               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 22.5.2017
            COM(2017) 521 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm ta’ Riforma Nazzjonali tal-Portugall tal-2017u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Portugall tal-2017

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm ta’ Riforma Nazzjonali tal-Portugall tal-2017

                  u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Portugall tal-2017

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni tal-politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi,
                  2
                u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
                  3

               Wara li kkunsidra r-reżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,
                  4

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika

               Billi:

               (1)Fis-16 ta' Novembru 2016, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir,
                  5
                li ta bidu għas-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir kienu approvati mill-Kunsill Ewropew fid-9 u fl-10 ta’ Marzu 2017. Fis-16 ta’ Novembru 2016, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija
                  6
               , li fih hija identifikat lill-Portugall bħala wieħed mill-Istati Membri li fir-rigward tiegħu kellha ssir analiżi fil-fond. Fl-istess ġurnata, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro. Din ir-Rakkomandazzjoni kienet approvata mill-Kunsill Ewropew fid-9 u fl-10 ta’ Marzu 2017, u adottata mill-Kunsill fil-21 ta’ Marzu
                  7
               .

               (2)Bħala pajjiż li l-munita tiegħu hija l-euro, u fid-dawl tar-rabtiet mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja, il-Portugall għandu jiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u f’waqtha tar-Rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro, li tidher fir-rakkomandazzjonjiet minn 1 sa 4 hawn taħt.

               (3)Ir-rapport tal-pajjiżi tal-2017 dwar il-Portugall
                  8
                ġie ppubblikat fit-22 ta’ Frar 2017. Dan ivvaluta l-progress li għamel il-Portugall biex jindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fit-12 ta’ Lulju 2016, is-segwitu li kien hemm għar-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Portugall rigward il-miri nazzjonali tiegħu ta’ Europa 2020. Kien jinkludi wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ukoll ippublikati fit-22 ta’ Frar 2017
                  9
               . L-analiżi tal-Kummissjoni twassalha biex tikkonkludi li l-Portugall qed jesperjenza żbilanċi makroekonomiċi eċċessivi. B’mod partikolari, stokks kbar ta’ obbligazzjonijiet esterni netti, dejn privat u pubbliku u proporzjon għoli ta’ self improduttiv jikkostitwixxu vulnerabbiltajiet f’kuntest ta’ qgħad għoli li però qed jonqos u ta’ tkabbir kajman fil-produttività. It-tkabbir potenzjali għadu lura meta mqabbel mal-livell ta’ qabel il-kriżi, affettwat minn ostakli u riġiditajiet persistenti fis-swieq tal-prodotti u tax-xogħol, flimkien ma’ żbilanċi esterni. Il-bilanċ tal-kont kurrenti juri xi titjib, għalkemm huwa meħtieġ aktar sforz sabiex l-obbligazzjonijiet esterni netti jsirilhom aġġustamment aktar sinifikanti. Wara aġġustament sinifikanti f’dawn l-aħħar snin, il-kostijiet tal-unitajiet lavorattivi bdew jiżdiedu minħabba tkabbir produttiv kajman u paġi li bdew jogħlew. Id-dejn privat qed jonqos, u d-dejn tal-gvern stabbilizza ruħu, f’kuntest fejn għad hemm bżonn ta’ tnaqqis tad-dejn. L-istokk ta’ self improduttiv għadu għoli u, flimkien mal-profittabbiltà baxxa u l-bafers kapitali skarsi, dawn joħolqu riskji għall-karti bilanċjali tal-banek. Il-kundizzjonijiet tas-suq tax-xogħol tjiebu, madankollu l-qgħad fost iż-żgħażagħ u fit-tul għadu għoli, kif għadu għoli l-ammont tal-impjegati temporanji.

               (4)Fit-28 ta' April 2017, il-Portugall ippreżenta l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2017 tiegħu u l-Programm ta' Stabbiltà tal-2017 tiegħu. Sabiex jittieħed kont tar-rabta reċiproka ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess waqt. Il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-Portugall jinkludi impenji kemm fuq terminu ta’ żmien qasir kif ukoll medju. B’mod partikolari, jinkludi miżuri sabiex titjieb il-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi u tal-ambjent tan-negozju, u sabiex jiġi indirizzat id-dejn tal-kumpaniji. Fih l-impenn dwar riformi ambizzjużi sabiex l-amministrazzjoni pubblika tiġi mmodernizzata, sabiex jitjieb il-livell tal-ħiliet tal-forza tax-xogħol u titjieb il-governanza fl-intrapriżi tal-Istat. Ikopri wkoll l-isfidi identifikati fir-rapport tal-pajjiżi tal-2017 u r-Rakkomandazzjonigħaż-Żona tal-Euro, inkluż il-ħtieġa li tingħata ħajja ġdida lill-investiment u li tiġi żgurata s-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi. Dawn il-miżuri, jekk jiġu implimentati bis-sħiħ fl-iskeda ta’ żmien indikata, jgħinu biex l-iżbilanċi makroekonomiċi tal-Portugall u r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż jiġu indirizzati. Abbażi tal-valutazzjoni tal-impenji tal-Portugall dwar il-politiki, il-Kummissjoni tikkonferma l-valutazzjoni preċedenti tagħha li f’dan l-istadju ma humiex ġustifikati aktar passi fil-qafas tal-Proċedura ta' Żbilanċ Makroekonomiku. L-implimentazzjoni tal-aġenda għal riforma fil-politika se tiġi segwita mill-qrib permezz ta’ monitoraġġ speċifiku.

               (5)Ir-rakkomandazzjonijiet relevanti speċifiċi għall-pajjiż ittieħdu inkonsiderazzjoni fil-programmi tal-Istati Membri marbutin mal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej (Fondi SIE) li jkopru l-perjodu 2014-2020. Kif previst fil-leġiżlazzjoni li tirregola l-Fondi SIE
                  10
               , meta jkun meħtieġ li tiġi appoġġata l-implimentazjoni tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relevanti, il-Kummmissjoni tista’ titlob lil Stat Membru biex jirrieżamina u jemenda l-programmi relevanti tiegħu marbutin mal-Fondi SIE. Il-Kummissjoni kompliet tagħti aktar linji gwida dwar l-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli
                  11
               .

               (6)Wara t-tħassir tal-proċedura ta' defiċit eċċessiv, il-Portugall jinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, u huwa suġġett għar-regola tad-dejn tranżizzjonali. Il-Portugall, fil-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu tal-2017 qed jippjana li jikseb defiċit nominali ta’ 1,5 % tal-PDG u ta’ 1,0 % tal-PDG fl-2017 u fl-2018 rispettivament, u titjib fis-surplus ta’ 0,4 % tal-PDG fl-2020. Dawn il-pjanijiet ma jinkludux l-impatt potenzjali li jżid id-defiċit bil-miżuri ta’ appoġġ għall-banek
                  12
               . Hemm ippjanat li l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju – surplus strutturali ta’ 0,25 % tal-PDG – jintleħaq sal-2021. Il-Program ta’ Stabbiltà jipprevedi li l-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern jilħaq 127,9 % fl-2017 u 124,2 % fl-2018, li mbagħad ikun ta’ 117,6 % fl-2020. Ix-xenarju makroekonomiku li fuqu huma msejsa dawn il-projezzjonijiet baġitarji huwa plawżibbli għall-2017, iżda għas-snin ta’ wara huwa favorevoli. Fl-istess ħin, il-miżuri meħtieġa sabiex jiġu sostnuti l-miri tad-defiċit ippjanati mill-2017 ’l quddiem ma ġewx speċifikati biżżejjed.

               (7)Fit-12 ta’ Lulju 2016, il-Kunsill irrakkomanda lill-Portugall biex fl-2017 jilħaq aġġustament fiskali annwali ta’ mill-inqas 0,6 % tal-PDG fl-objettiv baġitarju ta’ terminu medju. Fuq il-bażi tal-previżjoni tar-rebbiegħa tal-2017 tal-Kummissjoni, hemm ir-riskju ta’ devjazzjoni sinifikanti minn dan ir-rekwiżit għall-2017.

               (8)Fl-2018, fid-dawl tas-sitwazzjoni fiskali u b’mod partikolari tal-livell ta’ dejn tiegħu, il-Portugall huwa mistenni li jkompli jaġġusta biex jasal għall-objettiv baġitarju tiegħu fuq terminu medju ta’ surplus strutturali ta’ 0,25 % tal-PDG. Skont il-matriċi ta’ aġġustament maqbula komunement skont il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, dan l-aġġustament ifisser li huwa meħtieġ li r-rata ta’ tkabbir nominali tan-nefqa pubblika primarja netta
                  13
                ma taqbiżx iż-0,1 %. Din tikkorrispondi għal aġġustament strutturali ta’ mill-inqas 0,6 tal-PDG. Bil-politiki mhux mibdulin, hemm ir-riskju ta’ devjazzjoni sinifikanti minn dan ir-rekwiżit fl-2018. Il-Portugall prima facie mhux previst li jikkonforma mar-regola ta' dejn tranżizzjonali fl-2017 u fl-2018. Kollox ma’ kollox il-Kunsill huwa tal-opinjoni li mill-2017 ’il quddiem se jkunu meħtieġa aktar miżuri sabiex ikun hemm konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Madankollu, kif previst fir-Regolament (KE) Nru 1466/97, il-valutazzjoni tal-pjanijiet baġitarji u tal-eżiti jinħtieġ li jqisu il-bilanċ baġitarju tal-Istat Membru fid-dawl tal-kundizzjonijiet ċikliċi. Kif imsemmi fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni li takkumpanja dawn ir-rakkomandazzjonjiet speċifiċi għall-pajjiż, il-valutazjoni tal-Abbozz tal-Pjan Baġitarju tal-2018 u l-valutazzjoni sussegwenti tal-eżiti baġitarji tal-2018 hemm bżonn li jieħdu inkonsiderazzjoni l-għan li bih tista’ tintleħaq pożizzjoni fiskali li tikkontribwixxi kemm għat-tisħiħ tal-irkupru li għadu għaddej kif ukoll biex jiġi żgurat li l-finanzi pubbliċi tal-Portugall ikunu sostenibbli. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni bi ħsiebha tuża l-marġni applikabbli fid-dawl tas-sitwazzjoni ċiklika tal-Potugall.

               (9)Konsolidazzjoni baġitarja soda tiddependi fuq l-implimentazzjoni f’waqtha u stretta tal-liġi l-ġdida għall-qafas tal-baġit, li tirrevedi u tirrazzjonalizza n-nefqa pubblika u li tkompli ttejjeb il-ġbir tad-dħul. Il-Portugall beda eżerċizzju ta’ analiżi tal-infiq, prinċipalment ibbażat fuq il-miżuri ta’ effiċjenza li jinvolvu l-ministeri tas-saħħa u tal-edukazzjoni, l-intrapriżi tal-Istat u l-akkwist pubbliku (ċentralizzat) kif ukoll il-ġestjoni tal-proprjetà immobbli. Madankollu, din l-analiżi tal-infiq ma tilħaqx approċċ komprensiv peress li din tkopri biss il-gvern ċentrali u tiffoka fuq l-iffrankar permezz ta’ effiċjenza li tirriżulta mis-simplifikazzjoni tas-servizzi. Fis-settur tas-saħħa, il-gvern adotta miżuri li għandhom l-għan li jippromwovu l-prevenzjoni tal-mard u l-politiki dwar is-saħħa pubblika. Barra minn hekk, ittieħdu diversi passi sabiex is-settur tal-kura tas-saħħa jkun aktar effiċjenti u sostenibbli, pereżempju permezz tal-akkwist ċentralizzat jew billi jintużaw aktar il-mediċini ġeneriċi. Fl-istess ħin, filwaqt li tkompli r-riforma tal-isptarijiet, jifdal il-kwistjoni importanti tal-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-baġit fl-isptarijiet. Il-morożità fil-ħlas (l-arretrati) qed tkompli tiżdied, li tindika dgħufijiet fil-mekkaniżmi ta’ kontroll kontabilistiku u fil-prattiki maniġerjali. L-ibbaġitjar preċiż u bbilanċjat, il-kontrolli mtejba u l-infurzar effettiv tal-liġi għall-kontroll tal-impenji jistgħu jgħinu biex jitnaqqsu l-arretrati u jitjiebu l-effiċjenza u l-kwalità f’dan is-settur. L-ispejjeż għoljin marbutin max-xjuħija u li dejjem qed jiżdiedu għadhom ipoġġu f’riskju s-sostenibbiltà fiskali. Fuq terminu ta’ żmien medju, ir-riskji fiskali akbar huma mistennija li jkunu fil-biċċa l-kbira relatati mal-ispejjeż ta’ finanzjament tal-pensjonijiet. Fuq terminu ta’ żmien twil, ir-riskji fiskali fil-pajjiż huma vvalutati bħala baxxi, l-aktar bis-saħħa ta’ riformi fil-pensjonijiet u dment li ma ssir l-ebda bidla fil-politiki u li tkompli titnaqqas id-dipendenza tas-sistema tal-pensjonijiet minn fuq it-trasferimenti baġitarji. Ir-ristrutturar tal-intrapriżi tal-Istat biex isiru fiskalment sostenibbli għadu ma ġiex indirizzat b’mod sħiħ. L-intrapriżi tal-Istat taħt is-superviżjoni tal-unità ta’ monitoraġġ tal-Ministeru tal-Finanzi (UTAM), fit-tieni trimestru tal-2016 kellhom pożizzjoni ta’ dejn li totalment tilħaq it-EUR 32 biljun. Qafas b’miri stabbiliti, sabiex tiġi ggarantita s-sostenibbiltà finanzjarja tal-intrapriżi tal-Istat, jista’ jgħin biex tonqos id-dipendenza ta’ dawn fuq it-trasferimenti baġitarji tal-Istat u jiġi ttrattat l-istokk ta’ dejn kbir.

               (10)Is-suq tax-xogħol Portugiż kompla jirkupra fl-2016, b’titjib kontinwu fl-indikaturi tas-suq tax-xogħol u b’mod partikolari tnaqqis fir-rata tal-qgħad. Parti sinifikanti mill-impjiegi l-ġodda maħluqin għandhom kuntratti permanenti. Madankollu, l-għadd ta’ kuntratti temporanji għadu stabbli b’livelli għoljin. Segmentazzjoni għolja fis-suq tax-xogħol tolqot b’mod negattiv il-prospetti ta’ karriera u tad-dħul tal-ħaddiema, b’mod partikolari fost iż-żgħażagħ. F’Jannar 2017, il-Portugall fassal mill-ġdid il-programm tiegħu ta’ appoġġ għall-impjieg sabiex jiġi promoss l-ingaġġ b’kuntratti permanenti. Madankollu, l-impatt mistenni tiegħu sabiex titnaqqas is-segmentazzjoni jidher limitat, peress li ftit huma l-persuni li relattivament mistennija jiġu koperti mill-programm. Għalkemm dawn l-aħħar riformi tas-suq tax-xogħol tejbu l-inċentivi għall-ħolqien tal-impjiegi, ċerti aspetti tal-qafas legali xorta jistgħu jiskoraġġixxu lill-kumpaniji milli jimpjegaw ħaddiema b’kuntratti permanenti. B’mod partikolari, min iħaddem jiffaċċja spejjeż għoljin u inċerti f’każ li jagħti s-sensja fuq livell individwali lill-ħaddiema b’kuntratt permanenti. Dan huwa parzjalment dovut għall-fatt li l-ħaddiem jista’ jerġa’ jingħata l-impjieg jekk jitqies li s-sensja kienet inġusta, u għal ineffiċjenzi fil-proċedimenti legali.

               (11)Bit-tnaqqis fil-qgħad sa mill-2014, l-għadd assolut ta’ dawk li ilhom qiegħda għal żmien twil qed jonqos ukoll. Madankollu, aktar minn nofs in-nies qiegħda ilhom bla xogħol għal sena jew aktar, u dan il-porzjon mhux qed jonqos bl-irkupru. Livelli għolja ta’ qgħad fuq terminu ta’ żmien twil u ta’ qgħad fost iż-żgħażagħ iżidu r-riskju li l-persuni bla xogħol jinqatgħu mis-suq tax-xogħol u gradwalment jitilfu l-ħiliet u l-impjegabbiltà tagħhom, u b’hekk jagħmlu pressjoni negattiva fuq it-tkabbir potenzjali. Il-qgħad fost iż-żgħażagħ, għalkemm għadu kbir, qed jonqos minħabba firxa ta’ miżuri li ttieħdu fis-snin preċedenti, inkluż permezz ta’ miżuri ta' sensibilizzazzjoni fil-kuntest tal-Garanzija għaż-Żgħażagħ. Dan jista’ jispjega parzjalment għaliex il-porzjon taż-żgħażagħ li ma għandhomx impjieg u jinsabu wkoll barra mill-edukazzjoni u t-taħriġ (NEET) huwa aktar baxx mill-medja tal-UE. Il-Portugall qed jieħu wkoll azzjoni sabiex jissimplifika l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u sabiex jindirizza l-kwistjoni tal-qgħad fost iż-żgħażagħ. Din tinkludi l-introduzzjoni ta’ inċentivi fil-qasam tal-impjiegi (permezz ta’ sussidji tas-sigurtà soċjali) f’April 2017, li huma mmirati biex jiġu ingaġġati b’kuntratti permanenti ż-żgħażagħ u l-persuni li jkunu ilhom qiegħda għal żmien twil. Madankollu, biex jiġi żgurat li dawk li ilhom qiegħda għal żmien twil isiru attivi b’mod effettiv, huwa kruċjali li s-servizzi pubbliċi tal-impjieg jikkooperaw b’mod effettiv mas-servizzi soċjali sabiex jiġu identifikati u indirizzati aħjar il-bżonnijiet ta’ dan il-grupp. Pass importanti f’din id-direzzjoni jkun li jinħolqu l-punti uniċi ta’ servizz għall-impjiegi li tħabbru.

               (12)Skont l-iskeda mħabbra, il-Gvern żied il-paga minima għat-tielet sena konsekuttiva fl-2017. L-aħħar żieda, ogħla mill-inflazzjoni mistennija u ż-żieda fil-produttività medja, hija mistennija li tagħmel il-paga minima dejjem aktar vinkolanti, peress li l-porzjon tal-impjegati koperti diġà kien jammonta għal wieħed minn kull ħamsa mit-total tal-2016. Iż-żidiet fil-paga minima jikkontribwixxu għat-tnaqqis tal-faqar fost dawk li jaħdmu, li bħalissa huwa għoli, u jista’ jkollu impatt pożittiv fuq id-domanda aggregata. Madankollu, dawn jistgħu jinvolvu riskji marbuta mal-impjiegi, b’mod partikolari għall-ħaddiema b'livell baxx ta' ħiliet. Dawn ir-riskji ma seħħewx fil-kuntest attwali ta’ rkupru, iżda għadhom sfida. Il-Gvern qed isegwi mill-qrib l-impatt tal-iżviluppi fil-paga minima permezz tar-rapporti ta’ kull trimestru, li huma ppubblikati u diskussi mas-sħab soċjali.

               (13)Il-Portugall għamel titjib sinifikanti fl-eżiti tal-edukazzjoni skolastika tiegħu, kif muri mir-riżultati l-aktar reċenti tal-PISA. Madankollu, il-pajjiż għadu fost il-pajjiżi tal-OECD bl-ogħla rati ta’ ripetizzjoni tal-istess sena, li huwa ppruvat li jżid ir-riskju ta’ tluq bikri mill-iskola u jagħmel pressjoni sinifikanti fuq l-ispejjeż tal-edukazzjoni. Il-livelli ġenerali ta’ ħiliet tal-forza tax-xogħol għadhom fost l-aktar baxxi fl-Ewropa u jxekklu l-potenzjal ta’ innovazzjoni u ta’ kompetittività tal-pajjiż. Barra minn hekk, il-ħiliet diġitali għadhom jostakolaw it-titjib tal-ħiliet tal-forza tax-xogħol. Madwar 22 % tal-persuni fis-suq tax-xogħol Portugiż ma għandhomx ħiliet diġitali (l-aktar minħabba li ma jużawx l-internet b’mod regolari), madwar id-doppju tal-medja tal-UE. Il-Gvern ħa azzjoni biex tiġi promossa l-edukazzjoni għall-adulti, l-aktar billi jistabbilixxi ċ-ċentri “Qualifica” u “passport”. Sabiex ikunu effettivi, se jkun kruċjali li jipprovdu opportunitajiet ta’ kwalità għal titjib fil-ħiliet u għal taħriġ mill-ġdid tal-ħaddiema, f’konformità mal-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol. Il-Gvern ħa wkoll għadd ta’ miżuri sabiex isostni l-kooperazzjoni bejn l-edukazzjoni għolja u s-settur kummerċjali, b’mod partikolari rigward l-eżiti tar-riċerka u l-attivitajiet tagħhom. Madankollu, l-istrutturi tal-università jeħtieġ li jadattaw irwieħhom sabiex din il-kooperazzjoni timxi ’l quddiem.

               (14)L-istokk kbir ta’ self improduttiv korporattiv, ta’ profittabilità baxxa, ta’ skopertura għal riskji tad-dejn sovran u ta’ bafers kapitali dgħajfin qed jagħmlu pressjoni fuq is-settur bankarju. Id-deterjorament fil-kwalità tal-assi, b’mod partikolari fis-settur korporattiv, huwa ta’ piż fuq il-profittabilità tas-settur bankarju. Huwa wieħed mill-fatturi, flimkien ma’ bafers kapitali baxxi, li jimpedixxu l-allokazzjoni produttiva tal-kreditu u tal-investiment. Il-proporzjon ta’ self improduttiv għadu għoli (20,1 % meta mqabbel ma’ 19,6 % fi tmiem l-2015) u għadu qed jiżdied għal xi wħud mis-setturi tal-ekonomija, b’mod partikolari għal ditti attivi fis-setturi tal-kostruzzjoni u tal-proprjetà immobiljari. Reċentement ittieħdu xi passi sabiex jiġi indirizzat l-ammont kbir ta’ self improduttiv. Madankollu, għad hemm bżonn ta’ strateġija komprensiva sabiex jiġi żgurat tnaqqis sinifikanti fid-dejn indebolit, inkluż it-trawwim tal-iżvilupp ta’ swieq sekondarji sabiex il-banek ikunu jistgħu ibigħu partijiet mill-portafolli f’diffikultà.

               (15)Il-kundizzjonijiet ta’ kreditu kienu qed jitjiebu gradwalment min-naħa tad-domanda u min-naħa tal-provvista, iżda l-aċċess għall-finanzjament għadu punt ta’ tħassib importanti għall-SMEs. Il-perċentwal tal-SMEs Portugiżi li ma rnexxilhomx jiksbu l-ammont sħiħ ta’ self mitlub tela’ minn 34 % għal 42 %, meta mqabbel mal-medja li qed tonqos tal-UE li laħqet it-30 % fl-2016. Impriżi innovattivi u kompetittivi b’potenzjal qawwi ta’ tkabbir jibbenefikaw minn aċċess aħjar għall-kapital. Dan inaqqas id-dipendenza tagħhom fuq il-finanzjament tad-dejn u jtejjeb l-aċċess tagħhom għall-finanzjament, biex b’hekk l-impriżi jiġu megħjuna jespandu u jinternazzjonalizzaw ruħhom. Id-differenza fil-kost tal-kapital bejn l-investimenti ffinanzjati bid-dejn u dawk iffinanzjati permezz ta’ ekwità fl-2016 kienet il-ħames l-ogħla fl-UE, u ’l fuq sew mill-medja tal-UE. Għalkemm il-bidliet fir-reġim fiskali naqqsu l-inċentivi għall-finanzjament tad-dejn, għadu kmieni wisq biex wieħed jara xi impatt fuq it-tendenza pjuttost għolja li tiffavorixxi d-dejn fit-tassazzjoni korporattiva. F’Lulju 2016, l-awtoritajiet nedew il-programm Capitalizar li ġie maħsub prinċipalment biex jiġi mħeġġeġ l-investiment privat. Il-programm jistabbilixxi linji ta’ kreditu ġodda għall-SMEs, joħloq fondi speċjalizzati li jistgħu jistgħu jintużaw f’investimenti privati u jintroduċi bidliet fir-reġim tat-taxxa sabiex jiġi appoġġjat l-investiment. B’mod parallel, il-gvern stabbilixxa programm ieħor (Programa Semente) sabiex jipprovdi finanzjament lil negozji ġodda u lil impriżi ż-żgħar fl-istadji bikrin tagħhom (kapital inizjali). Il-programm se jgħinhom biex isaħħu l-finanzjament tal-ekwità billi joffri ħelsien mit-taxxa, għal mill-anqas sentejn, lill-investituri individwali li jixtru ishma ġodda f’dawn il-kumpaniji. Iż-żewġ programmi huma mistennija li jtejbu l-finanzjament tal-kumpaniji fil-Portugall, dment li jiġu implimentati b’ħeffa u b’mod sħiħ.

               (16)F’Jannar 2017, il-Kummissjoni bħala parti mill-pakkett ta’ miżuri sabiex jiġu indirizzati ostakli fis-suq tas-servizzi
                  14
                pprovdiet gwida lill-Istati Membri kollha dwar il-ħtiġijiet ta’ riforma nazzjonali sabiex jiġu rregolati s-servizzi professjonali li għandhom potenzjal kbir ta’ tkabbir u ta’ impjiegi. Ir-rakkomandazzjonijiet tar-riforma jindirizzaw firxa wiesgħa ta’ rekwiżiti abbażi ta’ analiżi komparattiva li ssegwi l-prinċipji u l-ħidma mwettqa fl-eżerċizzju ta’ evalwazzjoni reċiproka mal-Istati Membri f’dawn l-aħħar tliet snin. Il-Portugall ipparteċipa b’mod attiv f’dan l-eżerċizzju. Il-Portugall jispjega fil-pjan ta’ azzjoni nazzjonali tiegħu li, ġaladarba sa mill-2011 twettqu riformi kbar u analiżi tal-professjonijiet regolati, huwa mhux jistenna tibdil kbir fis-snin li ġejjin. Il-gwida offruta mill-Kummissjoni tikkumplimenta l-evalwazzjonijiet tas-Semestru Ewropew billi speċifikament tindirizza r-rekwiżiti applikabbli għal dawn il-professjonijiet. F’diversi setturi hemm ħafna ostakli regolatorji u amministrattivi fl-aċċess għall-għoti ta' servizzi. Matul il-programm ta’ assistenza finanzjarja kien hemm qbil dwar ir-riformi li għandhom fil-mira l-qasam tal-kostruzzjoni u l-aktar servizzi kummerċjali restrittivi, inklużi l-professjonijiet regolati, iżda dawn jew twaqqfu jew treġġgħu lura. Id-digrieti li jirregolaw ċerti professjonijiet huma anqas ambizzjużi mil-liġi qafas f’dak li għandu x’jaqsam mal-ftuħ ta’ dawn il-professjonijiet għall-kompetizzojni. Huma jqajmu wkoll tħassib dwar l-effett dirett jew indirett li l-kompetizzjoni tiġi ristretta fis-suq tas-servizzi professjonali.

               (17)Għad fadal livelli baxxi ta’ effiċjenza u trasparenza fl-amministrazzjoni pubblika Portugiża. Il-kompetizzjoni fl-akkwist pubbliku għadha limitata. Minkejja l-progress, għad hemm nuqqasijiet rigward it-trasparenza u l-affidabilità tad-dejta u tal-proċeduri tal-akkwist pubbliku. It-trasparenza fil-kuntratti ta’ konċessjonijiet u fis-sħubijiet pubbliċi-privati għadha mxekkla minn awtoritajiet kontraenti li ma għandhomx l-għarfien espert meħtieġ għall-ġestjoni ta’ kuntratti kumplessi. L-użu ta’ għotjiet diretti għadu għoli fl-akkwist pubbliku. Il-piż amministrattiv u n-nuqqas ta’ prattiki omoġeni ta’ implimentazzjoni fil-pajjiż qed idewmu r-riforma tal-proċeduri. Minkejja li sar xi progress, kien hemm dewmien fis-simplifikazzjoni tal-proċeduri amministrattivi lokali u ċentrali, bil-livelli differenti tal-amministrazzjoni pubblika ftit li xejn ikkoordinati. L-awtoritajiet Portugiżi approvaw programm ta’ simplifikazzjoni ġdid, imsejjaħ SIMPLEX+. Dan jinkludi pakkett ta’ miżuri pjuttost ambizzjużi għaċ-ċittadini u għan-negozji. Dawn il-miżuri huma promettenti u jenħtieġ li l-implimentazzjoni bikrija tal-pakkett SIMPLEX+ tiġi żgurata sabiex il-programm jista’ jibda jkollu impatt effettiv. Il-biċċa l-kbira tal-miżuri inklużi fil-pakkett li huwa rilevanti għan-negozji issa qed jibdew jiġu implimentati. Il-prestazzjoni tas-sistema ġudizzjarja tal-Portugall għadha taħt il-medja tal-UE. Fil-Portugall, l-indikaturi tal-effiċjenza għall-każijiet ċivili, kummerċjali u ta’ tilwim relatat mat-taxxa għadhom baxxi. Dan għandu impatt negattiv fuq d-dinamika tal-kummerċ u biex jiġbed l-investiment dirett barrani. L-effiċjenza tal-qrati amministrattivi u tat-taxxa għadha sfida fir-rigward tar-rata ta’ riżoluzzjoni, u l-proċedimenti għadhom jieħdu wisq fit-tul. Xorta għad iridu jgħaddu 40 xahar sabiex jiġu konklużi l-proċedimenti ta’ qorti tal-insolvenza, u dan iqajjem dubju dwar l-effiċjenza tal-oqfsa SIREVE.

               (18)Il-Portugall qed jagħmel progress b’aktar trasparenza u qed jiġġieled il-korruzzjoni fl-amministrazzjoni pubblika, iżda ma hemmx strateġija globali. Il-ġlieda kontra l-korruzzjoni tidher li saret prijorità reali għall-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku, u twaqqfu proċeduri aktar effiċjenti għall-ġestjoni tal-każijiet u tar-riżorsi. Madankollu, wieħed għad irid jara jekk dawn hux se jissarfu f’titjib fir-rati ta’ kundanna finali għall-korruzzjoni ta’ livell għoli u fl-applikazzjoni ta’ penali li jipprovdu deterrent aktar b’saħħtu. Min-naħa tal-prevenzjoni, il-pjanijiet għall-prevenzjoni tal-korruzzjoni stabbiliti f’kull istituzzjoni pubblika sa issa kienu fil-biċċa l-kbira ta’ natura formali. Ma humiex adattati bis-sħiħ għal kull organizzazzjoni, u lanqas ma huma ikkumplimentati b’monitoraġġ adegwat.

               (19)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Portugall u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2017. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta' Stabbiltà u l-Programm Nazzjonali ta' Riforma u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Portugall fis-snin preċedenti. Hija qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Portugall, iżda wkoll kemm jikkonformaw mar-regoli u mal-gwida tal-UE, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-UE billi jingħata kontribut fil-livell tal-UE għad-deċiżjonijiet nazzjonali tal-ġejjieni.

               (20)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà u l-opinjoni
                  15
                tiegħu hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni 1 ta’ hawn taħt.

               (21)Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta' Riforma u l-Programm ta’ Stabbiltà. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet minn 1 sa 4 hawn taħt,

               B'DAN JIRRAKKOMANDA li l-Portugall jieħu azzjoni fl-2017 u fl-2018 biex:

               1.Jiżgura li l-korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv isservi fit-tul. Jsegwi l-politika fiskali tiegħu skont ir-rekwiżiti tal-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, li jfisser sforz fiskali sostanzjali għall-2018. Meta jieħu azzjoni ta’ politika, għandu jagħti attenzjoni biex jilħaq pożizzjoni fiskali li tikkontribwixxi kemm biex jissaħħaħ l-irkupru li għadu għaddej, u kemm biex jiġi żgurat li l-finanzi pubbliċi tal-Portugall ikunu sostenibbli. Iżid l-isforzi sabiex jiffinalizza analiżi komprensiva tan-nefqa fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni pubblika. Isaħħaħ il-kontroll tan-nefqa, il-kosteffettività u l-ibbaġitjar adegwat, b’mod partikolari fis-settur tas-saħħa, b’enfasi fuq it-tnaqqis tal-arretrati fl-isptarijiet, u jiżgura s-sostenibbiltà tas-sistema tal-pensjonijiet. Sabiex tiżdied is-sostenibbiltà finanzjarja tal-intrapriżi tal-Istat, jistabbilixxi miri tal-effiċjenza għal setturi speċifiċi għall-baġit tal-2018, itejjeb l-introjtu nett kumplessiv tal-intrapriżi tal-istat u jnaqqas il-piż fuq il-baġit tal-istat.

               2.Jippromwovi l-ingaġġ b’kuntratti permanenti, inkluż billi jirrevedi l-qafas legali. Jiżgura li dawk li ilhom qiegħda għal żmien twil isiru attivi b’mod effettiv. Flimkien mas-sħab soċjali, jiżgura li l-iżviluppi fil-paga minima ma jagħmlux ħsara għall-impjieg ta’ ħaddiema b'livell baxx ta' ħiliet.

               3.Iżid l-isforzi sabiex inaddaf il-karti bilanċjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu billi jimplimenta strateġija komprensiva li tindirizza s-self improduttiv, inkluż billi jtejjeb is-suq sekondarju għall-assi indeboliti. Itejjeb l-aċċess għall-kapital, b’mod partikolari għan-negozji ġodda u għall-impriżi żgħar u ta’ daqs medju.

               4.Jimplimenta pjan ta’ direzzjoni biex ikompli jnaqqas il-piż amministrattiv u jindirizza l-ostakli regolatorji fil-qasam tal-kostruzzjoni u tas-servizzi kummerċjali sa tmiem l-2017. Iżid l-effiċjenza tal-proċedimenti ta’ insolvenza u tat-taxxa.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)
                  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)
                  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

                     (3)
                  COM(2017) 521 final.

                     (4)
                  P8_ TA(2017)0038, P8_ TA(2017)0039, u P8_ TA(2017)0040.

                     (5)
                  COM(2016) 725 final.

                     (6)
                  COM(2016) 728 final.

                     (7)
                  2017/C92/01.

                     (8)
                  SWD(2017) 87 final.

                     (9)
                  COM(2017) 90 final.

                     (10)
                  L-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006, ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320.

                     (11)

                        COM(2014) 494 final.

                     (12)
                  Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-10 ta’ Marzu 2017 – SA.47178 – il-Portugall – Rikapitalizzazzjoni ta’ Caixa Geral de Depósitos, S.A.

                     (13)
                  In-nefqa netta tal-gvern hija magħmula min-nefqa totali tal-gvern mingħajr in-nefqa tal-imgħax, in-nefqa fuq il-programmi tal-Unjoni kompletament koperti mid-dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fl-infiq tal-benefiċċju tal-qgħad. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss iffinanzjata nazzjonalment hija mifruxa fuq perjodu ta’ erba’ snin. Miżuri ta’ dħul diskrezzjonali jew ta’ żieda fid-dħul mitlubin mil-liġi ttieħdu inkonsiderazzjoni. Il-miżuri ta’ darba kemm fuq in-naħa tad-dħul kif ukoll fuq in-naħa tan-nefqa huma fuq bażi netta.

                     (14)
                  COM(2016) 820 final, COM(2016) 821 final, COM(2016) 822 final, COM(2016) 823 final, COM(2016) 824 final.

                     (15)
                  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 22.5.2017
            COM(2017) 505 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2017 tal-Ġermanjau li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Ġermanja tal-2017

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2017 tal-Ġermanja

                  u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Ġermanja tal-2017

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika
                  1
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi
                  2
               , u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea
                  3
               ,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew
                  4
               ,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-16 ta’ Novembru 2016, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir
                  5
               , li ta bidu għas-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fid-9 u fl-10 ta’ Marzu 2017. Fis-16 ta’ Novembru 2016, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija
                  6
               , li fih identifikat lill-Ġermanja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess jum, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro. Din ir-Rakkomandazzjoni ġiet approvata mill-Kunsill Ewropew fid-9 u fl-10 ta’ Marzu 2017 u adottata mill-Kunsill fil-21 ta’ Marzu 2017
                  7
               .

               (2)Bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro u fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja, il-Ġermanja għandha tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u f’waqtha ta’ din ir-Rakkomandazzjoni għaż-żona tal-euro li hija riflessa fir-rakkomandazzjonijiet 1 u 2 hawn taħt.

               (3)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2017 għall-Ġermanja
                  8
                ġie ppubblikat fit-22 ta’ Frar 2017. Dan ir-rapport jivvaluta l-progress tal-Ġermanja biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fit-12 ta’ Lulju 2016, is-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Ġermanja lejn il-miri nazzjonali tagħha tal-Ewropa 2020. Ir-rapport inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fit-22 ta’ Frar 2017
                  9
               . L-analiżi tal-Kummissjoni twassalha biex tikkonkludi li l-Ġermanja għaddejja minn żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, is-surplus persistentement għoli fil-kont kurrenti għandu rilevanza transfruntiera u jirrifletti - minbarra l-integrazzjoni u l-prestazzjoni sodi tal-industrija ferm kompetittiva tagħha fid-diviżjoni internazzjonali tax-xogħol - eċċess ta’ tfaddil u investiment imrażżan kemm fis-settur privat kif ukoll f’dak pubbliku. Is-surplus fil-kont kurrenti kompla jiżdied fl-2015, baqa’ fil-biċċa l-kbira l-istess fl-2016 u huwa mistenni li jibqa’ f’livell għoli. L-indirizzar tas-surplus jista’ jkollu implikazzjonijiet fuq il-prospetti ta’ riekwilibriju fil-bqija taż-żona tal-euro u fl-UE, minħabba li domanda domestika aktar dinamika fil-Ġermanja tista’ tnaqqas il-ħtiġijiet ta’ diżingranaġġ fl-Istati Membri li għandhom ħafna dejn. Minkejja rati tal-imgħax baxxi li joħolqu kundizzjonijiet ta’ finanzjament favorevoli, l-investiment fin-negozju bħala sehem tal-PDG għadu kajman. Filwaqt l-irkupru fil-konsum privat kompla, it-tfaddil tal-unitajiet domestiċi laħaq livelli rekord fl-UE. Il-ħtieġa ta’ azzjoni biex jitnaqqas ir-riskju tal-effetti ħżiena fuq l-ekonomija tal-Ġermanja, u minħabba d-daqs u r-rilevanza transfruntiera tagħha, fuq l-unjoni ekonomika u monetarja, hija ta’ importanza partikolari.

               (4)Fit-13 ta’ April 2017, il-Ġermanja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2017 tagħha u fit-28 ta’ April 2017 il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2017 tagħha. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

               (5)Ir-rakkomandazzjonijiet rilevanti speċifiċi għall-pajjiż tqiesu fil-programmi tal-Istati Membri għall-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (il-Fondi SIE) li jkopru l-perjodu 2014-2020. Kif previst fil-leġiżlazzjoni li tirregola l-Fondi SIE
                  10
               , fejn dan ikun meħtieġ biex isostni l-implimentazzjoni ta’ rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relevanti, il-Kummissjoni tista’ titlob lil Stat Membru jirrieżamina u jemenda l-programmi rilevanti tiegħu tal-Fondi SIE. Il-Kummissjoni pprovdiet aktar linji gwida dwar l-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli
                  11
               .

               (6)Bħalissa l-Ġermanja tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġetta għar-regola tad-dejn. Fil-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu tal-2017, il-gvern qed jippjana surplus baġitarju ta’ bejn ¼ u ½% tal-PDG matul 2017-2021. L-objettiv baġitarju fuq terminu medju — defiċit strutturali ta’ 0,5 % tal-PDG — se jibqa’ jiġi ssodisfat b’marġni matul il-perjodu kollu tal-programm. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà, il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika għall-PDG huwa mistenni jonqos gradwalment għal 57 % fl-2021. Ix-xenarju makroekonomiku li jissottostanzja dawn il-projezzjonijiet baġitarji, li ma ġiex ikkonfermat minn korp indipendenti, huwa plawsibbli.

               (7)Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-2017 tal-Kummissjoni, il-bilanċ strutturali huwa mbassar li se jirreġistra surplus ta’ 0,6 % tal-PDG fl-2017 u ta’ 0,3 % tal-PDG fl-2018, ‘il fuq mill-objettiv baġitarju fuq terminu medju. Id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa mbassar li se jibqa’ fuq xejra soda ’l isfel lil hinn mir-rekwiżiti tar-regola tad-dejn. Kumplessivament, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li l-Ġermanja hija pprojjettata li tikkonforma mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir fl-2017 u fl-2018. Fl-istess ħin fadal lok fejn wieħed isostni d-domanda domestika billi juża l-politika fiskali biex tinkiseb xejra sostnuta ‘l fuq fl-investiment u billi jinħolqu l-kundizzjonijiet għal tkabbir akbar fil-pagi reali.

               (8)L-investiment pubbliku bħala proporzjon tal-PDG baqa’ fil-biċċa l-kbira kostanti u taħt il-medja taż-żona tal-euro. L-akkumulu ta’ sottoinvestiment pubbliku huwa persistenti b’mod partikolari fil-livell muniċipali, fejn l-investiment nett baqa’ negattiv fl-2016. Dan huwa minkejja l-miżuri meħuda matul l-aħħar ftit snin u ż-żidiet sinifikanti fl-investiment pubbliku fil-livell tal-amministrazzjoni pubblika fl-2015 u l-2016. Ittieħdu miżuri addizzjonali fl-2016, li għandhom iżidu l-ambitu għall-investiment pubbliku, inkluż fil-livell tal-Istat Federali u f’dak muniċipali. Dawn jinkludu riforma tar-relazzjonijiet fiskali federali li, ladarba tiġi adottata, se tidħol fis-seħħ fl-2020. Barra minn hekk, l-estensjoni tas-servizzi ta’ konsulenza dwar l-ippjanar tal-investiment fl-infrastruttura biex jinkludi l-muniċipalitajiet għandha ttejjeb l-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-investiment fl-infrastruttura fil-livell muniċipali. Dan jidher partikolarment rilevanti, peress li proġetti ta’ investiment infrastrutturali fl-Istati Federali u fil-muniċipalitajiet jiġu eżegwiti biss sa ċertu punt u huma influwenzati minn restrizzjonijiet ta’ kapaċità u ta’ ppjanar. Il-pożizzjoni baġitarja favorevoli ġeneralment tindika spazju fiskali disponibbli, pereżempju biex jiġu pprovduti fondi addizzjonali biex jiżdied l-investiment pubbliku fil-livelli kollha tal-gvern.

               (9)In-nefqa kumplessiva fl-edukazzjoni pubblika u privata u r-riċerka kienet pjuttost stabbli b’mod relattiv mal-PDG f’dan l-aħħar snin, iżda għadha taħt il-medja tal-UE. Din kienet at 9,1 % f’2015, li hija inqas mill-mira nazzjonali ta’ 10 % tal-PDG. Aktar investiment fl-edukazzjoni, ir-riċerka u l-innovazzjoni huwa kruċjali għas-suċċess ekonomiku futur tal-Ġermanja u b’mod partikolari għall-integrazzjoni effettiva tal-immigranti li waslu dan l-aħħar. Sabiex jinkiseb dan, il-Ġermanja għamlet sforzi konsiderevoli, speċjalment fil-qasam tal-edukazzjoni u tat-taħriġ vokazzjonali. Fis-snin li ġejjin, se jkunu meħtieġa sforzi komparabbli f’setturi edukattivi oħra.

               (10)Is-sistema tat-taxxa Ġermaniża għadha kumplessa, l-ispejjeż tal-amministrazzjoni tat-taxxa huma għoljin u diversi dispożizzjonijiet dwar it-tassazzjoni tal-kumpaniji jistgħu jkunu qegħdin jostakolaw l-investiment privat. Minkejja tnaqqis sinifikanti, l-ispejjeż kapitali tal-kumpaniji fil-Ġermanja għadhom fost l-ogħla fl-UE-28. Meta jitqiesu t-taxxa lokali fuq il-kummerċ (Gewerbesteuer) u l-kontribuzzjoni addizzjonali ta’ solidarjetà, l-ogħla rata statutarja tat-taxxa fuq l-introjtu tal-kumpaniji laħqet it-30,2 % fl-2016. Din kienet sostanzjalment ogħla mill-medja mhux ponderata tal-UE ta’ 22,8 %. Ir-rata medja effettiva tat-taxxa hija ta’ 28,2 % meta mqabbla mal-medja mhux ponderata ta’ 21,1 % għall-UE. Il-preġudizzju favur id-dejn fit-tassazzjoni tal-kumpaniji kien is-seba’ l-ogħla fl-UE fl-2016. Fil-livell tal-azzjonisti, id-daqs tal-preġudizzju favur id-dejn huwa simili. Dan huwa importanti b’mod speċjali għall-SMEs, li għandhom it-tendenza li jkollhom azzjonisti domestiċi. Jekk jitbaxxew l-ispejjeż kapitali fuq l-ekwità, ikun jista’ jsaħħaħ l-investiment privat u s-suq tal-kapital ta’ riskju, li fil-Ġermanja huwa sottożviluppat. Karatteristiċi oħra tas-sistema tat-taxxa li jistgħu joħlqu distorsjoni fid-deċiżjonijiet tal-finanzjament u tal-investiment huma l-inklużjoni ta’ elementi mingħajr profit fil-bażi tat-taxxa lokali fuq il-kummerċ, limiti fuq ir-riportar ta’ telf, u distorsjonijiet li joriġinaw mit-taxxi fir-rigward tal-għażla tal-forma ġuridika. Dispożizzjonijiet ulterjuri li jistgħu jagħmlu s-sistema tat-taxxa diffiċli għall-investimenti jinkludu r-reġim tad-deprezzament, ir-rata tal-imgħax użata biex jiġu kkalkulati l-provvedimenti deduċibbli tal-pensjoni, it-tassazzjoni tal-qligħ kapitali u l-kontabilità tal-flus għal skopijiet tat-taxxa fuq il-valur miżjud. Jekk tiġi implimentata b’mod effettiv, awtorità funzjonali addizzjonali ġenerali u speċifika għall-IT tal-amministrazzjoni federali tat-taxxa b’rabta mal-amministrazzjonijiet Statali tat-taxxa kif miftiehem bħala parti mir-riforma tar-relazzjonijiet federali fiskali, tista’ tħaffef il-modernizzazzjoni tal-amministrazzjoni tat-taxxa.

               (11)L-investiment ta’ kapital ta’ riskju żdied fil-Ġermanja, iżda s-suq xorta għadu sottożviluppat meta mqabbel mal-istandards internazzjonali. Fl-2015, l-investiment kapitali ta’ riskju ammonta għal madwar 0,03 % tal-PDG, li huwa kemxejn ogħla mill-medja tal-UE, iżda xorta inqas minn Stati Membri bħall-Finlandja, ir-Renju Unit, l-Isvezja, l-Irlanda u Franza u ferm inqas minn pajjiżi mhux fl-UE bħal Iżrael u l-Istati Uniti. B’mod partikolari, is-suq ta’ kapital ta’ riskju fil-Ġermanja jidher li mhux jirnexxilu jipprovdi investimenti akbar fi stadju iktar tard. Il-Gvern Federali ħa għadd ta’ miżuri biex jappoġġja l-investiment fil-kapital ta’ riskju. Pereżempju billi ssimplifika t-tassazzjoni tal-fondi ta’ investiment, tejjeb ir-riportar tat-telf taħt is-sistema tat-taxxa fuq l-introjtu tal-kumpaniji u espanda l-programm INVEST għall-investituri informali.

               (12)Bidla lejn l-enerġija rinnovabbli toħloq il-ħtieġa għal investiment sinifikanti fin-netwerks tad-distribuzzjoni tal-elettriku. Madankollu, l-investiment ippjanat tal-infrastruttura domestika tal-elettriku ġie ttardjat b’mod sinifikanti. Madwar 35 % biss tal-proġetti tal-grilja bl-ogħla vultaġġ identifikati fl-Att tal-2009 dwar l-Espansjoni tan-Netwerk tal-Enerġija kienu ġew implimentati sa nofs l-2016, prinċipalment minħabba l-oppożizzjoni pubblika. Minn total attwali ta’ 6 100 km ta’ linji tal-elettriku ppjanati fl-Att tal-Pjan tar-Rekwiżit Federali, madwar 6 % biss ġew approvati u 1 % biss inbnew.

               (13)Għad hemm ostakli biex jitgawdew il-benefiċċji sħaħ tad-diġitalizzazzjoni. Pereżempju, il-Ġermanja ma għandhiex prestazzjoni tajba fid-disponibbiltà ta’ konnessjonijiet tal-broadband b’veloċità għolja u ultra veloċi, b’mod partikolari f’żoni semiurbani u rurali. L-użu tal-kompjuters miż-żgħażagħ Ġermaniżi huwa relattivament baxx u ħafna skejjel ma għandhomx aċċess għall-broadband. Il-prestazzjoni fis-servizzi pubbliċi diġitali hija wkoll inqas mill-medja tal-UE. B’mod partikolari, l-SMEs għandhom bżonn jirkupraw fir-rigward tad-diġitalizzazzjoni. Għoxrin fil-mija biss tal-SMEs għandhom strateġija għad-diġitalizzazzjoni. Twaqqaf netwerk ta’ ċentri ta’ eċċellenza tal-SMEs biex tissaħħaħ u tiġi aċċellerata d-diġitalizzazzjoni tal-SMEs u l-pjattaforma "Industrie 4.0" tlaqqa’ flimkien il-partijiet konċernati kollha. Filwaqt li l-investiment tan-negozji fir-R&Ż qed jikber u l-Ġermanja qiegħda qrib li tilħaq il-mira tagħha tal-intensità tar-R&Ż tal-Ewropa 2020, l-investiment qed issir dejjem iktar ikkonċentrat f’kumpaniji kbar, filwaqt li l-kontribut tal-SMEs qed jonqos. Barra minn hekk, popolazzjoni li qed tixjieħ jista’ wkoll ikollha impatt fuq l-attività intraprenditorjali fis-snin li ġejjin.

               (14)Għad hemm ostakli regolatorji kbar fis-settur tas-servizzi tan-negozju u fil-professjonijiet regolati. Il-livell ta’ restrizzjonijiet huwa ogħla mill-medja tal-UE b’mod partikolari għall-periti, l-inġiniera, l-avukati, il-kontabilisti/konsulenti tat-taxxa Barra minn hekk, ir-rata ta' attrizzjoni kummerċjali għal dawn il-professjonijiet hija ferm inqas mill-medja tal-UE, li donnu jindika dinamiżmu u kompetizzjoni relattivament baxxi fis-servizzi professjonali fil-Ġermanja. Dawn l-ostakli jinkludu restrizzjonijiet fuq il-parteċipazzjoni azzjonarja u l-forma tal-kumpaniji għall-periti u għall-inġiniera, kif ukoll restrizzjonijiet multidixxiplinari għall-periti, l-inġiniera u l-avukati. It-tnaqqis ta’ dawn l-ostakli jista’ jiġġenera kompetizzjoni aktar intensiva, li twassal f’li aktar impriżi jidħlu fis-suq, u dan iwassal għal benefiċċji għall-konsumaturi f’termini ta’ prezzijiet orħos u aktar għażla. F’Jannar 2017 il-Kummissjoni ppreżenta rakkomandazzjonijiet ta' riforma għar-regolamentazzjoni tas-servizzi professjonali, li kienet parti minn pakkett ta’ miżuri biex jindirizzaw l-ostakli fis-swieq tas-servizzi
                  12
               .

               (15)L-impjiegi komplew jiżdiedu u l-qgħad naqas għal livelli storikament baxxi. Madankollu, iż-żieda fl-impjiegi kienet parzjalment dovuta għal żieda fix-xogħol part-time, b’mod partikolari fost in-nisa u ġiet riflessa parzjalment biss fit-tkabbir tal-pagi reali aggregati, liema tkabbir iddisaċċellera fl-2016. Id-diżinċentivi għax-xogħol għal min għandu t-tieni sors ta’ dħul u x-xogħol part-time mifrux sew qed ifixklu l-użu sħiħ tal-potenzjal tas-suq tax-xogħol. Provvediment aħjar ta’ servizzi ta’ kura tat-tfal ta’ kwalità u affordabbli fuq bażi full-time, skejjel il-ġurnata kollha u kura fit-tul huma strumentali biex tiżdied il-parteċipazzjoni tan-nisa fil-forza tax-xogħol. It-tassazzjoni konġunta fuq l-introjtu ta’ koppji miżżewġin u l-kopertura tal-assigurazzjoni għal kura tas-saħħa b’xejn għal konjuġi li ma jaħdmux jiskoraġġixxu li min għandu t-tieni sors ta’ dħul, f’ħafna każijiet nisa, milli jieħdu impjieg jew milli jżidu l-għadd ta’ sigħat li jaħdmu. Barra minn hekk, l-involviment baxx fis-suq tax-xogħol huwa mħallat ma’ differenza kbira bejn il-pagi tal-irġiel u n-nisa ta’ 22 % meta mqabbla mal-medja tal-UE ta’ 16,3 % fl-2015.

               (16)Minkejja tnaqqis żgħir, impjiegi żgħar għadhom mifruxa sew, b’madwar 4,8 miljun ruħ ikollhom impjieg żgħir bħala l-uniku impjieg tagħhom f’Settembru 2016. L-għadd ta’ ħaddiema temporanji permezz ta’ aġenzija żdied b’erba’ darbiet mill-2005 ’l hawn u laħaq madwar il-miljun (qrib ta’ 3 % tal-impjiegi totali) f’Ġunju 2016. Il-protezzjoni kontra abbużi potenzjali fil-każ ta’ xogħol temporanju permezz ta’ aġenzija u ta’ kuntratti ta’ xogħol hija mistennija li titjieb, iżda l-iżviluppi tajjeb li jiġu mmonitorjati. Barra minn hekk, kuntratti b’terminu fiss jidher li għandhom differenza fis-salarji relattivament għolja, sa 27 % meta mqabbla ma’ kuntratti permanenti.

               (17)Il-porzjon ta’ taxxa għal dawk li jaqilgħu paga baxxa huwa għoli meta mqabbel ma’ Stati Membri oħrajn u dan inaqqas l-inċentivi biex wieħed jaħdem kif ukoll il-paga netta u l-opportunitajiet tal-konsum. Il-Ġermanja żiedet l-allowance minima tat-taxxa fuq l-introjtu personali u l-allowances tat-tfal u aġġustat il-kategoriji tat-taxxa fuq l-introjtu. Dawn il-miżuri għandhom tendenza li jkunu ta’ benefiċċju għall-gruppi b’introjtu baxx u medju, iżda l-impatt kumplessiv fuq il-porzjon tat-taxxa se jkun limitat. Minkejja miż-żidiet sostazjali ta’ dan l-aħħar fl-introjtu reali disponibbli, l-evoluzzjonijiet fil-pagi u fil-produttività ilhom jitbiegħdu għal ħafna żmien u dan wassal għal differenza akkumulata konsiderabbli. Tkabbir akbar tal-pagi reali jikkontribwixxi wkoll biex jitnaqqsu l-iżbilanċi esterni kbar.

               (18)Il-Ġermanja għamlet sforzi konsiderevoli f’li aċċettat rikjedenti għall-ażil u fl-integrazzjoni ta’ refuġjati u migranti oħra. Jidher li huwa possibbli aktar titjib, għax fl-2016 l-għadd ta’ refuġjati li jfittxu x-xogħol żdied għal 10 % ta’ dawk qiegħda kollha. L-integrazzjoni fis-suq tax-xogħol ta’ persuni bi sfond ta’ migrazzjoni, partikolarment in-nisa, għadha sfida kbira li, inkluż permezz tas-sistema edukattiva, taffettwa wkoll lit-tfal li twieldu l-Ġermanja minn ġenituri mwielda barra l-UE.

               (19)Mhux il-membri kollha tas-soċjetà ibbenefikaw indaqs mill-iżviluppi ekonomiċi u tas-suq tax-xogħol kumplessivament pożittivi ta’ dawn l-aħħar ftit snin. Wara perjodu ta’ żidiet, l-inugwaljanza fl-introjtu mmoderat biss riċentement, filwaqt li l-inugwaljanza fil-ġid baqgħet fost l-ogħla fiż-żona euro. Barra minn hekk, il-prestazzjoni tajba tas-suq tax-xogħol ma wasslitx għal tnaqqis fir-riskju tal-faqar. Ir-rata ta' riskju ta' faqar f’età avvanzata hi ogħla mill-medja tal-UE u l-għadd ta’ nies li jinsabu f’riskju ta’ faqar relatat mal-età avvanzata huwa mistenni jiżdied fis-snin li ġejjin. Ir-rata ta’ sostituzzjoni tal-iskema tal-pensjoni statutorja hija mbassra li se tkompli tonqos. Fl-istess ħin, ir-rati ta’ parteċipazzjoni fi skemi tal-pensjoni tat-tieni jew tat-tielet pilastru huma baxxi wisq biex jikkumpensaw b’mod sħiħ għat-tnaqqis fir-rata ta’ sostituzzjoni tal-ewwel pilastru. Jekk dan ma jiġix ibbilanċjat, l-adegwatezza tal-pensjoni hija mistennija li tiddeterjora. Wieħed għadu jrid jara kemm jistgħu jkunu effettivi l-proposti riċenti biex jitjiebu l-inċentivi għal irtirar aktar tard (Flexi-Rente) biex jikkontrobattu l-inċentivi għall-irtirar kmieni li daħlu fl-2014.

               (20)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Ġermanja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2017. Ivvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà u l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma u kif ġew segwiti r-rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Ġermanja fis-snin preċedenti. Il-Kummissjoni qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Ġermanja imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-UE, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-UE billi jingħata kontribut fil-livell tal-UE fid-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (21)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà, u huwa tal-opinjoni
                  13
                li l-Ġermanja hija mistennija tikkonforma mal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

               (22)Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma u l-Programm ta’ Stabbiltà. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet 1 u 2 hawn taħt,

               B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Ġermanja tieħu azzjoni fl-2017 u fl-2018 biex:

               1.Tuża l-politika fiskali biex issostni d-domanda domestika u tikseb xejra sostnuta ’l fuq fl-investiment. Taċċellera l-investiment pubbliku fil-livelli kollha tal-gvern, speċjalment fil-livell muniċipali u jiġu indirizzati r-restrizzjonijiet tal-kapaċità u l-ippjanar għal investimenti infrastrutturali. Tkompli ttejjeb l-effiċjenza tas-sistema tat-taxxa u tkompli trendiha favorevoli għall-investiment. Tistimula l-kompetizzjoni fis-servizzi tan-negozju u fil-professjonijiet regolati.

               2.Tnaqqas id-diżinċentivi għax-xogħol għal min għandu t-tieni sors ta’ dħul u tiffaċilita t-tranżizzjonijiet lejn impjiegi standard. Tnaqqas il-porzjon għoli tat-taxxa għal dawk b’paga baxxa Toħloq kundizzjonijiet biex tippromwovi aktar tkabbir fil-pagi reali, b’rispett tar-rwol tas-sħab soċjali.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)
                  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)
                  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

                     (3)
                  COM(2017) 505 final.

                     (4)
                  P8_ TA(2017)0038, P8_ TA(2017)0039, u P8_ TA(2017)0040.

                     (5)
                  COM(2016) 725 finali.

                     (6)
                  COM(2016) 728 finali.

                     (7)
                  ĠU C92/01, 24.3.2017, p. 1.

                     (8)
                  SWD(2017) 71 finali.

                     (9)
                  COM(2017) 90 finali.

                     (10)
                  L-Artikolu 23 tar-Regulation (EU) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006, ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320.

                     (11)
                  COM(2014) 494 finali.

                     (12)
                  COM(2016) 820 finali, COM(2016) 821 finali, COM(2016) 822 finali, COM(2016) 823 finali, COM(2016) 824 finali.

                     (13)
                  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 22.5.2017
            COM(2017) 504 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2017 tad-Danimarkau li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-2017 tad-Danimarka

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2017 tad-Danimarka

                  u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-2017 tad-Danimarka

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni tal-politika ekonomika
                  1
               , u partikolarment l-Artikolu 9(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea
                  2
               ,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew
                  3
               ,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-16 ta’ Novembru 2016, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir
                  4
               , li ta bidu għas-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir ġew approvati mill-Kunsill Ewropew fid-9 u fl-10 ta’ Marzu 2017. Fis-16 ta' Novembru 2016, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija
                  5
               , li fih hija ma identifikatx lid-Danimarka bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond.

               (2)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2017 għad-Danimarka
                  6
                kien ippubblikat fit-22 ta' Frar 2017. Dan ir-rapport jivvaluta l-progress tad-Danimarka biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fit-12 ta’ Lulju 2016, is-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tad-Danimarka lejn il-miri Europa 2020 nazzjonali tagħha.

               (3)Fit-28 ta’ April 2017, id-Danimarka ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2017 tagħha u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2017 tagħha. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

               (4)Ir-rakkomandazzjonijiet rilevanti speċifiċi għall-pajjiż tqiesu fil-programmi tal-Istati Membri għall-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (il-Fondi SIE) li jkopru l-perjodu 2014-2020. Kif previst fil-leġiżlazzjoni li tirregola l-Fondi SIE
                  7
               , fejn dan ikun meħtieġ biex isostni l-implimentazzjoni ta’ rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relevanti, il-Kummissjoni tista’ titlob lil Stat Membru jirrieżamina u jemenda l-programmi rilevanti tiegħu tal-Fondi SIE. Il-Kummissjoni pprovdiet aktar linji gwida dwar l-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli
                  8
               .

               (5)Id-Danimarka bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2017 tagħha, il-gvern qed jippjana li jilħaq defiċit nominali ta’ 1,9 % tal-PDG fl-2017 u li jibqa’ jirrispetta l-objettiv fuq terminu medju tal-baġit — defiċit strutturali ta’ 0,5% tal-PDG — fil-perjodu kollu tal-programm sal-2020. Skont il-Programm ta' Konverġenza, il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika mal-PDG huwa mistenni li jinżel għal 37,0 % fl-2017 u li jibqa’ nieżel għal 33,9 % fl-2020. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-projezzjonijiet baġitarji huwa plawżibbli matul il-perjodu tal-programm. Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2017 tal-Kummissjoni, il-bilanċ strutturali huwa mbassar li se jilħaq defiċit ta' 0,4 % tal-PDG fl-2017 u ta’ 0,1% tal-PDG fl-2018, b’konformità fil-wisgħa mal-mira tal-programm u aħjar mill-objettiv baġitarju fuq terminu medju. Kumplessivament, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li fl-2017 u fl-2018 id-Danimarka hija projjettata li tikkonforma mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

               (6)L-iżgurar tal-provvista tal-ħaddiema fi żminijiet ta’ sfida demografika huwa prekondizzjoni għat-tkabbir sostenibbli fid-Danimarka. Serje ta’ riformi sostanzjali tas-suq tax-xogħol f’dawn l-aħħar snin għandha l-għan li, partikolarment iżżid l-inċentivi għax-xogħol u ttejjeb l-effiċjenza tal-politiki attivi tas-suq tax-xogħol. Dawn ir-riformi jistgħu jikkontribwixxu biex tintlaħaq il-mira tal-impjiegi tal-Ewropa 2020 tad-Danimarka, għas-sostenibbiltà tal-mudell tal-welfare Daniż u biex jiġi indirizzat in-nuqqas li qed ifeġġ ta’ ċerti kwalifiki. Riformi li għandhom l-għan li jżidu r-rati tal-parteċipazzjoni u tat-tlestija tal-edukazzjoni vokazzjonali, u ftehim tripartitiku biex jinħoloq aktar apprendistat, x’aktarx li jżidu l-provvista tal-ħaddiema mħarrġa.  Madankollu, il-mira nazzjonali tal-Ewropa 2020 għall-inklużjoni soċjali, li għandha l-għan li tnaqqas l-għadd ta’ persuni li jgħixu f’unitajiet domestiċi b'intensità baxxa ta' xogħol, hija ‘l bogħod milli tintlaħaq.  L-inklużjoni fis-suq tax-xogħol u t-titjieb tal-impjegabbiltà ta’ gruppi żvantaġġjati għadhom diffiċli. Dan japplika b’mod partikolari għall-persuni bi sfond migratorju mhux mill-UE (inklużi dawk li ilhom igħixu fid-Danimarka), parzjalment minħabba l-medja aktar baxxa tal-prestazzjoni edukattiva tagħhom meta mqabbla mal-persuni li twieldu d-Danimarka. Din id-differenza tibqa’ tippersisti fit-tieni ġenerazzjoni. Il-miżuri għall-integrazzjoni fis-suq tax-xogħol miftiehma fin-negozjati tripartitiċi tal-2016 jistgħu jtejbu s-sitwazzjoni tar-refuġjati li għadhom kif waslu, li s-sitwazzjoni tagħhom trid tiġi mmonitorjata mill-qrib fil-futur. Madankollu, għadhom jistgħu jittieħdu aktar miżuri biex gruppi marġinalizzati oħra bħal żgħażagħ b’edukazzjoni baxxa u ħaddiema ta’ aktar minn 60 sena, jiġu inklużi fis-suq tax-xogħol b’mod aktar effettiv.

               (7)Tkabbir kbir fil-produttività huwa ta’ importanza fundamentali biex isostni l-livell relattivament għoli ta’ welfare fid-Danimarka u jiżgura l-kompetittività tal-pajjiż fit-tul. Għalkemm il-livell tal-produttività fid-Danimarka huwa għoli meta mqabbel ma’ dak ta’ Stati Membri oħra tal-UE, it-tkabbir fil-produttività ilu fuq xejra ‘l isfel għal perjodu twil. B’mod partikolari s-servizzi, li huma orjentati domestikament kienu karatterizzati minn żviluppi fqar fil-produttività. Id-Danimarka implimentat diversi riformi f’dan l-aħħar snin iżda t-tkabbir fil-produttività baqa’ baxx għax il-kompetizzjoni f’xi setturi tas-servizzi baqgħet dgħajfa. Restrizzjonijiet speċifiċi għal ċertu setturi jxekklu l-kompetizzjoni, pereżempju fil-bejgħ bl-ingrossa u fis-servizzi tat-trasport.

               (8)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tad-Danimarka u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2017. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta' Konverġenza u l-Programm Nazzjonali ta' Riforma u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lid-Danimarka fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fid-Danimarka imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-UE, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-UE billi jingħata kontribut fil-livell tal-UE fid-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

               (9)Fid-dawl ta' din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Konverġenza, u huwa tal-opinjoni li d-Danimarka mistennija li tkun konformi mal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir,

               B'DAN JIRRAKKOMANDA li d-Danimarka tieħu azzjoni fl-2017 u fl-2018 biex:

               1.Trawwem il-kompetizzjoni fis-settur tas-servizzi li huwa orjentat domestikament.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)
                  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)
                  COM(2017) 504 final.

                     (3)
                  P8_TA(2017)0038, P8_TA(2017)0039, u P8_TA(2017)0040.

                     (4)
                  COM(2016) 725 finali.

                     (5)
                  COM(2016) 728 finali.

                     (6)
                  SWD(2017) 70 finali.

                     (7)
                  L-Artikolu 23 tar-Regolament (EU) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006, ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320.

                     (8)
                  COM(2014) 494 finali.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 13.5.2015
            COM(2015) 277 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            fuq il-programm Nazzjonali ta' Riforma tar-Renju Unit għall-2015u l-għoti ta' opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-2015 tar-Renju Unit

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               fuq il-programm Nazzjonali ta' Riforma tar-Renju Unit għall-2015

                  u l-għoti ta' opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-2015
                  tar-Renju Unit

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika
                  1
               , u partikolarment l-Artikolu 9(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi
                  2
               , u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea
                  3
               ,

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew
                  4
               ,

               Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-Opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-26 ta’ Marzu 2010, il-Kunsill Ewropew qabel mal-proposta tal-Kummissjoni li tiġi mnedija strateġija ġdida għat-tkabbir u l-impjiegi, bl-isem ta’ Ewropa 2020, li tkun imsejsa fuq koordinazzjoni msaħħa tal-politiki ekonomiċi. L-istrateġija tiffoka fuq oqsma ewlenin fejn hija meħtieġa azzjoni biex tingħata spinta lill-potenzjal tal-Ewropa għat-tkabbir sostenibbli u l-kompetittività.

               (2)Fit-13 ta' Lulju 2010, il-Kunsill, abbażi tal-proposti tal-Kummissjoni, adotta rakkomandazzjoni dwar il-linji gwida ġenerali għall-politiki ekonomiċi tal-Istati Membri u l-Unjoni (mill-2010 sal-2014) u, fil-21 ta' Ottubru 2010, adotta deċiżjoni dwar il-linji gwida għall-politiki tal-impjiegi tal-Istati Membri. Flimkien dawn jagħmlu l-“linji gwida integrati” li l-Istati Membri ġew mistiedna jikkunsidraw fil-politiki nazzjonali tagħhom dwar l-ekonomija u l-impjiegi.

               (3)Fit-8 ta' Lulju 2014, il-Kunsill adotta Rakkomandazzjoni dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tar-Renju Unit għall-2014 u ta l-opinjoni tiegħu dwar il-Programm ta' Konverġenza aġġornat tar-Renju Unit għall-2014.

               (4)Fit-28 ta' Novembru 2014, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir
                  5
               , li ta bidu għas-Semestru Ewropew ta' koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2015. Fl-istess jum, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija
                  6
               , li fih hija identifikat lir-Renju Unit bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi dettaljata.

               (5)Fit-18 ta’ Diċembru 2014, il-Kunsill Ewropew adotta l-prijoritajiet sabiex tingħata spinta lill-investiment, biex b'hekk kienu aċċellerati r-riformi strutturali u tkompliet it-triq lejn konsolidazzjoni fiskali responsabbli li tiffavorixxi t-tkabbir.

               (6)Fis-26 ta’ Frar 2015, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż tal-2015 għar-Renju Unit
                  7
               . Dan ivvaluta l-progress li għamel ir-Renju Unit fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fit-8 ta’ Lulju 2014. Ir-rapport tal-pajjiż jinkludi wkoll ir-riżultati tar-rieżami fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011. L-analiżi tal-Kummissjoni twassalha biex tikkonkludi li r-Renju Unit jinsab għaddej minn żbilanċi makroekonomiċi, li jisħoqqilhom monitoraġġ u azzjoni ta' politika. B'mod partikolari, ir-riskji marbuta mal-livell għoli tad-dejn tal-unitajiet domestiċi, konnessi wkoll ma' karatteristiċi strutturali tas-suq tad-djar, ikomplu jistħoqqilhom l-attenzjoni. Ir-reżiljenza tal-ekonomija u s-settur finanzjarju żdiedet. Madankollu, in-nuqqas ta' djar se jkompli u aktarx jirfed prezzijiet tad-djar għoljin fit-terminu medju u jkompli jagħmel is-settur inqas reżiljenti kontra r-riskji.

               (7)Fit-26 ta' Marzu 2015, ir-Renju Unit ippreżenta l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tiegħu għall-2015 u l-Programm ta' Konverġenza tiegħu għall-2015. Biex jiġu kkunsidrati l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess żmien.

               (8)Ir-Renju Unit huwa attwalment fil-parti korrettiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fil-programm tiegħu ta’ Konverġenza għall-2014-15, il-gvern qed jippjana titjib fl-iżbilanċ nominali minn 4.3% tal-PDG fl-2015-16 għal 2.2% tal-PDG fl-2016-17, b’tali mod li jintlaħaq bilanċ pożittiv ta’ 0.1 % tal-PDG fl-2019-20. Il-Programm ta’ Konverġenza ma jinkludix objettiv ta’ terminu medju. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern huwa mistenni jilħaq livell rekord fl-2015-16 għal 88.8% tal-PDG u li mbagħad jonqos gradwalment għal 81.4% tal-PDG fl-2019-20. Skont it-tbassir li l-Kummissjoni għamlet fir-Rebbiegħa 2015 ir-Renju Unit mhux mistenni jikkoreġi d-defiċit eċċessiv tiegħu sal-2014-15, skadenza stabbilita mill-Kunsill. Barra minn hekk, l-isforz fiskali kien inqas minn dak li kien ġie rrakkomandat mill-Kunsill. Għal din ir-raġuni, fil-XX ta' Ġunju, il-Kunsill iddeċieda li skont l-Artikolu 126(8) TFUE, ir-Renju Unit ma kienx ħa azzjoni effettiva b’reazzjoni għar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont ir-rakkomandazzjoni tat-2 ta’ Diċembru 2009 dwar id-defiċit eċċessiv u ħareġ rakkomandazzjoni ġdida fejn jitlob lir-Renju Unit biex jikkoreġi l-iżbilanċ eċċessiv sal-2016-17. Il-Programm ta’ Konverġenza huwa kompatibbli mal-iskadenza l-ġdida għall-2016-17 taħt il-proċedura ta’ defiċit eċċessiv. Ix-xenarju makroekonomiku li jsostni l-projezzjonijiet baġitarji huwa plawżibbli. Skont il-previżjoni tar-Rebbiegħa tal-2015 tal-Kummissjoni, ir-Renju Unit huwa previst li jikkoreġi l-iżbilanċ eċċessiv tiegħu sal-2016-17 u jwettaq l-isforz fiskali rrakkomandat. Il-miżuri li jappoġġjaw ir-rati ppjanati tal-iżbilanċ mill-2015-16 ’il quddiem huma diġà speċifikati iżda aktar dettall huwa meħtieġ dwar il-limiti ta’ nfiq dipartmentali assenjati. Abbażi tal-valutazzjoni tiegħu tal-Programm ta’ Konverġenza u b’kont meħud tal-previżjoni tar-Rebbiegħa 2015 tal-Kummissjoni, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li r-Renju Unit huwa mistenni li jikkonforma mad-dispożizzjonijiet tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

               (9)Ġie identifikat livell għoli u possibbilment eċċessiv ta’ dejn domestiku li potenzjalment jikkostitwixxi żbilanċ makroekonomiku li joħloq riskji għall-ekonomija tar-Renju Unit. Minkejja li d-dejn tas-settur tal-unitajiet domestiċi kompla jonqos b’pass modest, għadu għoli u jħalli lir-Renju Unit vulnerabbli għal riskji li jistgħu jaffettwaw it-tkabbir ekonomiku u l-istabilità finanzjarja. F’nofs l-2014, il-Kumitat tal-Politika Finanzjarja tal-Bank of England ħabbar żewġ miżuri biex jittaffew ir-riskji assoċjati ma’ livelli għolja ta’ dejn tal-unitajiet domestiċi. Huma rrakkomandaw li selliefa ta' self ipotekarju japplikaw test tal-istress tar-rata tal-imgħax biex jivvalutaw il-kapaċità ta’ dawk li jieħdu kreditu ipotekarju biex jissodisfaw l-obbligi jekk ir-rati tal-imgħax jitilgħu. Huma jirrakkomandaw ukoll li selliefa ta’ self ipotekarju jillimitaw il-proporzjon ta’ ipoteki bi proporzjonijiet tas-self mal-introjtu ta’ 4.5 u aktar għal 15% ta’ self ipotekarju ġdid. L-impatt ta’ dawn il-miżuri għandu jiġi mmonitorjat bir-reqqa.

               Twettqu numru ta’ riformi tal-qafas tal-politika nazzjonali tal-ippjanar iżda dawn x’aktarx li ma jkollhomx impatt fuq perjodu ta’ żmien qasir. Ir-risposta tal-awtoritajiet lokali għar-riforma fiż-żieda tal-provvista tad-djar għandha tiġi mmonitorjata mill-qrib.

               (10)Is-suq tax-xogħol tar-Renju Unit mar tajjeb fis-snin riċenti u huwa mistenni li jibqa’ b’saħħtu. Ir-rata tal-impjiegi laħqet 76.5% fl-2014 filwaqt li r-rata tal-qgħad kompliet tonqos għal 6%, u hija mistennija li tkompli tonqos fl-2015. Minkejja x-xejriet pożittivi f’dak li għandu x’jaqsam ma’ riżultati tas-suq tax-xogħol, għad hemm sfidi soċjali. Ir-rata ta’ persuni li jgħixu f’unitajiet domestiċi b’intensità baxxa ħafna ta’ xogħol żdiedet bi ftit, minn 13% fl-2012 għal 13.2% fl-2013, meta mqabbla mal-medja tal-UE ta’ 10.7%. Id-differenza fl-ammont ta’ xogħol fuq bażi part-time fost in-nisa (42.6% fl-2013) u l-irġiel (13.2% fl-2013) hija waħda mill-ogħla fl-UE. Il-persentaġġ ta’ nisa li mhumiex attivi jew jaħdmu part-time minħabba responsabbiltajiet personali u tal-familja (12.5%) kien kważi d-doppju tal-medja tal-UE (6.3%) fl-2013. L-impjieg taż-żgħażagħ u l-ingaġġ tal-impjegatur fil-qasam tal-apprentistat huma sfidi oħra. Qasam ieħor li jeħtieġ attenzjoni, marbut mal-qgħad fost iż-żgħażagħ, huwa l-edukazzjoni u l-ħiliet. Proporzjon kbir ta’ żgħażagħ għandhom livelli relattivament baxxi ta’ ħiliet bażiċi. L-implimentazzjoni ta’ miżuri li jindirizzaw ir-riformat tal-welfare u l-kura tat-tfal kienet limitata. Il-proporzjon ta’ tfal li jgħixu f’familji fejn ħadd ma jaħdem fir-Renju Unit għadu wieħed mill-ogħla fl-UE. Barra minn hekk, anki jekk l-offerta fis-sistema tal-kura tat-tfal żdiedet dan l-aħħar, id-disponibbiltà ta’ kura tat-tfal full-time ta’ kwalità għolja u affordabbli tibqa’ kwistjoni ewlenija.

               (11)Spinta lill-investiment pubbliku u privat tista’ tgħin biex titjieb il-produttività u l-kompetittività, li huma sfidi ewlenin għar-Renju Unit. Il-ħtieġa li jiġi żgurat investiment ta' kwalità għolja fl-infrastruttura hija riflessa  fil-pjan nazzjonali infrastrutturali ta' Diċembru 2014 li ġie aġġornat u twessa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu. Is-settur privat huwa mistenni li jiffinanzja sehem kbir tal-pjan imma jibqgħu mistoqsijiet dwar kemm se jikkontribwixxi. Dan iġib miegħu riskji għas-suċċess tal-pjan, anke jekk kien hemm progress sostanzjali fl-għoti ta’ informazzjoni f’waqtha dwar l-implimentazzjoni tiegħu. Ir-Renju Unit għandu jiżgura li s-sistemi tat-taxxa tan-negozji jkunu favur l-investiment, b’mod partikolari permezz tar-reviżjoni imminenti tar-rati tan-negozju.

               (12)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tar-Renju Unit u ppublikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2015. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza u l-Programm ta’ Riforma Nazzjonali u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet indirizzati lir-Renju Unit fi snin preċedenti. Mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fir-Renju Unit imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-UE, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni Ewropea billi jingħata kontribut fil-livell tal-UE għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri. Ir-rakkomandazzjonijiet  skont is-Semestru Ewropew huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet minn 1 sa 3 hawn taħt.

               (13)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-programm ta’ konverġenza tar-Renju Unit u l-opinjoni
                  8
                tiegħu hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni 1 ta' hawn taħt.

               (14)Fid-dawl tar-reviżjoni fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-programm nazzjonali ta’ riforma u l-programm ta’ konverġenza. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet 2 sa 3 hawn taħt.

               B'DAN JIRRAKKOMANDA li r-Renju Unit jieħu azzjoni fl-2015 u l-2016 biex:

               1.Jiżgura azzjoni effettiva skont il-proċedura ta’ żbilanċ eċċessiv u jagħmel ħiltu biex jikkoreġi d-defiċit eċċessiv b’mod dejjiemi sal-2016-17, b’mod partikolari billi jipprijoritizza n-nefqa kapitali.

               2.Jieħu aktar passi biex tiżdied il-provvista fis-settur tad-djar, inkluż billi jimplimenta r-riformi fil-qafas tal-politika nazzjonali tal-ippjanar.

               3.Jindirizza n-nuqqas ta’ tlaqqigħ tal-ħiliet billi jżid l-impenn ta’ min iħaddem fl-għoti ta’ apprendistati. Jieħu azzjoni biex jonqos aktar l-għadd ta’ żagħżagħ b’ħiliet bażiċi baxxi. Ikompli jtejjeb id-disponibbiltà ta’ kura tat-tfal ta’ kwalità għolja, affordabbli u full-time.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)
                  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)
                  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

                     (3)
                  COM(2015) 277.

                     (4)
                  P8_TA(2015)0067, P8_TA(2015)0068, P8_TA(2015)0069.

                     (5)
                  COM(2014) 902.

                     (6)
                  COM(2014) 904.

                     (7)
                  DĦP(2015) 47.

                     (8)
                  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 22.5.2017
            COM(2017) 506 final
            Rakkomandazzjoni għal
            RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-programm nazzjonali ta' riforma tal-2017 tal-Estonjau li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2017 tal-Estonja

               Rakkomandazzjoni għal

               RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-programm nazzjonali ta' riforma tal-2017 tal-Estonja

                  u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2017 tal-Estonja

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika,
                  1
                u b'mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,
                  2

               Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,
                  3

               Wara li kkunsidra l-konklużjonjiet tal-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

               Billi:

               (1)Fis-16 ta' Novembru 2016, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir,
                  4
                li jimmarka l-bidu tas-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika tal-2017. Il-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir kienu approvati mill-Kunsill Ewropew fid-9-10 Marzu 2017. Fis-16 ta' Novembru 2016, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija,
                  5
                fejn l-Estonja ma ġietx identifikata bħala waħda mill-Istati Membri li teħtieġ analiżi fil-fond.  Fl-istess ġurnata, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro. Dik ir-Rakkomandazzjoni kienet approvata mill-Kunsill Ewropew fid-9-10 ta' Marzu 2017 u adottata mill-Kunsill fil-21 ta' Marzu 2017
                  6
               .

               (2)Bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hi l-euro u fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja, l-Estonja għandha tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u fil-ħin tar-Rakkomandazzjoni għaż-Żona tal-Euro li hija riflessa fir-rakkomandazzjoni 1 hawn taħt.

               (3)Ir-rapport tal-pajjiż tal-2017 għall-Estonja
                  7
                ġie ppubblikat fit-22 ta' Frar 2017.  Ġie vvalutat il-progress tal-Estonja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fit-12 ta’ Lulju 2016, is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Estonja lejn il-miri nazzjonali tagħha għal Ewropa 2020.

               (4)Fit-28 ta’ April 2017, l-Estonja ppreżentat il-Programm ta’ Stabbiltà tagħha tal-2017 u fl-4 ta’ Mejju 2017 l-Estonja ppreżentat il-Programm ta’ Riforma Nazzjonali tagħha tal-2017. Sabiex jiġu kkunsidrati l-interkonnessjonijiet tagħhom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

               (5)Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż ġew ikkunsidrati fil-programmi tal-Istati Membri għall-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej (il-Fondi SIE) li jkopru l-perjodu 2014-2020. Kif previst fil-leġiżlazzjoni li tirregola l-Fondi SIE,
                  8
                fejn huwa neċessarju l-appoġġ tal-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti speċifiċi għall-pajjiż, il-Kummissjoni tista' titlob lil Stat Membru biex jivvaluta u jemenda l-programmi rilevanti tiegħu tal-Fondi SIE. Il-Kummissjoni tat iktar linji gwida dwar l-applikazzjoni ta’ dawk ir-regoli
                  9
               .

               (6)Attwalment l-Estonja qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2017 tiegħu, il-gvern baxxa l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju minn bilanċ strutturali għal defiċit ta’ 0,5 % tal-PDG. Il-gvern qed jippjana li jimxi minn bilanċ pożittiv tal-gvern ġenerali ta' 0,3 % tal-PDG fl-2016 għal defiċit ta’ 0,5 % tal-PDG fl-2017 u 0,8 % tal-PDG fl-2018. Skont l-istimi tal-Programm ta’ Stabbiltà, dan jikkorrispondi għal żieda strutturali ta’ 0,2% tal-PDG fl-2017 u defiċit ta’ 0,5 % tal-PDG fl-2018, li jirrispetta l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju ta' żmien. Madankollu, fuq il-bażi tal-bilanċ strutturali rikalkulat
                  10
               , id-defiċit huwa mistenni li jammonta għal 0,1 % tal-PDG fl-2017 u 0,9 % tal-PDG fl-2018, taħt l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju ta' żmien. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà, id-dejn gross tal-gvern huwa mistenni li jibqa’ taħt l-10 % tal-PDG fl-2017 u fl-2018. Ix-xenarju makroekonomiku li fuqu huma bbażati dawn il-proġettazzjonijiet baġitarji hu plawżibbli għall-2017 u l-2018, imma huwa favorevoli għall-aħħar snin tal-programm. Fl-istess ħin, hemm riskji marbutin mas-suppożizzjonijiet tar-rendiment tad-dħul relatati mal-miżuri varji ta’ taxxi ġodda li se jidħlu fis-seħħ fl-2018.

               (7)Fuq il-bażi tal-previżjoni tar-rebbiegħa tal-Kummissjoni tal-2017, il-bilanċ strutturali huwa proġettat li jirreġistra defiċit ta’ 0,3 % tal-PDG fl-2017, biex b’hekk jibqa’ ogħla mill-objettiv baġitarju ta’ terminu medju ta' żmien. Fl-2018, l-Estonja hija rrakkomandata li tibqa’ fl-objettiv baġitarju ta’ terminu medju. Jekk ma jkun hemm l-ebda tibdil fil-politika, hemm riskju ta’ xi devjazzjoni minn dak ir-rekwiżit. B’mod ġenerali, il-Kunsill huwa tal-opinjoni li l-Estonja għandha tkun lesta biex tieħu iktar miżuri biex tiżgura l-konformità fl-2018.

               (8)L-Estonja ħadet azzjoni biex tiżgura l-forniment u l-aċċessibbiltà ta’ servizzi ta’ kwalità għolja, inklużi servizzi soċjali fil-livell lokali bħala parti mir-riforma tal-gvern lokali tagħha. B’mod partikolari, l-Estonja adottat l-Att ta' Riforma Amministrattiva bil-għan li tagħmilha iktar faċli biex toħloq muniċipalitajiet lokali vijabbli li jistgħu jiffinanzjaw l-attivitajiet tagħhom stess, biex tippjana l-iżvilupp u t-tkabbir u biex toffri servizzi ta’ kwalità. B’suċċess, lestiet il-fażi volontarja tal-fużjoni tal-muniċipalitajiet lokali u qed timplimenta l-Att ta' Assistenza Soċjali. Għadhom ma ttieħdux xi passi ewlenin biex titlesta r-riforma tal-gvern lokali. Ir-reviżjoni tal-iskema għall-finanzjament tal-muniċipalitajiet għadha pendenti. Iktar atti leġiżlattivi dwar ir-responsabilitajiet u d-diviżjoni bejn il-muniċipalitajiet u l-gvern ċentrali għadhom fi stadju ta’ tħejjija. L-adozzjoni ta’ dawn il-proposti hija kritika biex jiġi żgurat il-forniment ta’ servizzi pubbliċi ta’ kwalità f’oqsma bħall-edukazzjoni, il-ħidma fost iż-żgħażagħ, il-promozzjoni tas-saħħa u t-trasport.

               (9)Id-differenza bejn il-pagi tal-irġiel u n-nisa fl-Estonja niżlet minn 28,3 % fl-2014 għal 26,9 % fl-2015 imma xorta għadha l-ikbar waħda fl-Unjoni. Il-gvern qed jieħu passi biex jibqa’ jbaxxi d-differenza bejn il-pagi tal-irġiel u n-nisa. B’mod partikolari, il-Pjan għall-Ħarsien Soċjali 2016-2023 ġie adottat u qed jiġi implimentat biex tiġi indirizzata s-segregazzjoni tas-sessi fis-suq tax-xogħol u l-ġlieda kontra s-sterjotipi. Il-modifika tal-Att dwar l-Ugwaljanza bejn is-Sessi sabiex l-ispettorati tax-xogħol jingħataw il-kompitu ta' monitoraġġ iktar fil-qrib tal-ugwaljanza bejn is-sessi fis-settur privat, għadha trid tiġi adottata. Ir-reviżjoni tas-sistema tal-liv għall-ġenituri biex jippermettu teħid iktar flessibbli tal-liv għall-ġenituri qed tiġi kkunsidrata wkoll. Il-bidla leġiżlattiva għadha ma ġietx adottata.

               (10)In-nuqqas ta’ ugwaljanza fid-dħul fl-Estonja huwa għoli. Il-proporzjon ta’ dħul ta’ 20 % tal-unitajiet domestiċi l-iktar sinjuri ma’ dak tal-20 % tal-unitajiet domestiċi l-iktar fqar żdied minn 5,4 fl-2012 għal 6,2 fl-2015, u issa huwa s-seba’ l-ogħla fl-UE. Il-fattur ewlieni jidher li huwa d-differenza kbira fil-pagi b’riżultat taż-żieda kbira fid-dħul fost dawk b’ħiliet ogħla. F’termini assoluti, id-dħul tal-ifqar 10 % tal-unitajiet domestiċi waqgħu lura fit-tkabbir ta’ dħul medju, u b’hekk wassal għal problemi bl-adegwatezza tax-xibka tas-sikurezza soċjali. Fattur li jikkontribwixxi huwa li l-benefiċċji (b’mod partikolari l-pensjonijiet, l-assistenza soċjali u l-benefiċċji tal-qgħad) mhux qed ilaħħqu mat-tkabbir fid-dħul tas-swieq. Dan irriżulta wkoll f’żieda gradwali fir-rata ta’ riskju ta’ faqar minn 15,8 % fl-2010 għal 21,6 % fl-2015. Saru sforzi sostanzjali biex is-sistema tat-taxxi ssir iktar progressiva mill-2018 ’l hemm, b’mod partikolari għal dawk bi dħul baxx, billi jgħollu l-provvediment bażiku tas-sistema ta’ tassazzjoni ġdida fuq l-introjtu personali.

               (11)L-infiq tal-intrapriża tan-negozju fir-riċerka, it-teknoloġija u l-innovazzjoni żdied għal 0,69 % fl-2015, imma l-livell globali tiegħu jibqa’ taħt il-medju tal-UE ta’ 1,3 %.  Il-perċentwali ta’ kumpaniji ta’ teknoloġija għolja u ta’ kumpaniji ffokati fuq l-għarfien jibqa’ limitat u n-numru ta’ gradwati ġodda b’dottorat huwa baxx. Fl-aħħar snin, it-tkabbir fil-pagi qabeż it-tkabbir fil-produttività b’mod kostanti, affettwa l-profitti u b’hekk naqqas it-tkabbir fl-investimenti. Investiment imrażżan fl-iżvilupp teknoloġiku jista’ jikkawża l-valur miżjud tal-esportazzjonijiet, speċjalment ta’ prodotti, biex jiżdied inqas milli mistenni, u joħloq riskju għat-tkabbir fil-prodott. Il-volum ta’ riċerka b’kuntratt bejn l-akkademja u n-negozji żdied fl-2015. Madanakollu, il-kooperazzjoni bejn iż-żewġ setturi baqgħet limitata minkejja l-miżuri li ħa l-gvern. L-Estonja tejbet l-ambjent tal-kummerċ tagħha, imma l-proċedimenti twal ta’ insolvenza u r-rata ta’ rkupru għal kredituri garantiti jibqgħu ostakli għall-investiment. Fl-2016 tnieda proġett biex jittejjeb il-qafas ta’ insolvenza biex il-proċess isir iktar mgħaġġel u iktar effiċjenti u biex titjieb ir-rata ta’ talbiet ta’ suċċess. Madankollu, emendi għall-qafas leġiżlattiv għadhom ma ġewx adottati.

               (12)Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Estonja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2017. Ivvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà u l-Programm ta’ Riforma Nazzjonali u s-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Estonja fis-snin preċedenti. Qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fl-Estonja, imma wkoll il-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-UE, minħabba l-ħtieġa ta' tisħiħ tal-governanza ekonomika ġenerali tal-UE bl-għoti ta' input fuq livell tal-UE f'deċiżjonijiet nazzjonali fil-ġejjieni.

               (13)Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà u l-opinjoni tiegħu
                  11
                huwa rifless, b’mod partikolari, fir-rakkomandazzjoni 1 isfel,

               B'DAN JIRRAKKOMANDA li l-Estonja tieħu azzjoni fl-2017 u fl-2018 biex:

               1.Issegwi l-politika fiskali tagħha f’konformità mar-rekwiżiti tal-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir li jimplika li għandha tibqa’ fl-objettiv baġitarju ta’ terminu medju tagħha fl-2018. Tiżgura adegwatezza aħjar tax-xibka ta' sikurezza soċjali. Tieħu miżuri biex tnaqqas id-differenza bejn il-pagi tal-irġiel u n-nisa, b’mod partikolari billi ttejjeb it-trasparenza fil-pagi u tevalwa s-sistema tal-liv għall-ġenituri.

               2.Tippromwovi investiment fir-riċerka, it-teknoloġija u l-innovazzjoni, inkluż billi timplimenta miżuri għat-tisħiħ fil-kooperazzjoni bejn l-akkademja u n-negozji.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)
                  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

                     (2)
                  COM(2017) 506 final.

                     (3)
                  P8_ TA(2017)0038, P8_ TA(2017)0039, and P8_ TA(2017)0040.

                     (4)
                  COM(2016) 725 finali.

                     (5)
                  COM(2016) 728 finali.

                     (6)
                  ĠU C 92/01, 24.3.2017, p. 1.

                     (7)
                  SWD(2017) 72 finali.

                     (8)
                  L-Artikolu 23 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006, ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320.

                     (9)
                  COM(2014) 494 finali.

                     (10)
                  Il-bilanċ aġġustat b’mod ċikliku nett għal miżuri ta’ darba u temporanji, kif ikkalkulat mill-ġdid mill-Kummissjoni skont il-metodoloġija maqbula b'mod komuni.

                     (11)
                  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.