-età riproduttiva, l-irġiel b’livell baxx ta’ ħiliet, il-persuni li jistgħu jaħdmu parzjalment u l-persuni b’diżabilità. Xi servizzi għan-nies qiegħda u inattivi huma maqsuma bejn awtoritajiet u fornituri differenti. Dan il-gruppi jistgħu jiġu megħjuna biex jingħaqdu jew jibqgħu fis-suq tax-xogħol permezz ta’ servizzi u politiki ta’ attivazzjoni u riabilitazzjoni apposta u integrati. Iż-żmien twil li n-nisa jqattgħu jindukraw jikkontribwixxi għad-differenza fl-impjiegi bejn in-nisa u l-irġiel u għad-differenza bejn il-pagi tal-irġiel u n-nisa. Il-gvern beda proċess ta’ riforma tal-liv tal-familja iżda waqaf nofs triq.

                  (12)

                  L-iżgurar ta’ provvista ta’ ħaddiema fi żminijiet ta’ bidla demografika u teknoloġika hija importanti ħafna għat-trawwim ta’ tkabbir sostenibbli u inklużiv fil-Finlandja. L-investiment fil-ħiliet, speċjalment dawk li huma rilevanti għas-suq tax-xogħol, ikun utli għat-tħejjija għall-isfidi li ser jinħolqu minħabba l-bidla strutturali fl-ekonomija. Il-bidla teknoloġika ssejjaħ għal taħriġ kontinwu u taħriġ mill-ġdid tal-ħaddiema permezz ta’ modi ta’ tagħlim flessibbli, fosthom billi tingħata enfasi fuq it-tagħlim, l-edukazzjoni u t-taħriġ tal-adulti. Dan jenħtieġ li jżid il-mobbiltà okkupazzjonali, inaqqas l-ispariġġ fil-ħiliet u jgħin biex jinkisbu l-ħtiġijiet tal-ġejjieni tas-suq tax-xogħol.

                  (13)

                  Il-Finlandja tinsab f’riskju li ma tilħaqx il-mira ta’ 50 % tar-riċiklaġġ tal-iskart muniċipali sal-2020. B’mod partikolari, aktar skart muniċipali qiegħed jiġi inċinerat (60 % fl-2017 meta mqabbel ma’ 55 % fl-2016).

                  (14)

                  Filwaqt li n-nefqa pubblika fuq ir-riċerka u l-iżvilupp issa qiegħda tistabbilizza, mill-2009 l-Finlandja esperjenzat l-akbar tnaqqis fost l-Istati Membri kollha fir-rigward tal-investiment tas-settur privat fir-riċerka u l-iżvilupp. Minkejja li f’dawn l-aħħar snin is-sitwazzjoni makroekonomika qalbet għall-aħjar, l-investiment tas-settur privat fir-riċerka u l-iżvilupp għadu ma rkuprax. Intensità għolja ta’ investiment fir-riċerka u l-iżvilupp hija fattur fundamentali li jippermetti bidla strutturali favur is-setturi tal-ekonomija b’għarfien intensiv u jsaħħaħ il-potenzjal tat-tkabbir fit-tul. Barra minn hekk, il-kooperazzjoni bejn l-istituzzjoni tal-edukazzjoni għolja u s-settur tan-negozji għadha waħda mid-diffikultajiet prinċipali li jaħdmu kontra l-istimolu tal-innovazzjonijiet u li dawn jinġiebu fis-suq.

                  (15)

                  B’popolazzjoni mifruxa, il-konġestjonijiet fit-trasport jistgħu jostakolaw lin-nies milli jiċċaqilqu biex isibu xogħol. L-investiment strateġiku fl-infrastruttura tat-trasport jaf itejjeb il-mobilità tal-forza tax-xogħol u għaldaqstant isaħħaħ il-funzjonament tas-swieq tax-xogħol. Fl-istess waqt, billi l-ispejjeż tat-trasport iħallu impatt relattivament kbir fuq il-prezz finali tal-prodotti fil-Finlandja meta mqabbla ma’ Stati Membri oħra, l-interkonnessjonijiet tal-infrastruttura jistgħu jtejbu l-aċċess għal swieq barranija.

                  (16)

                  L-investiment strateġiku fid-dekarbonizzazzjoni tal-industriji li jużaw ħafna enerġija u tas-settur tat-trasport jgħin biex jintlaħqu l-għanijiet ekonomiċi u klimatiċi fit-tul. Il-Finlandja tinsab minn ta’ quddiem fl-innovazzjoni ta’ enerġija nadifa u fir-riċerka u l-iżvilupp privati f’dan il-qasam. Jekk, f’konformità mal-impenji li ħadet il-Finlandja, jiżdied l-investiment f’ċerti programmi ta’ enerġija nadifa sal-2021, il-pajjiż tkun jista’ jilħaq l-objettivi tan-newtralità f’termini ta’ emissjonijiet tal-karbonju. Minbarra l-objettivi ambizzjużi tal-Finlandja biex iżżid is-sehem ta’ bijokarburanti, l-elettrifikazzjoni hija għażla kosteffiċjenti għad-dekarbonizzazzjoni tas-settur tat-trasport, meta jitqies li d-dekarbonizzazzjoni tal-ġenerazzjoni tal-elettriku avvanzat sew.

                  (17)

                  Ir-rati baxxi tal-imgħax u l-perspettiva ekonomika mtejba żiedu l-volum kumplessiv tas-self, speċjalment permezz ta’ kumpanniji tal-akkomodazzjoni (li jipprovdu sura differenti ta’ sjieda ta’ dar). Fl-istess ħin, il-kreditu għall-konsumatur qiegħed jiżdied b’pass mgħaġġel u sehem dejjem jiżdied ta’ dan is-self jingħata minn banek barranin, istituzzjonijiet finanzjarji li ma jkunux istituzzjonijiet ta’ kreditu, kumpanniji ta’ self ta’ ammonti żgħar u self bejn il-pari. Id-dejn tal-unitajiet domestiċi għalhekk għadu f’livell storikament għoli (67 % tal-PDG fl-2017). Il-parti l-kbira tad-dejn hija b’rata varjabbli, li jikkostitwixxi riskju jekk ir-rati tal-imgħax jiżdiedu fuq terminu medju. L-Awtorità Superviżorja Finanzjarja Finlandiża adottat għadd ta’ miżuri biex tikkontrolla ż-żieda tad-dejn tal-unitajiet domestiċi. Madankollu, it-tnaqqis attiv tal-piż tad-dejn mhux mistenni jseħħ dalwaqt, speċjalment għaliex ir-rati tal-imgħax għadhom baxxi u l-kunfidenza tal-konsumaturi għadha relattivament b’saħħitha.

                  (18)

                  F’dan l-istadju, il-Finlandja ma għandhiex reġistru komprensiv dwar il-kreditu (jiġifieri wieħed li jiġbor l-informazzjoni pożittiva u negattiva dwar id-debituri) li jkopri l-banek maġġuri tagħha. In-nuqqas ta’ dan jipprevjeni lill-banek milli jkollhom stampa ċara tad-dejn kumplessiv tal-entitajiet domestiċi. Is-sena li għaddiet sar xi xogħol preparatorju biex jinħoloq reġistru ta’ dan it-tip.

                  (19)

                  L-ipprogrammar tal-fondi tal-Unjoni għall-perijodu bejn l-2021 u l-2027 jista’ jgħin biex jiġu indirizzati uħud min-nuqqasijiet li ġew identifikati fir-rakkomandazzjonijiet, partikolarment fl-oqsma koperti mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiż għall-2019. Dan jippermetti li l-Finlandja tuża tajjeb il-fondi fir-rigward tas-setturi identifikati b’kunsiderazzjoni tad-diskrepanzi reġjonali.

                  (20)

                  Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew għall-2019, il-Kummissjoni għamlet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Finlandja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż għall-2019. Ivvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà għall-2019 u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma għall-2019 u s-segwitu li sar dwar ir-rakkomandazzjonijiet li ġew indirizzati fil-Finlandja fis-snin ta’ qabel. Il-Kummissjoni qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Finlandja imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika globali tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni fid-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

                  (21)

                  Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà għall-2019 u l-opinjoni tiegħu (8) hija riflessa partikolarment fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

            B’DAN JIRRAKKOMANDA li fl-2019 u fl-2020 il-Finlandja tieħu azzjoni biex:

         1.

            Tiżgura li r-rata tat-tkabbir nominali tan-nefqa primarja netta tal-gvern għall-2020 ma taqbiżx il-1,9 %, li jikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,5 % tal-PDG. Ittejjeb il-kosteffettività tas-servizzi soċjali u tal-kura tas-saħħa kif ukoll l-aċċess imparzjali għalihom.

         2.

            Ittejjeb l-inċentivi biex ix-xogħol jiġi aċċettat minn ħaddiema prospettivi u ttejjeb il-ħiliet u l-inklużjoni soċjali, prinċipalment permezz ta’ servizzi integrati tajjeb għall-persuni qiegħda u inattivi.

         3.

            Tiffoka l-politika ekonomika relatata mal-investiment fuq ir-riċerka u l-innovazzjoni, il-livelli baxxi ta’ emissjonijiet ta’ karbonju u t-transizzjoni tal-enerġija u t-trasport sostenibbli, filwaqt li tqis id-diskrepanzi reġjonali.

         4.

            Issaħħaħ il-monitoraġġ tad-dejn tal-unitajiet domestiċi u tistabbilixxi sistema ta’ reġistru tal-kreditu.

         Magħmul fi Brussell, id-9 ta’ Lulju 2019.

               Għall-Kunsill

               Il-President

            M. LINTILÄ

         (1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

         (2)  Ir-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

         (3)  ĠU C 136, 12.4.2019, p. 1.

         (4)  ĠU C 320, 10.9.2018, p. 112.

         (5)  Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).

         (6)  Il-bilanċ aġġustat ċiklikament li ma jinkludix ta’ miżuri ta’ darba u miżuri temporanji, ikkalkulat mill-ġdid mill-Kummissjoni permezz tal-metodoloġija maqbula b’mod komuni.

         (7)  In-nefqa primarja netta tal-gvern tinkludi nefqa li teskludi n-nefqa tal-imgħax, in-nefqa fuq il-programmi tal-Unjoni kopert bis-sħiħ mid-dħul mill-fondi tal-Unjoni u t-tibdil mhux diskrezzjonali tan-nefqa fuq il-benefiċċji tal-qgħad. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss iffinanzjat nazzjonalment hija mifruxa fuq perijodu ta’ erba’ snin. Il-miżuri ta’ dħul diskrezzjonali jew iż-żidiet tad-dħul b’mandat tal-liġi huma fatturati. Il-miżuri ta’ darba fuq in-naħa kemm tad-dħul kif ukoll tal-nefqa huma esklużi.

         (8)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.


title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tad-9 ta’ Lulju 2019 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Iżvezja għall-2019 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Iżvezja għall-2019

text:
               5.9.2019

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 301/159

      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
      tad-9 ta’ Lulju 2019
      dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Iżvezja għall-2019 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Iżvezja għall-2019
      (2019/C 301/27)
      IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
      Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
      Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,
      Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,
      Billi:

                  (1)

                  Fil-21 ta’ Novembru 2018, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li kien jimmarka l-bidu tas-Semestru Ewropew għall-2019 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Din qieset il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, li tħabbar mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fil-21 ta’ Marzu 2019. Fil-21 ta’ Novembru 2018 il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 fejn l-Iżvezja ġiet identifikata bħala wieħed mill-Istati Membri li fil-konfront tagħhom kienet ser ssir analiżi fil-fond.

                  (2)

                  Ir-rapport tal-pajjiż għall-2019 tal-Iżvezja ġie ppubblikat fis-27 ta’ Frar 2019. Dan ivvaluta l-progress li għamlet l-Iżvezja biex tindirizza r-rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż li ġiet adottata mill-Kunsill fit-13 ta’ Lulju 2018 (3), l-azzjoni li ttieħdet fir-rigward tar-rakkomandazzjonijiet tas-snin ta’ qabel u l-progress tal-Iżvezja biex tilħaq il-miri nazzjonali tagħha għall-Ewropa 2020. Inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati fis-27 ta’ Frar 2019. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li l-Iżvezja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, il-prezzijiet sovravalutati tal-akkomodazzjonijiet flimkien ma’ żieda fid-dejn tal-unitajiet domestiċi jirriskjaw li jwasslu għal korrezzjoni diżordnata. Id-dejn għoli tal-unitajiet domestiċi komplew jogħlew bħala sehem mill-PDG. Fit-tieni nofs tal-2017 kien hemm korrezzjoni tal-prezzijiet tal-akkomodazzjonijiet u minn dakinhar dawn gradwalment stabbilizzaw ruħhom. Madankollu, l-indikaturi tal-valutazzjoni jissuġġerixxu li l-prezzijiet tal-akkomodazzjonijiet għadhom għoljin meta jitqiesu l-elementi fundamentali tal-ekonomija. Minkejja li s-settur bankarju jidher kapitalizzat sew, meta titqies l-iskopertura għas-self ipotekarju tal-unitajiet domestiċi, il-korrezzjoni diżordnata tolqot lis-settur finanzjarju b’mod negattiv. Meta jitqies l-irbit finanzjarju sistemiku, dan jista’ jħalli riperkussjonijiet negattivi fuq il-pajjiżi ġirien. Id-diffikultajiet strutturali għall-provvista tal-akkomodazzjonijiet għadha tippersisti u l-output tal-kostruzzjoni ddgħajjef. Għalkemm f’dawn l-aħħar snin ittieħdu passi fil-qasam makroprudenzjali biex tiġi indirizzata ż-żieda fid-dejn, sa issa l-impatt tagħhom jidher li huwa limitat. Għad hemm lakuni f’politiki ewlenin, partikolarment fir-rigward tal-inċentivi tat-taxxa għas-sjieda tal-akkomodazzjonijiet u tal-funzjonament tal-provvista tal-akkomodazzjonijiet u tas-suq tal-kiri.

                  (3)

                  L-Iżvezja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha għall-2019 fis-26 ta’ April 2019 u l-Programm ta’ Konverġenza tagħha għall-2019 fid-29 ta’ April 2019. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess waqt.

                  (4)

                  Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż ġew indirizzati fl-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (“Fondi SIE”) għall-perijodu bejn l-2014 u l-2020. Kif inhu previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), fil-każijiet fejn ikun meħtieġ li jingħata appoġġ għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista’ titlob li Stat Membru jirrieżamina l-Ftehim ta’ Sħubija u l-programmi rilevanti tiegħu u jipproponi emendi għalih. Il-Kummissjoni tat aktar dettalji dwar kif biħsiebha tuża dik id-dispożizzjoni fil-linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri marbuta mal-effettività tal-Fondi SEI għal governanza ekonomika soda.

                  (5)

                  Bħalissa l-Iżvezja tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu għall-2019 il-gvern qiegħed jippjana li jkun f’surplus ta’ 0,6 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019, li huwa mistenni jissaħħaħ aktar matul il-perijodu tal-programm. Fuq il-bażi tal-bilanċ strutturali kkalkolat mill-ġdid (5), l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju — defiċit strutturali ta’ 1 % tal-PDG — huwa ppjanat li jinqabeż matul il-perijodu tal-ipprogrammar. Skont il-Programm ta’ Konverġenza għall-2019, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern mistenni jonqos gradwalment minn 34,5 % fl-2019 u jissokta jonqos għal 28,2 % tal-2022. Il-finanzi pubbliċi sodi u t-tkabbir ekonomiku stabbli mistennija jkunu l-motivaturi ewlenin tat-tnaqqis tal-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern ġenerali. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-projezzjonijiet baġitarji huwa plawżibbli. Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-2019 tal-Kummissjoni, fl-2019 il-bilanċ strutturali mistenni jirreġistra surplus ta’ 0,5 % tal-PDG u ta’ 0,6 % tal-PDG fl-2020, rata li taqbeż l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju. Kumplessivament, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li fl-2019 u fl-2020 l-Iżvezja mistennija tikkonforma mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

                  (6)

                  Id-dejn tal-unitajiet domestiċi baqa’ jiżdied mil-livelli li digà kienu għoljin. Fl-2018 id-dejn tal-unitajiet domestiċi żdied b’5,5 % u laħaq it-88 % tal-PDG u 186 % tal-introjtu disponibbli, li hija waħda fost l-ogħla rati fl-Unjoni. Dan ġie xprunat l-aktar mis-self ipotekarju ogħla marbut mal-prezzijiet ogħla tal-akkomodazzjonijiet, flimkien ma’ distorsjonijiet strutturali li jiffavorixxu x-xiri ta’ proprjetà b’finanzjament ipotekarju. L-Iżvezja implimentat diversi miżuri makroprudenzjali f’dan l-aħħar snin, fosthom regola msaħħa li daħlet fis-seħħ f’Marzu 2018 dwar il-ħlas lura għal self ipotekarju bi proporzjon dejn-introjtu għoli, u d-deċiżjoni biex minn Settembru 2019 jiżdied il-kapital ta’ lqugħ tal-banek. Madankollu, jidher li l-miżuri ta’ politika li ttieħdu sal-lum kellhom impatt ġenerali limitat fuq iż-żieda fis-self ipotekarju u ma ttieħdet l-ebda azzjoni politika għar-riforma tal-inċentivi tat-taxxa b’rabta mas-sjieda tal-akkomodazzjoni u d-dejn ipotekarju.

                  (7)

                  Filwaqt li l-prezzijiet tal-akkomodazzjonijiet naqsu lejn l-aħħar tal-2017 u żammew stabbli minn dak iż-żmien, dan seħħ wara perijodu twil ta’ żidiet qawwija tal-prezzijiet, u l-valwazzjonijiet għadhom ferm ogħla mill-elementi fundamentali ekonomiċi. Fost il-kwistjonijiet ewlenin hemm l-inċentivi tat-taxxa li jiffavorixxu s-sjieda tal-akkomodazzjonijiet u s-self ipotekarju, u l-kundizzjonijiet ta’ kreditu akkomodanti flimkien mar-rati ta’ ħlas lura li għadhom relattivament baxxi. Minkejja żieda sinifikanti f’bini ġdid fuq dawn l-aħħar ħames snin, għad fadal nuqqas ta’ akkomodazzjonijiet, speċjalment akkomodazzjonijiet affordabbli fil-bliet il-kbar. Il-provvista ta’ akkomodazzjonijiet ġodda ma kinitx biżżejjed biex tlaħħaq mal-bżonnijiet previsti għall-futur qrib, li huma stmati li jlaħħqu d-90 000 dar ġdida kull sena għall-perijodu bejn l-2018 u l-2020. Dan in-nuqqas huwa marbut ma’ ineffiċjenzi strutturali, bħall-kompetizzjoni limitat fis-settur tal-kostruzzjoni minħabba fl-ostakli għad-dħul fil-konfront tad-ditti żgħar u barranin u l-kapaċità tal-iżviluppaturi l-kbar li jikkontrollaw ir-riżorsi tal-art. L-istokk tal-akkomodazzjonijiet mhuwiex jintuża b’mod effiċjenti. Fis-suq tal-kera l-kirjiet aktar baxxi mis-suq joħolqu effetti ta’ intrappolament u ta’ sitwazzjoni privileġġjata (“insider/outsider effect”). Fis-suq tas-sidien-okkupanti it-taxxi fuq il-qligħ kapitali jnaqqsu l-mobbiltà tas-sidien tal-akkomodazzjonijiet. In-nuqqas ta’ abitazzjoni tagħmilha aktar diffiċli għall-persuni biex ibiddlu x-xogħol u jista’ jwassal għal inugwaljanza bejn ġenerazzjonijiet differenti. L-awtoritajiet Żvediżi qegħdin ikomplu jimplimentaw gradwalment il-“pjan ta’ 22 punt” biex jiżdied il-bini ta’ akkomodazzjonijiet residenzjali u biex tittejjeb l-effiċjenza tas-settur tal-abitazzjoni. Sa issa ma ttieħed l-ebda pass konkret favur il-liberalizzazzjoni tar-regolamenti stretti tal-kiri u r-reviżjoni tat-taxxa kapitali fuq l-akkomodazzjonijiet okkupati mis-sidien, għalkemm f’Jannar 2019 il-gvern il-ġdid ħabbar pjani biex jintroduċi riformi f’dan il-qasam, suġġett għal ħidma preparatorja ta’ stħarriġ tal-qasam.

                  (8)

                  Qegħdin joħorġu fid-deher nuqqasijiet ta’ ħaddiema f’ċerti setturi, bħal dak tal-kostruzzjoni, tal-edukazzjoni u tat-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni. Huwa essenzjali li jkun hemm provvista ta’ kapital uman li jappoġġa l-investiment fir-riċerka u l-iżvilupp kif ukoll id-diġitalizzazzjoni. L-investiment fl-edukazzjoni u fil-ħiliet ser jgħin biex dawn l-isfidi jiġu indirizzati. Sal-lum ġie rreġistrat titjib fl-eżiti tal-edukazzjoni, iżda għad hemm diskrepanza kbira fil-prestazzjoni tal-edukazzjoni bejn il-gruppi soċjali differenti li qed tkompli titwessa’. L-iżviluppi demografiċi ser iwasslu għal żieda fl-għadd ta’ studenti, li ser tkompli tolqot l-għadd ta’ għalliema ta’ bħalissa b’mod negattiv. Is-sitwazzjoni tal-migrazzjoni mhux mill-Unjoni u tad-dixxendenti tagħhom u l-effetti ta’ ċerti programmi li ġew adottati dan l-aħħar jistħoqqilhom monitoraġġ mill-qrib għaliex l-integrazzjoni ta’ studenti mwielda f’pajjiżi barranin, u l-inklużjoni sostenibbli tal-migranti b’livell baxx ta’ ħiliet u tal-migranti mhux mill-Unjoni (partikolarment in-nisa) fis-suq tax-xogħol għadha diffiċli.

                  (9)

                  Iż-żamma tal-livell tal-investimenti fl-infrastruttura tat-trasport tista’ tikkontribwixxi għat-titjib tal-mobilità tal-forza tax-xogħol, tal-koeżjoni reġjonali u tas-settur tal-abitazzjoni u trawwem it-tkabbir fit-tul tal-produttività tal-Iżvezja. Il-gvern ħabbar investimenti konsiderevoli fl-infrastruttura tat-trasport permezz tal-pjan nazzjonali għall-infrastruttura 2018-2029 sabiex itejjeb il-modi differenti tat-trasport (partikolarment fir-rigward tal-ferrovija u tat-toroq). Il-pjan jinkludi investimenti maġġuri għall-iżviluppar tas-sistema ferrovjarja, il-promozzjoni biex it-trasport tal-merkanzija jibda jsir aktar bil-ferrovija milli bit-triq, li ser jikkontribwixxi wkoll għat-tnaqqis tal-emissjonijiet. Iż-żamma ta’ livelli għoljin ta’ investiment fir-riċerka u l-iżvilupp, il-kundizzjonijiet ta’ qafas favorevoli u l-bażi ta’ innovazzjoni aktar wiesgħa huma fundamentali biex tissaħħaħ il-pożizzjoni tal-Iżvezja bħala pijunier tal-innovazzjoni. Tradizzjonalment, il-mudell tal-innovazzjoni tal-Iżvezja kien jiddependi fuq għadd limitat ta’ kumpaniji teknoloġiċi kbar u attivi fis-suq globali. Ikun importanti li jinħoloq ambjent li jrawwem l-innovazzjoni potenzjali tal-SMEs u tan-negozji ġodda. Il-kapaċità innovattiva tal-Iżvezja tista’ tittejjeb aktar jekk tissaħħaħ il-kollaborazzjoni bejn l-akkademja u l-SMEs.

                  (10)

                  Il-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus saret prijorità għall-Iżvezja, u dan fl-isfond ta’ skandlu relatat mal-ħasil tal-flus li għadu qed jevolvi fir-rigward ta’ waħda mill-akbar istituzzjonijiet finanzjarji fil-pajjiż. Is-superviżuri finanzjarji Żvediżi u Estonjani bdew investigazzjoni konġunta, flimkien mal-kontropartijiet Latvjani u Litwani tagħhom. Filwaqt li l-qafas tal-Iżvezja kontra l-ħasil tal-flus ġie msaħħaħ fl-2017 bid-dħul fis-seħħ tal-att dwar il-ħasil tal-flus, huwa importanti li tissokta l-ħidma fuq l-identifikazzjoni u l-korrezzjoni ta’ kwalunkwe dgħufija li għad fadal fil-qafas. Għad fadal sfidi x’jiġu indirizzati u s-superviżur għad irid jadotta miżuri u linji gwida addizzjonali dwar kif tista’ tissaħħaħ is-superviżjoni f’dan il-qasam. Jenħtieġ li tingħata attenzjoni għall-implimentazzjoni effettiva ta’ dawn il-miżuri ladarba jiġu adottati.

                  (11)

                  L-ipprogrammar tal-fondi tal-Unjoni għall-perijodu 2021-2027 jista’ jgħin biex jiġu indirizzati xi wħud min-nuqqasijiet identifikati fir-rakkomandazzjonijiet, b’mod partikolari fl-oqsma koperti mill-Anness D għar-rapport tal-pajjiż għall-2019. Dan jippermetti li l-Iżvezja tuża tajjeb il-fondi fir-rigward tas-setturi identifikati filwaqt li tqis id-diskrepanzi reġjonali.

                  (12)

                  Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2019, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Iżvezja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiżi għall-2019. Ivvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza għall-2019 u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma għall-2019 u l-azzjonijiet li ttieħdu dwar ir-rakkomandazzjonijiet li kienu indirizzati lill-Iżvezja fis-snin ta’ qabel. Il-Kummissjoni qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fl-Iżvezja imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika globali tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni fid-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

                  (13)

                  Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza għall-2019 u huwa tal-opinjoni li l-Iżvezja hija mistennija tikkonforma mal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

                  (14)

                  Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma għall-2019 u l-Programm ta’ Konverġenza għall-2019. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (1) ta’ hawn taħt,

            B’DAN JIRRAKKOMANDA li fl-2019 u fl-2020 l-Iżvezja tieħu azzjoni biex:

         1.

            Tindirizza r-riskji relatati mad-dejn kbir tal-unitajiet domestiċi billi tnaqqas gradwalment it-tnaqqis tat-taxxa fuq il-pagamenti tal-imgħax ipotekarju jew iżżid it-taxxi rikorrenti fuq il-proprjetà. Tistimula l-investiment fil-kostruzzjoni residenzjali fejn hemm l-aktar nuqqasijiet urġenti, b’mod partikolari billi tneħħi l-ostakli għall-kostruzzjoni. Ittejjeb l-effiċjenza tas-suq tal-akkomodazzjoni, fosthom billi tiġi introdotta aktar flessibbiltà fil-prezzijiet tal-kera u fir-reviżjoni tat-tfassil tat-taxxa fuq il-qligħ kapitali.

         2.

            Tiffoka l-politika ekonomika relatata mal-investiment fuq l-edukazzjoni u l-ħiliet, filwaqt li żżomm il-livell tal-investiment fit-trasport sostenibbli biex jitjiebu il-modi differenti tat-trasport, partikolarment il-ferrovija, u r-riċerka u l-innovazzjoni, filwaqt li tqis id-diskrepanzi reġjonali.

         3.

            Tiżgura s-superviżjoni u l-infurzar effettivi tal-qafas kontra l-ħasil tal-flus.

         Magħmul fi Brussell, id-9 ta’ Lulju 2019.

               Għall-Kunsill

               Il-President

            M. LINTILÄ

         (1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

         (2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

         (3)  ĠU C 320, 10.9.2018, p. 116.

         (4)  Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).

         (5)  Il-bilanċ aġġustat ċiklikament li ma jinkludix miżuri ta’ darba u miżuri temporanji, ikkalkulat mill-ġdid mill-Kummissjoni permezz tal-metodoloġija maqbula b’mod komuni.


title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tad-9 ta’ Lulju 2019 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tar-Renju Unit għall-2019 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tar-Renju Unit tal-2018-2019

text:
               5.9.2019

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 301/163

      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
      tad-9 ta’ Lulju 2019
      dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tar-Renju Unit għall-2019 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tar-Renju Unit tal-2018-2019
      (2019/C 301/28)
      IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
      Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,
      Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
      Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,
      Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,
      Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,
      Billi:

                  (1)

                  Fil-21 ta’ Novembru 2018, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li ta bidu għas-Semestru Ewropew biex tiġi kkoordinata l-politika ekonomika għall-2019. Qieset kif dovut il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, kif ipproklamat mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fil-21 ta’ Marzu 2019. Fil-21 ta’ Novembru 2018, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija ma identifikatx lir-Renju Unit bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond.

                  (2)

                  Ir-rapport tal-pajjiż tal-2019 għar-Renju Unit ġie ppubblikat fis-27 ta’ Frar 2019. Huwa vvaluta l-progress tar-Renju Unit fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fit-13 ta’ Lulju 2018, is-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tar-Renju Unit lejn il-miri nazzjonali tiegħu ta’ Ewropa 2020.

                  (3)

                  Fit-23 ta’ April 2019, ir-Renju Unit ippreżenta l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2019 tiegħu u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2018-2019 tiegħu. Biex jiġu kkunsidrati r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ Programmi ġew ivvalutati fl-istess żmien.

                  (4)

                  Fid-29 ta’ Marzu 2017, ir-Renju Unit innotifika lill-Kunsill Ewropew bl-intenzjoni tiegħu li joħroġ mill-Unjoni Ewropea. Meta r-Renju Unit joħroġ mill-Unjoni Ewropea, dan isir pajjiż terz. Peress li hemm inċertezza dwar id-data u t-termini tal-ħruġ tar-Renju Unit, kif ukoll dwar ir-relazzjonijiet futuri tar-Renju Unit mal-Unjoni, din ir-Rakkomandazzjoni ma tispekulax dwar l-implikazzjonijiet ekonomiċi possibbli ta’ xenarji differenti. F’każ li r-Renju Unit joħroġ mill-Unjoni abbażi tal-Ftehim dwar il-ħruġ tar-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq mill-Unjoni Ewropea u mill-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (3) (“il-Ftehim dwar il-Ħruġ”), li ġie miftiehem mill-gvern tar-Renju Unit u li l-Kunsill Ewropew approva fil-25 ta’ Novembru 2018, id-dritt tal-Unjoni, inkluż is-Semestru Ewropew, ser ikompli japplika għar-Renju Unit u fih, matul il-perijodu ta’ transizzjoni stabbilit mill-Ftehim dwar il-Ħruġ.

                  (5)

                  Rakkomandazzjonijiet speċifiċi rilevanti għall-pajjiż ġew indirizzati fl-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (“Fondi SIE”) għall-perijodu 2014-2020. Kif previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), fejn ikun meħtieġ li jingħata sostenn għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista’ titlob lil Stat Membru li jirrieżamina l-Ftehim ta’ Sħubija u l-programmi rilevanti tiegħu u jipproponi emendi għalihom. Il-Kummissjoni pprovdiet iktar dettalji dwar kif tista’ tagħmel użu minn din id-dispożizzjoni fil-linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi SIE ma’ governanza ekonomika tajba.

                  (6)

                  Bħalissa r-Renju Unit jinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġett għar-regola tad-dejn tranżizzjonali sal-2019-2020. Fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2018-2019, il-gvern jistenna li d-defiċit nominali jiżdied minn 1,2 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2018-2019 għal 1,4 % tal-PDG fl-2019-2020 u jonqos għal 1,1 % tal-PDG fl-2020-2021. Il-programm ta’ konverġenza ma jinkludix objettiv baġitarju fuq terminu medju. Skont il-Programm ta’ Konverġenza, id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika, bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni jonqos minn 85,5 % fl-2018-2019 għal 83,8 % fl-2019-2020 u għal 82,9 % tal-PDG fl-2020-2021. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-projezzjonijiet baġitarji huwa plawsibbli. Għalkemm il-miżuri meħtieġa biex jappoġġaw il-miri tad-defiċit ippjanati huma kumplessivament speċifikati sew, il-pressjonijiet li qed jikbru fuq in-nefqa tal-gvern (5) f’għadd ta’ oqsma joħolqu riskju għall-kisba tal-perkors ippjanat għad-defiċit.

                  (7)

                  Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill irrakkomanda lir-Renju Unit biex jiżgura li r-rata tat-tkabbir nominali tan-nefqa primarja nett tal-gvern ma taqbiżx il-1,6 % fl-2019-2020, li jikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,6 % tal-PDG. Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-Kummissjoni tal-2019, hemm riskju ta’ devjazzjoni sinifikanti mir-rekwiżiti tal-parti preventiva fl-2019-2020.

                  (8)

                  Fl-2020-2021, fid-dawl ta’ proporzjon tad-dejn għall-PDG tar-Renju Unit ta’ ’l fuq minn 60 %, u marġni tal-potenzjal tal-produzzjoni proġettat ta’ 0,3 %, ir-rata ta’ tkabbir nominali tan-nefqa primarja netta tal-gvern jenħtieġ li ma taqbiżx il-1,9 %, f’konformità mal-aġġustament strutturali ta’ 0,6 % tal-PDG, li joriġina mill-matriċi tar-rekwiżiti skont il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Jekk ma jinbidlux il-politiki, hemm riskju ta’ devjazzjoni sinifikanti mir-rekwiżit fl-2020-2021. Ir-Renju Unit huwa mistenni li jikkonforma mar-regola tad-dejn tranżizzjonali fl-2019-2020, bħala riżultat tad-devjazzjoni annwali permessa ta’ 0,25 %, u mar-regola tad-dejn fl-2020-2021. B’mod ġenerali, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li r-Renju Unit irid ikun lest li jieħu miżuri ulterjuri sa mill-2019-2020 biex ikun konformi mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

                  (9)

                  Ir-Renju Unit ilu żmien twil bħala l-ekonomija tal-G7 bl-aktar investiment kapitali baxx bħala sehem mill-PDG. L-investiment ukoll waqa’ b’mod partikolari matul il-kriżi finanzjarja, u l-irkupru ta’ wara l-kriżi fl-investiment privat waqaf. L-intensità tal-investiment fir-riċerka u l-iżvilupp tar-Renju Unit kienet madwar 1,7 % tal-v għall-aħħar deċennju, taħt il-medja tal-Unjoni. Permezz tal-Istrateġija Industrijali tiegħu, ir-Renju Unit stabbilixxa mira tal-ekonomija sħiħa ta’ 2,4 % tal-PDG sal-2027 u ta’ 3 % tal-PDG fuq terminu itwal. L-investiment fir-riċerka u l-iżvilupp huwa kkonċentrat f’għadd limitat ta’ kumpaniji u reġjuni. Dawn in-nuqqasijiet kbar kemm fil-kapital fiżiku kif ukoll f’dak uman huma l-kawża ewlenija tal-produttività tax-xogħol relattivament baxxa u staġnata tar-Renju Unit.

                  (10)

                  Ir-Renju Unit għandu nuqqas persistenti ta’ akkomodazzjoni. L-irkupru ta’ wara l-kriżi fil-bini tal-akkomodazzjoni tilef il-momentum. Qed jitfaċċaw limitazzjonijiet tal-kapaċità filwaqt li l-kostruzzjoni residenzjali għadha inqas minn dak li huwa meħtieġ biex tiġi sodisfatta d-domanda stmata. Il-prezzijiet tad-djar u l-kirjiet għadhom għoljin, speċjalment f’żoni b’domanda għolja għall-akkomodazzjoni, b’sinjali ta’ sopravalutazzjoni. Għadd sinifikanti inqas ta’ żgħażagħ issa huma sidien ta’ djarhom. Il-Gvern qed jimplimenta firxa ta’ miżuri biex jagħti spinta lill-provvista tal-akkomodazzjoni. Fl-istess ħin, l-ammont u l-post fejn tinsab l-art disponibbli għal akkomodazzjoni ġdida għadha limitata minħabba regolamentazzjoni stretta tas-suq tal-artijiet, b’mod partikolari madwar il-bliet.

                  (11)

                  Hemm bżonn ta’ investiment kbir biex jiġu modernizzati u estiżi n-netwerks tal-infrastruttura filwaqt li jitnaqqsu l-kostijiet tal-proġett u l-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra. Qed jiżdiedu l-pressjonijiet ta’ kapaċità fin-netwerks tat-toroq, tal-ferroviji u tal-avjazzjoni. Ir-Renju Unit jeħtieġ li jipprovdi kapaċità sinifikanti ġdida u aktar ekoloġika għall-ġenerazzjoni u l-provvista tal-enerġija. L-iżvilupp tal-infrastruttura tar-Renju Unit kellu t-tendenza li jiswa ħafna u mexa bil-mod. Wara deċennji ta’ nuqqas ta’ investiment pubbliku, il-gvern qed jibda jittratta d-defiċit tal-infrastruttura permezz tal-Istrateġija Nazzjonali għall-Infrastruttura tiegħu, iżda ser ikun ta’ sfida li jiġi żgurat l-ammont ta’ finanzjament estern meħtieġ fil-projezzjonijiet tal-gvern b’mod kosteffikaċi.

                  (12)

                  Għalkemm il-qgħad huwa baxx, il-pagi reali għadhom taħt l-ogħla livell ta’ qabel il-kriżi. Il-proporzjon għoli ta’ impjegati b’ħiliet baxxi għandhom prospetti limitati ta’ progress fil-karriera, biex b’hekk joħolqu piż fuq il-produttività u jikkontribwixxu għal livelli għoljin ta’ faqar fost dawk li jaħdmu. Hemm lok biex titjieb l-effikaċja tas-sistemi ta’ edukazzjoni u taħriġ fil-ħiliet bażiċi u tekniċi. Il-Gvern qed jagħmel riformi kemm fit-taħriġ fil-klassi kif ukoll fit-taħriġ fuq ix-xogħol, iżda r-reġistrazzjonijiet kumplessivi tas-sistema l-ġdida fuq żewġ binarji huma ħafna inqas milli mistenni.

                  (13)

                  Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew 2019, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tar-Renju Unit u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2019. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2018-2019, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2019 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lir-Renju Unit fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fir-Renju Unit imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

                  (14)

                  Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2018-2019 u l-opinjoni tiegħu (6) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

            B’DAN JIRRAKKOMANDA li r-Renju Unit jieħu azzjoni fl-2019 u fl-2020 biex:

         1.

            Jiżgura li r-rata tat-tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett ma jaqbiżx il-1,9 % fl-2020-2021, li jikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,6 % tal-PDG.

         2.

            Jiffoka l-politika ekonomika relatata mal-investiment fuq ir-riċerka u l-innovazzjoni, l-akkomodazzjoni, it-taħriġ u t-titjib tal-ħiliet, it-trasport sostenibbli u t-transizzjoni b’livell baxx ta’ karbonju u enerġija, filwaqt li titqies id-diversità reġjonali.

         Magħmul fi Brussell, id-9 ta’ Lulju 2019.

               Għall-Kunsill

               Il-President

            M. LINTILÄ

         (1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

         (2)  Ir-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

         (3)  ĠU C 66 I, 19.2.2019, p. 1.

         (4)  Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).

         (5)  In-nefqa primarja nett tal-gvern hi magħmula min-nefqa totali tal-gvern mingħajr in-nefqa marbuta mal-imgħax, in-nefqa marbuta mal-programmi tal-Unjoni kompletament koperti mid-dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fin-nefqa marbuta mal-benefiċċju tal-qgħad. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss iffinanzjata fuq livell nazzjonali hija mifruxa fuq perijodu ta’ erba’ snin. Il-miżuri ta’ dħul diskrezzjonali jew iż-żidiet tad-dħul b’mandat tal-liġi huma fatturati. Il-miżuri ta’ darba fuq in-naħa kemm tad-dħul kif ukoll tal-nefqa huma esklużi.

         (6)  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.


title: Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2019/1888 tas-7 ta’ Novembru 2019 dwar il-monitoraġġ tal-preżenza tal-akrilammid f’ċerti oġġetti tal-ikel

text:
               11.11.2019

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               L 290/31

      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) 2019/1888
      tas-7 ta’ Novembru 2019
      dwar il-monitoraġġ tal-preżenza tal-akrilammid f’ċerti oġġetti tal-ikel
      IL-KUMMISSJONI EWROPEA,
      Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 292 tiegħu,
      Billi:

                  (1)

                  Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2017/2158 (1) jintroduċi obbligi speċifiċi għall-operaturi biex jipproduċu u jqiegħdu fis-suq ċerti oġġetti tal-ikel sabiex jistabbilixxu programm għall-kampjunar u għall-analiżi tagħhom stess tal-livelli ta’ akrilammid fl-oġġetti tal-ikel u biex japplikaw miżuri speċifiċi ta’ mitigazzjoni bl-għan li jiksbu l-iktar livell baxx ta’ akrilammid li jista’ raġonevolment jintlaħaq taħt il-livelli tal-parametri referenzjarji stabbiliti b’dak ir-Regolament.

                  (2)

                  Ir-Regolament Nru (KE) Nru 882/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2) jistabbilixxi l-obbligu għall-awtoritajiet kompetenti biex iwettqu kontrolli uffiċjali sabiex jivverifikaw il-konformità mar-regoli bl-għan li, b’mod partikolari, (a) jipprevjenu, jeliminaw jew inaqqsu r-riskji għall-bnedmin u għall-annimali għal livelli aċċettabbli, kemm direttament jew mill-ambjent, u (b) jiggarantixxu prattiki ġusti fil-kummerċ tal-għalf u tal-ikel kif ukoll jipproteġu l-interessi tal-konsumatur, inkluż it-tikkettar tal-għalf u tal-ikel u forom oħra ta’ informazzjoni lill-konsumatur. Il-kontrolli uffiċjali jenħtieġ li jitwettqu wkoll sabiex tiġi vverifikata l-konformità mal-obbligi stabbiliti f’konformità mar-Regolament (UE) 2017/2158.

                  (3)

                  Huwa rikonoxxut li d-data disponibbli dwar il-preżenza tal-akrilammid f’ċerti oġġetti tal-ikel imsemmi fl-Artikolu 1(2) tar-Regolament (UE) 2017/2158 hija insuffiċjenti, minkejja l-obbligi stabbiliti fl-Artikolu 4 ta’ dak ir-Regolament u r-riżultati tal-kontrolli uffiċjali li twettqu. Id-data disponibbli dwar il-preżenza tal-akrilammid fl-oġġetti tal-ikel li ma jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament (UE) 2017/2158, iżda li jista’ jkun fihom livelli sinifikanti ta’ akrilammid u/jew li jistgħu jkunu kontributuri rilevanti għall-esponiment djetetiku għall-akrilammid, hija insuffiċjenti.

                  (4)

                  Għalhekk, sabiex jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem, jixraq li l-awtoritajiet kompetenti u l-operaturi tan-negozju tal-ikel, fl-ambitu tal-kompetenza tagħhom, mingħajr preġudizzju għall-obbligi stabbiliti bir-Regolament (UE) 2017/2158 u abbażi tar-Regolament (KE) Nru 882/2004, jimmonitorjaw il-preżenza tal-akrilammid f’tali oġġetti tal-ikel fid-dawl tal-adozzjoni ta’ miżuri ta’ ġestjoni tar-riskji possibbli, li jenħtieġ li jikkomplementaw dawk li diġà huma previsti bir-Regolament (UE) 2017/2158.

                  (5)

                  Bil-ħsieb li l-awtoritajiet kompetenti u l-operaturi tan-negozju tal-ikel jiġu ggwidati rigward l-oġġetti l-ikel li jridu jiġu mmonitorjati, ġiet stabbilita lista mhux eżawrjenti ta’ kategoriji tal-ikel/oġġetti tal-ikel.

                  (6)

                  Bl-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2017/2158 u ta’ din ir-Rakkomandazzjoni, ir-Rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni 2010/307/UE (3) u 2013/647/UE (4) saru obsoleti u għalhekk jenħtieġ li jitħassru.

            ADOTTAT DIN IR-RAKKOMANDAZZJONI:

                  (1)

                  Mingħajr preġudizzju għall-obbligi stabbiliti abbażi tar-Regolament (KE) Nru 882/2004, l-awtoritajiet kompetenti fl-Istati Membri jenħtieġ li jimmonitorjaw regolarment il-preżenza tal-akrilammid u l-livelli tiegħu fl-oġġetti tal-ikel, b’mod partikolari fl-oġġetti tal-ikel elenkati fl-Anness.
                  Mingħajr preġudizzju għall-obbligi stabbiliti fir-Regolament (UE) 2017/2158, l-operaturi tan-negozju tal-ikel jenħtieġ li jimmonitorjaw regolarment il-preżenza tal-akrilammid u l-livelli tiegħu fl-oġġetti tal-ikel, b’mod partikolari fl-oġġetti tal-ikel elenkati fl-Anness.

                  (2)

                  L-Istati Membri u l-operaturi tan-negozju tal-ikel jenħtieġ li jittrażmettu lill-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA) sal-1 ta’ Ottubru ta’ kull sena, id-data miġbura matul is-sena ta’ qabel permezz tal-attivitajiet ta’ monitoraġġ tagħhom għall-kompilazzjoni f’bażi tad-data waħda, f’konformità mar-rekwiżiti tal-Gwida tal-EFSA dwar id-Deskrizzjoni Standard tal-Kampjuni (SSD) għall-Ikel u għall-Għalf, u mar-rekwiżiti addizzjonali speċifiċi tar-rappurtar tal-EFSA (5).

                  (3)

                  Sabiex jiġi żgurat li l-kampjuni jkunu rappreżentattivi, l-Istati Membri jenħtieġ li jsegwu l-proċeduri tal-kampjunar stabbiliti fil-Parti B tal-Anness tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 333/2007 (6).
                  Il-proċedura tal-kampjunar applikata mill-operatur tan-negozju tal-ikel tista’ tiddevja mid-dispożizzjonijiet tar-Regolament (KE) Nru 333/2007 iżda jenħtieġ li tibqa’ rappreżentattiva tal-lott.

                  (4)

                  L-Istati Membri jenħtieġ li jwettqu l-analiżi tal-akrilammid f’konformità mal-kriterji stabbiliti fir-Regolament (KE) Nru 333/2007.
                  L-operaturi tan-negozju tal-ikel jenħtieġ li jiżguraw li l-analiżi tal-akrilammid titwettaq f’konformità mar-rekwiżiti u mal-kriterji previsti fl-Anness III tar-Regolament (UE) 2017/2158.

                  (5)

                  Ir-Rakkomandazzjonijiet 2010/307/UE u 2013/647/UE b’dan jitħassru.

         Magħmul fi Brussell, is-7 ta’ Novembru 2019.

               Għall-Kummissjoni

            Vytenis ANDRIUKAITIS

               Membru tal-Kummissjoni

         (1)  Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2017/2158 tal-20 ta’ Novembru 2017 li jistabbilixxi miżuri ta’ mitigazzjoni u livelli ta’ parametri referenzjarji għat-tnaqqis tal-preżenza tal-akrilammid fl-ikel (ĠU L 304, 21.11.2017, p. 24)

         (2)  Ir-Regolament (KE) Nru 882/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta’ April 2004 dwar il-kontrolli uffiċjali mwettqa biex tiġi żgurata l-verifikazzjoni tal-konformità mal-liġi ta’ l-għalf u l-ikel, mas-saħħa tal-annimali u mar-regoli dwar il-welfare tal-annimali (ĠU L 165, 30.4.2004, p. 1).

         (3)  Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2010/307/UE tat-2 ta’ Ġunju 2010 dwar il-monitoraġġ tal-livelli tal-akrilammid fl-ikel (ĠU L 137, 3.6.2010, p. 4).

         (4)  Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2013/647/UE tat-8 ta’ Novembru 2013 dwar investigazzjonijiet tal-livelli tal-akrilammid fl-ikel (ĠU L 301, 12.11.2013, p. 15).

         (5)  http://www.efsa.europa.eu/en/consultations/call/180307

         (6)  Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 333/2007 tat-28 ta’ Marzu 2007 li jistabbilixxi l-metodi ta’ teħid ta’ kampjuni u analiżi għall-kontroll uffiċjali ta’ livelli ta’ ċomb, kadmju, merkurju, landa inorganika, 3-MCPD u benzo(a)pyrene fl-oġġetti tal-ikel (ĠU L 88, 29.3.2007, p. 29).

         ANNESS

            LISTA MHUX EŻAWRJENTI TA’ OĠĠETTI TAL-IKEL GĦALL-MONITORAĠĠ TAL-PREŻENZA TAL-AKRILAMMID

            Prodotti tal-patata

                     —

                     Rösti

                     —

                     Croquettes, pommes duchesse, pommes noisettes, …

                     —

                     Casserole tal-patata (u casserole tal-ħaxix)

                     —

                     Frakass tal-patata u tal-laħam

                     —

                     Frakass tal-patata u tal-ġobon

            Prodotti tal-furnara

                     —

                     Bziezen/panini (panini tal-hamburgers, bziezen tal-qamħ integrali, bziezen tal-ħalib, ...)

                     —

                     Pita bread, tortillas Messikani

                     —

                     Croissants

                     —

                     Doughnuts

                     —

                     Speċjalitajiet tal-ħobż (pereżempju ħobż bil-pumpernikel, ciabatta biż-żebbuġ, ħobż bil-basal, ...)

                     —

                     Pancakes

                     —

                     Cookies iqarmċu magħmula minn strixxa rqiqa ta’ għaġina u moqlija kompletament fiż-żejt

                     —

                     Churros

            Prodotti taċ-ċereali

                     —

                     Crackers tar-ross

                     —

                     Crackers tal-qamħirrum

                     —

                     Bukkuni taċ-ċereali (pereżempju l-qamħirrum estruż u/jew il-prodotti tal-qamħ)

                     —

                     Muesli inkaljat bl-għasel

            Oħrajn

                     —

                     Crisps/fries tal-ħaxix

                     —

                     Ġewż inkaljat

                     —

                     Żrieragħ żejtnin inkaljati

                     —

                     Frott imnixxef

                     —

                     Żrieragħ tal-kawkaw inkaljati u prodotti derivati mill-kawkaw

                     —

                     Żebbuġ fis-salmura

                     —

                     Sostituti tal-kafè mhux ibbażati fuq iċ-ċikwejra jew iċ-ċereali

                     —

                     Fudge, karamella, qubbajt, ...