               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 20.5.2020
            COM(2020) 520 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Awstrija tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Awstrija tal-2020

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Awstrija tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Awstrija tal-2020

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-17 ta’ Novembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija ma identifikatx lill-Awstrija bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro.

               (2)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2020 għall-Awstrija
                  2
                ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Awstrija biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019
                  3
               , is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Awstrija lejn il-miri nazzjonali tagħha tal-Ewropa 2020.

               (3)Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, għas-soċjetajiet u għall-ekonomiji. Qiegħda tqiegħed is-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tfixkel il-ktajjen tal-provvista globali, tikkawża volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda thedded l-impjiegi tan-nies, l-introjtu tagħhom u n-negozju tal-kumpaniji. Hija tat xokk ekonomiku kbir li diġà qed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni Ewropea. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni
                  4
                li tappella għal rispons ekonomiku kkoordinat għall-kriżi, li jinvolvi lill-atturi kollha fil-livell nazzjonali u tal-Unjoni.

               (4)Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew introduċew miżuri ta’ emerġenza. Kull miżura ta’ emerġenza jenħtieġ li tkun strettament proporzjonata, meħtieġa, limitata fiż-żmien, u konformi mal-istandards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun suġġetta għal sorveljanza demokratika u stħarriġ ġudizzjarju indipendenti.

               (5)Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir
                  5
               . Il-klawżola, kif stipulata fl-Artikoli 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u l-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1467/97, tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis serju fir-ritmu ekonomiku. Fil-Komunikazzjoni tagħha, il-Kummissjoni għarrfet lill-Kunsill bil-fehma tagħha li, minħabba t-tnaqqis qawwi mistenni fir-ritmu ekonomiku, li jirriżulta mit-tifqigħa tal-COVID-19, il-kundizzjonijiet attwali jippermettu l-attivazzjoni tal-klawżola. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri tal-Finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti tluq temporanju mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fi żmien medju, sakemm dan ma jipperikolax is-sostenibbiltà fiskali fi żmien medju. Għall-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ jiddeċiedi wkoll, b’rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Dan jippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment japplikaw filwaqt li jippermetti lill-Kummissjoni u lill-Kunsill iwettqu l-miżuri ta’ koordinazzjoni tal-politika meħtieġa fil-qafas tal-Patt.

               (6)Huwa meħtieġ li titkompla l-azzjoni biex tiġi limitata u kkontrollata l-firxa tal-pandemija, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi permezz ta’ miżuri ta’ appoġġ għan-negozju u għall-unitajiet domestiċi u biex jiġu żgurati kundizzjonijiet adegwati tas-saħħa u s-sigurtà fil-post tax-xogħol bil-ħsieb li terġa’ tibda l-attività ekonomika. L-Unjoni jenħtieġ li tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawn l-oqsma. B’mod parallel, l-Istati Membri u l-Unjoni jenħtieġ li jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex nerġgħu lura għal funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u għal tkabbir sostenibbli, li jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u li jieħdu t-tagħlimiet kollha mill-kriżi.

               (7)Il-kriżi tal-COVID-19 enfasizzat il-flessibbiltà li s-suq uniku joffri sabiex nadattaw għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni rapida u bla xkiel għall-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu tal-merkanzija, tas-servizzi u tal-ħaddiema, miżuri eċċezzjonali li jwaqqfu lis-suq uniku milli jiffunzjona b’mod normali jridu jitneħħew malli ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi attwali wriet il-ħtieġa għal pjanijiet b’saħħithom ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa b’mod partikolari, li jinkludu b’mod partikolari strateġiji ta’ xiri mtejba, ktajjen tal-provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali. Dawn huma elementi ewlenin għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ ta’ tħejjija għall-kriżijiet.

               (8)Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti
                  6
                biex jippermetti lill-Istati Membri jimmobilizzaw ir-riżorsi mhux użati kollha mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawn l-emendi se jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri simplifikati. Biex jittaffew il-pressjonijiet tal-flussi tal-flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. l-Awstrija hija mħeġġa biex tagħmel użu sħiħ minn dawn il-possibbiltajiet biex tgħin lill-individwi u lis-setturi l-aktar milquta mill-isfidi.

               (9)Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar ir-reġjuni  minħabba xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni b’mod partikolari f’reġjuni li jiddependu b’mod sinifikanti fuq it-turiżmu. Dan jinvolvi r-riskju li fl-Awstrija d-disparitajiet reġjonali jkomplu jikbru. Flimkien mar-riskju ta’ treġġigħ lura temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob risponsi ta’ politika mmirati.

               (10)Fl-14 ta’ April 2020, l-Awstrija ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2020 u, fit-30 ta’ April 2020, ippreżentat il-Programm ta’ Stabbiltà tagħha tal-2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess waqt.

               (11)Bħalissa l-Awstrija qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u hija soġġetta għar-regola tad-dejn.

               (12)Fl-aġġornament tekniku tiegħu għall-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 0,7 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 8,0 % tal-PDG fl-2020. Huwa pprojettat li fl-2021 id-defiċit jonqos għal 1,9 % tal-PDG. Wara li naqas għal-livell ta’ 70,4 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-amministrazzjoni pubblika huwa mistenni li jiżdied għal 81,4 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-perspettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata minn inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

               (13)B’rispons għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ koordinat tal-UE, l-Awstrija adottat miżuri baġitarji biex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi għajnuna lil dawk l-individwi u s-setturi li huma milquta b’mod partikolari. Skont il-Programmi ta’ Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji kienu jammontaw għal 5,0 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu t-tisħiħ tas-servizzi tal-kura tas-saħħa, l-għajnuna ta’ emerġenza għal kumpaniji li jinsabu f’diffikultà u l-arranġamenti tax-xogħol għal żmien qasir. Barra minn hekk, l-Awstrija ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jappoġġaw il-likwidità għall-impriżi, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jikkalkula li jammontaw għal 5,0 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu posponimenti tat-taxxa għal taxxi fuq id-dħul personali u korporattivi (2,6 % tal-PDG) u garanziji fuq is-self (2,4 % tal-PDG). Kollox ma’ kollox, il-miżuri li ħadet l-Awstrija huma konformi mal-linji gwida stabbiliti fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar rispons ekonomiku koordinat għat-tifqigħa tal-COVID-19. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ dawn il-miżuri, segwita minn riorjentament tal-politiki fiskali biex jinkisbu pożizzjonijiet fiskali prudenti ta’ żmien medju meta jkunu jippermettu l-kundizzjonijiet ekonomiċi, se tikkontribwixxi biex fiż-żmien medju tinżamm is-sostenibbiltà fiskali.

               (14)Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni b’politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tal-Awstrija huwa mbassar li jkun ta’ -6,1 % tal-PDG fl-2020 u ta’ -1,9 % fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa mbassar li jilħaq it-78,8 % tal-PDG fl-2020 u l-75,8 % fl-2021.

               (15)Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba l-ksur ippjanat mill-Awstrija tal-limitu tad-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi tissuġġerixxi li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/1997 mhuwiex issodisfat.

               (16)Il-Gvern Awstrijak ħa miżuri bla preċedent biex jikkontrolla l-firxa tal-COVID-19. Huwa introduċa regoli stretti ta’ kwarantina u ta’ tbegħid soċjali u għamel disponibbli fondi sostanzjali biex is-sistema tas-saħħa tixtri tagħmir u provvisti, issaħħaħ il-kapaċità tal-laboratorji, u ssaħħaħ il-kapaċità tal-persunal. Il-kura tas-saħħa primarja sabet ruħha taħt pressjoni eċċezzjonali minn żieda bla preċedent fil-ħtieġa ta’ telekonsultazzjonijiet, appuntamenti mediċi u talbiet għal żjarat fid-djar. It-tifqigħa rapida tal-COVID-19 affettwat b’mod qawwi l-ekonomija tal-Awstrija. Miżuri ta’ trażżin nazzjonali u internazzjonali kontra l-virus laqtu kemm in-naħa tad-domanda kif ukoll dik tal-provvista, u dan wassal għal tnaqqis fuq bażi wiesgħa. Għalhekk il-PDG huwa pprojettat li jonqos b’5½ % fl-2020, aktar milli matul il-kriżi ekonomika u finanzjarja fl-2008-2009. Minħabba t-tnaqqis relattivament rapidu fl-infezzjonijiet ġodda, l-Awstrija kienet wieħed mill-ewwel pajjiżi Ewropej li ħabbru rilassament tal-miżuri ta’ trażżin, minn nofs April. Sabiex tiġi evitata ħsara ekonomika fit-tul u biex jittaffew l-impatti soċjali u fuq l-impjiegi tal-kriżi, il-gvern adotta pakkett komprensiv ta’ miżuri biex jappoġġa l-ekonomija Awstrijaka (attwalment EUR 43 biljun, madwar 10 % tal-PDG). Il-pakkett jinkludi skema ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar (Kurzarbeit), fejn is-sigħat tax-xogħol jistgħu jitnaqqsu b’sa 90 % bħala medja fuq perjodu partikolari u min iħaddem jiġi rimborżat 80 % sa 90 % tal-aħħar dħul nett tal-impjegat, skont l-aħħar dħul gross. Is-sett komprensiv ta’ miżuri għan-negozji għandu l-għan li jipprevjeni problemi ta’ likwidità b’mod temporanju u jipprovdi appoġġ dirett speċjalment lil intrapriżi u industriji milquta ħażin b’attenzjoni partikolari fuq intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SME). Dawn jinkludu trasferimenti, appoġġ ta’ likwidità permezz ta’ self, garanziji, injezzjonijiet ta’ ekwità u differimenti tat-taxxa. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju.

               (17)Sa issa, is-sistema tas-saħħa Awstrijaka ffaċċjat b’suċċess il-pandemija tal-COVID-19. L-espansjoni tas-servizzi tal-kura tas-saħħa primarja u ambulatorja b’enfasi fuq il-promozzjoni tas-saħħa u l-prevenzjoni tal-mard jgħinu biex titjieb aktar is-saħħa tal-popolazzjoni. Filwaqt li jinżammu standards ta’ kwalità għolja, il-kosteffiċjenza tista’ tiġi miżjuda permezz ta’ akkwist pubbliku aktar effettiv u mediċini ġeneriċi. Barra minn hekk, is-sistema tal-kura fit-tul tal-Awstrija qed tiffaċċja sfidi strutturali u fiskali, li sa issa ma ġewx indirizzati bir-reqqa. Is-sistema tipprovdi servizzi komparattivament ta’ kwalità għolja, iżda qed tiffaċċja sfidi ta’ persunal, li qed isiru saħansitra aktar perċepibbli u evidenti fil-kriżi attwali. Is-settur tal-kura fit-tul jiddependi ħafna fuq il-kura pprovduta minn ħaddiema minn Stati Membri oħra, li jindika l-ħtieġa li jiġi żgurat il-fluss liberu tal-ħaddiema transfruntiera. Barra minn hekk, remunerazzjoni adegwata tista’ tgħin biex tagħmel ix-xogħol tal-infermiera aktar attraenti.

               (18)Il-politika tat-taxxa għandha rwol importanti fl-appoġġ tal-unitajiet domestiċi u tan-negozji matul it-trażżin u se tkun kruċjali fit-trawwim tal-irkupru ekonomiku wara l-kriżi. It-taħlita tat-taxxa tal-Awstrija hija kkaratterizzata minn piż kbir fuq ix-xogħol, filwaqt li l-potenzjal tad-dħul mit-taxxi relatati mal-ġid u t-taxxi ambjentali għadu fil-biċċa l-kbira mhux sfruttat u t-taxxi fuq il-konsum jistgħu jsiru aktar effiċjenti. Ir-riformi tat-taxxa jistgħu jgħinu biex iċaqilqu t-taħlita tat-taxxa lejn sorsi li huma inqas detrimentali għat-tkabbir inklużiv u sostenibbli, u jipprovdu bażi solida għall-irkupru. B’mod partikolari, it-taxxi mhux użati b’mod suffiċjenti fuq l-alkoħol u t-tabakk, it-tniġġis u l-konsum tar-riżorsi jimplikaw effetti ta’ direzzjoni u potenzjal ta’ dħul mhux użati. Il-livell inugwali, iżda ġeneralment baxx ta’ tassazzjoni fuq l-enerġija jimmina l-effiċjenza u l-effikaċja tagħha bħala għodda ta’ politika biex jiġi inċentivat il-konsum li huwa ta’ benefiċċju għall-ambjent. B’mod partikolari, it-tassazzjoni konsistenti tal-emissjonijiet tas-CO2 tagħmel is-sorsi tal-enerġija li ma jagħmlux ħsara lill-klima aktar kompetittivi u tipprovdi spazju fiskali biex jitnaqqsu taxxi li jikkawżaw aktar distorsjoni. Taxxi ogħla fuq l-enerġija relatata mas-CO2 jgħinu biex jiġu internalizzati l-ispejjeż soċjali tat-tniġġis, biex il-konsumaturi jkunu jistgħu jiddependu aktar fuq sorsi rinnovabbli u biex l-investituri jitħeġġu jinvestu f’teknoloġiji li ma jagħmlux ħsara lill-klima. Fl-aħħar nett, użu akbar ta’ taxxi relatati mal-ġid jista’ jagħmel is-sistema tat-taxxa aktar ġusta, speċjalment minħabba l-inugwaljanza għolja fil-ġid persistenti tal-Awstrija. B’mod partikolari, it-taxxi rikorrenti fuq il-proprjetà u fuq il-wirt taw prova li huma relattivament favorevoli għat-tkabbir u progressivi u jenħtieġ li ma jiġux traskurati f’dak li jirrigwarda l-ġenerazzjoni tad-dħul mit-taxxa biex jiġu restawrati l-finanzi pubbliċi.

               (19)Filwaqt li l-Awstrija kellha prestazzjoni tajba fit-Tabella tal-Valutazzjoni Soċjali li tappoġġa l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, in-nuqqasijiet fil-kopertura jistgħu jfissru nuqqas ta’ protezzjoni tal-introjtu għall-gruppi vulnerabbli matul il-kriżi tal-COVID-19 u jistgħu jirrikjedu miżuri addizzjonali. Filwaqt li l-qgħad fost iż-żgħażagħ qed jiżdied, il-persuni qiegħda, il-persuni qiegħda fit-tul, il-ħaddiema mhux standard u l-persuni mwielda barra mill-pajjiż huma partikolarment fir-riskju tal-faqar. Politiki attivi tas-suq tax-xogħol li jipprovdu opportunitajiet ta’ tagħlim tul il-ħajja u titjib tal-ħiliet se jibqgħu ta’ importanza kruċjali. L-istudenti żvantaġġati, inklużi studenti b’diżabilità, isofru b’mod partikolari f’ċirkostanzi li jeħtieġu tagħlim mill-bogħod. Filwaqt li madwar 10 % tal-istudenti taħt il-15-il sena ma għandhomx aċċess għal ambjent ta’ tagħlim virtwali, il-gvern tal-Awstrija, b’reazzjoni għall-kriżi tal-COVID-19, ħa miżuri ta’ mitigazzjoni billi pprovda kompjuters lill-istudenti f’riskju. Madankollu, hemm ir-riskju li l-inugwaljanzi diġà eżistenti fil-kisba edukattiva, marbuta mal-isfondi soċjoekonomiċi u tal-migrazzjoni, jiġu aggravati. Strateġija ta’ rkupru li ttejjeb l-aċċess għall-edukazzjoni u l-kura inklużivi u ta’ kwalità tajba tat-tfal iż-żgħar li ntwera li jirrimedjaw għall-iżvantaġġi soċjali, tipproduċi benefiċċji soċjoekonomiċi fi żmien medju u twil u tipprovdi opportunitajiet għan-nisa biex ikollhom aċċess sħiħ għas-suq tax-xogħol. Ir-rata kumplessiva tal-impjieg tan-nisa kienet għolja qabel il-kriżi, iżda kważi nofshom kienu jaħdmu part-time (marbuta ma’ sigħat qosra tal-ftuħ tal-iskejjel u tal-faċilitajiet tal-kura tat-tfal) u dan ikkawża distakk mhux aġġustat sinifikanti bejn il-pagi tal-irġiel u dawk tan-nisa.

               (20)L-effikaċja tal-miżuri ta’ appoġġ tal-COVID-19 biex jiġu megħjuna d-ditti taħt pressjoni, il-preservazzjoni tal-ambjenti tan-negozju, u l-evitar tal-insolvenzi jiddependu fuq l-implimentazzjoni rapida u mhux burokratika tagħhom mill-awtoritajiet pubbliċi u l-intermedjarji. Negozji ġodda u negozji li qed jespandu jistgħu jeħtieġu appoġġ speċifiku, pereż. fil-forma ta’ istituzzjonijiet pubbliċi li jixtru ishma ta’ ekwità u inċentivi għal fondi ta’ kapital ta’ riskju biex jinvestu aktar f’dawn id-ditti. Dan biex jissaħħu dawk il-kumpaniji li huma vitali għall-irkupru iżda wkoll biex jiġi evitat il-bejgħ bl-għaġla ta’ ditti Ewropej strateġikament importanti. Minbarra appoġġ ta’ finanzjament, ditti taħt pressjoni, b’mod partikolari dawk iżgħar, jeħtieġu ambjent ta’ negozju li jappoġġahom. Il-piż amministrattiv u d-densità regolatorja jimponu spejjeż li l-kumpaniji issa jistgħu jaffordjaw inqas minn qatt qabel. L-isforzi biex jitnaqqsu l-piżijiet mhux meħtieġa u jiġu pprovduti servizzi pubbliċi diġitali effiċjenti huma mezz effettiv biex in-negozji jingħataw appoġġ b’mod immedjat u tanġibbli mingħajr ma jintefa’ piż fuq il-kontribwent. Il-qafas tal-insolvenza jenħtieġ li jkun immirat lejn il-prevenzjoni iżda wkoll lejn ix-xoljiment rapidu u l-għoti tat-“tieni opportunità”. Networks għas-soluzzjoni tat-tilwim, bħas-SOLVIT, jgħinu lill-kumpaniji fi żminijiet ta’ tfixkil għas-suq uniku u jeħtieġu riżorsi adegwati.

               (21)Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu implimentati minn qabel u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Dan l-investiment se jkun l-aktar effettiv meta jiffoka fuq l-innovazzjoni, id-diġitalizzazzjoni u t-tranżizzjoni ekoloġika sabiex tiżdied il-produttività u tiġi żgurata l-kompetittività sostenibbli. L-intensità tar-riċerka u l-iżvilupp (RuŻ) tal-Awstrija kienet waħda mill-ogħla fl-Unjoni iżda l-pajjiż waqa’ lura meta mqabbel mal-mexxejja tal-innovazzjoni f’termini ta’ eżiti tal-innovazzjoni. Issa li ħafna baġits tar-riċerka tan-negozji jinsabu taħt pressjoni, huwa saħansitra aktar importanti li l-isforzi tar-RuŻ tal-Awstrija  jiġu tradotti fi xjenza eċċellenti u f’innovazzjoni avvanzata, li jinżamm l-investiment pubbliku fir-riċerka bażika, u li jiġi żgurat finanzjament ta’ ekwità għal negozji li qed jespandu innovattivi. Id-diġitalizzazzjoni tibqa’ essenzjali għall-ftuħ tal-ekonomija u għat-tħejjija għan-“normalità l-ġdida” wara l-lockdown. Id-diffużjoni dgħajfa tat-teknoloġiji diġitali u l-mudelli kummerċjali fost kumpaniji iżgħar tirrappreżenta ostaklu għat-tkabbir tal-produttività. Filwaqt li l-ħiliet diġitali tal-Awstrijaċi huma b’mod ġenerali ogħla mill-medja tal-UE, ma hemmx biżżejjed studenti li jiggradwaw fl-informatika biex jimlew il-pożizzjonijiet kollha disponibbli. Livelli ogħla ta’ kummerċ elettroniku, xogħol mid-dar u gvern elettroniku (pereżempju) se jeħtieġu aktar investiment fl-infrastruttura (inkluż il-5G u l-broadband rurali), fit-tagħmir u fil-ħiliet.

               (22)It-trasformazzjoni tal-Awstrija f’ekonomija newtrali għall-klima se teħtieġ investiment privat u pubbliku kbir fit-tul. Il-pjan nazzjonali tal-enerġija u l-klima tal-Awstrija jidentifika sfidi sinifikanti biex tintlaħaq il-mira tiegħu għall-2030 għal emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett ta’ serra li mhumiex koperti mill-iskema għall-iskambju tal-kwoti tal-emissjonijiet tal-Unjoni. It-titjib tal-produttività tar-riżorsi huwa mutur ewlieni għal tkabbir futur filwaqt li jimminimizza l-impatti fuq l-ambjent. It-tnaqqis tal-emissjonijiet relatati mat-trasport huwa essenzjali biex jintlaħqu l-istandards tal-kwalità tal-arja u l-miri tal-klima. Il-frontloading u t-twettiq ta’ investimenti ġodda biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika se jgħinu biex jinħolqu impjiegi ekoloġiċi ġodda u tingħata spinta lill-ekonomija hekk kif toħroġ mill-modalità tal-ġestjoni tal-kriżijiet. L-investimenti fl-ekoinnovazzjoni jwasslu għat-tkabbir tal-produttività filwaqt li jnaqqsu l-impronta ekoloġika tal-Awstrija. L-ipprogrammar tal-Fond ta’ Tranżizzjoni Ġusta għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Awstrija tindirizza wħud mill-isfidi ppreżentati mit-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiż. Dan jippermetti lill-Awstrija tagħmel l-aħjar użu minn dan il-fond.

               (23)Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet attwali jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu indirizzati l-isfidi strutturali fi żmien medju sa twil. Dawk ir-rakkomandazzjonijiet jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu mmonitorjati matul iċ-ċiklu annwali tas-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan japplika wkoll għal rakkomandazzjonijiet rigward politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet tal-aħħar jenħtieġ li jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u strateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi attwali.

               (24)Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li tista’ tikkontribwixxi għal ekonomija sostenibbli. L-Istati Membri evalwaw il-progress fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (Sustainable Development Goals, SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom. Billi tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet ta’ hawn taħt, l-Awstrija se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

               (25)Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali biex jinkiseb irkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-COVID-19. Bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro – u b’kunsiderazzjoni tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro – l-Awstrija jenħtieġ li tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet taż-żona tal-euro u kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra taż-Żona tal-Euro.

               (26)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Awstrija u ppubblikatha fir-rapport speċifiku għall-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-Programm ta’ Riforma Nazzjonali tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Awstrija fi snin preċedenti. Hija mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fl-Awstrija imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (27)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) ta’ hawn taħt,

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Awstrija tieħu azzjoni fl-2020 u l-2021 biex:

               1.F’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali, tieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati biex tikseb pożizzjonijiet fiskali prudenti fi żmien medju u tiżgura s-sostenibbiltà tad-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Ittejjeb ukoll ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa billi ssaħħaħ is-saħħa pubblika u l-kura primarja.

               2.Tiżgura aċċess ugwali għall-edukazzjoni u żżid it-tagħlim diġitali.

               3.Tiżgura implimentazzjoni effettiva ta’ miżuri ta’ likwidità u ta’ appoġġ, b’mod partikolari għal intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju, u tnaqqas il-piż amministrattiv u regolatorju. Tavvanza l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u l-promozzjoni tal-investiment privat biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku. Tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq l-innovazzjoni, it-trasport sostenibbli, il-produzzjoni u l-użu ndaf u effiċjenti tal-enerġija.

               4.Tagħmel it-taħlita tat-taxxa waħda aktar effiċjenti u li tappoġġa aktar it-tkabbir inklużiv u sostenibbli.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        SWD(2020) 519 final.

                     (3)

                        ĠU C 301, 5.9.2019, p. 117.

                     (4)

                        COM(2020) 112 final.

                     (5)

                        COM(2020) 123 final.

                     (6)

                        Ir-Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5) u r-Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 20.5.2020
            COM(2020) 521 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Polonja tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Polonja tal-2020

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Polonja tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Polonja tal-2020

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lill-Polonja bħala wieħed mill-Istati Membri li huwa meħtieġ li ssirlu analiżi fil-fond.

               (2)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2020 għall-Polonja
                  2
                ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Polonja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019
                  3
               , is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Polonja lejn il-miri nazzjonali tagħha tal-Ewropa 2020.

               (3)Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa ddikjarat uffiċjalment it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi s-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, tikkawża volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda thedded l-impjiegi tan-nies, l-introjti tagħhom u n-negozju tal-kumpaniji. Ġabet magħha xokk ekonomiku mill-akbar li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet negattivi serji fl-Unjoni Ewropea. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni
                  4
                li tappella għal rispons ekonomiku kkoordinat għall-kriżi, li jinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u tal-Unjoni.

               (4)Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew introduċew miżuri ta’ emerġenza. Kull miżura ta’ emerġenza jenħtieġ li tkun strettament proporzjonali, neċessarja, għal żmien limitat, u f’konformità mal-istandards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għas-sorveljanza demokratika u għal stħarriġ ġudizzjarju indipendenti.

               (5)Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir
                  5
               . Il-klawżola, kif inhu stipulat fl-Artikoli 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) 1466/97 u l-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament (KE) 1467/97, tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-Komunikazzjoni tagħha, il-Kummissjoni kkondividiet il-fehma tagħha mal-Kunsill li, minħabba t-tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku mistenni kaġun tat-tifqigħa tal-COVID-19, il-kundizzjonijiet attwali jippermettu l-attivazzjoni tal-klawżola. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri tal-Finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti li temporanjament ir-rotta tiddevja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju ta’ żmien medju, dment li dan ma jipperikolax is-sostenibbiltà fiskali fi żmien medju. Għall-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ jiddeċiedi wkoll, b’rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Tippermetti lill-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment japplikaw filwaqt li tippermetti lill-Kummissjoni u lill-Kunsill jieħdu l-miżuri ta’ koordinazzjoni tal-politika neċessarji fil-qafas tal-Patt.

               (6)Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex tiġi limitata u kkontrollata l-firxa tal-pandemija, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi permezz ta’ miżuri ta’ appoġġ għan-negozji u għall-unitajiet domestiċi u biex jiġu żgurati kundizzjonijiet tas-saħħa u s-sikurezza adegwati fil-post tax-xogħol bl-għan li tissokta l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawn l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex jerġgħu lura għal funzjonament normali tas-soċjetajiet u tal-ekonomiji tagħna u għal tkabbir sostenibbli, li jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jisiltu t-tagħlimiet kollha mill-kriżi.

               (7)Il-kriżi tal-COVID-19 uriet biċ-ċar il-flessibbiltà li joffri s-Suq Uniku biex jadatta għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel għall-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, iridu jitneħħew il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-Suq Uniku jaħdem b’mod normali, hekk kif dawn ma jibqgħux aktar indispensabbli. Il-kriżi attwali wriet il-bżonn ta’ pjanijiet ta’tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa, li jinkludu b’mod partikolari strateġiji mtejba ta’ xiri, katini diversifikati ta’ provvista u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali. Dawn huma elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ ta’ tħejjija għall-kriżijiet.

               (8)Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti
                  6
                biex jippermetti lill-Istati Membri jimmobilizzaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex dawn ikunu jistgħu jittrattaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawn l-emendi se jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri simplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet tal-flussi tal-flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Polonja hija mħeġġa tuża bis-sħiħ dawn il-possibbiltajiet biex tgħin lill-individwi u s-setturi l-aktar affettwati mill-isfidi.

               (9)Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija x’aktarx li ma jinfirxux bl-istess mod fir-reġjuni differenti minħabba xejriet ta’ speċjalizzazzjoni differenti. Dan jinvolvi riskju li jinfirxu aktar l-inugwaljanzi territorjali fil-Polonja. Flimkien mar-riskju li l-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri jisfaxxa temporanjament, is-sitwazzjoni attwali titlob risposti mmirati ta’ politika.

               (10)Fid-29 ta’ April 2020, il-Polonja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2020 u fit-30 ta’ April 2020 ippreżentat il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tagħha. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess waqt.

               (11)Bħalissa l-Polonja qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

               (12)Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill rrakkomanda lill-Polonja biex tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali ta’ nefqa primarja netta tal-Gvern
                  7
                ma taqbiżx l-4,2 % fl-2019, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,6 % tal-PDG. Il-valutazzjoni kumplessiva tal-Kummissjoni tikkonferma devjazzjoni sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament rakkomandat lejn l-objettiv baġitarju ta’ żmien medju fl-2019 kif ukoll tal-2018 u l-2019 f’daqqa. Madankollu, fid-dawl tal-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali, mhumiex iġġustifikati passi ulterjuri bil-proċedura ta’ devjazzjoni sinifikanti għall-Polonja.

               (13)Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu tal-2020, il-Gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 0,7 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 8,4 % tal-PDG fl-2020. Wara li naqas għal 46,0 % tal-PDG fl-2019, id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 55,2 % fl-2020. Il-prospetti makroekonomiċi u fiskali huma milquta minn inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

               (14)Bħala rispons għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, il-Polonja adottat miżuri baġitarji biex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi għajnuna lil dawk l-individwi u s-setturi l-aktar milquta. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, dawk il-miżuri baġitarji jammontaw għal 3,2 % tal-PDG u jinkludu allowances għall-persuni li jaħdmu għal rashom u impjegati b’kuntratti tax-xogħol mhux standard, li jeżentaw lill-kumpaniji mill-kontribuzzjonijiet soċjali (dawn għandhom jitħallsu mill-Istat), u sussidji għall-pagi għal ċerti kumpaniji. Barra minn hekk, il-Polonja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex isostnu l-likwidità għan-negozji bħall-garanziji ta’ self lill-intrapriżi. L-impatt fiskali tal-miżuri baġitarji pprovduti fil-Programm ta’ Konverġenza jvarja l-aktar minħabba t-trattament tas-self lill-kumpaniji. Skont l-avviżi tal-awtoritajiet, it-tbassir tal-Kummissjoni huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li s-self ekwivalenti għal madwar 2¾ punti perċentwali tal-PDG se jiġi kkonvertit f’sussidji u b’hekk jiġi rreġistrat bħala nefqa fl-2020.  B’mod kumplessiv, il-miżuri meħuda mill-Polonja huma f’konformità mal-linji gwida stabbiliti fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar rispons ekonomiku koordinat għat-tifqigħa tal-COVID-19. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ dawn il-miżuri, segwita minn iffukar mill-ġdid tal-politiki fiskali biex jinkisbu pożizzjonijiet fiskali prudenti fi żmien medju meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jagħtu lok għal dan, se tikkontribwixxi għall-ippreservar tas-sostenibbiltà fiskali fi żmien medju.

               (15)Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni skont il-politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tal-Polonja huwa mbassar li jkun ta’ -9,5 % tal-PDG fl-2020 u -3,8 % fl-2021. Il-projezzjoni tal-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika hija li jibqa’ taħt is-60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021.

               (16)Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji f’konformità mal-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba l-ksur ippjanat min-naħa tal-Polonja tal-limitu tad-defiċit tal-PDG ta’ 3 % fl-2020. Kollox ma’ kollox, l-analiżi tissuġġerixxi li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/1997 mhuwiex issodisfat.

               (17)It-tifqigħa tal-COVID-19 tefgħet lill-Polonja f’sitwazzjoni soċjali u ekonomika ġdida. Għall-ewwel darba fi kważi tliet deċennji, hija prevista reċessjoni għall-2020. Skont id-data pprovduta mill-Gvern, l-impatt tal-pandemija fuq is-saħħa tal-popolazzjoni kien kollox ma’ kollox baxx, fosthom minħabba adozzjoni bikrija ta’ miżuri bla preċedent bħall-kwarantina stretta u t-tbegħid soċjali. Sa issa, l-aktar konsegwenzi negattivi ġew osservati fis-settur tas-servizzi (inkluż it-trasport, il-kummerċ tal-bejgħ bl-imnut u bl-ingrossa u d-divertiment), kif ukoll fil-manifattura, minħabba interruzzjonijiet fil-katini tal-provvista. Biex jagħmel tajjeb għall-impatt ekonomiku tar-restrizzjonijiet imposti, il-Gvern nieda sett ta’ miżuri li jammontaw għal madwar 9 % tal-PDG tal-Polonja (miżuri li jżidu d-defiċit u miżuri ta’ likwidità f’daqqa), li jinkludu l-finanzjament mill-Unjoni. Dan huwa sostnut ukoll mill-miżuri ta’ provvediment ta’ likwidità tal-Bank Nazzjonali tal-Polonja. Is-sostenn tal-Gvern jiffoka fuq l-istabbilizzazzjoni tal-ekonomija fi żmien qasir permezz tas-sostenn għall-introjti tal-impjegati, l-għoti ta’ finanzjament lin-negozji li qed jiffaċċjaw tnaqqis fid-dħul, it-tisħiħ tar-reżiljenza u tal-kapaċità ta’ rispons tas-settur tas-saħħa, u t-tisħiħ tas-sistema finanzjarja. Tinkludi wkoll programmi ta’ investiment għas-sostenn tal-irkupru ekonomiku fi żmien medju. Id-domanda pubblika għar-rispons politiku, inkluż permezz ta’ eżenzjonijiet mill-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali, benefiċċji għall-impjegati f’kumpaniji li qed jissospendu l-attività tagħhom u aċċess għas-self għall-mikrointrapriżi hija għolja. Il-pandemija tal-COVID-19 hija mistennija li tikkontribwixxi għat-tnaqqis fil-PDG b’4,3 % fl-2020, segwit bi rkupru ta’ 4,1 % fl-2021.

               (18)Il-pandemija tal-COVID-19 ġabet magħha l-bżonn li jiġu implimentati miżuri bla preċedent fis-sistema tas-saħħa. Saru nefqiet kunsiderevoli bħax-xiri ta’ tagħmir u provvisti relatati mas-saħħa, żdiedet il-kapaċità tal-isptarijiet u l-laboratorji, kif ukoll issaħħet il-kapaċità tal-persunal. Hemm bżonn ukoll allokazzjoni ta’ riżorsi addizzjonali biex jikkumpensaw għal servizzi tas-saħħa u investimenti oħra li ġew posposti jew ridirezzjonati. Qabel it-tifqigħa tal-COVID-19, in-nefqa pubblika fis-sistema tas-saħħa kienet 4,8 % tal-PDG, taħt il-medja tal-UE ta’ 7 % tal-PDG fl-2018. Dan, flimkien ma’ allokazzjoni mhux mill-aqwa tal-fondi, jostakola t-tħaddim tas-sistema tas-saħħa u l-aċċess għaliha. Fl-2018, il-proporzjon tal-popolazzjoni Pollakka li rrapportat ħtiġijiet mhux issodisfati għal analiżijiet mediċi kien jammonta għal 4,2 %, kunsiderevolment ogħla mit-2 % fil-livell tal-Unjoni. L-għadd ta’ tobba u infermiera prattikanti meta mqabbel mal-popolazzjoni huwa fost l-aktar baxx fl-Unjoni u d-distribuzzjoni tal-ħaddiema fil-qasam tal-kura tas-saħħa mhijiex indaqs fil-pajjiż kollu. Is-saħħa pubblika, is-saħħa elettronika u l-kura primarja, li huma kruċjali biex jittejbu l-prevenzjoni u l-aċċess, u biex is-sistema ssir reżiljenti għall-isfidi fil-futur, għadhom sottożviluppati. Il-pandemija kellha impatt fuq il-faċilitajiet ta’ kura fit-tul fejn bosta mir-residenti tagħhom huma grupp ta’ riskju għoli.

               (19)Il-pandemija tal-COVID-19 se jkollha impatt sinifikanti fuq is-suq tax-xogħol, li se jibdel ix-xejra fir-rigward tat-tnaqqis fil-qgħad ta’ dawn l-aħħar snin. Ir-rata tal-qgħad hija mistennija li ma tibqax ta’ 3,3 % bħalma kienet fl-2019 u tiżdied għal madwar 7,5 % fl-2020, u tirkupra daqsxejn għal 5,3 % fl-2021. Ir-riskju huwa li dan l-impatt fi żmien qasir isir aktar strutturat fi żmien medju, speċjalment għall-gruppi vulnerabbli. L-iskema temporanja ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar tista’ tkun għodda effettiva biex jiġu ppreservati l-impjiegi, b’biżżejjed inċentivi biex il-kumpaniji japplikawha. Fl-istess waqt, minkejja l-iżviluppi favorevoli qabel ma feġġet il-kriżi tal-COVID-19, il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol ta’ xi gruppi, speċjalment in-nisa, il-persuni bi ftit ħiliet, il-persuni avvanzati fl-età u l-persuni b’diżabbiltà u dawk li jieħdu ħsiebhom, baqgħet baxxa. Il-migrazzjoni minn pajjiżi li mhumiex fl-UE għenet biex jitrażżan in-nuqqas ta’ ħaddiema, iżda jaf ikun diffiċli li jinkiseb influss kontinwu ta’ ħaddiema migranti kaġun tar-restrizzjonijiet tal-kontrolli fil-fruntieri. It-titjib tal-arranġamenti tax-xogħol flessibbli, fosthom ix-xogħol mill-bogħod u skemi ta’ xogħol b’ħinijiet flessibbli, b’mod partikolari fl-ambitu ta’ tipi permanenti ta’ impjiegi, jista’ għalhekk jgħin fir-rispons għall-kriżi kif ukoll jgħin fis-sostenn lill-gruppi b’rati aktar baxxi ta’ attività biex isibu impjieg permanenti. Dan itejjeb ukoll ir-reżiljenza tas-suq tax-xogħol matul kull tnaqqis fir-ritmu ekonomiku fil-futur.

               (20)Biex jitnaqqsu l-impatti soċjali tal-pandemija tal-COVID-19 hemm bżonn ta’ xbieki ta’ sikurezza sostanzjali biex il-koeżjoni soċjali tiġi sostnuta u biex jiġi appoġġat l-irkupru ekonomiku. F’dawn l-aħħar snin, il-Polonja nediet programm estensiv ta’ trasferimenti soċjali, inklużi l-allowances universali għat-tfal u l-benefiċċju addizzjonali ta’ darba li għandu jitħallas kull sena lill-pensjonanti, li jammonta għal kważi 2,5 % tal-PDG kull sena. Dawn il-miżuri ma jiddependux mill-mezzi ta’ dak li jkun u hemm marġni għal mira aħjar. Fl-istess waqt, il-kopertura tal-benefiċċji soċjali hija baxxa għall-persuni bl-aktar introjti baxxi. L-akbar żieda fil-faqar estrem irrappurtata fl-2019 mill-istħarriġ dwar il-baġit tal-unitajiet domestiċi ġiet osservata fir-rigward tal-persuni jew familji li jgħixu fuq l-allowances (li mhumiex pensjonijiet u pensjonijiet għad-diżabilità), li jindika dgħufijiet fis-sistema tas-sigurtà soċjali. Barra minn hekk, mhux it-tipi kollha ta’ kuntratti tax-xogħol jipprovdu aċċess għall-protezzjoni soċjali, bħall-benefiċċji adegwati għall-qgħad, għall-maternità, għall-mard u għall-invalidità. Dan iwassal biex xi ħaddiema milquta mill-miżuri ta’ emerġenza jsiru aktar vulnerabbli u jpoġġihom f’riskju li jaqgħu fil-faqar. Barra minn hekk, il-livell ta’ benefiċċji tad-dħul minimu huwa taħt il-medja tal-Unjoni.

               (21)Is-sospensjoni għal għarrieda tal-lezzjonijiet fil-livelli edukattivi kollha ġabet magħha sfidi għas-sistema edukattiva biex jibda jsir tagħlim mill-bogħod. Sabiex jiġu evitati l-inugwaljanzi li qed jikbru, huwa kruċjali li jiġi żgurat li l-istudenti kollha, b’mod partikolari minn ambjenti żvantaġġati, ikollhom aċċess għat-tagħlim mill-bogħod. Madankollu, fl-2018 il-familji ta’ kważi 330 000 student ma kinux attrezzati b’kompjuter b’aċċess għall-internet. Għadd kunsiderevoli ta’ għalliema ma għandhomx il-ħiliet biex jipprovdu tagħlim diġitali. Fl-istess waqt, bosta ġenituri jsibuha diffiċli li jsostnu lil uliedhom fit-tagħlim diġitali u l-iskola mid-dar. It-tkomplija tal-miżuri biex l-iskejjel u l-għalliema jiġu attrezzati b’infrastruttura diġitali u materjali għat-tagħlim online tindirizza wħud minn dawn il-kwistjonijiet u tiżgura l-kwalità. Il-kriżi tal-COVID-19 toħroġ fil-beraħ l-isfida strutturali kumplessiva fir-rigward tal-kisba tal-ħiliet diġitali, billi daqs nofs il-popolazzjoni adulta ma għandhiex ħiliet diġitali bażiċi, u s-sehem kumplessiv tal-adulti fit-tagħlim huwa kunsiderevolment anqas mill-medja tal-Unjoni. Ir-riformi reċenti fl-edukazzjoni vokazzjonali ma tawx biżżejjed inċentiv lil min iħaddem biex jieħdu sehem fiha u t-taħriġ ibbażat fuq ix-xogħol għadu mhux użat biżżejjed. L-iskarsezzi li qed jibdew ifeġġu fir-rigward tal-għalliema jindikaw il-bżonn li l-professjoni tal-għalliema ssir waħda li tattira aktar nies.

               (22)It-tifqigħa tal-COVID-19 kellha impatt aħrax fuq il-kundizzjonijiet tax-xogħol tan-negozji, speċjalment tal-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) u l-mikrointrapriżi. L-offerta ta’ arranġamenti ta’ ħidma mill-bogħod tirrappreżenta sfida, u 10 % biss mill-intrapriżi Pollakki huma diġitalizzati biżżejjed biex ikunu jistgħu jadattaw malajr għal dawn il-kundizzjonijiet ġodda. Wieħed mill-ostakli ewlenin għad-diġitalizzazzjoni tal-SMEs huma l-livelli baxxi ta’ għarfien diġitali fost is-sidien, il-maniġers u l-impjegati. L-użu tat-teknoloġiji diġitali fl-amministrazzjoni pubblika huwa essenzjali biex jiġi żgurat li jiġu pprovduti s-servizzi tal-Gvern kif ukoll biex il-miżuri meħtieġa jiġu orjentati fid-direzzjoni tal-monitoraġġ u l-ġestjoni tal-kriżi. Barra minn hekk, is-servizzi pubbliċi diġitali effiċjenti jwasslu għal tnaqqis tal-piż regolatorju u amministrattiv mhux meħtieġ, li jista’ jkun kruċjali fil-fażi tal-irkupru.

               (23)Sabiex jittaffa l-impatt tal-kriżi, il-Gvern Pollakk joffri sostenn sostanzjali f’likwidità permezz tal-garanziji, self u għotjiet finanzjarji b’kundizzjonijiet lill-kumpaniji milquta, b’attenzjoni mixħuta fuq l-SMEs u l-mikrointrapriżi. Il-miżuri tal-Gvern huma sostnuti mill-Bank Nazzjonali tal-Polonja, fosthom permezz tal-programm ta’ xiri tal-bonds tat-teżor fis-suq sekondarju u tnaqqis kunsiderevoli tar-rati tal-imgħax. L-implimentazzjoni effettiva u f’qasir żmien ta’ dawn il-miżuri u t-trażmissjoni effettiva tagħhom mill-intermedjarji huma essenzjali biex is-settur tan-negozju jingħata palata biex jibqa’ jopera u biex jiġi ffaċilitat l-irkupru. Matul il-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju u l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja jeħtieġ li tiġi mmonitorjata. Il-possibbiltà li jkun hemm differiment tal-ħlas tat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet soċjali u t-tħaffif tal-pagamenti kuntrattwali mill-awtoritajiet pubbliċi wkoll jgħinu biex jittejjeb il-fluss ta’ flus tal-kumpaniji milquta.

               (24)Biex jiġi inkoraġġit l-irkupru ekonomiku, se jkun ta’ importanza li jiġi antiċipat il-finanzjament ta’ proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tingħata promozzjoni lill-investiment pubbliku, fosthom permezz ta’ riformi rilevanti. L-ekonomija tal-Polonja hija intensiva f’termini ta’ karbonju u l-kwalità tal-arja hija fost l-aktar baxxi fl-Unjoni, u dan jirrappreżenta tħassib kbir ambjentali u għas-saħħa. Għaldaqstant huwa essenzjali li jkun hemm ippjanar u li jiġu adottati miżuri ambizzjużi fil-mument opportun skont il-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-Pjan Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima. Filwaqt li l-użu tal-internet bil-fibra fil-Polonja huwa ’l fuq mill-medja tal-UE u sar progress sinifikanti fl-assorbiment tal-broadband ultraveloċi u mobbli fis-snin preċedenti, il-Polonja għadha ’l bogħod mill-miri ta’ konnettività li ħadet impenn dwarhom. L-irkupru jista’ jiġi sostnut ulterjorment permezz ta’ investiment sinifikanti fl-infrastruttura tat-trasport sostenibbli biex tittejjeb il-konnettività bejn iż-żoni periferiċi u ċ-ċentri ta’ attività ekonomika. Il-Polonja kulma jmur se tkun qed tiddependi fuq ix-xjenza u l-innovazzjoni biex tiżgura tkabbir ekonomiku u kompetittività sostenibbli fit-tul. L-infiq ġenerali fuq ir-riċerka u l-iżvilupp b’rabta mal-PDG għadu ’l isfel mill-medja tal-UE u, minkejja l-progress evidenti f’għadd ta’ komponenti tat-taħlita politika tal-ekosistema tal-innovazzjoni tal-pajjiż, il-kooperazzjoni bejn in-negozju u x-xjenza għadu ostaklu ewlieni fir-rotta tal-Polonja biex issaħħaħ l-innovazzjoni. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Polonja tittratta xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija li tkun newtrali fejn tidħol il-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiż
                  8
               . Dan jippermetti lill-Polonja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-fond.

               (25)Ambjent tan-negozju stabbli u prevedibbli u klima ta’ investiment amikevoli jaqdu rwol importanti fi rkupru ekonomiku ta’ wara l-pandemija. L-indipendenza, l-effiċjenza u l-kwalità tas-sistema ġudizzjarja huma komponenti essenzjali f’dan ir-rigward. Iċ-ċertezza tad-dritt, fosthom l-aċċess għall-qrati indipendenti, u l-fiduċja fil-kwalità u l-prevedibbiltà tal-politiki u l-istituzzjonijiet regolatorji huma wkoll fatturi kruċjali għall-operat tas-suq uniku u għas-salvagwardjar tal-pożizzjoni tal-Polonja fil-katini ta’ provvista Ewropej f’sitwazzjoni ta’ wara l-pandemija. Minn barra diversi punti ta’ tħassib li ilhom jeżistu rigward l-istat tad-dritt fil-Polonja li kienu ġew espressi mill-Kummissjoni, li wħud minnhom diġà ġew indirizzati f’deċiżjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, xi żviluppi li kien hemm dan l-aħħar iqajmu aktar tħassib u jpoġġu f’riskju t-tħaddim tal-ordinament ġuridiku Pollakk u tal-Unjoni.

               (26)Ambjent regolatorju sod u stabbli huwa l-bażi biex jiġu sostnuti t-tkabbir ekonomiku u l-investiment tas-settur privat. In-nuqqas ta’ konsultazzjonijiet pubbliċi u mas-sħab soċjali kif suppost għandi effett ta’ detriment fuq l-istabbiltà u r-robustezza tal-ambjent tan-negozju, kif ukoll fuq il-kwalità tal-leġiżlazzjoni. Il-konsultazzjonijiet pubbliċi saru obbligatorji għall-abbozzi ta’ liġi proposti mill-Kunsill tal-Ministri, madankollu, jew ma jsirux inkella mhumiex obbligatorji għall-proposti li qed jużaw trejqiet alternattivi, bħas-sottomissjoni mill-Membri tal-Parlament. Din l-inkonsistenza qed ikollha piż ulterjuri fuq il-kwalità tal-leġiżlazzjoni li tirriżulta. Barra minn hekk, il-kwalità tad-djalogu soċjali marret għall-agħar f’dawn l-aħħar snin, b’mod partikolari minħabba ebda konsultazzjoni fil-proċess tat-tfassil tal-politika jew inkella konsultazzjonijiet qosra ħafna. Jekk jiġi żgurat biżżejjed żmien għall-konsultazzjonijiet, jitjieb l-assorbiment tal-opinjonijiet tal-partijiet ikkonċernati rigward il-liġijiet u d-dokumenti ta’ politika u jitnaqqas l-għadd ta’ liġijiet eżentati mill-konsultazzjonijiet, dan isaħħaħ l-involviment tas-sħab soċjali u jgħin biex tittejjeb il-kwalità tat-tfassil tal-liġijiet. Il-Kunsill għad-Djalogu Soċjali jikkostitwixxi qafas istituzzjonali għad-djalogu soċjali tripartitiku. Madankollu, id-dispożizzjonijiet legali adottati f’April 2020 idgħajfu l-awtonomija tas-sħab soċjali fil-Kunsill għad-Djalogu Soċjali u jeżisti riskju li jkomplu jiddeterjoraw l-effettività tad-djalogu soċjali fil-pajjiż.

               (27)Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet attwali jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu trattati l-isfidi strutturali fi żmien medju sa dak twil. Dawn ir-rakkomandazzjonijiet jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu mmonitorjati matul iċ-ċiklu annwali tas-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan japplika wkoll għal rakkomandazzjonijiet rigward politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Dawn ir-rakkomandazzjonijiet tal-aħħar jenħtieġ li jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi attwali.

               (28)Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. L-Istati Membri evalwaw il-progress fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (Sustainable Development Goals, SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom. Billi tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet ta’ hawn taħt, il-Polonja se tikkontribwixxi għall-progress fir-rigward tal-SDGs u għall-isforz komuni fl-iżgurar tas-sostenibbiltà tal-kompetittività fl-Unjoni.

               (29)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Polonja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2020. Ivvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Polonja fis-snin preċedenti. Mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Polonja, iżda qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (30)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 u l-opinjoni tiegħu
                  9
                hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) ta’ hawn taħt,

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Polonja tieħu azzjoni fl-2020 u l-2021 biex:

               1.F’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali, tieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija, isostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fi żmien medju u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment.. Ittejjeb ir-reżiljenza, l-aċċessibbiltà u l-effettività tas-sistema tas-saħħa, inkluż billi tipprovdi biżżejjed riżorsi u tħaffef l-implimentazzjoni tas-servizzi tas-saħħa elettronika.

               2.Tnaqqas l-impatt tal-kriżi fuq l-impjiegi, b’mod partikolari billi ttejjeb l-arranġamenti tax-xogħol flessibbli u għal żmien qasir. Tqiegħed aħjar il-benefiċċji soċjali fil-mira tagħha u tiżgura l-aċċess tagħhom minn dawk li għandhom bżonnhom. Ittejjeb il-kompetenzi diġitali. Tippromwovi aktar il-bidla diġitali tal-kumpaniji u l-amministrazzjoni pubblika.

               3.Tissokta bl-isforzi biex tiggarantixxi aċċess għal finanzjament u l-likwidità lill-kumpaniji. Tiffinanzja fil-bidu tal-perjodu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġu mbuttat ’il quddiem l-irkupru ekonomiku. Tikkonċentra l-investiment fuq il-bidla diġitali u t-tranżizzjoni ekoloġika, b’mod partikolari fuq l-infrastruttura diġitali, l-użu u l-produzzjoni b’mod nadif u effiċjenti tal-enerġija, u t-trasport sostenibbli, li jikkontribwixxu għal dekarbonizzazzjoni progressiva tal-ekonomija, inklużi r-reġjuni li joperaw bil-faħam.

               4.Ittejjeb il-klima tal-investiment, b’mod partikolari billi tissalvagwardja l-indipendenza ġudizzjarja. Tiżgura konsultazzjonijiet pubbliċi effettivi u l-involviment tas-sħab soċjali fil-proċess tat-tfassil tal-politika.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        SWD(2020) 520 final.

                     (3)

                        ĠU C 301, 5.9.2019, p. 117.

                     (4)

                        COM(2020) 112 final.

                     (5)

                        COM(2020) 123 final.

                     (6)

                        Ir-Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa tal-COVID-19, (Inizjattiva ta’ Investiment fir-Rispons għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5) u r-Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

                     (7)

                        In-nefqa primarja netta tal-Gvern hija magħmula min-nefqa totali tal-Gvern mingħajr in-nefqa fuq l-imgħax, in-nefqa fuq programmi tal-Unjoni li huma korrisposti bis-sħiħ minn dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fuq in-nefqa tal-benefiċċji tal-qgħad. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss iffinanzjata f’livell nazzjonali hija mifruxa fuq perjodu ta’ erba’ snin. Huma kkunsidrati miżuri tad-dħul diskrezzjonali jew żidiet fid-dħul mitluba bil-liġi. Miżuri ta’ darba fuq in-naħa tad-dħul kif ukoll fuq in-naħa tan-nefqa huma mnaqqsa.

                     (8)

                        SWD(2020) 520 final.

                     (9)

                        Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 20.5.2020
            COM(2020) 511 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Kroazja tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Kroazja tal-2020

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Kroazja tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Kroazja tal-2020

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi
                  2
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija identifikat lill-Kroazja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond.

               (2)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2020 għall-Kroazja
                  3
                ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Kroazja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019
                  4
               , is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Kroazja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa tal-2020. Ir-rapport inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li l-Kroazja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi marbuta ma’ livelli għolja ta’ dejn pubbliku, privat u estern f’kuntest ta’ tkabbir potenzjali baxx.

               (3)Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi s-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tfixkel il-ktajjen ta’ provvista dinjija, tikkawża volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u jkollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda thedded l-impjiegi tan-nies, l-introjti tagħhom u n-negozji tal-kumpaniji. Wasslet għal xokk ekonomiku mill-akbar li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni Ewropea. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni
                  5
                li tappella għal rispons ekonomiku kkoordinat għall-kriżi, li jinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u tal-Unjoni.

               (4)Diversi Stati Membri ħabbru stat ta’ emerġenza jew introduċew miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kull miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, limitata fiż-żmien u konformi mal-istandards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li dawn ikunu soġġetti għal sorveljanza demokratika u stħarriġ ġudizzjarju indipendenti.

               (5)Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir
                  6
               . Il-klawżola, kif inhu stipulat fl-Artikoli 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) 1466/97 u l-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament (KE) 1467/97, tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. F’din il-Komunikazzjoni, il-Kummissjoni qasmet il-ħsieb tagħha mal-Kunsill li, minħabba tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku b’riżultat tat-tifqigħa tal-COVID-19, il-kundizzjonijiet attwali jippermettu l-attivazzjoni tal-klawżola. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-Finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju, sakemm dan ma jipperikolax is-sostenibbiltà fiskali fit-terminu medju. Għall-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ jiddeċiedi wkoll, b’rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment japplikaw filwaqt li jippermettu li l-Kummissjoni u l-Kunsill jieħdu l-miżuri ta’ koordinazzjoni tal-politika neċessarji fil-qafas tal-Patt.

               (6)Tenħtieġ azzjoni kontinwa biex tiġi limitata u kkontrollata l-firxa tal-pandemija, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi permezz ta’ miżuri ta’ appoġġ għan-negozji u għall-unitajiet domestiċi u biex jiġu żgurati kundizzjonijiet adegwati għas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol bil-ħsieb li jkun hemm rilanċ tal-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex jerġgħu lura għal funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u għal tkabbir sostenibbli, li jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u li jieħdu t-tagħlimiet kollha mill-kriżi.

               (7)Il-kriżi tal-COVID-19 enfasizzat il-flessibbiltà li joffri s-suq uniku li jadatta għal sitwazzjoniijiet differenti ħafna mis-soltu. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni rapida u bla xkiel għall-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, iridu jitneħħew miżuri eċċezzjonali li jwaqqfu l-funzjonament normali tas-suq uniku hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi attwali wriet il-ħtieġa għal pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa, li jinkludu b’mod partikolari titjib fl-istrateġiji tax-xiri, diversifikazzjoni fil-ktajjen tal-provvista u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali. Dawn huma elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet akbar ta’ tħejjija għall-kriżijiet.

               (8)Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti
                  7
                li jippermettu lill-Istati Membri jimmobilizzaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej biex ikunu jistgħu jittrattaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawn l-emendi se jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri simplifikati u razzjonalizzati. Biex jittaffew il-pressjonijiet ta’ flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Kroazja hija mħeġġa tuża bis-sħiħ dawn il-possibbiltajiet biex tgħin lill-individwi u s-setturi l-aktar affettwati mill-isfidi.

               (9)Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija aktarx se jkunu pjuttost kbar u ma jitqassmux b’mod uniformi fit-territorji Kroati minħabba xejriet ta’ speċjalizzazzjoni differenti. Ir-reġjuni kostali u l-gżejjer li jiddependu ħafna mit-turiżmu se jkunu affettwati b’mod partikolari. Għaldaqstant, is-sitwazzjoni attwali titlob rispons ta’ poltika mfassal apposta.

               (10)Fit-30 ta’ April 2020, il-Kroazja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tagħha tal-2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

               (11)Bħalissa l-Kroazja qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u hija soġġetta għar-regola tad-dejn.

               (12)Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu tal-2020, il-Gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 0,4 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 6,8 % tal-PDG fl-2020 u jitjieb għal defiċit ta’ 2,4 % tal-PDG fl-2021. Wara li fl-2019 il-PDG naqas għal 73,2 %, id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika bħala proporzjon tal-PDG hu mistenni li jiżdied għal 86,7 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Il-perspettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata minn ħafna inċertezza minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

               (13)B’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ koordinat tal-Unjoni, il-Kroazja adottat miżuri baġitarji biex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tgħin lil dawk l-individwi u lis-setturi li ġew affettwati b’mod partikolari. Skont il-Programmi ta’ Konverġenza tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji jammontaw għal 2,8 % tal-PDG. Iż-żewġ miżuri ewlenin huma s-sussidju mħallas lin-negozji biex iżommu l-impjegati u l-eżenzjonijiet mit-taxxa mogħtija lin-negozji l-aktar milquta. Barra minn hekk, il-Kroazja adottat miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu għall-appoġġ tal-likwidità għan-negozji, li l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 jistma għal 1,3 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu d-differimenti tat-taxxa għat-taxxi korporattivi u fuq l-introjtu personali u l-kontribuzzjonijiet soċjali. Kumplessivament, il-miżuri li ħadet il-Kroazja huma konformi mal-linji gwida stabbiliti fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni fuq rispons ekonomiku kkoordinat għat-tifqigħa tal-COVID-19. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ dawn il-miżuri, segwiti minn iffukar mill-ġdid tal-politiki fiskali biex jintlaħqu pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq terminu medju meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, se jikkontribwixxu biex is-sostenibbiltà fiskali tiġi ppreservata fit-terminu medju.

               (14)Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni taħt politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tal-Kroazja huwa mbassar li jkun -7,1 % tal-PDG fl-2020 u -2,2 % fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika għandu jilħaq 88,6 % tal-PDG fl-2020 u jimmodera ruħu għal 83,4 % fl-2021.

               (15)Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji f’konformità mal-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba l-ksur ippjanat mill-Kroazja tat-3 % tal-limitu tad-defiċit tal-PDG fl-2020. Kumplessivament, l-analiżi tissuġġerixxi li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) 1467/1997 ma ġiex issodisfat.

               (16)B’reazzjoni għall-pandemija, il-Kroazja malajr ħadet miżuri estensivi biex tipproteġi liċ-ċittadini tagħha u trażżan il-firxa tal-virus. Il-pandemija (u l-miżuri ta’ konteniment assoċjati) wasslu għal tfixkil serju fl-attività tan-negozju, u kellha effetti negattivi fuq is-suq tax-xogħol. Il-PDG reali huwa stmat li jonqos b’9,1 % fl-2020 u jirkupra b’7,5 % fl-2021, filwaqt li r-rata tal-qgħad hija mbassra li tiżdied għal 10,2 % fl-2020 u titjieb għal 7,4 % fl-2021, skont it-tbassir tal-Kummissjoni. Is-settur tat-turiżmu, li jirrappreżenta sehem sinifikanti ħafna tal-ekonomija Kroata, se jintlaqat bil-kbir. Fl-istess ħin, il-Kroazja kellha tindirizza wkoll l-effetti ta’ terremot qawwi f’Zagreb fit-22 ta’ Marzu 2020. Biex jittaffa l-impatt negattiv fuq l-ekonomija, il-Kroazja wettqet sensiela ta’ miżuri ambizzjużi, fosthom miżuri ta’ appoġġ għall-pagi, eżenzjonijiet u differimenti ta’ taxxi u kontribuzzjonijiet soċjali, appoġġ għall-SMEs, garanziji addizzjonali għall-assigurazzjoni tal-esportazzjoni u moratorji fuq il-pagamenti ta’ self, u miżuri speċifiċi għat-turiżmu u setturi oħra affettwati ħafna.

               (17)It-tifqigħa tal-COVID-19 hija test tar-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa tal-Kroazja. Għalkemm l-aċċess għall-kura tas-saħħa huwa ġeneralment tajjeb fil-Kroazja, il-ħtiġijiet mediċi li ma ġewx issodisfati minħabba d-distanza huma fost l-ogħla fl-Unjoni. Distribuzzjoni ġeografika aktar ibbilanċjata tal-ħaddiema tas-saħħa u l-faċilitajiet tas-saħħa tippermetti aċċess aktar faċli għas-servizzi tas-saħħa. Id-diviżjoni tar-responsabbiltà għall-faċilitajiet tal-kura tas-saħħa fil-Kroazja bejn il-Gvern ċentrali u l-awtoritajiet tal-kontej tħalli lok għal titjib. Il-Gvern ċentrali jrid ikopri d-djun tal-isptarijiet li huma sjieda tal-kontej iżda għandu mezzi limitati biex jinfluwenza kif jiġu ġestiti. Huwa kruċjali li jkun hemm kooperazzjoni aktar mill-qrib bejn il-Gvern ċentrali u l-kontej biex jiġi żgurat il-forniment tal-prodotti mediċi kritiċi u biex ikunu jistgħu jittieħdu passi biex tiġi limitata l-firxa tal-COVID-19. L-użu ta’ għodod tas-saħħa elettronika jippermetti li jkun hemm kuntatt dirett bejn il-ħaddiema tas-saħħa u li jonqsu l-pazjenti, u jonqos ukoll ir-riskju tal-infezzjonijiet. L-użu tal-preskrizzjonijiet elettroniċi huwa mifrux, iżda proporzjon baxx ħafna tar-riferimenti u tar-rekords tas-saħħa huma diġitali.

               (18)Minħabba tnaqqis fl-attività ekonomika, l-impjegaturi qed isibu diffikultà biex iħallsu l-pagi, u dan huwa mistenni li jirriżulta f’żieda fil-livelli tal-qgħad u tal-faqar, u saħansitra jinħassu aktar l-inugwaljanzi territorjali. Tradizzjonalment, il-parteċipazzjoni fil-miżuri ta’ politika attiva tas-suq tax-xogħol kienet baxxa ħafna, iżda fiċ-ċirkustanzi attwali dawn il-programmi qed isiru aktar prominenti. Sabiex jingħata sostenn lill-impjegaturi u jiġi minimizzat l-għadd ta’ sensji, jenħtieġ li jittejbu dawn il-miżuri, kif ukoll skemi oħra ta’ sostenn marbuta biż-żmien, b’mod partikolari l-iskemi ta’ xogħol b’ħinijiet aqsar. Fit-terminu qasir, dawn jippreservaw l-impjiegi, iżda anki fit-terminu medju, hemm lok biex tittejjeb l-antiċipazzjoni tal-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol matul il-fażi ta’ rkupru. Jenħtieġ li s-servizz pubbliku tal-impjiegi tal-Kroazja jżid l-isforzi tiegħu biex jappoġġa l-forza tax-xogħol fl-iżvilupp tal-ħtiġijiet xierqa (pereżempju l-ħiliet diġitali), jiżviluppa l-istrateġiji ta’ sensibilizzazzjoni lejn il-popolazzjoni inattiva u jiġġieled kontra x-xogħol mhux iddikjarat. Il-benefiċċju tal-qgħad ma jipprovdix xibka ta’ sikurezza għall-ħaddiema mogħtija s-sensja, billi kemm il-kopertura kif ukoll l-adegwatezza huma baxxi. Il-kapaċità tat-tnaqqis tal-faqar tal-benefiċċju tal-introjtu minimu wkoll ġiet evalwata bħala dgħajfa, f’kuntest tar-rati għoljin tal-faqar u tal-esklużjoni soċjali, l-inugwaljanzi territorjali u l-fatturi ta’ riskju relatati mal-età, mal-ġeneru u mad-diżabbiltà.

               (19)L-affidabbiltà tal-konnettività tal-internet toħloq tħassib. L-unitajiet domestiċi fil-Kroazja ma għandhomx aċċess għal internet b’veloċità għolja fid-dar. Madwar 70 % tal-unitajiet domestiċi għandhom użu tal-broadband fiss, u 6 % biss għandhom mill-inqas użu tal-broadband fiss ta’ 100Mbps. Speċjalment fiż-żoni rurali, dan jista’ jipprevjeni t-telexogħol u t-tagħlim mill-bogħod, b’mod partikolari fost il-gruppi vulnerabbli, bħal studenti minn familji żvantaġġati jew dawk b’diżabbiltà. Hemm riskju li dawn il-gruppi jiġu esklużi bil-bidla għal għarrieda għal soċjetà aktar diġitalizzata. Jenħtieġ li jittejbu l-arranġamenti ta’ ħidma alternattiva li jużaw it-teknoloġija diġitali, b’kooperazzjoni mill-qrib mas-sħab soċjali, billi s-sehem tal-ħaddiema li jużaw it-telexogħol (minn 6 sa 7 %) huwa nofs il-medja tal-UE.

               (20)In-nuqqas ta’ ħaddiema kontinwament affettwa xi setturi tal-ekonomija, l-aktar minħabba li hemm diskrepanza fil-ħiliet. Il-promozzjoni tal-akkwist ta’ ħiliet adegwati, inkluż ħiliet diġitali, matul l-edukazzjoni u t-taħriġ inizjali u aktar tard permezz ta’ taħriġ mill-ġdid u titjib tal-ħiliet, tista’ żżid il-produttività u tindirizza d-diskrepanza fil-ħiliet. Il-kwalità u l-inklużività tas-sistema tal-edukazzjoni u t-taħriġ trid titjieb fil-livelli kollha, u r-riforma kurrikulari trid tkompli. L-introduzzjoni tal-edukazzjoni diġitali diġà wriet il-valur tagħha f’din il-kriżi; jenħtieġ li l-infrastruttura u l-materjal għall-edukazzjoni u t-taħriġ diġitali u tal-ħiliet diġitali tal-għalliema, tal-istudenti u tal-adulti jkunu żvilppati aktar.

               (21)Jenħtieġ li l-Kroazja tappoġġa l-fluss kontinwu ta’ kreditu u ta’ finanzjament ieħor, inkluż il-finanzjament mhux bankarju, għall-mutwatarji vijabbli li huma affettwati b’mod negattiv mill-kriżi. Il-Kroazja adottat għadd ta’ skemi ta’ stimolu u ta’ appoġġ għall-impriżi żgħar u medji (SMEs). Jenħtieġ li l-isforzi jkomplu jipprovdu appoġġ rapidu u kontinwu ta’ likwidità lin-negozji permezz ta’ self u garanziji, b’mod partikolari garanziji tal-Gvern, b’enfasi fuq l-SMEs, biex jegħlbu l-kriżi u titwitta t-triq lejn l-irkupru. In-negozji fil-Kroazja jiddependu ħafna fuq il-finanzjament bankarju u l-fluss tal-flus biex jissodisfaw il-ħtiġijiet ta’ finanzjament tagħhom. Jenħtieġ li s-sistema bankarja tiġi appoġġata b’garanziji sabiex tinfetaħ għal finanzjamenti ġodda għall-SMEs u ttejjeb l-aċċess għall-finanzjament. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri jenħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Il-likwidità tan-negozji tjiebet ukoll bis-saħħa tal-eżenzjonijiet u l-possibbiltà ta’ pagamenti differiti tat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet soċjali.

               (22)Kien hemm sforz imġedded biex jitnaqqas il-piż amministrattiv u r-restrizzjonijiet regolatorji. Madankollu, l-operazzjoni tan-negozji b’mod ġenerali għadha qed tinżamm lura bil-piż regolatorju u amministrattiv li għadu għoli, pereżempju fir-rigward tal-permessi, ir-rekwiżiti tar-rappurtar u l-proċeduri tat-taxxa. L-identifikazzjoni tal-piżijiet amministrattivi u finanzjarji qed timxi ’l quddiem permezz ta’ konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati u permezz ta’ sit web apposta, u qed jiġu introdotti miżuri biex jitnaqqsu l-obbligi li fihom l-aktar piż. L-iżgurar ta’ aċċess bla xkiel għall-professjonijiet u l-eżerċizzju tagħhom, permezz ta’ simplifikazzjoni tal-oqfsa regolatorji tagħhom u proċeduri amministrattivi relatati, ukoll huwa ta’ importanza kruċjali, speċjalment għall-SMEs u għall-mikroimpriżi, inklużi l-prattikanti waħidhom. Sar rieżami tal-imposti parafiskali u f’Mejju 2020 il-Gvern adotta l-ewwel pjan ta’ azzjoni.

               (23)Biex jiġi mbuttat l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu ffinanzjati fil-bidu tal-perjodu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Jenħtieġ li l-Kroazja tippromwovi l-investiment fis-setturi li jtejbu t-tkabbir u tikkontribwixxi għat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali. Infrastruttura diġitali moderna u b’saħħitha hija kruċjali għat-trasformazzjoni diġitali tal-amministrazzjoni pubblika u tan-negozji. Fil-kuntest tat-tranżizzjoni diġitali, l-investimenti f’networks b’kapaċità għolja ħafna, inkluż il-5G, huwa prerekwiżit. Jenħtieġ li l-investiment jappoġġa l-miri ta’ dekarbonizzazzjoni u tat-tranżizzjoni tal-enerġija tal-Kroazja li huma deskritti fil-Pjan Nazzjonali tal-Kroazja għall-Enerġija u l-Klima. Hemm lok u opportunità partikolari biex il-Kroazja tinvesti fi trasport urban u ferrovjarju sostenibbli, effiċjenza enerġetika, sorsi ta’ enerġija rinnovabbli u infrastruttura ambjentali. Barra minn hekk, fir-rigward tal-immaniġġar tal-ilma u tal-iskart, il-Kroazja għadha lura ħafna mill-medja tal-UE u l-investiment huwa meħtieġ biex isostni l-iżvilupp ekonomiku tal-Kroazja. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Kroazja tittratta xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija li tkun newtrali fejn tidħol il-klima, b’mod partikolari fl-oqsma koperti mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiż. Dan jippermetti lill-Kroazja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-fond.

               (24)L-effiċjenza tal-amministrazzjoni pubblika fil-Kroazja tinsab taħt il-medja tal-UE. Il-kapaċità baxxa tat-tfassil u tal-implimentazzjoni tal-politiki u tal-proġetti tfixkel l-effettività u l-veloċità, kif deher matul il-kriżi fl-implimentazzjoni tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment, li għall-Kroazja jippreżentaw opportunità kbira biex itaffu l-konsegwenzi tal-kriżi u jappoġġaw l-irkupru tal-ekonomija. L-implimentazzjoni tas-sistema l-ġdida tal-ippjanar strateġiku, flimkien mal-Istrateġija Nazzjonali għall-Iżvilupp li tħabbret, mhijiex miexja ’l quddiem. Barra minn hekk, hemm frammentazzjoni territorjali kbira tal-amministrazzjoni pubblika u żbilanċ bejn ir-responsabbiltajiet u r-riżorsi fil-livell lokali. Dan jikkontribwixxi għal kwalità mhux uniformi tas-servizzi pubbliċi pprovduti fil-pajjiż u tgħolli l-ispejjeż amministrattivi.

               (25)L-għadd sostanzjali ta’ kawżi pendenti u proċeduri twal fil-qrati ċivili u kummerċjali għadhom jaffettwaw l-ambjent tan-negozju u r-riżoluzzjoni effettiva tal-insolvenzi, filwaqt li l-isfidi għall-kwalità u l-effiċjenza tal-ġustizzja kriminali jfixklu l-ġlieda kontra r-reati ekonomiċi u finanzjarji. Sar progress fir-riżoluzzjoni tal-aktar kawżi antiki pendenti fil-qorti u fl-użu tal-komunikazzjoni elettronika fil-qrati, iżda għad hemm lok għal titjib.

               (26)Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet attwali jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu trattati l-isfidi strutturali fuq perjodu medju sa dak twil. Dawn ir-rakkomandazzjonijiet jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu ssorveljati matul iċ-ċiklu annwali tas-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan japplika wkoll għal rakkomandazzjonijiet rigward politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Jenħtieġ li dawn ir-rakkomandazzjonijiet tal-aħħar jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi attwali.

               (27)Is-settur finanzjarju tal-Kroazja huwa kapitalizzat sew u qiegħed jagħmel profitt, filwaqt li l-kwalità tal-assi fis-settur bankarju tjieb matul dawn l-aħħar snin. Madankollu, l-istituzzjonijiet finanzjarji aktarx se jħabbtu wiċċhom ma’ xi stress minħabba l-esponimenti tagħhom għal setturi li huma l-aktar vulnerabbli għat-tifqigħa tal-COVID-19. Ġew introdotti miżuri biex itaffu l-impatt negattiv tal-miżuri ta’ konteniment fuq in-negozji. Huwa kruċjali li dawn il-miżuri jkunu temporanji, strettament marbuta mat-tifqigħa u adegwati biex jgħinu lin-negozji li qed jiffaċċjaw diffikultajiet finanzjarji jirritornaw għall-vijabbiltà. Dan l-approċċċ se jappoġġa lin-negozji mingħajr ma jimmina l-progress li għamlet il-Kroazja biex ittejjeb l-istabbiltà tas-settur finanzjarju tagħha.

               (28)L-isforzi kontinwi biex jissaħħaħ il-qafas li jipprevjeni u jissanzjona l-korruzzjoni huma kruċjali biex jiġi żgurat l-irkupru wara l-kriżi tal-COVID-19 u biex tinkiseb allokazzjoni u distribuzzjoni tal-fondi u tar-riżorsi effiċjenti, responsabbli u trasparenti. Minkejja l-implimentazzjoni parzjali ta’ diversi Pjanijiet ta’ Azzjoni, il-kwistjonijiet ta’ korruzzjoni u l-kunflitti ta’ interess għadhom mifruxa għan-negozji. Jenħtieġ li jsiru aktar sforzi biex jissaħħaħ il-qafas li jipprevjeni u jissanzjona l-korruzzjoni biex jiġi żgurat l-użu trasparenti u effiċjenti tal-fondi pubbliċi. Jenħtieġu għodod aktar effettivi li jipprevjenu u jissanzjonaw il-korruzzjoni, b’mod partikolari fil-livell lokali. Il-ħtieġa li jissaħħu l-mekkaniżmi ta’ sorveljanza għall-uffiċjali lokali u l-persuni maħtura għall-kumpaniji pubbliċi lokali għadha preżenti, l-istess bħall-ħtieġa li jiġi żgurat li l-Kummissjoni dwar il-Kunflitti ta’ Interess tista’ twettaq ir-rwol essenzjali tagħha ta’ prevenzjoni. L-inizjattivi biex tiżdied it-trasparenza, bħall-pubblikazzjoni tal-assi tal-imħallfin u tal-prosekuturi, huma mistennija li jibdew fl-2020.

               (29)Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. L-Istati Membri evalwaw il-progress fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (Sustainable Development Goals, SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom. Billi tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet ta’ hawn taħt, il-Kroazja se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

               (30)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Kroazja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2020. Ivvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Kroazja fis-snin preċedenti. Mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Kroazja, iżda qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (31)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 u l-opinjoni tiegħu
                  8
                hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

               (32)Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Dawn ir-rakkomandazzjonijiet iqisu l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-pandemija u jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4).

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Kroazja tieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

               1.F’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali, tieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, issegwi politiki fiskali li għandhom l-għan li jiksbu pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Issaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa. Tippromwovi distribuzzjoni ġeografika bbilanċjata tal-ħaddiema u l-faċilitajiet tas-saħħa, kooperazzjoni aktar mil-qrib bejn il-livelli kollha tal-amministrazzjoni u l-investimenti fis-saħħa elettronika.

               2.Issaħħaħ il-miżuri tas-suq tax-xogħol u l-istituzzjonijiet u ttejjeb l-adegwatezza tal-benefiċċji tal-qgħad u l-iskemi ta’ introjtu minimu. Iżżid l-aċċess għall-infrastruttura u s-servizzi diġitali. Tippromwovi l-akkwist ta’ ħiliet.

               3.Iżżomm miżuri li jipprovdu likwidità lill-impriżi żgħar u medji u lill-ħaddiema għal rashom. Tkompli tnaqqas l-imposti parafiskali u r-restrizzjonijiet fir-regolamentazzjoni tas-suq tal-prodotti u s-servizzi. Tiffinanzja fil-bidu tal-perjodu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġu mbuttat ’il quddiem l-irkupru ekonomiku. Tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq l-infrastruttura ambjentali, trasport urban u ferrovjarju sostenibbli, il-produzzjoni u l-użu nadif u effiċjenti tal-enerġija u l-broadband b’veloċità għolja.

               4.Issaħħaħ il-kapaċità u l-effiċjenza tal-amministrazzjoni pubblika biex tfassal u timplimenta proġetti pubbliċi u politiki fil-livelli ċentrali u lokali. Ittejjeb l-effiċjenza tas-sistema ġudizzjarja.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

                     (3)

                        SWD(2020) 510 final.

                     (4)

                        ĠU C 301, 5.9.2019, p. 117.

                     (5)

                        COM(2020) 112 final.

                     (6)

                        COM(2020) 123 final.

                     (7)

                        Ir-Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5) u r-Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

                     (8)

                        Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.