               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 23.5.2018
            COM(2018) 430 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            bil-ħsieb li tiġi korretta d-devjazzjoni sinifikanti osservata mill-pjan ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju fir-Rumanija

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               bil-ħsieb li tiġi korretta d-devjazzjoni sinifikanti osservata mill-pjan ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju

                  fir-Rumanija

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 121(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika
                  1
                u b'mod partikolari l-Artikolu 10(2), it-tieni subparagrafu tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni,

               Billi:

               (1)Skont l-Artikolu 121 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, l-Istati Membri għandhom jippromwovu finanzi pubbliċi fis-sod fuq terminu medju permezz tal-koordinazzjoni tal-politika ekonomika u s-sorveljanza multilaterali sabiex tiġi evitata l-okkorrenza ta’ defiċit eċċessiv tal-gvern.

               (2)Il-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir (PST) huwa bbażat fuq l-objettiv ta’ finanzi pubbliċi sodi bħala mezz ta’ tisħiħ tal-kundizzjonijiet għall-istabbiltà tal-prezzijiet u għal tkabbir sostenibbli b’saħħtu li jwassal biex jinħolqu l-impjiegi.

               (3)Fis-16 ta’ Ġunju 2017, il-Kunsill irrakkomanda li r-Rumanija tieħu l-miżuri neċessarji biex tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett
                  2
                ma teċċedix it-3,3% fl-2017, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,5 % tal-PDG, u b’dan tqiegħed lill-pajjiż fit-triq ta' pjan ta’ aġġustament xieraq lejn l-objettiv baġitarju fuq terminu medju; Fil-5 ta' Diċembru 2017, il-Kunsill ikkonkluda li r-Rumanija ma kinitx ħadet azzjoni effettiva b'reazzjoni għar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Ġunju 2017. Fuq din il-bażi fil-5 ta’ Diċembru 2017, il-Kunsill ħareġ rakkomandazzjoni riveduta għar-Rumanija biex tieħu l-miżuri neċessarji biex ikun żgurat li r-rata ta' tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett ma taqbiżx it-3,3 % fl-2018, li jikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,8% tal-PDG

               (4)Fl-2017, abbażi tal-previżjoni tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa 2018 u d-data dwar l-eżitu tal-2017 ivvalidata mill-Eurostat, it-tkabbir tal-infiq pubbliku primarju nett kien ħafna ogħla mill-valur referenzjarju tal-infiq, li jindika devjazzjoni sinifikanti b’marġni wiesa’ (devjazzjoni ta’ 3,3 % tal-PDG). Il-bilanċ strutturali ddeterjora għal -3,3 % tal-PDG minn pożizzjoni ta’ -2,1 % tal-PDG fl-2016, li jindika wkoll li kien hemm devjazzjoni sinifikanti mill-aġġustament strutturali rakkomandat b’marġni wiesa’ (devjazzjoni ta’ 1,7 % tal-PDG). Stima ta’ punt ogħla għat-tkabbir potenzjali tal-PDG meta mqabbel mal-medja ta’ terminu medju li tirfed il-parametru referenzjarju tal-infiq, kif ukoll tnaqqis fl-investiment pubbliku, li huwa attenwat fil-parametru referenzjarju tal-infiq, għandhom impatt negattiv fuq id-daqs tad-devjazzjoni indikat. Irrispettivament minn din id-differenza, iż-żewġ indikaturi jikkonfermaw devjazzjoni sinifikanti mir-rekwiżiti tal-parti preventiva tal-PST fl-2017.

               (5)Fit-23 ta’ Mejju, wara valutazzjoni ġenerali, il-Kummissjoni kkunsidrat li fir-Rumanija teżisti devjazzjoni osservata sinifikanti mill-objettiv baġitarju ta' terminu medju u ħarġet twissija lir-Rumanija b’konformità mal-Artikolu 121(4) TFUE u l-Artikolu 10(2), l-ewwel subparagrafu, tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

               (6)Skont l-Artikolu 10(2), it-tieni subparagrafu tar-Regolament (KE) Nru 1466/97, fi żmien xahar mid-data tal-adozzjoni tat-twissija, jenħtieġ li l-Kunsill jirrakkomanda lill-Istat Membru kkonċernat jieħu l-miżuri ta’ politika meħtieġa. Ir-Regolament jipprevedi li r-rakkomandazzjoni tistabbilixxi skadenza ta’ mhux aktar minn ħames xhur sabiex l-Istat Membru jindirizza d-devjazzjoni. Fuq din il-bażi skadenza tal-[15 ta’ Ottubru 2018] għar-Rumanija biex tindirizza d-devjazzjoni tidher xierqa. Sa din id-data jenħtieġ li r-Rumanija tirrapporta dwar l-azzjoni meħuda b’reazzjoni għal din ir-rakkomandazzjoni.

               (7)Abbażi tal-proġettazzjonijiet tal-marġni tal-potenzjal tal-produzzjoni tal-previżjoni tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa 2017, fl-2018 u fl-2019 ir-Rumanija se tibqa’ fi żminijiet ekonomiċi normali. Il-proporzjon tad-dejn pubbliku tar-Rumanija huwa anqas mil-livell limitu ta’ 60% tal-PDG. Minn issa ’l quddiem, l-isforz strutturali minimu meħtieġ mir-Regolament (KE) Nru 1466/97 u l-matriċi ta’ aġġustamenti, li tinkludi fil-kalkolu ċ-ċirkostanzi ekonomiċi prevalenti u t-tħassib possibbli dwar is-sostenibbiltà, jammontaw għal 0,5% tal-PDG kemm għall-2018 kif ukoll għall-2019.

               (8)Id-defiċit strutturali tar-Rumanija żdied bi 2,1 % tal-PDG fl-2016 u b’1,2 % tal-PDG fl-2017, għal 3,3 % tal-PDG fl-2017. Biex jikkomplementa r-rekwiżit tal-aġġustament minimu jenħtieġ li jsir sforz addizzjonali u persistenti biex jagħmel tajjeb għad-devjazzjoni kumulattiva u biex ir-Rumanija tinġieb lura fuq il-pjan ta’ aġġustament xieraq wara t-telf tal-2016 u l-2017. Jidher li sforz addizzjonali ta’ 0,3% tal-PDG ikun xieraq fid-dawl tal-kobor tad-devjazzjoni sinifikanti osservata mill-pjan ta’ aġġustament rakkomandat lejn objettiv baġitarju ta' terminu medju u dan jaċċellera l-aġġustament lura lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju.

               (9)It-titjib meħtieġ tal-bilanċ strutturali b’0,8 % tal-PDG kemm għall-2018 kif ukoll għall-2019 huwa konsistenti mar-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett li ma teċċedix it-3,3% fl-2018 u l-5,1 % fl-2019.

               (10)Il-previżjoni tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa 2018 tipproġetta deterjorament ulterjuri tal-bilanċ strutturali b’0.5 % tal-PDG fl-2018 u 0,4 % tal-PDG ulterjuri fl-2019. Għaldaqstant, titjib strutturali ta’ 0,8 % tal-PDG kemm fl-2018 kif ukoll fl-2019 jissarraf fi ħtieġa li jiġu adottati miżuri ta’ rendiment strutturali totali ta’ 1,3 % tal-PDG fl-2018 u miżuri addizzjonali ta’ rendiment strutturali ta’ 1,2 % tal-PDG fl-2019 meta mqabbel mal-linja bażi attwali tal-2018 mill-previżjoni tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa 2018.

               (11)Il-previżjoni tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2018 tipproġetta defiċit pubbliku ta’ 3,4 % tal-PDG fl-2018 u 3,8 % tal-PDG fl-2019, li jkun ogħla mill-valur referenzjarju tat-Trattat ta’ 3 % tal-PDG. L-aġġustament strutturali meħtieġ jidher xieraq ukoll biex jiġi żgurat li r-Rumanija tirrispetta b’marġni t-3 % tal-PDG tal-valur referenzjarju tat-Trattat fl-2018 u fl-2019.

               (12)Jekk ir-Rumanija tonqos milli taġixxi fuq rakkomandazzjonijiet preċedenti biex tikkoreġi d-devjazzjoni sinifikanti osservata kif ukoll ikun hemm ir-riskju li teċċedi l-valur referenzjarju tat-Trattat, tinħoloq il-ħtieġa li tittieħed azzjoni urġenti sabiex il-politika fiskali tagħha tinġieb lura fuq pjan prudenti.

               (13)Huwa xieraq li din ir-rakkomandazzjoni tkun pubblika.

               (14)Sabiex jintlaħqu l-miri baġitarji rakkomandati, huwa kruċjali li r-Rumanija tadotta u timplimenta b’mod rigoruż il-miżuri neċessarji u tagħmel monitoraġġ mill-qrib tal-iżvilupp tal-infiq kurrenti,

               B’DAN JIRRAKKOMANDA:

               (1)Jenħtieġ li r-Rumanija tieħu l-miżuri neċessarji biex tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett ma teċċedix it-3,3 % fl-2018 u 5,1 % fl-2019, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,8 % tal-PDG kull sena, u b’dan tqiegħed lill-pajjiż fit-triq ta' pjan ta’ aġġustament xieraq lejn l-objettiv baġitarju fuq terminu medju.

               (2)Jenħtieġ li r-Rumanija tuża kull qligħ mhux mistenni għat-tnaqqis tad-defiċit. Jenħtieġ li l-miżuri ta’ konsolidament baġitarju jiżguraw titjib dejjiemi fil-bilanċ strutturali pubbliku b’mod li jiffavorixxi t-tkabbir.

               (3)Jenħtieġ li r-Rumanija tagħti rapport lill-Kunsill sal-[15 ta' Ottubru 2018] dwar l-azzjoni meħuda b’reazzjoni għal din ir-Rakkomandazzjoni. Dan ir-rapport jenħtieġ li jipprovdi biżżejjed miżuri mħabbra speċifiċi u kredibbli, inkluż l-impatt baġitarju ta’ kull waħda minnhom, kif ukoll proġettazzjonijiet baġitarji aġġornati u dettaljati għall-2018-2019.

               Din ir-rakkomandazzjoni hija indirizzata lir-Rumanija.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        L-infiq pubbliku primarju nett tal-gvern huwa magħmul mill-infiq totali tal-gvern bl-esklużjoni tal-infiq fuq l-imgħax, l-infiq fuq programmi tal-Unjoni kompletament korrisposti mid-dħul mill-fondi tal-Unjoni u t-tibdil nondiskrezjonarju fl-infiq fuq il-benefiċċji tal-qgħad. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss iffinanzjata fuq livell nazzjonali hija mifruxa fuq perjodu ta’ erba’ snin. Inklużi fil-kalkolu hemm il-miżuri diskrezzjonali ta’ dħul jew ta’ żieda fid-dħul obbligatorji bil-liġi. Il-miżuri ta’ darba kemm fin-naħa tad-dħul kif ukoll tal-infiq huma esklużi.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 23.5.2018
            COM(2018) 431 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            bil-għan li tiġi kkoreġuta d-devjazzjoni sinifikanti osservata mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju fl-Ungerija
            {SWD(2018) 368 final}

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               bil-għan li tiġi kkoreġuta d-devjazzjoni sinifikanti osservata mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju

                  fl-Ungerija

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 121(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 10(2), it-tieni subparagrafu tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni,

               Billi:

               (1)Skont l-Artikolu 121 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, l-Istati Membri għandhom jippromwovu finanzi pubbliċi fis-sod fuq terminu medju permezz tal-koordinazzjoni tal-politika ekonomika u s-sorveljanza multilaterali sabiex tiġi evitata l-okkorrenza ta’ defiċit eċċessiv tal-gvern.

               (2)Il-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir (PST) huwa bbażat fuq l-objettiv ta’ finanzi pubbliċi sodi bħala mezz ta’ tisħiħ tal-kundizzjonijiet għall-istabbiltà tal-prezzijiet u għal tkabbir sostenibbli b’saħħtu li jwassal biex jinħolqu l-impjiegi.

               (3)Fit-12 ta’ Lulju 2016, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2017 l-Ungerija tikseb aġġustament fiskali ta’ 0,6 % tal-PDG sakemm l-objettiv ta' terminu medju ma jintlaħaqx b’anqas sforz.

               (4)Fuq il-bażi tal-previżjoni tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2018 u d-data proviżorja tal-2017 ivvalidata mill-Eurostat, iż-żieda fl-infiq pubbliku, nett minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonali u nfiq ta’ darba, kienet ħafna aktar mir-rata parametru referenzjarju applikabbli għall-infiq fl-2017, li tindika devjazzjoni sinifikanti mill-aġġustament strutturali meħtieġ (devjazzjoni ta’ 2,4 % tal-PDG. Fl-2017, minn pożizzjoni ta’ -1,8 % tal-PDG potenzjali fl-2016, il-bilanċ strutturali ddeterjora għal -3,1 % tal-PDG, li wkoll jindika devjazzjoni sinifikanti (devjazzjoni ta’ 1,4 % tal-PDG). Il-valutazzjoni ġenerali indikat li l-parametru referenzjarju għall-infiq kien milqut ħażin minn tliet elementi, inkluż rata ta’ tkabbir potenzjali fuq terminu medju baxxa wisq kif ukoll effett permanenti fuq id-dħul. Wara li ġew ikkoreġuti dawn il-fatturi kollha, il-parametru referenzjarju tal-infiq jidher li kien jirrifletti b’mod adegwat l-isforz fiskali u jindika devjazzjoni sinifikanti. Din il-konklużjoni hija kkonfermata mill-valutazzjoni tal-pilastru tal-bilanċ strutturali, li wara li tikkunsidra l-impatti tan-nefqa dejjem tonqos fi mgħax, il-volatilità tal-investimenti u dħul mhux mistenni, xorta waħda tindika devjazzjoni sinifikanti. Il-valutazzjoni ġenerali għalhekk twassal għall-konklużjoni li d-devjazzjoni osservata mill-objettiv baġitarju ta' terminu medju fl-2017 hija sinifikanti.

               (5)Fit-[23 ta’ Mejju] 2018, wara valutazzjoni ġenerali, il-Kummissjoni kkunsidrat li fl-Ungerija teżisti devjazzjoni osservata sinifikanti mill-objettiv baġitarju ta' terminu medju u ħarġet twissija lill-Ungerija b’konformità mal-Artikolu 121(4) TFUE u 10(2), l-ewwel subparagrafu, tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

               (6)Skont l-Artikolu 10(2), it-tieni subparagrafu tar-Regolament (KE) Nru 1466/97, fi żmien xahar mid-data tal-adozzjoni tat-twissija, jenħtieġ li l-Kunsill jirrakkomanda lill-Istat Membru kkonċernat jieħu l-miżuri ta’ politika meħtieġa. Ir-Regolament jipprevedi li r-rakkomandazzjoni se tistabbilixxi skandenza ta’ mhux aktar minn ħames xhur sabiex l-Istat Membru jindirizza d-devjazzjoni. Fuq dik il-bażi skadenza tal-15 ta’ Ottubru 2018 għall-Ungerija biex tindirizza d-devjazzjoni tidher xierqa. Sa dik l-iskadenza jenħtieġ li l-Ungerija tirraporta l-azzjoni li tkun ittieħdet b’reazzjoni għal din ir-rakkomandazzjoni.

               (7)Il-bilanċ strutturali tal-Ungerija għall-2017 huwa stmat li kien 1,6 % tal-PDG lil hinn mill-objettiv baġitarju ta' terminu medju tagħha ta’ defiċit strutturali ta’ -1,5 % tal-PDG. Fuq il-bażi tal-proġettazzjonijiet tal-marġni tal-potenzjal tal-produzzjoni tal-previżjoni tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa 2018, l-Ungerija għaddejja minn żminijiet ekonomiċi tajbin fl-2018.  Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern ġenerali tal-Ungerija huwa ogħla mil-limitu ta’ 60 % tal-PDG. L-isforz strutturali minimu meħtieġ preskritt mir-Regolament (KE) Nru 1466/97 u l-matriċi tar-rekwiżiti, li ddaħħal fil-formula iċ-ċirkostanzi ekonomiċi prevalenti u t-tħassib dwar is-sostenibbiltà, jammontaw għal mill-inqas 1 % tal-PDG għall-2018. Il-previżjoni tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2018 tipproġetta aktar deterjorament tal-bilanċ strutturali b’0,5 % tal-PDG fl-2018. Għalhekk, titjib strutturali minimu ta’ 1 % tal-PDG fl-2018 jittraduċi ruħu bi bżonn li jiġu adottati miżuri ta’ rendiment totali ta’ 1,5 % tal-PDG meta mqabbel mal-linja bażi attwali mill-previżjoni tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2018. Minħabba d-daqs sinifikanti tal-isforz ta’ konsolidazzjoni strutturali meħtieġ li jirriżulta mir-rekwiżit ta’ aġġustament minimu, huwa xieraq li ma jkun meħtieġ ebda aġġustament rekwiżit addizzjonali apparti r-rekwiżit minimu ta’ 1 % tal-PDG.

               (8)Ir-rekwiżit ta’ titjib fil-bilanċ strutturali b’1 % tal-PDG fl-2018 huwa konsistenti mar-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett li ma jeċċedix it-2,8 % fl-2018.

               (9)Huwa xieraq li din ir-rakkomandazzjoni ssir pubblika.

               (10)Sabiex jinkisbu l-miri baġitarji rakkomandati, huwa kruċjali li l-Ungerija tadotta u timplimenta b’mod rigoruż il-miżuri meħtieġa u tagħmel monitoraġġ mill-qrib tal-iżvilupp tal-infiq kurrenti.

               B’DAN JIRRAKOMANDA:

               (1)Jenħtieġ li l-Ungerija tieħu l-passi neċessarji biex tiżgura li fl-2018 ir-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett ma taqbiżx it-2,8 %, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 1 % tal-PDG, biex b’hekk il-pajjiż jitqiegħed fuq perkors xieraq ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju.

               (2)Jenħtieġ li l-Ungerija tagħmel użu minn kull dħul mhux mistenni biex tnaqqas id-defiċit. Jenħtieġ li l-miżuri ta’ konsolidazzjoni tal-finanzi pubbliċi jiggarantixxu titjib permanenti fil-bilanċ strutturali f’manjiera li taffavorixxi t-tkabbir.

               (3)Jenħtieġ li sal-15 ta’ Ottubru 2018 l-Ungerija tirrapporta lill-Kunsill dwar l-azzjoni li tkun ittieħdet b’reazzjoni għal din ir-rakkomandazzjoni. Jenħtieġ li r-rapport jipprovdi biżżejjed miżuri li jkunu speċifikati u kredibbli, inkluż l-implikazzjoni għall-baġit ta’ kull waħda minnhom, kif ukoll proġettazzjonijiet baġitarji aġġornati u dettaljati għall-2018.

               Din ir-rakkomandazzjoni hija indirizzata lill-Ungerija.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell,23.5.2018
            COM(2018) 422 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2018 tar-Rumanijau li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tar-Rumanija tal-2018

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2018 tar-Rumanija

                  u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tar-Rumanija tal-2018

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea
                  2
               ,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew
                  3
               ,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fit-22 ta’ Novembru 2017, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li ta bidu għas-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2018. Fis-17 ta’ Novembru 2017, il-Kummissjoni kkunsidrat ukoll il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, ipproklamat mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fit-22 ta’ Marzu 2018. Fit-22 ta' Novembru 2017, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija, li fih hija ma identifikatx lir-Rumanija bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond.

               (2)Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2018 għar-Rumanija
                  4
                ġie ppublikat fis-7 ta’ Marzu 2018. Dan ivvaluta l-progress tar-Rumanija hi u tindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fil-11 ta’ Lulju 2017, is-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tar-Rumanija lejn il-miri nazzjonali Ewropa 2020 tagħha.

               (3)Fl-10 ta’ Mejju, ir-Rumanija ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha għall-2018 u fil-14 ta’ Mejju 2018, il-Programm ta’ Konverġenza 2018 tagħha. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

               (4)Rakkomandazzjonijiet speċifiċi rilevanti għall-pajjiż ġew indirizzati fl-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej għall-perjodu 2014-2020. Kif previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
                  5
               , fejn ikun neċessarju biex jingħata appoġġ lill-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista' titlob lil Stat Membru jirrieżamina u jipproponi emendi fil-Ftehim ta' Sħubija tiegħu u fil-programmi rilevanti. Il-Kummissjoni pprovdiet dettalji ulterjuri dwar kif tista' tagħmel użu minn din id-dispożizzjoni f'linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropew ma' governanza ekonomika tajba
                  6
               .

               (5)Bħalissa r-Rumanija tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu tal-2018, il-gvern jippjana defiċit nominali ta’ 2,95 % tal-PDG fl-2018, u li wara dan it-tnaqqis gradwali tiegħu, għal 1,45 % tal-PDG fl-2021. L-objettiv baġitarju fuq terminu medju, defiċit strutturali ta’ 1 % tal-PDG, mhuwiex mistenni li jintlaħaq sal-2021, li huwa t-tmiem tal-perjodu tal-programm. Il-bilanċ strutturali kkalkulat mill-ġdid huwa mistenni li jilħaq it-2,1 % fl-2021. Skont il-Programm ta' Konverġenza, il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika mal-PDG huwa mistenni li jilħaq l-40 % fl-2021. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawk il-projezzjonijiet baġitarji huwa favorevoli. Barra minn hekk, il-miżuri meħtieġa biex isostnu l-miri ppjanati tad-defiċit ma ġewx speċifikati biżżejjed.

               (6)Fis-16 ta’ Ġunju 2017, il-Kunsill iddeċieda, skont l-Artikolu 121(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (“TFUE”) li fl-2016 seħħet devjazzjoni sinifikanti mill-objettiv ta’ terminu medju fir-Rumanija. Fl-isfond tad-devjazzjoni sinifikanti stabbilita, fis-16 ta' Ġunju 2017, il-Kunsill irrakkomanda lir-Rumanija biex tieħu l-miżuri meħtieġa biex tiżgura li r-rata ta' tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett
                  7
                ma taqbiżx it-3,3% fl-2017, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,5 % tal-PDG. Fil-5 ta’ Diċembru 2017, il-Kunsill osserva li r-Rumanija ma kinitx ħadet azzjoni effettiva skont ir-rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta’ Ġunju 2017 u għaldaqstant ħareġ rakkomandazzjoni riveduta. Fir-rakkomandazzjoni l-ġdida, il-Kunsill talab lir-Rumanija biex tieħu l-miżuri meħtieġa biex tiżgura li r-rata nominali ta’ tkabbir tal-infiq pubbliku primarju nett ma taqbiżx it-3,3 % fl-2018, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,8 % tal-PDG. Fi XX ta’ Ġunju 2018, il-Kunsill osserva li r-Rumanija ma kinitx ħadet azzjoni effettiva skont ir-rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-5 ta’ Diċembru 2017. Fuq il-bażi tad-data tar-riżultati tal-2017 instab li r-Rumanija kienet f’devjazzjoni sinifikanti mill-aġġustament rakkomandat fl-2017. Fuq il-bażi tal-Artikolu 121(4) TFUE u l-Artikolu 10(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97, fit-23 ta’ Mejju 2018 il-Kummissjoni ħarġet twissija lir-Rumanija li fl-2017 ġiet osservata devjazzjoni sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju. Fi XX Ġunju 2018, il-Kunsill adotta rakkomandazzjoni sussegwenti li tikkonferma l-ħtieġa li r-Rumanija tieħu l-miżuri meħtieġa biex tiżgura li r-rata nominali ta’ tkabbir tal-infiq pubbliku primarju nett ma taqbiżx it-3,3 % fl-2018, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,8 % tal-PDG. Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-2018 tal-Kummissjoni, hemm riskju ta’ devjazzjoni minn din ir-rakkomandazzjoni fl-2018.

               (7)Rigward l-2019, fi XX Ġunju 2018, il-Kunsill irrakkomanda lir-Rumanija biex tieħu l-miżuri meħtieġa biex tiżgura li r-rata nominali ta’ tkabbir tal-infiq pubbliku primarju nett ma taqbiżx il-5,1 %, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,8 % tal-PDG. Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-2018 tal-Kummissjoni, hemm riskju ta’ xi devjazzjoni minn dak ir-rekwiżit fl-2019. Barra minn hekk, il-previżjoni tar-rebbiegħa tal-2018 tal-Kummissjoni tipprevedi defiċit tal-gvern ta’ 3,4 % u 3,8 % tal-PDG għall-2018 u l-2019, ogħla mill-valur referenzjarju tat-Trattat ta’ 3 % tal-PDG. B’mod globali, il-Kunsill huwa tal-fehma li mill-2018 se jkunu meħtieġa miżuri sinifikanti ulterjuri biex ikun hemm konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, minħabba prospettiva fiskali li qed qed tmur pjuttost għall-agħar, konformi mar-rakkomandazzjoni indirizzata lir-Rumanija fi XX ta’ Ġunju 2018, bil-ħsieb li tiġi korretta d-devjazzjoni sinifikanti osservata mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq terminu medju.

               (8)L-ippjanar baġitarju tar-Rumanija jinjora b’mod regolari l-preskrizzjonijiet tal-qafas fiskali tagħha, minkejja l-ħtieġa għal politika fiskali responsabbli. Il-liġi dwar ir-responsabbiltà fiskali tar-Rumanija tittrasponi l-Patt Fiskali fil-leġiżlazzjoni nazzjonali. Ir-regoli huma mfassla tajjeb iżda fil-prattika huma sikwit injorati. Fl-2016, id-defiċit strutturali żdied ’il fuq mill-objettiv ta’ terminu medju, bi ksur tar-regola tad-defiċit. Iż-żewġ baġits tal-2017 u tal-2018 immiraw lejn defiċit nominali ta’ madwar 3 % tal-PDG, li jimplika deterjorament tal-bilanċ strutturali kontra r-regola. Iż-żewġ emendi tal-baġit li saru fl-2017 ma kinux konformi mar-regoli li jipprojbixxu żidiet tal-limiti massimi tad-defiċit nominali u primarji u żidiet fil-persunal u n-nefqa totali tal-gvern matul is-sena fiskali rispettivament. Barra minn hekk, bħal fi snin preċedenti, fl-2017 l-aġġornament tal-istrateġija fiskali ngħata lill-Parlament ferm wara l-iskadenza statutorja, u b’hekk naqas milli jipprovdi perspettiva fit-tul għall-ippjanar baġitarju.

               (9)Il-konformità tat-taxxa tibqa’ baxxa, b’mod partikolari t-taxxa fuq il-valur miżjud. F’din l-aħħar sena, ir-Rumanija kisbet progress limitat fl-indirizzar tar-rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż ripetuta biex tissaħħaħ il-konformità u l-ġbir tat-taxxa. Fir-rigward tat-taxxa fuq il-valur miżjud, id-differenza bejn id-dħul teoretikament mistenni u dak attwalment miġbur għadha għolja ħafna. Sabiex titjieb il-konformità, l-awtoritajiet introduċew il-pagamenti maqsuma. Dan mhuwiex obbligatorju ħlief għal kumpaniji insolventi u l-kontribwenti b’obbligazzjonijiet sinifikanti pendenti tat-taxxa fuq il-valur miżjud. Madankollu, il-miżura għadha trid tagħti riżultati sinifikanti. L-introduzzjoni ta’ cash reġisters elettroniċi mqabbdin mas-sistema tat-teknoloġija tal-informatika tal-amministrazzjoni tat-taxxa għadha tenħtieġ l-implimentazzjoni.

               (10)Is-saħħa tas-settur finanzjarju kompla jitjieb, iżda ċerti żviluppi jenħtieġu monitoraġġ. Is-settur bankarju huwa kapitalizzat tajjeb u l-kwalità tal-assi tjiebet. Madankollu, diversi inizjattivi leġiżlattivi li għaddejjin, li jirriskjaw li jaffettwaw b’mod negattiv iċ-ċessjoni ta’ self improduttiv u l-kreditu u l-investiment, jenħtieġu monitoraġġ mill-qrib. It-tnaqqis riċenti fil-kontribuzzjonijiet għall-fondi tal-pensjonijiet tat-tieni pilastru ffinanzjati minn qabel taffa t-tħassib fiskali fuq terminu qasir, iżda jista’ jkollu implikazzjonijiet negattivi fuq l-iżvilupp tas-swieq kapitali.

               (11)Is-suq tax-xogħol kien limitat minħabba t-tkabbir fl-impjiegi flimkien ma’ tnaqqis fil-forza tax-xogħol minħabba t-tixjiħ demografiku u l-emigrazzjoni. Fl-istess ħin ir-Rumanija għandha potenzjal sostanzjali mhux użat ta’ xogħol, u diversi gruppi bħaż-żgħażagħ, ir-Roma, il-persuni qiegħda fit-tul u nies b’diżabbiltà isibu diffikultà biex jaċċessaw is-suq tax-xogħol. F’din l-aħħar sena, ir-Rumanija għamlet ftit progress fl-indirizzar tar-rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż biex issaħħaħ il-politiki ta’ attivazzjoni mmirati u s-servizzi pubbliċi integrati, b’enfasi fuq dawk li huma l-aktar bogħod mis-suq tax-xogħol. Minkejja aktar inċentivi finanzjarji għal skemi ta’ mobbiltà, il-parteċipazzjoni fil-politiki attivi tas-suq tax-xogħol baqgħet baxxa ħafna, u l-piż amministrattiv kien għoli. Il-programmi ta’ ħidma pubblika ta’ interess lokali ftit li xejn għamlu sforzi biex jipprovdu ħiliet rilevanti u appoġġ għal tranżizzjonijiet f’impjiegi standard. Ma hemm l-ebda ġestjoni tal-każijiet għall-persuni li ilhom qiegħda u dawk li jirċievu assistenza soċjali. Il-kooperazzjoni bejn is-servizzi pubbliċi tal-impjiegi u l-fornituri ta’ servizzi soċjali u edukattivi u dawk esterni rispettivament kienet limitata.

               (12)Ir-riskju tal-faqar jew l-esklużjoni soċjali kien għoli ħafna. Familji bit-tfal, persuni b’diżabbiltà, ir-Roma, u l-popolazzjoni rurali kienu pjuttost affettwati. Għad hemm inugwaljanza għolja fir-rigward tal-introjtu, anki minħabba l-impatt baxx tas-sistema tal-benefiċċju tat-taxxi fuq il-mitigazzjoni tal-inugwaljanza fid-dħul tas-suq. L-indiċi ta’ referenza soċjali, li jipprovdi punt ta’ referenza meta jiġu kkalkulati l-aktar benefiċċji soċjali importanti, mill-2008 għadu ma ġiex aġġornat. Il-liġi tal-inklużjoni minimu, skedata għad-dħul fis-seħħ fl-2018, kieku kienet iżżid il-kopertura u l-adegwatezza tal-assistenza soċjali. Madankollu, id-dħul fis-seħħ tagħha ġiet posposta għal aktar minn sena. L-età ta’ rtirar aktar baxx għan-nisa tirriżulta f’intitolamenti tal-pensjoni aktar baxxi, li jaggrava l-faqar fost l-anzjani u d-diskrepanza bejn fl-impjiegi bejn l-irġiel u n-nisa.

               (13)L-involviment tas-sħab soċjali fit-tfassil u fl-implimentazzjoni ta’ riformi ekonomiċi u soċjali kien limitat ħafna. Il-fehmiet tas-sħab soċjali ta’ spiss ma jiġux ikkunsidrati anki meta dawn jikkonverġu. Qafas ta’ negozjar kollettiv tar-Rumanija ma jwassalx għal sistema li tiffunzjona tajjeb ta’ relazzjonijiet industrijali. Id-djalogu soċjali huwa kkaratterizzat minn livell baxx ta’ negozjar kollettiv, speċjalment fil-livell settorjali, u sħubija baxxa ta’ trejdjunjins u organizzazzjonijiet ta’ impjegaturi. Il-limiti ta’ rappreżentanza għolja u d-definizzjoni vaga tas-setturi huma fost l-ostakli ewlenin għal djalogu soċjali aktar effettiv. L-emendi leġiżlattivi biex jitjieb il-qafas ftit li xejn kellhom progress sa issa.

               (14)F’dawn l-aħħar ftit snin, il-paga minima żdiedet ripetutament b’mod diskrezzjonali. Mill-2015, il-paga minima żdiedet b’aktar minn 60 %. Fl-2017, madwar 30 % tal-ħaddiema jaqilgħu l-paga minima, li jimplika tqassim tal-pagi b’mod kompressat ħafna. Proposta għal mekkaniżmu oġġettiv għal żidiet fil-paga minima ġiet approvata mis-sħab soċjali, iżda ma ġiex applikata mill-gvern.

               (15)Il-provvediment tal-ħiliet mhux qed ilaħħaq mal-ħtiġijiet tal-ekonomija. Il-livelli ta’ kisbiet baxxi fil-ħiliet bażiċi u f’ħiliet diġitali għandhom impatt negattiv fuq il-kompetittività, l-impjiegi u l-konverġenza. Il-parteċipazzjoni fit-tagħlim għall-adulti kienet baxxa ħafna. Mekkaniżmu biex il-politiki attivi tas-suq tax-xogħol jirriflettu d-domanda għal ħiliet għadu mhuwiex fis-seħħ, u l-kapaċità biex jiġu antiċipati l-ħtiġijiet futuri tal-ħiliet u jiġi stmat l-impatt mistenni ta’ teknoloġiji ġodda hija dgħajfa. L-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali jibqgħu t-tieni għażla alternattiva u mhumiex allinjati biżżejjed mal-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol u l-istrateġiji ta’ speċjalizzazzjoni reġjonali jew settorjali.

               (16)Il-prestazzjoni dgħajfa tas-sistema edukattiva tikkontribwixxi għall-inugwaljanza għolja tal-opportunitajiet u l-prospetti tat-tkabbir tar-Rumanija fit-tul. Il-provvediment tal edukazzjoni formali inklużiva ta’ kwalità u l-aċċess għaliha joħolqu sfida b’mod partikolari għar-Roma u t-tfal f’żoni rurali. Il-metodoloġija ta’ monitoraġġ biex tiġi indirizzata s-segregazzjoni skolastika għad trid tiġi żviluppata. Ir-rata ta’ tluq bikri mill-edukazzjoni u t-taħriġ qed tonqos iżda għadha għolja. Qed jiġi żviluppat mekkaniżmu ta’ twissija bikrija biex jiġu identifikati tfal f’riskju li jitilqu kmieni mill-iskola, iżda l-enfasi fuq il-kwalità tal-edukazzjoni hija dgħajfa. Minkejja li ttieħdu ċerti miżuri, l-assigurazzjoni tal-kwalità fl-iskejjel u l-edukazzjoni għolja qed tirrappreżenta sfidi. Il-kisba tal-edukazzjoni terzjarja hija baxxa. L-investiment fl-edukazzjoni huwa relattivament baxx, u b’mod partikolari l-iskejjel żvantaġġati ma għandhomx appoġġ xieraq.

               (17)L-istatus tas-saħħa tal-popolazzjoni tjiebet, iżda għadha ma laħqitx l-istandards ta’ l-UE. L-aċċess għall-kura tas-saħħa jibqa’ sfida, u jħalli impatti negattivi fuq l-iżvilupp tat-tfal, l-impjegabbiltà tal-ħaddiema u tixjiħ f’saħħtu. Il-finanzjament baxx u l-użu ineffiċjenti tar-riżorsi jillimitaw l-effikaċja tas-sistema tal-kura tas-saħħa, anki fl-isfond tan-nuqqas imdaqqas ta’ tobba u infermiera. L-aċċess għall-kura tas-saħħa huwa limitat minħabba l-prevalenza ta’ ħlasijiet informali u d-distanza għall-infrastruttura tas-saħħa. Ir-Rumanija għamlet xi progress fl-indirizzar tar-rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż biex jitrażżnu l-ħlasijiet informali, u qed jiġi implimentat mekkaniżmu ta’ monitoraġġ, madankollu l-impatt konkret tiegħu għad irid jiġi vvalutat. Fl-indirizzar tar-rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż biex issir tranżizzjoni għall-kura ambulatorja kien hemm progress limitat sa issa. L-implimentazzjoni li hija għaddejja tal-istrateġija tas-saħħa nazzjonali hija mxekkla minn tibdil tal-prijoritajiet u nuqqas ta’ ppjanar ta’ investiment.

               (18)L-ippjanar strateġiku, il-proċess ta’ konsultazzjoni pubblika u l-valutazzjoni tal-impatt regolatorju għadhom dgħajfa fit-tfassil, l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ ta’ politiki. Dan idgħajjef il-kwalità u l-prevedibbiltà tar-regolazzjoni. Barra minn hekk, bidliet frekwenti fil-leġiżlazzjoni, bħall-emendi għall-kodiċi fiskali, ixekklu l-ambjent tan-negozju. L-involviment tal-partijiet ikkonċernati fit-tfassil u fl-implimentazzjoni ta’ riformi huwa dgħajjef, u rarament jiġi applikat djalogu ġenwin, madankollu hemm strutturi istituzzjonali rilevanti disponibbli. Il-mekkaniżmu biex jiġu indirizzati l-opinjonijiet tal-partijiet ikkonċernati f’konsultazzjonijiet pubbliċi ma jiżgurax segwitu xieraq tagħhom. Eżempju riċenti u speċifiku huwa n-nuqqas ta’ kunsiderazzjoni tal-proposta approvata mis-sħab soċjali għal mekkaniżmu oġġettiv biex tiżdied il-paga minima, li kieku kienet tindirizza rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż. Ma nkisbu l-ebda riżultati tanġibbli fir-riformi tal-amministrazzjoni pubblika. Kien hemm dewmien fl-adozzjoni tal-leġiżlazzjoni rilevanti rigward il-ġestjoni tar-riżorsi umani fl-amministrazzjoni pubblika. Is-segretarjat ġenerali tal-gvern għandu rwol limitat fil-kontroll tal-kwalità tat-tfassil tal-politika.

               (19)Il-kwalità fqira tal-infrastruttura, inkluż it-trasport, l-iskart u l-ilma mormi, tillimita l-prospetti tat-tkabbir tar-Rumanija. L-investiment pubbliku huwa kkaratterizzat minn effiċjenza baxxa partikolarment fit-tħejjija tal-proġetti u l-prijoritizzazzjoni. Il-kundizzjoni ġenerali u l-affidabbiltà tal-infrastrutturi tat-toroq, tal-ferroviji u tal-passaġġi fuq l-ilma għadhom dgħajfa u r-riforma tas-settur tat-trasport miexi bil-mod ħafna. Il-progress fir-riforma tal-ġestjoni tal-iskart huwa bil-mod wisq, filwaqt li s-setturi tal-iskart solidu u l-ilma mormi qed jiffaċċjaw sfidi simili. Il-pjan prinċipali tat-trasport u l-pjan nazzjonali tal-immaniġġar tal-iskart huma maħsuba biex jipprovdu pjan direzzjonali stabbli għall-investimenti u jsaħħu l-kapaċità amministrattiva fis-setturi, iżda l-allinjament ta’ tħejjija tal-proġetti bi ppjanar strateġiku sa issa kien limitat. Sar progress limitat fir-Rumanija fl-indirizzar tar-rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż biex issaħħaħ il-prijoritizzazzjoni tal-proġetti u t-tħejjija tal-investiment pubbliku.

               (20)L-akkwist pubbliku effiċjenti u trasparenti huwa essenzjali biex jiġu indirizzati sfidi ta’ politika ewlenin għar-Rumanija, inkluż l-infiq pubbliku effiċjenti, il-ġlieda kontra l-korruzzjoni, u t-trawwim tal-innovazzjoni u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Ir-Rumanija għamlet xi progress fl-indirizzar tar-rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż rigward l-implimentazzjoni tal-istrateġija tal-akkwist pubbliku, iżda l-pjan għadu ma ġiex implimentat b’mod sħiħ. Fl-istess ħin, it-titjib tal-effiċjenza u l-użu strateġiku tal-akkwist pubbliku, awditu effettiv u l-kontroll tal-frodi għadhom joħolqu sfidi. Is-sostenibbiltà tal-miżuri meħuda u l-irriversibbiltà tar-riformi jenħtieġu monitoraġġ kontinwu. L-isfidi tal-effiċjenza u t-trasparenza marbutin mal-akkwist pubbliku japplikaw b’mod partikolari għall-investimenti f’infrastruttura kbira tal-kura tas-saħħa fl-isptarijiet reġjonali ta’ Iaşi, Cluj u Craiova.

               (21)L-intrapriżi tal-Istat għandhom rwol ċentrali fis-setturi tal-infrastruttura kritika bħall-enerġija u t-trasport ferrovjarju. Madankollu, il-prestazzjoni operazzjonali u finanzjarja tagħhom hija aktar dgħajfa minn dik tal-ekwivalenti fis-settur privat. Dan l-aħħar il-governanza korporattiva tal-intrapriżi tal-istat iddgħajfet b’mod sostanzjali, li reġġgħet lura l-progress li sar fir-rigward tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi mill-2015 u l-2016. Mhux biss l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni l-ġdida kienet qed tinżamm lura, iżda għaddejjin tentattivi biex għadd ta’ kumpaniji jiġu eżentatati mill-kamp ta’ applikazzjoni tagħha. Barra minn hekk, kien hemm dewmien fil-pubblikazzjoni ta’ data finanzjarja dwar l-intrapriżi tal-istat. B’riżultat ta’ dan, il-kundizzjonijiet ewlenin biex jiġi promoss l-użu effiċjenti tar-riżorsi pubbliċi qed jiġu mfixkla, u hemm lok għal distorsjoni fid-deċiżjonijiet ta’ investiment. Fi Frar 2018, il-Qorti Kostituzzjonali talab lill-Parlament biex jirrevedi l-eżenzjonijiet ta’ hawn fuq.

               (22)L-iżviluppi matul is-sena li għaddiet, fil-biċċa l-kbira, ħallew dubju fuq l-irriversibbiltà u s-sostenibbiltà tal-progress sostanzjali tar-Rumanija fir-riforma tas-sistema ġudizzjarja tagħha u l-indirizzar tal-korruzzjoni f’livelli għolja. L-indipendenza ġudizzjarja qed tiġi kkontestata u qed issir pressjoni fuq istituzzjonijiet ġudizzjarji u dwar il-qafas legali għall-ġlieda kontra l-korruzzjoni, filwaqt li l-progress fuq il-kumplament tal-isfidi qed jinżamm aktar lura. L-implimentazzjoni tal-istrateġija nazzjonali kontra l-korruzzjoni għall-2016-2020 biex jiġu żviluppati miżuri ulterjuri biex tiġi evitata u miġġielda l-korruzzjoni miexja ’l quddiem fil-livell tekniku iżda jenħtieġ appoġġ politiku aktar tanġibbli, minħabba li kwistjonijiet ta’ korruzzjoni u kwistjonijiet ta’ governanza fis-settur pubbliku jippersistu fil-livelli kollha u huma fost l-akbar sfidi għall-ambjent tan-negozju.

               (23)Skont il-Mekkaniżmu għall-Kooperazzjoni u l-Verifika, il-Kummissjoni tkompli timmonitorja r-riforma tas-sistema ġudizzjarja u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni fir-Rumanija. Għalhekk dawn l-oqsma mhumiex koperti mir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għar-Rumanija, iżda huma rilevanti għall-iżvilupp ta’ ambjent soċjoekonomiku pożittiv fil-pajjiż.

               (24)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2018, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tar-Rumanija u ppubblikatha fir-rapport għal kull pajjiż tal-2018. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2018, il-Programm ta’ Riforma Nazzjonali tal-2018 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lir-Rumanija fi snin preċedenti. Hija mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fir-Rumanija imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, minħabba l-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (25)Fl-isfond ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2018 u l-opinjoni tiegħu
                  8
                hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni 1 ta’ hawn taħt.

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li r-Rumanija tieħu azzjoni fl-2018 u l-2019 biex:

               1.Tiżgura konformità mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill ta’ XX ta’ Ġunju 2018, bil-ħsieb li tiġi korretta d-devjazzjoni sinifikanti osservata mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq terminu medju. Tiżgura l-applikazzjoni sħiħa tal-qafas fiskali. Issaħħaħ il-konformità mar-regoli tat-taxxa u l-ġbir tat-taxxa.

               2.Tikkonkludi r-riforma ta’ dħul minimu ta’ inklużjoni. Ittejjeb il-funzjonament tad-djalogu soċjali. Tiżgura l-istipular tal-paga minima bbażata fuq kriterji oġġettivi. Ittejjeb il-ħiliet u l-provvediment ta’ edukazzjoni formali ta’ kwalità, b’mod partikolari għar-Roma u t-tfal f’żoni rurali. Ittejjeb l-aċċess għall-kura tas-saħħa, inkluż permezz tal-bidla għall-kura ambulatorja.

               3.Iżżid il-prevedibbiltà tat-teħid ta’ deċiżjonijiet billi tinforza l-użu sistematiku u effettiv ta’ valutazzjoni tal-impatt regolatorju u l-konsultazzjoni u l-involviment tal-partijiet ikkonċernati fit-tfassil u l-implimentazzjoni tar-riformi. Ittejjeb it-tħejjija u l-prijoritizzazzjoni ta’ proġetti infrastrutturali kbar u tħaffef l-implimentazzjoni tagħhom, b’mod partikolari t-trasport, is-setturi tal-iskart u tal-ilma mormi. Ittejjeb it-trasparenza u l-effiċjenza tal-akkwist pubbliku. Issaħħaħ il-governanza korporattiva ta' intrapriżi tal-Istat.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        COM(2018) 422 final.

                     (3)

                        P8_TA (2018) 0077 u P8_TA (2018) 0078.

                     (4)

                        SWD(2018) 221 final.

                     (5)

                        Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).

                     (6)

                        COM(2014) 494 final.

                     (7)

                        L-infiq pubbliku primarju nett huwa magħmul min-nefqa totali tal-gvern bl-esklużjoni tan-nefqa fuq l-imgħax, nefqa fuq programmi tal-Unjoni korrisposti bis-sħiħ mid-dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fl-infiq tal-benefiċċju tal-qgħad. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss iffinanzjat nazzjonalment huwa mifrux fuq perjodu ta’ erba’ (4) snin. Miżuri ta’ dħul diskrezzjonarji jew żidiet fid-dħul mitluba mil-liġi huma meqjusa. Miżuri ta’ darba fuq in-naħa kemm tad-dħul kif ukoll tal-infiq huma nettjati.

                     (8)

                        Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 23.5.2018
            COM(2018) 433 final
            Rakkomandazzjoni għal
            DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL
            li tħassar id-Deċiżjoni 2009/414/KE dwar l-eżistenza ta’ defiċit eċċessiv fi Franza

               Rakkomandazzjoni għal

               DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

               li tħassar id-Deċiżjoni 2009/414/KE dwar l-eżistenza ta’ defiċit eċċessiv fi Franza

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 126(12) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni,

               Billi:

               (1)Fis-27 ta' April 2009, wara li saret rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, il-Kunsill iddeċieda, bid-Deċiżjoni 2009/414/KE
                  1
               , f'konformità mal-Artikolu 126(6) tat-Trattat, li kien jeżisti defiċit eċċessiv fi Franza. Il-Kunsill innota li d-defiċit tal-amministrazzjoni pubblika nnotifikat għall-2008 kien ta' 3,2 % tal-PDG, u għalhekk iktar mill-valur referenzjarju fit-Trattat ta' 3 % tal-PDG. Id-dejn gross tal-amministrazzjoni pubblika (li kien 'il fuq mill-valur referenzjarju fit-Trattat ta' 60 % tal-PDG sa mill-2003) kien ippjanat li jilħaq 66,7 % tal-PDG fl-2008.

               (2)Dakinhar stess, b’konformità mal-Artikolu 126(7) tat-Trattat u l-Artikolu 3(4) tar-Regolament (KE) Nru 1467/97
                  2
               , il-Kunsill, abbażi ta' rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, bagħat rakkomandazzjoni lil Franza bl-għan li s-sitwazzjoni tad-defiċit eċċessiv tinġieb fi tmiemha sa mhux aktar tard mill-2012
                  3
               . Il-Kunsill stabbilixxa wkoll is-27 ta' Ottubru 2009 bħala d-data ta’ skadenza sa meta kellha tittieħed azzjoni effettiva.

               (3)Minn dakinhar, il-Kunsill indirizza rakkomandazzjoni ġdida lil Franza fit-2 ta' Diċembru 2009 abbażi tal-Artikolu 126(7) tat-Trattat, li estenda l-iskadenza għall-korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv sal-2013. Il-Kunsill qies li Franza kienet ħadet azzjoni effettiva, iżda li kienu ġraw avvenimenti ekonomiċi negattivi mhux mistennija li kellhom konsegwenzi sfavorevoli kbar għall-finanzi pubbliċi..

               (4)Fil-21 ta’ Ġunju 2013, abbażi tal-Artikolu 126(7) tat-Trattat, il-Kunsill indirizza rakkomandazzjoni ġdida lil Franza, li estendiet l-iskadenza għall-korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv sal-2015. Il-Kunsill ikkunsidra li l-provi disponibbli ma kinux jippermettu li wieħed jikkonkludi li ma kien hemm l-ebda azzjoni effettiva, iżda li kienu ġraw avvenimenti ekonomiċi negattivi mhux mistennija li kellhom konsegwenzi sfavorevoli kbar għall-finanzi pubbliċi.

               (5)Wara dan, fl-10 ta’ Marzu 2015, il-Kunsill skont l-Artikolu 126(7) tat-Trattat ħareġ rakkomandazzjoni ġdida lil Franza bil-ħsieb li s-sitwazzjoni ta’ defiċit eċċessiv tinġieb fi tmiemha sal-2017. Il-Kunsill stabbilixxa l-iskadenza tal-10 ta’ Ġunju 2015 biex Franza tirrapporta fid-dettall dwar l-azzjoni li tittieħed.

               (6)Fl-1 ta’ Lulju 2015, il-Kummissjoni kkonkludiet li l-miri tad-defiċit nominali għal Franza kienu mistennija li jintlaħqu kemm fl-2015 kif ukoll fl-2016, filwaqt li l-isforz fiskali previst, skont kull kalkolu, kien mistenni li jkun inqas minn dak rakkomandat fl-2015 u fl-2016. Għaldaqstant, skont il-metodoloġija għall-valutazzjoni tal-azzjoni effettiva, il-Kummissjoni kkunsidrat li l-proċedura kellha tiġi sospiża.

               (7)Skont l-Artikolu 4 tal-Protokoll dwar il-proċedura ta’ defiċit eċċessiv annessa mat-Trattati, il-Kummissjoni tipprovdi d-data għall-implimentazzjoni tal-proċedura. Bħala parti mill-applikazzjoni ta' dan il-Protokoll, l-Istati Membri jridu jinnotifikaw id-data dwar id-defiċit u d-dejn tal-gvern kif ukoll varjabbli assoċjati oħra darbtejn fis-sena, jiġifieri qabel l-1 ta' April u qabel l-1 ta' Ottubru, b’konformità mal-Artikolu 3 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 479/2009
                  4
               .

               (8)Jenħtieġ li l-Kunsill jieħu deċiżjoni biex iħassar deċiżjoni dwar l-eżistenza ta' defiċit eċċessiv fuq il-bażi tad-data notifikata. Barra minn hekk, jenħtieġ li deċiżjoni dwar l-eżistenza ta’ defiċit eċċessiv titħassar biss jekk it-tbassir tal-Kummissjoni jindika li d-defiċit ma jkunx se jaqbeż it-3 % tal-valur referenzjarju tal-PDG skont it-Trattat, tul il-perjodu ta’ tbassir
                  5
               .

               (9)Abbażi tad-dejta pprovduta mill-Kummissjoni (Eurostat) skont l-Artikolu 14 tar-Regolament (KE) Nru 479/2009, wara n-notifika ta' April 2018
                  6
               minn Franza, il-Programm ta' Stabbiltà tal-2018 u t-tbassir tar-rebbiegħa 2018 tal-Kummissjoni, jistgħu jittieħdu dawn il-konklużjonijiet li ġejjin:

               –Wara li laħaq it-3,4 % tal-PDG fl-2016, id-defiċit tal-gvern ġenerali tnaqqas għal 2,6 % tal-PDG fl-2017. Meta mqabbel mal-miri baġitarji tal-2017, it-tnaqqis tad-defiċit f’dik is-sena kien prinċipalment xprunat minn żieda fid-dħul fiskali (0,7 % tal-PDG), speċjalment mill-VAT u mit-taxxi korporattivi.

               –Il-Programm ta' Stabbiltà għall-perjodu 2018-2022, ippreżentat mill-gvern Franċiż fil-25 ta' April 2018, jippjana li d-defiċit tal-gvern ġenerali jinżel għal 2,3 % tal-PDG fl-2018 u jiżdied kemxejn għal 2,4 % tal-PDG fl-2019. It-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2018 jipproġetta defiċit ta' 2,3 % tal-PDG fl-2018 u 2,8 % tal-PDG fl-2019, biex b'hekk jibqa' taħt il-valur referenzjarju fit-Trattat ta' 3 % tal-PDG matul il-perjodu ta' tbassir.

               –Il-bilanċ strutturali, il huwa l-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika aġġustat għaċ-ċiklu ekonomiku u nett minn miżuri ta' darba u miżuri temporanji oħrajn, ittejjeb b'0,5 % tal-PDG fl-2017. It-titjib akkumulat fil-bilanċ strutturali mill-2015 ’l hawn kien jammonta għal 0,7 % tal-PDG.

               –Id-dejn gross tal-gvern żdied għal 97,0 % fl-2017, minn 96,6 % fl-2016, l-aktar minħabba aġġustamenti bejn il-fondi u l-flussi hekk kif id-defiċit primarju u l-ħlasijiet tal-imgħax kienu ġeneralment paċuti bl-impatt li jnaqqas id-dejn ta’ tkabbir reali u tal-inflazzjoni. It-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2018 jipprevedi li l-proporzjon tad-dejn jonqos għal 96,4 % fl-2018 u 96,0 % fl-2019 l-aktar minħabba tkabbir nominali akbar mill-iżbilanċi primarji u pagamenti pożittivi.

               (10)F'konformità mal-Artikolu 126(12) tat-Trattat, Deċiżjoni tal-Kunsill dwar l-eżistenza ta' defiċit eċċessiv trid tiġi mħassra meta, fil-fehma tal-Kunsill, tkun saret korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv fl-Istat Membru kkonċernat.

               (11)Fil-fehma tal-Kunsill id-defiċit eċċessiv fi Franza ġie kkoreġut u għalhekk jenħtieġ li d-Deċiżjoni 2009/414/KE titħassar.

               (12)Mill-2018 'il quddiem, li hija s-sena ta' wara dik li fiha saret il-korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv, Franza hija soġġetta għall-parti preventiva tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir, u jenħtieġ li timxi lejn l-objettiv ta’ terminu medju tagħha b'pass xieraq, inkluż billi tirrispetta l-livell referenzjarju tal-infiq, u tikkonforma mal-kriterju tad-dejn skont l-Artikolu2(1a) tar-Regolament (KE) Nru 1467/97.

               ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:

               Artikolu 1

               Minn valutazzjoni ġenerali jsegwi li s-sitwazzjoni ta’ defiċit eċċessiv fi Franza ġiet ikkoreġuta.

               Artikolu 2

               Id-Deċiżjoni 2009/414/KE hija b'dan imħassra.

               Artikolu 3

               Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lir-Repubblika Franċiża.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2009/414/KE tas-27 ta’ April 2009 dwar l-eżistenza ta’ żbilanċ eċċessiv fi Franza (ĠU L 135, 30.5.2009, p. 19).

                     (2)

                        Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar li titħaffef u tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta' defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

                     (3)

                        Id-dokumenti kollha relatati mal-proċedura tad-defiċit eċċessiv ta' Franza jinsabu hawn: https://ec.europa.eu/info/business-economy-euro/economic-and-fiscal-policy-coordination/eu-economic-governance-monitoring-prevention-correction/stability-and-growth-pact/corrective-arm-excessive-deficit-procedure/ongoing-excessive-deficit-procedures/france_mt#ongoing-procedure.

                     (4)

                        Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 479/2009 tal-25 ta' Mejju 2009 dwar l-applikazzjoni tal-Protokoll dwar il-proċedura tal-iżbilanċ eċċessiv anness mat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea (ĠU L 145, 10.6.2009, p. 1).

                     (5)

                        F’konformità mal-"Ispeċifikazzjonijiet dwar l-implimentazzjoni tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir Ekonomiku u l-linji gwida dwar il-format u l-kontenut ta' programmi ta' stabbiltà u konverġenza", adottati mill-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju fil-15 ta' Mejju 2017, disponibbli fi:http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-9344-2017-INIT/en/pdf

                     (6)

                        l-Eurostat esprima riżerva dwar il-kwalità tad-data rrapportata minn Franza. L-ewwel nett, l-Eurostat iqis li jenħtieġ li l-Agence Française de Développement tiġi klassifikata fis-settur tal-gvern ġenerali, li jirriżulta f’żieda fid-dejn tal-gvern. It-tieni nett, l-Eurostat iqis li jenħtieġ li l-injezzjoni ta’ kapital mill-Istat f’AREVA (0,1 % tal-PDG) fl-2017 tiġi ttrattata bħala trasferiment kapitali, b’impatt fuq id-defiċit.