               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 23.5.2022
            COM(2022) 620 final

            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma ta’ Malta tal-2022 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà ta’ Malta għall-2022
            {SWD(2022) 620 final} - {SWD(2022) 640 final}

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma ta’ Malta tal-2022 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà ta’ Malta għall-2022

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
                  2
               , li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, daħal fis-seħħ fid-19 ta’ Frar 2021. Il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza tipprovdi appoġġ finanzjarju għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investiment, li jinvolvi impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. Din tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investiment sostenibbli u li jsaħħu t-tkabbir, b’mod partikolari biex għall-promizzjoni tat-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, filwaqt li tissaħħaħ ir-reżiljenza u t-tkabbir potenzjali tal-ekonomiji tal-Istati Membri. Tgħin ukoll biex jissaħħu l-finanzi pubbliċi sostenibbli u tingħata spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq perjodu medju u għat-tul. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza [ġiet] aġġornata fi [XX] ta’ Ġunju 2022, f’konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

               (2)Fl-24 ta’ Novembru 2021, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2022 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Dan ikkunsidra kif dovut l-impenn konġunt affermat mill-ġdid fis-Summit Soċjali ta’ Porto ta’ Mejju 2021 biex ikompli jiġi implimentat il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali pproklamat mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2022 fil-25 ta’ Marzu 2022. Fl-24 ta’ Novembru 2021, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija ma identifikatx lil Malta bħala wieħed mill-Istati Membri li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond
                  3
               . Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro, li ġiet adottata fit-5 ta’ April 2022 mill-Kunsill, kif ukoll il-proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2022 li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, li ġie adottat mill-Kunsill fis-14 ta’ Marzu 2022.

               (3)L-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja, hekk kif ġiet eżatt wara l-pandemija globali, biddlet b’mod sinifikanti l-kuntest ġeopolitiku u ekonomiku. L-impatt tal-invażjoni fuq l-ekonomiji tal-Istati Membri nħass pereżempju permezz ta’ prezzijiet ogħla tal-enerġija u tal-ikel u prospetti ta’ tkabbir aktar dgħajfa. Il-prezzijiet ogħla tal-enerġija huma partikolarment ta’ piż fuq l-unitajiet domestiċi l-aktar vulnerabbli li qed jesperjenzaw jew jinsabu f’riskju ta’ faqar minħabba l-prezzijiet tal-enerġija. L-UE qed tesperjenza wkoll influss bla preċedent ta’ nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. F’dan il-kuntest, fl-4 ta’ Marzu 2022, id-Direttiva dwar il-Protezzjoni Temporanja ġiet attivata
                  4
                għall-ewwel darba, u tat lill-persuni spostati mill-Ukrajna d-dritt li jibqgħu legalment fl-UE, kif ukoll aċċess għall-edukazzjoni u t-taħriġ, is-suq tax-xogħol, il-kura tas-saħħa, l-akkomodazzjoni u l-assistenza soċjali.

               (4)Fil-kunsiderazzjoni tas-sitwazzjoni ekonomika u ġeopolitika li qed tinbidel malajr, is-Semestru Ewropew qed ikompli bil-koordinazzjoni wiesgħa tiegħu tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-2022, filwaqt li jevolvi f’konformità mar-rekwiżiti ta’ implimentazzjoni tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, kif deskritt fl-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2022. L-implimentazzjoni tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza adottati hija essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta’ politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet rilevanti speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa fiċ-ċikli tas-Semestru tal-2019 u l-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 u tal-2020 jibqgħu ugwalment rilevanti wkoll għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f’konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241, flimkien ma’ kwalunkwe rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż maħruġa sad-data tal-preżentazzjoni tal-pjan modifikat.

               (5)Il-Klawżola Liberatorja Ġenerali ilha attiva minn Marzu 2020
                  5
               . Fil-Komunikazzjoni tagħha tat-3 ta’ Marzu 2021
                  6
               , il-Kummissjoni spjegat il-fehma tagħha li d-deċiżjoni dwar id-diżattivazzjoni jew il-kontinwazzjoni tal-applikazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali jenħtieġ li tittieħed fuq il-bażi ta’ valutazzjoni ġenerali tal-istat tal-ekonomija, bil-livell ta’ attività ekonomika fl-UE jew fiż-Żona tal-Euro meta mqabbel mal-livelli ta’ qabel il-kriżi (tmiem l-2019) bħala l-kriterju kwantitattiv ewlieni. Inċertezza akbar u riskji negattivi qawwija għall-perspettiva ekonomika fil-kuntest tal-gwerra fl-Ewropa, żidiet bla preċedent fil-prezzijiet tal-enerġija u disturbi kontinwi fil-katina tal-provvista jiġġustifikaw l-estensjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir sal-2023.

               (6)Skont l-approċċ fl-opinjoni tal-Kunsill tal-18 ta’ Ġunju 2021 dwar il-Programm ta’ Stabbiltà/Konverġenza tal-2021, il-pożizzjoni fiskali attwalment titkejjel l-aħjar bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda inkluża n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u fondi oħra tal-UE, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju
                  7
               . Lil hinn mill-pożizzjoni fiskali ġenerali, sabiex jiġi vvalutat jekk il-politika fiskali nazzjonali hijiex prudenti u jekk il-kompożizzjoni tagħha twassalx għal irkupru sostenibbli konsistenti mat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali, tingħata wkoll attenzjoni lill-evoluzzjoni tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata nazzjonalment
                  8
                (netta minn miżuri diskrezzjonarji ta’ dħul u bl-esklużjoni ta’ miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19) u l-investiment.

               (7)Fit-2 ta’ Marzu 2022, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni li tipprovdi gwida wiesgħa għall-politika fiskali fl-2023, bil-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-Programmi ta’ Stabbiltà u Konverġenza tal-Istati Membri u b’hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni ta’ politika
                  9
               . Il-Kummissjoni nnotat li, fuq il-bażi tal-prospettiva makroekonomika tat-tbassir tax-xitwa 2022, it-tranżizzjoni minn pożizzjoni fiskali aggregata ta’ appoġġ fl-2020-2022 għal pożizzjoni fiskali aggregata ġeneralment newtrali tidher xierqa fl-2023, filwaqt li tinsab lesta li tirreaġixxi għas-sitwazzjoni ekonomika li qed tevolvi. Il-Kummissjoni ħabbret li r-rakkomandazzjonijiet fiskali għall-2023 għandhom ikomplu jiddifferenzjaw bejn l-Istati Membri u jqisu l-effetti konsegwenzjali possibbli bejn il-pajjiżi. Il-Kummissjoni stiednet lill-Istati Membri biex jirriflettu l-linji ta’ gwida fil-Programmi ta’ Stabbiltà u Konverġenza tagħhom. Il-Kummissjoni impenjat ruħha li timmonitorja mill-qrib l-iżviluppi ekonomiċi u taġġusta l-gwida politika tagħha kif meħtieġ u mhux aktar tard mill-pakkett tagħha tar-rebbiegħa tas-Semestru tal-aħħar ta’ Mejju 2022.

               (8)Fir-rigward tal-gwida fiskali pprovduta fit-2 ta’ Marzu 2022, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali għall-2023 iqisu l-perspettiva ekonomika li marret għall-agħar, l-inċertezza akbar u aktar riskji negattivi, u l-inflazzjoni ogħla meta mqabbla mat-tbassir tax-xitwa. Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, ir-rispons fiskali għandu jespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali u għas-sigurtà tal-enerġija, u jsostni l-kapaċità tal-akkwist tal-unitajiet domestiċi l-aktar vulnerabbli sabiex jittaffa l-impatt taż-żieda fil-prezz tal-enerġija u jgħin biex jiġu limitati l-pressjonijiet inflazzjonarji mill-effetti sekondarji permezz ta’ miżuri mmirati u temporanji; il-politika fiskali għandha tibqa’ aġli sabiex taġġusta għaċ-ċirkostanzi li qed jevolvu b’mod rapidu, u tkun differenzjata bejn il-pajjiżi skont is-sitwazzjoni fiskali u ekonomika tagħhom, inkluż fir-rigward tal-esponiment għall-kriżi u l-influss ta’ persuni spostati mill-Ukrajna.

               (9)Fit-13 ta’ Lulju 2021, Malta ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f’konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f’konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni tal-Anness V ta’ dak ir-Regolament. Fit-5 ta’ Ottubru 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għal Malta
                  10
               . Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq deċiżjoni mill-Kummissjoni, meħuda f’konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li Malta tkun laħqet b’mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

               (10)Fil-15 ta’ April 2022, Malta ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2022 u, fit-2 ta’ Mejju 2022, il-Programm ta’ Stabbiltà tagħha tal-2022, f’konformità mal-Artikolu 4 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F’konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2022 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali ta’ Malta dwar il-progress li sar fil-kisba tal-miri tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha.

               (11)Il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tal-pajjiż tal-2022 għal Malta
                  11
                fit-23 ta’ Mejju 2022. Huwa vvaluta l-progress ta’ Malta fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill fl-2019, l-2020 u l-2021, u ħa kont tal-implimentazzjoni ta’ Malta tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, li jibni fuq it-Tabella ta’ Valutazzjoni għall-Irkupru u r-Reżiljenza. Fuq il-bażi ta’ din l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta’ dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti li jirriżultaw mill-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja. Huwa vvaluta wkoll il-progress ta’ Malta fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-UE dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-NU.

               (12)Fit-23 ta’ Mejju 2022, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) TFUE. Dan ir-rapport jiddiskuti l-qagħda baġitarja ta’ Malta, billi fl-2021 id-defiċit tal-gvern estiż tagħha qabeż il-valur referenzjarju ta’ 3 % tal-PDG stabbilit fit-Trattat. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F’konformità mal-Komunikazzjoni tat-2 ta’ Marzu 2022, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta’ defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa tal-2022 u se tivvaluta mill-ġdid ir-rilevanza tal-proposta li jinfetħu proċeduri ta’ defiċit eċċessiv fil-ħarifa tal-2022.

               (13)Fit-20 ta’ Lulju 2020, il-Kunsill irrakkomanda lil Malta biex fl-2020 u fl-2021 tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru li jirriżulta. Irrakkomanda wkoll lil Malta biex, meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati biex tikseb pożizzjonijiet fiskali prudenti fi żmien medju u tiżgura s-sostenibbiltà tad-dejn, filwaqt li ssaħħaħ l-investiment. Fl-2021, fuq il-bażi ta’ data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż ta’ Malta niżel minn 9,5 % tal-PDG fl-2020 għal 8,0 % fl-2021. Ir-rispons ta’ politika fiskali minn Malta appoġġa l-irkupru ekonomiku fl-2021, filwaqt li l-miżuri temporanji ta’ appoġġ ta’ emerġenza naqsu minn 6,3 % tal-PDG fl-2020 għal 4,7 % fl-2021. Il-miżuri li ħadet Malta fl-2021 kienu konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020. Il-miżuri baġitarji diskrezzjonarji adottati mill-Gvern fl-2020 u l-2021 kienu temporanji jew ibbilanċjati minn miżuri ta’ tpaċija. Fuq il-bażi ta’ data vvalidata mill-Eurostat, id-dejn tal-gvern estiż kien ta’ 57,0 % tal-PDG fl-2021.

               (14)Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-proġettazzjonijiet baġitarji fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2022 huwa realistiku. Il-Gvern jipproġetta li l-PDG reali jikber b’4,4 % fl-2022 u bi 3,9 % fl-2023. B’paragun ma’ dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni jipproġetta tkabbir tal-PDG reali aktar baxx ta’ 4,2 % fl-2022 u tkabbir ogħla ta’ 4,0 % fl-2023. Fil-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu tal-2022, il-Gvern jistenna li d-defiċit nominali se jonqos għal 5,4 % tal-PDG fl-2022 u għal 4,6 % fl-2023. It-tnaqqis fl-2022 jirrifletti prinċipalment it-tkabbir fl-attività ekonomika u l-effett nett tat-tneħħija parzjali tal-miżuri ta’ emerġenza ta’ appoġġ, filwaqt li ġew introdotti miżuri ġodda b’reazzjoni għall-prezzijiet għoljin tal-enerġija. Skont il-Programm, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 58,6 % fl-2022 u li jkompli jiżdied għal 59,4 % fl-2023. Fuq il-bażi ta’ miżuri ta’ politika magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni jipproġetta defiċit tal-gvern għall-2022 u l-2023 ta’ 5,6 % tal-PDG u 4,6 % rispettivament. Dan huwa konformi mad-defiċit previst fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2022. It-tbassir tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni jipproġetta proporzjon simili tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta’ 58,5 % fl-2022 u 59,5 % fl-2023.

               Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni, it-tkabbir potenzjali fuq perjodu medju (medja ta’ 10 snin) fil-prodott hija stmata fil-livell ta’ 4,5 %. Madankollu, din l-istima ma tinkludix l-impatt tar-riformi li huma parti mill-Pjan ta’ Rkupru u Reżiljenza u li jistgħu jagħtu spinta lit-tkabbir potenzjali ta’ Malta.

               (15)Fl-2022, il-gvern neħħa gradwalment il-maġġoranza tal-miżuri meħuda b’rispons għall-kriżi tal-COVID-19, b’tali mod li l-miżuri temporanji ta’ appoġġ ta’ emerġenza huma pproġettati li jonqsu minn 4,7 % tal-PDG fl-2021 għal 1,3 % fl-2022. Id-defiċit tal-gvern huwa affettwat mill-miżuri adottati biex jikkumbattu l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija, li fit-tbassir tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni huma stmati għal 1,0 % tal-PDG fl-2022 u 0,6 % tal-PDG fl-2023
                  12
               . Dawn il-miżuri jikkonsistu prinċipalment fi tnaqqis fit-taxxi indiretti fuq il-konsum tal-enerġija u sussidji għall-produzzjoni tal-enerġija biex jikkumpensaw għaż-żieda fil-prezz tal-elettriku importat u l-emissjonijiet tal-karbonju. Dawn il-miżuri tħabbru bħala temporanji. Madankollu, f’każ li l-prezzijiet tal-enerġija jibqgħu għoljin ukoll fl-2023, xi wħud minn dawn il-miżuri jistgħu jitkomplew. Xi wħud minn dawn il-miżuri mhumiex immirati, b’mod partikolari s-sussidji għall-produzzjoni tal-enerġija u t-tnaqqis fid-dazji tas-sisa fuq il-fjuwil. Id-defiċit tal-gvern huwa affettwat ukoll mill-ispejjeż biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna, li fit-tbassir tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni huma pproġettati li jkunu 0,1 % tal-PDG fl-2022 u 0,1 % fl-2023
                  13
               .

               (16)Fit-18 ta’ Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 Malta
                  14
                żżomm pożizzjoni fiskali ta’ appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Irrakkomanda wkoll lil Malta biex, meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, issegwi politika fiskali mmirata biex tikseb pożizzjonijiet fiskali prudenti ta’ perjodu medju u tiżgura s-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju, u fl-istess ħin, li ssaħħaħ l-investiment biex tingħata spinta lill-potenzjal tat-tkabbir.

               (17)Fl-2022, fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni u inkluża l-informazzjoni inkorporata fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2022 ta’ Malta, il-pożizzjoni fiskali hija pproġettata li tkun ta’ appoġġ fil-livell ta’ -1,5 % tal-PDG kif irrakkomandat mill-Kunsill
                  15
               . Malta qed tippjana, kif rakkomandat mill-Kunsill, li tipprovdi appoġġ kontinwu għall-irkupru billi tagħmel użu mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza biex tiffinanzja investiment addizzjonali. Il-kontribuzzjoni pożittiva lejn l-attività ekonomika tan-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u minn fondi oħra tal-UE hija pproġettata li tiżdied b’0,2 punt perċentwali tal-PDG, imqabbel mal-2021. L-investiment iffinanzjat b’mod nazzjonali huwa pproġettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva għall-pożizzjoni fiskali ta’ 0,3 punt perċentwali tal-PDG fl-2022
                  16
               . Għaldaqstant, Malta mhix qed tippjana li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata min-nazzjon (nett minn miżuri ġodda ta’ dħul) fl-2022 huwa pproġettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 1,6 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali ġenerali. Din il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri biex jiġi indirizzat l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (0,5 % tal-PDG), kif ukoll l-ispejjeż biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (0,1 % tal-PDG). Barra minn hekk, il-gvern ta appoġġ finanzjarju lill-unitajiet domestiċi (0,3 % tal-PDG), żied il-benefiċċji tal-pensjoni kontributorji u mhux kontributorji b’żieda mal-aġġustament għall-għoli tal-ħajja (0,2 % tal-PDG), filwaqt li r-rata ta’ tkabbir tal-konsum intermedju (nett mill-miżuri) baqgħet b’saħħitha (0,4 % tal-PDG).

               (18)Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pproġettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni li tkun fil-livell ta’ 1,1 % tal-PDG fuq suppożizzjoni ta’ ebda bidla fil-politika
                  17
               . Malta hija pproġettata li tuża l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza fl-2023 biex tiffinanzja investiment addizzjonali b’appoġġ għall-irkupru. Il-kontribuzzjoni pożittiva lejn l-attività ekonomika tan-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u minn fondi oħra tal-UE hija pproġettata li tiżdied b’0,2 punt perċentwali tal-PDG, imqabbel mal-2022. L-investiment iffinanzjat b’mod nazzjonali huwa pproġettat li jipprovdi kontribut espansjonarju għall-pożizzjoni fiskali ta’ 0,1 punt perċentwali tal-PDG fl-2023
                  18
               . Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata min-nazzjon (nett minn miżuri ġodda ta’ dħul) fl-2023 huwa pproġettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta’ 1,3 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali ġenerali. Dan jinkludi l-impatt mit-tneħħija gradwali tal-miżuri li jindirizzaw iż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (0,4 % tal-PDG), tal-appoġġ finanzjarju temporanju lill-unitajiet domestiċi (0,3 % tal-PDG) u tal-benefiċċji tal-pensjoni kontributorji u mhux kontributorji li jaqbżu l-aġġustament għall-għoli tal-ħajja (0,2 % tal-PDG). Barra minn hekk, il-konsum intermedju (nett mill-miżuri) huwa mistenni li jikber inqas mill-PDG nominali (0,4 % tal-PDG).

               (19)Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2022, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos gradwalment għal 4,6 % tal-PDG fl-2023, 2,8 % fl-2024 u għal 2,4 % sal-2025. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jinżel għal taħt it-3 % tal-PDG sal-2024. Skont il-Programm, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG huwa mistenni li jonqos sal-2025, b’mod speċifiku bi tnaqqis sa 58,6 % fl-2024 u li jkompli jonqos għal 57,2 % fl-2025. Fuq il-bażi tal-analiżi tal-Kummissjoni, jidher li hemm riskju medju fuq perjodu medju ta’ żmien fejn tidħol is-sostenibbiltà tad-dejn.

               (20)F’konformità mal-Artikolu 19(3)(b), u l-Kriterju 2.2 tal-Anness V tar-Regolament (UE) 2021/241, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta’ riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. Dawn jgħinu biex jiġu indirizzati l-isfidi ekonomiċi u soċjali kollha jew subsett sinifikanti minnhom deskritti fir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lil Malta mill-Kunsill fis-Semestru Ewropew fl-2019 u l-2020, flimkien ma’ kwalunkwe rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż maħruġa sad-data tal-adozzjoni ta’ pjan. B’mod partikolari, il-pjan huwa ambizzjuż u jipprevedi riformi u investimenti biex jiġu indirizzati l-isfidi identifikati fis-saħħa, l-impjiegi, l-edukazzjoni u l-ħiliet, it-tranżizzjoni klimatika u diġitali, il-ġustizzja u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-ħasil tal-flus. Il-governanza tajba hija waħda mill-pilastri tal-viżjoni ekonomika fit-tul tal-gvern, u l-pjan jagħmel sforzi sinifikanti biex jirrimedja l-isfidi f’dan il-qasam. L-investiment fl-edukazzjoni jidher ukoll b’mod prominenti fil-pjan, b’miżuri rilevanti proposti biex jiġu indirizzati d-dgħufijiet fis-sistema edukattiva. Parti kbira mill-investimenti ppjanati tiffoka fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, u b’hekk tindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż dwar l-investimenti f’dawn l-oqsma. L-isfidi identifikati fl-ippjanar aggressiv tat-taxxa, fir-riċerka u l-iżvilupp u fis-sostenibbiltà tas-sistema tal-pensjonijiet huma parzjalment indirizzati.

               (21)L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ta’ Malta hija mistennija li tikkontribwixxi biex isir aktar progress fejn tidħol it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali. Il-miżuri li jappoġġaw l-objettivi klimatiċi f’Malta jammontaw għal 53,8 % tal-allokazzjoni totali tal-pjan, filwaqt li l-miżuri li jappoġġaw l-objettivi diġitali jammontaw għal 25,5 % tal-allokazzjoni totali tal-pjan. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f’konformità mal-istadji importanti u l-miri rilevanti, se tgħin lil Malta tirkupra malajr mill-konsegwenzi tal-kriżi tal-COVID-19, filwaqt li ssaħħaħ ir-reżiljenza tagħha. L-involviment sistematiku tas-sħab soċjali u ta’ partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa’ importanti għall-implimentazzjoni b’suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta’ politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn mill-pjan, biex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta’ politika ġenerali.

               (22)Malta għadha ma ppreżentatx il-Ftehim ta’ Sħubija u d-dokumenti l-oħra ta’ programmazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni
                  19
               . F’konformità mar-Regolament (UE) 2021/1060 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-24 ta’ Ġunju 2021, Malta għandha tqis ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi rilevanti fl-ipprogrammar tal-fondi tal-politika ta’ koeżjoni 2021-2027. Dan huwa prerekwiżit għat-titjib tal-effettività u l-massimizzazzjoni tal-valur miżjud tal-appoġġ finanzjarju li għandu jiġi riċevut mill-fondi tal-politika ta’ koeżjoni, filwaqt li jiġu promossi l-koordinazzjoni, il-komplementarjetà u l-koerenza bejn dawn il-fondi u strumenti u fondi oħra tal-Unjoni. L-implimentazzjoni b’suċċess tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u l-programmi tal-politika ta’ koeżjoni tiddependi wkoll mit-tneħħija ta’ ostakli għall-investiment biex tiġi appoġġata t-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali u l-iżvilupp territorjali bbilanċjat.

               (23)Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, Malta qed tiffaċċja għadd ta’ sfidi addizzjonali relatati mal-karatteristiċi tas-sistema tat-taxxa li jiffaċilitaw l-ippjanar aggressiv tat-taxxa. L-indirizzar tal-ippjanar aggressiv tat-taxxa jibqa’ kruċjali biex jittejbu l-effiċjenza u l-ġustizzja tas-sistemi tat-taxxa, kif rikonoxxut fir-rakkomandazzjoni taż-Żona tal-Euro tal-2022. L-effetti konsegwenzjali ta’ strateġiji ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa bejn l-Istati Membri jitolbu azzjoni koordinata ta’ politiki nazzjonali biex jikkomplimentaw il-leġiżlazzjoni tal-UE. Malta ħadet passi biex tindirizza l-prattiki ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa billi implimentat inizjattivi internazzjonali u Ewropej maqbula minn qabel, u billi impenjat ruħha fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha, biex twettaq studju indipendenti dwar il-pagamenti ’l barra u ’l ġewwa (jiġifieri bejn ir-residenti tal-Unjoni u r-residenti ta’ pajjiżi terzi) li għandu jiġi segwit bl-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni f’konformità mal-kostatazzjonijiet tal-istudju. Madankollu, pagamenti ’l barra ta’ mgħax, royalties, u dividendi li jsiru minn kumpaniji bbażati f’Malta lil ġurisdizzjonijiet b’taxxa żero u baxxa (hawnhekk maħsuba bħala kwalunkwe ġurisdizzjoni b’rata ta’ taxxa korporattiva statutorja taħt ir-rata tat-taxxa korporattiva statutorja l-aktar baxxa fl-UE, li hija ta’ 9 %), jistgħu jwasslu biex dawk il-pagamenti jevitaw għalkollox it-taxxa sakemm f’Malta jkun hemm taxxi minn ras il-għajn, jew miżuri difensivi ekwivalenti, biex jiġi żgurat li tali pagamenti jiġu intaxxati kif xieraq. Barra minn hekk, it-trattament ta’ kumpanniji residenti mhux domiċiljati jkompli joħloq riskju ta’ nontassazzjoni doppja kemm għall-kumpanniji kif ukoll għall-individwi.

               (24)Bi tweġiba għall-mandat tal-Kapijiet ta’ Stat jew ta’ Gvern tal-UE, stabbilit fid-Dikjarazzjoni ta’ Versailles, il-pjan REPowerEU għandu l-għan li jelimina gradwalment id-dipendenza tal-Unjoni Ewropea fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili mir-Russja malajr kemm jista’ jkun. Għal dan il-għan, l-aktar proġetti, investimenti u riformi xierqa fil-livell nazzjonali, reġjonali u tal-UE qed jiġu identifikati fi djalogu mal-Istati Membri. Dawn il-miżuri għandhom l-għan li jnaqqsu d-dipendenza ġenerali fuq il-fjuwils fossili u jmexxu l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili ’l bogħod mir-Russja.

               (25)Malta għadha lura biex tikseb il-mira tagħha għall-2030 li tnaqqas, b’19 % mil-livelli tal-2005, l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra mhux koperti mill-iskema tal-UE għan-negozjar ta’ emissjonijiet (ETS), li jaqgħu taħt ir-Regolament dwar il-Kondiviżjoni tal-Isforzi. L-impenn ta’ Malta li ssir newtrali għall-klima sal-2050 se jirrikjedi investiment sostnut mill-unitajiet domestiċi, id-ditti u l-gvern bl-istess mod. B’żieda fl-ambizzjoni klimatika tal-UE li tiffoka fuq enerġija aktar affordabbli, sigura u sostenibbli, huwa meħtieġ sforz akbar biex jiġi sfruttat aktar il-potenzjal solari u eoliku tagħha, inkluż b’impjanti tal-enerġija lil hinn mill-kosta li jżommu f’wiċċ l-ilma, billi s-sorsi rinnovabbli jammontaw biss għal 8 % tat-taħlita tal-enerġija. Malta tiddependi ħafna fuq iż-żejt (48 %) u l-gass naturali (44 %). Il-gass naturali ntuża biex jiġġenera 86 % tal-elettriku ta’ Malta fl-2020. Filwaqt li ma timporta l-ebda gass jew żejt mir-Russja
                  20
               , iż-żieda rapida fil-prezzijiet tal-enerġija bdiet taffettwa lil Malta. Malta biħsiebha tiżgura sigurtà aħjar tal-provvista tal-enerġija permezz tal-bini tat-tieni interkonnettur tal-elettriku. It-tnaqqis tad-dipendenza fuq il-fjuwils fossili jitlob ukoll titjib fin-networks ta’ trażmissjoni u distribuzzjoni tal-elettriku, u investimenti fil-ħżin tal-elettriku sabiex tiġi fornuta enerġija soda, flessibbli u li tirrispondi malajr. L-enfażi fuq l-effiċjenza enerġetika tal-bini, b’mod partikolari l-bini residenzjali, inkluż bl-introduzzjoni ta’ pompi tas-sħana u soluzzjonijiet ekoloġiċi oħra, jgħin biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija. Biex Malta tkun konformi mal-objettivi “Lesti għall-mira ta’ 55 %”, se tkun meħtieġa żieda ulterjuri fl-ambizzjoni għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra kif ukoll żieda fl-enerġija rinnovabbli u l-effiċjenza enerġetika. Barra minn hekk, l-emissjonijiet mit-trasport bit-triq qed jiżdiedu b’mod kostanti, u jiffurmaw l-akbar sors ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra li ma jaqgħux taħt l-ETS. It-tnaqqis tal-konġestjoni tat-traffiku jkun jeħtieġ titjib fit-trasport pubbliku, l-użu ta’ sistemi ta’ trasport intelliġenti, u investimenti f’infrastruttura ta’ mobbiltà ratba (bħal bankini u korsiji għaċ-ċikliżmu) bħala alternattiva sikura għall-użu tal-karozzi privati.

               (26)Filwaqt li l-aċċellerazzjoni tat-tranżizzjoni lejn in-newtralità klimatika u lil hinn mill-fjuwils fossili se toħloq spejjeż sinifikanti ta’ ristrutturar f’diversi setturi, Malta tista’ tagħmel użu mill-Mekkaniżmu għal Tranżizzjoni Ġusta fil-kuntest tal-politika ta’ koeżjoni biex ittaffi l-impatt soċjoekonomiku tat-tranżizzjoni. Barra minn hekk, Malta tista’ tagħmel użu mill-Fond Soċjali Ewropew Plus biex ittejjeb l-opportunitajiet ta’ impjieg u ssaħħaħ il-koeżjoni soċjali.

               (27)Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2022 u l-opinjoni tiegħu hija riflessa fir-Rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

               (28)Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-Żona tal-Euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-Żona tal-Euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex jimplimentaw ir-rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro. Għal Malta, dan huwa rifless b’mod partikolari fir-Rakkomandazzjonijiet 1, 2 u 3 hawn taħt.

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li Malta tieħu azzjoni fl-2022 u l-2023 biex:

               1.Fl-2023, jiġi żgurat li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti ffinanzjata nazzjonalment ikun konformi ma’ pożizzjoni politika ġeneralment newtrali, filwaqt li jitqies l-appoġġ temporanju u mmirat li jibqa’ jingħata lill-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li jaħarbu mill-Ukrajna. Tkun lesta taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali u għas-sigurtà tal-enerġija, inkluż billi tagħmel użu mill-RRF, RePowerEU u fondi oħra tal-UE. Għall-perjodu ta’ wara l-2023, issegwi politika fiskali mmirata lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq terminu medju.

               2.Tipproċedi bl-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha, f’konformità mal-istadji importanti u l-miri inklużi fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill tal-5 ta’ Ottubru 2021. Tippreżenta d-dokumenti ta’ programmazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni 2021-2027 bil-ħsieb li jiġu ffinalizzati n-negozjar tagħhom mal-Kummissjoni u sussegwentement tinbeda l-implimentazzjoni tagħhom.

               3.Tieħu azzjoni biex tindirizza b’mod effettiv il-karatteristiċi tas-sistema tat-taxxa li jistgħu jiffaċilitaw l-ippjanar aggressiv tat-taxxa minn individwi u kumpaniji multinazzjonali, inkluż billi tiżgura tassazzjoni suffiċjenti ta’ pagamenti ’l barra ta’ mgħax, royalties, u dividendi, u temenda r-regoli għal kumpaniji mhux domiċiljati.

               4.Tnaqqas id-dipendenza ġenerali fuq il-fjuwils fossili billi taċċellera l-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, tippromwovi u tippermetti investimenti fl-enerġija mir-riħ u mix-xemx, inkluż f’imġjanti tal-enerġija galleġġanti lil hinn mill-kosta, tkompli ttejjeb in-network tat-trażmissjoni u tad-distribuzzjoni tal-elettriku ta’ Malta, u li toħloq inċentivi għall-ħżin tal-elettriku biex tiġi pprovduta enerġija affidabbli, flessibbli u li tirrispondi malajr. Tnaqqas id-domanda għall-enerġija permezz ta’ effiċjenza enerġetika mtejba, b’mod partikolari fil-bini residenzjali. Tnaqqas l-emissjonijiet mit-trasport bit-triq billi tiġi indirizzata l-konġestjoni tat-traffiku permezz ta’ titjib fil-kwalità tas-servizz fit-trasport pubbliku, sistemi ta’ trasport intelliġenti u investiment f’infrastruttura ta’ mobbiltà ratba.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

                     (3)

                        Ir-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi, ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

                     (4)

                        Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2022/382 tal-4 ta’ Marzu 2022 li tistabbilixxi l-eżistenza ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati mill-Ukrajna skont it-tifsira tal-Artikolu 5 tad-Direttiva 2001/55/KE, u li għandha l-effett li tintroduċi protezzjoni temporanja, ĠU L 71, 4.3.2022, p. 1.

                     (5)

                        Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali
                     tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir, Brussell, 20.3.2020, COM(2020) 123 final.

                     (6)

                        Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill dwar Sena mit-tifqigħa tal-COVID-19: rispons tal-politika fiskali, Brussell, 3.3.2021, COM(2021) 105 final.

                     (7)

                        L-istimi dwar il-pożizzjoni fiskali u l-komponenti tagħha f’din ir-rakkomandazzjoni huma stimi tal-Kummissjoni bbażati fuq is-suppożizzjonijiet sottostanti għat-tbassir tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni. L-istimi tal-Kummissjoni ta’ tkabbir potenzjali fuq terminu medju ma jinkludux l-impatt pożittiv tar-riformi li huma parti mill-Pjan ta’ Rkupru u Reżiljenza u li jistgħu jagħtu spinta lit-tkabbir potenzjali.

                     (8)

                        Mhux iffinanzjati minn għotjiet mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u fondi oħra tal-UE.

                     (9)

                        Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill: Gwida għall-politika fiskali għall-2023, Brussell, 2.3.2022, COM(2022) 85 final.

                     (10)

                        Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill tal-5 ta’ Ottubru 2021 dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru r-reżiljenza ta’ Malta (ST 11941/2021 INIT; ST 11941/2021 ADD 1).

                     (11)

                        SWD(2022) 620 final.

                     (12)

                        Iċ-ċifri jirrappreżentaw il-livell tal-ispejjeż baġitarji annwali ta’ dawk il-miżuri meħuda mill-ħarifa tal-2021, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll – fejn rilevanti – il-miżuri tan-nefqa kapitali.

                     (13)

                        L-għadd totali ta’ persuni spostati mill-Ukrajna lejn l-UE huwa preżunt li gradwalment jilħaq is-6 miljun sa tmiem l-2022, u d-distribuzzjoni ġeografika tagħhom hija stmata fuq il-bażi tad-daqs tad-dijaspora eżistenti, il-popolazzjoni relattiva tal-Istat Membru riċeventi, u d-distribuzzjoni reali ta’ persuni spostati mill-Ukrajna madwar l-UE minn Marzu 2022. Għall-ispejjeż baġitarji għal kull persuna, l-istimi huma bbażati fuq il-mudell ta’ mikrosimulazzjoni tal-Euromod taċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka tal-Kummissjoni, filwaqt li jitqiesu kemm it-trasferimenti ta’ flus kontanti li n-nies jistgħu jkunu eliġibbli għalihom kif ukoll il-benefiċċji materjali bħall-edukazzjoni u l-kura tas-saħħa.

                     (14)

                        Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta’ Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà ta’ Malta għall-2021, ĠU C 304, 29.07.2021, p. 83.

                     (15)

                        Sinjal negattiv (pożittiv) tal-indikatur jikkorrispondi għal eċċess (nuqqas) tat-tkabbir fin-nefqa primarja meta mqabbel mat-tkabbir ekonomiku fuq perjodu medju, li jindika politika fiskali espansjonarja (restrittiva).

                     (16)

                        Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment hija pproġettata li tipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta’ 0,0 punt perċentwali tal-PDG.

                     (17)

                        Sinjal negattiv (pożittiv) tal-indikatur jikkorrispondi għal eċċess (nuqqas) tat-tkabbir fin-nefqa primarja meta mqabbel mat-tkabbir ekonomiku fuq perjodu medju, li jindika politika fiskali espansjonarja (restrittiva).

                     (18)

                        Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment hija pproġettata li tipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 0,1 punt perċentwali tal-PDG.

                     (19)

                        Ir-Regolament (UE) 2021/1060 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Ġunju 2021 li jistipula dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew Plus, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura u r-regoli finanzjarji għalihom u għall-Fond għall-Ażil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni, il-Fond għas-Sigurtà Interna u l-Istrument għall-Appoġġ Finanzjarju għall-Ġestjoni tal-Fruntieri u l-Politika dwar il-Viżi ĠU L 231, 30.6.2021, p. 159.

                     (20)

                        Eurostat (2020), is-sehem tal-importazzjonijiet Russi fuq l-importazzjonijiet totali ta’ gass naturali, żejt mhux raffinat u faħam iebes. Għall-medja tal-EU27, l-importazzjonijiet totali huma bbażati fuq importazzjonijiet barra mill-EU27. Għal Malta, l-importazzjonijiet totali jinkludu l-kummerċ fi ħdan l-UE. Iż-żejt mhux raffinat ma jinkludix prodotti taż-żejt raffinat.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 23.5.2022
            COM(2022) 622 final

            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Polonja tal-2022 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Polonja tal-2022
            {SWD(2022) 622 final} - {SWD(2022) 640 final}

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Polonja tal-2022 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Polonja tal-2022

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill5, li stabbilixxa l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, daħal fis-seħħ fid-19 ta’ Frar 2021. Il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza tipprovdi sostenn finanzjarju għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investiment, li jinvolvi impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. Hija tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investiment sostenibbli u li jsaħħu t-tkabbir, b’mod partikolari għall-promozzjoni tat-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, filwaqt li ssaħħaħ ir-reżiljenza u t-tkabbir potenzjali tal-ekonomiji tal-Istati Membri. Dan jgħin ukoll biex jissaħħu l-finanzi pubbliċi sostenibbli u tingħata spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq perjodu medju u twil ta’ żmien. Il-kontribuzzjoni massima finali għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza [ġiet] aġġornata fi [XX] ta’ Ġunju 2022, f’konformità mal-Artikolu 18(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

               (2)Fl-24 ta’ Novembru 2021, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2022 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-impenn konġunt affermat mill-ġdid tas-Summit Soċjali ta’ Porto ta’ Mejju 2021 biex ikompli jiġi implimentat il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, ipproklamat mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2022 fil-25 ta’ Marzu 2022. Fl-24 ta’ Novembru 2021, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lill-Polonja bħala wieħed mill-Istati Membri li huwa meħtieġ li ssirlu analiżi fil-fond
                  2
               . Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll il-proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2022 li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, li ġie adottat mill-Kunsill fis-14 ta’ Marzu 2022.

               (3)L-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja, wara l-pandemija globali, biddlet b’mod sinifikanti l-kuntest ġeopolitiku u ekonomiku. L-impatt tal-invażjoni fuq l-ekonomiji tal-Istati Membri nħass permezz ta’ prezzijiet ogħla tal-enerġija u tal-ikel u prospetti ta’ tkabbir aktar dgħajfa. Il-prezzijiet ogħla tal-enerġija, osservati diġà fl-2021, huma partikolarment ta’ piż fuq l-unitajiet domestiċi l-aktar vulnerabbli li qed jesperjenzaw jew jinsabu f’riskju ta’ faqar enerġetiku. L-UE qed tara wkoll influss bla preċedent ta’ nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. F’dan il-kuntest, fl-4 ta’ Marzu 2022, id-Direttiva dwar il-Protezzjoni Temporanja ġiet attivata għall-ewwel darba, u tat lill-persuni spostati mill-Ukrajna d-dritt li jibqgħu legalment fl-UE, kif ukoll aċċess għall-edukazzjoni u t-taħriġ, is-suq tax-xogħol, il-kura tas-saħħa, l-akkomodazzjoni u l-assistenza soċjali. Appoġġ eċċezzjonali huwa disponibbli għall-Polonja taħt l-inizjattiva Azzjoni ta’ Koeżjoni għar-Refuġjati fl-Ewropa (Cohesion’s Action of Refugee in Europe, CARE) u permezz ta’ prefinanzjament addizzjonali taħt l-Assistenza għall-Irkupru għall-Koeżjoni u għat-Territorji tal-Ewropa (Recovery Assistance for Cohesion and the Territories of Europe, REACT-EU) biex jiġu indirizzati b’mod urġenti l-ħtiġijiet ta’ akkoljenza u integrazzjoni għal dawk li qed jaħarbu mill-Ukrajna.

               (4)B’kont meħud tas-sitwazzjoni ekonomika u ġeopolitika li qed tinbidel malajr, is-Semestru Ewropew jerġa’ jibda l-koordinazzjoni wiesgħa tiegħu tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-2022, filwaqt li jevolvi f’konformità mar-rekwiżiti ta’ implimentazzjoni tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, kif deskritt fl-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2022. L-implimentazzjoni tal-pjanijiet adottati għall-irkupru u r-reżiljenza hija essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet tal-politika taħt is-Semestru Ewropew, peress li l-pjanijiet jindirizzaw mill-inqas subsett sinifikanti tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti maħruġa fiċ-ċikli tas-Semestru tal-2019 u l-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 u tal-2020 jibqgħu ugwalment rilevanti wkoll għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati, jew emendati f’konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241, flimkien ma’ kwalunkwe rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż maħruġa sad-data tal-preżentazzjoni tal-pjan modifikat.

               (5)Il-Klawżola Liberatorja Ġenerali ilha attiva minn Marzu 2020
                  3
               . Fil-Komunikazzjoni tagħha tat-3 ta’ Marzu 2021
                  4
               , il-Kummissjoni kienet tal-fehma wkoll li d-deċiżjoni dwar id-diżattivazzjoni jew it-tkomplija tal-applikazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali jenħtieġ li tittieħed bħala valutazzjoni ġenerali tal-istat tal-ekonomija, bil-livell tal-attività ekonomika fl-Unjoni jew fiż-Żona tal-Euro mqabbel mal-livelli ta’ qabel il-kriżi (tmiem l-2019) bħala kriterju kwantitattiv ewlieni. Inċertezza akbar u riskji negattivi qawwija għall-perspettiva ekonomika fil-kuntest tal-gwerra fl-Ewropa, żidiet bla preċedent fil-prezzijiet tal-enerġija u disturbi kontinwi fil-katina tal-provvista jiġġustifikaw l-estensjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir sal-2023.

               (6)Skont l-approċċ fl-opinjoni tal-Kunsill tal-18 ta’ Ġunju 2021 dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2021, il-pożizzjoni fiskali bħalissa titkejjel l-aħjar bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda inkluża n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ mhux ripagabbli (għotjiet) mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u fondi oħra tal-UE, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju
                  5
               . Lil hinn mill-pożizzjoni fiskali kumplessiva, sabiex jiġi vvalutat jekk il-politika fiskali nazzjonali hijiex prudenti u jekk il-kompożizzjoni tagħha twassalx għal irkupru sostenibbli konsistenti mat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali, tingħata wkoll attenzjoni lill-evoluzzjoni tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata nazzjonalment
                  6
                (netta minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonali u bl-esklużjoni ta’ miżuri ta’ emerġenza temporanji relatati mal-kriżi tal-COVID-19) u lill-investiment.

               (7)Fit-2 ta’ Marzu 2022, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni li tipprovdi gwida wiesgħa għall-politika fiskali fl-2023, bil-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-Programmi ta’ Stabbiltà u Konverġenza tal-Istati Membri u b’hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika
                  7
               . Il-Kummissjoni nnotat li, fuq il-bażi tal-prospettiva makroekonomika tat-tbassir tax-xitwa 2022, it-tranżizzjoni minn pożizzjoni fiskali ta’ appoġġ aggregata fl-2020-2022 għal pożizzjoni fiskali aggregata ġeneralment newtrali tidher xierqa fl-2023, filwaqt li tinsab lesta li tirreaġixxi għas-sitwazzjoni ekonomika li qed tevolvi. Il-Kummissjoni ħabbret li r-rakkomandazzjonijiet fiskali għall-2023 għandhom ikomplu jiddifferenzjaw bejn l-Istati Membri u jqisu l-effetti konsegwenzjali possibbli bejn il-pajjiżi. Il-Kummissjoni stiednet lill-Istati Membri biex jirriflettu l-gwida fil-Programmi ta’ Stabbiltà u Konverġenza tagħhom. Il-Kummissjoni impenjat ruħha li timmonitorja mill-qrib l-iżviluppi ekonomiċi u taġġusta l-gwida politika tagħha kif meħtieġ u mhux aktar tard mill-pakkett tagħha tar-rebbiegħa tas-Semestru tal-aħħar ta’ Mejju 2022.

               (8)Fir-rigward tal-gwida fiskali pprovduta fit-2 ta’ Marzu 2022, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali għall-2023 iqisu l-perspettiva ekonomika li marret għall-agħar, l-inċertezza akbar u aktar riskji negattivi, u l-inflazzjoni ogħla meta mqabbla mat-tbassir tax-xitwa. Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, ir-rispons fiskali għandu jespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali u għas-sigurtà tal-enerġija, u jsostni l-kapaċità tal-akkwist tal-unitajiet domestiċi l-aktar vulnerabbli sabiex jittaffa l-impatt taż-żieda fil-prezz tal-enerġija u jgħin biex jiġu limitati l-pressjonijiet inflazzjonarji mill-effetti sekondarji permezz ta’ miżuri mmirati u temporanji; il-politika fiskali għandha tibqa’ aġli sabiex taġġusta għaċ-ċirkostanzi li qed jevolvu b’mod rapidu, u tkun differenzjata bejn il-pajjiżi skont is-sitwazzjoni fiskali u ekonomika tagħhom, inkluż fir-rigward tal-esponiment għall-kriżi u l-influss ta’ persuni spostati mill-Ukrajna.

               (9)Fid-29 ta’ April 2022, il-Polonja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2022 u, fit-28 ta’ April 2022, il-Programm ta’ Konverġenza tagħha tal-2022 f’konformità mal-iskadenza stabbilita fl-Artikolu 4 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F’konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2022 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Polonja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha.

               (10)Il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tal-pajjiż tal-2022 għall-Polonja
                  8
                fit-23 ta’ Mejju 2022. Hija vvalutat il-progress tal-Polonja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill fl-2019, l-2020 u l-2021. Hija vvalutat ukoll il-progress tal-Polonja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-UE dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-NU.

               (11)Fit-23 ta’ Mejju 2022, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) TFUE. Dan ir-rapport iddiskuta l-qagħda baġitarja tal-Polonja, billi fl-2022 id-defiċit tal-gvern estiż tiegħu hu ppjanat li jiżboq il-valur referenzjarju ta’ 3 % tal-PDG stabbilit fit-Trattat. Mir-rapport ħareġ li l-kriterju tad-defiċit ma kienx issodisfat. F’konformità mal-Komunikazzjoni tat-2 ta’ Marzu 2022, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta’ defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2022 u se tivvaluta mill-ġdid ir-rilevanza tal-proposta li jinfetħu proċeduri ta’ defiċit eċċessiv fil-ħarifa 2022.

               (12)Fl-20 ta’ Lulju 2020, il-Kunsill irrakkomanda lill-Polonja biex fl-2020 u fl-2021 tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali, biex b’mod effettiv tindirizza l-pandemija, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru li jirriżulta. Huwa rrakkomanda wkoll li l-Polonja, meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, timxi fuq politiki fiskali mmirati biex jinkisbu ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti f’terminu medju u biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tad-dejn, filwaqt li jissaħħaħ l-investiment.  Fl-2021, fuq il-bażi ta’ data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Polonja naqas minn 6,9 % tal-PDG fl-2020 għal 1,9 % fl-2021. Ir-rispons tal-politika fiskali mill-Polonja appoġġa l-irkupru ekonomiku fl-2021, filwaqt li l-miżuri temporanji ta’ appoġġ ta’ emerġenza naqsu minn 4,5 % tal-PDG fl-2020 għal 2,7 % fl-2021. Il-miżuri li ħadet il-Polonja fl-2021 kienu konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020. Il-miżuri baġitarji diskrezzjonarji adottati mill-gvern fl-2020 u l-2021 kienu temporanji jew imqabbla b’miżuri ta’ tpaċija. Fuq il-bażi ta’ data vvalidata mill-Eurostat, id-dejn tal-gvern estiż kien ta’ 53,8 % tal-PDG fl-2021.

               (13)Ix-xenarju makroekonomiku li jappoġġa l-proġettazzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Konverġenza tal-2022 huwa realistiku. Il-Gvern jipproġetta li l-PDG reali jikber bi 3,8 % fl-2022 u bi 3,2 % fl-2023. B’paragun ma’ dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni jipproġetta tkabbir tal-PDG reali aktar baxx ta’ 3,7 % fl-2022 u 3,0 % fl-2023, prinċipalment minħabba inflazzjoni pproġettata ogħla, li hija mistennija li tkun ta’ piż fuq il-konsum privat u l-investiment, u kontribuzzjoni aktar baxxa tal-esportazzjonijiet netti. Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu tal-2022, il-Gvern jistenna li d-defiċit nominali jiżdied għal 4,3 % tal-PDG fl-2022 u jonqos għal 3,7 % fl-2023. Iż-żieda fl-2022 tirrifletti prinċipalment l-ispiża għoli tal-għajnuna għal persuni spostati mill-Ukrajna, miżuri relatati ma’ prezzijiet għoljin tal-enerġija u riforma kbira tat-taxxa (il-Patt Pollakk). Skont il-Programm, id-dejn tal-gvern estiż bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni jonqos minn 52,1 % fl-2022 għal 51,5 % fl-2023. Fuq il-bażi ta’ miżuri ta’ politika magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni jipproġetta defiċit tal-gvern għall-2022 u l-2023 ta’ 4,0 % tal-PDG u 4,4 % rispettivament. Għall-2022, dan huwa inqas mid-defiċit ipproġettat fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2022, prinċipalment minħabba l-PDG nominali ogħla pproġettat. Għall-2023, id-defiċit stmat huwa ogħla milli fil-Programm ta’ Konverġenza prinċipalment minħabba dħul aktar baxx u ż-żieda preżunta fl-ispiża tal-għajnuna għall-persuni spostati mill-Ukrajna. It-tbassir tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni jipproġetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta’ 50,8 % fl-2022 u 49,8 % fl-2023. Id-differenza hija dovuta għall-inflazzjoni ogħla pproġettata u għal suppożizzjonijiet differenti dwar l-aġġustamenti bejn il-fondi u l-flussi fl-2023.

               Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni, it-tkabbir potenzjali tal-produzzjoni fuq terminu medju (medja ta’ 10 snin) huwa stmat għal 3,4 %. Madankollu, din l-istima ma tinkludix l-impatt tar-riformi strutturali li huma parti mill-Pjan ta’ Rkupru u Reżiljenza u li jistgħu jagħtu spinta lit-tkabbir ekonomiku potenzjali tal-Polonja.

               (14)Fl-2022, il-gvern neħħa gradwalment il-miżuri meħuda b’rispons għall-kriżi tal-COVID-19, b’tali mod li l-miżuri temporanji ta’ appoġġ ta’ emerġenza huma pproġettati li jonqsu minn 2,7 % tal-PDG fl-2021 għal 0,0 % fl-2022. Id-defiċit tal-gvern huwa affettwat mill-miżuri adottati biex jikkumbattu l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija, li fit-tbassir tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni huma stmati għal 1,0 % tal-PDG fl-2022 u huma mistennija li jitneħħew gradwalment fl-2023
                  9
               . Dawn il-miżuri jikkonsistu prinċipalment fi tnaqqis fit-taxxi indiretti fuq il-konsum tal-enerġija u trasferimenti soċjali lil unitajiet domestiċi ifqar. Dawn il-miżuri tħabbru bħala temporanji. Madankollu, f’każ li l-prezzijiet tal-enerġija jibqgħu għoljin ukoll fl-2023, xi wħud minn dawn il-miżuri jistgħu jitkomplew. Xi wħud minn dawn il-miżuri mhumiex immirati, b’mod partikolari t-tnaqqis ġenerali tal-VAT/dazji tas-sisa. Id-defiċit tal-gvern huwa affettwat ukoll mill-ispejjeż biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna, li fit-tbassir tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni huma pproġettati li jkunu 0,6 % tal-PDG fl-2022 u 0,8 % fl-2023
                  10
               .

               (15)Fit-18 ta’ Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 l-Polonja
                  11
               ssegwi pożizzjoni fiskali ta’ appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Huwa rrakkomanda wkoll li l-Polonja ssegwi, meta jippermettu l-kundizzjonijiet ekonomiċi, politika fiskali mmirata lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq terminu medju u li tiżgura s-sostenibbiltà fiskali fit-terminu medju, u fl-istess ħin, li ssaħħaħ l-investiment biex tagħti spinta lill-potenzjal tat-tkabbir.

               (16)Fl-2022, fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni u inkluża l-informazzjoni inkorporata fil-Programm ta’ Konverġenza tal-Polonja għall-2022, il-pożizzjoni fiskali hija pproġettata li tkun ta’ appoġġ għal -3,4 % tal-PDG, kif irrakkomandat mill-Kunsill
                  12
               . Il-Polonja qed tippjana li tipprovdi appoġġ kontinwu għall-irkupru billi tagħmel użu mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza biex tiffinanzja investiment addizzjonali kif irrakkomandat mill-Kunsill. Il-kontribuzzjoni pożittiva għall-attività ekonomika tan-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pproġettata li tiżdied b’0,1 punt perċentwali tal-PDG meta mqabbla mal-2021
                  13
               . L-investiment iffinanzjat f’livell nazzjonali huwa pproġettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 0,3 punt perċentwali tal-PDG fl-2022
                  14
               . Għalhekk, il-Polonja qed tippjana li tippreserva l-investiment iffinanzjat nazzjonalment, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess waqt, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta’ dħul) fl-2022 huwa pproġettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 2,7 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali ġenerali. Din il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri biex jiġi indirizzat l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (1,0 % tal-PDG) kif ukoll l-ispejjeż biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (0,6 % tal-PDG), filwaqt li allowance ġdida għall-kura tat-tfal żgħar (il-Kapital tal-Kura tal-Familja) hija wkoll ipproġettata li tikkontribwixxi (0,1 % tal-PDG) għat-tkabbir fin-nefqa kurrenti netta. Fuq in-naħa tad-dħul, it-tnaqqis fir-rata tat-taxxa fuq l-introjtu personali skont il-Patt Pollakk (0,7 % tal-PDG) u t-tnaqqis tar-rati tat-taxxa korporattiva (0,1 % tal-PDG) huma wkoll pproġettati li jikkontribwixxu għall-pożizzjoni fiskali espansjonarja. Iż-żieda ogħla fil-prezzijiet tal-konsumatur meta mqabbla mad-deflatur tal-PDG hija pproġettata li taffettwa l-kontribut espansjonarju tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2022, billi żżid l-infiq fuq il-konsum pubbliku ta’ oġġetti u servizzi.

               (17)Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pproġettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni għal +1,7 % tal-PDG fuq suppożizzjoni ta’ ebda bidla fil-politika
                  15
               . Il-Polonja hija pproġettata li tuża l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza fl-2023 biex tiffinanzja investiment addizzjonali b’appoġġ għall-irkupru. Il-kontribuzzjoni pożittiva għall-attività ekonomika tan-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pproġettata li tiżdied b’0,1 punt perċentwali meta mqabbla mal-2022. L-investiment iffinanzjat f’livell nazzjonali huwa pproġettat li jipprovdi kontribuzzjoni kontrazzjonarja ta’ 0,3 punt perċentwali tal-PDG fl-2023
                  16
               . Fl-istess waqt, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta’ dħul) fl-2023 huwa pproġettat li jipprovdi kontribuzzjoni kontrazzjonarja ta’ 1,4 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali ġenerali. Dan jinkludi l-impatt mit-tneħħija gradwali tal-miżuri li jindirizzaw iż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (0,9 % tal-PDG) u spejjeż addizzjonali biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (0,2 % tal-PDG).

               (18)Fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2022, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos gradwalment għal 3,1 % tal-PDG fl-2024 u għal 2,5 % sal-2025. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jerġa’ lura għal taħt it-3 % tal-PDG fl-2025. Madankollu, ma tingħata l-ebda informazzjoni dwar il-miżuri ta’ konsolidazzjoni sottostanti previsti. Skont il-Programm, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG huwa mistenni li jonqos sal-2025, speċifikament bi tnaqqis għal 51,0 % fl-2024 u tnaqqis ulterjuri għal 49,7 % fl-2025. Fuq il-bażi tal-analiżi tal-Kummissjoni, ir-riskji għas-sostenibbiltà tad-dejn jidhru fuq perjodu medju ta’ żmien.

               (19)Ir-riforma li għaddejja tas-sistema tal-baġit, meta tiġi implimentata bis-sħiħ, hija mistennija li żżid l-effiċjenza tal-infiq billi tindirizza d-dgħufijiet li ilhom jeżistu fil-proċess tal-baġit. Dawn jinkludu klassifikazzjonijiet baġitarji kumplessi u skaduti; reġistrazzjoni tal-informazzjoni subottimali; nuqqas ta’ ppjanar ġenwin fuq terminu medju, u nuqqas ta’ ingranaġġ dirett ta’ rieżamijiet tal-infiq fuq il-proċess tal-baġit. Il-finanzi pubbliċi tal-Polonja huma mistennija li jiffaċċjaw pressjonijiet għal infiq ogħla fit-tul, b’mod partikolari minħabba t-tixjiħ tal-popolazzjoni. Dawn il-fatturi jintensifikaw il-ħtieġa għal għodod ġodda biex tissaħħaħ il-ġestjoni tan-nefqa, inkluż valutazzjoni regolari tal-effikaċja u l-effiċjenza. Madankollu, matul il-pandemija, il-biċċa l-kbira tan-nefqa fuq il-miżuri tal-COVID-19 ġiet indirizzata permezz ta’ fond iddedikat ġestit minn bank tal-iżvilupp u permezz ta’ veikolu finanzjarju barra mill-baġit. Filwaqt li dan ta lill-awtoritajiet aktar flessibbiltà fil-ġestjoni tan-nefqa relatata mal-kriżi u ppermetta li jiġi evitat il-ksur tal-livelli tad-dejn kostituzzjonali tal-gvern ċentrali, dan illimita wkoll l-iskrutinju parlamentari tan-nefqa u l-aċċess pubbliku għal informazzjoni f’waqtha dwar l-infiq pubbliku.

               (20)Il-Polonja hija waħda mill-aktar pajjiżi li qed jixjieħu malajr fl-UE u fuq medda twila ta’ żmien ix-xejriet demografiċi se jkollhom impatt fuq is-sistema tal-pensjonijiet. Is-sistema tal-pensjonijiet b’kontribuzzjoni definita attwali tagħmel is-sistema finanzjarjament ibbilanċjata iżda ma tqisx l-adegwatezza tal-benefiċċji futuri. Madankollu, minħabba l-età effettiva baxxa tal-irtirar, iż-żieda fl-istennija tal-għomor u xi karatteristiċi oħra tas-sistema, il-benefiċċji tal-pensjoni futuri huma mistennija li jonqsu b’mod qawwi fir-rigward tas-salarju finali. Dan ikun ifisser li parti kbira tal-pensjonanti jkunu f’riskju ta’ faqar. L-analiżi tal-Kummissjoni turi li biex jinżamm il-livell tal-benefiċċji fil-livell attwali biss, il-Polonja jkollha bżonn tonfoq 6,7 % addizzjonali tal-PDG sal-2070. L-isfidi ewlenin fis-sistema tal-pensjonijiet Pollakka jikkonċernaw l-età effettiva baxxa tal-irtirar u r-reġimi speċjali tal-pensjonijiet (eż. il-bdiewa, is-servizzi bl-uniformi), li jiswew ħafna flus u jiffavorixxu lill-membri tagħhom meta mqabbla mas-sistema ġenerali.

               (21)Il-Polonja ppreżentat id-dokumenti ta’ programmazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni
                  17
                fit-15 ta’ Diċembru 2021. F’konformità mar-Regolament (UE) 2021/1060 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Ġunju 2021, il-Polonja għandha tqis ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi rilevanti fl-ipprogrammar tal-fondi tal-politika ta’ koeżjoni 2021-2027. Dan huwa prerekwiżit għat-titjib tal-effettività u l-massimizzazzjoni tal-valur miżjud tal-appoġġ finanzjarju li għandu jiġi riċevut mill-fondi tal-politika ta’ koeżjoni, filwaqt li jiġu promossi l-koordinazzjoni, il-komplementarjetà u l-koerenza bejn dawn il-fondi u strumenti u fondi oħra tal-Unjoni. L-implimentazzjoni b’suċċess tal-programmi tal-politika ta’ koeżjoni tiddependi wkoll mit-tneħħija tal-ostakli għall-investiment biex jiġu appoġġati t-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali u l-iżvilupp territorjali bbilanċjat.

               (22)Ir-rata tal-qgħad tal-Polonja qed tilħaq il-livelli baxxi li qatt kien hemm, iżda l-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol ta’ xi gruppi għadha limitata. Ir-rata ta’ reġistrazzjoni għal tfal taħt l-età ta’ tliet snin fl-indukrar formali tat-tfal tibqa’ waħda mill-aktar baxxi fost il-pajjiżi tal-UE, u l-aċċess limitat għall-indukrar tat-tfal jipprevjeni lin-nisa milli jidħlu fis-suq tax-xogħol. Barra minn hekk, in-nuqqas ta’ appoġġ għall-kura fit-tul u l-età tal-irtirar aktar baxxa jwassal biex forza tax-xogħol toħroġ ’il barra mis-suq. Id-disparitajiet fis-suq tax-xogħol jaffettwaw ukoll lill-persuni b’diżabilità, l-anzjani u dawk b’livell baxx ta’ ħiliet, li jixhdu rati ta’ impjieg taħt il-medji rispettivi tal-UE. Filwaqt li f’dawn l-aħħar snin jista’ jiġi osservat tnaqqis kostanti fil-kuntratti tax-xogħol mhux standard, is-sehem ta’ kuntratti temporanji u ta’ persuni li jaħdmu għal rashom b’kontribuzzjonijiet soċjali baxxi għadu jaffettwa lill-ħaddiema żgħażagħ u dawk b’livell baxx ta’ ħiliet, u dan iżid ir-riskju ta’ pensjonijiet futuri inadegwati.

               (23)Is-sistema tal-edukazzjoni u t-taħriġ tal-Polonja għadha qed tiffaċċja sfidi f’termini ta’ kwalità u inklużività. Dawn l-isfidi ġew aggravati mill-pandemija, b’perjodi twal ta’ tagħlim mill-bogħod. Hemm nuqqas ta’ ħiliet diġitali fost l-għalliema, l-istudenti u l-popolazzjoni ġenerali. Fl-istess ħin, it-tagħmir tal-ICT u l-konnettività għadhom mhux disponibbli biżżejjed għall-iskejjel u għall-unitajiet domestiċi bit-tfal. Il-kwalità tal-edukazzjoni inizjali li jirċievu l-għalliema mhijiex biżżejjed. Is-salarji tal-għalliema huma relattivament baxxi meta mqabbla mal-istandards tal-OECD. Dan jaffettwa l-attraenza finanzjarja tal-professjoni u, flimkien man-nuqqas ta’ żvilupp professjonali, jikkontribwixxi għal nuqqas sinifikanti ta’ persunal. L-influss kbir ta’ persuni spostati mill-Ukrajna jeħtieġ sforzi sostanzjali biex jingħata rispons adegwat fil-qasam tal-edukazzjoni u t-taħriġ. Diskrepanzi sinifikanti bejn il-ħiliet u l-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol iwasslu għal nuqqas ta’ ħaddiema, kif muri mid-diffikultajiet li jħabbtu wiċċhom magħhom l-impjegaturi biex jimlew pożizzjonijiet miftuħa.

               (24)L-infiq globali fuq il-kura tas-saħħa meta mqabbel mal-PDG għadu baxx, b’6,5 % biss meta mqabbel mal-medja ta’ 9,9 % għall-UE fl-2019. Is-sistema tal-kura tas-saħħa Pollakka tiddependi b’mod eċċessiv fuq l-isptarijiet, li jbatu minn sitwazzjoni finanzjarja li qed tiddeterjora, nuqqas ta’ assigurazzjoni tal-kwalità u nuqqasijiet fil-ġestjoni. Il-kura primarja u ambulatorja ma tintużax biżżejjed. L-attraenza limitata tal-professjonijiet mediċi tikkontribwixxi għan-nuqqas ta’ persunal. L-għadd ta’ tobba u infermiera għal kull 1000 abitant (2,4 u 5,1 rispettivament) huwa fost l-aktar baxxi fost l-Istati Membri tal-UE. Is-sistema tal-kura primarja ma għandhiex biżżejjed persunal, u s-servizzi tagħha huma mġebbda żżejjed. Il-potenzjal tagħha għadu mhux sfruttat u b’hekk qed titfa’ piż żejjed fuq livelli ogħla ta’ kura. Filwaqt li s-servizzi tas-saħħa elettronika jgħinu biex jiġu indirizzati wħud mill-isfidi ffaċċjati mis-sistema tas-saħħa, l-iżvilupp tagħhom s’issa kien limitat.

               (25)Parti sinifikanti tan-nefqa soċjali ma tqisx il-livelli differenti ta’ dħul, u b’hekk tħalli lok għal immirar aħjar. Xi nfiq soċjali mhuwiex immirat u soġġett għal test tal-mezzi, pereżempju l-benefiċċju addizzjonali ta’ darba mħallas kull sena lill-pensjonanti. Fl-istess ħin, il-kopertura tal-benefiċċji soċjali għall-persuni li jaħdmu b'kuntratti tal-liġi ċivili hija limitata, u dan jagħmel lil dan il-grupp aktar vulnerabbli. Għalkemm is-sehem tal-popolazzjoni f’riskju ta’ faqar kompla jonqos minn 21 % fl-2016 għal 17 % fl-2020, għad fadal sfidi. B’mod partikolari, xi anzjani se jkunu esposti għal riskju dejjem akbar ta’ faqar. Dan se jaffettwa b’mod partikolari lin-nisa, minħabba l-karrieri iqsar tagħhom li jirriżultaw f’benefiċċji tal-pensjoni futuri aktar baxxi.  Immirar aħjar tal-benefiċċji, pereżempju permezz ta’ applikazzjoni aktar komuni ta’ approċċ skont eżami tal-mezzi, iwassal għal użu aktar effiċjenti tar-riżorsi pubbliċi fil-ġlieda kontra l-faqar u fl-appoġġ ta’ dawk li huma l-aktar fil-bżonn.

               (26)Il-Polonja kulma jmur se tkun qed tiddependi fuq ix-xjenza u l-innovazzjoni biex tiżgura tkabbir ekonomiku u kompetittività sostenibbli fit-tul. Madankollu, minkejja xi progress, il-Polonja għadha lura f’termini ta’ outputs innovattivi. L-infiq totali fuq ir-RuŻ huwa baxx fil-livell ta’ 1,39 % tal-PDG. In-nefqa fir-RuŻ fost in-negozji għadha ferm taħt il-medja tal-UE ta’ 0,87 % fl-2020, u s-sehem ta’ kumpaniji innovattivi għadu dgħajjef, skont l-Istħarriġ Komunitarju dwar l-Innovazzjoni. Il-Polonja tinsab fir-raba’ post mill-aħħar fit-Tabella ta’ Valutazzjoni tal-Innovazzjoni Ewropea tal-2021 u hija kkwalifikata fl-aħħar kategorija ta’ “Innovaturi Emerġenti”. Iż-żieda fil-frammentazzjoni tal-istrumenti attwali ta’ appoġġ għar-riċerka tfixkel il-kooperazzjoni bejn ix-xjenza u n-negozju, u tirrappreżenta ostaklu ewlieni għat-tisħiħ tal-innovazzjoni. Barra minn hekk, ħiliet ta’ ġestjoni baxxi u l-adozzjoni ta’ teknoloġiji fid-ditti jikkontribwixxu għal diskrepanzi sinifikanti fil-produttività bejn l-SMEs u l-kumpaniji l-kbar, u b’hekk jillimitaw l-innovazzjoni u t-tkabbir tal-produttività.

               (27)Id-diġitalizzazzjoni għadha lura fil-Polonja. B’mod partikolari, livelli baxxi ta’ ħiliet diġitali jfixklu l-kapaċità tad-ditti li jinvestu f’soluzzjonijiet diġitalizzati avvanzati u javvanzaw fil-katina tal-valur, filwaqt li jikkontribwixxu wkoll għan-nuqqas ta’ ħaddiema u ta’ ħiliet. Fir-rigward tal-infrastruttura diġitali, filwaqt li l-użu tal-broadband fiss qed jiżdied, l-isfidi fl-iżvilupp tal-broadband mobbli u l-5G għadhom għoljin. B’mod partikolari, 34 % biss tal-unitajiet domestiċi kienu koperti mit-teknoloġija 5G fl-2021, li hija taħt il-medja tal-UE ta’ 65 %, u t-tħejjija għall-5G mhijiex miexja billi l-ispettru tar-radju armonizzat għall-użu tal-5G għad irid jiġi assenjat. Fl-aħħar nett, użu akbar tat-teknoloġiji diġitali fl-amministrazzjoni pubblika jista’ jtejjeb il-forniment ta’ servizzi governattivi u jgħin biex jitnaqqas il-piż regolatorju u amministrattiv bla bżonn.

               (28)Ambjent tan-negozju stabbli u prevedibbli u klima ta’ investiment favorevoli għandhom rwol importanti kemm fl-irkupru ekonomiku ta’ wara l-pandemija kif ukoll fit-tkabbir ekonomiku sostenibbli fuq terminu medju sa twil. L-indipendenza, l-effiċjenza u l-kwalità tas-sistema ġudizzjarja huma komponenti essenzjali f’dan ir-rigward. Fil-Polonja, l-istat tad-dritt iddeterjora, u l-indipendenza ġudizzjarja tibqa’ ta’ tħassib serju, kif jirriżulta minn diversi sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea u tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem. Barra minn hekk, fl-2021 il-Kummissjoni nediet proċedura ta’ ksur kontra l-Polonja wara ċerti deċiżjonijiet mit-Tribunal Kostituzzjonali Pollakk, li rrigwardaw b’mod partikolari s-supremazija tad-dritt tal-UE, li jpoġġu f’riskju l-funzjonament tal-ordni ġuridiku Pollakk u tal-Unjoni.

               (29)Ambjent regolatorju sod u stabbli huwa l-bażi biex jiġu sostnuti t-tkabbir ekonomiku u l-investiment tas-settur privat. Madankollu, il-klima tal-investiment għadha mxekkla minn ambjent regolatorju imprevedibbli u ta’ piż. Bidliet frekwenti fil-liġijiet ewlenin iżidu l-inċertezza u l-ispejjeż ta’ konformità għan-negozji, prinċipalment minħabba konsultazzjoni fqira mal-partijiet ikkonċernati matul il-proċess tat-tfassil tal-liġijiet. B’riżultat ta’ dan, l-investiment privat bħala perċentwal tal-PDG ilu jonqos mill-2016 u huwa baxx fil-livell ta’ 18,5 % fl-2020, ferm taħt il-medja tal-UE u l-pari reġjonali. Dan jista’ jillimita aktar gwadanji fil-produttività u jfixkel il-kapaċità tal-Polonja li ssostni t-tkabbir ekonomiku fuq medda twila ta’ żmien, b’mod partikolari minħabba li ż-żieda fil-kostijiet ta’ unità lavorattiva qed tkun ta’ piż fuq il-kompetittività tal-ispejjeż.

               (30)Bi tweġiba għall-mandat tal-Kapijiet ta’ Stat jew ta’ Gvern tal-UE, stabbilit fid-Dikjarazzjoni ta’ Versailles, il-pjan REPowerEU għandu l-għan li jelimina gradwalment id-dipendenza tal-Unjoni Ewropea fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili mir-Russja malajr kemm jista’ jkun. Għal dan il-għan, qed jiġu identifikati l-aktar proġetti, investimenti u riformi xierqa fil-livell nazzjonali, reġjonali u tal-UE fi djalogu mal-Istati Membri. Dawn il-miżuri għandhom l-għan li jnaqqsu d-dipendenza ġenerali fuq il-fjuwils fossili u li jċaqalqu l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili 'l bogħod mir-Russja.

               (31)It-taħlita tal-enerġija tal-Polonja għadha tiddependi ħafna fuq il-fjuwils fossili, li pprovdiet 86 % tal-provvista tal-enerġija tagħha fl-2020, bil-faħam waħdu jammonta għal 40 % minnu. Il-gass naturali jirrappreżenta 17 % tat-taħlita tal-enerġija, filwaqt li ż-żejt jammonta għal 28,9 %, bis-sehem tiegħu jiżdied f’dawn l-aħħar snin. Ir-rata ta’ dekarbonizzazzjoni tal-Polonja kienet batja. Sal-2020, l-ekonomija Pollakka rreġistrat biss tnaqqis ta’ 8 % fl-emissjonijiet totali meta mqabbla mal-2005
                  18
               .  . L-intensità tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra tal-ekonomija hija 54 % ogħla mill-medja tal-UE. Politika tal-enerġija riveduta u aktar ambizzjuża u azzjoni mmirata fuq setturi li ma jaqgħux fl-ETS huma meħtieġa biex isir progress fit-tnaqqis tal-emissjonijiet fl-ekonomija kollha. Filwaqt li l-Polonja tipproduċi madwar 80 % tal-faħam li tikkonsma, id-dipendenza tagħha fuq ir-Russja - ikkalkulata bħala s-sehem tal-importazzjoni mir-Russja fuq l-importazzjonijiet totali tal-faħam - żdiedet u laħqet 74 % fl-2020, meta mqabbla mal-medja tal-UE ta’ 54 %. Fir-rigward taż-żejt, il-Polonja tiddependi fuq fornituri barranin għal kważi t-totalità tad-domanda tagħha u l-importazzjonijiet mir-Russja jammontaw għal 72 % tal-provvista barranija totali, kontra medja tal-UE ta’ 26 %. Id-dipendenza tal-Polonja fuq ir-Russja għall-gass naturali hija ta’ 55 %, meta mqabbla ma’ 44 % għall-medja tal-UE
                  19
               . Proġetti ta’ infrastruttura li għaddejjin u li huma ppjanati fil-Polonja u ma’ pajjiżi ġirien (inkluż l-interkonnettur GIPL mal-Litwanja li huwa operattiv mill-1 ta’ Mejju 2022), meta akkumpanjati minn kuntratti ta’ provvista korrispondenti, huma mistennija li jissostitwixxu b’mod sostanzjali d-dipendenza tal-Polonja fuq il-gass Russu. Huwa rrakkomandat li investimenti ġodda fl-infrastruttura u fin-netwerks relatati mal-gass jibqgħu validi fil-futur, sabiex jiġi evitat intrappolament tal-karbonju u assi mhux rekuperabbli kif ukoll biex tiġi ffaċilitata s-sostenibbiltà fit-tul tagħhom permezz ta’ adattament futur għal fjuwils sostenibbli. Il-kuntratt fit-tul tal-Polonja għall-provvista tal-gass ma’ Gazprom tar-Russja jiskadi fi tmiem l-2022 u l-Polonja ma għandha l-ebda pjan li ġġeddidha. L-impatt dirett tas-sospensjoni tal-provvisti tal-gass minn Gazprom minn April 2022 fuq is-sigurtà tal-enerġija tal-Polonja huwa mmitigat b’mod sinifikanti mill-aċċess tal-Polonja għal provvisti alternattivi, fl-UE u barra minnha. Madankollu, is-sospensjoni teħtieġ aċċellerazzjoni ta’ proġetti ta’ diversifikazzjoni tal-provvista li għaddejjin u ppjanati, kif ukoll żieda fil-koordinazzjoni ta’ azzjonijiet ulterjuri fl-UE.

               (32)L-iskjerament aċċellerat ta’ kapaċità ġdida ta’ ġenerazzjoni ta’ enerġija rinnovabbli huwa kruċjali biex titnaqqas id-dipendenza tal-Polonja fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili u jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet serra. Il-miri attwali tal-enerġija rinnovabbli skont il-Pjanijiet Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima ma għandhomx ambizzjonijiet suffiċjenti. Madankollu, hemm ostakli regolatorji, proċedurali u amministrattivi importanti li jillimitaw l-użu tal-kapaċità rinnovabbli u jnaqqsu r-ritmu tal-integrazzjoni tas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli mal-grilja. Dan jinkludi regoli restrittivi dwar il-kooperattivi tal-enerġija, regoli restrittivi u proċeduri twal għall-għoti ta’ permessi għall-iżvilupp tar-riħ fuq l-art, il-kumplessità u l-instabbiltà tar-regolamenti tat-taxxa jew proċeduri twal għall-konnessjoni mal-grilja. Ostakli infrastrutturali bħal kapaċità insuffiċjenti tal-grilja tad-distribuzzjoni jnaqqsu wkoll ir-ritmu tal-integrazzjoni tas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli u għandhom jiġu indirizzati b’inċentivi adegwati. Barra minn hekk, il-Komunikazzjoni REPowerEU indikat li ż-żieda fil-produzzjoni tal-bijometan se tikkontribwixxi għat-tneħħija gradwali tad-dipendenza tal-UE fuq il-fjuwils fossili Russi. F’dan il-kuntest, il-Polonja għandha lok biex tisfrutta l-potenzjal mhux sfruttat tal-bijometan li jikkonforma mal-kriterji ta’ sostenibbiltà rilevanti permezz ta’ strateġija xierqa għall-istabbiliment ta’ suq tal-bijometan u proposti konkreti dwar l-istruttura tiegħu. Il-bijometan jista’ jintuża b’mod partikolari fil-koġenerazzjoni tas-sħana u l-elettriku u tal-idroġenu ekoloġiku, li jista’ jgħin għad-dekarbonizzazzjoni tas-setturi li diffiċli jitnaqqsu. L-iskema nazzjonali ta’ rinnovazzjoni tal-Polonja, hija inizjattiva ewlenija biex tissostitwixxi l-bojlers li jniġġsu l-arja u ttejjeb l-effiċjenza enerġetika tal-bini. Madankollu, tista’ tiġi ssimplifikata aktar u mmirata aħjar lejn unitajiet domestiċi bi dħul baxx u binjiet bl-agħar prestazzjoni. Barra minn hekk, hemm lok għal tfassil aħjar tas-sussidji għas-sostituzzjonijiet tas-sorsi tas-sħana biex jiġi evitat l-intrappolament tal-gass u jiġu pprovduti inċentivi aktar b’saħħithom għal rinnovazzjonijiet profondi u l-użu tal-pompi tas-sħana, b’mod koerenti mal-objettivi tal-istrateġija tal-Mewġa ta’ Rinnovazzjoni u l-komunikazzjoni REPowerEU. Il-potenzjal sinifikanti ta’ ffrankar tal-ispejjeż tat-titjib fl-effiċjenza enerġetika jippermetti l-użu ta’ strumenti finanzjarji ripagabbli, li jistgħu jintużaw biex tiżdied ir-rata ta’ rinnovazzjonijiet fost binjiet residenzjali, pubbliċi u kummerċjali. Dan ikompli jtejjeb il-kwalità tal-arja, jaċċellera l-iffrankar tal-enerġija u jnaqqas id-domanda għall-fjuwils fossili fit-tisħin. Aktar ambizzjoni fit-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra u ż-żieda tal-enerġija rinnovabbli u l-effiċjenza enerġetika se tkun meħtieġa biex il-Polonja tkun konformi mal-objettivi “Lesti għall-mira ta’ 55 %”.

               (33)It-trasport huwa t-tieni l-aktar settur li jniġġes wara l-produzzjoni tal-enerġija u jammonta għal madwar 70 % tal-konsum totali taż-żejt. It-trasport bit-triq huwa responsabbli għall-biċċa l-kbira tal-emissjonijiet settorjali. Għalhekk, azzjonijiet aċċellerati għad-dekarbonizzazzjoni tal-mobbiltà huma kruċjali. Inċentivi għal mezzi ta’ trasport kollettivi, b’livell baxx ta’ karbonju u attivi jgħinu f’dan ir-rigward. Iż-żieda fl-attraenza u l-aċċessibbiltà tat-trasport pubbliku, inkluż f’żoni rurali u l-konnessjoni aħjar tas-subborgi maċ-ċentri ta’ agglomerazzjonijiet, jgħinu biex jitnaqqas it-tniġġis tal-arja, tiġi indirizzata l-esklużjoni u tittejjeb il-kwalità tal-ħajja. Is-sehem ta’ karozzi b’emissjonijiet żero f’reġistrazzjoni ġdida kien ta’ 0,8 % fl-2020, ferm inqas mill-medja tal-UE ta’ 5,3 %. Jenħtieġ li jiġu kkunsidrati aktar appoġġ fl-iffaċilitar tax-xiri ta’ karozzi elettriċi u investimenti sinifikanti fl-infrastruttura tal-iċċarġjar.

               (34)Il-miri tal-istrateġija nazzjonali tal-enerġija tal-Polonja jeħtieġ li jiġu riveduti 'l fuq f’konformità mal-mira klimatika aktar ambizzjuża tal-UE għall-2030. Qafas strateġiku robust, stabbli u aġġornat huwa kritiku biex jiggwida u jistimula l-investiment pubbliku u privat fit-tranżizzjoni ekoloġika. Il-Polonja għandha tikkunsidra din iż-żieda fil-livell ta’ ambizzjoni biex tipprovdi ċertezza lill-investituri u żżid il-prevedibbiltà tal-ambjent tan-negozju, filwaqt li taċċellera wkoll it-tranżizzjoni tal-enerġija tagħha f’konformità mal-komunikazzjoni REPowerEU.

               (35)Filwaqt li l-aċċellerazzjoni tat-tranżizzjoni lejn in-newtralità klimatika u lil hinn mill-fjuwils fossili se toħloq kostijiet ta’ ristrutturar sinifikanti f’diversi setturi, il-Polonja tista’ tagħmel użu mill-Mekkaniżmu ta’ Tranżizzjoni Ġusta fil-kuntest tal-politika ta’ koeżjoni biex ittaffi l-impatt soċjoekonomiku tat-tranżizzjoni fir-reġjuni l-aktar milquta. Barra minn hekk, il-Polonja tista’ tagħmel użu mill-Fond Soċjali Ewropew Plus biex ittejjeb l-opportunitajiet ta’ impjieg u ssaħħaħ il-koeżjoni soċjali.

               (36)Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2022 u l-opinjoni tiegħu
                  20
                hija riflessa fir-Rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Polonja tieħu azzjoni fl-2022 u l-2023 biex:

               1.Fl-2023, jiġi żgurat li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti ffinanzjata nazzjonalment ikun konformi ma’ pożizzjoni politika ġeneralment newtrali, filwaqt li jitqies l-appoġġ temporanju u mmirat kontinwu għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li jaħarbu mill-Ukrajna. Ikunu lesti li jaġġustaw l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali u għas-sigurtà tal-enerġija, inkluż billi tagħmel użu mill-RRF (Recovery and Resilience Facility), RePowerEU u fondi oħra tal-UE. Għall-perjodu ta’ wara l-2023, issegwi politika fiskali mmirata lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq terminu medju. Ittejjeb l-effiċjenza tal-infiq pubbliku, inkluż billi tkompli r-riforma tal-proċess tal-baġit. Tiżgura l-adegwatezza tal-benefiċċji tal-pensjoni futuri u s-sostenibbiltà tas-sistema tal-pensjonijiet billi jittieħdu miżuri biex tiżdied l-età effettiva ta' rtirar u billi jiġu riformati l-iskemi preferenzjali tal-pensjonijiet.

               2.Tiffinalizza malajr in-negozjati mal-Kummissjoni tad-dokumenti ta’ programmazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni 2021-2027 bil-ħsieb li tibda l-implimentazzjoni tagħhom.

               3.Iżżid il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol, inkluż billi ttejjeb l-aċċess għall-indukrar tat-tfal u kura fit-tul, u tneħħi l-ostakli għal aktar tipi ta’ impjiegi permanenti. Trawwem edukazzjoni ta’ kwalità u ħiliet relevanti għas-suq tax-xogħol, speċjalment permezz ta’ tagħlim għall-adultiu ttejjeb il-ħiliet diġitali. Tqiegħed aħjar il-benefiċċji soċjali fil-mira tagħha u tiżgura l-aċċess tagħhom minn dawk li għandhom bżonnhom.

               4.Ittejjeb ir-reżiljenza, l-aċċessibbiltà u l-effikaċja tas-sistema tas-saħħa, inkluż billi tipprovdi riżorsi suffiċjenti biex tirriversja l-piramida tal-krua u taċċellera l-varar ta’ servizzi tas-saħħa elettronika. Issaħħaħ il-kapaċità innovattiva tal-ekonomija, inkluż billi tappoġġa l-istituzzjonijiet tar-riċerka u l-kollaborazzjoni aktar mill-qrib tagħhom man-negozju. Tissaħħaħ aktar id-diġitalizzazzjoni tan-negozji u l-amministrazzjoni pubblika, inkluż permezz tal-iżvilupp tal-infrastruttura.

               5.Ittejjeb il-klima tal-investiment, b’mod partikolari billi tissalvagwardja l-indipendenza ġudizzjarja. Tiżgura konsultazzjonijiet pubbliċi effettivi u l-involviment tas-sħab soċjali fil-proċess tat-tfassil tal-politika.

               6.Titnaqqas id-dipendenza ġenerali fuq il-fjuwils fossili billi jitneħħew l-ostakli regolatorji, amministrattivi u infrastrutturali li fadal biex jitħaffu l-permessi u l-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli. Tirriforma l-politiki dwar ir-rinnovazzjoni tal-bini u l-iskemi ta’ appoġġ biex tinċentiva effiċjenza enerġetika aktar profonda, tippromwovi l-iffrankar tal-enerġija u l-eliminazzjoni gradwali aktar rapida tal-fjuwils fossili fit-tisħin u l-użu aċċellerat tal-pompi tas-sħana. L-aċċellerazzjoni tal-bidla modali lejn it-trasport pubbliku u l-mobbiltà attiva u l-promozzjoni ta’ adozzjoni aktar rapida ta’ vetturi elettriċi b’inċentivi u investiment fl-infrastruttura tal-iċċarġjar. Ittejjeb l-ippjanar strateġiku fit-tul u fuq terminu medju tat-tranżizzjoni ekoloġika billi taġġorna l-politiki nazzjonali tal-enerġija f’konformità mal-objettivi tal-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-Komunikazzjoni REPowerEU biex tipprovdi ċertezza lill-komunità tan-negozju u tuża l-finanzjament b’mod effettiv bil-ħsieb li taċċellera l-investimenti fl-enerġija nadifa.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)

                        Ir-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni ta' żbilanċi makroekonomiċi, ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25

                     (3)

                        Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-
                     Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, Brussell, 20.3.2020, COM(2020) 123 final.

                     (4)

                        Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill wara sena mit-tifqigħa tal-COVID-19: rispons tal-politika fiskali, Brussell, 3.3.2021, COM(2021) 105 final.

                     (5)

                        L-istimi dwar il-pożizzjoni fiskali u l-komponenti tagħha f’din ir-rakkomandazzjoni huma stimi tal-Kummissjoni bbażati fuq is-suppożizzjonijiet sottostanti għat-tbassir tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni. L-istimi tal-Kummissjoni ta’ tkabbir potenzjali fuq terminu medju ma jinkludux l-impatt pożittiv tar-riformi li huma parti mill-Pjan ta’ Rkupru u Reżiljenza u li jistgħu jagħtu spinta lit-tkabbir potenzjali.

                     (6)

                        Mhux iffinanzjati minn għotjiet mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u fondi oħra tal-UE.

                     (7)

                        Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill: Gwida tal-politika fiskali għall-2023, Brussell, 2.3.2022, COM(2022) 85 final.

                     (8)

                        SWD(2022) 622 final.

                     (9)

                        Iċ-ċifri jirrappreżentaw il-livell tal-ispejjeż baġitarji annwali ta’ dawk il-miżuri meħuda mill-ħarifa 2021, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll – fejn rilevanti – il-miżuri tan-nefqa kapitali.

                     (10)

                        L-għadd totali ta’ persuni spostati mill-Ukrajna lejn l-UE huwa preżunt li gradwalment jilħaq is-6 miljuni sa tmiem l-2022, u d-distribuzzjoni ġeografika tagħhom hija stmata fuq il-bażi tad-daqs tad-dijaspora eżistenti, il-popolazzjoni relattiva tal-Istat Membru riċeventi, u d-distribuzzjoni reali ta’ persuni spostati mill-Ukrajna madwar l-UE minn Marzu 2022. Għall-ispejjeż baġitarji għal kull persuna, l-istimi huma bbażati fuq il-mudell ta’ mikrosimulazzjoni tal-Euromod taċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka tal-Kummissjoni, filwaqt li jitqiesu kemm it-trasferimenti ta’ flus kontanti li n-nies jistgħu jkunu eliġibbli għalihom kif ukoll il-benefiċċji in natura bħall-edukazzjoni u l-kura tas-saħħa.

                     (11)

                        Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta’ Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2021 tal-Polonja, ĠU C 304, 29.7.2021, p. 98.

                     (12)

                        Sinjal negattiv (pożittiv) tal-indikatur jikkorrispondi għal eċċess (nuqqas) ta’ tkabbir fin-nefqa primarja meta mqabbel mat-tkabbir ekonomiku fuq terminu medju, li jindika politika fiskali espansjonarja (kontrazzjonarja).

                     (13)

                        Dawn huma proġettazzjonijiet tal-Kummissjoni. Il-Kummissjoni għadha ma vvalutatx il-Pjan għall-Irkupru u r-Reżiljenza għall-Polonja.

                     (14)

                        Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment hija pproġettata li tipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 0,4 punt perċentwali tal-PDG, inklużi trasferimenti lill-bank tal-iżvilupp Pollakk (BGK).

                     (15)

                        Sinjal negattiv (pożittiv) tal-indikatur jikkorrispondi għal eċċess (nuqqas) ta’ tkabbir fin-nefqa primarja meta mqabbel mat-tkabbir ekonomiku fuq terminu medju, li jindika politika fiskali espansjonarja (kontrazzjonarja).

                     (16)

                        Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment hija pproġettata li tipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,1 punt perċentwali tal-PDG.

                     (17)

                        Ir-Regolament (UE) 2021/1060 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Ġunju 2021 li jistipula dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew Plus, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura u r-regoli finanzjarji għalihom u għall-Fond għall-Ażil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni, il-Fond għas-Sigurtà Interna u l-Istrument għall-Appoġġ Finanzjarju għall-Ġestjoni tal-Fruntieri u l-Politika dwar il-Viżi. ĠU L 231, 30.6.2021, p. 159.

                     (18)

                        Ir-Rapport ta’ Progress dwar l-Azzjoni Klimatika (2021)

                     (19)

                        Eurostat (2020), is-sehem tal-importazzjonijiet Russi fuq l-importazzjonijiet totali ta’ gass naturali, żejt mhux raffinat u faħam iebes. Għall-medja tal-EU27, l-importazzjonijiet totali huma bbażati fuq importazzjonijiet barra l-EU27. Għall-Polonja, l-importazzjonijiet totali jinkludu l-kummerċ intra-UE. Iż-żejt mhux raffinat ma jinkludix prodotti taż-żejt raffinat.

                     (20)

                        Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.