title: Rakkomandazzjoni lill-Kunsill dwar is-67 sessjoni tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti Rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew lill-Kunsill tat- 13 ta' Ġunju 2012 dwar is-67 sessjoni tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti (2012/2036(INI))

text:
               15.11.2013

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               CE 332/106

         L-Erbgħa 13 ta’ Ġunju 2012Rakkomandazzjoni lill-Kunsill dwar is-67 sessjoni tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti
   P7_TA(2012)0240
   Rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew lill-Kunsill tat-13 ta' Ġunju 2012 dwar is-67 sessjoni tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti (2012/2036(INI))
   2013/C 332 E/23

      Il-Parlament Ewropew,

               —

               wara li kkunsidra t-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE), b'mod partikolari l-Artikoli 21 u 34 tiegħu,

               —

               wara li kkunsidra l-proposta għal rakkomandazzjoni lill-Kunsill minn Alexander Graf Lambsdorff f’isem il-Grupp ALDE dwar is-67 Sessjoni tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti (AĠNU) (B7-0132/2012),

               —

               wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tiegħu lill-Kunsill tat-8 ta’ Ġunju 2011 dwar is-66 Sessjoni tal-AĠNU (1), u r-riżoluzzjoni tiegħu tal-11 ta’ Mejju 2011 dwar l-UE bħala attur globali: ir-rwol tagħha f'organizzazzjonijiet multilaterali (2)

               —

               wara li kkunsidra l-prijoritajiet tal-UE għas-66 Sessjoni tal-AĠNU, kif adottati mill-Kunsill fil-10 ta’ Ġunju 2011 (3),

               —

               wara li kkunsidra s-66 Sessjoni tal-AĠNU, b’mod partikolari r-riżoluzzjonijiet tal-korp dwar ‘In-Nazzjonijiet Uniti fil-governanza dinjija’ (4), ‘Il-promozzjoni tal-effiċjenza, ir-responsabbiltà, l-effettività u t-trasparenza tal-amministrazzjoni pubblika billi jissaħħu l-istituzzjonijiet supremi tal-verifika’ (5), ‘Is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fir-Repubblika Għarbija Sirjana’ (6), ‘L-għoti ta’ setgħa u l-iżvilupp tal-persuni’ (7), ‘Lejn sħubiji dinjija’ (8), ‘Kooperazzjoni bejn il-pajjiżi tan-Nofsinhar’ (9), ‘Ir-rwol tan-Nazzjonijiet Uniti fil-promozzjoni tal-iżvilupp fil-kuntest tal-globalizzazzjoni u l-interdipendenza’ (10), ‘It-tisħiħ tar-rwol tan-Nazzjonijiet Uniti fit-titjib ta' elezzjonijiet perjodiċi u ġenwini u l-promozzjoni tad-demokratizzazzjoni' (11), ‘Rapport tal-Konferenza dwar id-Diżarm’ (12), ‘Promozzjoni ta’ ordni internazzjonali demokratiku u ekwu’ (13), u ‘In-natura universali, indiviżibbli, interrelatata, interdipendenti u ta’ tisħiħ reċiproku tad-drittijiet umani u l-libertajiet fundamentali kollha’ (14),

               —

               wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-AĠNU tad-19 ta’ Diċembru 2011 dwar il-ġlieda kontra l-intolleranza, l-isterjotipar negattiv, l-istigmatizzazzjoni, id-diskriminazzjoni, l-inċitament għall-vjolenza u vjolenza kontra persuni bbażata fuq ir-reliġjon jew it-twemmin (15),

               —

               wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-AĠNU tat-3 ta’ Mejju 2011 dwar il-parteċipazzjoni tal-Unjoni Ewropea fix-xogħol tan-Nazzjonijiet Uniti (16),

               —

               wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-AĠNU tal-31 ta’ Marzu 2010 dwar l-implimentazzjoni tal-Aġenda 21, il-Programm għal Aktar Implimentazzjoni tal-Aġenda 21 u r-riżultati tas-Summit Dinji dwar l-Iżvilupp Sostenibbli (17),

               —

               wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tal-Millennju tan-Nazzjonijiet Uniti tat-8 ta' Settembru 2000, li fasslet l-Għanijiet ta’ żvilupp tal-Millennju (MDGs) bħala għanijiet stabbiliti b'mod konġunt mill-komunità internazzjonali biex jinqered il-faqar,

               —

               wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-10 ta' Settembru 2003 dwar ‘L-Unjoni Ewropea u n-Nazzjonijiet Uniti: l-għażla tal-multilateraliżmu’ (COM(2003)0526),

               —

               wara li kkunsidra r-rimarki tal-President tal-Kunsill Ewropew wara l-laqgħa tiegħu mas-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti (SĠNU) fis-16 ta’ April 2012,

               —

               wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta’ Frar 2012 dwar il-pożizzjoni tal-Parlament fuq id-19-il Sessjoni tal-Kunsill tad-Drittijiet Umani tan-NU (UNHRC) (18),

               —

               wara li kkunsidra ir-riżoluzzjoni tiegħu tas-17 ta’ Novembru 2011 dwar appoġġ tal-UE għall-Qorti Kriminali Internazzjonali (ICC): naffaċċjaw l-isfidi u negħlbu d-diffikultajiet (19),

               —

               wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-7 ta’ Lulju 2011 dwar politiki esterni tal-UE favur id-demokratizzazzjoni (20),

               —

               wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Diċembru 2010 dwar il-futur tas-sħubija strateġika bejn l-UE u l-Afrika wara t-tielet Samit bejn l-UE u l-Afrika (21),

               —

               wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta’ Novembru 2010 dwar l-10 anniversarju tar-Riżoluzzjoni 1325 (2000) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU dwar in-Nisa, il-Paċi u s-Sigurtà (22),

               —

               wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-23 ta’ Novembru 2010 dwar il-Kooperazzjoni ċivili-militari u l-iżvilupp ta’ kapaċitajiet ċivili-militari (23),

               —

               wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-9 ta’ Ġunju 2005 dwar ir-riforma tan-Nazzjonijiet Uniti (24),

               —

               wara li kkunsidra r-rapport tad-delegazzjoni konġunta tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Barranin u s-Sottokumitat dwar id-Drittijiet Umani tas-66 Sessjoni tal-Assemblea Ġenerali tan-NU, tat-28 u d-29 ta’ Novembru 2011,

               —

               wara li kkunsidra l-Artikoli 121(3) u 97 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

               —

               wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin u l-opinjoni tal-Kumitat għall-Iżvilupp (A7-0186/2012),

               A.

               billi l-valuri u n-normi internazzjonali komuni jimmiraw li jiżguraw il-paċi, il-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem, is-sigurtà u l-prosperità fid-dinja, u li jaqsmu l-benefiċċji tal-globalizzazzjoni fost kulħadd fuq bażi aktar ġusta;

               B.

               billi n-NU hija fil-qalba tal-governanza dinjija, filwaqt li fl-istess ħin qed tmexxi r-riformi tagħha stess sabiex iżżid it-trasparenza, l-effettività u l-effiċjenza;

               C.

               billi hemm ħtieġa li dejjem qed tikber għal regoli komuni u mekkaniżmi ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet sabiex ikunu indirizzati b’mod konġunt sfidi globali emerġenti u l-impatt negattiv tal-kriżi ekonomika dinjija;

               D.

               billi l-UE teħtieġ li ssaħħaħ il-koeżjoni tagħha sabiex tibqa’ attur ewlieni f’dinja dejjem aktar multipolari li teħtieġ azzjoni konġunta globali; billi l-Istati Membri tal-UE huma obbligati permezz tat-trattati li jikkoordinaw l-azzjoni tagħhom f’organizzazzjonijiet internazzjonali u f’konferenzi internazzjonali;

               E.

               billi l-UE hija impenjata għal multilateraliżmu effettiv b'NU b'saħħitha fil-qalba tagħha, minħabba li dan huwa essenzjali sabiex jindirizza sfidi globali;

               F.

               billi l-UE u l-Istati Membri tagħha huma l-akbar kontributuri finanzjarji tas-sistema tan-NU; billi l-UE-27 tiffinanzja 39 % tal-baġit regolari tan-NU u aktar minn 40 % tal-operazzjonijiet għaż-żamma tal-paċi tan-NU;

               G.

               billi sħubija bejn l-UE u n-NU soda u stabbli hija fundamentali għax-xogħol tan-NU taħt it-tliet pilastri – paċi u sigurtà, drittijiet umani u żvilupp – u hija importanti ħafna wkoll għar-rwol tal-UE bħala attur globali;

               H.

               billi l-UE u n-NU huma sħab naturali fil-konsolidazzjoni tal-paċi u l-bini tal-istat, u flimkien jipprovdu qafas għal sforzi għall-konsolidazzjoni tal-paċi u l-bini tal-stat kollettivi;

               I.

               billi d-drittijiet umani u d-demokrazija huma valuri bażiċi tal-UE u prinċipji u objettivi tal-azzjoni esterna Ewropea, inkluż il-kummerċ internazzjonali; billi r-rispett, il-promozzjoni u s-salvagwardja tal-universalità tad-drittijiet tal-bniedem huma pedamenti tal-unità u l-integrità Ewropea;

               J.

               billi l-ġustizzja u l-istat tad-dritt huma pilastri tal-paċi sostenibbli, li jiggarantixxu d-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali; billi l-Istatut ta’ Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali (ICC) jagħti kontribut deċiziv għar-rispett tad-drittijiet tal-bniedem, għal-liġi internazzjonali u għall-ġlieda kontra l-impunità;

               K.

               billi l-pajjiżi kollha u ċ-ċittadini kollha, kif ukoll il-komunità internazzjonali stess, jibbenefikaw minn appoġġ kontinwu għal proċessi demokratiċi; billi qed jikkonfrontaw l-isfidi ta’ bini, restawr u preservazzjoni tad-demokraziji;

         1.   Jindirizza r-rakkomandazzjonijiet li ġejjin lill-Kunsill:

         L-UE fin-NU

               (a)

               biex jikkoordina kemm jista’ jkun, biex jagħti pożizzjonijiet unifikati u jsaħħaħ il-koerenza u l-viżibbiltà tal-UE bħala attur globali fin-NU; biex jilħaq l-aspettattivi tal-membri tan-NU rigward l-abbiltà tal-UE li taġixxi u tagħti riżultati f’waqthom; biex jadotta approċċ wiesa’ u flessibbli fir-rigward tal-pożizzjonijiet fuq il-livell tal-NU dwar il-Politika Estera u ta’ Sigurtà Komuni (PESK) sabiex l-UE tingħata l-kapaċità li taġixxi b’mod rapidu u komprensiv fuq kwistjonijiet relatati mal-PESK;

               (b)

               biex iżid il-kontribuzzjoni tiegħu għax-xogħol tan-NU billi tintlaħaq interpretazzjoni komuni tar-riżoluzzjoni AĠNU dwar il-modi tal-parteċipazzjoni tal-UE fix-xogħol tal-AĠNU u billi jaħdem ma' sħab lejn l-implimentazzjoni bis-sħiħ tagħha; biex jippreżenta rapport lill-Parlament dwar l-applikazzjoni tagħha fil-prattika;

               (c)

               biex jaħdem ma’ Stati Membri tal-UE bl-għan li jtejjeb il-koordinazzjoni, it-trasparenza u l-iskambju ta’ informazzjoni fil-Kunsill ta' Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti (KSNU) u d-difiża tal-pożizzjonijiet u l-interessi tal-UE fil-KSNU minn dawk l-Istati Membri li huma membri ta' dak il-korp, jew, alternattivament, minn rappreżentant tal-UE fuq l-istedina tal-President; biex isaħħaħ l-impatt tal-UE fuq deċiżjonijiet tal-KSNU u biex jgħolli l-profil tal-UE fin-NU dwar kwistjonijiet kruċjali tal-KSNU;

               (d)

               biex jiżgura rappreżentazzjoni b’saħħitha tal-UE fl-istituzzjonijiet tan-NU u aġenziji speċjalizzati kollha;

               (e)

               biex jiżviluppa strateġija fit-tul li timmira lejn sħubija fin-NU u biex ifittex diplomazija pubblika aktar b’saħħitha dwar l-affarijiet tan-NU;

         L-UE u l-governanza globali

               (f)

               biex imexxi ’l quddiem multilateraliżmu effettiv bħala t-tħassib strateġiku prinċipali tal-UE, billi jtejjeb ir-rappreżentanza, it-trasparenza, ir-responsabbiltà, l-effiċjenza u l-effettività tan-NU, bl-għan li tittejjeb il-prestazzjoni tagħha fil-post; biex ifakkar il-ħtieġa li jintlaħaq bilanċ istituzzjonali bejn ir-rwol emerġenti tal-G-20, in-NU u l-aġenziji u l-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali (IFI) tagħha; f’dan ir-rigward, biex itejjeb il-governanza globali u biex ifittex soluzzjonijiet bil-ħsieb li tittejjeb dejjem iktar il-koordinazzjoni bejn il-‘G-formations’ u s-sistema tan-NU, sakemm id-dimensjoni ekonomika tista’ tkun koperta b’mod utli minn dawn il-gruppi, dejjem jekk in-NU iżżomm ir-rwol ċentrali tagħha u tibqa’ l-korp leġittimu għall-azzjoni globali;

               (g)

               biex jinvolvi ruħu b’mod aktar attiv ma' sħab strateġiċi u sħab bilaterali u multilaterali oħra, speċjalment l-Istati Uniti, sabiex jippromwovi soluzzjonijiet effettivi għal problemi li jaffettwaw kemm iċ-ċittadini tal-UE kif ukoll id-dinja f’sens ġenerali, inklużi dawk l-aktar fqar u vulnerabbli;

               (h)

               biex jappoġġja attivament riforma komprensiva tal-KSNU sabiex tissaħħaħ il-leġittimità, ir-rappreżentanza reġjonali u l-effettività tiegħu; biex ifakkar li l-għan li jkun hemm kwartieri tal-UE f’KSNU jibqa’ għan ċentrali u fit-tul tal-Unjoni Ewropea; biex jitlob lir-Rappreżentant Għoli/Viċi President (RGħ/VP) jiżviluppa pożizzjoni komuni tal-Istati Membri għal dan il-fini; biex jikseb dak il-għan fil-futur, biex jaħdem fuq koordinazzjoni minn qabel ta’ pożizzjonijiet fil-Kunsill tal-UE dwar l-introduzzjoni ta’ membri ġodda tal-KSNU u dwar ir-riforma tal-mod kif jittieħdu d-deċiżjonijiet fil-KSNU;

               (i)

               biex jinvolvi aktar ruħu fir-riflessjoni mibdija fl-AĠNU fuq ir-rwol tan-NU fil-governanza dinjija, bl-għan li jittejbu t-trasparenza u l-kooperazzjoni: biex jippromwovi kooperazzjoni akbar bejn l-UE u l-AĠNU;

               (j)

               biex jgħin biex l-AĠNU tingħata ħajja ġdida, inter alia billi jappoġġja x-xogħol tal-Grupp ta’ Ħidma Ad Hoc, billi jiffaċilita dibattiti tematiċi aktar profondi u mmirati lejn ir-riżultati fuq kwistjonijiet topiċi importanti, u permezz ta’ involviment aktar mill-qrib tal-AĠNU ma’ partijiet interessati oħra, inklużi s-soċjetà ċivili u organizzazzjonijiet u forums internazzjonali u reġjonali oħra; biex jenfasizza l-ħtieġa għal aktar simplifikazzjoni tal-aġendi tal-AĠNU u l-kumitati ewlenin tagħha; biex jenfasizza l-fatt li r-rivitalizzazzjoni tista’ tkun żgurata biss jekk l-AĠNU tieħu azzjoni rilevanti u xierqa fuq kwistjonijiet ta’ tħassib komuni għall-komunità internazzjonali;

               (k)

               biex jikkonferma mill-ġdid l-impenn tiegħu li jiżgura li r-riżorsi finanzjarji tan-NU jkunu ġestiti b'mod effiċjenti u effettiv, skont il-prinċipji ta' dixxiplina baġitarja u koerenza, f'konformità mal-ogħla standards internazzjonali;

         Paċi u Sigurtà

      Żamma tal-paċi u konsolidazzjoni tal-paċi

               (l)

               biex isaħħaħ is-sħubija operazzjonali u biex jippromwovi l-koerenza u l-effettività strateġika tal-isforzi kollettivi għall-konsolidazzjoni tal-paċi, inter alia permezz tax-xogħol tal-Kumitat Speċjali dwar l-Operazzjonijiet għaż-żamma tal-Paċi;

               (m)

               biex imexxi ’l quddiem il-kooperazzjoni u jibni sħubiji fil-qasam tal-prevenzjoni ta' konflitti u l-ġestjoni ta' kriżijiet ċivili u militari man-NU, l-OSKE, l-Unjoni Afrikana (UA), il-Lega Għarbija u organizzazzjonijiet internazzjonali u reġjonali oħra, kif ukoll mas-soċjetà ċivili; biex itejjeb il-kapaċitajiet tal-konsolidazzjoni tal-paċi tal-organizzazzjonijiet reġjonali, inter alia permezz tas-sħubiji bejn tlieta, proposti, UE-NU-UA u UE-NU-ECOWAS;

               (n)

               biex jippromwovi l-kollaborazzjoni ta’ atturi differenti fl-arkitettura tal-konsolidazzjoni tal-paċi, b’mod partikolari s-Segretarjat tan-NU, il-KSNU, l-AĠNU, u l-Istati Membri tan-NU involuti f’missjonijiet ta’ konsolidazzjoni tal-paċi; biex ikompli bl-isforzi tiegħu biex jiżgura li l-Istati Membri tal-UE jikkontribwixxu għall-missjonijiet ta’ paċi tan-NU b’kapaċitajiet speċjali, bħal trasport u loġistika, u taħriġ; biex jikkunsidra l-għażla li jniedi operazzjoni militari taħt il-Politika ta' Sigurtà u ta' Difiża Komuni (PSDK), inkluż l-iskjerament possibbli ta’ grupp tattiku biex jiġi qabel missjoni ta’ paċi tan-NU jekk mitlub min-NU, waqt li jagħti attenzjoni speċjali lejn il-protezzjoni tal-membri kollha tal-missjonijiet għaż-żamma tal-paċi u ta' kwalunkwe grupp tattiku; biex jappoġġja l-iżvilupp tal-kapaċità tal-prevenzjoni u tal-immaniġġjar ta’ konflitti kif ukoll tal-medjazzjoni, iż-żamma tal-paċi u l-konsolidazzjoni tal-paċi fuq livelli nazzjonali u sottonazzjonali; biex jippromwovi l-iskambju tan-‘know-how’ u prattiki tajba fost is-sħab;

               (o)

               biex jipprovdi appoġġ għall-Eżami tal-Kapaċità Ċivili tan-NU fl-identifikazzjoni ta’ modi prattiċi għat-tqabbil tad-domanda mal-provvista f’oqsma ta’ kapaċità ċivili kritiċi; biex iħaffef ir-reklutaġġ, jelimina inkompatibilitajiet operattivi u jevita d-duplikazzjoni meta jiġu skjerati kapaċitajiet ċivili tal-PSDK b’appoġġ tal-azzjonijiet tan-NU; biex jesplora għażliet għal skjerament konġunt ta’ timijiet għar-reazzjoni għall-kriżijiet fi ħdan operazzjoni tan-NU f’każijiet fejn ikunu meħtieġa kapaċitajiet ta’ skjerament mgħaġġel;

               (p)

               biex jiżgura l-parteċipazzjoni tan-nisa fl-istadji kollha tal-proċessi tal-paċi u biex jinvolvihom b’mod sistematiku fid-diplomazija preventiva, it-twissija bikrija u l-monitoraġġ tas-sigurtà; biex jiffoka, bi qbil mar-Riżoluzzjoni 1325(2000) tal-KSNU dwar in-Nisa, il-Paċi u s-Sigurtà, fuq il-ħtieġa li jiġu ssimplifikati l-perspettivi tal-ġeneru fil-prevenzjoni tal-kunflitt, iż-żamma tal-paċi, l-operazzjonijiet, l-assistenza umanitarja, ir-rikostruzzjoni wara l-kunflitt u inizjattivi DDR (25); biex jaħdem b'mod attiv biex jiżgura l-implimentazzjoni tar-Riżoluzzjoni 1325 tal-KSNU mill-istati membri kollha tan-NU;

               (q)

               biex jikkoopera man-NU biex jindirizzaw it-theddidiet globali attwali bħat-tibdil fil-klima, il-proliferazzjoni ta’ armi nukleari, il-kriminalità organizzata u t-terroriżmu, u l-pandemiji;

               (r)

               biex jikkontribwixxi għar-riżultat ta’ suċċess u s-segwitu tal-Konferenza tan-NU dwar it-Trattat dwar il-Kummerċ tal-Armi tal-2012 u tal-Konferenza għar-Reviżjoni tal-Programm ta’ Azzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Armi Ħfief u ta’ Kalibru żgħir tal-2012;

      Responsabbiltà għall-Protezzjoni (R2P)

               (s)

               biex jassissti l-istati biex iwettqu r-responsabbiltà tagħhom li jħarsu l-popli tagħhom; jenfasizza l-bżonn għal azzjoni internazzjonali f'waqtha u adegwata għall-prevenzjoni u t-twaqqif tal-ġenoċidju, tindif etniku, reati tal-gwerra u reati kontra l-umanità;

               (t)

               biex jiġġenera aktar progress politiku u internazzjonali fl-implimentazzjoni tal-kunċett R2P f’korpi tan-NU, b’mod partikolari fil-KSNU, l-AĠNU u l-UNHRC, billi jasal għal konklużjonijiet u jitgħallem kemm mill-intervent fil-Libya kif ukoll mill-inabbiltà li tittieħed azzjoni rapida fil-każ tas-Sirja; biex jiffaċilita d-dibattitu dwar kif il-korpi tan-NU, b’mod partikolari l-KSNU, jistgħu jużaw dan il-kunċett biex jiżguraw kooperazzjoni akbar bejn l-istati membri tan-NU waqt kriżijiet; biex imexxi ’l quddiem ir-rwol pożittiv tal-organizzazzjonijiet reġjonali, fl-iżvilupp u l-applikazzjoni ta’ approċċ operazzjonali għar-R2P;

               (u)

               jaħdmu mas-sħab biex jiżguraw li dan il-kunċett jiffoka fuq il-prevenzjoni, il-protezzjoni u r-rikostruzzjoni wara kunflitt, bi qbil mal-diviżjoni bejn tliet partijiet tar-R2P fir-rigward tar-responsabbiltà li tipprevjeni, li tipproteġi u li tibni mill-ġdid; biex jgħin lill-Istati fil-bini tal-kapaċitajiet għal dan il-fini, inter alia billi isaħħaħ il-mekkaniżmi ta' twissija bikrija u l-kapaċitajiet relevanti ta' medjazzjoni tan-NU; biex iħeġġeġ, b’kooperazjoni mal-istati membri tan-NU, l-istabbiliment ta’ punti fokali biex jiġu ssorveljati sitwazzjonijiet ta’ konflitt emerġenti, u biex jibni kapaċitajiet rilevanti f’delegazzjonijiet tal-UE;

               (v)

               jerġgħu jikkonfermaw bil-qawwi l-impenn tal-UE għall-kunċett ta' R2P u biex jagħtu bidu għall-iżvilupp ta' konsensus interistituzzjonali dwar R2P bejn il-Parlament Ewropew, l-SEAE u l-Istati Membri tal-UE li jista' jiżgura azzjoni tal-UE aktar konsistenti fir-rigward ta' kwestjonijiet bħal dawn fil-forums tan-NU;

      Medjazzjoni

               (w)

               biex jippromwovi medjazzjoni bħala għodda kosteffettiva fil-prevenzjoni u s-soluzzjoni tat-tilwim, kif ukoll fil-prevenzjoni ta’ pajjiżi li għadhom kemm ħarġu minn konflitt milli jerġgħu jispiċċaw f’konflitt; biex jiżviluppa linji gwida ta’ medjazzjoni aktar effettivi fil-qasam tar-regola tal-liġi u r-responsabbiltà demokratika;

               (x)

               biex jagħti prijorità u jiżviluppa l-implimentazzjoni ta’ dan l-istrument kif ukoll biex jiżviluppa l-kapaċitajiet ta’ medjazzjoni fis-SEAE, abbażi tal-Kunċett ta’ Tisħiħ tal-Medjazzjoni u l-Kapaċitajiet ta’ Djalogu tal-UE;

               (y)

               biex jikkoopera mill-qrib man-NU u ma’ atturi oħra fil-medjazzjoni; biex jistinka ħalli jintlaħqu sinerġiji fl-attivitajiet ta’ medjazzjoni mad-Dipartiment għall-Affarijiet Politiċi tan-NU (DPA); biex imexxi ’l quddiem sħubijiet u kooperazzjoni bejn organizzazzjonijiet internazzjonali, reġjonali u sottoreġjonali u n-NU, u bejn is-soċjetà ċivili, pereżempju, permezz ta' sħubija konġunta bejn l-UE u n-NU dwar il-kapaċitajiet ta’ medjazzjoni; biex itejjeb il-kondiviżjoni tal-informazzjoni, il-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni sabiex jiżgura l-koerenza u l-kumplimentarjetà tal-isforzi tal-atturi involuti f’medjazzjoni speċifika;

      Ġustizzja Internazzjonali

               (z)

               biex issaħħaħ is-sistema tal-ġustizzja kriminali internazzjonali; jenfasizza l-irwol tal-ICC fil-ġlieda kontra l-impunità u barra minn hekk biex jippromwovi l-ICC bħala l-uniku korp ġudizzjarju permanenti b'ġurisdizzjoni fuq individwi li nsatbu ħatja għal reati tal-gwerra, għal atti kriminali kontra l-unmanità u għall-ġenoċidju, meta l-qrati nazzjonali mhumiex kapaċi jew ma jixtiqux jagħmlu dan;

               (aa)

               biex isaħħaħ il-Qorti Kriminali Internazzjonali (ICC) permezz ta’ appoġġ politiku, diplomatiku, finanzjarju u loġistiku; biex iħeġġeġ l-istati membri tan-NU kollha jingħaqdu mal-Qorti billi jirratifikaw l-Istatut ta' Ruma; biex irawwem kooperazzjoni b'saħħitha bejn il-Qorti u n-NU u l-korpi u l-aġenziji tagħha;

         Drittijiet tal-Bniedem

               (ab)

               biex isaħħaħ l-isforzi internazzjonali bl-għan li jiżgura li d-drittijiet tal-bniedem kollha li jaqgħu taħt il-konvenzjonijiet tan-NU jitqiesu bħala universali, indiviżibbli, interdipendenti u interrelatati; biex jgħin biex jissaħħew il-kapaċitajiet nazzjonali għall-ilħuq tal-obbligi internazzjonali rigward id-drittijiet tal-bniedem; f'dan ir-rigward, jenfasizza l-ħtieġa li jiżgura d-dritt għal-libertà tar-reliġjon u t-twemmin għal kulħadd;

               (ac)

               b'mod attiv jappoġġja l-inizjattiva mmexxija mill-Afrika u r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-Istatus tan-Nisa billi jaħdem lejn l-adozzjoni ta' riżoluzzjoni tal-UNGA fl-2012 bil-ħsieb li tiġi pprojbita mutilazzjoni tal-ġenitali femminili (FGM) madwar id-dinja; jitlob lill-HR/VP u lill-Kummissjoni jagħtu l-akbar prijorità għall-iżgurar tas-suċċess ta' dan il-proċess;

               (ad)

               barra minn hekk jippromwovi l-integrazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fl-aspetti kollha tax-xogħol tan-NU, filwaqt li jafferma mill-ġdid il-fatt li d-drittijiet tal-bniedem huma intrinsikament marbuta mal-għanijiet l-oħra tan-NU dwar is-sigurtà u l-iżvilupp;

               (ae)

               biex jipparteċipa b’mod proattiv fix-xogħol tal-UNHRC billi jisponsorja bis-sħab riżoluzzjonijiet riżoluzzjonijiet, joħroġ stqarrijiet u jipparteċipa fi djalogi u dibattiti interattivi sabiex jiżgura bilanċ aħjar fil-ħidma tal-UNHRC;

               (af)

               biex itejjeb il-kapaċità ta’ twissija bikrija tal-Proċeduri Speċjali billi jipprovdi mekkaniżmu li jippermettilhom li awtomatikament jagħtu bidu għal kunsiderazzjoni ta’ qagħda mill-UNHRC; biex isaħħaħ il-proċess ta’ segwitu għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-Proċeduri Speċjali;

               (ag)

               biex ifittex li jsaħħaħ il-proċess ta’ Eżami Perjodiku Universali (EPU) billi jagħmel rakkomandazzjonijiet fi djalogi bilaterali u multilaterali ma’ stati membri tan-NU, u billi jibbaża dawn id-djalogi fuq u madwar normi u standards internazzjonali;

               (ah)

               biex ikompli l-isforzi tiegħu fil-AĠNU u l-kumitati tagħha fir-rigward tas-sejħa għal moratorju fl-użu tal-piena tal-mewt, li għadha tirċievi appoġġ dejjem ikbar minn numru ta’ pajjiżi li qed jiżdied, u fir-rigward tad-drittijiet tat-tifel jew tifla, tal-midja ħielsa u t-tolleranza reliġjuża; biex jappoġġa l-isforzi kollha biex tinqered it-tortura; b' mod partikolari biex iħeġġeġ l-adozzjoni tal-Protokoll Fakultattiv tal-Konvenzjoni dwar it-Tortura tan-NU;

         Appoġġ għad-demokrazija

               (ai)

               biex jgħin biex jiżgura sjieda tal-proċess demokratiku u l-iżvilupp ta’ kultura ta’ demokrazija u l-istat tad-dritt; biex jespandi l-appoġġ għad-demokrazija lil hinn mill-proċess ta’ elezzjoni sabiex isostnih fit-tul u jkun kapaċi jagħti riżultati tanġibbli liċ-ċittadini; biex jiżgura inklużjoni akbar mill-parlamenti u partiti politiċi fi programmi li jappoġġaw id-demokrazija; biex jenfasizza l-importanza ta' NGOs indipendenti li jistgħu jiffunzjonaw liberament għall-iżvilupp ta' kultura ċivika qawwija;

               (aj)

               biex jiffoka fuq l-inklużjoni soċjali u ekonomika, il-proċessi ta’ tranżizzjoni demokratika u politika/elettorali, il-bini ta’ kapaċità, it-tisħiħ tas-soċjetà ċivili, il-parteċipazzjoni taż-żgħażagħ f’demokrazija parlamentari u l-protezzjoni tal-libertà ta’ espressjoni, libertà ta’ kuxjenza u libertà tar-reliġjon u l-protezzjoni tad-drittijiet tan-nisa, inkluż f'termini tal-parteċipazzjoni tagħhom fil-ħajja pubblika u soċjali, fl-livell kemm ta’ prassi soċjali kif ukoll ta’ leġiżlazzjoni;

               (ak)

               biex jintegra aħjar l-appoġġ għad-demokrazija fl-azzjoni esterna Ewropea; biex jappoġġaw il-governanza demokratika permezz tad-diversi strumenti finanzjarji tiegħu, billi juża ir-riżorsi tad-delegazzjonijiet tal-UE meta jkun possibbli; biex jaħdem globalment u lokalment man-NU u ma’ sħab oħra sabiex isaħħaħ l-istat tad-dritt, iħeġġeġ il-midja indipendenti u jibni u jsaħħaħ l-istituzzjonijiet demokratiċi li jistgħu jagħtu riżultati tajbin;

               (al)

               biex jiżgura li l-mandati tal-missjonijiet taż-żamma tal-paċi jirriflettu l-bżonn għall-appoġġ ta’ missjonijiet ta’ osservazzjoni elettorali u biex jipprovdihom il-mezzi meħtieġa biex tiġi żgurata s-sikurezza tal-osservaturi fuq il-post;

         Żvilupp

               (am)

               biex jintegra l-politiki tal-UE relatati mal-iżvilupp fuq kull livell, sabiex jiġu evitati kontradizzjonijiet bejn politiki li huma favur l-iżvilupp min-naħa waħda u ostakoli għall-iżvilupp tal-pajjiżi sħab fi ftehimiet u forums bilaterali, plurilaterali u multilaterali, min-naħa l-oħra; biex jagħti attenzjoni partikolari lid-drittijiet tal-bniedem u l-implikazzjonijiet tal-iżvilupp fi ftehimiet ta’ kummerċ ħieles u waqt negozjati fil-livell tal-WTO;

               (an)

               biex ikompli jaħdem biex iċ-ċittadini jitqiegħdu fiċ-ċentru tal-proċess tal-iżvilupp; biex isegwi d-Dikjarazzjoni tan-NU dwar id-Dritt għall-Iżvilupp, billi jiffoka fuq passi prattiċi għall-implimentazzjoni tagħha;

               (ao)

               biex jiżgura li ma jitnaqqasx is-sehem globali tal-għajnuna Ewropea mgħotija permezz tal-baġit tal-UE u li din tibqa' ffukata fuq il-faqar u l-ġuħ; biex jikkunsidra li jiddedika 20 % mit-total tal-assistenza tal-UE lil servizzi soċjali bażiċi, kif definiti min-NU, b’enfasi partikolari fuq l-aċċess ħieles u universali għall-kura tas-saħħa primarja u l-edukazzjoni bażika, filwaqt li jiġi kkunsidrat l-appoġġ tal-UE għall-inizjattiva "Edukazzjoni għall-Kulħadd", u l-impenn tiegħu li jaqdi rwol fis-saħħa globali;

               (ap)

               biex jikkontribwixxi għat-tisħiħ tal-koerenza politika fl-iżvilupp u biex itejjeb l-effettività tal-iżvilupp, minħabba li dawn jibqgħu kwistjonijiet ewlenin għall-kisba tal-MDGs;

               (aq)

               biex imexxi u jħaffef l-isforzi fin-NU biex jintlaħqu l-MDGs billi ssir enfasi partikolari fuq dawk l-għanijiet li s'issa l-inqas li sar progress fir-rigward tal-ilħuq tagħhom;

               (ar)

               filwaqt li jibqa' impenjat biex jeqred il-faqar b'kollaborazzjoni mal-komunità internazzjonali, biex jaħdem lejn definizzjoni tal-Aġenda MDG ambizzjuża għal wara l-2015, b'kunsiderazzjoni għall-progress li sar iżda wkoll għall-isfidi li għad iridu jiġu indirizzati;

               (as)

               biex ikompli jsegwi, u jaħdem lejn l-implimentazzjoni sħiħa tar-riżultat tal-Konferenza Rio+20 tan-NU dwar l-Iżvilupp Sostenibbli, inter alia billi jippromwovi l-iżvilupp sostenibbli bħala l-prinċipju ta’ gwida għal żvilupp globali fit-tul;

               (at)

               biex joħloq bord tan-NU ta’ persuni eminenti;

               (au)

               biex isegwi b'mod attiv il-konklużjonijiet adottati f’Busan;

               (av)

               biex jagħti kontribut sinifikanti għall-ġlieda kontra l-ispekulazzjoni tal-ikel u għas-soluzzjoni tal-problema urġenti tal-faqar u l-ġuħ;

               (aw)

               biex jgħati prijorità lis-sigurtà tal-ikel, il-kapaċità produttiva fl-agrikoltura, l-infrastruttura, il-bini tal-kapaċità, it-tkabbir ekonomiku inklużiv, is-swieq favorevoli u n-negozji ġodda, l-aċċess għat-teknoloġiji, u l-iżvilupp uman u soċjali f'LDCs, skont il-Programm ta’ Azzjoni ta' Istanbul u l-konklużjonijiet adottati fit-13-il sessjoni tal-UNCTAD f’Doha fis-26 ta’ April 2012;

               (ax)

               biex itenni l-impenn tiegħu għall-prinċipji ta’ Ruma dwar is-sigurtà tal-ikel; biex jiddeplora l-konsegwenzi tal-ispekulazzjoni fuq il-prodotti tal-ikel;

               (ay)

               biex iħeġġeġ il-pajjiżi li qed jiżviluppaw, bl-appoġġ tad-donaturi internazzjonali, sabiex jieħdu miżuri fuq perjodu ta’żmien twil biex jiżguraw li n-nixfa ma twassalx b'mod inevitabbli għall-ġuħ; biex jimplimentata strateġiji għat-tnaqqis tar-riskju tad-diżastri u sistemi ta’ twissija bikrija;

               (az)

               biex jappoġġa bis-sħiħ ir-rwol ewlieni tan-NU, u partikolarment tal-Uffiċċju tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Koordinazzjoni tal-Affarijiet Umanitarji;

               (ba)

               biex jafferma mill-ġdid l-impenn tal-UE fuq perjodu ta’żmien twil għall-appoġġ tal-benesseri tan-nies fil-Qarn tal-Afrika u biex jiġu indirizzati l-fatturi li jikkawżaw in-nuqqas ta’ sigurtà strutturali fil-qasam tal-ikel u l-konflitti;

         It-tibdil fil-klima, il-protezzjoni u s-sostenibbiltà ambjentali globali

               (bb)

               biex jieħu l-inizjattiva fil-qasam tal-governanza globali fuq il-klima u l-kooperazzjoni internazzjonali dwar it-tibdil fil-klima; biex jikkontribwixxi lejn arkitettura istituzzjonali li hija inklużiva, trasparenti u ekwitabbli li tipprovdi għal rappreżentazzjoni bbilanċjata ta’ pajjżi kemm żviluppati kif ukoll dawk li qed jiżviluppaw tal-korpi governattivi relevanti; biex barra minn hekk ikompli jiżviluppa djalogu mal-atturi ewlenin, bħall-pajjiżi BRICS u l-pajjiżi li qed jiżviluppaw, peress li bidla fil-klima sar element ewlieni tar-relazzjonijiet internazzjonali; biex barra minn hekk ikompli jiżviluppa l-kapaċitajiet tas-SEAE biex ifassal politika ta' diplomazija tal-EU dwar il-klima;

               (bc)

               biex ikompli jagħti s-setgħa liċ-ċittadini fil-governanza ambjentali permezz tal-implimentazzjoni effettiva tal-Prinċipju 10 ta’ Rio; biex f’dan ir-rigward, jespandi d-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus lil hinn mill-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-Nazzjonijiet Uniti (NU/KEE) permezz ta’ konvenzjoni globali jew billi l-Konvenzjoni ta’ Aarhus tinfetaħ għal partijiet barra min-NU/KEE; biex jippromwovi governanza mtejba fl-iżvilupp sostenibbli, inter alia billi jsaħħaħ il-Programm tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Ambjent (UNEP); biex b'mod attiv jikkoopera mas-sħab għal infurzar globali aktar b'saħħtu tal-liġijiet ambjentali;

               (bd)

               biex jagħti spinta lill-pożizzjoni konġunta tal-UA u l-UE favur l-aġġornament tal-UNEP għal aġenzija speċjalizzata tan-NU bil-kwartieri tagħha fin-Najrobi, il-Kenja; biex jindirizza, fi ħdan dan il-qafas istituzzjonali ġdid, il-kwistjonijiet ta’ finanzjament, trasferiment ta’ teknoloġija u l-bini tal-kapaċità għall-iżvilupp sostenibbli;

               (be)

               biex jappoġġja l-bijodiversità u l-protezzjoni tal-klima fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw bi qbil mal-objettivi stabbiliti skont il-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima u l-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika; biex l-ibħra u l-oċeani jsiru wieħed mill-pilastri ewlenin tal-Qafas ta’ Rio, flimkien mal-protezzjoni tal-klima u tal-bijodiversità;

               (bf)

               biex jappoġġa l-parteċipazzjoni attiva tal-Kummissjoni fid-dibattitu li għaddej dwar il-Lakuni fil-Protezzjoni u r-Rispons imnedi mill-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Rifuġjati (UNHCR) bħala parti mid-Djalogu tal-2010 tal-Kummissarju Għoli dwar l-Isfidi fil-Protezzjoni, li huwa mmirat biex itejjeb il-protezzjoni internazzjonali eżistenti għal nies li ġew spostati b’mod sfurzat u li sfaw mingħajr stat; biex jipparteċipa attivament fid-dibattitu dwar it-terminu ‘rifuġjat minħabba t-tibdil fil-klima’ (intiż biex jiddeskrivi nies li huma sfurzati li jitilqu mid-djar tagħhom u jfittxu rifuġju f’pajjiż ieħor bħala konsegwenza tat-tibdil fil-klima), inkluża definizzjoni legali possibli ta’ dan it-terminu, li għad mhuwiex rikonoxxut fil-liġi internazzjonali jew fi ftehim internazzjonali li huwa legalment vinkolanti;

         Kwistjonijiet varji

               (bg)

               biex jippromwovi l-interazzjoni fi kwistjonijiet globali bejn il-gvernijiet u l-parlamenti u jinkoraġġixxi dibattitu dwar ir-rwol globali tal-parlamenti; biex isaħħaħ in-natura demokratika, ir-responsabbiltà u t-trasparenza tal-governanza globali u jippermetti parteċipazzjoni pubblika u parlamentari akbar fl-attivitajiet tan-NU;

         2.   Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lir-RGħ/VP, lill-Kunsill u, għal finijiet ta’ informazzjoni, lill-Kummissjoni.

      (1)  Testi adottati, P7_TA(2011)0255.

      (2)  Testi adottati, P7_TA(2011)0229.

      (3)  Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea 11298/2011.

      (4)  Ir-Riżoluzzjoni A/RES/66/256 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU.

      (5)  Ir-Riżoluzzjoni A/RES/66/209 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU.

      (6)  Ir-Riżoluzzjoni A/RES/66/253 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU.

      (7)  Ir-Riżoluzzjoni A/RES/66/224 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU.

      (8)  Ir-Riżoluzzjoni A/RES/66/223 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU.

      (9)  Ir-Riżoluzzjoni A/RES/66/219 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU.

      (10)  Ir-Riżoluzzjoni A/RES/66/210 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU.

      (11)  Ir-Riżoluzzjoni A/RES/66/163 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU.

      (12)  Ir-Riżoluzzjoni A/RES/66/59 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU.

      (13)  Ir-Riżoluzzjoni A/RES/66/159 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU.

      (14)  Ir-Riżoluzzjoni A/RES/66/151 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU.

      (15)  Ir-Riżoluzzjoni A/RES/66/167 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU.

      (16)  Ir-Riżoluzzjoni A/RES/65/276 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU.

      (17)  Ir-Riżoluzzjoni A/RES/64/236 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU.

      (18)  Testi adottati, P7_TA(2012)0058.

      (19)  Testi adottati, P7_TA(2011)0507.

      (20)  Testi adottati, P7_TA(2011)0334.

      (21)  Testi adottati, P7_TA(2010)0482.

      (22)  ĠU C 99E, 3.4.2012, p. 56.

      (23)  ĠU C 99 E, 3.4.2012, p. 7.

      (24)  ĠU C 124 E, 25.5.2006, p. 549.

      (25)  Id-diżarm, id-demobilizzazzjoni, l-inklużjoni mill-ġdid u reintegrazzjoni.


title: Rakkomandazzjoni Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 23 ta' April 2008 dwar l-istabbiliment ta' Qafas Ewropew tal-Kwalifiki għat-tagħlim tul il-ħajja (Test b'rilevanza għaż-ŻEE)

text:
               6.5.2008

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea

               C 111/1

      RAKKOMANDAZZJONI PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL

   tat-23 ta' April 2008
   dwar l-istabbiliment ta' Qafas Ewropew tal-Kwalifiki għat-tagħlim tul il-ħajja
   (Test b'rilevanza għaż-ŻEE)
   (2008/C 111/01)
   IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TA' L-UNJONI EWROPEA,
   Wara li kkunsidraw it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 149(4), u l-Artikolu 150(4) tiegħu,
   Wara li kkunsidraw il-proposta tal-Kummissjoni,
   Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (1),
   Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni (2),
   Filwaqt li jaġixxu skond il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 251 tat-Trattat (3),
   Billi:

               (1)

               L-iżvilupp u r-rikonoxximent tal-konoxxenza, ħiliet u kompetenza taċ-ċittadini huma kruċjali għall-iżvilupp ta' l-individwu, għall-kompetittività, għall-impjiegi u għall-koeżjoni soċjali fil-Komunità. Tali żvilupp u tali rikonoxximent għandhom jiffaċilitataw il-mobbiltà transnazzjonali għall-ħaddiema u għal min jitgħallem u għandhom jikkontribwixxu għas-sodisfazzjon tar-rekwiżiti fir-rigward tal-provvista u d-domanda fis-suq tax-xogħol Ewropew. L-aċċess għat-tagħlim tul il-ħajja, u l-parteċipazzjoni fih, għal kulħadd, inklużi persuni żvantaġġati, u l-użu tal-kwalifiki għandhom għalhekk jiġu promossi u mtejba fil-livelli nazzjonali u fil-livell Komunitarju.

               (2)

               Il-Kunsill Ewropew ta' Lisbona tas-sena 2000 ikkonkluda li ż-żieda fit-trasparenza tal-kwalifiki għandha tkun waħda mill-komponenti ewlenin meħtieġa sabiex jiġu adattati s-sistemi ta' edukazzjoni u ta' taħriġ fil-Komunità għall-bżonnijiet tas-soċjetà bbażata fuqil-konoxxenza. Barra minn hekk, il-Kunsill Ewropew ta' Barċellona fl-2002 għamel sejħa għall-koperazzjoni aktar mill-qrib fis-settur universitarju u għal titjib fil-metodi tat-trasparenza u tar-rikonoxximent fil-qasam ta' l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali.

               (3)

               Ir-Riżoluzzjoni tal-Kunsill tas-27 ta' Ġunju 2002 dwar it-tagħlim tul il-ħajja (4) stiednet lill-Kummissjoni sabiex, f'koperazzjoni mill-qrib mal-Kunsill u l-Istati Membri, tiżviluppa qafas għar-rikonoxximent tal-kwalifiki kemm għall-edukazzjoni kif ukoll għat-taħriġ, li jibni fuq il-kisbiet tal-proċess ta' Bologna u jippromwovi azzjoni simili fil-qafas tat-taħriġ vokazzjonali.

               (4)

               Ir-rapporti konġunti tal-Kunsill u l-Kummissjoni dwar l-implimentazzjoni tal-programm ta' ħidma “Edukazzjoni u Taħriġ 2010”, adottati fl-2004 u l-2006, saħqu dwar il-ħtieġa li jiġi żviluppat Qafas Ewropew tal-Kwalifiki.

               (5)

               Fil-kuntest tal-proċess ta' Kopenħagen, il-konklużjonijiet tal-Kunsill u r-rappreżentanti tal-gvernijiet ta' l-Istati Membri, imlaqqgħin fil-Kunsill tal-15 ta' Novembru 2004, dwar il-prijoritajiet futuri ta' koperazzjoni Ewropea mtejba fl-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali taw prijorità lill-iżvilupp ta' Qafas Ewropew tal-Kwalifiki li jkun miftuħ u flessibbli, ibbażat fuq it-trasparenza u l-fiduċja reċiproka, li għandu jkun referenza komuni li tkopri kemm l-edukazzjoni kif ukoll it-taħriġ.

               (6)

               Il-validazzjoni ta' riżultati ta' tagħlim mhux formali u informali għandha tiġi promossa f'konformità mal-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-28 ta' Mejju 2004 dwar il-prinċipji Ewropej komuni għall-identifikazzjoni u l-validazzjoni ta' tagħlim mhux formali u informali.

               (7)

               Il-Kunsilli Ewropej ta' Brussell ta' Marzu 2005 u Marzu 2006 saħqu dwar l-importanza ta' l-adozzjoni tal-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki.

               (8)

               Din ir-Rakkomandazzjoni tieħu kont tad-Deċiżjoni Nru 2241/2004/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Diċembru 2004 dwar qafas uniku Komunitarju għat-trasparenza tal-kwalifiki u tal-kompetenzi (Europass) (5) u r-Rakkomandazzjoni 2006/962/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta' Diċembru 2006 dwar kompetenzi ewlenin għat-tagħlim tul il-ħajja (6).

               (9)

               Din ir-Rakkomandazzjoni hija kompatibbli mal-qafas għal Qasam Ewropew għall-Edukazzjoni Superjuri u mad-deskritturi ċikliċi miftiehma mill-ministri għall-edukazzjoni superjuri f'45 pajjiż Ewropew fil-laqgħa tagħhom f'Bergen fid-19 u 20 ta' Mejju 2005 fi ħdan il-Proċess ta' Bolonja.

               (10)

               Il-konklużjonijiet tal-Kunsill dwar l-assigurazzjoni tal-kwalità ta' l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali tat-23 u 24 ta' Mejju 2004, ir-Rakkomandazzjoni 2006/143/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Frar 2006 dwar aktar koperazzjoni Ewropea fl-assigurazzjoni tal-kwalità ta' l-edukazzjoni ogħla (7) u l-istandards u l-linji gwida għall-assigurazzjoni tal-kwalità fil-Qasam ta' l-Edukazzjoni Superjuri Ewropea, miftiehma mill-ministri għall-edukazzjoni superjuri fil-laqgħa tagħhom f'Bergen fihom prinċipji komuni għall-assigurazzjoni tal-kwalità, li għandhom ikunu l-bażi ta' l-implimentazzjoni tal-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki.

               (11)

               Din ir-Rakkomandazzjoni hija mingħajr preġudizzju għad-Direttiva 2005/36/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta' Settembru 2005 dwar ir-rikonoxximent ta' kwalifiki professjonali (8) li tagħti drittijiet u obbligi kemm lill-awtorità nazzjonali rilevanti kif ukoll lill-migrant. Ir-referenzi magħmula għal-livelli tal-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki dwar il-kwalifiki m'għandhomx jinċidu fuq l-aċċess għas-suq tax-xogħol fejn il-kwalifiki professjonali ikunu ġew rikonoxxuti skond id-Direttiva 2005/36/KE.

               (12)

               Din ir-Rakkomandazzjoni għandha l-għan li toħloq qafas komuni ta' referenza li għandu jservi bħala mezz ta' traduzzjoni bejn is-sistemi differenti ta' kwalifiki u l-livelli tagħhom, kemm għall-edukazzjoni ġenerali u superjuri kif ukoll għall-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali. Dan għandu jtejjeb it-trasparenza, il-komparabbiltà u l-portabbiltà tal-kwalifiki taċ-ċittadini mogħtija skond il-prattika fid-diversi Stati Membri. Kull livell ta' kwalifika, bħala prinċipju, għandu jkun jista' jintlaħaq permezz ta' aċċess f'diversi oqsma ta' l-edukazzjoni u tal-karriera. Il-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki għandu, barra minn hekk, jippermetti organizzazzjonijiet internazzjonali settorali sabiex jirrelataw is-sistemi tal-kwalifiki tagħhom ma' punt ta' referenza komuni Ewropew u għalhekk juri r-relazzjoni bejn kwalifiki internazzjonali settorali u sistemi nazzjonali ta' kwalifiki. Din ir-Rakkomandazzjoni għalhekk tikkontribwixxi għal għanijiet usa' fil-promozzjoni tat-tagħlim tul il-ħajja u għal żieda fil-impjegabbiltà, mobbiltà, u integrazzjoni soċjali ta' ħaddiema u ta' min jitgħallem. Il-prinċipji trasparenti ta' l-assigurazzjoni tal-kwalità u l-iskambju ta' informazzjoni għandhom jappoġġaw l-implimentazzjoni tagħha billi jgħinu sabiex tinbena fiduċja reċiproka.

               (13)

               Din ir-Rakkomandazzjoni għandha tikkontribwixxi għall-modernizzazzjoni tas-sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ, għar-relazzjoni bejn l-edukazzjoni, it-taħriġ u l-impjieg u għall-iżvilupp ta' pontijiet bejn it-tagħlim formali, it-tagħlim mhux formali u dak informali, u b'hekk twassal ukoll għall-validazzjoni ta' riżultati ta' tagħlim akkwistati permezz ta' l-esperjenza.

               (14)

               Din ir-Rakkomandazzjoni la tissostitwixxi u lanqas tiddefinixxi s-sistemi nazzjonali tal-kwalifiki u/jew il-kwalifiki nazzjonali. Il-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki ma jiddeskrivix kwalifiki speċifiċi jew kompetenzi ta' individwu, u kwalifiki partikolari għandu jkollhom referenza fil-livell korrett tal-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki permezz tas-sistemi nazzjonali rilevanti tal-kwalifiki.

               (15)

               Din ir-Rakkomandazzjoni, fid-dawl tan-natura non obbligatorja tagħha, tikkonforma mal-prinċipju tas-sussidjarita' billi tappoġġa u tissuplimenta l-attivitajiet ta' l-Istati Membri billi tiffaċilita aktar koperazzjoni bejniethom sabiex tiżdied it-trasparenza u jiġu promossi l-mobbiltà u t-tagħlim tul il-ħajja. Hija għandha tiġi implimentata skond il-leġiżlazzjoni u l-prattika nazzjonali.

               (16)

               Ladarba l-għan ta' din ir-Rakkomandazzjoni, b'mod partikolari l-ħolqien ta' qafas komuni ta' referenza li jservi bħala mezz ta' traduzzjoni bejn is-sistemi differenti ta' kwalifiki u l-livelli tagħhom, ma jistax jintlaħaq suffiċjentement mill-Istati Membri u jista', għalhekk, minħabba l-iskala u l-effetti ta' l-azzjoni kontemplata, jintlaħaq aħjar fil-livell Komunitarju, il-Komunità tista' tadotta miżuri skond il-prinċipju ta' sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat. Skond il-prinċipju ta' proporzjonalità kif stabbilit f'dak l-Artikolu, din ir-Rakkomandazzjoni ma tmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jintlaħaq dak il-għan,

         B'DAN JIRRAKKOMANDAW LI L-ISTATI MEMBRI:

               1.

               jużaw il-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki bħala għodda ta' referenza sabiex jikkomparaw il-livelli tal-kwalifika ta' sistemi ta' kwalifiki differenti u jippromwovu kemm tagħlim tul il-ħajja u opportunitajiet ugwali fis-soċjetà bbażata fuq il-konoxxenza, kif ukoll integrazzjoni akbar tas-suq tax-xogħol Ewropew, waqt li jirrispettaw id-diversità rikka fis-sistemi ta' edukazzjoni nazzjonali;

               2.

               jirrelataw is-sistemi nazzjonali tagħhom tal-kwalifiki mal-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki sa l-2010, b'mod partikolari billi jistabbilixxu r-referenzi b'mod trasparenti mil-livelli tagħhom tal-kwalifiki għal-livelli stabbiliti fl-Anness II, u, fejn ikun il-każ, billi jiżviluppaw l-oqfsa nazzjonali tal-kwalifiki skond il-leġiżlazzjoni u l-prattika nazzjonali;

               3.

               jadottaw miżuri, skond il-każ, sabiex sa l-2012 iċ-ċertifikati ġodda kollha tal-kwalifiki, diplomi u d-dokumenti “Europass” maħruġin mill-awtoritajiet kompetenti jkollhom fihom referenza ċara — permezz tas-sistemi nazzjonali tal-kwalifiki — għal-livell xieraq tal-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki;

               4.

               jużaw approċċ ibbażat fuq ir-riżultati tat-tagħlim meta jiddefinixxu u jiddeskrivu l-kwalifiki, u jippromwovu l-validazzjoni tat-tagħlim mhux formali u informali skond il-prinċipji Ewropej komuni miftiehma espressi fil-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-28 ta' Mejju 2004, waqt li jagħtu attenzjoni partikulari lil dawk iċ-ċittadini li probabbilment ikunu l-aktar suġġetti għall-qgħad jew għal-forom prekarji ta' impjieg, u li għalihom dan il-metodu jista' jżid il-parteċipazzjoni f'tagħlim tul il-ħajja u aċċess għas-suq tax-xogħol;

               5.

               jippromwovu u japplikaw il-prinċipji ta' l-assigurazzjoni tal-kwalità fl-edukazzjoni u fit-taħriġ stabbiliti fl-Anness III meta jirrelataw il-kwalifiki ta' l-edukazzjoni superjuri, ta' l-edukazzjoni vokazzjonali u tat-taħriġ fis-sistemi nazzjonali tal-kwalifiki mal-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki;

               6.

               jinnominaw punti ta' koordinazzjoni nazzjonali, konnessi ma' l-istrutturi rilevanti u r-rekwiżiti ta' l-Istati Membri, sabiex jappoġġaw u sabiex, flimkien ma' awtoritajiet nazzjonali rilevanti, jiggwidaw ir-relazzjoni bejn is-sistemi nazzjonali tal-kwalifiki u l-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki bil-ħsieb li jiġu promossi l-kwalità u t-trasparenza ta' dik ir-relazzjoni.
               Il-kompiti ta' dawn il-punti ta' koordinazzjoni nazzjonali għandhom jinkludu:

                           (a)

                           l-istabbiliment ta' referenzi bejn il-livelli tal-kwalifiki fi ħdan is-sistemi nazzjonali ta' kwalifiki u l-livelli tal-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki deskritti fl-Anness II;

                           (b)

                           l-assigurazzjoni ta' l-użu ta' metodoloġija trasparenti fl-istabbiliment ta' referenzi bejn il-livelli tal-kwalifiki nazzjonali u l-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki sabiex, minn naħa waħda, tkun faċilitata l-komparabbiltà bejniethom u, min-naħa l-oħra, ikun żgurat li d-deċiżjonijiet riżultanti jiġu pubblikati;

                           (c)

                           l-għoti ta' aċċess għall-informazzjoni u ta' gwida lill-partijiet interessati dwar kif il-kwalifiki nazzjonali jirrelataw mal-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki permezz ta' sistemi nazzjonali tal-kwalifiki;

                           (d)

                           il-promozzjoni tal-parteċipazzjoni tal-partijiet interessati rilevanti kollha inklużi, skond il-prattika u l-leġislazzjoni nazzjonali, l-istituzzjonijiet ta' l-edukazzjoni superjuri, ta' l-edukazzjoni vokazzjonali u tat-taħriġ, l-imsieħba soċjali, is-setturi u l-esperti dwar il-paragun u l-użu tal-kwalifiki f'livell Ewropew.

         JAPPROVAW L-INTENZJONI TAL-KUMMISSJONI SABIEX:

               1.

               tappoġġa lill-Istati Membri fit-twettiq tal-kompiti msemmija hawn fuq u l-organizzazzjonijiet internazzjonali settorali fl-użu tal-livelli ta' referenza u l-prinċipji tal-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki kif stabbilit f'din ir-Rakkomandazzjoni, b'mod partikolari billi jiġu ffaċilitati l-koperazzjoni, l-iskambju ta' prattika tajba u l-kontrolli — inter alia permezz ta' reviżjoni volontarja bejn il-pari u proġetti esperimentali taħt programmi Komunitarji, bit-tnedija ta' eżercizzi ta' informazzjoni u konsultazzjoni mal-kumitati ta' djalogu soċjali — u jiġi żviluppat materjal ta' appoġġ u ta' gwida;

               2.

               tistabbilixxi, sa 23 ta' April 2009, grupp konsultattiv dwar il-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki, kompost mir-rappreżentanti ta' l-Istati Membri u jinvolvi l-imsieħba soċjali Ewropej u partijiet interessati oħra, skond il-każ, li jkun responsabbli sabiex jipprovdi koerenza ġenerali u jippomwovi trasparenza fil-proċess ta' riferiment tas-sistemi ta' kwalifiki mal-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki;

               3.

               tistma u tivvaluta, f'koperazzjoni ma' l-Istati Membri u wara li tikkonsulta lill-partijiet interessati konċernati, l-azzjoni meħuda bħala rispons għal din ir-Rakkomandazzjoni, inklużi l-kamp operattiv u t-tul tal-mandat tal-grupp konsultattiv, u sa 23 ta' April 2013, tirrapporta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-esperjenza miksuba u l-implikazzjonijiet għall-futur, inklużi, jekk ikunu meħtieġa, il-konsiderazzjoni mill-ġdid u r-reviżjoni, eventwalment possibbli, ta' din ir-Rakkomandazzjoni;

               4.

               tippromwovi rabtiet mill-qrib bejn il-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki u sistemi attwali u futuri Ewropej għat-trasferiment u l-akkumulazzjoni ta' krediti fl-edukazzjoni superjuri, fl-edukazzjoni vokazzjonali u fit-taħriġ, sabiex ittejjeb il-mobbiltà taċ-ċittadini u tiffaċilita r-rikonoxximent tar-riżultati ta' tagħlim.

      Magħmula fi Strasburgu, 23 ta’ April 2008.

            Għall-Parlament Ewropew

            Il-President

         H.-G. PÖTTERING

            Għall-Kunsill

            Il-President

         J. LANARČIČ

      (1)  ĠU C 175, 27.7.2007, p. 74.

      (2)  ĠU C 146, 30.6.2007, p. 77.

      (3)  Opinjoni tal-Parlament Ewropew ta' l-24 ta' Ottubru 2007 (għadha mhijiex publikata fil-Ġurnal Uffiċjali) u Deċiżjoni tal-Kunsill ta' l-14 ta' Frar 2008.

      (4)  ĠU C 163, 9.7.2002, p. 1.

      (5)  ĠU L 390, 31.12.2004, p. 6.

      (6)  ĠU L 394, 30.12.2006, p. 10.

      (7)  ĠU L 64, 4.3.2006, p. 60.

      (8)  ĠU L 255, 30.9.2005, p. 22. Direttiva kif emendata mid-Direttiva 2006/100/KE tal-Kunsill (ĠU L 363, 20.12.2006, p. 141).

      ANNESS I
      Definizzjonijiet
      Għall-finijiet tar-Rakkomandazzjoni, id-definizzjonijiet li japplikaw huma dawn li ġejjin:

                  (a)

                  “kwalifika” tfisser ir-riżultat formali ta' proċess ta' evalwazzjoni u validazzjoni li jinkiseb meta korp kompetenti jiddetermina li individwu kiseb ir-riżultati tat-tagħlim sal-livelli preskritti;

                  (b)

                  “sistema nazzjonali ta' kwalifiki” tfisser l-aspetti kollha ta' l-attività ta' l-Istati Membri relatati mar-rikonoxximent tat-tagħlim u mekkaniżmi oħra li jorbtu l-edukazzjoni u t-taħriġ mas-suq tax-xogħol u mas-soċjetà ċivili. Dan jinkludi l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' l-arranġamenti istituzzjonali u l-proċessi relatati ma' l-assigurazzjoni tal-kwalità, ma' l-evalwazzjoni u ma' l-għoti tal-kwalifiki. Sistema nazzjonali tal-kwalifiki tista' tkun magħmula minn għadd ta' sub-sistemi u tista' tinkludi qafas nazzjonali tal-kwalifiki;

                  (c)

                  “qafas nazzjonali tal-kwalifiki” tfisser strument għall-klassifikazzjoni tal-kwalifiki skond ta' kriterji għal-livelli speċifikati ta' tagħlim miksub, li jkollu l-għan li jintegra u jikkoordina s-sub-sistemi nazzjonali tal-kwalifiki u jtejjeb it-trasparenza, l-aċċess, il-progress u l-kwalità tal-kwalifiki f'relazzjoni mas-suq tax-xogħol u s-soċjetà ċivili;

                  (d)

                  “settur” tfisser grupp ta' attivitajiet professjonali fuq il-bażi tal-funzjoni ekonomika ewlenija tagħhom, prodott, servizz jew teknoloġija;

                  (e)

                  “organizzazzjoni internazzjonali settorali” tfisser assoċjazzjoni ta' organizzazzjonijiet nazzjonali, inklużi, per eżempju, min iħaddem u korpi professjonali, li tirrappreżenta l-interessi tas-setturi nazzjonali;

                  (f)

                  “riżultati tat-tagħlim” tfisser dikjarazzjonijiet ta' dak li jaf, jifhem u jkun kapaċi jagħmel dak li jitgħallem ladarba jtemm il-proċess tat-tagħlim, li huma definiti f'termini ta' konoxxenza, ħiliet u kompetenza;

                  (g)

                  “konoxxenza” tfisser ir-riżultat ta' l-assimilazzjoni ta' informazzjoni permezz tat-tagħlim. Il-konoxxenza hija l-korp tal-fatti, prinċipji, teoriji u prattika li huwa relatat ma' qasam ta' xogħol jew studju. Fil-kuntest tal-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki, il-konoxxenza hija deskritta bħala teoretika u/jew fattwali;

                  (h)

                  “ħiliet” tfisser il-ħila li tapplika l-konoxxenza u li tuża dak li taf sabiex twettaq kompiti u ssolvi problemi. Fil-kuntest tal-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki, il-ħiliet huma deskritti bħala konoxxittivi (li jinvolvu l-użu tal-loġika, intwizzjoni u ħsieb kreattiv) jew prattiċi (li jinvolvu l-kapaċità manwali u l-użu ta' metodi, materjali, għodda u strumenti);

                  (i)

                  “kompetenza” tfisser il-ħila manifestata ta' l-użu tal-konoxxenza, ħiliet u abbiltajiet personali, soċjali u/jew metodoloġiċi, f'sitwazzjonijiet ta' xogħol jew studju u fl-iżvilupp professjonali u/jew personali. Fil-kuntest tal-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki, “kompetenza” hija deskritta f'termini ta' responsabbiltà u awtonomija.

      ANNESS II
      Deskritturi li jiddefinixxu l-livelli tal-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki (QEK)

                  Kull wieħed mit-8 livelli huwa definit b'sett ta' deskritturi li jindikaw ir-riżultati tat-tagħlim rilevanti għall-kwalifiki f'dak il-livell fi kwalunkwe sistema tal-kwalifiki

                  Konoxxenza

                  Ħiliet

                  Kompetenza

                  Fil-kuntest tal-QEK, il-konoxxenza hija deskritta bħala teoretika u/jew fattwali

                  Fil-kuntest tal-QEK, il-ħiliet huma deskritti bħala konoxxittivi (jinvolvu l-użu tal-loġika, intwizzjoni u ħsieb kreattiv) u prattiċi (li jinvolvu l-kapaċità manwali u l-użu ta' metodi, materjali, għodda u strumenti)

                  Fil-kuntest tal-QEK, kompetenza hija deskritta f'termini ta' responsabbiltà u awtonomija

                  Livell 1
                  Ir-riżultati tat-tagħlim rilevanti għal-Livell 1 huma

                  konoxxenza ġenerali bażika

                  ħiliet bażiċi meħtieġa għat-twettiq ta' kompiti sempliċi

                  xogħol jew studju taħt superviżjoni diretta f'kuntest strutturat

                  Livell 2
                  Ir-riżultati tat-tagħlim rilevanti għal-Livell 2 huma

                  konoxxenza fattwali bażika ta' qasam ta' xogħol jew studju

                  ħiliet konoxxittivi bażiċi u prattiċi meħtieġa għall-użu ta' l-informazzjoni rilevanti sabiex jitwettqu kompiti u sabiex jiġu solvuti problemi ta' rutina permezz ta' regoli u għodod sempliċi

                  xogħol jew studju taħt superviżjoni imma bi grad ta' awtonomija

                  Livell 3
                  Ir-riżultati tat-tagħlim rilevanti għal-Livell 3 huma

                  konoxxenza dwar il-fatti, prinċipji, proċessi u kunċetti ġenerali, fil-qasam tax-xogħol jew ta' l-istudju

                  firxa ta' ħiliet konoxxittivi u prattiċi meħtieġa sabiex jitwettqu kompiti u jissolvew problemi billi jiġu magħżula u applikati metodi bażiċi, għodod, materjali u informazzjoni

                  teħid ta' responsabbiltà għat-twettiq tal-kompiti fix-xogħol jew l-istudju
                  adattament ta' l-imġiba għaċ-ċirkostanzi sabiex jissolvew il-problemi

                  Livell 4
                  Ir-riżultati tat-tagħlim rilevanti għal-Livell 4 huma

                  konoxxenza fattwali u teoretika f'kuntesti wesgħin fil-qasam tax-xogħol jew studju

                  firxa ta' ħiliet konoxxittivi u prattiċi meħtieġa sabiex jiġġeneraw soluzzjonijiet għal problemi speċifiċi f'qasam ta' xogħol jew studju

                  kapaċità li jmexxi lilu nnifsu fi ħdan il-linjigwida tal-kuntesti tax-xogħol jew studju li ġeneralment ikunu mbassra, imma jistgħu jinbidlu
                  superviżjoni tax-xogħol ta' rutina ta' l-oħrajn, u ammont ta' responsabbiltà għall-evalwazzjoni u t-titjib tax-xogħol jew attivitajiet ta' studju

                  Livell 5 (1)

                  Ir-riżultati tat-tagħlim rilevanti għal-Livell 5 huma

                  konoxxenza komprensiva, speċjalizzata, fattwali u teoretika fi ħdan qasam ta' xogħol jew studju u kuxjenza tal-limiti ta' dik il-konoxxenza

                  firxa komprensiva ta' ħiliet prattiċi u konoxxittivi meħtieġa għall-iżvilupp ta' soluzzjonijiet kreattivi għal problemi astratti

                  eżerċizzju ta' tmexxija u superviżjoni f'kuntesti ta' attivitajiet ta' xogħol jew studju fejn hemm bidla mhix imbassra
                  analiżi u żvilupp tar-rendiment personali u ta' l-oħrajn

                  Livell 6 (2)

                  Ir-riżultati tat-tagħlim rilevanti għal-Livell 6 huma

                  konoxxenza avvanzata ta' qasam ta' xogħol jew studju, li tinvolvi fehim kritiku tat-teoriji u l-prinċipji

                  ħiliet avvanzati, li juru kapaċità u innovazzjoni, meħtieġa sabiex isolvu problemi kumplessi u li ma jistgħux jiġu mbassra minn qabel f'qasam ta' xogħol jew studju speċjalizzat

                  immaniġġjar ta' attivitajet jew proġetti tekniċi jew professjonali kumplessi, teħid ta' responsabbiltà għat-teħid tad-deċiżjonijiet f'kuntest ta' xogħol jew studju mhux imbassar
                  teħid ta' responsabbiltà għall-immaniġġjar ta' l-iżvilupp professjonali ta' individwi u gruppi

                  Livell 7 (3)

                  Ir-riżultati tat-tagħlim rilevanti għal-Livell 7 huma

                  għarfien speċjalizzat ferm, li ftit minnu ikun fost l-aktar reċenti f'qasam ta' xogħol jew studju, bħala l-bażi għal ħsieb u/jew riċerka oriġinali
                  kuxjenza kritika ta' kwistjonijiet tal-konoxxenza f'qasam partikolari u bħala interface bejn żewġ oqsma differenti

                  ħiliet speċjalizzati sabiex jissolvew problemi meħtieġa fir-riċerka u/jew l-innovazzjoni sabiex jiġu żviluppati konoxxenza u proċeduri ġodda u sabiex tiġi integrata l-konoxxenza minn oqsma differenti

                  immaniġġjar u trasformazzjoni ta' kuntesti tax-xogħol jew studju li huma kumplessi, ma jistgħux jiġu mbassra u jeħtieġu strateġiji ġodda
                  teħid tar-responsabbiltà għall-kontribuzzjoni tal-konoxxenza u l-prattika professjoni u/jew għar-reviżjoni ta' timijiet ta' rendiment strateġiċi

                  Livell 8 (4)

                  Ir-riżultati tat-tagħlim rilevanti għal-Livell 8 huma

                  konoxxenza mill-aktar avvanzata f'qasam ta' xogħol jew studju u bħala interface bejn żewġ oqsma

                  l-aktar ħiliet u teknika avvanzati u speċjalizzati, inklużi sinteżi u evalwazzjoni, meħtieġa sabiex isolvu problemi kritiċi fir-riċerka u/jew l-innovazzjoni u sabiex jiġu estiżi u ridefiniti l-konoxxenza eżistenti jew il-prattika professjonali

                  wiri ta' awtorità sostanzjali, innovazzjoni, awtonomija, integrità professjonali u impenn sostnut għall-iżvilupp ta' ideat jew proċess mill-aktar avvanzati f'kuntesti ta' xogħol jew studju inkluż ir-riċerka

                  Il-Qafas tal-Kwalifiki tal-Qafas Ewropew ta' l-Edukazzjoni Superjuri jipprovdi deskritturi għal ċikli.
                  Kull deskrittur ta' ċiklu joffri dikjarazzjoni ġenerika ta' l-aspettattivi tipiċi tal-kisbiet u l-abbiltajiet assoċjati mal-kwalifiki li jirrappreżentaw it-tmiem ta' dak iċ-ċiklu.

         (1)  Id-deskrittur għaċ-ċiklu qasir ta' l-edukazzjoni superjuri (fi ħdan l-ewwel ċiklu jew marbut miegħu), żviluppat mill-Inizjattiva Konġunta dwar il-Kwalità bħala parti mill-proċess ta' Barċellona, jikkorrispondi għar-riżultati tat-tagħlim għal-livell 5 tal-QEK.

         (2)  Id-deskrittur għall-ewwel ċiklu fil-Qafas tal-Kwalifiki tal-Qasam Ewropew ta' l-Edukazzjoni Superjuri miftiehem mill-ministri responsabbli għall-edukazzjoni superjuri fil-laqgħa tagħhom li saret f'Bergen f'Mejju ta' l-2005 fi ħdan il-qafas tal-Proċess ta' Bolonja jikkorrispondi għar-riżultati tat-tagħlim għas-6 livell ta' l-EQF.

         (3)  Id-deskrittur għat-tieni ċiklu fil-Qafas tal-Kwalifiki tal-Qasam Ewropew ta' l-Edukazzjoni Superjuri miftiehem mill-ministri responsabbli għall-edukazzjoni superjuri fil-laqgħa tagħhom li saret f'Bergen f'Mejju ta' l-2005 fi ħdan il-qafas tal-Proċess ta' Bolonja jikkorrispondi għar-riżultati tat-tagħlim għas-7 livell ta' l-EQF.

         (4)  Id-deskrittur għat-tielet ċiklu fil-Qafas tal-Kwalifiki tal-Qasam Ewropew ta' l-Edukazzjoni Superjuri miftiehem mill-ministri responsabbli għall-edukazzjoni superjuri fil-laqgħa tagħhom li saret f'Bergen f'Mejju ta' l-2005 fi ħdan il-qafas tal-Proċess ta' Bolonja jikkorrispondi għar-riżultati tat-tagħlim għat-8 livell ta' l-EQF.

      ANNESS III
      Prinċipji komuni għall-assigurazzjoni tal-kwalità fl-edukazzjoni, fl-edukazzjoni vokazzjonali u fit-taħriġ fil-kuntest tal-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki
      Fl-implimentazzjoni tal-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki, l-assigurazzjoni tal-kwalità — li hi meħtieġà għall-assigurazzjoni tar-responsabbilizzazzjoni u tat-titjib fl-edukazzjoni superjuri, fl-edukazzjoni u fit-taħriġ vokazzjonali — għandha titwettaq skond il-prinċipji li ġejjin:

                  —

                  il-linji politiċi u l-proċeduri għall-assigurazzjoni tal-kwalità għandhom ikunu bażilari għal-livelli kollha tal-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki,

                  —

                  l-assigurazzjoni tal-kwalità għandha tkun parti integrali mill-ġestjoni interna ta' l-istituzzjonijiet ta' l-edukazzjoni u tat-taħriġ,

                  —

                  l-assigurazzjoni tal-kwalità għandha tinkludi evalwazzjoni regolari ta' l-istituzzjonijiet, tal-programmi tagħhom jew tas-sistemi tagħhom ta' assigurazzjoni tal-kwalità minn korpi jew aġenziji esterni ta' monitoraġġ,

                  —

                  il-korpi jew l-aġenziji esterni ta' monitoraġġ li jwettqu l-assigurazzjoni tal-kwalità għandhom ikunu suġġetti għal analiżi regolari,

                  —

                  l-assigurazzjoni tal-kwalità għandha tinkludi dimensjonijiet ta' kuntest, ta' kontribut, ta' proċess u ta' rendiment, filwaqt li tenfasizza r-rendiment u r-riżultati tat-tagħlim,

                  —

                  is-sistemi ta' assigurazzjoni tal-kwalità għandhom jinkludu l-elementi li ġejjin: għanijiet u standards ċari u miżurabbli,

                              —

                              linji gwida għall-implimentazzjoni, inkluż l-involviment tal-partijiet interessati,

                              —

                              riżorsi adatti,

                              —

                              metodi konsistenti ta' evalwazzjoni, li jassoċjaw l-awto-evalwazzjoni u l-analiżi esterna,

                              —

                              mekkaniżmi ta' kummenti u proċeduri għat-titjib,

                              —

                              riżultati ta' evalwazzjoni li jkunu ampjament aċċessibbli,

                  —

                  l-inizjattivi ta' assigurazzjoni tal-kwalità fil-livelli internazzjonali, nazzjonali u reġjonali għandhom ikunu kkoordinati sabiex ikunu assigurati s-sorveljanza, il-koerenza, is-sinerġija u l-analiżi tas-sistema kollha,

                  —

                  l-assigurazzjoni tal-kwalità għandha tkun proċess koperattiv fil-livelli u s-sistemi kollha ta' l-edukazzjoni u t-taħriġ, bl-involviment tal-partijiet interessati rilevanti kollha, fi ħdan l-Istati Membri u fil-Komunità kollha,

                  —

                  l-orjentazzjonijiet ta' l-assigurazzjoni tal-kwalità fil-livell Komunitarju jistgħu jipprovdu punti ta' riferiment għall-evalwazzjonijiet u t-tagħlim bejn il-pari.


title: 2012/417/UE: Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tas- 17 ta’ Lulju 2012 dwar l-aċċess għall-informazzjoni xjentifika u l-konservazzjoni tagħha

text:
               21.7.2012

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               L 194/39

         RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUMMISSJONI
   tas-17 ta’ Lulju 2012
   dwar l-aċċess għall-informazzjoni xjentifika u l-konservazzjoni tagħha
   (2012/417/UE)
   IL-KUMMISSJONI EWROPEA,
   Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 292 tiegħu,
   Billi:

               (1)

               Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropa 2020 (1) tagħti prijorità lill-iżvilupp ta’ ekonomija bbażata fuq l-għarfien u l-innovazzjoni.

               (2)

               Il-miri stabbiliti mill-istrateġija Ewropa 2020 huma mogħtija f’aktar dettall b’mod partikolari fl-Inizjattivi Ewlenin “Aġenda Diġitali għall-Ewropa” (2) u “Unjoni tal-Innovazzjoni” (3). Fost l-azzjonijiet li jridu jittieħdu skont l-“Aġenda Diġitali”, ir-riċerka ffinanzjata mill-fondi pubbliċi għandha tinxtered sew billi d-dejta xjentifika u l-kitbiet jiġu ppubblikati permezz ta’ aċċess miftuħ. L-inizjattiva “Unjoni tal-Innovazzjoni” titlob li jiġi stabbilit qafas għal Żona Ewropea tar-Riċerka (ŻER) biex jgħin fit-tneħħija tal-ostakoli għall-mobilità u għall-kooperazzjoni transkonfinali. Din tistabbilixxi li l-aċċess miftuħ għall-pubblikazzjonijiet u d-dejta mir-riċerka ffinanzjata mill-fondi pubbliċi għandu jkun promoss,u l-aċċess għall-pubblikazzjonijiet għandu jsir il-prinċipju ġenerali għall-proġetti ffinanzjati mill-Programmi ta’ Qafas dwar ir-riċerka tal-UE.

               (3)

               Fl-14 ta’ Frar 2007, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar l-informazzjoni xjentifika fl-era diġitali: aċċess, tixrid u konservazzjoni (4), akkumpanjata minn dokument ta’ ħidma tal-persunal. Din tat stampa ġenerali tas-sitwazzjoni attwali fl-Ewropa fir-rigward tal-pubblikazzjoni xjentifika u l-konservazzjoni tar-riżultati tar-riċerka, u teżamina kwistjonijiet organizzazzjonali, legali, tekniċi u finanzjarji rilevanti.

               (4)

               Il-Komunikazzjoni ġiet segwita f’Novembru 2007 mill-Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar l-informazzjoni xjentifika fl-era diġitali: aċċess, tixrid u konservazzjoni. Il-Konklużjonijiet stiednu lill-Kummissjoni biex tesperimenta bl-aċċess miftuħ għall-pubblikazzjonijiet xjentifiċi minn proġetti ffinanzjati mill-programmi ta’ qafas dwar ir-riċerka tal-UE u li jinkludu sett ta’ azzjonijiet li għandhom jittieħdu mill-Istati Membri. Saru avvanzi f’xi wħud mill-oqsma trattati fil-Konklużjonijiet, iżda ma ntlaħqux il-miri kollha u l-progress kien irregolari fost l-Istati Membri. L-azzjoni tal-UE hija meħtieġa biex tisfrutta bl-aħjar mod il-potenzjal tar-riċerka tal-Ewropa.

               (5)

               “Il-politiki tal-aċċess miftuħ” għandhom l-għan li jipprovdu lill-qarrejja, bla ħlas u kmieni kemm jista’ jkun fil-proċess tat-tixrid, aċċess għal pubblikazzjonijiet xjentifiċi vvalutati u dejta tar-riċerka, u li jippermettu l-użu u l-użu mill-ġdid tar-riżultati tar-riċerka xjentifika. Dawn il-politiki għandhom ikunu implimentati billi jqisu l-isfida tad-drittijiet tal-proprjetà intelletwali.

               (6)

               Il-politiki dwar l-aċċess miftuħ għar-riżultati tar-riċerka xjentifika għandhom japplikaw għar-riċerka kollha li tirċievi fondi pubbliċi. Dawn il-politiki huma mistennija jtejbu l-kundizzjonijiet tat-twettiq tar-riċerka billi jnaqqsu d-dupllikazzjoni tal-isforzi u jimminimizzaw il-ħin meħtieġ għat-tiftix ta’ informazzjoni u biex tiġi aċċessata. Dan se jħaffef il-progress xjentifiku u jagħmilha iktar faċli biex issir kooperazzjoni madwar u lil hinn mill-UE. Dawn il-politiki se jwieġbu wkoll għas-sejħiet fi ħdan il-komunità xjentifika għal aktar aċċess għall-informazzjoni xjentifika.

               (7)

               Li jkun possibbli għall-atturi soċjali li jinteraġixxu fiċ-ċiklu tar-riċerka jtejjeb il-kwalità, ir-rilevanza, l-aċċettabbiltà u s-sostenibbiltà tal-eżiti tal-innovazzjoni permezz tal-integrazzjoni tal-apettattivi, il-ħtiġijiet, l-interessi u l-valuri tas-soċjetà. L-aċċess miftuħ huwa fattur ewlieni tal-politiki tal-Istati Membri għar-riċerka u l-innovazzjoni responsabbli billi r-riżultati tar-riċerka jkunu disponibbli għal kulħadd u billi jiġi ffaċilitat l-involviment tas-soċjetà.

               (8)

               In-negozji se jibbenefikaw ukoll minn aċċess usa’ għar-riżultati tar-riċerka xjentifika. B’mod partikolari, l-impriżi żgħar u medji se jtejbu l-kapaċità tagħhom għall-innovazzjoni. Għalhekk, il-politiki dwar l-aċċess għall-informazzjoni xjentifika għandhom jiffaċilitaw ukoll l-aċċess tal-kumpaniji privati għall-informazzjoni xjentifika.

               (9)

               L-Internet biddel b’mod fundamentali d-dinja tax-xjenza u tar-riċerka. Pereżempju, il-komunitajiet tar-riċerka ilhom jesperimentaw b’modi ġodda kif jirreġistraw, jiċċertifikaw, ixerrdu u jikkonservaw pubblikazzjonijiet xjentifiċi. Il-politiki ta’ riċerka u ta’ finanzjament jeħtieġu li jadattaw għal dan l-ambjent ġdid. Għandu jiġi rrakkomandat lill-Istati Membri li jadattaw u jiżviluppaw il-politiki tagħhom dwar l-aċċess miftuħ għall-pubblikazzjonijiet xjentifiċi.

               (10)

               L-aċċess miftuħ għad-dejta tar-riċerka xjentifika jżid il-kwalità tad-dejta, inaqqas il-ħtieġa tar-riċerka doppja, iħaffef il-progress xjentifiku u jgħin fil-ġlieda kontra l-frodi xjentifika. Fl-aħħar rapport tiegħu “Riding the wave: How Europe can gain from the rising tide of scientific data” (5) f’Ottubru 2010, il-Grupp ta’ Esperti ta’ Livell Għoli dwar id-Dejta Xjentifika enfasizza l-importanza kritika tal-qsim u tal-konservazzjoni ta’ dejta affidabbli prodotta matul il-proċess xjentifiku. Għalhekk, il-politika ta’ azzjoni dwar l-aċċess għad-dejta hija urġenti u għandha tiġi rrakkomandata lill-Istati Membri.

               (11)

               Huwa fl-interess pubbliku li jkun hemm konservazzjoni tar-riżultati tar-riċerka xjentifika. Tradizzjonalment kienet taħt ir-responsabbiltà tal-biblijoteki, speċjalment il-biblijoteki nazzjonali ta’ depożitu legali. Il-volum tar-riżultati tar-riċerka ġġenerati qiegħed jikber bil-bosta. Għandu jkun hemm mekkaniżmi, infrastrutturi u soluzzjonijiet software informatiċi li jippermettu l-konservazzjoni fit-tul tar-riżultati tar-riċerka f’forma diġitali. Il-finanzjament sostenibbli għall-konservazzjoni huwa kruċjali peress li l-ispejjeż għall-manutenzjonimanutenzjoni tal-kontenut diġitali għadhom relattivament għoljin. Minħabba l-importanza tal-konservazzjoni għall-użu futur tar-riżultati tar-riċerka, l-istabbiliment jew it-tisħiħ tal-politiki f’dan il-qasam għandu jiġi rrakkomandat lill-Istati Membri.

               (12)

               Il-politiki li jridu jiġu żviluppati mill-Istati Membri għandhom jiġu ddefiniti fuq livell nazzjonali jew subnazzjonali skont is-sitwazzjoni kostituzzjonali u d-distribuzzjoni tar-responsabbiltajiet li jiddefinixxu il-politika ta’ riċerka.

               (13)

               Infrastrutturi elettroniċi solidi li jirfdu s-sistema ta’ informazzjoni xjentifika se jtejbu l-aċċess għall-informazzjoni xjentifika u l-konservazzjoni fit-tul tagħha. Dan jista’ jagħti spinta lir-riċerka kollaborattiva. Skont il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni “Infrastrutturi tal-ICT għax-Xjenza elettronika”, l-infrastrutturi elettroniċi huma mfissra bħala “ambjent li fih ir-riżorsi ta’ riċerka (ħardware, software u l-kontenut (6)) jistgħu jinqasmu jiġu aċċessati minnufih kull fejn ikun meħtieġ biex jippromwovu r-riċerka aħjar u iktar effettiva.” Għalhekk, għandu jiġi rrakkomandat l-iżvilupp ulterjuri ta’ dawn l-infrastrutturi u tal-interkonnessjoni tagħhom fuq livell Ewropew

               (14)

               Il-mixja lejn l-aċċess miftuħ hija impenn dinji, kif muri mill-“Istrateġija rreveduta dwar il-kontribuzzjoni tal-UNESCO għall-promozzjoni tal-aċċess miftuħ għar-riċerka u l-informazzjoni xjentifika” (7) u d-“Dikjarazzjoni tal-OECD dwar l-Aċċess għad-Dejta tar-Riċerka mill-Finanzjament Pubbliku” (8). L-Istati Membri għandhom ikunu parti minn dan l-impenn globali u għandhom ikunu ta’ eżempju billi jżidu ambjent ta’ riċerka miftuħ u kollaborattiv ibbażat fuq ir-reċiproċità.

               (15)

               Minħabba l-istat tranżizzjonali tas-settur tal-pubblikazzjoni, jeħtieġ li l-partijiet interessati jingħaqdu flimkien biex jakkumpanjaw il-proċess ta’ tranżizzjoni u jfittxu soluzzjonijiet sostenibbli għall-proċess ta’ pubblikazzjoni xjentifika.

               (16)

               Fit-12 ta’ Diċembru 2011, il-Kummissjoni adottat pakkett li jikkonsisti f’Komunikazzjoni dwar id-dejta miftuħa, proposta għal Direttiva li temenda d-Direttiva 2003/98/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Novembru 2003 dwar l-użu mill-ġdid ta’ informazzjoni tas-settur pubbliku (9) u regoli ġodda tal-Kummissjoni fuq id-dokumenti li hija għandha. Il-pakkett jippreżenta l-istrateġija tal-Kummissjoni dwar id-dejta miftuħa f’qafas uniku u koerenti, li jħaddan l-azzjonijiet inkluża din ir-Rakkomandazzjoni.

               (17)

               Din ir-Rakkomandazzjoni hija akkumpanjata minn Komunikazzjoni fejn il-Kummissjoni tiddefinixxi l-politika u l-viżjoni tagħha dwar l-aċċess miftuħ għar-riżultati tar-riċerka. Tiddeskrivi l-azzjonijiet li l-Kummissjoni se tieħu bħala korp li jipprovdi l-finanzjament għar-riċerka xjentifika mill-baġit tal-Unjoni.

               (18)

               Flimkien ma’ din ir-Rakkomandazzjoni u l-Komunikazzjoni ta’ akkumpanjament, il-Kummissjoni qed tadotta Komunikazzjoni dwar “Sħubija msaħħa taż-Żona Ewropea tar-Riċerka għall-eċċellenza u għat-tkabbir” fejn tistabbilixxi l-prijoritajiet ewlenin għat-tlestija taż-Żona Ewropea tar-Riċerka, fejn waħda minn dawn il-prijoritajiet hija ċ- ċirkolazzjoni ottimali tal-għarfien xjentifiku, l-aċċess għalih u t-trasferiment tiegħu.

         B’DAN TIRRAKKOMANDA LI L-ISTATI MEMBRI:

      Aċċess miftuħ għall-pubblikazzjonijiet xjentifiċi

               1.

               Jiddefinixxu b’mod ċar il-politiki għat-tixrid tal-pubblikazzjonijiet xjentifiċi li jirriżultaw minn riċerka ffinanzjata mill-fondi pubbliċi, u l-aċċess miftuħ għal dawn il-pubblikazzjonijiet. Dawn il-politiki għandhom jipprovdu għal:

                           —

                           għanijiet u indikaturi konkreti biex ikejlu l-progress,

                           —

                           pjanijiet ta’ implimentazzjoni, li jinkludu l-allokazzjoni ta’ responsabbiltajiet,

                           —

                           ippjanar finanzjarju assoċjat.

                     Jiżguraw li, bħala riżultat ta’ dawn il-politiki:

                           —

                           għandu jkun hemm mill-aktar fis possibbli, aċċess miftuħ għall-pubblikazzjonijiet li jirriżultaw minn riċerka ffinanzjata mill-fondi pubbliċi, preferibbilment b’mod immedjat u f’kull każ mhux aktar tard minn sitt xhur wara d-data tal-pubblikazzjoni, u tnax-il xahar għax-xjenzi soċjali u l-istudji umanistiċi,

                           —

                           is-sistemi ta’ ħruġ ta’ liċenzji għandhom jikkontribwixxu għall-aċċess miftuħ għall-pubblikazzjonijiet xjentifiċi li jirriżultaw minn riċerka ffinanzjata mill-fondi pubbliċi b’mod bilanċjat, f’konformità mal-leġiżlazzjoni applikabbli tad-drittijiet tal-awtur u bla preġudizzju għalija, u jinkoraġġixxu r-riċerkaturi jżommu d-drittijiet tal-awtur tagħhom filwaqt li jagħtu l-liċenzji lill-pubblikaturi,

                           —

                           is-sistema ta’ karriera akkademika għandha tappoġġa u tippremja lir-riċerkaturi li jipparteċipaw f’kultura ta’ skambju tar-riżultati tar-riċerka tagħhom, b’mod partikolari billi jiżguraw l-aċċess miftuħ għall-pubblikazzjonijiet tagħhom u billi jiżviluppaw, jinkoraġġixxu u jużaw mudelli ġodda u alternattivi ta’ valutazzjoni, metrika u indikaturi tal-karriera,

                           —

                           għandha titjieb it-trasparenza, partikolarment billi l-pubbliku jiġi infurmat dwar ftehimiet bejn istituzzjonijiet pubbliċi jew gruppi ta’ istituzzjonijiet pubbliċi u pubblikaturi għall-provvista ta’ informazzjoni xjentifika. Dan għandu jinkludi l-ftehimiet li jkopru l-hekk imsejħa “offerti kbar”, jiġifieri pakketti ta’ abbonamenti għal rivisti stampati u elettroniċi offruti bi prezz imraħħas,

                           —

                           l-impriżi żgħar u medji u r-riċerkaturi mhux affiljati għandu jkollhom l-akbar u l-irħas aċċess possibbli għal pubblikazzjonijiet xjentifiċi tar-riżultati tar-riċerka li jirċievu finanzjament pubbliku.

               2.

               Jiżguraw li l-istituzzjonijiet li jiffinanzjaw ir-riċerka responsabbli għall-immaniġġjar tal-iffinanzjar għar-riċerka pubblika u l-istituzzjonijiet akkademiċi li jirċievu finanzjament pubbliku jimplimentaw il-politiki billi:

                           —

                           jiddefinixxu l-politiki istituzzjonali għat-tixrid tal-pubblikazzjonijiet xjentifiċi u l-aċċess pubbliku għalihom; jistabbilixxu pjanijiet ta’ implimentazzjoni fuq il-livell ta’ dawk li jiffinanzjaw l-istituzzjonijiet,

                           —

                           il-finanzjament meħtieġ ikun disponibbli għat-tixrid (li jinkludi l-aċċess miftuħ), jippermettu mezzi differenti, li jinkludu fejn huwa xieraq, kif ukoll l-infrastrutturi elettroniċi diġitali u metodi oħra ta’ sperimentazzjoni ta’ komunikazzjoni akkademika,

                           —

                           jaġġustaw is-sistema ta’ reklutaġġ u ta’ evalwazzjoni tal-karriera għar-riċerkaturi u s-sistema ta’ evalwazzjoni għall-għoti ta’ fondi għar-riċerka lir-riċerkaturi sabiex jiġu ppremjati dawk li jipparteċipaw fil-kultura ta’ skambju tar-riżultati tar-riċerka tagħhom. Is-sistemi mtejba għandhom jqisu r-riżultati tar-riċerka disponibbli permezz tal-aċċess miftuħ u jiżviluppaw, jinkoraġġixxu u jużaw mudelli ġodda u alternattivi ta’ valutazzjoni, kejl statistiku u indikaturi tal-karriera,

                           —

                           jiggwidaw lir-riċerkaturi dwar kif jikkonformaw mal-politiki ta’ aċċess miftuħ, speċjalment dwar l-immaniġġjar tad-drittijiet ta’ proprjetà intelletwali tagħhom biex jiżguraw l-aċċess miftuħ għall-pubblikazzjonijiet tagħhom,

                           —

                           jmexxu negozjati kongunti mal-pubblikaturi biex jiksbu l-aħjar termini possibbli għall-aċċess tal-pubblikazzjonijiet, li jinkludu l-użu u l-użu mill-ġdid,

                           —

                           jiżguraw li r-riżultati tar-riċerka li tirċievi l-finanzjament pubbliku jistgħu jkunu faċilment identifikabbli b’mezzi tekniċi xierqa, li jinkludu l-metadejta mehmuża ma’ verżjonijiet elettroniċi tar-riżultati tar-riċerka.

      Aċċess miftuħ għad-dejta tar-riċerka.

               3.

               Jiddefinixxu politiki ċari għat-tixrid tad-dejta tar-riċerka li trriżultaw minn riċerka ffinanzjata mill-fondi pubbliċi, u l-aċċess miftuħ għaliha. Dawn il-politiki għandhom jipprovdu għal:

                           —

                           għanijiet u indikaturi konkreti biex ikejlu l-progress,

                           —

                           pjanijiet ta’ implimentazzjoni, li jinkludu l-allokazzjoni ta’ responsabbiltajiet (li jinkludu l-ħruġ ta’ liċenzji b’mod xieraq),

                           —

                           ippjanar finanzjarju assoċjat.

                     Jiżguraw li, bħala riżultat ta’ dawn il-politiki:

                           —

                           id-dejta tar-riċerka li tirriżulta mir-riċerka ffinanzjata mill-fondi pubbliċi ssir pubblikament aċċessibbli, u tkun tista’ tiġi użata u użata mill-ġdid permezz ta’ infrastrutturi elettroniċi diġitali. It-tħassib, b’mod partikolari dwar il-privatezza, is-sigrieti tal-mestier, is-siġurtà nazzjonali, l-interessi kummerċjali leġittimi u d-drittijiet ta’ proprjetà intelletwali għandhom ikunu meqjusa kif xieraq. Kwalunkwe dejta, għarfien u/jew informazzjoni ta’ liema forma jew natura huma, li jiġu miżmuma minn partijiet privati fi sħubija pubblika/privata konġunta qabel l-azzjoni tar-riċerka u li jiġu identifikati bħala tali, ma għandhomx jaqgħu taħt dan l-obbligu,

                           —

                           is-settijiet tad-dejta jkunu faċilment identifikabbli u jistgħu jiġu marbuta ma’ settijiet tad-dejta u pubblikazzjonijiet oħra permezz ta’ mekkaniżmi xierqa, u l-informazzjoni addizzjonali tiġi pprovduta biex tippermettu l-evalwazzjoni u l-użu xierqa tagħhom,

                           —

                           l-istituzzjonijiet responsabbli għall-immaniġġjar tal-iffinanzjar għar-riċerka pubblika u l-istituzzjonijiet akkademiċi li huma ffinanzjati mill-fondi pubbliċi jassistu fl-implimentazzjoni tal-politika nazzjonali billi jwaqqfu mekkaniżmi li jippermettu u jippremjaw l-iskambju tad-dejta tar-riċerka,

                           —

                           il-programmi ta’ grad avvanzat ta’ profili professjonali ġodda fil-qasam tat-teknoloġiji li jimmaniġġjaw id-dejta jiġu promossi u/jew implimentati.

      Konservazzjoni u użu mill-ġdid ta’ informazzjoni xjentifika

               4.

               Jinfurzaw il-konservazzjoni ta’ informazzjoni xjentifika, billi:

                           —

                           jiddefinixxu u jimplimentaw politiki, li jinkludu allokazzjoni tar-responsabbiltajiet għall-konservazzjoni tal-informazzjoni xjentifika, flimkien mal-ippjanar finanzjarju assoċjat, sabiex jiżguraw il-manutenzjoni u l-konservazzjoni fit-tul tar-riżultati tar-riċerka (id-dejta tar-riċerka primarja u r-riżultati kollha l-oħra, inklużi l-pubblikazzjonijiet),

                           —

                           jiżguraw li titwaqqaf sistema effettiva ta’ depożitu għall-informazzjoni xjentifika u elettronika, li tkopri l-pubblikazzjonijiet maħluqa b’mod diġitali u, fejn ikun rilevanti, is-settijiet tad-dejta relatati,

                           —

                           jikkonservaw il-hardwareu s-softwaresoftware meħtieġa biex fil-futur tinqara l-informazzjoni, jew billi l-informazzjoni tiġi ttrasferita għal ambjenti ġodda ta’ software u ħardwer fuq bażi regolari,

                           —

                           irawmu l-kundizzjonijiet għall-partijiet interessati biex joffru servizzi b’valur miżjud ibbażati fuq l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni xjentifika.

      Infrastrutturi elettroniċi

               5.

               Jiżviluppaw aktar l-infrastrutturi elettroniċi li jsostnu s-sistema għat-tixrid ta’ informazzjoni xjentifika billi:

                           —

                           Jappoġġaw infrastrutturi tad-dejta xjentifika għat-tixrid tal-għarfien, tal-istituzzjonijiet tar-riċerka u tal-entitajiet ta’ finanzjament li jindirizzaw l-istadji kollha taċ-ċiklu tal-ħajja tad-dejta. Dawn l-istadji għandhom jinkludu l-akkwiżizzjoni, il-manutenzjoni, il-metadejta, il-provenjenza, l-identifikaturi persistenti, l-awtorizzazzjoni, l-awtentikazzjoni u l-integrità tad-dejta. Jeħtieġu jiġu żviluppati approċċi biex jagħtu dehra u idea komuni tas-sejba tad-dejta gfiddixxiplini kollha, u għalhekk inaqqsu l-medda tat-tagħlim meħtieġa biex tinkiseb il-produttività,

                           —

                           jappoggġaw l-iżvilupp u t-taħriġ ta’ gruppi eżistenti ta’ esperti tad-dejta intensiva tax-xjenza kompjuterizzata, li jinkludu l-ispeċjalisti tad-dejta, it-tekniċi u l-maniġers tad-dejta,

                           —

                           jużaw u jibnu riżorsi eżistenti biex ikunu ekonomikament effiċjenti u biex ikunu innovattivi fl-oqsma tal-għodda tal-analiżi, tal-viżwalizzazzjonijiet, tal-appoġġ għat-teħid ta’ deċiżjoni, tal-għodda tal-mudelli u tal-immudellar, tas-simulazzjonijiet, tal-algoritmi l-ġodda u tas-software xjentifiku,

                           —

                           isaħħu l-infrastruttura tal-aċċess għall-informazzjoni xjentifika l-konservazzjoni tagħa fuq livell nazzjonali, u l-allokazzjoni tal-fondi meħtieġa,

                           —

                           jiżguraw il-kwalità u l-affidabilità tal-infrastruttura, li jinkludu l-użu ta’ mekkaniżmi ta’ ċertifikazzjoni għar-repożitorji,

                           —

                           jiżguraw l-interoperabilità bejn l-infrastrutturi elettroniċi fuq livell nazzjonali u globali.

               6.

               Jiżguraw sinerġiji bejn l-infrastrutturi elettroniċi nazzjonali fuq livell Ewropew u globali billi:

                           —

                           jikkontribwixxu għall-interoperabilità tal-infrastrutturi elettroniċi, b’mod partikolari dawk li jindirizzaw l-iskambju tad-dejta xjentifika, li jqisu l-esperjenzi ma’ proġetti, infrastrutturi u software eżistenti żviluppati fuq livell global u Ewropew,

                           —

                           jappoġġaw sforzi kooperattivi transnazzjonali li jippromwovu l-użu u l-iżvilupp ta’ infrastruttura tat-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni għall-edukazzjoni għolja u r-riċerka.

      Djalogu bejn bosta partijiet interessati fuq livell nazzjonali, Ewropew u internazzjonali

               7.

               Jipparteċipaw fi djalogi bejn il-bosta partijiet interessati fuq livell nazzjonali, Ewropew u/jew internazzjonali dwar kif irawwmu l-aċċess miftuħ għal u l-konservazzjoni ta’ informazzjoni xjentifika. Il-parteċipanti għandhom iħarsu b’mod partikolari lejn:

                           —

                           modi kif jikkollegaw il-pubblikazzjonijiet mad-dejta bażika,

                           —

                           modi kif itejbu l-aċċess u jżommu l-ispejjeż taħt kontroll, eż. permezz ta’ negozjati konġunti mal-pubblikaturi,

                           —

                           indikaturi u biblijometriċi ġodda tar-riċerka li mhux biss ikopru pubblikazzjonijiet xjentifiċi iżda wkoll settijiet tad-dejta u tipi oħra ta’ rizultati mill-attività tar-riċerka u l-prestazzjoni individwali tar-riċerkatur,

                           —

                           sistemi u strutturi ġodda ta’ ppremjar,

                           —

                           il-promozzjoni ta’ prinċipji ta’ aċċess miftuħ u ta’ implimentazzjoni fuq livell internazzjonali, speċjalment fil-kuntest ta’ inizjattivi ta’ kooperazzjoni bilaterali, multilaterali u internazzjonali.

      Koordinazzjoni strutturata tal-Istati Membri fuq livell tal-UE u s-segwitu tar-Rakkomandazzjoni

               8.

               Sal-aħħar tas-sena jinnominaw punt nazzjonali ta’ referenza li l-kompiti tiegħu se jkunu li:

                           —

                           jikkoordina l-miżuri mniżżla f’din ir-Rakkomandazzjoni,

                           —

                           jaġixxi bħala interlokutur mal-Kummissjoni Ewropea dwar mistoqsijiet relatati mal-aċċess għall-informazzjon i xjentifika u l-konservazzjoni tagħha, b’mod partikolari dwar id-definizzjonijiet aħjar tal-prinċipji u l-istandards komuni, il-miżuri ta’ implimentazzjoni u l-modi ġodda ta’ tixrid u ta’ skambju ta’ riċerka fiż-Żona Ewropea tar-Riċerka,

                           —

                           jirrapporta dwar is-segwitu ta’ din ir-Rakkomandazzjoni.

      Reviżjoni u rappurtar

               9.

               Jinfurmaw lill-Kummissjoni, 18-il xahar mill-pubblikazzjoni ta’ din ir-Rakkomandazzjoni f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, u kull sentejn wara dan, dwar kull azzjoni meħuda bi tweġiba għall-elementi differenti ta’ din ir-Rakkomandazzjoni, f’konformità mal-formalitajiet li jridu jiġu definiti u miftiehma. Abbażi ta’ dan, il-Kummissjoni se tirrevedi il-progress magħmul fl-UE biex tivvaluta jekk hemmx il-ħtieġa ta’ azzjoni ulterjuri biex jinkisbu l-għanijiet stipulati f’din ir-Rakkomandazzjoni.

      Magħmul fi Brussell, is-17 ta’ Lulju 2012.

            Għall-Kummissjoni

         Neelie KROES

            Viċi President

      (1)  COM(2010) 2020 finali tat-3.3.2010, disponibbli fuq: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2010:2020:FIN:MT:PDF.

      (2)  COM(2010) 245 finali/2 tas-26.8.2010, disponibbli fuq http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2010:0245:FIN:MT:PDF.

      (3)  COM(2010) 546 finali tas-6.10.2010, disponibbli fuq http://ec.europa.eu/research/innovation-union/pdf/innovation-union-communication_en.pdf#view=fit&pagemode=none.

      (4)  COM(2007) 56 finali tal-14.2.2007; disponibbli fuq http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:52007DC0056:MT:NOT.

      (5)  http://cordis.europa.eu/fp7/ict/e-infrastructure/docs/hlg-sdi-report.pdf.

      (6)  COM(2009), 108 finali.

      (7)  http://www.unesco.org/new/fileadmin/MULTIMEDIA/HQ/CI/CI/images/GOAP/OAF2011/213342e.pdf.

      (8)  http://www.oecd.org/dataoecd/9/61/38500813.pdf.

      (9)  ĠU L 345, 31.12.2003, p. 90.