title: Kapaċità ta’ reazzjoni rapida tal-UE Rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew lill-Kunsill tal- 14 ta’ Diċembru 2010 dwar it-twaqqif ta’ kapaċità ta’ reazzjoni rapida tal-UE (2010/2096(INI))

text:
               15.6.2012

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               CE 169/140

         It-Tlieta 14 ta’ Diċembru 2010Kapaċità ta’ reazzjoni rapida tal-UE
   P7_TA(2010)0465
   Rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew lill-Kunsill tal-14 ta’ Diċembru 2010 dwar it-twaqqif ta’ kapaċità ta’ reazzjoni rapida tal-UE (2010/2096(INI))
   2012/C 169 E/21

      Il-Parlament Ewropew,

               —

               wara li kkunsidra l-Artikolu 196 tat-Trattat ta’ Lisbona li jiddikjara li “L-Unjoni għandha tinkoraġġixxi l-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri sabiex issaħħaħ l-effettività ta’ sistemi ta’ prevenzjoni ta’ diżastri naturali jew ikkaġunati mill-bniedem u ta’ protezzjoni minnhom” u li “l-azzjoni ta’ l-Unjoni għandha timmira li tippromwovi l-koerenza ta’ azzjonijiet ta’ protezzjoni ċivili fil-livell internazzjonali”,

               —

               wara li kkunsidra l-Artikolu 214 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea li jiddikjara li l-operazzjonijiet tal-Unjoni fil-qasam tal-għajnuna umanitarja huma “maħsuba sabiex jipprovdu assistenza u għajnuna mingħajr dewmien għal popolazzjonijiet f'pajjiżi terzi li jkunu vittma ta’ diżastri naturali jew ikkaġunati mill-bniedem, u sabiex jipproteġuhom”, u li l-operazzjonijiet tagħha għandhom “għandhom jitwettqu skond il-prinċipji tad-dritt internazzjonali u l-prinċipji ta’ l-imparzjalità, in-newtralità u n-non diskriminazzjoni”,

               —

               wara li kkunsidra l-Kunsens Ewropew dwar l-Għajnuna Umanitarja ffirmat b'mod konġunt f'Diċembru 2007 mill-Presidenti tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, mill-Parlament Ewropew u mill-Kummissjoni Ewropea, u l-Pjan ta’ Azzjoni preżentat mill-Kummissjoni f'Mejju 2008 għall-implimentazzjoni tal-kunsens,

               —

               wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill ta’ Diċembru 2007 li jistiednu lill-Kummissjoni biex tagħmel l-aħjar użu mill-mekkaniżmu Komunitarju tal-Protezzjoni Ċivili u biex issaħħaħ aktar il-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri,

               —

               wara li kkunsidra l-linji gwida dwar l-użu ta’ assi ta’ difiża militari u ċivili f'każ li jseħħ diżastru (il-Linji gwida ta’ Oslo), kif riveduti fis-27 ta’ Novembru 2006,

               —

               wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew tat-23 ta’ Frar 2009 dwar “Strateġija tal-UE ta’ Sostenn għat-Tnaqqis tar-Riskju ta’ Diżastri fil-Pajjiżi fil-Fażi ta’ Żvilupp”,

               —

               wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill ta’ Marzu 2008 dwar “It-Tisħiħ tal-Kapaċità tal-Unjoni fir-Rispons għad-Diżastri” (COM(2008) 0130) u r-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tad-19 ta’ Ġunju 2008 dwar “it-tisħiħ tal-kapaċità ta’ reazzjoni tal-Unjoni għad-diżastri” (1),

               —

               wara li kkunsidra r-rapport minn Michel Barnier tad-9 ta’ Mejju 2006 bit-titolu “Għal Korp Ewropew ta’ Protezzjoni Ċivili: għanjuna tal-Ewropa”,

               —

               wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-10 ta’ Frar 2010 dwar it-terremot reċenti f'Ħaiti (2),

               —

               wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta’ Settembru 2010 dwar il-prevenzjoni tad-diżastri naturali u d-diżastri kkaġunati mill-bniedem,

               —

               wara li kkunsidra l-proposta għal rakkomandazzjoni lill-Kunsill tat-23 ta’ Marzu 2010 dwar l-istabbiliment ta’ kapaċità ta’ reazzjoni rapida tal-UE, imressqa minn Anneli Jäätteenmäki, Charles Goerens, Louis Michel, Marielle De Sarnez u Frédérique Ries f'isem il-Grupp ALDE skont l-Artikolu 121(1) tar-Regoli ta’ Proċedura (B7-0228/2010),

               —

               wara li kkunsidra l-Artikolu 121(3) tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu,

               —

               wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat dwar l-Iżvilupp u l-opinjoni tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A7-0332/2010),

               A.

               billi qed jiżdiedu madwar id-dinja diżastri li jikkawżaw danni sinifikanti umani, ekonomiċi u ambjentali; billi t-tali kriżijiet qed iseħħu b'aktar impatt, frekwenza u firxa f'bosta partijiet tad-dinja, l-aktar minħabba l-effetti tat-tibdil fil-klima; u billi l-Unjoni Ewropea qiegħda tagħmel sforzi konsiderevoli biex tirreaġixxi għal dawn il-kriżijiet,

               B.

               billi l-multiplikazzjoni u ż-żieda fil-frekwenza tal-interventi li jsiru ġewwa u barra mill-Unjoni Ewropea huma aggravati mis-sitwazzjoni finanzjarja globali u minn restrizzjonijiet baġitarji li jenfasizzaw il-ħtieġa li l-operazzjonijiet ikunu iżjed kosteffikaċi,

               C.

               billi l-qsim tar-riżorsi fost il-31 stat li huma membri tal-Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili (l-UE-27, in-Norveġja, il-Liechtenstein, il-Kroazja u l-Islanda), jew fil-kuntest tal-kooperazzjoni msaħħa bejn Stati Membri, jista' jirrappreżenta assi operazzjonali u finanzjarju,

               D.

               billi l-baġit tal-Kummissjoni għal diżastri umanitarji, u speċifikament dak tad-DĠ ECHO, mhux sempliċement ġie ffriżat, talli saħansitra naqas ftit f'termini reali matul dawn l-aħħar ħames snin,

               E.

               billi fis-snin riċenti sar progress lejn aktar koerenza fir-reazzjoni tal-UE għad-diżastri, notevolment bit-tisħiħ progressiv tal-mekkaniżmu tal-protezzjoni ċivili, bit-titjib fl-interazzjoni/koordinazzjoni bejn il-protezzjoni ċivili u l-għajnuna umanitarja, u bir-rikonoxximent li strateġija integrata għall-ġestjoni tad-diżastri tinvolvi mhux biss ir-reazzjoni iżda wkoll il-prevenzjoni u t-tħejjija,

               F.

               billi r-rispons tal-Unjoni Ewropea għat-terremot f'Ħaiti mhux biss wassal għal intervent rapidu, sinifikanti u wiesa' tal-għajnuna umanitarja iżda wkoll għall-attivazzjoni tal-mekkaniżmu ta’ protezzjoni ċivili li kien kapaċi juża minnufih, u għall-ewwel darba, żewġ moduli (unità tal-purifikazzjoni tal-ilma u stazzjon mediku avvanzat) iffinanzjati permezz tal-Azzjoni Preparatorja 2008 għal kapaċità ta’ reazzjoni rapida tal-UE,

               G.

               billi t-tagħlimiet li ħadna minn kriżijiet riċenti jkomplu juru l-ħtieġa li jsir titjib fl-effiċjenza, fil-koordinazzjoni u fil-viżibilità tar-reazzjoni tal-UE għad-diżastri, u billi dawn id-diżastri għal darba oħra enfasizzaw il-ħtieġa li jkun hemm kapaċità ta’ reazzjoni rapida tal-UE (forza Ewropea tal-protezzjoni ċivili),

               H.

               billi l-kapaċità tal-UE li tħares il-ħajja u l-proprjetà taċ-ċittadini tagħha hija fattur deċiżiv għall-kredibbiltà tagħha,

               1.

               Jindirizza dawn ir-rakkomandazzjonijiet li ġejjin lill-Kunsill:

                           (a)

                           jirrikonoxxi li l-inklużjoni tal-protezzjoni ċivili u tal-għajnuna umanitarja fi ħdan il-portafoll ta’ Kummissarju wieħed responsabbli għall-Għajnuna Umanitarja u r-Reazzjoni għall-Kriżijiet toħloq sinerġiji aħjar fi ħdan il-Kummissjoni u tgħin fit-tisħiħ tal-koerenza tar-reazzjoni ġenerali tal-UE għad-diżastri;

                           (b)

                           jitlob li ssir integrazzjoni akbar bejn il-protezzjoni ċivili u l-metodoloġiji tax-xogħol umanitarju fi ħdan id-DĠ ECHO, filwaqt li jitħarsu l-ispeċifiċitajiet tagħhom billi tinżamm bejniethom distinzjoni u demarkazzjoni ċara tar-rwoli, biex jiġu mmassimizzati s-sinerġiji u l-komplementaritajiet u tittejjeb l-effiċjenza; jitlob ukoll li l-persunal militari u ċivili u l-ħaddiema umanitarji involuti fir-reazzjoni għad-diżastri jew fl-operazzjonijiet umanitarji jaġixxu skont il-prinċipji tan-newtralità, l-indipendenza u l-imparzjalità;

                           (c)

                           itenni li l-użu tar-riżorsi tal-protezzjoni ċivili, meta jintużaw fi kriżi umanitarja, għandu jkun iddettat mill-ħtiġijiet u jkun ukoll komplementari għall-għajnuna umanitarja u koerenti magħha, skont il- Kunsens Ewropew dwar l-Għajnuna Umanitarja u l-Linji gwida tan-Nazzjonijiet Uniti (il-linji gwida ta’ Oslo), bil-għan li tiġi żgurata l-konformità mal-prinċipji umanitarji tan-newtralità, l-umanità, l-imparzjalità u l-indipendenza;

                           (d)

                           jinsisti li l-assistenza tal-UE fil-każ li jseħħu diżastri naturali jew ikkawżati mill-bniedem għandha timmira li tgħin l-ekonomija lokali, pereżempju bix-xiri ta’ oġġetti tal-ikel prodotti lokalment jew reġjonalment kif ukoll billi tipprovdi l-materjali meħtieġa għall-bdiewa bil-għan li l-ekonomija rurali tingħata spinta;

                           (e)

                           jitlob lill-Kunsill u lill-Kummissjoni jiċċaraw l-arranġamenti għall-koperazzjoni u l-koordinazzjoni bejn is-Servizz Ewropew ta’ Azzjoni Esterna (SEAE) u l-Kummissjoni għall-ġestjoni tar-reazzjoni għad-diżastri ta’ skala kbira li jseħħu barra t-territorju tal-Unjoni Ewropea;

                           (f)

                           jissuġġerixxi li jsiru sforzi ta’ koordinazzjoni lokalizzati, f'kooperazzjoni mal-gvern nazzjonali tal-istat milqut, filwaqt li fuq il-post jintużaw ir-rappreżentanti tal-Istati Membri biex il-lokalitajiet milquta jkunu żgurati minn reazzjoni mmirata u kompetenti;

                           (g)

                           iħeġġeġ lill-Kunsill biex bi prijorità għolja jsaħħaħ il-kapaċità tar-reazzjoni tal-UE għad-diżastri, speċjalment fid-dawl tad-diskussjonijiet dwar it-twaqqif ta’ Forza ta’ Protezzjoni Ċivili tal-UE, u jħeġġu jagħti segwitu għat-talbiet ripetuti tal-Parlament Ewropew li l-proposti mressqa fir-rapport Barnier fl-2006 għandhom jiġu implimentati;

                           (h)

                           jitlob li tiġi stabbilita minnufiħ Forza tal-Protezzjoni Ċivili tal-UE li trid tkun mgħammra b'mod adegwat bir-riżorsi teknoloġiċi u tekniċi meħtieġa;

                           (i)

                           jitlob ukoll, fil-kuntest tal-operazzjonijiet li jitwettqu wara diżastru naturali, għal koordinament aħjar bejn l-aġenziji umanitarji u l-mekkaniżmi tal-protezzjonijiet ċivili tal-Istati Membri u d-DĠ ECHO, u kwalunkwe forza tal-protezzjoni ċivili Ewropea futura;

                           (j)

                           iħeġġeġ lill-Kummissjoni tiżviluppa programmi mal-gvernijiet nazzjonali, l-awtoritajiet lokali u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fil-pajjiżi benefiċjarji rigward il-prevenzjoni tad-diżastri u l-kapaċità tal-immaniġġjar tar-reazzjoni bbażati fil-komunità.

                           (k)

                           jinkoraġġixxi lill-Kunsill jadotta, skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja, miżuri (li għandhom jiġu proposti mill-Kummissjoni) sabiex tittejjeb il-prevedibbiltà u l-kapaċità ta’ ppjanar bil-quddiem tal-mekkaniżmu attwali tal-protezzjoni ċivili, li bħalissa huwa bbażat biss fuq kontribuzzjonijiet ad hoc u volontarji mill-Istati Membri; jissuġġerixxi li dawn il-miżuri jistgħu jinkludu arranġamenti ttestjati fi ħdan l-Azzjoni Preparatorja tal-UE, inklużi l-assi fuq il-livell tal-UE, l-amalgamazzjoni volontarja tar-riżorsi, l-inventarju tal-kapaċitajiet eżistenti, l-identifikazzjoni tax-xenarji u l-iżvilupp ta’ attivitajiet ta’ taħriġ ulterjuri;

                           (l)

                           jitlob ukoll għal baġits realistiċi li fihom jiġu allokati approprjazzjonijiet għad-diżastri naturali jew għall-azzjoni umanitarja abbażi tal-infiq tas-sena ta’ qabel;

                           (m)

                           iqis li l-forza tal-protezzjoni ċivili tal-UE għandha tinbena fuq il-mekkaniżmu tal-protezzjoni ċivili tal-UE, tkun ottimizzazzjoni tal-għodod disponibbli, li jsiru aktar effikaċi u viżibbli, u amalgamazzjoni volontarja tal-mezzi loġistiċi u umani eżistenti, sew f'dak li jirrigwarda t-taħriġ għal reazzjoni fil-każ ta’ diżastru kif ukoll rigward il-ġestjoni tad-diżastri billi tiżviluppa l-inizjattivi meħuda fil-kuntest tal-azzjonijiet ta’ tħejjija, u li tkun kapaċi tiżgura l-għoti tal-ewwel għajnuna fl-ewwel 24 siegħa wara diżastru;

                           (n)

                           jirrakkomanda li l-forza tal-protezzjoni ċivili tal-UE tkun ibbażata fuq il-prinċipji li din għandha:

                                       —

                                       tkun ibbażata fuq valutazzjoni tal-ħtiġijiet, bil-parteċipazzjoni tal-protagonisti umanitarji kollha,

                                       —

                                       ċivili

                                       —

                                       topera taħt il-bandiera tal-UE

                                       —

                                       tosserva d-dritt umanitarju internazzjonali

                                       —

                                       tirrispetta n-natura volontarja tal-parteċipazzjoni tal-Istati Membri għall-arranġamenti maħsuba

                                       —

                                       tkun ibbażata fuq il-prinċipju tal-qsim tal-piżijiet

                                       —

                                       tkun disposta tirċievi kontribuzzjonijiet minn pajjiżi terzi

                                       —

                                       tirrikonoxxi r-rwol globali tan-NU fil-koordinazzjoni tal-għajnuna internazzjonali barra mit-territorju tal-Unjoni Ewropea

                                       —

                                       tkun organizzata fuq bażi preventiva, skont xenarji speċifiċi;

                           (o)

                           iqis li, b'referenza partikolari għall-operazzjonijiet ta’ għajnuna umanitarja, u fuq il-bażi tat-tagħlimiet meħuda mill-intervent f'Ħaiti u fil-Pakistan, sa fejn ikun possibbli, l-UE għandha topera taħt l-umbrella ta’ koordinament tan-NU, filwaqt li tikkonċentra fuq dawk l-oqsma fejn l-intervent tagħha jista' jikkontribwixxi valur miżjud akbar;

                           (p)

                           iqis li l-forza tal-protezzjoni ċivili Ewropea tista' tiġi bbażata fuq impenn min-naħa ta’ xi Stati Membri li b'mod volontarju jagħmlu disponibbli moduli ta’ protezzjoni ċivili predeterminati li jkunu lesti biex jintervjenu immedjatament f'operazzjonijiet tal-UE kkoordinati miċ- Ċentru ta’ Monitoraġġ u Informazzjoni (MIC), li l-parti l-kbira ta’ dawn il-moduli, li diġà huma disponibbli nazzjonalment u b'hekk ma jkunux jinvolvu spejjeż addizzjonali sinifikanti, jibqgħu taħt il-kontroll tagħhom, u li l-użu ta’ dawn il-moduli imqiegħda fuq stat ta’ allert ikunu jiffurmaw in-nukleu tas-sistema tal-protezzjoni ċivili tal-UE għar-reazzjoni għad-diżastri fl-UE u barra minnha;

                           (q)

                           iqis li moduli addizzjonali ta’ protezzjoni ċivili jistgħu jiġu ffinanzjati mill-UE għal ċerti rekwiżiti speċifiċi fejn ikunu ġew identifikati xi lakuni u fejn il-livell Ewropew ikun iżid il-valur, u jenfasizza kemm hu importanti li jiżdied il-finanzjament għat-trasport u li jiġu żviluppati moduli ta’ trasport li jkunu fuq stat ta’ allert;

                           (r)

                           jenfasizza l-ħtieġa li jiġi żviluppat approċċ komprensiv u proattiv b'reazzjoni għad-diżastri, li jkun jikkoordina d-diversi mezzi ta’ azzjoni disponibbli għall-Unjoni u għall-Istati Membri tagħha, bħalma huma l-ġestjoni (ċivili u militari) tal-kriżijiet, l-assistenza finanzjarja u l-politiki tal-iżvilupp jew il-politiki soċjali u ambjentali; jemmen, f'dan il-kuntest, li t-tranżizzjoni bejn ir-reazzjoni għal diżastru u r-rikostruzzjoni ta’ wara diżastri għandha tiġi ġestita b'mod iktar effiċjenti; ifakkar fil-proposta li jiġi stabbilit Korp Ewropew ta’ Għajnuna Umanitarja Volontarja f'konformità mad-dispożizzjonijiet tat-Trattat ta’ Lisbona (l-Artikolu 214(5)), u bil-ħsieb tas-Sena Ewropea tal-Volontarjat 2011 iħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Kunsill jaħdmu, flimkien mal-Parlament Ewropew, fuq ir-regoli u l-proċeduri għall-operazzjoni tal-Korp mill-aktar fis possibbli, speċjalment fid-dawl ta’ inizjattivi simili meħuda minn xi Stati Membri;

                           (s)

                           ifakkar lill-Kunsill li l-użu tal-assi u tal-kapaċitajiet militari fir-reazzjoni għad-diżastri, partikolarment għall-appoġġ fil-qasam tal-loġistika, it-trasport u l- infrastruttura għall-operazzjonijiet ta’ għajnuna umanitarja, għandu jkun biss eċċezzjonali u jintuża bħala “l-aħħar għażla” u dejjem b'mod konformi mal-ftehimiet eżistenti bħall-Kunsens Ewropew dwar l-għajnuna umanitarja u l-linji gwida ta’ Oslo dwar l-użu tal-assi tad-difiża militari u ċivili fl-għajnuna li tingħata fid-diżastri internazzjonali;

                           (t)

                           jirrikonoxxi li l-assi militari u dawk tad-difiża ċivili fl-għajnuna mogħtija f'każ ta’ diżastru għandhom jintużaw bħala l-aħħar għażla, f'konformità mal-Kunsens Ewropew dwar l-Għajnuna Umanitarja u l-Linji gwida ta’ Oslo; ifakkar li l-mezzi militari spiss jikkostitwixxu kontribut importanti lir-reazzjoni għad-diżastri, flimkien mal-protezzjoni ċivili u l-għajnuna umanitarja, u jinnota li l-assi militari jistgħu jiġu meħtieġa biex jimlew lakuni kritiki fil-kapaċità (b'mod partikolari t-trasport strateġiku għall-ġarr, l-assi speċjalizzati, l-inġinerija tqila u t-trasport); għalhekk jenfasizza l-ħtieġa li jiġi żviluppat approċċ komprensiv u li jittejbu s-sinerġiji bejn il-kapaċitajiet ċivili u militari, u l-ħtieġa li jiġu identifikati oqsma li fihom l-Istati Membri jistgħu jgħaqqdu l-isforzi u l-kapaċitajiet tagħhom fil-livell tal-UE biex jikkontribwixxu għar-reazzjoni tal-UE għad-diżastri, li hija ħaġa partikolarment importanti fi klima ekonomika diffiċli;

                           (u)

                           jenfasizza l-ħtieġa li jinbnew kapaċitajiet ċivili tal-UE li jkunu disponibbli permanentement u li jkunu joperaw indipendentement mill-istrutturi militari u l-ħtieġa li jiġu identifikati oqsma li fihom l-Istati Membri jistgħu jamalgamaw l-isforzi u l-kapaċitajiet tagħhom fil-livell tal-UE f'dan ir-rigward;

                           (v)

                           iħeġġeġ lill-Kunsill u lill-Kummissjoni jikkooperaw dwar l-implimentazzjoni ta’ pjan ta’ azzjoni għall-viżibbiltà li għandu jinkludi miżuri konkreti sabiex tissaħaħ il-viżibbiltà tar-reazzjoni tal-UE għad-diżastri;

                           (w)

                           jinkoraġġixxi l-utilizzazzjoni tas-sistema tal-Monitoraġġ Globali għall-Ambjent u s-Sigurtà (GMES) sabiex iż-żoni ta’ kriżi potenzjali jinżammu taħt sorveljanza, u b'hekk ikun jista' jkun hemm stat ta’ tħejjija aħjar meta jiġi biex jintbagħat appoġġ umanitarju, u jenfasizza kemm hu kritikament importanti li jiġu stabbiliti mekkaniżmu ta’ segwitu dwar l-isforzi tal-UE u valutazzjoni tal-assistenza li tkun ġiet utilizzata;

                           (x)

                           jinkoraġġixxi l-iżvilupp ta’ baġits għar-riċerka u l-iżvilupp ta’ kapaċità industrijali (pereżempju immaġini satellitarji fil-programm GMES) biex jittejbu l-fażijiet tal-ġestjoni tad-diżastri;

                           (y)

                           jistieden lill-Kunsill iqis ir-rakkomandazzjonijiet ta’ hawn fuq meta jeżamina u jilħaq konklużjonijiet dwar il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni li jmiss li tħabbret mill-Kummissjoni Ewropea dwar ir-rinfurzar tal-kapaċità tar-Reazzjoni tal-Unjoni Ewropea għad-Diżastri;

               2.

               Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-rakkomandazzjoni lill-Kunsill u, għal skopijiet ta’ informazzjoni, lill-Kummissjoni.

      (1)  ĠU C 286 E, 27.11.2009, p. 15.

      (2)  Testi adottati, P7_TA(2010)0015.


title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tad- 9 ta’ Lulju 2013 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma 2013 tal-Lussemburgu u li twassal opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-Lussemburgu, 2012-2016

text:
               30.7.2013

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 217/55

      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

   tad-9 ta’ Lulju 2013
   dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma 2013 tal-Lussemburgu u li twassal opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-Lussemburgu, 2012-2016
   2013/C 217/14
   IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
   Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,
   Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,
   Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
   Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,
   Billi

               (1)

               Fis-26 ta’ Marzu 2010, il-Kunsill Ewropew qabel mal-proposta tal-Kummissjoni li titnieda strateġija ġdida għall-impjiegi u t-tkabbir, Ewropa 2020, ibbażata fuq koordinazzjoni msaħħa tal-politiki ekonomiċi, li tiffoka fuq l-oqsma ewlenin fejn tinħtieġ azzjoni biex tingħata spinta lill-potenzjal tal-Ewropa għat-tkabbir sostenibbli u l-kompetittività.

               (2)

               Fit-13 ta' Lulju 2010, il-Kunsill adotta Rakkomandazzjoni dwar il-linji gwida wiesa' għall-politiki ekonomiċi tal-Istati Membri u tal-Unjoni (mill-2010 sal-2014) u, fil-21 ta' Ottubru 2010, huwa adotta deċiżjoni dwar il-linji gwida għall-politiki tal-impjiegi tal-Istati Membri (2), li flimkien jiffurmaw il-'linji gwida integrati'. L-Istati Membri ġew mistiedna jqisu l-linji gwida integrati fil-politiki nazzjonali tagħhom fir-rigward tal-ekonomija u tal-impjiegi.

               (3)

               Fid-29 ta' Ġunju 2012, il-Kapijiet ta' Stat jew tal-Gvern tal-Istati Membri ddeċidew fuq Patt għal Tkabbir u Impjiegi, li jipprovdi qafas koerenti għal azzjoni fil-livell nazzjonali, fil-livell tal-UE u fil-livell taż-żona tal-euro bl-użu tal-pressjonijiet, strumenti u politiki kollha possibbli. Huma ddeċidew li tittieħed azzjoni fil-livell tal-Istati Membri, fejn b'mod partikolari esprimew impenn sħiħ biex jintlaħqu l-għanijiet tal-istrateġija Ewropa 2020 u biex jiġu implimentati r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għal kull pajjiż partikolari.

               (4)

               Fl-10 ta' Lulju 2012, il-Kunsill adotta Rakkomandazzjoni (3) dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-Lussemburgu għall-2012 u ta l-opinjoni tiegħu dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-Lussemburgu għall-perjodu 2012-2015.

               (5)

               Fit-28 ta' Novembru 2012, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali tat-Tkabbir, li nieda s-Semestru Ewropew tal-2013 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Ukoll fit-28 ta' Novembru 2012, il-Kummissjoni, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (4), adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija, il-Lussemburgu ma ġiex identifikat bħala wieħed mill-Istati Membri li għalihom se ssir reviżjoni fil-fond.

               (6)

               Il-Parlament Ewropew huwa involut kif dovut fis-Semestru Ewropew, b'konformità mar-Regolament (KE) Nru 1466/97, u, fis-7 ta' Frar 2013, adotta riżoluzzjoni dwar l-impjiegi u l-aspetti soċjali fl-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir 2013 u riżoluzzjoni dwar il-kontribut għall-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir 2013.

               (7)

               Fl-14 ta’ Marzu 2013, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet li jiżguraw l-istabbiltà finanzjarja, il-konsolidazzjoni fiskali u azzjoni li trawwem it-tkabbir. Huwa enfasizza l-ħtieġa li titkompla konsolidazzjoni fiskali differenzjata u li tiffavorixxi t-tkabbir, biex l-ekonomija jerġa’ jkollha kundizzjonijiet normali għas-self, biex jiġu promossi t-tkabbir u l-kompetittività, biex jiġu indirizzati l-qgħad u l-konsegwenzi soċjali tal-kriżi, u biex tiġi mmodernizzata l-amministrazzjoni pubblika.

               (8)

               Fis-26 ta' April 2013, il-Lussemburgu ppreżenta l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tiegħu għall-2013 u l-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu għall-perjodu 2012-2016. Sabiex jitqiesu l-konnessjonijiet bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess waqt.

               (9)

               Abbażi tal-valutazzjoni tal-Programm ta' Stabbiltà taħt ir-Regolament (KE) Nru 1466/97, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li x-xenarju makroekonomiku li jsejjes it-tbassir baġitarju fil-Programm huwa plawsibbli. B'mod partikolari, ix-xenarju tal-Programm ta' Stabbiltà għall-2013 huwa qrib ħafna għat-tbassir tar-rebbiegħa 2013 mis-servizzi tal-Kummissjoni, filwaqt li dak għall-2014 huwa kemxejn aktar ottimist. Projezzjonijiet tad-defiċit fuq terminu medju qed isiru f'xenarju ta' tkabbir kemxejn ottimist, ogħla mit-tkabbir potenzjali. L-għan tal-istrateġija baġitarja deskritt fil-Programm ta' Stabbiltà huwa li d-defiċit jitnaqqas minn 0,8 % tal-PDG fl-2012 għal 0,6 % tal-PDG fl-2014. Madankollu, fis-snin tal-aħħar tal-perjodu tal-programm, id-defiċit huwa mbassar li jiddeterjora għal 1,3 % tal-PDG kemm fl-2015 kif ukoll fl-2016. Dan huwa riżultat tal-introduzzjoni tar-regoli tal-VAT il-ġodda fir-rigward tas-servizzi elettroniċi, li se jidħlu fis-seħħ fl-1 ta' Jannar 2015. Skont dawn ir-regoli, id-dħul mill-VAT iġġenerat mill-attivitajiet tal-kummerċ elettroniku se jiġi trasferit mill-pajjiż fejn jinsab il-fornitur lejn dak tar-residenza tal-klijent. L-impatt tar-regoli l-ġodda huwa stmat mill-awtoritajiet li jnaqqas id-dħul tat-taxxa mill-VAT b'1,4 % tal-PDG. Il-Gvern diġà ħabbar li r-rata standard tal-VAT se tiżdied, bil-għan li jiġi rkuprat parti mit-telf fid-dħul. Il-Programm ta' Stabbilità jikkonferma l-objettiv baġitarju fuq terminu medju (OTM) ta' qabel ta' bilanċ pożittiv strutturali ta' 0,5 % tal-PDG. L-OTM huwa konformi mar-rekwiżiti tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir. Abbażi kemm tat-tbassir tar-rebbiegħa 2013 mis-servizzi tal-Kummissjoni kif ukoll tal-bilanċ strutturali tal-baġit (rikalkulat) fil-Programm ta' Stabbiltà, il-Lussemburgu huwa mistenni li jilħaq bilanċ pożittiv strutturali ta' 0,1 % tal-PDG, li huwa taħt l-OTM, fl-2012, u huwa projettat li jilħaq l-OTM tiegħu fl-2013. Madankollu, il-Lussemburgu huwa projettat li jerġa' jiddevja mill-OTM tiegħu sa mill-2014 b'0,3 % tal-PDG u anki aktar minn hekk fl-2015 u l-2016. L-awtoritajiet nazzjonali sostnew l-għan tagħhom li jmorru lura għall-OTM sa mhux aktar tard mill-2017 sabiex jipprovdu aktar spazju għall-manuvra. Fuq livell ta' 20,8 % tal-PDG, id-dejn gross tal-Gvern huwa ferm anqas mil-livell ta' referenza tat-Trattat.

               (10)

               Il-Lussemburgu rnexxielu jżomm id-defiċit pubbliku tiegħu taħt il-limitu ta' 3 % tal-PDG matul l-aħħar snin, u għalhekk evita li jidħol fi proċedura ta' defiċit eċċessiv. Dan kien dovut aktar għal dħul qawwi milli għal kontroll strett fuq l-infiq. Speċifikament, fl-2012, ir-rata tat-tkabbir tan-nefqa tal-Gvern, nett mill-miżuri diskrezzjonali tad-dħul, hija stmata li qabżet il-limitu tal-infiq kif definit mill-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir. Id-devjazzjoni mir-rata ta' tkabbir tal-infiq tal-Gvern mill-valur referenzjarju tal-infiq hija stmata li laħqet il-1,3 % tal-PDG, 'il fuq mil-limitu tal-0,5 % tal-PDG definit fir-Regolament (KE) 1466/97. Madankollu, sabiex tiġi kkwalifikata din id-devjazzjoni, trid issir valutazzjoni kumplessiva, li tqis fatturi oħra: (i) id-defiċit iddeterjora f'termini strutturali b'0,2 % tal-PDG biss fl-2012; (ii) l-ekonomija tal-Lussemburgu, minħabba d-daqs żgħir tal-pajjiż u l-grad ta' ftuħ tiegħu, hija volatili ħafna; u (iii) skont it-tbassir tal-2013 tas-servizzi tal-Kummissjoni, il-Lussemburgu huwa mistenni jilħaq l-OTM tiegħu diġà fl-2013. Dawn l-elementi kollha jissottolineaw in-natura mhux strutturali tad-devjazzjoni. Madankollu, il-volatilità għolja tad-dħul miġbur mill-amministrazzjoni pubblika tal-Lussemburgu, li sa issa rriżultat fi dħul ogħla milli kien ippjanat, tirrappreżenta riskju għas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi. Sabiex dawn ir-riskji jiġu indirizzati aħjar, il-limiti kemm tad-dejn kif ukoll tal-infiq għandhom jiġu stabbiliti fil-liġi. Minbarra dan għandu jkun hemm korp ta' monitoraġġ identifikat u azzjoni predefinita fil-każ ta' nuqqas ta' konformità. Id-dħul fis-seħħ fl-1 ta' Jannar 2015 tal-pakkett tal-VAT imsemmi aktar 'il fuq u l-impatt qawwi negattiv sussegwenti tiegħu fuq il-ġbir tat-taxxa juri l-importanza għal-Lussemburgu tal-introduzzjoni ta' qafas baġitarju fuq terminu medju. Speċifikament, dan ikun jirrikjedi pożizzjoni fiskali partikolarment prudenti fl-2014.

               (11)

               Bħalissa, anqas minn terz tad-dħul tat-taxxa jinġabar mit-taxxi fuq il-konsum, parzjalment minħabba rati moderati tal-VAT standard u mnaqqsa. Il-Lussemburgu huwa l-ewwel fl-UE f'termini tan-numru ta' kategoriji ta' oġġetti u servizzi koperti b'rati mnaqqsa tal-VAT. Il-preżenza ta' settur finanzjarju kbir, eżenti mill-VAT, ukoll tikkontribwixxi għall-proporzjon baxx tal-VAT mal-PDG. Kumplessivament, il-Lussemburgu għandu spazju fejn iżid id-dħul tiegħu billi jestendi r-rata standard tal-VAT. Minbarra dan, is-sistema tat-taxxa korporattiva fil-Lussemburgu hija kkaratterizzata minn inklinazzjoni qawwija tat-taxxa favur id-dejn, li tikkontribwixxi għal proporzjon għoli tad-dejn mal-PDG.

               (12)

               Ir-riforma tal-pensjonijiet tal-Lussemburgu adottata f'Diċembru 2012 tista' titqies biss bħala l-ewwel pass importanti fid-direzzjoni t-tajba. Ukoll meta wieħed iqis il-biċċa l-kbira tal-aspetti tar-riforma tal-pensjonijiet adottata, il-Lussemburgu xorta waħda jkun jeħtieġ jimplimenta politiki fit-tul li jsaħħu s-sostenibbiltà ekwivalenti għal titjib permanenti ta' 8,6 punti perċentwali tal-PDG fil-bilanċ primarju sabiex jingħalaq id-distakk fiskali. Il-Lussemburgu għalhekk jeħtieġ li jagħmel aktar fir-riforma tal-pensjoni tiegħu. L-introduzzjoni ta' limitu fuq l-aġġustamenti pensjonistiċi abbażi taż-żidiet fil-pagi reali żżid ir-riżervi pensjonistiċi u t-tiżjid tal-età effettiva tal-irtirar billi tiġi allinjata l-età tal-irtirar jew il-benefiċċji pensjonistiċi mal-bidliet tal-istennija tal-għomor jgħinu sabiex tiġi żgurata s-sostenibbiltà fit-tul tas-sistema tal-pensjoni. Minbarra dan, il-possibiltajiet għall-irtirar bikri għandhom jitnaqqsu u għandu jsir aktar attraenti li wieħed jaħdem aktar mill-minimu meħtieġ. Minbarra dan, l-impatt fuq is-sostenibbiltà fiskali tan-nefqa fuq il-kura fit-tul huwa pprojettat li jikkontribwixxi 2,1 punti perċentwali għad-distakk tas-sostenibbiltà tal-Lussemburgu. Iż-żieda mistennija kemm fin-numru tal-persuni anzjani kif ukoll f'dak tad-dipendenti fil-Lussemburgu huwa għoli meta mqabbel mal-medja tal-UE.

               (13)

               Il-produttività kurrenti tal-Lussemburgu hija pjuttost għolja. Madankollu, l-ispazju għall-manuvra f'termini ta' gwadann fil-produttività qiegħed jonqos. Għalhekk, it-tkabbir fl-ispiża għal kull unità ta' xogħol għandu jiġi limitat billi tiġi żgurata korrelazzjoni aħjar bejn il-pagi u l-produttività. Il-Lussemburgu ħa miżuri sabiex jimmodera t-tkabbir fil-pagi billi mmodula s-sistema tal-indiċjar bejn l-2012 u l-2014. Madankollu, din ir-riforma hija biss temporanja u ma tiggarantix li l-pagi fuq perjodu ta' żmien jevolvu b'mod konsistenti mal-produttività. Il-produttività mhix l-istess madwar is-setturi ekonomiċi kollha, u l-livell ta' produttività fis-settur finanzjarju hija kważi d-doppju bħal fil-parti li jibqa' tal-ekonomija. Se jkun hemm riskju sinifikanti għall-kompetittività tal-Lussemburgu mill-2015 'il quddiem, meta s-sistema tal-inidiċjar awtomatiku se terġa' tiġi applikata bil-mod normali. Għandhom għalhekk jittieħdu miżuri addizzjonali sabiex is-sistema ta' kif jiġu stabbiliti l-pagi tiġi rriformata b'mod aktar permanenti sabiex tiġi evitata deterjorazzjoni ulterjuri tal-kompetittività fil-futur.

               (14)

               L-ekonomija tal-Lussemburgu hija dipendenti ħafna fuq is-settur finanzjarju tagħha, li jirrappreżenta madwar 30 % tal-valur miżjud totali u 25 % tad-dħul fiskali miġbur. Sabiex tiġi mħarsa l-kompetittività futura tal-pajjiż, ikun jenħtieġ li jiġu żviluppati "niċeċ ta' kompetenza" alternattivi. Madankollu, is-sistema tar-riċerka u l-iżvilupp tal-Lussemburgu għadha dgħajfa ħafna u l-Lussemburgu mhux fi triqtu li jilħaq il-mira ta' intensità fir-rigward tar-riċerka u żvilupp (R&Ż) għall-2020. Ir-riżultati tal-Lussemburgu fuq l-indikaturi tal-kooperazzjoni bejn l-istituzzjonijiet tar-riċerka pubblika u l-impriżi huma ferm inqas mill-medja tal-UE, u dan jirrifletti l-iskonnessjonijiet kurrenti bejn ir-R&Ż tas-settur privat u s-sistema tar-riċerka pubblika. Il-Lussemburgu għandu jaħdem kontra x-xejra ta' tnaqqis fl-intensità tar-R&Ż tiegħu, b'mod partikolari billi jgħin biex jistimula l-intensità tar-R&Ż fl-impriżi. L-iżvilupp ta' strateġija ta' speċjalizzazzjoni aktar intelliġenti jista' jkollu rwol kruċjali sabiex jiġu mmassimizzati l-impatti ekonomiċi tal-finanzjament tar-riċerka pubblika, b'mod partikolari billi jiġi żgurat effett ta' lieva fuq l-investimenti privati. Dan l-approċċ immirat għandu jkun ikkomplementat permezz ta' politika orizzontali kumplessiva ffukata fuq l-iżvilupp u t-tkabbir tal- impriżi innovattivi.

               (15)

               Il-qgħad taż-żgħażagħ għadu f'livell persistentement għoli ta' 18 % u jiddependi ħafna fuq il-livell edukattiv. Residenti żgħażagħ jiffaċċjaw kompetizzjoni intensiva għall-impjiegi minn persuni mhux residenti, li ta' sikwit ikollhom ħiliet ogħla. Filwaqt li l-Lussemburgu wera impenn qawwi biex jiġġieled kontra l-qgħad taż-żgħażagħ, huma meħtieġa sforzi akbar. Sabiex jiġu mmassimizzati r-rendimenti, il-miżuri li jittieħdu għandhom ikunu parti minn strateġija kumplessiva ta' riforma, inklużi politiki mtejba ta' attivazzjoni sabiex tiġi miġġielda d-dipendenza fuq il-benefiċċji. Ir-riżultati tal-ittestjar tal-PISA (5) tal-Lussemburgu dwar il-ħiliet bażiċi taż-żgħażagħ huma relattivament dgħajfa. Huma meħtieġa aktar miżuri sabiex tiġi miġġielda t-tendenza negattiva fil-qari, il-matematika u x-xjenza osservata sa mill-2006. Għandhom isiru aktar sforzi sabiex jittejbu u jiġu mmirati r-riżorsi tal-edukazzjoni għall-iskejjel bi studenti żvantaġġati u jiżdiedu r-riżorsi disponibbli għall-appoġġ lingwistiku u għall-klassijiet rimedjali. L-isfidi speċifiċi ffaċċjati minn nies bi sfond ta' migrazzjoni fuq is-suq tax-xogħol għandhom ikomplu jiġu eżaminati u indirizzati permezz ta' miżuri mmirati, inkluż fir-rigward tal-ħiliet lingwistiċi. L-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali għandhom jingħataw attenzjoni partikolari f'dan il-kuntest. Għandhom jittieħdu miżuri oħra sabiex tittejjeb l-edukazzjoni tat-tfulija bikrija u jitnaqqas it-tluq bikri mill-iskola, b'mod partikolari għall-popolazzjoni tal-migranti. L-impjegabbiltà tal-ħaddiema aktar avvanzati fl-età għandha tiġi mtejba, inkluż permezz ta' titjib tal-ħiliet.

               (16)

               Il-Lussemburgu huwa impenjat li jnaqqas l-emissjonijiet tal-gassijiet b'effett serra tiegħu fis-setturi mhux tal-ETS (sistema ta' kummerċ fl-emissjonijiet) b'20 % fl-2020 meta mqabbel mal-2005 iżda huwa mistenni li ma jirnexxilux jilħaq il-mira tiegħu b'23 punt perċentwali skont l-aħħar previżjonijiet għall-2020 ibbażati fuq miżuri eżistenti. Is-settur tat-trasport kien responsabbli għal 68 % tal-emissjonijiet non-ETS fl-2011 u jirrappreżenta sfida ewlenija għal-Lussemburgu. Il-miżuri li jinsabu fis-seħħ bħalissa jikkontribwixxu biss għal bejn wieħed u ieħor terz tat-tnaqqis tal-emissjonijiet ta' gass b'effett serra meħtieġ sabiex tintlaħaq il-mira. Għaldaqstant, jinħtieġ li l-miżuri jiġu miżjuda b'mod sinifikanti, b'mod partikolari billi tiżdied it-taxxa fuq il-karburanti sabiex jonqos id-distakk tat-taxxa mal-pajjiżi ġirien. Ir-riforma tat-taxxa tal-vetturi wkoll għandha tiġi aċċellerata. Il-Lussemburgu għandu jkompli bl-implimentazzjoni ta' proġetti li jiffavorixxu l-użu tat-trasport pubbliku. Għandhom jiġu introdotti imposti għall-konġestjoni fit-toroq sabiex in-nies jiġu inkoraġġiti jaqilbu għat-trasport pubbliku. Konnessjonijiet tat-trasport pubbliku aħjar mar-reġjuni ġirien għandhom jiġu promossi.

               (17)

               Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet analiżi kumplessiva tal-politika ekonomika tal-Lussemburgu. Hija vvalutat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma u l-Programm ta' Stabbiltà. Mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Lussemburgu imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-UE, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-UE għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri. Ir-rakkomandazzjonijiet tagħha fil-qafas tas-Semestru Ewropew huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet minn (1) sa (6) hawn taħt.

               (18)

               Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-Lussemburgu, u l-opinjoni tiegħu (6) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) ta’ hawn taħt.

               (19)

               Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni għamlet ukoll analiżi tal-politika ekonomika taż-żona tal-euro kollha kemm hi. Abbażi ta' dan, il-Kunsill ħareġ rakkomandazzjonijiet speċifiċi indirizzati lill-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro (7). Bħala pajjiż li l-munita tiegħu hija l-euro, il-Lussemburgu għandu jiżgura wkoll l-implimentazzjoni sħiħa u f'waqtha ta' dawk ir-rakkomandazzjonijiet,

         B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Lussemburgu jieħu azzjoni fil-perjodu 2013-2014 biex:

               1.

               Iżomm pożizzjoni fiskali soda u jibqa' mmirat fuq l-OTM sabiex jiżgura s-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi, b'mod partikolari billi jqis l-obbligazzjonijiet impliċiti relatati mat-tixjiħ. Isaħħaħ il-governanza fiskali billi jadotta qafas baġitarju fuq perjodu medju li jkopri l-amministrazzjoni pubblika u jinkludi limiti massimi pluriennali ta' nfiq, u billi jistabbilixxi l-monitoraġġ indipendenti tar-regoli fiskali.

               2.

               Jieħu miżuri sabiex jindirizza l-preferenza favur id-dejn fit-taxxa korporattiva u jestendi l-applikazzjoni tar-rata standard tal-VAT.

               3.

               Irażżan l-infiq relatat mat-tixjiħ billi jagħmel il-kura fit-tul aktar kosteffikaċi, b'mod partikolari permezz ta' enfasi akbar fuq il-prevenzjoni, ir-riabilitazzjoni u l-għajxien indipendenti, it-tisħiħ tar-riforma tal-pensjonijiet adottata riċentement, it-teħid ta' miżuri addizzjonali sabiex jitrażżan l-irtirar kmieni u ż-żieda fl-età tal-irtirar effettiva billi jallinja l-età tal-irtirar jew il-benefiċċji pensjonistiċi mal-bidliet tal-istennija tal-għomor.

               4.

               Lil hinn mill-friża preżenti, jieħu miżuri strutturali oħra, f'konsultazzjoni mal-partijiet soċjali u skont il-prattiki nazzjonali, sabiex jirriforma s-sistema tal-istabbiliment tal-pagi, inkluż l-indiċjar tal-pagi, sabiex itejjeb l-abbiltà tagħha li tirrispondi għall-iżviluppi fil-produttività u dawk settorjali u l-kundizzjonijiet tas-suq tax-xogħol u jinkoraġġixxi l-kompetittività. Iżid l-isforzi favur id-diversifikazzjoni tal-istruttura tal-ekonomija, fejn jinkoraġġixxi l-investiment privat fir-riċerka, b'mod partikolari billi jiżviluppa l-kooperazzjoni bejn ir-riċerka pubblika u l-impriżi.

               5.

               Iżid l-isforzi sabiex inaqqas il-qgħad fost iż-żgħażagħ billi jtejjeb it-tfassil u l-monitoraġġ tal-politiki attivi tas-suq tax-xogħol. Isaħħaħ l-edukazzjoni ġenerali u vokazzjonali sabiex iqabbel aħjar il-ħiliet taż-żgħażagħ mad-domanda tax-xogħol, b'mod partikolari għal persuni bi sfond ta' migrazzjoni. Isaħħaħ l-isforzi sabiex iżid ir-rata tal-parteċipazzjoni tal-ħaddiema li huma akbar fl-età inkluż billi jtejjeb l-impjegabbiltà tagħhom permezz tat-tagħlim tul il-ħajja.

               6.

               Iżid il-miżuri sabiex tintlaħaq il-miżura għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet b'effett serra non-ETS, b'mod partikolari billi jżid it-taxxi fuq il-prodotti tal-enerġija għat-trasport.

      Magħmul fi Brussell, id-9 ta’ Lulju 2013.

            Għall-Kunsill

            Il-President

         R. ŠADŽIUS

      (1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

      (2)  Miżmuma għall-2013 permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2013/208/UE tat-22 ta' April 2013 dwar il-linji gwida għall-politika tal-Istati Membri dwar l-impjiegi (ĠU L 118, 30.4.2013, p. 21).

      (3)  ĠU C 219, 24.7.2012, p. 58.

      (4)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

      (5)  PISA huwa l-Programm tal-OECD għal Valutazzjoni Internazzjonali ta' Studenti.

      (6)  Taħt l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

      (7)  Ara paġna 97 ta’ dan il-Ġurnal Uffiċjali.


				|

		52012PC0273

			Rakkomandazzjoni għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL li tabroga d-Deċiżjoni 2010/422/UE dwar l-eżistenza ta’ defiċit eċċessiv fil-Bulgarija /* COM/2012/0273 final - 2012/ () */

			   	Rakkomandazzjoni għal
DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL
li tabroga d-Deċiżjoni 2010/422/UE dwar
l-eżistenza ta’ defiċit eċċessiv fil-Bulgarija
IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
Wara li kkunsidra t-Trattat dwar
il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 126(12)
tiegħu,
Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni
mill-Kummissjoni,
Billi:
(1)       Permezz tad-Deċiżjoni
tal-Kunsill 2010/422/KE tat-13 ta' Lulju 2010[1], li ssegwi proposta
mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 126(6) tat-Trattat, kien ġie deċiż li fil-Bulgarija
kien jeżisti defiċit eċċessiv. Il-Kunsill innota li d-defiċit pubbliku laħaq
it-3,9 % tal-PDG fl-2009, li kien ogħla mit-3% tal-Valur ta' Referenza
tal-PDG skont it-Trattat, filwaqt li d-dejn gross tal-amministrazzjoni pubblika
kien ta’ 14,8 % tal-PDG, li huwa ferm taħt is-60 % tal-valur ta'
referenza tal-PDG skont it-Trattat[2].

(2)       Fit-13 ta' Lulju 2010,
skont l-Artikolu 126(7) tat-Trattat u l-Artikolu 3(4) tar-Regolament
tal-Kunsill (KE) 1467/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar li
titħaffef u tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv,
il-Kunsill, fuq il-bażi tar-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni, għamel
rakkomandazzjoni indirizzata lill-Bulgarija bil-għan li s-sitwazzjoni
tad-defiċit eċċessiv[3]
tinġieb fi tmiemha sa mhux aktar tard mill-2011. Ir-rakkomandazzjoni ġiet
ippubblikata.
(3)       Skont l-Artikolu 4
tal-Protokoll dwar il-proċedura ta’ żbilanċ [defiċit] eċċessiv anness
mat-Trattati, il-Kummissjoni tipprovdi d-dejta għall-implimentazzjoni ta' din
il-proċedura. Bħala parti mill-applikazzjoni ta’ dan il-Protokoll, l-Istati
Membri għandhom jirrappurtaw dejta dwar l-iżbilanċi u d-dejn tal-gvern tagħhom
u dwar varjabbli assoċjati oħra darbtejn fis-sena, jiġifieri qabel
l-1 ta’ April u qabel l-1 ta' Ottubru, skont
Artikolu 3 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 479/2009
tal-25 ta’ Mejju 2009 dwar l-applikazzjoni tal-Protokoll dwar
il-proċedura ta’ żbilanċ eċċessiv anness mat-Trattat li jistabilixxi l-Komunità
Ewropea[4].

(4)       Meta jikkunsidraw jekk
deċiżjoni dwar l-eżistenza ta’ defiċit eċċessiv għandhiex tiġi abrogata,
il-Kunsill għandu jieħu deċiżjoni fuq il-bażi tad-dejta notifikata. Barra minn
hekk, deċiżjoni dwar l-eżistenza ta’ defiċit eċċessiv għandha tiġi abrogata
biss jekk il-previżjonijiet tal-Kummissjoni jindikaw li d-defiċit mhux se
jaqbeż il-limitu ta' 3 % tal-PDG sat-tul taż-żmien previst[5].
(5)       Fuq il-bażi tad-dejta
pprovduta mill-Kummissjoni (Eurostat) skont l-Artikolu 14 tar-Regolament
(KE) Nru 479/2009 wara n-notifka mill-Bulgarija qabel l-1 ta’
April 2012 u fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2012 tas-servizzi
tal-Kummissjoni, il-konklużjonijiet li ġejjin huma ġġustifikati:
–
Il-miri baġitarji b’mod konsistenti qabżu l-miri
fil-perjodu wara s-sena tad-defiċit eċċessiv. Id-defiċit tal-amministrazzjoni
pubblika ġie mnaqqas għal 3,1 % tal-PDG fl-2010 u reġa naqas għal 2,1%
tal-PDG fl-2011, meta imqabbel mal-miri stabbiliti inizjalment ta’ 3,8% u 2,5%
rispettivament. Il-korrezzjoni tad-defiċit seħħet l-aktar bis-saħħa ta’
kontroll strett tat-tkabbir fl-infiq, inkluż permezz tal-iffriżar tal-pagi u
tal-pensjonijiet tas-settur tal-amministrazzjoni pubblika, fejn il-proporzjon
tan-nefqa mal-PDG waqa’ b’5.5 punti perċentwali bejn l-2009 u l-2011.
Il-programm ta’ konverġenza 2012 jipprevedi li d-defiċit ikompli jonqos
għal 1,6% tal-PDG fl-2012 u għal 1,3% tal-PDG fl-2013. Skont it-tbassir
tar-rebbiegħa 2012 tas-servizzi tal-Kummissjoni id-defiċit
tal-amministrazzjoni pubblika huwa mbassar li jitjieb għal 1,9% tal-PDG fl-2012
u għal 1,7% tal-PDG fl-2013, bis-saħħa tat-tkomplija tal-iffriżar tal-pagi
fis-settur tal-amministrazzjoni pubblika, kif ukoll ta’ titjib ċikliku
fid-dħul.
–
It-tbassir tar-rebbiegħa 2012 tas-servizzi
tal-Kummissjoni jipprevedu bilanċ aġġustat ċiklikament wara tnaqqis tal-miżuri
ta’ darba biss u temporanji, ta’ 0,7 % fl-2012 u ta’ 0,8 % tal-PDG
fl-2013, skont il-preżunzjoni ta’ ebda bidla fil-politika. Sadanittant, fl-2012
u fl-2013, ir-rata tat-tkabbir tan-nefqa tal-amministrazzjoni pubblika wara tnaqqis
tal-miżuri diskrezzjonali ta' dħul hija mbassra li tibqa’ taħt il-valur
referenzjarju tar-rata tat-tkabbir potenzjali tal-PDG fuq terminu ta’ żmien
medju, kif speċifikat fl-Artikolu 5(1) tar-Regolament (KE)
Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza
ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika
ekonomika.
–
It-tbassir tar-rebbiegħa 2012 tas-servizzi
tal-Kummissjoni jipprevedu li d-dejn gross tal-amministrazzjoni pubblika
jiżdied moderatament minn 16,3 % tal-PDG fl-2011 għal 18,5 % tal-PDG
fl-2013. Dan it-tbassir tad-dejn ma jinkludix il-ħruġ possibbli ta’ dejn estern
fl-2012 biex jiffinanzja minn qabel il-ħlas lura ta’ bonds iddenominati bl-euro
ta’ madwar 2 % tal-PDG f'Jannar 2013. Bl-istess mod, l-aħħar programm
ta' konverġenza jipprevedi li l-proporzjon tad-dejn għandu jiżdied għal
18,4 % sal-2013.
(6)       F’konformità
mal-Artikolu 126(12) tat-Trattat, Deċiżjoni tal-Kunsill dwar l-eżistenza
ta’ żbilanċ [defiċit] eċċessiv għandha tkun abrogata meta d-defiċit eċċessiv
tal-Istat Membru konċernat, fil-fehma tal-Kunsill ġie kkorreġut.
(7)       Fil-fehma tal-Kunsill,
id-defiċit eċċessiv fil-Bulgarija ġie kkoreġut u d-Deċiżjoni 2010/422/KE
għalhekk għandha tiġi abrogata.
ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:
Artikolu 1
Minn valutazzjoni globali jsegwi li
s-sitwazzjoni ta' defiċit eċċessiv fil-Bulgarija ġiet ikkorreġuta.
Artikolu 2
Id-Deċiżjoni 2010/422/UE hija b’dan abrogata.
Artikolu 3
Din id-Deċiżjoni hija indirizzata
lir-Repubblika tal-Bulgarija.
Magħmul fi Brussell,
                                                                       Għall-Kunsill
                                                                       Il-President
[1]               ĠU L 199, 31.7.2010, p. 26.
[2]               Id-defiċit u d-dejn tal-amministrazzjoni pubblika
għall-2009 sussegwentament ġew riveduti u attwalment qiegħdin 4,3 %
tal-PDG u 14,6 % tal-PDG rispettivament.
[3]               ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6.
[4]               ĠU L 145, 10.6.2009, p. 1.
[5]               Skont il-“Specifications on the implementation of the
Stability and Growth Pact and Guidelines on the format and content of Stability
and Convergence Programmes”, kif miftiehma mill-Kunsill fl-24 ta'
Jannar 2012. Ara:
http://ec.europa.eu/economy_finance/economic_governance/sgp/pdf/coc/code_of_conduct_en.pdf


title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal- 10 ta’ Lulju 2012 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma 2012 tal-Litwanja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Litwanja, 2012-2015

text:
               24.7.2012

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 219/54

         RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
   tal-10 ta’ Lulju 2012
   dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma 2012 tal-Litwanja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Litwanja, 2012-2015
   2012/C 219/16
   IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
   Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,
   Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,
   Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
   Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,
   Wara li kkonsulta mal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,
   Billi:

               (1)

               Fis-26 ta’ Marzu 2010, il-Kunsill Ewropew qabel mal-proposta tal-Kummissjoni li tiġi mnedija strateġija ġdida għall-impjiegi u t-tkabbir, bl-isem ta’ Ewropa 2020, imsejsa fuq koordinazzjoni msaħħa tal-politiki ekonomiċi, li tiffoka fuq l-oqsma ewlenin fejn tenħtieġ azzjoni li tagħti spinta lill-potenzjal tal-Ewropa għat-tkabbir u l-kompetittività sostenibbli.

               (2)

               Fit-13 ta’ Lulju 2010, il-Kunsill adotta rakkomandazzjoni dwar il-linji gwida ġenerali għall-politiki ekonomiċi tal-Istati Membri u tal-Unjoni (mill-2010 sal-2014) u fil-21 ta’ Ottubru 2010, huwa adotta deċiżjoni dwar il-linji gwida għall-politika tal-Istati Membri dwar l-impjiegi (2), li flimkien jagħmlu l-“linji gwida integrati”. L-Istati Membri ġew mistiedna jqisu l-linji gwida integrati fil-politiki ekonomiċi u okkupazzjonali nazzjonali tagħhom.

               (3)

               Fit-12 ta’ Lulju 2011, il-Kunsill adotta rakkomandazzjoni (3) dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Litwanja għall-2011 u ta l-opinjoni tiegħu dwar il-Programm ta’ Konverġenza aġġornat tal-Litwanja għall-perijodu 2011-2014.

               (4)

               Fit-23 ta’ Novembru 2011, il-Kummissjoni adottat it-tieni Stħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li kien il-bidu tat-tieni Semestru Ewropew ta’ koordinazzjoni integrata u ex ante ta’ politika, imsejjes fuq l-istrateġija Ewropa 2020. Fl-14 ta’ Frar 2012, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas- 16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (4), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lil-Litwanja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond.

               (5)

               Fl-1 ta’ Diċembru 2011, il-Kunsill adotta konklużjonijiet li jitolbu lill-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali, f’kooperazzjoni mal-Kumitat tal-Impjiegi u Kumitati oħrajn, biex jippreżenta l-fehmiet tiegħu dwar l-azzjonijiet rakkomandati fiċ-ċiklu ta’ politika Ewropa 2020. Dawn il-fehmiet jagħmlu parti mill-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi.

               (6)

               Il-Parlament Ewropew ġie involut kif suppost fis-Simestru Ewropew, skont ir-Regolament 1466/97, u, fil-15 ta’ Frar 2012, adotta riżoluzzjoni dwar aspetti soċjali u tal-impjieg fl-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir 2012 u riżoluzzjoni dwar il-kontribut għall-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir għall-2012.

               (7)

               Fit-2 ta’ Marzu 2012, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet sabiex jiggarantixxi l-istabbiltà finanzjarja, il-konsolidazzjoni fiskali u l-azzjoni li tħeġġeġ it-tkabbir. Huwa enfasizza l-ħtieġa li titkompla konsolidazzjoni fiskali differenzjata u li tiffavorixxi t-tkabbir, biex l-ekonomija jerġa’ jkollha kundizzjonijiet normali għas-self, biex jiġu promossi t-tkabbir u l-kompetittività, biex jiġu indirizzati l-qgħad u l-konsegwenzi soċjali tal-kriżi, u biex tiġi mmodernizzata l-amministrazzjoni pubblika. Huwa stieden lill-Istati Membri biex jimplimentaw ir-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill speċifiċi għall-pajjiżi għall-2011 u biex isarrfu dawn il-prijoritajiet f’miżuri konkreti li għandhom jiġu inklużi fil-Programmi ta’ Stabbiltà jew ta’ Konverġenza tagħhom u fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma.

               (8)

               Fit-2 ta’ Marzu 2012, il-Kunsill Ewropew stieden ukoll lill-Istati Membri parteċipi fil-Patt Euro Plus biex jippreżentaw l-impenji tagħhom fil-ħin sabiex jiġu inklużi fil-Programmi ta’ Stabbiltà jew ta’ Konverġenza tagħhom u fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tagħhom.

               (9)

               Fis-27 ta’ April 2012, il-Litwanja ppreżentat il-Programm ta’ Konverġenza tagħha li jkopri l-perijodu 2012-2015 u, fit-30 ta’ April 2012, ippreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha għall-2012. Sabiex jitqiesu l-konnessjonijiet bejniethom, iż-żewġ Programmi ġew ivvalutati fl-istess waqt.

               (10)

               Abbażi tal-valutazzjoni tal-Programm ta’ Konverġenza skont ir-Regolament (KE) Nru 1466/97, il-Kunsill hu tal-opinjoni li x-xenarju makroekonomiku sottostanti tal-projjettazzjonijiet baġitarji f’dak il-Programm hu plawsibbli. B’mod ġenerali huwa konformi mal-previżjoni tar-rebbiegħa 2012 tas-servizzi tal-Kummissjoni għall-2012 u l-2013. L-objettiv tal-istrateġija baġitarja deskritt fil-Programm ta’ Konverġenza hu li jkun ikkorreġut id-defiċit eċċessiv sal-2012 kif irrakkomandat mill-Kunsill u li wara dan isir progress lejn l-objettiv fuq terminu medju (OTM). Il-Programm ta’ Konverġenza jikkonferma l-OTM ta’ qabel, jiġifieri surplus strutturali tal-amministrazzjoni pubblika ta’ 0,5 % tal-PDG, li jirrifletti b’mod adegwat ir-rekwiżiti tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, u jiddeskrivi konsolidazzjoni ta’ mill-anqas punt ta’ persentaġġ wieħed kull sena, filwaqt li jippjana baġit ibbilanċjat sal-2015. Filwaqt li l-pjanijiet baġitarji huma f’konformità ma’ korrezzjoni f’waqtha tad-defiċit eċċessiv, l-isforz fiskali annwali medju fil-perijodu 2010-2012, abbażi tal-bilanċ tal-baġit strutturali (ikkalkulat mill-ġdid) (5), hu mistenni li jkun anqas mill-2,25 % tal-PDG meħtieġ mill-Kunsill fir-rakkomandazzjoni tiegħu tas-16 ta’ Frar 2010. Il-progress annwali ppjanat lejn l-OTM fis-snin ta’ wara l-korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv hu kemxejn ogħla minn 0,5 % tal-PDG f’termini strutturali, jiġifieri, il-valur referenzjarju tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Ir-rata ppjanata tat-tkabbir fin-nefqa tal-
               gvern, filwaqt li jitqiesu l-miżuri diskrezzjonali ta’ dħul, se tkun konformi man-nefqa referenzjarja tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir fl-2013 u fl-2014, iżda mhux fl-2015. Skont il-previżjoni tar-rebbiegħa tal-2012 tal-Kummissjoni, id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika hu previst li jibqa’ taħt is-60 % tal-PDG matul il-perijodu tal-Programm ta’ Konverġenza, u li jiżdied għal kważi 41 % tal-PDG fl-2013, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2012 tas-servizzi tal-Kummissjoni, filwaqt li l-Programm ta’ Konverġenza jimmira tnaqqis fid-dejn għal madwar 35 % sal-2015. Ir-riforma fl-ippjanar u fl-eżekuzzjoni tal-baġit qed turi progress iżda l-Gvern għad irid japprova l-liġijiet proposti. Dawn il-liġijiet kieku jtejbu r-responsabbiltà fi ħdan il-qafas fiskali, billi jistabbilixxu korp indipendenti, u jirrestrinġu r-regoli dwar ir-riżervi tat-teżor.

               (11)

               Abbażi ta’ strateġija komprensiva ta’ konformità mat-taxxa, fl-2011 ġew implimentati miżuri li komplew isaħħu l-konformità mat-taxxa u ġabu dħul addizzjonali. Madanakollu, hu meħtieġ li titkompla l-implimentazzjoni biex isir avvanz sinifikanti kontra l-evażjoni tat-taxxa.

               (12)

               L-iżviluppi demografiċi jitfgħu dubji serji fuq is-sostenibbiltà tas-sistema tal-pensjonijiet. Għalkemm il-Litwanja adottat żieda gradwali fl-età tal-pensjoni li se tilħaq il-65 sena sal-2026, din weħidha mhux se tassigura dħul tal-irtirar sostenibbli u xieraq fil-futur u jeħtieġ li tiġi kkumplimentata b’miżuri addizzjonali. Dawk il-miżuri jistgħu jinkludu li jsir irbit tal-età tal-irtirar statutorja u tal-benefiċċji futuri mal-fatturi demografiċi; li jiġu stabbiliti regoli ċari għall-indiċjar; li tiġi introdotta rabta eqreb bejn il-kontribuzzjonijiet u l-benefiċċji, u li jiġu eliminati l-inċentivi għall-irtirar kmieni. Il-Litwanja tista’ wkoll tagħmel użu aħjar mill-provvista tal-pensjonijiet volontarji supplimentari. Tfaddil supplimentari għall-irtirar permezz ta’ skemi privati tal-pensjoni individwali ffinanzjati minn qabel u/jew l-istabbiliment ta’ skemi tal-pensjoni marbuta max-xogħol jistgħu jtaffu l-piż tas-sistema tas-sigurtà soċjali u fl-istess ħin itejbu l-adegwatezza tad-dħul tal-pensjoni fil-futur. Tneħħew diżinċentivi biex wieħed ikompli jaħdem aktar fit-tul.

               (13)

               Il-Liġi dwar l-Aġenziji tal-Impjieg Temporanju, imfassla biex tiffaċilita l-impjieg fuq perijodu qasir, daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Diċembru 2011. Madanakollu, jista’ jkun li l-impatt tagħha ma jkunx sinifikanti, peress li l-aġenziji tax-xogħol temporanju kienu diġà joperaw fil-Litwanja qabel dak il-mument. Reviżjoni komprensiva tal-liġi tax-xogħol tkun tista’ tidentifika r-restrizzjonijiet bla bżonn u l-ostakli amministrattivi li jimpedixxu milli jsiru ftehimiet kuntrattwali flessibbli, dispożizzjonijiet dwar it-tkeċċija u arranġamenti għall-ħin tax-xogħol flessibbli. Hemm bżonn ta’ miżuri addizzjonali li jsaħħu l-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol, speċjalment għaż-żgħażagħ, il-persuni mingħajr kwalifiki u l-ħaddiema ta’ età akbar, u li jtejbu l-flessibbiltà tas-suq tax-xogħol.

               (14)

               L-isfida tal-qgħad fost iż-żgħażagħ (aktar minn 30 %) u tal-qgħad fost dawk mingħajr kwalifiki, minħabba l-ispariġġi sostanzjali fil-ħiliet, saret evidenti b’mod speċjali matul il-kriżi. Il-Gvern qed jimplimenta għadd ta’ miżuri li jippromwovu l-impjieg taż-żgħażagħ, bħas-sussidji għall-ewwel impjieg u t-tnaqqis fil-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali. Madanakollu, ir-rati ta’ attivazzjoni għadhom baxxi wisq u l-allokazzjonijiet finanzjarji għall-politiki attivi tas-suq tax-xogħol jistgħu jintużaw b’mod aktar effettiv billi x-xogħlijiet pubbliċi jkunu mmirati għal dawk l-aktar vulnerabbli. Sabiex tittejjeb it-tranżizzjoni mill-edukazzjoni għas-suq tax-xogħol, ikun utli kieku l-apprentistati u t-taħriġ intern isiru aktar attraenti kif ukoll kieku ssir sistema li tbassar id-domanda ta’ kwalifiki. Il-miżuri għandhom ikunu konformi mas-sejbiet tal-grupp ta’ azzjoni konġunt ta’ bejn il-Litwanja u l-Kummissjoni dwar il-qgħad fost iż-żgħażagħ.

               (15)

               Madwar terz tal-popolazzjoni tal-Litwanja qiegħed jiffaċċja r-riskju tal-faqar u tal-esklużjoni fit-tul. Din hi r-raba’ l-ogħla ċifra fl-Unjoni. Fl-2011, il-Litwanja emendat il-Liġi dwar l-Assistenza Soċjali fi Flus Kontanti biex minn Jannar 2012, tirriforma s-sistema tal-appoġġ soċjali. Nhediet mudell pilota tad-distribuzzjoni tal-appoġġ soċjali, biddlet il-metodu għall-ikkalkular tal-ammont, introduċiet ċerti inċentivi għax-xogħol u żiedet il-kopertura. Ir-riforma tal-assistenza soċjali hi pass ‘il quddiem lejn it-tnaqqis tad-diżinċentivi għax-xogħol. Hu meħtieġ li tiġi stabbilita sistema ta’ monitoraġġ li tevalwa l-effiċjenza tagħha u l-impatt tagħha fuq it-tnaqqis tal-faqar. Ir-riforma għandha wkoll tkun marbuta ma’ miżuri ta’ attivazzjoni li jtejbu l-parteċipazzjoni, partikolarment għall-benefiċjarji tal-assistenza soċjali fit-tul.

               (16)

               Mill-2010, il-Gvern ilu għaddej b’riforma ambizzjuża tal-impriżi tal-istat, bil-għan li jirristruttura l-governanza korporattiva, iżid it-trasparenza u jissepara l-funzjonijiet tas-sjieda u dawk regolatorji, u jżid il-kompetizzjoni u l-effiċjenza. Ir-riforma hi rilevanti, u tinvolvi bidliet leġislattivi kif ukoll organizzattivi. Sar progress kbir fir-rigward tat-trasparenza u l-kontabbiltà billi issa qed jiġu ppubblikati rapporti kull tliet xhur u kull sena. Ġew stabbiliti objettivi tal-impriżi ċari. Madanakollu, il-Gvern ippospona xi partijiet tar-riforma, b’mod partikolari s-separazzjoni tal-attivitajiet kummerċjali tal-impriżi tal-istat minn ma’ dawk mhux kummerċjali, u biħsiebu jimplimentahom fl-2012.

               (17)

               Il-Litwanja għamlet xi progress fit-titjib fl-effiċjenza tal-enerġija tal-bini. F’Diċembru 2011, il-Gvern adotta Programm għall-Immodernizzar tal-Binjiet tal-Appartementi, iżda dan qed jiddgħajjef minħabba d-disponibbiltà ta’ sussidji li jmorru kontra f’oqsma oħra tal-politika li jnaqqsu l-inċentivi għar-residenti tal-bini residenzjali biex itejbu l-effiċjenza tal-enerġija. Hemm bżonn ta’ aktar sforzi sostanzjali u mgħaġġla aktar biex titjieb l-effiċjenza fl-enerġija tal-bini.

               (18)

               Hemm skop għat-trasferiment tat-taxxa lejn l-użu tal-enerġija peress li d-dħul mit-taxxi ambjentali huwa t-tielet fost l-inqas fl-Unjoni, filwaqt li t-taxxi tat-trasport huma l-aktar baxxi fl-Unjoni. Ir-rata impliċita tat-taxxa fuq il-konsum tal-enerġija kienet is-seba’ minn tal-aħħar fl-Unjoni fl-2010 filwaqt li t-taxxi fuq l-enerġija f’termini tal-PDG huma kemmxejn taħt il-medja tal-UE.

               (19)

               L-infrastruttura tas-sistema tal-enerġija fil-pajjiż ma għandhiex biżżejjed kompetizzjoni u interkonnessjonijiet u dan hu fattur li jxekkel it-tkabbir. In-nuqqas ta’ interkonnessjonijiet ixekkel il-ħolqien tal-kompetizzjoni fis-swieq tal-enerġija. Il-konċentrazzjoni għadha għolja, (‘il fuq minn 90 %) kemm fis-suq tal-gass u kemm f’dak tal-elettriku.

               (20)

               Il-Litwanja ħadet għadd ta’ impenji fil-Patt Euro Plus. L-impenji, u l-implimentazzjoni tal-impenji ppreżentati fl-2011, jikkonċernaw it-titjib fil-kompetittività u fl-impjiegi, it-titjib tas-sostenibbiltà finanzjarja u t-tisħiħ tal-istabbiltà finanzjarja. Il-Kummissjoni vvalutat l-implimentazzjoni tal-impenji tal-Patt Euro Plus. Fir-rakkomandazzjonijiet t’hawn taħt ġew ikkunsidrati r-riżultati ta’ din il-valutazzjoni.

               (21)

               Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Litwanja. Hi vvalutat il-Programm ta’ Konverġenza u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma. Mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Litwanja imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-UE, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-UE għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri. Ir-rakkomandazzjonijiet tagħha skont is-Semestru Ewropew huma riflessi fir-Rakkomandazzjonijiet (1) sa (6) hawn taħt.

               (22)

               Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza, u l-opinjoni tiegħu (6) qed tiġi riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

         B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Litwanja tieħu azzjoni fil-perijodu 2012-2013 biex:

               1.

               Tiżgura l-progress ippjanat lejn il-korrezzjoni f’waqtha tad-defiċit eċċessiv. Għal dan il-għan, timplimenta bis-sħiħ il-baġit għas-sena 2012 u tikseb l-isforz ta’ aġġustament strutturali speċifikat fir-rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont il-proċedura ta’ defiċit eċċessiv. Wara dan, tispeċifika miżuri neċessarji biex tiżgura l-implimentazzjoni tal-istrateġija baġitarja għas-sena 2013 u għas-snin ta’ wara kif previst, tiżgura sforz għall-aġġustament strutturali adegwat biex tagħmel progress suffiċjenti lejn l-OTM, kif ukoll tilħaq il-valur referenzjarju tan-nefqa, filwaqt li timminimizza t-tnaqqis fin-nefqa li ssaħħaħ it-tkabbir. F’dak ir-rigward, tirrieżamina u tikkunsidra żieda ta’ dawk it-taxxi li jagħmlu l-inqas ħsara possibbli għat-tkabbir, bħat-taxxi fuq l-akkomodazzjoni u dawk ambjentali, inkluż l-introduzzjoni ta’ taxxa fuq il-karozzi, filwaqt li ssaħħaħ il-konformità mat-taxxa. Issaħħaħ il-qafas fiskali, partikolarment bl-introduzzjoni ta’ limiti massimi ta’ nefqa li jistgħu jiġu infurzati u li jkunu vinkolanti fil-qafas baġitarju ta’ terminu medju.

               2.

               Tadotta l-leġislazzjoni dwar ir-riforma komprensiva tas-sistema tal-pensjonijiet. Tallinja l-età statutarja tal-irtirar mal-istennija tal-għomor, tistabbilixxi regoli ċari għall-indiċjar tal-pensjonijiet, u ttejjeb l-iskemi ta’ tfaddil komplementari. Tappoġġja r-riforma tal-pensjonijiet permezz ta’ miżuri dwar it-tixjiħ attiv.

               3.

               Tindirizza r-rati għoljin ta’ qgħad, partikolarment fost iż-żgħażagħ, u fost dawk mingħajr kwalifiki u dawk li jkunu ilhom qiegħda, billi tiffoka r-riżorsi fuq il-politiki attivi tas-suq tax-xogħol filwaqt li ttejjeb l-effiċjenza tagħhom. Issaħħaħ l-effettività tal-iskemi ta’ apprentistat. Temenda l-leġislazzjoni dwar ix-xogħol fir-rigward tal-ftehimiet kuntrattwali flessibbli, id-dispożizzjonijiet dwar it-tkeċċija u l-arranġamenti għall-ħin tax-xogħol flessibbli.

               4.

               Iżżid l-inċentivi għax-xogħol u ssaħħaħ ir-rabtiet bejn ir-riforma tal-assistenza soċjali u l-miżuri ta’ attivazzjoni, b’mod partikolari għal dawk il-persuni l-aktar vulnerabbli, biex tnaqqas il-faqar u l-esklużjoni soċjali.

               5.

               Timplimenta l-aspetti kollha tal-pakkett ta’ riforma tal-impriżi tal-istat u tiżgura b’mod partikolari s-separazzjoni tas-sjieda mill-funzjonijiet regulatorji u s-separazzjoni tal-attivitajiet kummerċjali minn dawk mhux kummerċjali. Tinstalla l-għodod xierqa għall-monitoraġġ biex tivvaluta l-effettività tar-riformi u biex tiżgura l-konformità tal-impriżi tal-istat kollha mar-rekwiżiti tar-riforma.

               6.

               Tħaffef il-miżuri biex ittejjeb l-effiċjenza enerġetika tal-binjiet, inkluż permezz tat-tneħħija tad-diżinċentivi u tal-implimentazzjoni f’qasir żmien tal-fond tal-ishma. Tippromwovi l-kompetizzjoni fin-netwerks tal-enerġija billi ttejjeb l-interkonnettività mal-Istati Membri kemm għall-elettriku kif ukoll għall-gass.

      Magħmul fi Brussell, l-10 ta’ Lulju 2012.

            Għall-Kunsill

            Il-President

         V. SHIARLY

      (1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

      (2)  Miżmuma għall-2012 bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2012/238/UE tas-26 ta’ April 2012 dwar linji gwida għal-linji politiċi tal-Istati Membri dwar l-impjiegi (ĠU L 119, 4.5.2012, p. 47).

      (3)  ĠU C 210, 16.7.2011, p. 1.

      (4)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

      (5)  Bilanċ nett aġġustat ċiklikament ta’ miżuri ta’ darba u temporanji, ikkalkolat mill-ġdid mis-servizzi tal-Kummissjoni abbażi tal-informazzjoni pprovduta fil-programm, permezz tal-metodoloġija maqbula b’mod komuni.

      (6)  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.


title: Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tat- 23 ta' Ġunju 2009 dwar metadejta ta’ referenza għas-Sistema Ewropea tal-Istatistika (Test b’relevanza għaż-ŻEE)

text:
               30.6.2009

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               L 168/50

         RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUMMISSJONI
   tat-23 ta' Ġunju 2009
   dwar metadejta ta’ referenza għas-Sistema Ewropea tal-Istatistika
   (Test b’relevanza għaż-ŻEE)
   (2009/498/KE)
   IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ
   Wara li kkunsidrat it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 211 tiegħu,
   Billi:

               (1)

               Il-Kodiċi ta’ Prassi tal-Istatistika Ewropea (1), maħsuba għall-awtoritajiet Komunitarji u nazzjonali tal-istatistika telenka 15-il prinċipju relatati mal-ambjent istituzzjonali, mal-proċessi tal-istatistika u mar-riżultati tal-istatistika.

               (2)

               Il-prinċipju 15 tal-Kodiċi ta’ Prassi tal-Istatistika Ewropea jittratta l-aċċessibbiltà u ċ-ċarezza tal-Istatistika Ewropea, filwaqt li jenfasizza wkoll li l-metadejta li jkun hemm magħha għandha tkun iddokumentata skont sistema ta’ metadejta standardizzata.

               (3)

               Il-metadejta ta’ referenza hija parti integrali tas-sistema ta’ metadejta ta’ kull awtorità tal-istatistika,

               (4)

               Bl-adozzjoni tal-Kodiċi ta’ Prassi tal-Istatistika Ewropea l-awtoritajiet Komunitarji u nazzjonali tal-istatistika ntrabtu li jiżguraw statistika ta’ kwalità għolja u dan jeħtieġ ukoll rappurtar aktar trasparenti u armonizzat dwar il-kwalità tad-dejta.

               (5)

               Fil-qafas tal-inizjattiva SDMX dwar standards tekniċi u tal-istatistika komuni mnedija mill-Bank għas-Saldi Internazzjonali, il-Bank Ċentrali Ewropew, l-awtorità Komunitarja tal-istatistika (Eurostat), il-Fond Monetarju Internazzjonali, l-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiku, in-Nazzjonijiet Uniti u l-Bank Dinji, ġew stabbiliti Linji Gwida SDMX Imsejsa fuq il-Kontenut li jsostnu l-ħolqien u l-implimentazzjoni ta’ metadejta ta’ referenza armonizzata fis-Sistema Ewropea tal-Istatistika.

               (6)

               Jistgħu jsiru kisbiet konsiderevoli fl-effiċjenza meta l-metadejta ta’ referenza tiġi prodotta fuq il-bażi ta’ lista armonizzata ta’ kunċetti ta’ statistika fi ħdan is-Sistema Ewropea tal-Istatistika, filwaqt li fl-istess ħin l-awtoritajiet Komunitarji u nazzjonali tal-istatistika jistgħu jżidu aktar kunċetti ta’ statistika f’oqsma partikolari tal-istatistika jekk ikun meħtieġ.

               (7)

               Ir-Regolament (KE) Nru 223/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Marzu 2009 dwar l-Istatistika Ewropea (2) jipprovdi qafas ta’ referenza għal din ir-Rakkomandazzjoni.

         B’DAN TIRRAKKOMANDA LILL-ISTATI MEMBRI:

               (1)

               L-awtoritajiet nazzjonali tal-istatistika huma mistiedna japplikaw il-kunċetti u s-sottokunċetti elenkati fl-Anness meta l-metadejta ta’ referenza tiġi kkumpilata fl-oqsma differenti tal-istatistika u meta l-metadejta ta’ referenza tkun skambjata fi ħdan is-Sistema Ewropea tal-Istatistika u lil hinn.

               (2)

               Kunċetti addizzjonali tal-istatistika għandhom jiżdiedu mill-awtoritajiet nazzjonali tal-istatistika mal-lista ta’ kunċetti u sottokunċetti ta’ hawn fuq, jekk dan ikun meħtieġ għal oqsma partikolari tal-istatistika.

               (3)

               L-awtoritajiet nazzjonali tal-istatistika huma mistiedna jgħarrfu regolarment lill-Kummissjoni (Eurostat) dwar l-applikazzjoni tagħhom tal-kunċetti u s-sottokunċetti elenkati fl-Anness.

      Magħmul fi Brussell, it-23 ta’ Ġunju 2009.

            Għall-Kummissjoni

         Joaquín ALMUNIA

            Membru tal-Kummissjoni

      (1)  Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tal-25 ta’ Mejju 2005 dwar l-indipendenza, l-integrità u r-responsabbiltà tal-awtoritajiet tal-istatistika nazzjonali u Komunitarji, COM(2005) 217 finali.

      (2)  ĠU L 87, 31.3.2009, p. 164

      ANNESS

         Lista ta’ kunċetti u sottokunċetti tal-istatistika (inklużi d-definizzjonijiet tal-kunċetti u s-sottokunċetti)

                  Numru

                  Kunċetti

                  Sottokunċetti

                  Deskrizzjonijiet

                  1

                  Kuntatt

                  Punti ta’ kuntatt individwali jew organizzattivi għad-dejta jew metadejta, inkluż tagħrif dwar kif wieħed jagħmel kuntatt.

                  1.1

                  Organizzazzjoni ta’ kuntatt

                  L-isem tal-organizzazzjoni tal-punti ta’ kuntatt għad-dejta jew metadejta.

                  1.2

                  Unità tal-organizzazzjoni ta’ kuntatt

                  Subdiviżjoni ta’ organizazzjoni li tista’ tiġi indirizzata

                  1.3

                  Isem ta’ kuntatt

                  L-isem tal-punti ta’ kuntatt għad-dejta jew metadejta.

                  1.4

                  Il-funzjoni tal-persuna ta’ kuntatt

                  Il-qasam ta’ responsabbiltà teknika tal-persuna ta’ kuntatt, bħall-“metodoloġija”, “immaniġġjar tal-bażi ta’ dejta”, jew “tixrid”.

                  1.5

                  Indirizz postali ta’ kuntatt

                  L-indirizz postali tal-punti ta’ kuntatt għad-dejta jew metadejta.

                  1.6

                  Indirizz elettroniku ta’ kuntatt

                  L-indirizz elettroniku tal-punti ta’ kuntatt għad-dejta jew metadejta.

                  1.7

                  Numru tat-telefon ta’ kuntatt

                  In-numru tat-telefon tal-punti ta’ kuntatt għad-dejta jew metadejta.

                  1.8

                  Numru tal-faks ta’ kuntatt

                  In-numru tal-faks tal-punti ta’ kuntatt għad-dejta jew metadejta.

                  2

                  Aġġornament tal-metadejta

                  Id-data li fiha l-element tal-metadejta ddaħħal jew ġie modifikat fil-bażi ta’ dejta.

                  2.1

                  Metadejta ċċertifikata l-aħħar

                  Id-data tal-aħħar ċertifikazzjoni mogħtija mill-maniġer tad-domain biex jikkonferma li l-metadejta mdaħħla għadha aġġornata, anki jekk il-kontenut ma ġiex emendat.

                  2.2

                  Metadejta mdaħħla l-aħħar

                  Id-data tal-aħħar tixrid tal-metadejta.

                  2.3

                  Metadejta aġġornata l-aħħar

                  Id-data tal-aħħar aġġornament tal-kontenut tal-metadejta.

                  3

                  Preżentazzjoni tal-istatistika

                  3.1

                  Deskrizzjoni tad-dejta

                  Karatteristiċi ewlenin tas-sett ta’ dejta deskritti b’mod li jinftiehmu faċilment, li jirreferu għad-dejta u l-indikaturi mxerrda.

                  3.2

                  Sistema ta’ klassifikazzjoni

                  Arranġament jew diviżjoni ta’ oġġetti fi gruppi msejsa fuq karatteristiċi li l-oġġetti għandhom komuni bejniethom.

                  3.3

                  Kopertura tas-settur

                  Setturi ekonomiċi ewlenin jew setturi oħra koperti mill-istatistika

                  3.4

                  Kunċetti u definizzjonijiet tal-istatistika

                  Karatteristiċi tal-istatistika ta’ osservazzjonijiet tal-istatistika.

                  3.5

                  Unità tal-istatistika

                  Entità li għaliha jintalab it-tagħrif u li għaliha l-istatistika hija finalment ikkumpilata.

                  3.6

                  Popolazzjoni tal-istatistika

                  It-total ta’ sħubija jew popolazzjoni jew “univers” ta’ klassi definita ta’ persuni, oġġetti jew avvenimenti.

                  3.7

                  Żona ta’ referenza

                  Il-pajjiż jew iż-żona ġeografika li magħha huwa relatat il-fenomenu mkejjel fl-istatistika.

                  3.8

                  Kopertura ta’ żmien

                  It-tul ta’ żmien li għalih id-dejta hija disponibbli.

                  3.9

                  Perjodu bażi

                  Il-perjodu ta’ żmien użat bħala bażi ta’ numru tal-indiċi, jew li għalih tirreferi serje kostanti.

                  4

                  Unità ta’ kejl

                  L-unità li fiha jitkejlu l-valuri tad-dejta.

                  5

                  Perjodu ta’ referenza

                  Il-perjodu ta’ żmien jew il-waqt li għalih hi maħsuba li tirreferi l-osservazzjoni.

                  6

                  Mandat Istituzzjonali

                  Sett ta’ regoli jew sett formali ieħor ta’ istruzzjonijiet li jassenjaw ir-responsabbiltà kif ukoll l-awtorità lil organizzazzjoni għall-ġbir, l-ipproċessar, u t-tixrid tal-istatistika.

                  6.1

                  Atti legali u ftehimiet oħra

                  Atti legali jew ftehimiet formali jew informali oħra li jassenjaw ir-responsabbiltà kif ukoll l-awtorità lil aġenzija għall-ġbir, l-ipproċessar, u t-tixrid tal-istatistika.

                  6.2

                  Qsim ta’ dejta

                  Arranġamenti jew proċeduri għall-qsim ta’ dejta u l-koordinazzjoni bejn l-aġenziji li jipproduċu d-dejta.

                  7

                  Kunfidenzjalità

                  Proprjetà ta’ dejta li tindika safejn l-iżvelar mhux awtorizzat tagħha jista’ jkun preġudizzjali jew ta’ ħsara għall-interess tas-sors jew partijiet rilevanti oħra.

                  7.1

                  Kunfidenzjalità - politika

                  Miżuri leġiżlattivi jew proċeduri formali oħra li jżommu milli tiġi żvelata b’mod mhux awtorizzat dejta li tidentifika persuna jew entità ekonomika kemm direttament kif ukoll indirettament.

                  7.2

                  Kunfidenzjalità – trattament tad-dejta

                  Ir-regoli applikati għat-trattament tas-sett ta’ dejta biex jiżguraw il-kunfidenzjalità tal-istatistika u jżommu milli tiġi żvelata b’mod mhux awtorizzat.

                  8

                  Politika ta’ rilaxx

                  Regoli għat-tixrid ta’ dejta tal-istatistika lil partijiet interessati.

                  8.1

                  Kalendarju ta’ rilaxx

                  L-iskeda ta’ dati ta’ ħruġ tal-istatistika.

                  8.2

                  Aċċess għall-kalendarju ta’ rilaxx

                  Aċċess għat-tagħrif tal-kalendarju ta’ rilaxx

                  8.3

                  Aċċess tal-utent

                  Il-politika għall-ħruġ tad-dejta lill-utenti, l-iskop tat-tixrid (eż. lill-pubbliku, lil utenti magħżula), kif l-utenti jiġu mgħarrfa li d-dejta qed tinħareġ, u jekk il-politika tiddetermina t-tixrid tad-dejta tal-istatistika lill-utenti kollha.

                  9

                  Frekwenza tat-tixrid

                  L-intervall taż-żmien li fih l-istatistika tinxtered matul perjodu ta’ żmien speċifiku.

                  10

                  Format tat-tixrid

                  Il-media li permezz tagħha jinxterdu d-dejta u l-metadejta tal-istatistika.

                  10.1

                  Stqarrija għall-aħbarijiet

                  Stqarrijiet għall-istampa regolari jew ad hoc marbuta mad-dejta.

                  10.2

                  Pubblikazzjonijiet

                  Pubblikazzjonijiet regolari jew ad hoc li fihom id-dejta tkun disponibbli għall-pubbliku.

                  10.3

                  Bażi ta’ dejta onlajn

                  Tagħrif dwar bażijiet ta’ dejta onlajn li fihom tista’ tiddaħħal id-dejta mxerrda.

                  10.4

                  Aċċess ta’ mikrodejta

                  Tagħrif dwar jekk isirx ukoll tixrid ta’ mikrodejta.

                  10.5

                  Oħrajn

                  Referenzi għat-tixrid li sar ta’ dejta oħra l-aktar importanti.

                  11

                  Aċċessibbiltà tad-dokumentazzjoni

                  11.1

                  Dokumentazzjoni dwar il-metodoloġija

                  Test deskrittiv u referenzi għal dokumenti metodoloġiċi disponibbli.

                  11.2

                  Dokumentazzjoni ta’ kwalità

                  Dokumentazzjoni dwar proċeduri applikati għall-ġestjoni tal-kwalità u għall-evalwazzjoni tal-kwalità.

                  12

                  Ġestjoni tal-Kwalità

                  Sistemi u oqfsa fis-seħħ fi ħdan organizzazzjoni biex tkun ġestita l-kwalità tal-prodotti u l-proċessi tal-istatistika.

                  12.1

                  Assigurazzjoni ta’ kwalità

                  L-attivitajiet sistematiċi kollha implimentati li jistgħu jintwerew li jipprovdu fiduċja li l-proċessi se jissodisfaw ir-rekwiżiti għar-riżultati tal-istatistika.

                  12.2

                  Evalwazzjoni tal-kwalità

                  Evalwazzjoni globali tal-kwalità tad-dejta, imsejsa fuq kriterji ta’ kwalità standard.

                  13

                  Rilevanza

                  Il-grad li fih l-istatistika tissodisfa l-ħtiġijiet attwali u potenzjali tal-utenti.

                  13.1

                  Ħtiġijiet tal-utenti

                  Deskrizzjoni tal-utenti u l-ħtiġijiet rispettivi tagħhom fir-rigward tad-dejta tal-istatistika.

                  13.2

                  Sodisfazzjon tal-utenti

                  Miżuri biex jiġi determinat is-sodisfazzjon tal-utenti.

                  13.3

                  Kompletezza

                  Il-limitu safejn l-istatistika kollha meħtieġa hija disponibbli.

                  14

                  Preċiżjoni u affidabilità

                  Eżattezza: l-approssimazzjoni tal-komputazzjonijiet jew l-estimi mal-valuri eżatti jew reali li l-istatistika kienet maħsuba li tkejjel.
                  Affidabilità: l-approssimazzjoni tal-valur stmat inizjali mal-valur stmat sussegwenti.

                  14.1

                  Eżattezza globali

                  Evalwazzjoni ta’ eżattezza, marbuta ma’ ċertu sett jew sfera ta’ dejta, li tiġbor fil-qosor il-komponenti varji.

                  14.2

                  Żball fit-teħid ta’ kampjuni

                  Dik il-parti tad-differenza bejn valur ta’ popolazzjoni u stima tiegħu, li ġejja minn kampjun każwali, li hi dovuta għall-fatt li subsett biss tal-popolazzjoni huwa elenkat.

                  14.3

                  Żball mhux fit-teħid tal-kampjuni

                  Żball fl-istimi ta’ stħarriġ li ma jistax jiġi attribwit għal varjazzjoni fit-teħid ta’ kampjuni.

                  15

                  Tempestività u puntwalità

                  15.1

                  Tempestività

                  Tul ta’ żmien bejn id-disponibbiltà tad-dejta u l-avveniment jew il-fenomenu li tiddeskrivi.

                  15.2

                  Puntwalità

                  L-intervall ta’ żmien bejn il-preżentazzjoni attwali tad-dejta u d-data stabbilita meta suppost saret il-preżentazzjoni.

                  16

                  Komparabbiltà

                  It-tkejjil tal-impatt tad-differenzi fil-kunċetti tal-istatistika, l-għodod u l-proċeduri tal-kejl applikati fejn l-istatistika titqabbel bejn iż-żoni ġeografiċi jew matul iż-żmien.

                  16.1

                  Komparabbiltà - ġeografika

                  Il-limitu safejn l-istatistika hija komparabbli bejn iż-żoni ġeografiċi.

                  16.2

                  Komparabbiltà tul iż-żmien

                  Il-limitu safejn l-istatistika hija komparabbli jew rikonċiljabbli tul iż-żmien.

                  17

                  Koerenza

                  Il-kapaċità tal-istatistika li tiġi amalgamata b’mod affidabbli f’modi differenti u għal użi varji.

                  17.1

                  Koerenza – sfera trażversali

                  Il-limitu safejn l-istatistika hija rikonċiljabbli ma’ dik miksuba permezz ta’ sorsi ta’ dejta jew sferi tal-istatistika oħrajn.

                  17.2

                  Koerenza - interna

                  Il-limitu safejn l-istatistika hija konsistenti fi ħdan sett speċifiku ta’ dejta.

                  18

                  Spejjeż u piż

                  L-ispejjeż marbuta mal-ġbir u l-produzzjoni tal-prodott tal-istatistika u l-piż fuq dawk li jwieġbu.

                  19

                  Reviżjoni tad-dejta

                  Kull bidla f’valur ta’ statistika maħruġa għall-pubbliku.

                  19.1

                  Reviżjoni tad-dejta - politika

                  Il-politika mmirata li tiżgura t-trasparenza tad-dejta mxerrda, li permezz tagħha d-dejta preliminari hija kkumpilata u li wara tiġi reveduta.

                  19.2

                  Reviżjoni tad-dejta - prassi

                  Tagħrif dwar il-prassi ta’ reviżjoni tad-dejta.

                  20

                  Ipproċessar tal-istatistika

                  20.1

                  Dejta tas-sors

                  Karatteristiċi u komponenti tad-dejta tal-istatistika mhux ipproċessata użata għall-kompilazzjoni ta’ aggregati tal-istatistika.

                  20.2

                  Frekwenza tal-ġbir ta’ dejta

                  Frekwenza li biha tinġabar id-dejta tas-sors.

                  20.3

                  Ġbir ta’ dejta

                  Proċess sistematiku tal-ġbir ta’ dejta għal statistika uffiċjali.

                  20.4

                  Validazzjoni tad-dejta

                  Proċess ta’ monitoraġġ tar-riżultati tal-kompilazzjoni tad-dejta u tal-iżgurar tal-kwalità tar-riżultati tal-istatistika.

                  20.5

                  Kompilazzjoni tad-dejta

                  Operazzjonijiet imwettqa fuq id-dejta biex jinkiseb tagħrif ġdid dwar sett speċifiku ta’ regoli.

                  20.6

                  Aġġustament

                  Is-sett ta’ proċeduri mħaddma biex tkun modifikata dejta tal-istatistika sabiex din tikkonforma mal-istandards nazzjonali jew internazzjonali jew biex jiġu indirizzati differenzi fil-kwalità tad-dejta meta jiġu kkumpilati settijiet speċifiċi ta’ dejta.

                  21

                  Kumment

                  Test deskrittiv supplimentari li jista’ jiġi mehmuż mad-dejta jew metadejta.