title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tad- 9 ta’ Lulju 2013 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma 2013 tal-Litwanja u li twassal opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-Litwanja, 2012-2016

text:
               30.7.2013

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 217/51

      RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

   tad-9 ta’ Lulju 2013
   dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma 2013 tal-Litwanja u li twassal opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-Litwanja, 2012-2016
   2013/C 217/13
   IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
   Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,
   Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u partikolarment l-Artikolu 9(2) tiegħu,
   Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
   Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat għall-Impjiegi,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,
   Billi:

               (1)

               Fis-26 ta’ Marzu 2010, il-Kunsill Ewropew qabel mal-proposta tal-Kummissjoni li titnieda strateġija ġdida għall-impjiegi u t-tkabbir, Ewropa 2020, ibbażata fuq koordinazzjoni msaħħa tal-politiki ekonomiċi, li tiffoka fuq l-oqsma ewlenin fejn tinħtieġ azzjoni biex tingħata spinta lill-potenzjal tal-Ewropa għat-tkabbir sostenibbli u l-kompetittività.

               (2)

               Fit-13 ta' Lulju 2010, il-Kunsill adotta rakkomandazzjoni dwar il-linji gwida wiesa' għall-politiki ekonomiċi tal-Istati Membri u tal-Unjoni (mill-2010 sal-2014) u, fil-21 ta' Ottubru 2010, huwa adotta deċiżjoni dwar il-linji gwida għall-politiki tal-impjiegi tal-Istati Membri (2), li flimkien jiffurmaw il-'linji gwida integrati'. L-Istati Membri ġew mistiedna jqisu l-linji gwida integrati fil-politiki nazzjonali tagħhom fir-rigward tal-ekonomija u tal-impjiegi.

               (3)

               Fid-29 ta' Ġunju 2012, il-Kapijiet ta' Stat jew tal-Gvern tal-Istati Membri ddeċidew fuq Patt għal Tkabbir u Impjiegi, li jipprovdi qafas koerenti għal azzjoni fil-livell nazzjonali, fil-livell tal-UE u fil-livell taż-żona tal-euro bl-użu tal-pressjonijiet, strumenti u politiki kollha possibbli. Huma ddeċidew li tittieħed azzjoni fil-livell tal-Istati Membri, fejn b'mod partikolari esprimew impenn sħiħ biex jintlaħqu l-għanijiet tal-istrateġija Ewropa 2020 u biex jiġu implimentati r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għal kull pajjiż partikolari.

               (4)

               Fl-10 ta' Lulju 2012, il-Kunsill adotta Rakkomandazzjoni (3) dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-Litwanja għall-2012 u ta l-opinjoni tiegħu dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-Litwanja għall-perijodu 2011-2015.

               (5)

               Fit-28 ta' Novembru 2012, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li jimmarka l-bidu tas-Semestru Ewropew tal-2013 għall-koordinazzjoni tal-politika dwar l-ekonomija. Ukoll fit-28 ta' Novembru 2012, il-Kummissjoni, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (4), adottat ir-Rapport ta' Mekkaniżmu ta' Twissija, li fih il-Litwanja ma ġietx identifikata bħala wieħed mill-Istati Membri li għalihom issir reviżjoni fil-fond.

               (6)

               Il-Parlament Ewropew huwa involut kif dovut fis-Semestru Ewropew, b'konformità mar-Regolament (KE) Nru 1466/97, u, fis-7 ta' Frar 2013, adotta riżoluzzjoni dwar l-impjiegi u l-aspetti soċjali fl-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir 2013 u riżoluzzjoni dwar il-kontribut għall-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir 2013.

               (7)

               Fl-14 ta’ Marzu 2013, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet sabiex ikunu żgurati l-istabbiltà finanzjarja, il-konsolidazzjoni fiskali u azzjoni biex jitħeġġeġ it-tkabbir. Huwa enfasizza l-ħtieġa li tkun segwita konsolidazzjoni fiskali differenzjata li tiffavorixxi t-tkabbir, li jerġgħu jinġiebu l-kundizzjonijiet normali għas-self fl-ekonomija, li jiġu promossi t-tkabbir u l-kompetittività, li jiġu indirizzati l-qgħad u l-konsegwenzi soċjali tal-kriżi, u li tiġi mmodernizzata l-amministrazzjoni pubblika.

               (8)

               Fid-9 ta' April 2013, il-Litwanja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha għall-2013 u, fis-26 ta' April 2013, il-Programm ta' Konverġenza tagħha għall-perijodu 2012-2016. Sabiex jitqiesu l-konnessjonijiet bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess waqt.

               (9)

               Abbażi tal-valutazzjoni tal-Programm ta' Konverġenza f'konformità mar-Regolament (KE) Nru 1466/97, il-Kunsill hu tal-opinjoni li x-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-programm ta' stabbiltà huwa plawżibbli u fil-biċċa l-kbira huwa konsistenti mal-valutazzjoni fit-tbassir tar-rebbiegħa mis-servizzi tal-Kummissjoni. Wara konsolidazzjoni fiskali ambizzjuża sa mill-2009, id-defiċit tal-amministrazzjoni pubblika tnaqqas għal 3,2 % tal-PDG fl-2012, li huwa meqjus bħala suffiċjenti għar-revoka tad-deċiżjoni dwar l-eżistenza ta' defiċit eċċessiv, filwaqt li jitqies il-kost tar-riforma sistemika tal-pensjonijiet. It-tnaqqis fid-defiċit kien sa ċertu punt ukoll ibbażat fuq tkabbir ekonomiku b'saħħtu u ffriżar temporanju tan-nefqa. Il-Programm ta' Konverġenza biddel l-objettiv fuq terminu medju (OTM) minn + 0,5 % għal – 1,0 %, li huwa xorta waħda konformi mal-objettivi tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir.
               L-istrateġija baġitarja deskritta fil-programm għandha l-mira li tilħaq l-OTM sal-2016. Abbażi tal-bilanċ baġitarju strutturali (rikalkulat), il-progress annwali lejn l-OTM f'termini strutturali huwa ogħla minn 0,5 % tal-PDG. Il-valur referenzjarju tan-nefqa taħt il-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir matul il-perjodu tal-Programm huwa milħuq. L-aġġustament huwa xi ftit imxaqleb lejn il-bidu tal-perjodu u jistrieħ l-aktar fuq trażżin fin-nefqa, iżda huwa biss parzjalment sostnut minn miżuri konkreti, inklużi miżuri ta' darba li mhumiex dejjem speċifikati. Skont it-tbassir tar-rebbiegħa mis-servizzi tal-Kummissjoni, l-aġġustament strutturali fl-2013 u fl-2014 huwa mistenni li jkun ta' 0,3 % u 0,0 % tal-PDG rispettivament u għalhekk anqas mill-progress meħtieġ ta' 0,5 % tal-PDG, u dan jitfa' wkoll dubju fuq il-perkors tal-aġġustament tal-Programm ta' Konverġenza. Għadhom iridu jiġu speċifikati miżuri oħra ta' konsolidazzjoni, u għandhom jiġu kkunsidrati riformi strutturali, inkluża bidla għal miżuri bbażati fuq id-dħul. Id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika li kien ta' 40,7 % fl-2012 baqa' taħt is-60 % tal-PDG, u huwa mistenni li jinżel ftit matul il-perjodu tal-programm. Filwaqt li fil-Programm ta' Konverġenza huwa mistenni li d-dejn jonqos għal 39,7 % fl-2013 u jonqos aktar għal 34,5 % sal-2016, it-tbassir tar-rebbiegħa mis-servizzi tal-Kummissjoni jipprevedi li dan jonqos għal 40,1 % tal-PDG fl-2013 u għal 39,4 % fl-2014. Id-differenzi huma fuq kollox ir-riżultat ta' preżunzjoni ta' defiċits aktar baxxi fil-Programm ta' Konverġenza.

               (10)

               Minkejja li l-pożizzjoni tad-defiċit tagħha tjiebet matul is-snin, il-Litwanja għad ma għandhiex biżżejjed spazju fiskali sabiex tirreaġixxi għal xokkijiet negattivi. Madankollu, hemm lok għal tassazzjoni li tikkawża anqas distorsjoni u titjib ulterjuri fil-konformità tat-taxxa. Il-Litwanja għad għandha l-anqas proporzjon ta' taxxa mal-PDG fl-Unjoni u l-konsolidazzjoni kienet iffukata l-aktar fuq in-naħa tan-nefqa. Għad hemm lok biex wieħed iħares lejn sorsi addizzjonali ta' dħul mit-taxxa li jikkaġunaw l-inqas ħsara għat-tkabbir, bħat-taxxi ambjentali u t-taxxi rikorrenti fuq il-proprjetà immobbli. Filwaqt li l-Litwanja ħadet passi sabiex iżżid id-dħul rikorrenti mit-taxxa fuq il-proprjetà, jidher li għad hemm lok għal sforz akbar. Id-dħul tal-Litwanja mit-taxxi ambjentali qiegħed fuq xejra ta' tnaqqis u kien it-tieni l-aktar baxx fl-Unjoni fl-2011, anke minħabba l-aktar livell baxx ta' taxxi fuq it-trasport fl-Unjoni; dan ma jiffaċilitax it-tnaqqis fl-intensità qawwija tal-enerġija tal-ekonomija Litwana. Fl-istess ħin, in-nefqa li ssaħħaħ it-tkabbir, pereżempju fuq ir-riċerka u l-edukazzjoni, għandha tiġi prijoritizzata fil-konsolidazzjoni fiskali. L-implimentazzjoni ta' liġijiet li jsaħħu l-qafas fiskali ġiet imdewma. Il-qafas fiskali tal-Litwanja naqas milli jimpedixxi politika fiskali proċiklika fis-snin ta' output gap pożittiv. L-emenda tal-Liġi dwar l-Istruttura Baġitarja fl-2012 hi pass fid-direzzjoni t-tajba. Hemm ħtieġa li jittejbu l-monitoraġġ, ir-responsabbiltà u l-eżekuzzjoni tal-proċess tal-baġit, b'mod partikolari tal-muniċipalitajiet, u li tiġi żgurata n-natura vinkolanti tal-qafas fuq terminu medju.

               (11)

               L-iżviluppi demografiċi huma sfida għas-sostenibbiltà fiskali fit-tul tal-Litwanja. Riforma komprensiva tal-pensjonijiet, li timmira kemm għas-sostenibbiltà kif ukoll għall-adegwatezza tal-pensjonijiet, għalhekk tibqa' importanti. L-adegwatezza tal-pensjonijiet hija sfida billi l-popolazzjoni li hija akbar fl-età tinsab f'riskju ta' faqar u esklużjoni. Ir-riforma tal-2012 tas-sistema tal-akkumulazzjoni tal-pensjonijiet tinkoraġġixxi l-akkumulazzjoni fit-tieni pilastru pensjonistiku b'inċentivi finanzjarji mill-baġit tal-istat. Hija tintroduċi wkoll il-possibbiltà li wieħed jagħżel li joħroġ mill-akkumulazzjoni tal-pensjoni privata u li jmur lura għall-fond tal-assigurazzjoni soċjali tal-istat matul perjodu ta' transizzjoni flimkien ma' żieda gradwali fl-età tal-irtirar. Ir-riforma se tidħol fis-seħħ fl-1 ta' Jannar 2014. Dawn huma passi importanti iżda iżolati fid-direzzjoni t-tajba u huma meħtieġa bidliet aktar sinifikanti, b'mod partikolari fi ħdan l-ewwel pilastru pensjonistiku. Minbarra dan, huma meħtieġa miżuri li jippromwovu l-impjegabbiltà tal-ħaddiema li huma akbar fl-età u ambjenti tax-xogħol li huma favorevoli għal persuni li huma akbar fl-età.

               (12)

               L-indirizzar tal-qgħad u l-parteċipazzjoni baxxa fis-suq tax-xogħol ta' persuni bi ftit kompetenzi professjonali għadu jikkostitwixxi sfida ta' importanza ewlenija. Ħaddiema żgħażagħ u nieqsa mill-ħiliet qegħdin isofru b'mod partikolari minn rati ta' qgħad għolja. In-nuqqas ta' tqabbil tal-ħiliet sar evidenti ħafna matul il-kriżi, u jirrappreżenta problema li dejjem qed tikber, u dan jindika li hemm nuqqasijiet strutturali fil-politiki tal-edukazzjoni u tas-suq tax-xogħol. In-nuqqas ta' ħaddiema b'ħiliet li jirriżulta huwa aggravat minn rati għolja ta' emigrazzjoni. Għaldaqstant, jinħtieġ li jittieħdu miżuri addizzjonali li jtejbu l-flessibbiltà tas-suq tax-xogħol u li jagħtu spinta lill-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol, b'mod partikolari għaż-żgħażagħ, għal persuni bla ħiliet u għal ħaddiema akbar fl-età. Il-kopertura globali tal-miżuri attivi tas-suq tax-xogħol u l-allokazzjoni finanzjarja għal kull miżura individwali jibqgħu mhux suffiċjenti u l-miżuri mhumiex immirati tajjeb lejn persuni b'ħiliet limitati u lejn dawk li ilhom ħafna qiegħda. Rieżami komprensiv tal-liġi tax-xogħol, bl-involviment tas-sħab soċjali, ikun jista' jidentifika r-restrizzjonijiet bla bżonn u l-ostakli amministrattivi li jaffettwaw il-ftehimiet kuntrattwali flessibbli, id-dispożizzjonijiet dwar it-tkeċċija u l-arranġamenti għall-ħin tax-xogħol flessibbli. Sabiex tittejjeb it-transizzjoni mill-edukazzjoni għas-suq tax-xogħol, ikun utli kieku l-apprentistati u t-taħriġ intern isiru aktar attraenti.

               (13)

               Il-faqar u l-esklużjoni soċjali għadhom f'livell għoli ħafna u inkwetanti. B'mod partikolari, hija inkwetanti ż-żieda fil-faqar tat-tfal. Fl-2012 tnedew miżuri ta' riforma tal-assistenza soċjali f'forma ta' flus imfassla sabiex iżidu l-inċentivi għax-xogħol (benefiċċji fuq ix-xogħol għal dawk li ilhom ħafna qiegħda, tnaqqis gradwali tal-benefiċċji soċjali għal persuni fl-età tax-xogħol li huma inattivi) u sabiex inaqqsu l-faqar. Kien hemm riżultati impressjonanti, minn proġett pilota f'ħames muniċipalitajiet, fl-iffrankar fuq in-nefqa u l-immirar aħjar tal-benefiċjarji. Issa huwa meħtieġ li tiġi stabbilita sistema ta' monitoraġġ li tivvaluta l-effiċjenza u impatt tiegħu fir-rigward tal-indirizzar tal-faqar u tal-esklużjoni. Ir-riforma għandha wkoll tkun marbuta ma' miżuri ta' attivazzjoni li jtejbu l-parteċipazzjoni, partikolarment għall-benefiċjarji tal-assistenza soċjali fit-tul. Miżuri meħuda sabiex jitnaqqas il-faqar inkludew żieda fil-kopertura tal-benefiċċji soċjali u metodi ġodda għall-ikkalkular tal-ammonti tal-benefiċċji. Minbarra dan, fl-1 ta' Jannar 2013, il-paga minima żdiedet bi 18 %, u dan jista' jgħin biex ikun hemm tnaqqis fin-nasba tal-inattività u fil-faqar fuq ix-xogħol. Madankollu, dawn il-miżuri jidhru li mhumiex suffiċjenti fid-dawl tad-daqs tal-isfida u ma hemmx strateġija jew pjan ta' azzjoni komprensivi fil-ġlieda kontra l-faqar.

               (14)

               Il-gvern ilu jwettaq riforma ambizzjuża tal-impriżi tal-istat (SOEs) mill-2010. Ir-riforma hi rilevanti u kredibbli, u tinvolvi bidliet leġislattivi kif ukoll organizzattivi. L-aspetti regolatorji tar-riforma ġew stabbiliti u fil-biċċa l-kbira nkisbet konformità mal-obbligi tar-rappurtar. L-isfida issa hija li jiġu evitati kunflitti ta' interessi, fir-rigward tal-funzjonijiet regolatorji u mhux regolatorji, u li jkun hemm distinzjoni bejn l-attivitajiet kummerċjali u mhux kummerċjali tal-SOEs. Ladarba implimentata b'mod sħiħ, ir-riforma tista' tgħin sabiex jiżdiedu l-kompetittività u t-tkabbir. Il-monitoraġġ tal-konformità se jkun, għalhekk, ta' importanza ewlenija.

               (15)

               Il-konnessjonijiet bl-elettriku u l-gass mal-pajjiżi ġirien għadhom mhux żviluppati biżżejjed. B'riżultat ta' dan, il-kompetizzjoni fis-settur tal-enerġija hija limitata ħafna u l-prezzijiet tal-enerġija huma għolja. Minbarra dan, l-effiċjenza fl-enerġija għadha problematika. Qed isir biss progress bil-mod fir-rigward tar-rinnovament tal-bini, inkluż fir-rigward tal-investimenti fil-kuntest tal-fond holding JESSICA, u għad hemm sfidi kbar fir-rinnovament tal-abitazzjonijiet privati.

               (16)

               Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Litwanja. Hija vvalutat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma u l-Programm ta' Konverġenza. Hija mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Litwanja imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-UE, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni Ewropea billi jingħata kontribut fil-livell tal-UE għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri. Ir-rakkomandazzjonijiet tagħha skont is-Semestru Ewropew huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1) sa (6) hawn taħt.

               (17)

               Fid-dawl ta' din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Konverġenza tal-Litwanja, u l-opinjoni tiegħu (5) hija riflessa b'mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) ta' hawn taħt,

         B'DAN JIRRAKKOMANDA li l-Litwanja tieħu azzjoni fil-perjodu 2013-2014 biex:

               1.

               Tiżgura konsolidazzjoni fiskali li tiffavorixxi t-tkabbir u timplimenta l-istrateġija baġitarja kif ippjanat, filwaqt li ssegwi sforz ta' aġġustament strutturali li jippermetti lil-Litwanja sabiex tilħaq l-OTM tagħha. Tiprijoritizza n-nefqa li żżid it-tkabbir. Tkompli ssaħħaħ il-qafas fiskali, partikolarment billi tiżgura limiti massimi ta' nefqa li jistgħu jiġu infurzati u li jkunu vinkolanti fil-qafas baġitarju ta' terminu medju. Teżamina s-sistema tat-taxxa u tikkunsidra żieda ta' dawk it-taxxi li jagħmlu l-inqas ħsara possibbli għat-tkabbir, bħat-taxxi rikorrenti fuq il-proprjetà u dawk ambjentali, inkluża l-introduzzjoni ta' taxxa fuq il-karozzi, filwaqt li tkompli ssaħħaħ il-konformità mat-taxxa.

               2.

               Tadotta u timplimenta l-leġiżlazzjoni dwar ir-riforma komprensiva tas-sistema tal-pensjonijiet. Tallinja l-età tal-irtirar statutorja mal-istennija tal-ħajja, tirrestrinġi l-aċċess għall-irtirar kmieni, tistabbilixxi regoli ċari għall-indiċjar tal-pensjonijiet, u tippromwovi l-użu ta' skemi ta' tfaddil komplementari filwaqt li tiżgura l-implimentazzjoni tar-riformi li jinsabu għaddejjin. Issostni r-riforma tal-pensjonijiet permezz ta' miżuri li jippromwovu l-impjegabbiltà tal-ħaddiema li huma akbar fl-età.

               3.

               Tindirizza r-rati għoljin ta' qgħad fost dawk b'ħiliet limitati u dawk li jkunu ilhom qiegħda billi tiffoka mill-ġdid ir-riżorsi fuq il-politiki attivi tas-suq tax-xogħol filwaqt li ttejjeb il-kopertura u l-effiċjenza tagħhom. Ittejjeb l-impjegabbiltà taż-żgħażagħ, pereżempju permezz ta' Garanzija taż-Żgħażagħ, issaħħaħ l-implimentazzjoni u l-effikaċja tal-iskemi ta' apprentistat, u tindirizza n-nuqqas persistenti ta' tqabbil tal-ħiliet. Teżamina l-adegwatezza tal-leġiżlazzjoni dwar ix-xogħol fir-rigward tal-ftehimiet kuntrattwali flessibbli, id-dispożizzjonijiet dwar it-tkeċċija u l-arranġamenti għall-ħin tax-xogħol flessibbli, f'konsultazzjoni mas-sħab soċjali.

               4.

               Timplimenta miżuri konkreti mmirati sabiex jitnaqqsu l-faqar u l-esklużjoni soċjali. Tkompli ssaħħaħ ir-rabtiet bejn ir-riforma tal-assistenza soċjali f'forma ta' flus u l-miżuri ta' attivazzjoni.

               5.

               Tlesti l-implimentazzjoni tar-riforma tal-Impriżi tal-Istat, u b'mod partikolari tiżgura s-separazzjoni tal-funzjonijiet ta' proprjetarju u ta' regolatur, u timmonitorja mill-qrib il-konformità mar-rekwiżiti tar-riforma.

               6.

               Iżżid il-miżuri biex ittejjeb l-effiċjenza tal-enerġija fil-binjiet, inkluż permezz tat-tneħħija tad-diżinċentivi u tal-implimentazzjoni f'qasir żmien tal-fond holding. Tippromwovi l-kompetizzjoni fin-netwerks tal-enerġija billi ttejjeb l-interkonnettività mal-Istati Membri l-oħra kemm għall-elettriku kif ukoll għall-gass.

      Magħmul fi Brussell, id-9 ta’ Lulju 2013.

            Għall-Kunsill

            Il-President

         R. ŠADŽIUS

      (1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

      (2)  Miżmuma għall-2013 permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2013/208/UE tat-22 ta' April 2013 dwar il-linji gwida għall-politika tal-Istati Membri dwar l-impjiegi (ĠU L 118, 30.4.2013, p. 21).

      (3)  ĠU C 219, 24.7.2012, p. 54.

      (4)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

      (5)  Taħt l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.


title: Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2016 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2016 tal-Polonja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-2016 tal-Polonja

text:
               18.8.2016

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               C 299/15

         RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
   tat-12 ta' Lulju 2016
   dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2016 tal-Polonja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-2016 tal-Polonja
   (2016/C 299/04)
   IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
   Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,
   Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni tal-politika ekonomika (1), u partikolarment l-Artikolu 9(2) tiegħu,
   Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
   Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,
   Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,
   Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,
   Billi:

               (1)

               Fis-26 ta' Novembru 2015, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li ta bidu għas-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2016. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fis-17-18 ta' Marzu 2016. Fis-26 ta' Novembru 2015, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija, li fih hija ma identifikatx lill-Polonja bħala wieħed mill-Istati Membri li fir-rigward tiegħu kellha ssir analiżi fil-fond.

               (2)

               Ir-rapport tal-pajjiż tal-2016 għall-Polonja ġie ppubblikat fis-26 ta' Frar 2016. Dan ivvaluta l-progress li għamlet il-Polonja biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fl-14 ta' Lulju 2015 u l-progress tal-Polonja lejn il-miri Europa 2020 nazzjonali tagħha.

               (3)

               Fit-28 ta' April 2016, il-Polonja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2016 tagħha u l-Programm ta' Konverġenza tal-2016 tagħha. Sabiex jiġu kkunsidrati l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess żmien.

               (4)

               Rakkomandazzjonijiet speċifiċi rilevanti għall-pajjiż ġew indirizzati fl-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej għall-perijodu 2014-2020. Kif kien previst fl-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), fejn ikun neċessarju li jingħata sostenn lill-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni tista' titlob lil Stat Membru li jirrieżamina u jipproponi emendi għall-Ftehim ta' Sħubija u għall-programmi rilevanti tiegħu. Il-Kummissjoni pprovdiet aktar dettalji dwar kif ser tuża din id-dispożizzjoni f'linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej ma' governanza ekonomika soda.

               (5)

               Bħalissal-Polonja qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir. Fil-Programm ta' Konverġenza tal-2016 tiegħu, il-gvern qed jippjana li jżid id-defiċit nominali minn 2,6 % tal-PDG fl-2015 għal 2,9 % tal-PDG fl-2017 qabel ma jonqos għal 1,3 % tal-PDG fl-2019. L-objettiv baġitarju fit-terminu medju — defiċit ta' 1 % tal-PDG f'termini strutturali — mhuwiex mistenni li jintlaħaq sal-2019, il-perijodu kopert mill-programm. Skont il-programm ta' konverġenza, il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika mal-PDG huwa mistenni li jiżdied minn 51,3 % fl-2015 għal 52,5 % tal-PDG fl-2017 qabel jonqos għal 50,4 % fl-2019. Ix-xenarju makroekonomiku li jsejjes dawn il-projezzjonijiet baġitarji huwa plawżibbli fl-2016 u favorevoli minn hemm 'il quddiem. Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-2016 tal-Kummissjoni, hemm riskju ta' devjazzjoni sinifikanti mill-aġġustament rakkomandat kemm fl-2016 kif ukoll, jekk ma jinbidlux il-politiki, fl-2017. Abbażi tal-valutazzjoni tiegħu tal-Programm ta' Konverġenza u filwaqt li jqis it-tbassir tar-rebbiegħa 2016 tal-Kummissjoni, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li hemm riskju li l-Polonja ma tikkonformax mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir. Għaldaqstant ser ikunu meħtieġa aktar miżuri biex jiżguraw il-konformità fl-2016 u fl-2017.

               (6)

               Il-Polonja hija l-uniku Stat Membru mingħajr kunsill fiskali indipendenti żviluppat u mingħajr ebda pjanijiet biex toħloq wieħed, anki jekk għandha istituzzjonijiet fiskali indipendenti li jkopru xi wħud mill-funzjonijiet tagħha. Minbarra l-limitu massimu ta' dejn stabbilit mill-Kostituzzjoni Pollakka, fl-2013 il-Polonja introduċiet regola ta' stabbilizzazzjoni tan-nefqa, li ġiet applikata b'mod sħiħ għall-ewwel darba fil-baġit tal-2015. Madankollu, ir-regola ġiet emendata f'Diċembru 2015 u ser tippermetti nefqa ogħla, partikolarment fl-ambjent ta' inflazzjoni baxxa attwali. Hemm riskji sinifikanti ta' sostenibbiltà fiskali fuq perijodu twil minħabba pożizzjoni baġitarja inizjalment sfavorevoli u ż-żieda projettata fil-kostijiet tat-tixjiħ tal-popolazzjoni, prinċipalment relatati mal-infiq fil-kura tas-saħħa. Minn perspettiva tas-sostenibbiltà tad-dejn, skont politiki li ma nbidlux, ir-riskju fiskali fuq terminu medju huwa għoli minħabba ż-żieda projettata fid-dejn.

               (7)

               Id-dħul mill-VAT għall-2015 huwa projettat li baqa' baxx bħala proporzjon tal-PDG, minkejja l-miżuri introdotti s'issa, li jinkludu l-mekkaniżmu tar-reverse charge u r-responsabbiltà konġunta ta' kumpaniji f'setturi sensittivi. Għall-Gvern, iż-żieda fil-ġbir tal-VAT kif ukoll il-ġlieda kontra l-frodi tal-VAT huma prijoritajiet, u qed titħejja strateġija f'dan ir-rigward. Huwa mistenni li tinkludi miżuri bħalma huma għodod ġodda tal-IT biex jidentifikaw u jiġġieldu l-frodi tal-VAT u riforma fl-amministrazzjoni tat-taxxa. F'Jannar 2017 ser jiġi introdott limitu aktar baxx għall-ħlasijiet fi flus kontanti bejn il-kumpaniji. Il-Polonja għadha tħabbat wiċċha mal-isfida antika ta' amministrazzjoni ineffiċjenti tat-taxxa. Dan il-proporzjon tal-kost tal-ġbir, jiġifieri il-kostijiet amministrattivi għal kull dħul nett tat-taxxa miġbur, huwa l-ogħla fl-Unjoni.

               (8)

               Il-Polonja għadha tapplika rati mnaqqsa ta' VAT fuq għadd kbir ta' prodotti u servizzi. Dan jikkontribwixxi għal dħul mitluf u jnaqqas l-effiċjenza tas-sistema tal-VAT. L-evidenza tindika li r-rati mnaqqsa tal-VAT mhumiex strument effettiv ta' politika soċjali, b'mod partikolari peress li dawn mhumiex immirati speċifikament lejn l-unitajiet domestiċi vulnerabbli. Dawn għandhom it-tendenza li jissarfu f'sussidji sinifikanti lill-kontribwenti għonja. Il-benefiċċji soċjali u t-taxxa fuq l-introjtu jitqiesu li jistgħu jiġu mmirati aħjar u għalhekk huma aktar adattati biex jinkisbu l-għanijiet ta' ridistribuzzjoni. Id-dħul mitluf potenzjali minħabba rati tal-VAT imnaqqsa u l-eżenzjonijiet fakultattivi huwa fost l-ogħla fl-Unjoni.

               (9)

               Minkejja t-titjib reċenti, is-suq tax-xogħol Pollakk qed jaffaċċja sfidi sinifikanti — tixjiħ tal-forza tax-xogħol, produttività baxxa u segmentazzjoni għolja tas-suq tax-xogħol. Flimkien ma' dan jeżistu nuqqasijiet fis-sistema edukattiva. Għalkemm is-sistema edukattiva tjiebet b'mod sinifikanti f'dawn l-aħħar snin, xorta waħda għadu mhux jirnexxielha tħejji studenti b'biżżejjed kompetenzi trasversali meħtieġa għas-suq tax-xogħol u l-innovazzjoni, żewġ affarijiet li qed jinbidlu b'rata mgħaġġla. Il-medji relattivament baxxi tal-mertu tal-edukazzjoni għolja u x-xjenza Pollakki għandhom effett ħażin fuq il-kwalità tal-provvista. Il-livell ta' internazzjonalizzazzjoni tal-edukazzjoni ogħla Pollakka huwa limitat ħafna kemm f'termini ta' studenti barranin kif ukoll f'termini ta' parteċipazzjoni f'kollaborazzjonijiet xjentifiċi internazzjonali. Il-mudell ta' finanzjament tal-edukazzjoni għolja ma jippromovix biżżejjed il-kwalità, peress li juża ħafna l-mertu passat tal-università u varjabbli kwantitattivi, bħall-għadd ta' studenti u persunal akkademiku. Skont l-impjegaturi, il-gradwati ma għandhomx ħiliet trasversali bħal kif isolvu l-problemi, ħsieb kritiku jew kif jaħdmu f'tim. Il-parteċipazzjoni fit-tagħlim tul il-ħajja hija baxxa u l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali ma jikkorrispondux mal-ħtiġijiet tas-suq.

               (10)

               Filwaqt li d-disponibbiltà u l-parteċipazzjoni fl-edukazzjoni preprimarja żdiedet b'mod sinifikanti f'dawn l-aħħar snin, id-disponibbiltà ta' servizzi għall-indukrar tat-tfal żgħar għadha fost l-aktar baxxi fl-Unjoni. Iż-żieda fl-età obbligatorja biex it-tfal jibdew l-iskola għal seba' snin, u t-tneħħija tal-obbligu li t-tfal ta' ħames snin jattendu skola preprimarja, flimkien ma' benefiċċju ġdid għat-tfal, jista' jkollhom effetti negattivi fuq il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol, speċjalment tan-nisa, u jistħoqqilhom monitoraġġ mill-qrib.

               (11)

               Minkejja żieda qawwija fil-kuntratti permanenti tax-xogħol fl-2015, il-proporzjon ta' impjiegi b'terminu fiss fil-Polonja huwa fost l-ogħla fl-Unjoni. Il-Polonja dan l-aħħar ħadet għadd ta' miżuri biex tindirizza s-segmentazzjoni tas-suq tax-xogħol. Iddaħħlet emenda fil-Kodiċi tax-Xogħol, għolew il-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali marbuta ma' xi kuntratti tal-liġi ċivili u f'Jannar 2017 huwa mistenni li tiġi introdotta remunerazzjoni minima fis-siegħa għal min jaħdem b'kuntratt tal-liġi ċivili. Madankollu ċerti karatteristiċi tal-Kodiċi tax-Xogħol joħolqu diżinċentivi għall-impjegaturi biex jimpjegaw persuni b'kuntratti indefiniti u l-użu ta' dawn il-kuntratti għadu limitat. Dan huwa l-aktar minħabba l-kumplessità tar-regolamenti tax-xogħol u l-kostijiet impliċiti għolja tas-sensji taħt dawn il-kuntratti. Dawn jinkludu kostijiet proċedurali għoljin, kostijiet assoċjati ma' mekkaniżmi twal u inċerti għas-soluzzjoni tat-tilwim u dispożizzjonijiet bħal protezzjoni speċjali għall-ħaddiema akbar fl-età milli jiġu sensjati.

               (12)

               Arranġamenti preferenzjali tas-sigurtà soċjali speċifiċi għas-settur, b'mod partikolari sussidji għoljin tas-sistemi tal-pensjonijiet għall-bdiewa u għall-ħaddiema tal-minjieri, għandhom k ostijiet baġitarji għoljin u jistgħu jikkontribwixxu biex tonqos il-mobilità tal-impjiegi L-għadd ta’ persuni assigurati skont is-sistema speċjali ta’ sigurtà għall-bdiewa beda jonqos bil-mod mill-2007, u l-Gvern jistenna li fl-2019 dan ser ikun ta’ 1,18 miljun ruħ, filwaqt li l-għadd ta’ benefiċjarji tal-irtirar, li jammonta għal 1,229 miljun, probabbilment ser jibqa’ jikber sal-2018. Sa mill-2011, il-proporzjon tan-nefqa tal-baġit tal-istat fil-PDG għall-KRUS kien kostanti ta' 1 %. Ma hemm l-ebda rekwiżit ġenerali tat-taxxa għall-bdiewa jew xi obbligu li jkollhom sistema ta' kontabilità, u l-awtofinanzjament tal-KRUS huwa baxx. Kien hemm 1,382 miljun razzett fil-Polonja fl-2014, li minnhom 52 % kienu iżgħar minn ħames ettari (GUS). Il-ħaddiema tal-minjieri huma eżentati mis-sistema ġenerali tal-pensjonijiet pubbliċi b'kontribuzzjoni definita b'koeffiċjenti multiplikaturi preferenzjali speċjali tal-pensjoni, li hija sors ta' kost sinifikanti fis-sena fuq il-finanzi pubbliċi ta' aktar minn 0,5 % tal-PDG. Il-prospetti demografiċi sfavorevoli diġà qed iwasslu għal popolazzjoni fl-età tax-xogħol dejjem tonqos. Il-preservazzjoni tax-xejra pożittiva fl-impjiegi, partikolarment tal-ħaddiema ta' età avvanzata, hija għalhekk essenzjali, anki bl-għan li tinżamm l-adegwatezza u s-sostenibbiltà tas-sistema tal-pensjonijiet pubbliċi. Minkejja li l-età medja effettiva tal-irtirar żdiedet f'dawn l-aħħar snin, din għadha b'mod sinifikanti taħt l-età statutorja tal-irtirar. Għalhekk, żieda fl-età effettiva tal-irtirar hija ta' importanza kruċjali għall-adegwatezza soċjali tal-pensjonijiet fil-ġejjieni fuq terminu twil u għall-istabbiltà tal-finanzi pubbliċi, kif ukoll biex tiżdied il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol.

               (13)

               Minkejja investiment konsiderevoli fl-aħħar snin għadhom jippersistu ostakli u nuqqasijiet fit-trasport, fl-enerġija u fin-netwerks ta' komunikazzjoni. L-attività ta' investiment hija mxekkla minn ostakli relatati mal-funzjonament tal-amministrazzjoni pubblika, mat-tassazzjoni u mal-ambjent għall-attivitajiet ta' riċerka, żvilupp u innovazzjoni, kif ukoll it-tul tal-infurzar tal-kuntratti. Dgħufijiet fil-kapaċità maniġerjali u amministrattiva qed iħallu effett negattiv fuq l-implimentazzjoni f'waqtha ta' proġetti ta' investiment fis-settur ferrovjarju u proġetti oħra fit-trasport, fl-enerġija u fl-infrastruttura tat-telekomunikazzjoni. L-ekonomija Pollakka għadha tiddependi wisq fuq l-enerġija u l-karbonju, u l-potenzjal ta' qligħ minn titjib fl-effiċjenza tal-enerġija huwa sinifikanti. Il-faċilitajiet tal-ġenerazzjoni tal-elettriku qed jiqdiemu u għadhom jiddependu ħafna fuq il-faħam. In-netwerk tal-elettriku mhuwiex konness mal-pajjiżi ġirien. Skema ta' appoġġ għall-enerġija rinnovabbli, li kellha tidħol fis-seħħ fl-1 ta' Jannar 2016, ġiet ittardjata u ħolqot l-inċertezza fl-investiment. Xi fatturi ewlenin li jfixklu l-investimenti, b'mod partikulari fil-kostruzzjoni, huma l-kopertura baxxa ħafna tal-ippjanar spazjali u l-instabbiltà, speċjalment fil-livelli lokali, kif ukoll ir-regolamentazzjoni żejda u l-inkonsistenzi regolatorji u amministrattivi li jxekklu l-għoti tal-permessi tal-bini.

               (14)

               Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Polonja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2016. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta' Konverġenza u l-Programm Nazzjonali ta' Riforma u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Polonja fis-snin preċedenti. Hija qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Polonja iżda wkoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-UE, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-UE għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri. Ir-rakkomandazzjonijiet skont is-Semestru Ewropew huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1) sa (3) ta' hawn taħt.

               (15)

               Fid-dawl ta' din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Konverġenza, u l-opinjoni tiegħu (4) hija riflessa b'mod partikolari fir-rakkomandazzjoni Nru (1) ta' hawn taħt.

         B'DAN JIRRAKKOMANDA li l-Polonja tieħu azzjoni fl-2016 u l-2017 biex:

               1.

               Tikseb aġġustament fiskali annwali ta' 0,5 % tal-PDG lejn l-objettiv baġitarju fit-terminu medju fl-2016 u fl-2017. Issaħħaħ il-qafas fiskali, inkluż billi twaqqaf kunsill fiskali indipendenti. Ittejjeb il-ġbir tat-taxxa billi tiżgura konformità aħjar mal-VAT u tillimita l-użu estensiv fir-rati mnaqqsa tal-VAT.

               2.

               Tiżgura s-sostenibbiltà u l-adegwatezza tas-sistema tal-pensjonijiet u żżid il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol, billi tibda tirriforma l-arranġamenti preferenzjali tal-pensjonijiet, tneħħi l-ostakli għal aktar tipi ta' impjiegi permanenti u ttejjeb ir-rilevanza tal-edukazzjoni u t-taħriġ għas-suq.

               3.

               Tieħu miżuri biex tneħħi l-ostakli għall-investiment fl-infrastruttura tat-trasport, tal-kostruzzjoni u tal-enerġija u biex iżżid il-kopertura tal-ippjanar spazjali fil-livell lokali.

      Magħmul fi Brussell, it-12 ta' Lulju 2016.

            Għall-Kunsill

            Il-President

         P. KAŽIMÍR

      (1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

      (2)  Ir-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

      (3)  Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).

      (4)  Taħt l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.


Rakkomandazzjoni għal opinjoni tal-Kunsill skond it-tielet paragrafu ta' Art. 9 tar-regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 Dwar il-programm aġġornat ta' konverġenza ta' Malta, 2005-2008


title: Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tas- 7 ta' Mejju 2009 dwar it-Trattament Regolatorju tar-Rati ta’ Terminazzjoni ta’ Telefonati Fissi u Ċellulari fl-UE

text:
               20.5.2009

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               L 124/67

         RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUMMISSJONI
   tas-7 ta' Mejju 2009
   dwar it-Trattament Regolatorju tar-Rati ta’ Terminazzjoni ta’ Telefonati Fissi u Ċellulari fl-UE
   (2009/396/KE)
   IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ,
   Wara li kkunsidrat it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea,
   Wara li kkunsidrat id-Direttiva 2002/21/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta’ Marzu 2002 dwar kwadru regolatorju komuni għan-netwerks ta' komunikazzjonijiet u servizzi elettroniċi (Direttiva Kwadru) (1) u b’mod partikolari l-Artikolu 19(1) tagħha,
   Wara li kkonsultat mal-Kumitat tal-Komunikazzjonijiet,
   Billi:

               (1)

               Skont l-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 2002/21/KE, l-Awtoritajiet Regolatorji Nazzjonali (NRAs) għandhom jikkontribwixxu għall-iżvilupp tas-suq intern inter alia billi jikkoperaw ma’ xulxin u mal-Kummissjoni b’mod trasparenti biex jiżguraw l-iżvilupp ta’ prattika regolatorja konsistenti. Madankollu, fl-evalwazzjoni ta’ aktar minn 850 abbozz ta’ miżura nnotifikati skont l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2002/21/KE ħareġ fid-deher li għadhom jeżistu inkonsistenzi fir-regolamentazzjoni tar-rati ta’ terminazzjoni għat-telefonati bil-vuċi.

               (2)

               Għalkemm xi forma ta’ orjentazzjoni ta’ tariffi qed tiġi pprovduta b’mod ġenerali fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri, teżisti diverġenza bejn il-miżuri dwar kontroll ta’ prezzijiet fl-Istati Membri kollha. Minbarra varjetà sinifikanti ta’ għodod magħżula għall-valutazzjoni tal-ispejjeż, jeżistu wkoll prattiki differenti għall-implimentazzjoni ta’ dawn l-għodod. Dan iwessa’ l-firxa ta’ rati ta’ terminazzjoni bl-ingrossa applikati fl-Unjoni Ewropea kollha, li tista’ tiġi spjegata biss permezz ta’ karatteristiċi speċifiċi nazzjonali. Il-Grupp ta’ Regolaturi Ewropej (ERG) li ġie stabbilit bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2002/627/KE (2) irrikonoxxa dan fil-Pożizzjoni Komuni tiegħu dwar is-simetrija tar-rati ta’ terminazzjoni ta’ telefonati fissi u s-simetrija tar-rati ta’ terminazzjoni tat-telefonati ċellulari. L-NRAs, f’numru ta’ każijiet, awtorizzaw ukoll rati ogħla ta’ terminazzjoni għal operaturi fissi jew ċellulari iżgħar għar-raġuni li dawn l-operaturi jkunu parteċipanti ġodda fis-suq u ma bbenefikawx mill-ekonomiji ta’ skala u/jew ikunu soġġetti għal kondizzjonijiet differenti rigward spejjeż. Dawn l-asimetriji jeżistu kemm ′il ġewwa l-fruntieri nazzjonali kif ukoll bejn fruntiera nazzjonali, għalkemm bil-mod il-mod qegħdin jonqsu. L-ERG rrikonoxxa fil-Pożizzjoni Komuni tiegħu li normalment ir-rati ta’ terminazzjoni għandhom ikunu simetriċi u li l-asimetrija teħtieġ ġustifikazzjoni xierqa.

               (3)

               Diverġenzi sinifikanti fit-trattament regolatorju tar-rati ta’ terminazzjoni fissi u ċellulari joħolqu distorsjonijiet fundamentali ta' kompetizzjoni. Is-swieq ta' terminazzjoni jikkostitwixxu sitwazzjoni ta' aċċess b'żewġ possibbiltajiet fejn iż-żewġ operaturi tal-interkonnessjoni huma preżunti li jibbenefikaw mill-arranġament iżda, peress li dawn l-operaturi huma wkoll f'kompetizzjoni ma' xulxin għal abbonati, ir-rati ta' terminazzjoni jistgħu jkollhom implikazzjonijiet importanti strateġiċi u kompetittivi. Meta r-rati ta' terminazzjoni jiġu ffisati ogħla mill-ispejjeż effiċjenti, dan joħloq trasferimenti sostanzjali bejn is-swieq u l-konsumaturi tat-telefonija fissa u ċellulari. Barra minn hekk, fi swieq fejn l-operaturi għandhom ishma fis-swieq assimetriċi, dan jista' jirriżulta fi ħlasijiet sinifikanti minn kompetituri iżgħar lil dawk akbar. Minbarra dan, il-livell assolut tar-rati ta’ terminazzjoni tat-telefonija ċellulari għadu għoli f’għadd ta’ Stati Membri, meta mqabbel ma’ dawk applikati f’għadd ta’ pajjiżi barra l-Unjoni Ewropea, kif ukoll meta mqabbel b’mod ġenerali mar-rati ta’ terminazzjoni tat-telefonija fissa, u b’hekk ikompli jikkontribwixxi għal prezzijiet għoljin, għalkemm qed jonqsu, għall-konsumaturi finali. Rati għoljin ta’ terminazzjoni dejjem iwasslu għal prezzijiet bl-imnut għoljin biex wieħed jagħmel telefonata u konsegwentement iwasslu għal rati aktar baxxi ta’ użu, u b’hekk jonqos il-benefiċċju għall-konsumatur.

               (4)

               In-nuqqas ta’ armonizzazzjoni fl-applikazzjoni tal-prinċipji tal-kontabilità tal-ispejjeż għas-swieq ta’ terminazzjoni sa issa juri l-ħtieġa għal approċċ komuni li jipprovdi ċertezza legali akbar u l-inċentivi adatti għall-investituri potenzjali, u jnaqqas il-piż regolatorju minn fuq l-operaturi eżistenti li bħalissa huma attivi f’bosta Stati Membri. L-għan ta’ regolamentazzjoni koerenti fir-rigward tas-swieq ta’ termininazzjoni huwa ċar u rikonoxxut mill-NRAs u dan il-Kummissjoni semmietu kemm-il darba fil-kuntest tal-valutazzjoni tal-abbozz ta' miżuri skont l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2002/21/KE.

               (5)

               Ċerti dispożizzjonijiet tal-qafas regolatorju għal netwerks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jeħtieġu li jiġu implimentati mekkaniżmi ta’ kontabilità tal-ispejjeż neċessarji u xierqa u obbligi għall-kontroll tal-prezzijiet, jiġifieri l-Artikoli 9, 11 u 13 flimkien mal-Premessa 20 tad-Direttiva 2002/19/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta' Marzu 2002 dwar l-aċċess għal, u l-interkonnessjoni ta', networks ta' komunikazzjonijiet elettroniċi u faċilitajiet assoċjati (id-Direttiva tal-Aċċess) (3).

               (6)

               Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2005/698/KE tad-19 ta’ Settembru 2005 dwar is-separazzjoni tal-kontabilità u l-kontabilità tal-ispejjeż skont il-qafas regolatorju għall-komunikazzjonijiet elettroniċi (4) ipprovdiet qafas għall-applikazzjoni konsistenti tad-dispożizzjonijiet speċifiċi rigward il-kontabilità tal-ispejjeż u s-separazzjoni tal-kontabilità, bl-iskop li ttejjeb it-trasparenza tas-sistemi regolatorji tal-kontabilità, tal-metodoloġiji, tal-proċessi ta’ verifika u rappurtar għall-ġid tal-partijiet kollha involuti.

               (7)

               It-terminazzjoni bl-ingrossa tat-telefonati bil-vuċi hija servizz meħtieġ għat-terminazzjoni ta’ telefonati lil siti (f’netwerks fissi) jew lil abbonati (f’netwerks ċellulari) li jirċievu t-telefonata. Is-sistema ta’ ħlas fl-UE hija bbażata fuq il-prinċipju li “Tħallas in-Netwerk tal-Parti li Tagħmel it-Telefonata” (Calling Party Network Pays), li jfisser li l-ħlas ta’ terminazzjoni jiġi stabbilit min-netwerk li tirċievi t-telefonata u jitħallas min-netwerk li tagħmel it-telefonata. Il-parti li tirċievi t-telefonata ma tħallasx għal dan is-servizz, u ġeneralment m’għandha ebda inċentiv li tirreaġixxi għall-prezz ta’ terminazzjoni stabbilit mill-fornitur tan-netwerk tagħha. F’dan il-kuntest, it-tħassib ewlieni tal-awtoritajiet regolatorji mill-aspett ta’ kompetizzjoni jirrigwarda l-prezzijiet eċċessivi. Prezzijiet ta’ terminazzjoni għaljin fl-aħħar mill-aħħar jiġu rkuprati permezz ta’ tariffi ogħla tat-telefonati għall-utenti finali. Jekk wieħed iqis in-natura tal-aċċess b'żewġ possibbiltajiet tas-swieq ta' terminazzjoni, problemi potenzjali oħra ta’ kompetizzjoni jinkludu l-kontrosussidjar bejn l-operaturi. Dawn il-problemi potenzjali ta’ kompetizzjoni huma komuni kemm għas-swieq tat-terminazzjoni tat-telefonati fissi kif ukoll dawk ċellulari. Għalhekk, fid-dawl tal-kapaċità u l-inċentivi tal-operaturi li jipprovdu s-servizz ta’ terminazzjoni li jgħollu l-prezzijiet sostanzjalment ogħla mill-ispejjeż, l-orjentazzjoni tal-ispejjeż titqies bħala l-intervent l-aktar adattat biex jiġi indirizzat dan it-tħassib f’tul ta’ żmien medju. Il-Premessa 20 tad-Direttiva 2002/19/KE tinnota li l-metodu tal-irkupru tal-infiq għandu jkun adattat għaċ-ċirkustanzi partikolari. Fid-dawl tal-karatteristiċi speċifiċi tas-swieq ta' terminazzjoni u t-tħassib assoċjat ta' kompetizzjoni u ta' distribuzzjoni, il-Kummissjoni għal ħafna żmien irrikonoxxiet li jekk jiġi stabbilit approċċ komuni msejjes fuq standard effiċjenti ta’ spejjeż u fuq l-applikazzjoni ta’ rati simetriċi ta’ terminazzjoni, dan jippromwovi l-effiċjenza, il-kompetizzjoni sostenibbli u jimmassimizza l-benefiċċji għall-konsumaturi f'termini ta' prezzijiet u tas-servizzi offruti.

               (8)

               Skont l-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 2002/21/KE, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li meta jkunu qegħdin iwettqu l-kompiti regolatorji speċifikati f’dik id-Direttiva u fid-direttivi speċifiċi, b’mod partikolari f’dawk intenzjonati biex jiżguraw kompetizzjoni effettiva, l-NRAs għandhom jikkunsidraw kemm jista’ jkun l-għan li r-regolamenti jkunu teknoloġikament newtrali. L-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 2002/21/KE jeħtieġ ukoll li l-NRAs jippromwovu l-kompetizzjoni billi, inter alia, jiżguraw li l-utenti kollha jiksbu l-akbar benefiċċju rigward għażla, prezz u kwalità tas-servizz u li ma jkun hemm ebda distorsjoni jew restrizzjoni tal-kompetizzjoni. Sabiex jinkisbu dawn l-għanijiet kif ukoll applikazzjoni konsistenti fl-Istati Membri kollha ir-rati regolati ta’ terminazzjoni għandhom malajr kemm jista' jkun jitniżżlu għal-livell tal-ispejjeż ta’ operatur effiċjenti.

               (9)

               F’ambjent kompetittiv, l-operaturi jikkompetu fuq il-bażi tal-ispejjeż kurrenti u ma jkunx hemm kumpens għall-ispejjeż mġarrba minħabba ineffiċjenzi. Għalhekk, jeħtieġ li ċ-ċifri ta’ spejjeż storiċi jiġu aġġustati f'ċifri tal-ispejjeż kurrenti sabiex jirriflettu l-ispejjeż ta’ operatur effiċjenti li juża teknoloġija moderna.

               (10)

               Operaturi li jirċievu kumpens għall-ispejjeż attwali li jonfqu għat-terminazzjoni ma jkollhomx wisq inċentiv biex iżidu l-effiċjenza. L-implimentazzjoni ta’ mudell axxendenti hija konsistenti mal-kunċett li jiġi żviluppat netwerk għal operatur effiċjenti li permezz tiegħu jinbena mudell ekonomiku/ta’ inġinerija ta’ netwerk effiċjenti bl-użu tal-ispejjeż kurrenti. Dan jirrifletti l-kwantità ta’ tagħmir meħtieġ aktar minn dak attwalment ipprovdut u ma jqisx spejjeż li jintirtu.

               (11)

               Minħabba l-fatt li mudell axxendenti huwa bbażat l-aktar fuq dejta dderivata, pereżempju l-ispejjeż tan-netwerk jitkejlu fil-kompjuter permezz tal-informazzjoni ġejja minn dawk li jbigħu it-tagħmir, ir-regolaturi jkunu jridu jirrikonċiljaw ir-riżultati ta' mudell axxendenti mar-riżultati ta' mudell dixxendenti sabiex joħorġu riżultati kemm jista' jkun sodi u biex jevitaw diskrepanzi kbar fl-ispiża tal-operat, fl-ispiża tal-kaptial u fl-allokazzjoni tal-ispiża bejn operatur ġenwin u dak ipotetiku. Sabiex tidentifika u ttejjeb in-nuqqasijiet possibbli tal-mudell axxendenti, bħall-asimetrija tal-informazzjoni, l-NRA tista' tqabbel ir-riżultati tal-approċċ mill-isfel għal fuq ma dawk tal-mudell korrispondenti dixxendenti li juza dejta verifikata.

               (12)

               Il-mudell tal-ispejjeż għandu jkun imsejjes fuq l-għażliet teknoloġiċi effiċjenti disponibbli fil-qafas ta’ żmien meqjus għall-mudell, safejn dawn jistgħu jiġu identifikati. Għaldaqstant, mudell axxendenti mibni llum jista' fil-prinċipju jassumi li n-netwerk ewlieni għal netwerks fissi għandu jkun ibbażat fuq Netwerk tal-Ġenerazzjoni li Jmiss (Next-Generation-Network - NGN). Il-mudell axxendenti għan-netwerks ċellulari għandu jkun imsejjes fuq taħlita ta’ 2G u 3G użata għall-parti tal-aċċess tan-netwerk, li tirrifletti s-sitwazzjoni antiċipata, filwaqt li wieħed jista' jassumi li l-parti ewlenija tkun ibbażata fuq l-NGN.

               (13)

               Meta wieħed iqis il-karatteristiċi partikolari tas-swieq ta' terminazzjoni tat-telefonati l-ispejjeż tas-servizzi ta’ terminazzjoni għandhom jiġu kkalkolati fuq spejjeż inkrementali li jħarsu ’il quddiem fuq medda ta’ żmien twil (LRIC). F’mudell LRIC, l-ispejjeż kollha jsiru varjabbli, u peress li wieħed jassumi li fl-aħħar mill-aħħar l-assi kollha jiġu ssostitwiti, meta il-ħlasijiet jiġu stabbiliti fuq il-bażi tal-LRIC, dan jippermetti l-irkupru effiċjenti tal-ispejjeż. Il-mudelli LRIC jiġbru fihom biss dawk l-ispejjeż li jkunu kkawżati mill-provvista ta’ inkrement iddefinit. Approċċ ta’ spejjeż inkrementali li jalloka biss l-ispejjeż li jsiru b’mod effiċjenti, li ma jseħħux jekk is-servizz relatat mal-inkrement ma jibqax jitwettaq (jiġifieri spejjeż li jistgħu jiġu evitati) jippromwovi produzzjoni u konsum effiċjenti u jnaqqas kemm jista’ jkun distorsjonijiet potenzjali tal-kompetizzjoni. Aktar ma r-rati tat-terminazzjoni jitbiegħdu mill-ispiża inkrementali, aktar se jiżdiedu d-distorsjonijiet kompetittivi bejn is-swieq tat-telefonija fissa u dawk taċ-ċellulari u/jew bejn operaturi b'ishma fis swieq asimetriċi u flussi tat-traffiku. Għaldaqstant, huwa ġġustifikat li jiġi applikat approċċ LRIC pur li permezz tiegħu l-inkrement rilevanti jkun is-servizz ta’ terminazzjoni bl-ingrossa tat-telefonati u li jinkludi biss spejjeż li jistgħu jiġu evitati. Approċċ LRIC ikun jippermetti wkoll l-irkupru tal-ispejjeż kollha fissi u varjabbli (peress li huwa preżunt li l-ispejjeż fissi jsiru varjabbli fuq medda twila taż-żmien) li jiżdiedu mal-forniment tas-servizzi ta’ terminazzjoni bl-ingrossa tat-telefonati u li għalhekk jiffaċilita l-irkupru effiċjenti tal-ispejjeż.

               (14)

               Spejjeż li jistgħu jiġu evitati huma d-differenza bejn l-ispejjeż totali identifikati fuq medda ta’ żmien twil ta’ operatur li jipprovdi l-firxa sħiħa ta’ servizzi, u l-ispejjeż totali identifikati fuq medda ta’ żmien twil ta’ dak l-operatur li jipprovdi l-firxa sħiħa ta’ servizzi tiegħu bl-eċċezzjoni tas-servizz bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati pprovduti lil terzi (jiġifieri l-ispiża indipendenti (stand-alone) ta’ operatur li ma joffrix terminazzjoni lill-terzi). Biex tiġi żgurata allokazzjoni xierqa tal-ispejjeż, jeħtieġ li ssir distinzjoni bejn dawk l-ispejjeż li jkunu relatati mat-traffiku, jiġifieri dawk l-ispejjeż kollha fissi u varjabbli li jogħlew mal-livelli li jiżdiedu tat-traffiku, u dawk l-ispejjeż li mhumiex relatati mat-traffiku, jiġifieri dawk l-ispejjeż kollha li ma jogħlewx mal-livelli li jiżdiedu tat-traffiku. Biex jiġu identifikati l-ispejjeż li jistgħu jiġu evitati li huma rilevanti għat-terminazzjoni ta’ telefonati bl-ingrossa, wieħed ma jridx jagħti każ tal-ispejjeż li ma jkunux relatati mat-traffiku. Imbagħad, jista’ jkun xieraq li l-ewwel jiġu allokati l-ispejjeż relatati mat-traffiku lil servizzi oħra (pereżempju minn fejn toriġina t-telefonata, SMS, MMS, broadband, linji mikrija, eċċ.) filwaqt li t-terminazzjoni bl-ingrossa ta’ telefonati bil-vuċi tkun is-servizz finali li jiġi kkunsidrat. B’hekk l-ispiża allokata għas-servizz bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati għandha tkun biss ugwali għall-ispiża addizzjonali li ssir biex jiġi pprovdut is-servizz. Konsegwentement, il-kontabilità tal-ispejjeż imsejsa fuq approċċ LRIC għas-servizzi bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati fis-swieq tas-servizzi fissi u ċellulari għandha tippermetti biss l-irkupru ta’ spejjeż li jiġu evitati jekk is-servizz bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati ma jibqax ikun ipprovdut lill-terzi.

               (15)

               Jidher li t-terminazzjoni tat-telefonati hija servizz li jiġġenera benefiċċji kemm lill-partijiet li jagħmlu t-telefonati kif ukoll li dawk li jirċevuhom (jekk min jirċievi it-telefonata ma akkwistax benefiċċju huwa ma jaċċettax it-telefonata), li min-naħa l-oħra jissuġġerixxi li ż-żewġ partijiet għandhom parti fil-ħolqien tal-ispejjeż. L-użu tal-prinċipji tal-kawżalità tal-ispejjeż biex jiġu stabbiliti prezzijiet orjentati skont l-ispejjeż jissuġġerixxi li min joħloq l-ispejjeż għandu jagħmel tajjeb għalihom. Billi wieħed jirrikonoxxi n-natura b’żewġ faċċati tas-swieq ta’ terminazzjoni tat-telefonati bl-ispejjeż ikkaġunati minn żewġ naħat, mhux l-ispejjeż relatati kollha jeħtieġu li jiġu rkuprati permezz tat-tariffa rregolat tat-terminazzjoni bl-ingrossa. Madankollu, għall-iskopijiet ta’ din ir-Rakkomandazzjoni, l-ispejjeż kollha li jistgħu jiġu evitati biex jiġi pprovdut is-servizz bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati jistgħu jiġu rkuprati permezz tat-tariffa bl-ingrossa, jiġifieri l-ispejjeż kollha li jiżdiedu bir-riżultat ta’ żieda fit-traffiku ta’ terminazzjoni bl-ingrossa.

               (16)

               Meta jiġu stabbiliti rati ta’ terminazzjoni, kull devjazzjoni minn livell waħdieni effiċjenti ta’ spejjeż għandha tkun ibbażata fuq differenzi oġġettivi ta’ spejjeż lil hinn mill-kontroll tal-operaturi. F’netwerks fissi, ma ġewx identifikati dawn id-differenzi oġġettivi ta’ spejjeż lil hinn mill-kontroll tal-operatur. F’netwerks ċellulari, assenjazzjoni irregolari ta’ frekwenzi tista’ tiġi kkunsidrata bħala fattur eżoġenu li jkun kawża ta’ differenzi f’kull unità ta’ spiża bejn l-operaturi tas-servizz ċellulari. Differenzi eżoġeni fl-ispejjeż jistgħu jinħolqu meta ma jsirux assenjazzjonijiet ta’ frekwenzi permezz ta’ mekkaniżmi bbażati fuq is-swieq, iżda fuq il-bażi ta’ proċess sekwenzjali ta’ liċenzji. Meta l-assenjazzjoni ta’ frekwenzi sseħħ permezz ta’ makkinarju bbażat fuq is-swieq bħalma huwa l-irkant, jew fejn jeżisti suq sekondarju, id-differenzi fl-ispejjeż li jirriżultaw mill-frekwenzi jiġu ddeterminati b’mod aktar endoġenu u x’aktarx li jonqsu b’mod sinifikattiv jew li jiġu eliminati.

               (17)

               Parteċipanti ġodda fis-swieq taċ-ċellulari jistgħu ikunu soġġetti wkoll għal spejjeż ogħla kull unità għal perjodu tranżizzjonali qabel ma tkun intlaħqet l-iskala effiċjenti minima. F’sitazzjonijiet bħal dawn, l-NRAs jistgħu, wara li jkunu ddeterminaw li jeżistu impedimenti fis-suq tal-bejgħ bl-imnut għad-dħul fis-suq u għall-espansjoni, jippermettulhom jirkupraw l-ispejjeż inkrementali ogħla tagħhom imqabbla ma' dawk ta' operatur ta' mudell għal perjodu tranżizzjonali sa erba′ snin wara d-dħul fis-suq. Abbażi tal-Pożizzjoni Komuni tal-ERG, huwa raġonevoli li wieħed jipprevedi skeda ta' żmien ta' erba′ snin għat-tneħħija gradwali ta' asimmetriji bbażati fuq il-premessa li fis-suq taċ-ċellulari wieħed jista' jistenna li jdum bejn tliet u erba’ snin wara d-dħul biex jintlaħaq sehem fis-suq ta' bejn 15 u 20 %, b'hekk jiġi avviċinat il-livell ta' skala minima effiċjenti. Dan huwa differenti mis-sitwazzjoni tal-parteċipanti ġodda fis-swieq fissi li għandhom l-opportunità li jiksbu spejjeż baxxi kull unità billi jiffokaw in-netwerks tagħhom fuq rotot b'densità għolja b'mod partikolari żoni ġeografiċi u/jew billi jikru inputs ta' netwerks relevanti minn operaturi diġà stabbiliti.

               (18)

               L-approċċ ippreferut huwa metodu ta’ deprezzament li jirrifletti l-valur ekonomiku ta’ assi. Jekk, madankollu, l-iżvilupp ta’ mudell ekonomiku ta’ deprezzament b’saħħtu ma jkunx fattibbli, huma possibbli approċċi oħra inklużi deprezzament fuq il-bażi ta’ linja dritta, annwalitajiet, u annwalitajiet imxeqilba. Il-kriterju tal-għażla bejn l-approċċi alternattivi jkun kemm l-aktar pjuttost iqarrbu lejn il-miżura ekonomika ta’ deprezzament. Għalhekk, jekk l-iżvilupp ta’ mudell ekonomiku ta’ deprezzament ma jkunx fattibbli, il-profil ta’ deprezzament ta’ kull assi prinċipali fil-mudell axxendenti għandu jiġi eżaminat separatament, u għandu jintgħażel l-approċċ li jiġġenera profil ta’ deprezzament li jixbah lil dak ta’ deprezzament ekonomiku.

               (19)

               Rigward l-iskala effiċjenti, japplikaw kunsiderazzjonijiet differenti fis-swieq tat-telefonija fissa u ċellulari. L-iskala effiċjenti minima tista’ tintlaħaq f’livelli differenti fis-setturi tat-telefonija fissa u ċellulari għaliex dan jiddependi mill-ambjenti regolatorji u kummerċjali differenti applikabbli għal kull wieħed.

               (20)

               Meta jirregolaw il-ħlas ta’ terminazzjoni bl-ingrossa, l-NRAs m’għandhomx iżommu u lanqas jipprojbixxu lill-operaturi milli jagħżlu fil-futur arranġamenti alternattivi għall-iskambju ta’ traffiku ta’ terminazzjoni, sakemm dawn l-arranġamenti jkunu konformi ma’ suq kompetittiv.

               (21)

               Perjodu ta’ tranżizzjoni sal-31 ta' Diċembru 2012 għandu jitqies twil biżżejjed biex jippermetti lill-NRAs jistabbilixxu l-mudell tal-ispejjeż u għall-operaturi biex jadattaw il-pjanijiet tan-negozju tagħhom skont dan il-mudell filwaqt, min-naħa l-oħra, li tiġi rikonoxxuta l-ħtieġa urġenti li jkun żgurat li l-konsumaturi jiksbu l-ogħla benefiċċji fil-kuntest ta’ rati ta’ terminazzjoni effiċjenti bbażati fuq l-ispejjeż.

               (22)

               Għall-NRAs li jkollhom riżorsi limitati jista' jkun hemm il-ħtieġa eċċezzjonali ta' perjodu ta' tranżizzjoni addizzjonali sabiex iħejju l-mudell rakkomandat tal-ispejjeż fil-ħin. F’dawn iċ-ċirkostanzi, jekk NRA tkun kapaċi turi li metodoloġija (eż. punti ta' riferimenti), li ma tkunx mudell LRIC axxendenti, ibbażata fuq l-ispejjeż kurrenti jkollha riżultati konsistenti ma’ din ir-Rakkomandazzjoni u tiġġenera riżultati effiċjenti konsistenti ma’ dawk f’suq kompetittiv, tista’ tikkunsidra li tiffissa prezzijiet interim ibbażati fuq approċċ alternattiv sal-1 ta' Lulju 2014. Fejn jirriżulta li jkun oġġettivament sproporzjonat li dawk l-NRAs b'riżorsi limitati japplikaw il-metodoloġija tal-ispejjeż rakkomandata wara din id-data, NRAs bħal dawn jistgħu jkomplu japplikaw metodoloġija alternattiva sad-data tar-reviżjoni ta' din ir-Rakkomandazzjoni, sakemm il-korp stabbilit għall-kooperazzjoni fost l-NRAs u l-Kummissjoni, inklużi l-grupp ta' ħidma relatati tagħha, jipprovdi appoġġ prattiku suffiċjenti u gwida kif din il-limitazzjoni ta' riżorsi u, b'mod partikolari, l-ispiża tal-implimentazzjoni tal-metodoloġija rakkomandata tista' tingħeleb. Kwalunkwe riżultat ta' dan it-tip li joħroġ minn metodoloġiji alternattivi m’għandux ikun ogħla mill-medja tar-rati ta’ terminazzjoni ffissati mill-NRAs li jimplimentaw il-metodoloġija tal-ispejjeż rakkomandata.

               (23)

               Din ir-Rakkomandazzjoni hija soġġetta għal konsultazzjoni pubblika.

         B’DAN QED TIRRAKKOMANDA LI:

               (1)

               Meta jiġu imposti obbligi dwar kontroll ta’ prezzijiet u dwar kontabilità tal-ispejjeż skont l-Artikolu 13 tad-Direttiva 2002/19/KE fuq l-operaturi nnominati mill-Awtorijijiet Regolatorji Nazzjonali (NRAs) li jkollhom setgħa sinifikanti fis-suq fis-swieq ta’ terminazzjoni bl-ingrossa ta’ telefonati bil-vuċi fin-netwerks pubbliċi individwali tat-telefonija (minn hawn ‘il quddiem imsejħa “swieq ta’ terminazzjoni fissi u ċellulari”) bħala riżultat ta’ analiżi tas-swieq li twettqet skont l-Artikolu 16 tad-Direttiva 2002/21/KE, l-NRAs għandhom jiffissaw rati ta’ terminazzjoni bbażati fuq l-ispejjeż li jkollu operatur effiċjenti. Dan jimplika li huma wkoll jridu jkunu simetriċi. Biex jagħmlu dan, l-NRAs għandhom jipproċedu kif jidher hawn taħt.

               (2)

               Huwa rakkomandat li l-evalwazzjoni ta’ spejjeż effiċjenti tkun ibbażata fuq l-ispejjeż kurrenti u l-użu tal-approċċ ta’ mudell axxendenti bl-applikazzjoni tal-ispejjeż inkrementali fuq medda ta’ żmien twil (LRIC) bħala l-metodoloġija rilevanti tal-ispejjeż.

               (3)

               L-NRAs jistgħu jqabblu r-riżultati tal-approċċ axxendenti ma' dawk ta' mudell dixxendenti li juża dejta verifikata bil-għan li l-affidabbiltà soda tar-riżultati tiġi vverifikata u mtejba u jistgħu jagħmlu aġġustamenti skont dan.

               (4)

               Il-mudell tal-ispejjeż għandu jkun ibbażat fuq teknoloġiji effiċjenti disponibbli fil-qafas ta’ żmien ikkunsidrat għall-mudell. Għaldaqstant il-parti ewlenija tan-netwerks kemm fissi kif ukoll ċellulari għalhekk tista' fil-prinċipju tkun ibbażata fuq Netwerk tal-Ġenerazzjoni li Jmiss (NGN). Il-parti tal-aċċess tan-netwerks ċellulari għandha tkun ibbażata wkoll fuq taħlita ta’ telefonija 2G u 3G.

               (5)

               Il-kategoriji differenti tal-ispejjeż imsemmija hawnhekk għandhom jiġu ddefiniti kif ġej:

                           (a)

                           “L-ispejjeż inkrementali” huma dawk l-ispejjeż li jistgħu jiġu evitati jekk inkrement speċifiku ma jibqax ikun ipprovdut (magħrufa wkoll bħala spejjeż li jistgħu jiġu evitati).

                           (b)

                           “L-ispejjeż relatati mat-traffiku” huma dawk l-ispejjeż kollha fissi u varjabbli mġarrba minħabba ż-żieda fil-livelli tat-traffiku.

               (6)

               Fil-mudell LRIC, l-inkrement rilevanti għandu jiġi ddefinit bħala s-servizz bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati bil-vuċi pprovdut lil terzi. Dan jimplika li bl-evalwazzjoni tal-ispejjeż inkrementali l-NRAs għandhom jistabbilixxu d-differenza bejn l-ispejjeż totali fuq medda ta’ żmien twil ta’ operatur li jipprovdi l-firxa sħiħa ta’ servizzi tiegħu u l-ispejjeż totali fuq medda ta’ żmien twil ta’ dan l-operatur fin-nuqqas tas-servizz bl-ingrossa ta’ terminazzjoni tat-telefonati pprovdut lil terzi. Jeħtieġ li ssir distinzjoni bejn spejjeż relatati mat-traffiku u spejjeż mhux relatati mat-traffiku, fejn dawn l-ispejjeż tal-aħħar m’għandhomx jitqiesu għall-iskop tal-kalkolu tar-rati ta’ terminazzjoni bl-ingrossa. L-approċċ rakkomandat biex jiġu identifikati l-ispejjeż inkrementali rilevanti jkun li l-ewwel jiġu attribwiti l-ispejjeż relatati mat-traffiku lis-servizzi minbarra lil dawk ta’ terminazzjoni ta’ telefonati bil-vuċi bl-ingrossa, biex fl-aħħar l-ispejjeż li jifdal biss mill-ispejjeż relatati mat-traffiku jkunu allokati lis-servizz bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati bil-vuċi. Dan jimplika li dawk l-ispejjeż biss li jkunu evitati jekk ma jibqax jiġi pprovdut lil terzi s-servizz bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati bil-vuċi għandhom jiġu allokati għas-servizzi rregolati ta’ terminazzjoni ta’ telefonati bil-vuċi. Il-prinċipji għall-kalkolu tal-inkrement tas-servizz bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati bil-vuċi fin-netwerks ta’ terminazzjoni fissi u ċellulari rispettivament huma elaborati aktar fl-Anness.

               (7)

               L-approċċ rakkomandat għad-deprezzament tal-assi huwa d-deprezzament ekonomiku meta dan ikun jista’ jsir.

               (8)

               Meta jiddeċiedu dwar l-iskala xierqa u effiċjenti tal-operatur mudell, l-NRAs għandhom jikkunsidraw il-prinċipji għad-definizzjoni tal-iskala xierqa u effiċjenti għan-netwerks ta’ terminazzjoni fissi u ċellulari kif jidher fl-Anness.

               (9)

               Għal kull determinazzjoni ta’ livelli ta’ spejjeż effiċjenti li tiddevja mill-prinċipji li jidhru hawn fuq għandhom jeżistu differenzi oġġettivi ta’ spejjeż li jiġġustifikawha li jkunu barra mill-kontroll tal-operaturi kkonċernati. Dawn id-differenzi oġġettivi fl-ispejjeż jistgħu jitfaċċaw fis-swieq ta’ terminazzjoni taċ-Ċellulari minħabba assenjazzjoni irregolari ta’ frekwenzi. Sal-punt li jkunu inklużi fil-mudell tal-ispejjeż frekwenzi addizzjonali akkwistati biex jipprovdu terminazzjoni ta’ telefonati bl-ingrossa, l-NRAs għandhom jirrevedu regolarment id-differenzi oġġettivi kollha, filwaqt li jikkunsidraw inter alia jekk fuq bażi li tħares ’il quddiem, frekwenzi addizzjonali jistgħux b’ċerta probabbiltà jsiru disponibbli permezz ta’ proċessi ta’ assenjazzjoni bbażati fuq is-swieq li jistgħu jxejnu d-differenzi tal-ispejjeż kollha li joħorġu mill-assenjazzjonijiet eżistenti jew jekk dan l-iżvantaġġ relattiv fl-ispejjeż biż-żmien jonqosx, hekk kif jiżdiedu l-volumi tal-parteċipanti ġodda.

               (10)

               Fil-każ li jkun hemm prova li parteċipant ġdid fis-suq taċ-ċellulari li jopera taħt l-iskala minima effiċjenti jġarrab spejjeż inkrementali kull unità ogħla mill-operatur tal-mudell wara li jkun iddetermina li hemm impedimenti fis-suq tal-bejgħ bl-imnut għad-dħul fis-suq u għall-espansjoni, l-NRAs jistgħu jippermettu li dawn l-ispejjeż ogħla jiġu rkuprati matul perjodu ta' tranżizzjoni permezz ta' rati ta' terminazzjoni regolati. Kwalunkwe perjodu bħal dan m'għandux jaqbeż l-erba′ snin wara d-dħul fis-suq.

               (11)

               Din ir-Rakkomandazzjoni hija mingħajr preġudizzju għad-deċiżjonijiet regolatorji preċedenti li ttieħdu mill-NRAs dwar kwistjonijiet imqajma hawnhekk. Minkejja dan, l-NRAs għandhom jiżguraw li r-rati ta’ terminazzjoni jiġi implimentati f’livell simetriku u effiċjenti rigward spejjeż sal-31 ta' Diċembru 2012, soġġetti għad-differenzi oġġettivi fl-ispejjeż identifikati konformi mal-punti (9) u (10).

               (12)

               F′ċirkostanzi eċċezzjonali meta NRA ma tkunx f’pożizzjoni, b'mod partikolari minħabba riżorsi limitati, li tiffinalizza fil-ħin il-mudell tal-ispejjeż irrakkomandat, u jekk tkun tista’ turi li metodoloġija, differenti minn dik ta’ mudell LRIC axxendenti, ibbażata fuq spejjeż kurrenti tagħti riżultati konsistenti ma’ din ir-Rakkomandazzjoni, u tiġġenera riżultati effiċjenti konsistenti ma’ dawk f’suq kompetittiv, l-NRA tista’ tikkunsidra li tiffissa prezzijiet interim ibbażati fuq approċċ alternattiv sal-1 ta' Lulju 2014. Fejn jirriżulta li jkun oġġettivament sproporzjonat li dawk l-NRAs b'riżorsi limitati japplikaw il-metodoloġija tal-ispejjeż rakkomandata wara din id-data, NRAs bħal dawn jistgħu jkomplu japplikaw metodoloġija alternattiva sad-data tar-reviżjoni ta' din ir-Rakkomandazzjoni, sakemm il-korp stabbilit għall-kooperazzjoni fost l-NRAs u l-Kummissjoni, inklużi l-grupp ta' ħidma relatati tagħha, jipprovdi appoġġ prattiku suffiċjenti u gwida kif din il-limitazzjoni ta' riżorsi u, b'mod partikolari, l-ispiża tal-implimentazzjoni tal-metodoloġija rakkomandata tista' tingħeleb. Kwalunkwe riżultat ta' dan it-tip li joħroġ minn metodoloġiji alternattivi m’għandux ikun ogħla mill-medja tar-rati ta’ terminazzjoni li jkunu stabbilixxew l-NRAs bl-implimentazzjoni tal-metodoloġija tal-ispejjeż irrakkomandata.

               (13)

               Din ir-Rakkomandazzjoni ser tiġi riveduta mhux aktar tard minn erba’ snin mid-data meta tiġi applikata.

               (14)

               Din ir-Rakkomandazzjoni hija indirizzata lill-Istati Membri.

      Magħmul fi Brussell, 7 ta’ Mejju 2009.

            Għall-Kummissjoni

         Viviane REDING

            Membru tal-Kummissjoni

      (1)  ĠU L 108, 24.4.2002, p. 33.

      (2)  ĠU L 200, 30.7.2002, p. 38.

      (3)  ĠU L 108, 24.4.2002, p. 7.

      (4)  ĠU L 266, 11.10.2005, p. 64.

      ANNESS

         Prinċipji għall-kalkolu ta’ rati ta’ terminazzjoni bl-ingrossa f’netwerks fissi

      L-ispejjeż inkrementali rilevanti (jiġifieri l-ispejjeż li jistgħu jiġu evitati) tas-servizz bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati huma d-differenza bejn l-ispejjeż totali fuq medda ta’ żmien twil ta’ operatur li jipprovdi l-firxa sħiħa ta’ servizzi tiegħu u l-ispejjeż totali fuq medda ta’ żmien twil ta’ dak l-operatur li ma jipprovdix lil terzi servizz bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati.
      Jeħtieġ li ssir distinzjoni bejn spejjeż relatati mat-traffiku u spejjeż mhux relatati mat-traffiku biex tiġi żgurata l-allokazzjoni ġusta ta’ dawk l-ispejjeż. L-ispejjeż li mhumiex relatati mat-traffiku ma jridux jitqiesu għall-iskop ta’ kalkolu tar-rati ta’ terminazzjoni bl-ingrossa. Mill-ispejjeż relatati mat-traffiku għandhom jiġu allokati biss lill-inkrement rilevanti għat-terminazzjoni, dawk l-ispejjeż li jiġu evitati jekk ma jkunx jeżisti servizz bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati. Dawn l-ispejjeż li jistgħu jiġu evitati jistgħu jiġu kkalkolati billi l-ewwel jiġu allokati l-ispejjeż relatati mat-traffiku għas-servizzi minbarra s-servizz bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati (pereżempju minn fejn toriġina t-telefonata, servizzi tad-dejta, IPTV, eċċ.) u biss dak li jibqa’ mill-ispejjeż relatati mat-traffiku jiġu allokati għas-servizz bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati.
      Il-punt ta’ demarkazzjoni bejn spejjeż relatati mat-traffiku u dawk mhux relatati mat-traffiku tipikament ikun fejn isir l-ewwel punt ta’ konċentrazzjoni tat-traffiku. Normalment f’netwerk PSTN dan jittieħed li jkun fuq in-naħa ta’ fuq tal-line card fil-konċentratur (remot). Il-broadband ekwivalenti NGN huwa l-line card fid-DSLAM/MSAN (1). Fil-każ li d-DSLAM/MSAN ikun lokalizzat f’kaxxa fit-triq, allura wieħed jeħtieġ jikkunsidra jekk il-loop ta’ qabel bejn il-kaxxa u l-exchange/MDF ikunx mezz komuni u jkollu jiġi ttrattat bħala parti tal-kategorija tal-ispejjeż sensittiva għat-traffiku; f’dan il-każ il-punt ta’ demarkazzjoni relatat mat-traffiku/mhux relatat mat-trafffiku jkun lokalizzat fil-kaxxa fit-triq. Jekk kapaċità ddedikata tiġi allokata għas-servizz ta’ terminazzjoni tat-telefonati bil-vuċi irrispettivament mit-teknoloġija użata, allura l-punt ta’ demarkazzjoni jibqa’ fil-livell tal-konċentratur (remot).
      Jekk jissegwa l-approċċ deskritt hawn fuq, eżempji ta' spejjeż li jiddaħħlu fl-inkrement tas-servizz ta' terminazzjoni ikunu jinkludu l-kapaċità addizzjonali tan-netwerk meħtieġa għat-trasport ta' traffiku addizzjonali ta' terminazzjoni bl-ingrossa (e.g. infrastruttura tan-netwerk addizzjonali sakemm din tkun xprunata mill-ħtieġa li tiżdied il-kapaċità bil-għan li tkun tista' tiflaħ għat-traffiku addizzjonali ta' terminazzjoni bl-ingrossa) kif ukoll ta' spejjeż kummerċjali addizzjonali relatati direttament mal-forniment tas-servizz ta' terminazzjoni bl-ingrossa lil partijiet terzi.
      Biex tiġi determinata l-iskala ta’ effiċjenza ta’ operatur għall-iskop tal-mudell tal-ispejjeż, l-NRAs għandhom jikkunsidraw li f’netwerks fissi l-operaturi għandhom l-opportunità li jibnu n-netwerks tagħhom f’żoni ġeografiċi partikolari u li jiffokaw fuq rotot b’densità għolja u/jew li jikru inputs rilevanti għan-netwerk mill-operaturi stabbiliti. Meta jiddefinixxu l-iskala minima effiċjenti u unika għall-operatur ta' mudell, l-NRAs għandhom għalhekk jikkunsidraw il-ħtieġa li jippromwovu dħul effiċjenti filwaqt li jirrikonoxxu wkoll li operaturi iżgħar, taħt ċerti kundizzjonijiet, jistgħu jipproduċu bi spejjeż unitarji aktar baxxi f’żoni ġeografiċi iżgħar. Barra dan, operaturi iżgħar li ma jistgħux ilaħħqu mal-vantaġġi ta’ skala tal-akbar operaturi f’żoni ġeografiċi usa’, jista’ jagħti il-każ li jixtru inputs bl-ingrossa aktar milli jipprovdu għalihom stess is-servizzi ta’ terminazzjoni.

         Prinċipji għall-kalkolu ta’ rati ta’ terminazzjoni bl-ingrossa f’netwerks ċellulari

      L-ispejjeż inkrementali rilevanti (jiġifieri l-ispejjeż li jistgħu jiġu evitati) tas-servizz bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati huma d-differenza bejn l-ispejjeż totali fuq medda ta’ żmien twil ta’ operatur li jipprovdi l-firxa sħiħa ta’ servizzi tiegħu u l-ispejjeż totali fuq medda ta’ żmien twil ta’ operatur li ma jipprovdix lil terzi servizz bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati.
      Jeħtieġ li ssir distinzjoni bejn spejjeż relatati mat-traffiku u spejjeż mhuix relatati mat-traffiku biex tiġi żgurata l-allokazzjoni ġusta ta’ dawk l-ispejjeż. L-ispejjeż li mhumiex relatati mat-traffiku ma jridux jitqiesu għall-iskop ta’ kalkolu tar-rati ta’ terminazzjoni bl-ingrossa. Mill-ispejjeż relatati mat-traffiku għandhom jiġu allokati biss lill-inkrement rilevanti għat-terminazzjoni, dawk l-ispejjeż li jiġu evitati jekk ma jkunx jeżisti servizz bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati. Dawn l-ispejjeż li jistgħu jiġu evitati jistgħu jiġu kkalkolati billi l-ewwel jiġu allokati l-ispejjeż relatati mat-traffiku għas-servizzi minbarra s-servizz bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati (pereżempju minn fejn toriġina t-telefonata, SMS, MMS, eċċ.) u biss dak li jibqa’ mill-ispejjeż relatati mat-traffiku jiġu allokati għas-servizz bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati bil-vuċi.
      L-ispiża tal-handset u tas-SIM card mhumiex relatati mat-traffiku u m’għandhom jidħlu f’ebda mudell tal-ispejjeż għas-servizzi bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati bil-vuċi.
      Il-kopertura tista’ tiġi deskritta bl-aħjar mod bħala l-kapaċità jew l-għażla biex issir telefonata waħda minn kwalunkwe punt fin-netwerk f’mument partikolari, u l-kapaċità tirrapreżenta l-ispejjeż addizzjonali tan-netwerk li jkunu meħtieġa biex tkun tiflaħ livelli li jiżdiedu ta’ traffiku. Il-bżonn li jiġu pprovduti kopertura bħal din lill-abbonati jwassal biex isiru spejjeż mhux relatati mat-traffiku li m’għandhomx jiġu allokati għall-inkrement tat-terminazzjoni tat-telefonati bl-ingrossa. Investimenti fis-swieq maturi taċ-Ċellulari huma mmexxija aktar minn żidiet fil-kapaċità u mill-iżvilupp ta’ servizzi ġodda u l-mudell tal-ispejjeż għandu jirrifletti dan. L-ispiża inkrementali tas-servizzi bl-ingrossa ta’ terminazzjoni tat-telefonati bil-vuċi għandha għalhekk teskludi l-ispejjeż ta’ kopertura, iżda għandha tinkludi spejjeż għal kapaċità addizzjonali sal-punt li dawn ikunu kkawżati mill-provvista ta’ servizzi bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati bil-vuċi.
      L-ispejjeż għall-użu tal-frekwenzi (l-awtorizzazzjoni biex jinżammu u jintużaw frekwenzi) li jkun hemm għall-provvista ta’ servizzi bl-imnut lill-abbonati tan-netwerk jiddependu fil-bidu min-numru ta’ abbonati u għalhekk ma jiddependux mit-traffiku u m’għandhomx jiġu kkalkolati bħala parti mill-inkrement tas-servizz bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati. Meta jkun possibbli, għandhom jiġu inklużi l-ispejjeż għall-akkwist ta’ frekwenzi addizzjonali biex tiżdied il-kapaċità (aktar mill-minimu neċessarju biex jiġu pprovduti servizzi bl-imnut lill-abbonati) għall-iskop li jiġi ttrasportat traffiku addizzjonali li jirriżulta mill-provvista ta’ servizz bl-ingrossa ta’ terminazzjoni ta’ telefonati bil-vuċi, fuq il-bażi ta’ spejjeż ta’ opportunità li jħarsu ’l quddiem.
      Skont l-approċċ spjegat hawn fuq, eżempji ta' spejjeż li jiddaħħlu fl-inkrement tas-servizz ta' terminazzjoni ikunu jinkludu l-kapaċità addizzjonali tan-netwerk meħtieġa biex tittrasporta traffiku addizzjonali bl-ingrossa (pereżempju l-infrastruttura addizzjonali tan-netwerk safejn din tkun immexxija mill-ħtieġa li tiżdied il-kapaċità għall-iskop li jseħħ it-traffiku addizzjonali bl-ingrossa). Tali spejjeż relatati man-netwerk jistgħu jinkludu Mobile Switching Centres (MSCs) jew l-infrastruttura ta' qofol meħtieġa direttament biex iġġorr it-traffiku ta' terminazzjoni għal partijiet terzi. Barra minn hekk, fejn ċerti elementi tan-netwerk jinqasmu għall-iskopijiet tal-forniment ta' servizzi ta' oriġini u ta' terminazzjoni, bħas-siti taċ-ċellula jew Base Transceiver Stations (BTS), dawn l-elementi tan-netwerk se jiddaħħlu fil-mudell tal-ispiża ta' terminazzjoni safejn ikunu meħtieġa minħabba l-kapaċità addizzjonali meħtieġa biex tkun tista' tinġarr it-traffiku ta' terminazzjoni minn partijiet terzi. Barra minn hekk iridu jitqiesu wkoll l-ispejjeż addizzjonali tal-frekwenzi u l-ispejjeż addizzjonali kummerċjali relatati direttament mal-provvista tas-servizz ta’ terminazzjoni bl-ingrossa lil partijiet terzi. Dan jimplika li ma jkunux inklużi l-ispejjeż ta’ kopertura, l-ispejjeż tan-negozju li ma jistgħux jiġu evitati u l-ispejjeż kummerċjali bl-imnut.
      Biex tiġi ddeterminata l-iskala effiċjenti għall-iskopijiet tal-mudell tal-ispejjeż, u filwaqt li jitqiesu l-iżviluppi fis-sehem tas-suq f'għadd ta' Stati Membri tal-UE, l-approċċ rakkomandat għandu jistabbilixxi dik l-iskala fl-20 % tas-sehem tas-suq. Wieħed jistenna li wara li jkunu daħlu fis-suq, operaturi taċ-ċellulari jagħmlu ħilithom kollha biex iżidu kemm jista’ jkun l-effiċjenza u d-dħul taqgħhom u b’hekk ikunu f’pożizzjoni li jilħqu jakkwistaw sehem minimu tas-suq ta' 20 %. F'każ li NRA tkun tista' tipprova li l-kundizzjonijiet tas-suq fit-territorju ta dak l-Istat Membru jimplikaw skala minimi effiċjenti differenti, din tkun tista' tiddevja mill-approċċ rakkomandat.

         (1)  Digital Subscriber Line Access Multiplexer/Multi-Service Access Node.