title: Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2018/177 tat-2 ta' Frar 2018 dwar l-elementi li jridu jiġu inklużi fl-arranġamenti tekniċi, ġuridiċi u finanzjarji bejn l-Istati Membri għall-applikazzjoni tal-mekkaniżmu ta' solidarjetà skont l-Artikolu 13 tar-Regolament (UE) 2017/1938 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar miżuri għas-salvagwardja tas-sigurtà tal-provvista tal-gass

text:
               6.2.2018

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               L 32/52

         RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) 2018/177
   tat-2 ta' Frar 2018
   dwar l-elementi li jridu jiġu inklużi fl-arranġamenti tekniċi, ġuridiċi u finanzjarji bejn l-Istati Membri għall-applikazzjoni tal-mekkaniżmu ta' solidarjetà skont l-Artikolu 13 tar-Regolament (UE) 2017/1938 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar miżuri għas-salvagwardja tas-sigurtà tal-provvista tal-gass
   IL-KUMMISSJONI EWROPEA,
   Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,
   Wara li kkunsidrat l-Artikolu 13(12) tar-Regolament (UE) 2017/1938 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Ottubru 2017 dwar miżuri għas-salvagwardja tas-sigurtà tal-provvista tal-gass u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 994/2010 (1),
   Billi:

               (1)

               L-Artikolu 194(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) jiddikjara li l-politika tal-enerġija tal-UE għandha timmira għas-sigurtà tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, bi spirtu ta' solidarjetà bejn l-Istati Membri.

               (2)

               Ir-Regolament dwar is-sigurtà tal-provvista tal-gass huwa maħsub li jsaħħaħ is-solidarjetà u l-fiduċja bejn l-Istati Membri u li jippermetti lis-suq intern tal-gass jiffunzjona kemm jista' jkun fit-tul, anki meta jkun hemm nuqqas ta' provvista.

               (3)

               Ir-Regolament jintroduċi, għall-ewwel darba, mekkaniżmu ta' solidarjetà bejn l-Istati Membri biex jittaffew l-effetti ta' emerġenza serja fl-Unjoni u jiġi żgurat li l-gass ikun jista' jasal għand il-klijenti protetti mis-solidarjetà.

               (4)

               Meta jadottaw il-miżuri meħtieġa biex jiġi implimentat il-mekkaniżmu ta' solidarjetà, l-Istati Membri jridu jaqblu fuq għadd ta' kwistjonijiet tekniċi, ġuridiċi u finanzjarji fl-arranġamenti bilaterali tagħhom u jiddeskrivuhom fil-pjanijiet ta' emerġenza tagħhom.

               (5)

               Sabiex tgħin lill-Istati Membri fl-implimentazzjoni, u wara li kkonsultat mal-Grupp ta' Koordinazzjoni dwar il-Gass, il-Kummissjoni ħejjiet dan id-dokument ta' gwida mhux vinkolanti dwar l-elementi ewlenin li jenħtieġ li jiġu inklużi fit-tali arranġamenti,

         ADOTTAT DIN IR-RAKKOMANDAZZJONI:

               1.

               L-Istati Membri għandhom isegwu l-linji gwida legalment mhux vinkolanti li jinsabu fl-Anness ta' din ir-Rakkomandazzjoni. Dawn il-linji gwida għandhom iservu ta' għajnuna lill-Istati Membri biex jistabbilixxu arranġamenti tekniċi, ġuridiċi u finanzjarji sabiex japplikaw l-obbligi ta' solidarjetà msemmija fl-Artikolu 13 tar-Regolament (UE) 2017/1938, u jiddeskrivuhom fil-pjanijiet ta' emerġenza li huma meħtieġa jfasslu skont ir-Regolament.

               2.

               Din ir-Rakkomandazzjoni għandha tiġi ppubblikata f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.

      Magħmul fi Brussell, it-2 ta' Frar 2018.

            Għall-Kummissjoni

         Miguel ARIAS CAÑETE

            Membru tal-Kummissjoni

      (1)  ĠU L 280, 28.10.2017, p. 1.

      ANNESS
      I.   INTRODUZZJONI
      Ir-Regolament (UE) 2017/1938 (“ir-Regolament”) isarraf il-kunċett ta' solidarjetà fi prattika u jistabbilixxi mekkaniżmu ta' solidarjetà bejn l-Istati Membri li jopera meta l-kundizzjonijiet stabbiliti fid-dispożizzjonijiet rilevanti jkunu ssodisfati. Is-solidarjetà hija mekkaniżmu li jintuża bħala l-aħħar alternattiva: tippermetti li l-gass jgħaddi mingħajr interruzzjoni, fi spirtu ta' solidarjetà, lil dawk li huma l-aktar vulnerabbli. Dawn huma l-klijenti domestiċi u ċerti servizzi essenzjali li fl-Artikolu 2(6) tar-Regolament huma definiti bħala “klijenti protetti mis-solidarjetà”.
      1.   Il-mekkaniżmu ta' solidarjetà

      Jekk Stat Membru jitlob solidarjetà, il-mekkaniżmu ta' solidarjetà jinkludi obbligu għall-Istati Membri l-oħra li huma konnessi direttament li jagħtu prijorità lill-provvista lil klijenti protetti mis-solidarjetà fl-Istat Membru rikjedenti qabel il-konsumaturi domestiċi mingħajr protezzjoni mis-solidarjetà. Dan huwa meħtieġ biss meta s-suq jonqos milli jwassal il-volumi ta' gass meħtieġa (1). Il-limiti tal-għajnuna li Stat Membru jista' jipprovdi huma:

                  —

                  il-kapaċità ta' interkonnessjoni disponibbli;

                  —

                  l-ammont ta' gass meħtieġ biex l-Istat Membru jkun jista' jipprovdi lill-klijenti protetti mis-solidarjetà tiegħu stess meta l-provvista tal-gass tagħhom tkun mhedda;

                  —

                  is-sikurezza tan-netwerk tal-gass tiegħu stess; u

                  —

                  għal ċerti pajjiżi, il-provvista lill-impjanti kritiċi tal-enerġija li jaħdmu bil-gass biex tinżamm is-sikurezza tal-provvista tal-elettriku.

            Bħala miżura li tintuża bħala l-aħħar alternattiva, is-solidarjetà tista' tibda topera biss minn Stat Membru rikjedenti meta s-suq, kemm fl-Istat Membru rikjedenti u f'kull Stat Membru li għandu l-potenzjal li jipprovdi l-gass, jonqos milli joffri l-volumi ta' gass meħtieġa, inklużi dawk offruti volontarjament minn klijenti mhux protetti, biex jissodisfa d-domanda mill-klijenti protetti mis-solidarjetà. Barra minn hekk, il-miżuri fil-pjan ta' emerġenza tal-Istat Membru rikjedenti, inkluża r-restrizzjoni furzata għal-livell tal-klijenti protetti mis-solidarjetà, jeħtieġ li jkunu ġew eżawriti. Minkejja dawn il-kundizzjonijiet stretti għall-attivazzjoni tas-solidarjetà, il-mekkaniżmu jipprovdi ċ-ċertezza u s-sigurtà ta' provvista ta' gass mingħajr interruzzjoni lill-familji u lis-servizz soċjali essenzjali.
      Fit-tali ċirkostanzi, x'aktarx li diġà daħlu fis-seħħ jew huma imminenti miżuri mhux tas-suq jew restrizzjonijiet ukoll fl-Istati Membri li potenzjalment jistgħu jkunu fornituri. Kieku dan ma kienx il-każ, l-offerti ta' ċerti volumi ta' gass ikunu għadhom jeżistu u l-gass ikun jista' jibqa' jgħaddi sa fejn huwa meħtieġ skont is-sinjali tal-prezzijiet (jekk jeżistu), mingħajr il-bżonn li tiġi attivata s-solidarjetà. Fil-fatt, il-mekkaniżmu ta' solidarjetà huwa riallokazzjoni temporanja tal-gass li jkun fadal mill-klijenti li mhumiex klijenti protetti mis-solidarjetà fi Stat Membru wieħed għall-klijenti protetti mis-solidarjetà fi Stati Membru ieħor, fl-istess suq tal-gass Ewropew integrat. Is-solidarjetà tista' tiġi pprovduta biss jekk in-netwerk tal-gass ikunu għadu jista' jirrialloka u jittrasporta l-gass b'mod sikur (2).
      L-elementi differenti ta' arranġament bilaterali li jittratta l-aspetti ġuridiċi, tekniċi u finanzjarji tas-solidarjetà diġà huma parzjalment koperti mill-Artikolu 13 tar-Regolament. Barra minn hekk, fl-arranġamenti bilaterali tagħhom, l-Istati Membri jridu jaqblu dwar l-elementi u d-dettalji meħtieġa kollha sabiex jipprovdu ċertezza u sigurtà lil dawk kollha involuti fil-funzjonament tal-mekkaniżmu ta' solidarjetà. Dawn l-arranġamenti jridu jiġu deskritti fil-pjanijiet ta' emerġenza rispettivi; b'mod partikolari, irid jiġi inkluż il-mekkaniżmu ta' kumpens, jew mill-inqas sommarju tiegħu.
      Il-kumpens kif deskritt fl-Artikolu 13 tar-Regolament huwa wiesa'. Ikopri l-ħlasijiet għall-gass u l-ispejjeż addizzjonali (bħal pereżempju t-trasport) għall-kunsinni lill-klijenti protetti mis-solidarjetà fl-Istati Membru li jkun qed jitlob is-solidarjetà, flimkien mal-ħlasijiet lill-klijenti fl-Istat Membru li jkun qed jipprovdi s-solidarjetà minħabba li jkunu ġarrbu restrizzjonijiet. Għall-finijiet ta' dawn il-linji gwida, il-kumpens f'dan is-sens usa' huwa msejjaħ “kumpens għas-solidarjetà”. Il-kumpens għad-danni mġarrba minħabba restrizzjonijiet huwa msejjaħ “kumpens għar-restrizzjonijiet”.
      Hemm bosta kundizzjonijiet biex is-solidarjetà tkun tista' taħdem sewwa.
      L-ewwel nett, il-miżuri bbażati fuq is-suq għandhom jiġu segwiti kemm jista' jkun fit-tul. L-Istati Membri jridu jagħmlu kull sforz biex jistabbilixxu mekkaniżmu jew pjattaforma li jippermettu li jkun hemm rispons volontarju min-naħa tad-domanda. Dan huwa fl-interess tal-fornitur potenzjali u tal-Istati Membri rikjedenti wkoll, għaliex jekk le, il-miżuri mhux tas-suq — bħal pereżempju l-bidla furzata tal-fjuwil jew ir-restrizzjoni tal-klijenti — ikunu jridu jibdew fi stadju aktar bikri. Dan huwa wkoll konformi mal-prinċipju ġenerali fir-Regolament li s-suq għandu jingħata flessibbiltà massima biex isolvi l-kwistjonijiet tal-provvista tal-gass.
      It-tieni nett, il-prezzijiet bl-ingrossa jridu jitħallew jinbidlu b'mod liberu, anki matul emerġenza; l-iffriżar jew l-iffissar ta' limitu massimu għall-prezzijiet mhux se jippermettu li s-sinjali tal-prezzijiet jirriflettu l-ħtieġa għal aktar gass, u għalhekk il-gass ma jgħaddix fejn hu meħtieġ.
      It-tielet nett, l-aċċess bejn il-fruntieri tal-infrastruttura għandu jinżamm teknikament u b'mod sikur skont ir-Regolament (KE) Nru 715/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3) f'kull ħin, anki f'emerġenza. Skont il-limitazzjonijiet tekniċi f'kull Stat Membru, l-arranġamenti għandhom jiżguraw li l-interkonnetturi, it-terminali tal-gass naturali likwifikat, il-faċilitajiet tal-ħżin tal-gass taħt l-art, il-hubs u l-offerti min-naħa tad-domanda, fejn xieraq, ikunu kompletament aċċessibbli għall-parteċipanti fis-suq bejn il-fruntieri. Dan idewwem il-ħtieġa li tiġi attivata s-solidarjetà fl-Istat Membru li qed jiffaċċja diffikultajiet fil-provvista.
      Ir-raba' nett, l-Istati Membri huma mħeġġa jikkooperaw tul l-istadji kollha ta' emerġenza. Il-kooperazzjoni effikaċi fl-istadji bikrija tista' ddewwem il-ħtieġa li tiġi attivata s-solidarjetà. Din tipprevjeni wkoll l-iżvilupp ta' prezzijiet tal-gass potenzjalment differenti (eż. wara l-valur tat-tagħbija mitlufa għall-gruppi ta' klijenti b'restrizzjonijiet) fis-swieq konnessi u taġixxi bħala diżinċentiv għas-solidarjetà (għall-provvista ta' solidarjetà).
      2.   Bażi ġuridika

      L-Artikolu 13(12) tar-Regolament jistipula li l-Kummissjoni għandha tagħti gwida mhux legalment vinkolanti għall-elementi prinċipali tal-arranġamenti tekniċi, ġuridiċi u finanzjarji sal-1 ta' Diċembru 2017, wara li tkun ikkonsultat il-Grupp ta' Koordinazzjoni dwar il-Gass. Dik il-gwida għandha tkopri b'mod partikolari kif għandhom jiġu applikati l-elementi deskritti fl-Artikolu 13(8) u (10) tar-Regolament fil-prattika.
      3.   Kamp ta' applikazzjoni tal-linji gwida

      L-Artikolu 13 tar-Regolament jidentifika bosta elementi u aspetti tal-mekkaniżmu ta' solidarjetà li jeħtieġ li jintlaħaq qbil dwarhom u li jiġu inklużi f'arranġamenti bilaterali. Biex tiġi offruta gwida utli dwar dawn u dwar xi elementi oħra li jistgħu jiġu inklużi fit-tali arranġamenti l-ewwel irid ikun hemm fehim aħjar tas-sitwazzjoni li fiha tista' tiġi attivata s-solidarjetà u l-isforzi u l-prinċipji bażiċi li jistgħu jevitaw li sseħħ sitwazzjoni bħal din. Il-gwida attwali mhux legalment vinkolanti ma għandhiex u ma jistax ikollha l-għan li tipprovdi lista eżawrjenti u preskrittiva xierqa għall-Istati Membri kollha, minħabba li jrid ikollhom il-libertà li jagħżlu l-aħjar soluzzjonijiet għalihom, meta jitqiesu l-kapaċitajiet, l-oqfsa eżistenti, is-sitwazzjoni u l-prijoritajiet tagħhom. Minflok, tirrakkomanda l-użu ta' sejre ta' elementi meħtieġa u fakultattivi, tiddeskrivi modi possibbli kif jistgħu joperaw ċerti miżuri ta' solidarjetà, u toffri eżempji u l-aħjar prattiki.
      L-approċċ propost huwa li l-Istati Membri jużaw l-oqfsa u l-proċeduri nazzjonali eżistenti kull fejn ikun possibbli, jew li jadattawhom kif meħtieġ għall-finijiet tas-solidarjetà. Dan jista' jinkludi, pereżempju, l-użu ta' pjattaformi eżistenti għall-miżuri min-naħa tad-domanda jew mekkaniżmi ta' kumpens għall-klijenti eżistenti.
      II.   ARRANĠAMENTI ĠURIDIĊI, TEKNIĊI U FINANZJARJI
      1.   Arranġamenti ġuridiċi

      L-għan tal-arranġamenti ġuridiċi huwa li jipprovdu ċertezza tad-dritt lil dawk kollha li jipprovdu jew li jirċievu l-gass f'sitwazzjonijiet ta' solidarjetà. Huwa rrakkomandat li l-Istati Membri involuti fl-applikazzjoni tal-mekkaniżmu ta' solidarjetà jistabbilixxu arranġamenti ġuridiċi ċari, trasparenti u effettiv sabiex il-partijiet ikkonċernati jkunu jafu r-regoli u l-proċeduri għas-solidarjetà bejn il-fruntieri.
      L-Artikolu 13(10) tar-Regolament jirrikjedi li jiġu stabbiliti arranġamenti bejn l-Istati Membri interkonnessi. Bħalissa, hemm Stati Membri li mhumiex fiżikament konnessi ma' Stat Membru ieħor (4), grupp ta' Stat Membri li huma konnessi ma' xulxin iżda ma' ebda Stat Membru ieħor (5), u bosta Stati Membri li għandhom fruntiera komuni jew żona ekonomika esklussiva iżda mhumiex direttament konnessi ma' xulxin (6). Billi bħalissa qegħdin jiġu żviluppati proġetti ta' infrastruttura għall-interkonnessjonijiet, din is-sitwazzjoni tista' tinbidel. Jekk l-interkonnessjonijiet jibdew joperaw wara l-1 ta' Diċembru 2018, l-Istati Membri rilevanti se jkollhom idaħħlu fis-seħħ l-arranġamenti ġuridiċi, finanzjarji u tekniċi stabbiliti fl-Artikolu 13(10) tar-Regolament mal-ewwel opportunità.
      1.1.   L-Istati Membri kkonċernati u l-identifikazzjoni ta' pajjiż terz (l-Artikolu 13(2))

      L-Istati Membri kkonċernati mill-mekkaniżmu ta' solidarjetà huma:

                  —

                  l-Istat Membru li jkun talab għas-solidarjetà; u

                  —

                  l-Istati Membri kollha li huma direttament konnessi mal-Istat Membru rikjedenti.

            L-Istati Membri direttament konnessi kollha għandhom jikkonkludu arranġamenti bilaterali dwar l-applikazzjoni tal-mekkaniżmu ta' solidarjetà minn qabel, sakemm ir-Regolament ma jipprevedix eżenzjoni mit-tali obbligu. Jekk hemm aktar minn Stat Membru wieħed li jista' jipprovdi s-solidarjetà, l-Istat Membru rikjedenti jrid jikkonsultahom kollha u jitlob offerti għall-volumi ta' gass li jkollu bżonn għall-provvista tal-klijenti protetti mis-solidarjetà. Kull offerta bħal din tagħti forma prattika lill-ftehim dwar il-prezz tal-gass inkluż fl-arranġament bilaterali preċedenti. Dan il-ftehim jista' jkun fih referenza għal prezz tas-suq jew metodoloġija komuni għall-kalkolu tal-prezz tal-gass. Ladarba l-Istat Membru li jitlob solidarjetà jagħżel offerta waħda jew aktar, huwa jidentifika l-Istat(i) Membru(i) involut realment fil-provvista tas-solidarjetà.
      L-obbligu tal-Istati Membri l-oħra li jistgħu jipprovdu s-solidarjetà iżda li l-offerti tagħhom ma ntgħażlux jiġi temporanjament sospiż. Jekk is-sitwazzjoni ta' kriżi tkompli tmur għall-agħar, l-Istat Membru li jkun talab għall-offerti jista' jitlobhom solidarjetà fi kwalunkwe mument. Madankollu, it-talba trid terġa' titressaq, minħabba li ċ-ċirkustanzi x'aktarx jinbidlu maż-żmien (pereżempju, il-prezz tal-gass jista' jinbidel jew il-volum tal-gass potenzjalment disponibbli jista' jonqos). Huwa rrakkomandat li l-Istat Membru li jirċievi talba bħal din jaġġorna l-offerta tiegħu, filwaqt li jqis kull tibdil fis-sitwazzjoni (il-volumi ta' gass fil-ħażniet taħt l-art, il-flussi, it-temperatura, il-konsum, eċċ.). Għal dik ir-raġuni, l-Istati Membri li l-obbligu tagħhom ikun temporanjament sospiż għandhom jinżammu infurmati dwar is-sitwazzjoni tal-Istat Membru rikjedenti. Il-Kummissjoni se timmonitorja mill-qrib is-sitwazzjoni fl-Istat Membru li qed jirċievi s-solidarjetà.
      F'sitwazzjonijiet speċifiċi, il-kunċett ta' Stati Membri direttament konnessi jkopri wkoll konnessjoni permezz ta' pajjiż terz. Hawnhekk, id-dritt li wieħed jitlob u l-obbligu li wieħed jipprovdi solidarjetà jiddependu fuq il-ftehimiet eżistenti bejn l-Istati Membri u l-ftehim tal-pajjiż terz ikkonċernat. Il-ftehim bejn l-Istati Membri jkun jrid jindika li l-pajjiż terz ikollu jimpenja ruħu li jgħaddi l-volumi ta' gass mibgħuta mit-territorju tiegħu filwaqt li tkun qed tiġi pprovduta s-solidarjetà. Mingħajr dan l-impenn, is-solidarjetà mhux neċessarjament tinkiseb.
      1.2.   Talba għas-solidarjetà

      Is-sitwazzjonijiet ta' kriżi jeħtieġu rispons malajr. Għalhekk, it-talba għas-solidarjetà għandha tkun qasira, standardizzata u jkun fiha ammont minimu ta' informazzjoni meħtieġa. Idealment, l-Istati Membri li jikkonkludu arranġament bilaterali jistgħu jikkunsidraw li jiftiehmu fuq mudell u jehmżuh mal-arranġament bħala anness. L-informazzjoni li ġejja tidher li hija l-minimu meħtieġ biex wieħed iwieġeb b'mod effiċjenti għal talba ta' solidarjetà:

                  —

                  l-isem tal-Istat Membru rikjedenti, inkluża l-entità responsabbli u l-persuna(i) ta' kuntatt;

                  —

                  l-isem tal-Operatur tas-Sistema ta' Trażmissjoni (TSO) jew tal-maniġer taż-żona ta' kummerċ (fejn rilevanti) u l-persuna(i) ta' kuntatt responsabbli;

                  —

                  il-volum ta' gass mitlub (mkejjel f'unità miftiehma b'mod komuni);

                  —

                  informazzjoni dwar il-pressjoni tal-gass;

                  —

                  indikazzjoni mill-Istat Membru li qed jitlob solidarjetà tal-punt(i) ta' kunsinna preferibbli;

                  —

                  talba għal offerta(i), inkluż il-prezz (ara t-Taqsima 3.1.), il-volum, il-punti tal-kunsinna u l-ħin tal-kunsinna;

                  —

                  talba biex jiġi indikat il-ħin tal-ewwel kunsinna possibbli u t-tul antiċipat għall-provvista (bl-indikazzjoni tal-perjodu antiċipat li matulu l-Istat Membru rikjedenti se jipprovdi s-solidarjetà);

                  —

                  referenza għall-impenn mill-Istat Membru rikjedenti biex iħallas kumpens għas-solidarjetà.

            Mudell għat-tweġibiet mill-Istati Membri rikjesti jista' jiżgura l-kumparabbiltà u fehim aħjar tal-kwantitajiet u tal-kundizzjonijiet offruti fis-solidarjetà. Il-mudell jista' jimtela' minn qabel b'informazzjoni magħrufa meta l-Istati Membri jkunu daħlu f'arranġament bilaterali u jiġi mehmuż mal-pjanijiet ta' emerġenza rispettivi.
      1.3.   Il-bidu u t-tmiem tal-perjodu ta' solidarjetà.

      It-talba għas-solidarjetà hija valida u twassal għall-obbligu li tiġi pprovduta s-solidarjetà mill-mument meta ssir it-talba. Dan ma jiġix affettwat mill-verifiki li twettaq il-Kummissjoni skont l-Artikolu 11(8) tar-Regolament ta' jekk id-dikjarazzjoni ta' emerġenza mill-Istat Membru li qed jitlob solidarjetà kinitx ġustifikata u tal-miżuri meħuda biex jiġu implimentati l-azzjonijiet elenkati fil-pjan ta' emerġenza. Il-Kummissjoni għanda ħamest ijiem biex twettaq din il-proċedura ta' verifika. Huwa improbabbli li Stat Membru jitlob solidarjetà inqas minn ħamest ijiem wara li jiddikjara emerġenza, minħabba li normalment il-problemi bil-provvista tal-gass jieħdu ż-żmien biex jilħqu livell li jiġġustifika talba bħal din. Jekk l-Istat Membru jagħmel hekk, il-verifiki tal-Kummissjoni tal-ġustifikazzjoni għad-dikjarazzjoni ta' emerġenza jkunu għadhom għaddejjin. Madankollu, verifika li tkun għadha għaddejja bħal din ma għandhiex tħalli impatt fuq il-validità tat-talba għas-solidarjetà.
      Ir-riskju li l-mekkaniżmu ta' solidarjetà jintuża ħażin b'talba għas-solidarjetà mhux ġustifikata huwa limitat ħafna, minħabba l-konsegwenzi estensivi u l-kundizzjonijiet stretti li jridu jiġu ssodisfati qabel ma jiġi attivat il-mekkaniżmu ta' solidarjetà, jiġifieri:

                  —

                  l-applikazzjoni tal-miżuri ta' emerġenza kollha previsti fil-pjan ta' emerġenza; u

                  —

                  ir-restrizzjoni tal-klijenti mingħajr il-protezzjoni mis-solidarjetà fl-Istat Membru li qed jitlob solidarjetà.

            Jekk il-verifiki tal-Kummissjoni jikkonkludu li talba għas-solidarjetà ma kinitx ġustifikata, l-Istat Membru li jkun ħareġ it-talba mhux ġustifikata u li jkun irċieva għajnuna mill-ġirien konnessi direttament ikollu jħallas għall-gass li jkun irċieva, flimkien mal-ispejjeż addizzjonali lill-Istati Membri li jkunu pprovdew l-għajnuna.
      L-obbligu li tiġi pprovduta solidarjetà ma jibqax japplika meta:

                  —

                  wara proċedura ta' verifika, il-Kummissjoni tikkonkludi li d-dikjarazzjoni ta' emerġenza ma għadhiex iġġustifikata;

                  —

                  l-Istat Membru li jkun talab solidarjetà jinforma lill-Istati Membri li qed jipprovdu solidarjetà li reġa' qiegħed f'pożizzjoni li jipprovdi l-gass lill-klijenti domestiċi tiegħu protetti mis-solidarjetà; u

                  —

                  l-Istat Membru li qed jipprovdi solidarjetà ma jkunx għadu jista' jipprovdi għall-klijenti protetti mis-solidarjetà tiegħu stess.

            Huwa wkoll possibbli li, minkejja li tkun għaddejja kriżi ta' gass akuta f'pajjiżu, l-Istat Membru li inizjalment talab solidarjetà jiddeċiedi li jirrinunzja għad-dritt tiegħu biex jitlob għat-tali solidarjetà — għaliex ma jkunx jista' jħallas, pereżempju.
      1.4.   Rwoli u responsabbiltajiet

      L-Istati Membri għandhom jieħdu r-responsabbiltà aħħarija għat-tħaddim tal-mekkaniżmu ta' solidarjetà. B'mod partikolari dan jinkludi d-deċiżjoni li jitolbu solidarjetà u l-monitoraġġ globali ta' kif l-entitajiet responsabbli għal kompiti speċifiċi qegħdin joperaw il-mekkaniżmu. Ir-Regolament ma jeħtieġx il-ħolqien ta' entitajiet speċifiċi ġodda. Preferibbilment, huwa rakkomandat li l-Istati Membri jallokaw responsabbiltajiet lil entitajiet eżistenti jew, f'ċirkostanzi speċjali, lil entitajiet ġodda, filwaqt li jqisu l-istruttura organizzattiva u l-esperjenza tagħhom fil-ġestjoni tal-kriżijiet u fir-rispons għall-emerġenzi. Sabiex jitnaqqsu l-ispejjeż, u b'mod partikolari biex jiġu evitati spejjeż fissi, l-Istati Membri jistgħu jiddependu fuq mekkaniżmi eżistenti fejn possibbli. Il-prinċipju ta' gwida f'dan ir-rigward għandu jkun li tiġi pprovduta solidarjetà b'mod effiċjenti u effettiv.
      Skont ir-Regolament, l-awtoritajiet kompetenti għandhom ikunu responsabbli għall-implimentazzjoni tal-qafas, b'kompiti u responsabbiltajiet assenjati b'mod ċar lill-atturi rispettivi bħal pereżempju t-TSOs, l-awtorità regolatorja nazzjonali u l-impriżi tal-gass. L-awtoritajiet kompetenti huma fl-aħjar pożizzjoni biex iħejju l-arranġamenti bilaterali mal-awtoritajiet kompetenti fl-Istati Membri konnessi direttament. Aktar tard, dawn jistgħu jiffurmaw il-bażi ġuridika għas-solidarjetà, inkluż il-ħlas tal-kumpens u l-pagamenti finanzjarji wara li tkun ġiet ipprovduta s-solidarjetà. L-Istati Membri jew l-awtoritajiet kompetenti huma fl-aħjar pożizzjoni wkoll biex ikunu responsabbli li jibagħtu jew jirċievu t-talbiet għas-solidarjetà, l-offerti għall-volumi ta' gass u biex jipprovdu notifika meta l-applikazzjoni tas-solidarjetà tkun ġiet sospiża. Ir-responsabbiltà finanzjarja marbuta mal-kumpens fl-aħħar mill-aħħar għandha wkoll tkun tal-Istat Membru.
      Soġġett għal-limitazzjonijiet tekniċi u ġuridiċi f'kull Stat Membru, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali huma fl-aħjar pożizzjoni biex imexxu jew mill-inqas biex ikunu involuti fil-proċess tal-kalkolu tal-ispejjeż ta' kumpens fuq il-bażi ta' metodoloġija li jkunu żviluppaw minn qabel u ppubblikaw fil-pjan ta' emerġenza. L-Aġenzija għall-Koperazzjoni tar-Regolaturi tal-Enerġija tista' tkun involuta f'dan il-proċess. Preferibbilment, it-TSOs għandhom ikunu responsabbli mid-dispaċċ tal-volumi ta' gass meħtieġa, u għandhom jagħmlu dan b'mod kosteffiċjenti.
      It-TSOs (jew entità ta' bbilanċjar) huma fl-aħjar pożizzjoni biex jieħdu r-responsabbiltà għall-koordinazzjoni tal-aspetti tekniċi kollha u l-implimentazzjoni ta' miżuri operattivi kollha meħtieġa meta tiġi applikata s-solidarjetà. L-entità rispettiva fl-Istat Membru li jipprovdi solidarjetà tista' wkoll tkun l-entità responsabbli għall-ġbir tat-talbiet għall-gass u l-ispejjeż addizzjonali, filwaqt li tivverifikahom u tibgħathom lill-entità responsabbli fl-Istat Membru li jibbenefika mis-solidarjetà. F'dan il-kuntest, approċċ ta' punt ta' waqfa waħda jista' jkun utli. Huwa rrakkomandat li l-Istati Membri jidentifikaw u jaqblu dwar l-entità responsabbli għall-ġbir u biex twassal it-talbiet għall-kumpens għar-restrizzjonijiet.
      Dispożizzjoni għal medjatur fl-arranġamenti bilaterali konklużi bejn l-Istati Membri tista' tassigura lit-tnejn li huma dwar il-ħlas u l-kalkolu tal-ispejjeż ta' kumpens. Il-medjatur jista' jgħin biex isolvi kull nuqqas ta' qbil dwar l-ammont tal-kumpens li jrid jitħallas.
      1.5.   Forma ġuridika tal-arranġamenti bilaterali

      Ma hemm l-ebda ħtieġa espliċita rigward il-forma ġuridika tal-arranġamenti bilaterali. L-Istati Membri huma liberi li jsibu forma ġuridika li toħloq drittijiet u obbligi bejniethom jekk jiġi applikat il-mekkaniżmu ta' solidarjetà. Id-dritt li wieħed jitlob solidarjetà u l-obbligu biex wieħed jipprovdi s-solidarjetà huma stabbiliti fl-Artikolu 13 tar-Regolament. L-arranġamenti bilaterali se jiddefinixxu kif dawn id-drittijiet u l-obbligi stabbiliti fil-liġi tal-Unjoni għandhom jiġu eżerċitati. L-arranġamenti se jkunu operattivi, mhux politiċi. Mal-ewwel daqqa ta' għajn, għall-finijiet ta' implimentazzjoni jista' jkun biżżejjed li l-awtoritajiet rilevanti jikkonkludu arranġament amministrattiv vinkolanti. Dan jista' jinkludi d-dispożizzjonijiet tat-trattati bilaterali eżistenti, arranġamenti kuntrattwali bejn it-TSOs jew kundizzjonijiet ta' liċenzjar speċifiċi għall-entitajiet tal-gass, sakemm jiġu sorveljati mill-awtoritajiet kompetenti rilevanti. Min-naħa l-oħra, strument ġuridiku mhux vinkolanti bħal memorandum ta' qbil ma jkunx biżżejjed, minħabba li ma joħloqx obbligi ġuridiċi bejn il-parteċipanti. Arranġamenti fil-forma ta' memorandum, għalhekk, ma jissodisfawx ir-rekwiżiti tal-Artikolu 13 biex tinħoloq sistema vinkolanti għas-solidarjetà, u jista' jiġi interpretat bħala implimentazzjoni insuffiċjenti tal-Artikolu 13(10).
      2.   Arranġamenti tekniċi

      L-iskop tal-arranġamenti tekniċi huwa li jiddeskrivu d-dispożizzjonijiet u l-kundizzjonijiet tekniċi meħtieġa kollha biex ikun jista' jiffunzjona l-mekkaniżmu ta' solidarjetà fil-prattika. Dan jirrikjedi l-kondiviżjoni ta' informazzjoni minn qabel obbligatorja dwar il-kapaċità teknika u l-limitazzjonijiet tal-infrastruttura tal-gass u l-volumi ta' gass massimi teoretiċi rilevanti għas-solidarjetà, flimkien maċ-ċertezza li ma jkunx hemm limitazzjonijiet tekniċi irregolari li jistgħu joħolqu diffikultajiet għas-solidarjetà. Jekk jeżistu limitazzjonijiet tekniċi jew limitazzjonijiet oħrajn, l-Istati Membri huma mħeġġa jidentifikaw u jaqblu dwar soluzzjonijiet reċiprokament aċċettabbli li jridu jiġu applikati fil-punti ta' interkonnessjoni jekk jiġi attivat il-mekkaniżmu ta' solidarjetà.
      Skont il-limitazzjonijiet tekniċi f'kull Stat Membru, jista' jkun li t-TSOs (jew entità ta' bbilanċjar) ikunu fl-aħjar pożizzjoni biex jieħdu r-responsabbiltà tal-koordinazzjoni tal-aspetti tekniċi kollha u biex jimplimentaw il-miżuri operattivi meħtieġa kollha meta tiġi applikata s-solidarjetà, abbażi tal-għarfien tagħhom tas-sistemi tal-gass u tal-iskemi ta' kooperazzjoni transfruntiera eżistenti tagħhom (7). Dawn l-istrutturi ta' kooperazzjoni eżistenti, il-ftehimiet u l-esperjenza għandhom jitqiesu fis-sitwazzjonijiet ta' solidarjetà, jew anki jservu bħala bażi. Fi kwalunkwe każ, irid jiġi identifikat qafas ġenerali ċar (jekk ikun diġà fis-seħħ) jew jiġi stabbilit tali qafas, inklużi l-kundizzjonijiet tekniċi, sabiex il-kooperazzjoni meħtieġa tista' titwettaq b'ċertezza tad-dritt.
      Id-dejta teknika tista' tiġi aġġornata kif meħtieġ fil-pjanijiet.
      2.1.   Soluzzjonijiet tekniċi u koordinazzjoni (l-Artikolu 13(10)(c))

      Is-soluzzjonijiet u l-arranġamenti tekniċi jistgħu jsiru għall-partijiet diversi tal-infrastruttura fi Stat Membru partikolari. Dan jipprovdi stampa ċara tal-għajnuna disponibbli, il-limitazzjonijiet tekniċi involuti u stima aħjar tal-ispejjeż għall-implimentazzjoni ta' kull miżura (jekk rilevanti). Minħabba li s-sitwazzjonijiet ta' kriżi potenzjali jistgħu jkunu differenti ħafna, huwa importanti li t-TSOs (jew entità ta' bbilanċjar) ikollhom firxa wiesgħa ta' għażliet u għodod li jistgħu jużaw. Lista indikattiva u mhux eżawrjenti ta' soluzzjonijiet tekniċi tista' tiġi deskritta fl-arranġamenti tekniċi, sabiex iż-żewġ partijiet ikunu konxji mill-passi li jistgħu jittieħdu qabel u wara emerġenza għall-finijiet ta' solidarjetà. Is-simulazzjonijiet idrawliċi tal-miżuri ta' solidarjetà jistgħu jkunu ta' benefiċċju għall-istat ta' tħejjija għal sitwazzjonijiet bħal dawn.
      Irid ikun hemm koordinazzjoni bejn it-TSOs rilevanti jew il-maniġers taż-żona ta' kummerċ, l-operatur tas-sistema ta' distribuzzjoni (DSOs), il-koordinaturi nazzjonali ta' emerġenza, l-awtoritajiet kompetenti u l-entitajiet involuti fit-twassil tal-gass lill-klijenti protetti mis-solidarjetà. Dan ifisser li l-gass mit-tnaqqis fid-domanda fi Stat Membru wieħed jista' jsir disponibbli u jiġi pprovdut lil Stat Membru konness direttament li qed jitlob solidarjetà. It-TSOs, id-DSOs, il-koordinaturi nazzjonali ta' emerġenza u entitajiet oħra involuti fil-kunsinna tal-gass lill-klijenti protetti mis-solidarjetà għandhom ikunu involuti kmieni biżżejjed fid-diskussjonijiet dwar id-dispożizzjonijiet ta' solidarjetà u possibbilment jaħdmu flimkien biex iwettqu l-arranġamenti ta' solidarjetà.
      It-TSOs għandhom ukoll ikunu intitolati biex jużaw il-kapaċità ta' trażmissjoni mhux użata, kemm jekk tkun ġiet allokata jew le. Fi kwalunkwe każ, il-kumpens għall-ispejjeż ta' trażmissjoni għandu jitħallas skont il-prinċipji miftiehma.
      L-aċċess għall-hubs u pjattaformi oħra għandu jinżamm għall-itwal żmien possibbli, anki f'emerġenza (l-Artikolu 13(4) tar-Regolament) biex tiġi evitata l-ħtieġa li tiġi attivata s-solidarjetà. Għalhekk, irid ikun hemm aċċess kontinwu għat-terminali tal-gass naturali likwifikat, kapaċità ta' ħżin u ta' interkonnessjoni, inkluża l-kapaċità bidirezzjonali, sabiex ikun hemm flussi effiċjenti bejn il-fruntieri (l-Artikolu 13(10)(c)). Dawn l-aspetti għandhom jiġu indirizzati b'mod espliċitu fl-arranġamenti.
      2.2.   Il-volumi ta' gass jew il-metodoloġija għall-iffissar tagħhom (l-Artikolu 13(10)(d) tar-Regolament)

      L-Istati Membri għandhom jinfurmaw lill-Istati Membri tal-viċinat (jiġifieri, fornituri potenzjali tas-solidarjetà) dwar il-volumi ta' gass massimi teoretiċi li jistgħu jitolbu u l-limitu fuq il-kapaċità tal-interkonnettur, għall-fini ta' trasparenza u bħala bażi għad-diskussjonijiet dwar l-arranġamenti. Madankollu, il-volumi ta' gass eżatti meħtieġa, mitluba u disponibbli jkunu magħrufa biss meta tiġi attivata s-solidarjetà. Għall-kalkolu ta' dawn il-volumi ta' gass massimi teoretiċi, mill-inqas għandhom jitqiesu l-elementi li ġejjin:

                  —

                  il-klijenti protetti mis-solidarjetà kkonċernati;

                  —

                  l-impjanti kritiċi tal-enerġija li jitħaddmu bil-gass kkonċernati (fejn japplika) u l-volumi ta' gass assoċjati tagħhom; u

                  —

                  il-produzzjoni ta' gass domestiku fl-Istati Membri li jipproduċu.

            Ix-xenarji standard tal-provvista adattati għall-klijenti protetti mis-solidarjetà jistgħu jaġixxu bħala punt ta' tluq tajjeb għal dan il-kalkolu.
      L-Istati Membri kollha jridu jidentifikaw il-klijenti protetti mis-solidarjetà tagħhom bl-użu tad-definizzjoni prevista fl-Artikolu 2(6) tar-Regolament u l-konsum annwali ta' gass tagħhom (medju u massimu).
      L-impjanti kritiċi tal-enerġija li jitħaddmu bil-gass u l-volumi ta' gass annwali assoċjati (l-Artikolu 13(1), it-tieni subparagrafu tar-Regolament) jista' jkollhom impatt importanti fuq il-volumi ta' gass disponibbli għas-solidarjetà. Fl-Istat Membru li jipprovdi solidarjetà, it-tali volumi ta' gass jillimitaw l-ammont potenzjalment disponibbli għas-solidarjetà; f'xi wħud Stati Membri li jirċievu, l-impjanti kritiċi tal-enerġija li jitħaddmu bil-gass jingħataw prijorità fuq il-klijenti protetti mis-solidarjetà, iżda l-volumi ta' gass meħtieġa għall-funzjonament tagħhom ma għandhomx impatt fuq il-volumi li jistgħu jkunu meħtieġa.
      L-arranġamenti għandhom jinkludu lista dettaljata tal-impjanti tal-enerġija li jitħaddmu bil-gass li ġew identifikati bħala kritiċi għas-sistema tal-elettriku (l-Artikolu 11(7) tar-Regolament), u l-gass naturali għal dawn l-impjanti għandu jiġi provdut anki waqt is-solidarjetà. It-tali lista għandha tiġi stabbilita fuq il-bażi tat-talbiet u l-valutazzjoni mit-TSOs tal-gass u tal-elettriku. Il-lista ta' impjanti tal-enerġija għandha tkun iġġustifikata kif xieraq, u turi li jekk dawn l-impjanti jintfew għal żmien qasir, dan jista' jaffettwa s-sikurezza tas-sistema tal-enerġija. Barra minn hekk, l-Istati Membri jistgħu jikkunsidraw li jaqblu fuq kemm-il darba għandha tiġi vverifikata u aġġornata l-lista.
      Skont is-sitwazzjoni ta' kriżi speċifika, jitqiesu meħtieġa biss il-volumi ta' gass li għandhom bżonn l-impjanti tal-enerġija li fl-arranġamenti jkunu ġew identifikati bħala kritiċi meta tintalab is-solidarjetà. Dan jista' jirrigwarda, perżempju, l-impjanti f'ċertu reġjun. Skambju ta' informazzjoni ad hoc dwar is-sitwazzjoni għandu jsir bħala parti mill-komunikazzjoni bejn l-entitajiet rilevanti (TSO, l-awtorità kompetenti) fl-Istati Membri qabel u waqt li tiġi pprovduta s-solidarjetà.
      L-Istati Membri li jipproduċu l-gass iridu jindikaw il-produzzjoni annwali tagħhom.
      Il-volumi msemmijin hawn fuq jistgħu jiġu identifikati fil-bidu ta' kull sena ta' gass jew f'intervalli differenti, fuq il-bażi tal-aħħar dejta disponibbli, tal-aġġornamenti tal-pjanijiet jew fuq bażi ad hoc.
      2.3.   Is-sikurezza operattiva tan-netwerks (l-Artikolu 13(7) tar-Regolament)

      L-arranġamenti jistgħu jipprovdu d-deskrizzjoni tal-possibbiltajiet u l-limitazzjonijiet tekniċi tan-netwerks individwali tal-gass li jrid isirilhom manutenzjoni biex is-sistema tal-gass tkun tista' topera b'mod sikur u affidabbli. Din hija informazzjoni importanti kemm għall-Istati Membri fornituri kif ukoll għal dawk li jirċievu. L-elementi minimi li jridu jiġu deskritti huma:

                  —

                  Il-kapaċità massima ta' esportazzjoni tal-interkonnessjoni u ċ-ċirkostanzi li fihom it-TSO se tipprovdi sal-kapaċità massima ta' esportazzjoni. Iċ-ċirkostanzi jistgħu jinkludu, pereżempju, il-pressjoni tas-sistema, il-linepack, id-disponibbiltà ta' gass f'ċerti punti ta' dħul, jew il-livell ta' ħżin ta' gass b'livell rispettiv ta' kapaċità ta' rtirar. Idealment, dawn id-dettalji għandhom jiġu ddefiniti għall-punti ta' interkonnessjoni individwali.

                  —

                  Il-produzzjoni massima domestika u l-limitazzjonijiet, fejn japplika. Meta teżisti l-produzzjoni domestika, din tista' tiġi miżjuda għal ċerti perjodi ta' żmien. L-għażliet u l-limitazzjonijiet rilevanti jistgħu jiġu deskritti.

                  —

                  Fejn japplika, il-kapaċità disponibbli permezz ta' pajjiż terz u l-elementi tekniċi tal-ftehim dwarha (l-Artikolu 13(2) tar-Regolament).

            3.   Arranġamenti finanzjarji

      L-arranġamenti finanzjarji għandhom jiżguraw li l-gass provdut taħt il-mekkaniżmu ta' solidarjetà jitħallas bi prezz xieraq. Dawn l-arranġamenti jistgħu jkopru l-kalkolu tal-ispejjeż, il-kumpens għas-solidarjetà (inkluż il-kumpens għar-restrizzjonijiet) u l-proċeduri ta' ħlas li jridu jiġu identifikati u stabbiliti bejn l-entitajiet rilevanti.
      Mekkaniżmu li jipprovdi għall-kumpens għar-restrizzjonijiet għandu joffri inċentivi għas-soluzzjonijiet ibbażati fuq il-loġika tas-suq, bħal pereżempju l-irkanti u r-rispons fin-naħa tad-domanda (l-Artikolu 13(4) tar-Regolament). Dan jista' jinkludi referenzi għal mekkaniżmi marbuta ma' emerġenzi nazzjonali li b'mod indirett jiffaċilitaw is-solidarjetà billi jiżguraw li s-suq fl-Istat Membru li jipprovdi s-solidarjetà jaħdem għall-itwal żmien possibbli. L-arranġamenti finanzjarji ma għandhomx jintroduċu inċentivi ħżiena bħal pereżempju li jinżamm il-gass jew li ssir spekulazzjoni fuq prezz ogħla fi stadju aktar avvanzat tal-emerġenza, li jistgħu huma stess joħolqu l-ħtieġa għal solidarjetà. Il-kumpens għas-solidarjetà għandu jkopri l-ispejjeż reali mġarrba; ma jistax isir sors ta' profitt għall-entità li tipprovdi. L-Istat Membru li jirċievi s-solidarjetà għandu jħallas minnufih ammont ġust għall-gass riċevut lill-Istat Membru fornitur. Dan tal-aħħar imbagħad jiddetermina kif dawn il-fondi jiġu ġestiti u kif dawn jaqblu mal-arranġamenti tan-newtralità tal-ibbilanċjar eżistenti.
      Kwalunkwe kumpens imħallas lil klijenti li huma ristretti f'emerġenza — kemm jekk dan jirriżulta mill-obbligu li wieħed jipprovdi solidarjetà bejn il-fruntieri jew minn emerġenza nazzjonali — għandu jkun l-istess bħal dak stabbilit fil-liġi nazzjonali.
      Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Istati Membri jistgħu jżommu l-mekkaniżmu nazzjonali eżistenti (dwar il-kumpens relatat mar-restrizzjonijiet) għall-emerġenzi purament nazzjonali (jiġifieri meta ma jkunx hemm talba għas-solidarjetà). Dan jagħtihom il-libertà li jiddeċiedu jekk jixtiqux iħallsu kumpens jew le għall-industrija ristretta. Madankollu, meta emerġenza nazzjonali tiżviluppa f'sitwazzjoni fejn tiġi attivata s-solidarjetà bejn il-fruntieri, għażla waħda tista' tkun li jitqassam il-kumpens għas-solidarjetà mħallas mill-Istati Membru rikjedenti lill-Istat Membru li qed jagħti l-għajnuna fost il-gruppi ta' konsumaturi ristretti (restrizzjoni) kollha, kemm jekk ġew ristretti qabel ma ġiet attivata s-solidarjetà kif ukoll jekk dan seħħ wara. Din l-għażla ssegwi skema mfassla fl-Istat Membru li jkun qed jipprovdi s-solidarjetà, iżda preferibbilment tkun ibbażata fuq it-tip ta' approċċ skont il-“valur ta' tagħbija mitlufa”. Alternattivament, l-Istati Membri jistgħu wkoll jiddeċiedu li jħallsu kumpens riċevut għas-solidarjetà ġo “fond ta' solidarjetà” ġestit ċentralment. B'dan il-mod, il-mekkaniżmi nazzjonali ta' kumpens eżistenti għar-restrizzjonijiet jibqgħu fil-kompetenza tal-Istati Membri u fl-istess ħin l-approċċi differenti fl-Istati Membri ma jwasslux għal trattament differenti tal-gruppi ta' konsumaturi ristretti f'pajjiż meta tiġi pprovduta s-solidarjetà bejn il-fruntieri fejn il-kumpens għas-solidarjetà jkun obbligatorju.
      L-elementi ewlenin tal-kumpens għas-solidarjetà huma l-prezz tal-gass u l-ispejjeż addizzjonali li jirriżultaw fl-Istat Membru li qed jgħin biex jiżgura li l-gass jasal wara l-fruntiera. Dawn huma bbażati fuq spejjeż li jiġġarrbu realment li l-qafas ġuridiku nazzjonali fl-Istat Membru li qed jgħin jippermetti li jitħallsu.
      Jistgħu jintużaw approċċi differenti biex jiġi ddeterminat il-prezz tal-gass u dawn jistgħu jiġu miftiehma fl-arranġamenti, skont il-livell tal-iżvilupp tas-suq fl-Istat Membru, il-miżuri disponibbli jew l-istadju tal-emerġenza. Madankollu, huwa importanti li l-arranġamenti jkunu ċari dwar l-approċċ miftiehem, f'liema ċirkustanzi japplikaw u li jidentifikaw kull parametru magħruf li jista' jintuża (pereżempju, il-primjum, jekk jintgħażel il-prinċipju tal-“aħħar tranżazzjoni kummerċjali magħrufa flimkien mal-primjum”).
      3.1.   Il-prezz tal-gass

      L-arranġamenti finanzjarji għandhom jirreferu għall-prezz tal-gass kkunsinnat u/jew il-metodoloġija għall-iffissar tal-prezz, filwaqt li jitqies l-impatt fuq l-operazzjonijiet tas-suq (l-Artikolu 13(10)(b) tar-Regolament). Din l-aħħar kundizzjoni tista' tinftiehem li qed timmira għal prezz jew metodoloġija li ma tfixkilx is-suq jew ma toħloqx inċentivi ħżiena. Il-prezz tal-gass li jservi bħala bażi għall-kumpens għas-solidarjetà jiġi ddeterminat (permezz tas-suq jew mezzi oħra) fl-Istat Membru li jipprovdi s-solidarjetà.
      (a)   Il-prezz tas-suq

      Bħala prinċipju ta' gwida, il-prezz tal-gass ma għandux ikun inqas mill-prezz tas-suq, għaliex dan jista' jwassal għal inċentivi ħżiena. Jekk il-prezz ma jiġix iffriżat u jitħalla jsegwi b'mod dinamiku d-domanda u l-provvista tal-gass, jista' jipprovdi sinjal anki waqt emerġenza. Fis-swieq żviluppati, il-flussi massimi fl-interkonnetturi jsegwu s-sinjal tal-prezz lejn l-Istati Membri f'emerġenza. Fit-tali ċirkostanzi jiġi preżunt li ma tkunx ġiet attivata l-ebda solidarjetà.
      Fis-swieq inqas żviluppati, fejn il-prezzijiet jistgħu ma jkunux dinamiċi waqt emerġenza, jista' jkun meħtieġ li jintużaw miżuri differenti biex jiġi stabbilit il-prezz tal-gass, iżda dawn xorta jistgħu jkunu bbażati fuq is-suq. Il-prezz ta' referenza massimu għall-gass tas-solidarjetà jista' jikkorrispondi għall-prezz tal-aħħar tranżazzjoni/kummerċ fl-UE fi skambju jew punt ta' kummerċ virtwali, wara verifika regolatorja ta' kemm huwa b'saħħtu l-prezz. L-Istati Membri jistgħu wkoll jiftiehmu biex jorbtu l-prezz tal-gass ma' hub speċifiku.
      Fl-Istati Membri fejn jeżisti ħżin strateġiku, l-Istat Membru jew l-awtorità kompetenti jiddeċiedu f'liema punt tul is-sitwazzjoni ta' emerġenza jippermettu r-rilaxx tal-gass mill-ħżin strateġiku. Il-prezz tas-“suq” fil-mument tar-rilaxx tal-ħżin (jew eżatt qabel) għandu jkun il-prezz li jrid jitħallas mill-Istat Membru riċeventi (8).
      (b)   Ipprezzar amministrattiv/restrizzjoni

      Jekk ma hemmx prezz tas-suq, jistgħu jkunu meħtieġa approċċi oħra biex jiġi stabbilit il-prezz tas-suq, bħal pereżempju l-aħħar prezz tas-suq magħruf jew il-prezz tas-suq medju fl-iskambju aċċessibbli l-aktar qrib, f'punt ta' kummerċ virtwali jew f'hub miftiehem. Il-medja tista' tkopri perjodu ta' żmien raġonevoli qabel il-kunsinna (eż. minn 5 sa 7 ijiem) u perjodu identiku wara l-kunsinna, bi primjum jew mingħajr primjum. Alternattivament, il-prezz tal-aħħar kummerċ jew miżura tal-gass magħrufa bi primjum jew mingħajr primjum jista' jkun ukoll indikazzjoni. Primjum jista' jitqies sabiex titneħħa d-diskrepanza — jekk teżisti diskrepanza — bejn l-aħħar prezz magħruf u l-valur tat-tagħbija mitlufa tal-klijenti ristretti (9). Il-prezz jista' jiġi bbażat ukoll fuq fjuwil alternattiv li l-Istati Membru li jkun qed jipprovdi solidarjetà jkollu juża biex jagħmel il-livell meħtieġa ta' gass naturali disponibbli.
      Kalkolu tal-valur tat-tagħbija mitlufa jista' jintuża biex jiġi ddeterminat il-prezz tal-volumi ta' gass ristretti, minħabba li nistgħu nassumu li l-konsumaturi industrijali jkunu jafu l-valur tagħhom stess. Il-valur jirrifletti l-benefiċċji li l-grupp ta' konsumaturi speċifiku jkun tilef bħala riżultat tar-restrizzjoni fuqu. B'dan l-approċċ, dan il-valur għandu jkun magħruf jew ikkomunikat lill-awtorità kompetenti jew lill-awtorità regolatorja nazzjonali minn qabel. Normalment dan ikun rifless ukoll fl-ordni tar-restrizzjoni fil-pjanijiet ta' emerġenza nazzjonali. Barra minn hekk, dan l-approċċ jagħmilha faċli biex jitqabblu l-“offerti” minn Stati Membri differenti (ara l-Artikolu 13(4) tar-Regolament).
      Fl-aħħar nett, jista' jkun tajjeb li wieħed iħares lejn metodoloġija ta' pprezzar mill-awtorità regolatorja nazzjonali jew l-awtorità kompetenti, jew l-użu ta' indikatur, bħal pereżempju l-prezz tal-opzjonijiet ta' xiri.
      (c)   Kemm wieħed huwa lest li jħallas

      Jista' jkun raġonevoli li jiġi stabbilit l-ammont massimu li kull Stat Membru huwa lest li jħallas għall-gass f'sitwazzjoni ta' solidarjetà. Il-valur massimu x'aktarx ikun il-valur tat-tagħbija mitlufa għall-klijenti protetti mis-solidarjetà fi Stat Membru speċifiku. Jekk il-prezz tal-gass jaqbeż dan il-valur, mhuwiex fl-interess tal-Istat Membru li jitlob għal gass taħt il-mekkaniżmu ta' solidarjetà. Madankollu, din l-informazzjoni mhux bilfors trid tkun parti mill-arranġamenti jew tkun riflessa fil-pjanijiet.
      3.2.   Kategoriji oħra ta' spejjeż

      L-arranġamenti finanzjarji għandhom ikopru kwalunkwe kategoriji oħra ta' spejjeż, inklużi l-ispejjeż rilevanti u raġonevoli tal-miżuri stabbiliti minn qabel (l-Artikolu 13(8)(b) tar-Regolament), li se jkollhom jiġu koperti minn kumpens ġust u immedjat (l-Artikolu 13(10)(e)). L-ispejjeż addizzjonali għandhom jinżammu kemm jista' jkun baxxi u għandha tingħata attenzjoni sabiex jiġi evitat l-għadd doppju, minħabba li ħafna mill-elementi ta' spejjeż addizzjonali diġà jistgħu jkunu riflessi fil-prezz tal-gass. Wieħed jista' jassumi li l-parti l-kbira tal-ispejjeż addizzjonali diġà tkun riflessa fil-prezz tal-gass bl-eċċezzjoni tal-ispejjeż tat-trasport.
      (a)   It-trasport u l-ispejjeż assoċjati

      Il-kumpens għandu jkopri t-trasport u l-ispejjeż assoċjati, bħal pereżempju l-ispejjeż għall-ġarr tal-gass naturali likwifikat, it-tariffi tar-rigassifikazzjoni eċċ. L-Istati Membri jistgħu jiftiehmu li l-kapaċitajiet neċessarji jiġu riżervati għall-volumi ta' solidarjetà meta meħtieġa, sabiex l-ispejjeż relatati mat-trasport jitħallsu bl-użu ta' proċeduri standard tat-TSO.
      (b)   L-ispejjeż għar-rilaxx tal-ħżin strateġiku jew għall-obbligi tal-ħżin

      Fil-każ tal-ħżin strateġiku, l-ispejjeż għar-rilaxx tal-ħżin strateġiku jistgħu jiġu inklużi għall-volum rilevanti ta' gass, minħabba li jkunu ġew stabbiliti minn qabel — sakemm ma jkunux diġà riflessi fil-prezz tal-gass.
      Fil-prinċipju, jekk hemm prezz tas-suq fil-mument tar-rilaxx tal-volumi addizzjonali mill-ħżin strateġiku, il-prezz tas-suq diġà jirrifletti l-ispiża addizzjonali assoċjata mat-tali miżura — inkluża l-ispiża li tiġi stabbilita minn qabel. Inkella, il-miżura ma tkunx ġiet invokata f'dak il-mument, għaliex ikun għad hemm soluzzjonijiet irħas disponibbli.
      L-ispejjeż tat-tali miżuri tas-sigurtà tal-provvista mhux tas-suq ġeneralment jiġu soċjalizzati u jiffurmaw parti mill-kont tal-utent aħħari. Jista' jiżdied kontribut pro rata miftiehem għall-ispiża — f'konformità mal-ammonti hekk rilaxxati għall-finijiet tas-solidarjetà — mal-ispejjeż addizzjonali li jridu jitħallsu mill-Istat Membru riċeventi.
      Madankollu, l-obbligu tal-ħżin jeħtieġu biss li ċerti volumi ta' gass jinħażnu fil-bidu tal-istaġun tax-xitwa; wara dan, il-gass maħżun jintuża bħala rispons għad-domanda tas-suq u għall-prezzijiet. Għalhekk, ma għandu jkun hemm l-ebda spiża addizzjonali marbuta mar-rilaxx tiegħu minbarra l-prezz tal-gass u l-ispejjeż tat-trasport. Fi kwalunkwe każ, għandu jittieħed kont tal-modi partikolari li bihom l-Istati Membri jġestixxu l-ħżin strateġiku u l-obbligi tal-ħżin.
      (c)   L-ispiża għat-tnaqqis ta' standard ta' provvista miżjuda

      It-tnaqqis ta' standard ta' provvista miżjuda għal-livelli normali huwa obbligu skont ir-Regolament meta tibda emerġenza fi Stat Membru tal-viċinat u meta x'aktarx ikun hemm impatt bejn il-fruntieri. Ma hemm l-ebda rabta bejn it-tnaqqis fi standard ta' provvista miżjuda u talba għas-solidarjetà, jiġifieri l-ispejjeż tat-tali miżuri ma jistgħu jiġu koperti mill-kumpens.
      (d)   Id-danni għall-industriji ristretti (kumpens għar-restrizzjoni)

      Spejjeż oħrajn jistgħu wkoll ikopru l-ispejjeż mġarrba minn obbligu li jitħallas kumpens fl-Istat Membru li qed jgħin, inklużi d-danni għall-industrija ristretta. It-tali spejjeż jistgħu jiġu inklużi fl-ispiża għall-kumpens jekk il-qafas ġuridiku nazzjonali jipprevdi l-obbligu li jitħallsu d-danni lill-industrija ristretta, inkluż il-kumpens għad-dannu ekonomiku, minbarra l-prezz tal-gass. Il-metodoloġija rilevanti għall-kalkolu trid tiġi inkluża fl-arranġamenti. Jista' jkun hemm ftehim biex l-ammont tal-kumpens imġarrab realment jingħadda lill-entitajiet li jużaw il-gass ta' solidarjetà fl-Istat Membru li jkun qed jirċievi s-solidarjetà.
      Madankollu, l-ispejjeż għad-danni tal-industrija ristretta jistgħu jiġu koperti biss mill-kumpens jekk ma jkunux riflessi fil-prezz tal-gass li jrid iħallas l-Istat Membru li qed jitlob solidarjetà; l-Istat Membru li jkun talab solidarjetà ma għandux iħallas kumpens għall-istess spejjeż darbtejn.
      (e)   L-ispejjeż għall-proċedimenti ġudizzjarji fl-Istat Membri li jipprovdi solidarjetà

      Spejjeż oħra jistgħu jkunu relatati wkoll mar-rimborż tal-ispejjeż li jirriżultaw minn proċedimenti ġudizzjarji, proċedimenti ta' arbitraġġ u saldi, flimkien ma' spejjeż relatati li jirriżultaw mit-tali proċedimenti li jinvolvu lill-Istat Membru li jkun qed jipprovdi solidarjetà fil-konfront tal-entitajiet involuti fil-provvista tat-tali solidarjetà (l-Artikolu 13(8)(c) tar-Regolament). Madankollu, it-tali kumpens għandu jitħallas biss wara li tkun ingħatat prova tal-ispejjeż mġarrba.
      Fil-każ ta' tilwim li jinvolvi Stat Membru li jipprovdi s-solidarjetà u entità fuq kumpens (insuffiċjenti) mingħand l-Istat Membru li jirċievi s-solidarjetà, għandu jkun hemm salvagwardji biex jipproteġu lill-Istat Membru tal-aħħar minn imġiba kollużiva bejn l-Istat Membru li jipprovdi s-solidarjetà u l-entità. Jista' jkun hemm ċirkostanzi li fihom l-entità kkonċernata u l-Istat Membru fejn hija stabbilita jitilgħu l-qorti kontra xulxin għal prezz ogħla tal-gass jew għal aktar kumpens għall-entità u ssir kollużjoni bejniethom għad-detriment tal-Istat Membru li qed jitlob solidarjetà, li lanqas biss huwa parti mill-proċedimenti ġuridiċi. It-tali ċirkostanzi għandhom jiġu evitati.
      Is-sitwazzjoni deskritta hawn fuq hija differenti minn sitwazzjoni fejn kumpanija fl-Istat Membru li jkun qed jipprovdi solidarjetà jibda proċedimenti ġudizzjarji kontra entità fl-Istat Membru li jkun qed jirċievi s-solidarjetà fuq il-prezz tal-gass jew il-kumpens għar-restrizzjoni. Fit-tali sitwazzjoni, il-kumpanija jew l-entità li jitilfu l-każ iridu jħallsu l-ispejjeż involuti.
      3.3.   Indikazzjoni ta' kif jiġi kkalkulat kumpens ġust (l-Artikolu 13(10)(f))

      Il-metodi li ġejjin jistgħu jitqiesu biex jiġi kkalkulat kumpens ġust:

                  —

                  Għadd sempliċi tal-elementi kollha deskritti fit-taqsima ta' hawn fuq.

                  —

                  Il-valur taż-żmien tal-flus: il-ħlas għandu jsir minnufih. Madankollu, l-Istati Membri jistgħu jiftiehmu fuq rata tal-imgħax li għandha tiġi applikata għall-kumpens ladarba jkun għadda perjodu realistiku wara l-provvista tas-solidarjetà, u ladarba l-ammont eżatt tal-kumpens ikun ġie kkalkulat u miftiehem.

                  —

                  Ftehim bejn l-Istati Membri li jużaw munita differenti dwar il-munita li biha għandu jiġi kkalkulat u jitħallas il-kumpens, inkluża r-rata tal-kambju rilevanti.

            3.4.   Il-kalkolu tal-kumpens tal-ispejjeż rilevanti u raġonevoli kollha u l-impenn li jitħallas il-kumpens (l-Artikolu 13(3))

      Huwa probabbli li l-kalkolu eżatt tal-ħlas eżatt lill-Istat Membru li jkun ipprovda s-solidarjetà u lill-entitajiet f'dan l-Istat Membru jista' biss iseħħ b'mod realistiku ftit wara li jkun ġie kkunsinnat il-gass mitlub taħt il-mekkaniżmu ta' solidarjetà. Fl-arranġament bilaterali tagħhom, l-Istati Membri jistgħu jiftiehmu dwar l-approċċ ta' kif jiġi kkalkulat il-prezz tal-gass u l-ispejjeż addizzjonali, u dwar data ta' skadenza realistika għall-ħlas.
      Informazzjoni dwar il-volumi ta' gass li jkunu ġew ikkunsinnati realment u kull informazzjoni oħra rilevanti għall-kalkolu tal-kumpens trid tintbagħat lill-persuna(i) ta' kuntatt rilevanti fl-Istati Membri involuti fl-eżerċizzju ta' solidarjetà sabiex it-tnejn li huma jkunu jistgħu jwettqu kalkolu finali tal-kumpens. L-informazzjoni tista' tkun disponibbli mit-TSO, mid-DSO, mill-operatur tal-ħżin, minn fornitur jew minn maniġer taż-żona ta' kummerċ, skont il-miżura applikata. Il-kalkolu tal-kumpens jista' jiġi ddelegat li xi entità oħra predefinita.
      3.5.   L-arranġamenti għall-ħlas (l-Artikolu 13(8), l-aħħar subparagrafu, tar-Regolament)

      Bħala prinċipju ta' gwida, il-proċeduri eżistenti għall-ħlas u l-kumpens domestiku (jew għat-tranżazzjonijiet ta' bbilanċjar) fi Stat Membru u r-rwoli u r-responsabbiltajiet eżistenti f'dan ir-rigward għandhom jinżammu u jiġu applikati kull fejn huwa possibbli għall-ħlasijiet ta' kumpens għas-solidarjetà bejn l-Istati Membri wkoll. L-arranġamenti bejn l-Istati Membri għandhom jiffukaw fuq kif tista' tiġi konnessa jew implimentata interfaċċa bejn dawn l-oqfsa nazzjonali eżistenti. In-natura tas-solidarjetà tista' teħtieġ li l-Istat Membru jew l-awtorità kompetenti jkunu l-interfaċċa li ġġorr ir-responsabbiltà finanzjarja aħħarija.
      3.6.   Ir-rwoli u r-responsabbiltajiet: min iħallas lil min, jew min jorganizza l-ħlasijiet

      Meta jkunu għadhom possibbli l-miżuri volontarji min-naħa tad-domanda fl-Istat Membru li qed jgħin, l-aċċess għall-pjattaforma rilevanti u għall-kapaċità ta' interkonnessjoni jrid jinżamm. Għandu jkun possibbli li xerrej wara l-fruntiera jwettaq ħlasijiet għall-gass bl-istess mod bħal dak ta' xerrej lokali — jew direttament lill-impriża tal-gass jew, jekk il-gass jinkiseb minn entità ta' bbilanċjar permezz ta' pjattaforma ta' bbilanċjar, bl-użu tal-proċeduri ta' ħlas fis-seħħ għal dik il-pjattaforma (10).
      Meta jiġu introdotti restrizzjonijiet, kull qafas ġuridiku, proċess ta' ħlas jew awtorità responsabbli għall-ġestjoni tal-ħlasijiet eżistenti fl-Istat Membru li qed jipprovdi s-solidarjetà jistgħu jintużaw jew jiġu adattati kif meħtieġ għall-ħlasijiet ta' kumpens minn pajjiż fil-viċinat.
      Il-benefiċjarju aħħari tas-solidarjetà huwa l-konsumatur domestiku. Il-gass meħtieġ għal dawn il-konsumaturi jingħadda mill-fornitur, bil-flussi bejn il-fruntiera mmaniġġjati mit-TSO u fl-aħħar ikkunsinnati mid-DSOs. Fil-każ ta' restrizzjoni, il-fornitur tal-gass tal-klijent ristrett mhux protett għandu jkun żgur li jsiru ħlasijiet kontinwi, filwaqt li jqis il-volumi tas-solidarjetà. Dawn għandhom ikunu miftiehma skont l-iskema ta' kumpens fl-Istat Membru. Ir-rwoli u r-responsabbiltajiet potenzjali jistgħu jitqassmu kif deskritt fil-punt 1.4.
      3.7.   Deskrizzjoni u passi fil-proċess ta' ħlas

      Skont l-oqfsa eżistenti u skont kif tiġi miftiehma mill-Istati Membri l-interfaċċa bejn dawn l-oqfsa, il-proċeduri miftiehma jridu jiġu inklużi fl-arranġamenti.
      Jekk wieħed jassumi li hemm involviment bejn Stat Membru u ieħor fl-aspetti finanzjarji — u b'mod partikolari l-monitoraġġ, il-verifika u t-tqassim tat-talbiet wara li l-gass tas-solidarjetà jkun ġie kkunsinnat — l-entità relevanti fl-Istat Membru li jkun qed jipprovdi s-solidarjetà jikkalkula l-ammont tal-kumpens fuq il-bażi tal-volum ta' gass ikkunsinnat, l-elementi tal-ispejjeż miftiehma u l-metodu ta' kalkolu miftiehem u jressaq it-talba tiegħu għall-ħlas lill-entità relevanti fl-Istat Membru rikjedenti. L-Istat Membru li jkun irċieva l-gass ta' solidarjetà jikkonferma l-ammont li ġie kkunsinnat realment, jivverifika l-kalkolu u, jekk ma jkollux oġġezzjonijiet, iħallas sal-iskadenza miftiehma. Il-proċessi finali fl-Istati membri — bħal pereżempju d-distribuzzjoni tal-kumpens jew l-iċċarġjar ta' kumpens għas-solidarjetà — isegwu r-regoli nazzjonali (eż. jistgħu jiġu applikati direttament lill-entità li tkun qed toffri jew li qed tiġi ristretta jew jiġu soċjalizzati).
      Id-dati ta' skadenza għall-kalkolu, l-iskrutinju u l-ħlas tal-kumpens għas-solidarjetà jridu jiġu inklużi fl-arranġamenti. L-istess japplika għal-liġi applikabbli u l-opzjonijiet ta' arbitraġġ fil-każ ta' tilwim li jirriżulta mill-użu tal-mekkaniżmu ta' solidarjetà.
      III.   KONKLUŻJONI
      Bis-saħħa tar-Regolament dwar is-sigurtà tal-provvista tal-gass, għall-ewwel darba fil-politika tal-UE dwar l-enerġija, ix-xewqa politika għas-solidarjetà bejn l-Istati Membri saret realtà fuq il-post. Barra minn hekk, ir-Regolament jgħolli s-solidarjetà mill-istatus ta' kunċett applikat nazzjonalment għal dak ta' xibka ta' sikurezza għal dawk l-aktar vulnerabbli fl-UE kollha. Jintroduċi drittijiet u obbligi wiesgħa li jipprovdu ċ-ċertezza u s-sigurtà ta' provvista ta' gass mingħajr interruzzjoni lill-familji u lis-servizz soċjali essenzjali. Il-gwida f'dan id-dokument toffri firxa kbira ta' għażliet biex ikun jista' jiffunzjona l-mekkaniżmu ta' solidarjetà, filwaqt li l-Istati Membri jibqgħu liberi li jagħżlu l-aħjar soluzzjoni għalihom.

         (1)  Ara l-Artikoli 2(6) u 13 tar-Regolament.

         (2)  Għal din ir-raġuni l-miżuri fil-pjan ta' emerġenza jridu jiżguraw li s-sistema ta' trażmissjoni tal-gass fl-Istat Membru li jkun qed jitlob solidarjetà tkun teknikament kapaċi li tilqa' l-flussi 'l ġewwa (eż. ikun hemm livell xieraq ta' linepack disponibbli) meta tiġi attivata azzjoni ta' solidarjetà fi stadju avvanzat ta' emerġenza.

         (3)  Ir-Regolament (KE) Nru 715/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta' Lulju 2009 dwar il-kondizzjonijiet għall-aċċess għan-networks ta' trażmissjoni tal-gass naturali u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1775/2005 (ĠU L 211, 14.8.2009, p. 36).

         (4)  Ċipru, il-Finlandja u Malta.

         (5)  L-Estonja, il-Latvja u l-Litwanja.

         (6)  Il-Polonja-il-Litwanja, il-Finlandja-l-Estonja, il-Finlandja-l-Iżvezja, Malta-l-Italja, Ċipru-il-Greċja, l-Ungerija-is-Slovenja. Il-Polonja-ir-Repubblika Ċeka, il-Polonja-is-Slovakkja, Franza-l-Italja.

         (7)  It-TSOs diġà jaħdmu flimkien fl-aċċess għal gass flessibbli fl-Istati Membri tal-viċinat. Xi wħud minnhom għandhom ftehimiet ta' bbilanċjar operattivi ma' TSOs kontigwi. Dawn il-ftehimiet jippermettu kollaborazzjoni li tissodisfa l-ħtiġijiet ta' bbilanċjar residwi, filwaqt li jkun hemm ġestjoni tax-xokkijiet fil-provvista fuq terminu qasir u monitoraġġ aħjar tal-flussi ta' dħul/ħruġ.

         (8)  Pereżempju, il-ħżin strateġiku tal-Italja ta' ħżin strateġiku huwa pprezzat għal EUR 63/MWh; Il-ħżin strateġiku tal-Ungerija huwa marbut mal-prezz fuq it-TTF ftit jiem qabel ir-rilaxx, flimkien ma' primjum.

         (9)  Hemm każijiet fejn il-primjum ikopri l-“valur tal-assigurazzjoni” tal-gass magħmul disponibbli. Skont l-industrija, dan il-valur huwa bejn EUR 0,5 u EUR 1/MWh.

         (10)  Pereżempju, bil-prodott ta' bbilanċjar fuq żmien qasir NetConnect Germany, il-prodott bażiku jitħallas permezz ta' kont apposta ġestit mill-maniġer taż-żona ta' kummerċ.