Avviż Legali Importanti

|

31982L0243

Id-Direttiva tal-Kunsill tal-31 ta’ Marzu 1982 li temenda d-Direttiva 73/405/KEE dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri fejn jirrigwarda l-metodi ta’ l-ittestjar tal-bijodegradabilità ta’ surfactants anjoniċi

Official Journal L 109 , 22/04/1982 P. 0018 - 0030 Finnish special edition: Chapter 15 Volume 3 P. 0234  Spanish special edition: Chapter 13 Volume 12 P. 0135  Swedish special edition: Chapter 15 Volume 3 P. 0234  Portuguese special edition Chapter 13 Volume 12 P. 0135  CS.ES Chapter 15 Volume 01 P. 190  - 202 ET.ES Chapter 15 Volume 01 P. 190  - 202 HU.ES Chapter 15 Volume 01 P. 190  - 202 LT.ES Chapter 15 Volume 01 P. 190  - 202 LV.ES Chapter 15 Volume 01 P. 190  - 202 MT.ES Chapter 15 Volume 01 P. 190  - 202 PL.ES Chapter 15 Volume 01 P. 190  - 202 SK.ES Chapter 15 Volume 01 P. 190  - 202 SL.ES Chapter 15 Volume 01 P. 190  - 202

		Id-Direttiva tal-Kunsilltal-31 ta’ Marzu 1982li temenda d-Direttiva 73/405/KEE dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri fejn jirrigwarda l-metodi ta’ l-ittestjar tal-bijodegradabilità ta’ surfactants anjoniċi(82/243/KEE)IL-KUNSILL TAL-KOMUNITÀ EWROPEA,Wara li kkonsidra t-Trattat li jistabilixxi l-Komunità Ekonomika Ewropea, u partikolarment Artikolu 100 tiegħu,Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni [1],Wara li kkunsida l-opinjoni tal-Parlament Ewropew [2],Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali [3],Billi d-Direttiva tal-Kunsill 73/405/KEE [4] trid tiġi adattata sabiex jiġu kkunsidrati l-aħħar żviluppi fix-xjenza u t-teknoloġija, li għalhekk sar neċessarju:- l-aġġornar tar-riferenzi relatati mal-metodi elenkati f’Artikolu 2,- Iż-żieda ma’ Artikolu 2 ta’ metodu ieħor ta’ kejl li jintuża fir-Renju Unit,- it-titjib tal- "proċedura tat-test ta’ konferma" previst f’każ ta’ tilwma;Billi, skond l-artikolu 4 tad-Direttiva tal-Kunsill 73/404/KEE tat-22 ta’ Novembru 1973 fuq l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri fejn jirrigwarda d-deterġenti [5], għandhom jiġu determinati tolleranzi xierqa għal-kejl tal-bijodegradabilità sabiex tittieħed il-kunsiderazzjoni dovuta tan-nuqqas ta’ serjetà fil-metodi ta’ l-ittestjar li jistgħu jwasslu għal-deċiżjonijiet ta’ ċaħda b’konsegwenzi ekonomiċi importanti; billi deċiżjoni ta’ ċaħda tista’ allura tittieħed fejn ir-riżultati miksuba bil-metodu tat-test speċifikat fl-Artikolu 2 tad-Direttiva 73/405/KEE juru bijodegradabilità ta’ anqas minn 80 %;Billi nqalgħet ftit konfużjoni dwar l-iskop tad-Direttiva 73/405/KEE u huwa neċessarju li jkun ċar kemm jista’ jkun illi d-Direttiva tapplika biss għas-surfactants użati fid-deterġenti; billi huwa anki neċessarju illi jkun ċar kemm jista’ jkun illi huwa l-livell ta’ bijodegradabilità tas-surfactants anjoniċi li jinsabu fid-deterġent, u mhux il-livell ta’ bijodegradabilità tad-deterġent innifsu, li huwa trattat f’Artikolu 2;Billi l-emenda neċessarja u l-amplifikazzjoni ta’ l-Anness tad-Direttiva 73/405/KEE tiġi mwettqa skond il-proċedura stipulata f’Artikolu 3a tagħha,ADOTTA DIN ID-DIRETTIVA:Artikolu 1Id-Direttiva 73/405/KEE hija hawn emendata kif ġej:1. Dan li ġej huwa miżjud ma’ Artikolu 1: "preżenti fid-deterġenti bħalma huma dawk msemmija f’Artikolu 1 tad-Direttiva 73/404/KEE".2. Artikoli 2 u 3 huma mibdula b’dan li ġej:"Artikolu 2Skond Artikolu 4 tad-Direttiva 73/404/KEE dwar, deterġenti, l-Istati Membri għandhom jipprojbixxu t-tpoġġija fis-suq u l-użu fuq it-territorju tagħhom ta’ deterġent jekk il-bijodegradabilità tas-surfactants anjoniċi li tkun tinsab fih hija anqas minn 80 % determinata skond wieħed mill-metodi li ġejjin:- Il-metodu OECD, ippubblikat fir-rapport tekniku tal-OECD tal-11 ta’ Ġunju 1976 fuq il-"Metodu Propost għad-Determinazzjoni tal-Bijodegradabilità tas-Surfactants użat fid-Deterġenti Sintetiċi",- Il-metodu wżat fil-Ġermanja, stabbilit mill-"Verordnung über die Abbaubarkeit — anionischer und nichtionischer grenzflächenaktiver Stoffe in Wasch- und Reinigungsmitteln" tat-30 ta’ Jannar 1977, ippubblikat fil-Bundesgesetzblatt, 1977, l-ewwel Parti, paġna 244, hekk kif dikjarat fir-Regolament li jemenda dak ir-Regolament tat-18 ta’ Ġunju 1980, ippubblikat fil-Bundesgesetzblatt, 1980, l-Ewwel Parti, paġna 706,- il-metodu wżat fi Franza, approvat b’Digriet tat-28 ta’ Diċembru 1977 ippubblikat fil-Journal officiel de la République française tat-18 ta’ Jannar 1978, paġni 514 u 515, u standard sperimentali T 73-260 ta’ Ġunju 1981 ippubblikat mill-"Association française de normalisation" (AFNOR),- il-metodu wżat fir-Renju Unit msejjaħ il-"Porous Pot Test" u deskritt fir-Rapport Tekniku Numru 70 (1978) taċ-Ċentru għar-Riċerka ta’ l-Ilma.Artikolu 3Skond il-proċedura stabbilita f’Artikolu 5(2)tad-Direttiva 73/404/KEE, l-opinjoni tal-laboratorju dwar surfactants anjoniċi trid tkun ibbażata fuq il-metodu ta’ riferenza (proċedura tat-test ta’ konferma) deskritt fl-Anness ta’ din id-Direttiva"3. Għandu jiddaħħal l-Artikolu li ġej:"Artikolu 3aL-emendi meħtieġa sabiex l-Anness jiġi adattat għall-progress tekniku jridu jiġu adottati skond il-proċedura stabbilita f’Artikolu 7b tad-Direttiva 73/404/KEE."4. L-Anness jiġi mibdul bl-Anness ta’ din id-Direttiva.Artikolu 2L-Istati Membri jridu jġibu fis-seħħ id-dispożizzjonijiet meħtieġa sabiex ikunu konformi ma’ din id-Direttiva fi żmien tmientax-il-xahar wara n-notifika u għandhom javżaw minnufih lill-Kummissjoni b’dan.Artikolu 3Din id-Direttiva hija indirizzata lill-Istati Membri.Magħmul fi Brussel, fil-31 ta’ Marzu 1982.F’isem il-KunsillIl-PresidentP. de Keersmaeker[1] ĠU Ċ 112, ta’ l-14.5.1981, p. 4.[2] ĠU Ċ 172, tat-13.7.1981, p. 111.[3] ĠU Ċ 310, tat-30.11.1981, p. 7.[4] ĠU L 347, tas-17.12.1973, p. 53.[5] ĠU L 347, tas-17.12.1973, p. 51.--------------------------------------------------ANNESSDETERMINAZZJONI TAL-BIJODEGRADABILITÀ TAS-SURFACTANTS ANJONIĊIMetodu ta’ riferenza (test ta’ konferma)IL-KAPITOLU 11.1. DefinizzjoniAġenti anjoniċi attivi tal-wiċċ fis-sens ta’ din id-Direttiva huma dawk l-aġenti attivi tal-wiċċ li, wara li jiġu mgħoddija minn sustanzi li jibdlu l-jone katjoniku u anjoniku, jiġu separati permezz ta’ elużjoni frazzjonali u determinati bħala sustanza attiva tal-metilin blu (MBAS) skond il-proċedura analitika deskritta fil-Kapitolu 3.1.2. Tagħmir meħtieġ għall-kejlIl-metodu ta’ kejl jadotta l-impjant żgħir attivat ta’ l-iskart likwidu muri fil-Figura 1, u f’aktar dettal fil-Figura 2.It-tagħmir jikkonsisti f’reċipjent tal-ħażna A għad-drenaġġ sintetiku, pompa sabiex tkejjel id-doża B, reċipjent ta’ arjazzjoni Ċ, reċipjent għas-sediment D, pompa li timbotta l-arja E sabiex jiġi riċiklat l-iskart likwidu attivat, u reċipjent F biex jinġabar l-iskart trattat.Ir-reċipjenti A u F iridu jkunu tal-ħġieġ jew plastik adattat u jesa’ mill-anqas 24 litri. Il-Pompa B trid tipprovdi ġiri kostanti ta’ drenaġġ sintetiku għal ġewwa r-reċipjent ta’ arjazzjoni; waqt it-tħaddim normali dan ir-reċipjent ikun fih 3 litri ta’ spirti mħallta. Kubu ta’ arjazzjoni sintered Ġ jiġi mdendel fir-reċipjent ¬ fil-quċċata tal-kon. Il-kwantità ta’ arja minfuħa ġewwa l-arjatur trid tiġi mkejla permezz ta’ meter li jkejjel il-ġiri tal-arja H.1.3. Drenaġġ sintetikuGħat-test jiġi wżat drenaġġ sintetiku.Dewweb ġewwa kull litru ta’ ilma tal-vit:160mg peptun,110mg estratt tal-laħam,30mg urea CO(NH2)2,7 mg melħ komuni tal-mejda (NaC1),4mg kloru tal-kalċju (CaCl2 · 2H2O),2mg sulfat tal-manjesju (MgSO4 · 7H2O),28 mg ta’ fosfat ta’ l-idroġenu dipotassju (K2HPO4)20 ± 2 mg MBASL-MBAS jiġi estratt mill-prodott li jkun ser jiġi ittestjat bil-metodu mogħti f’Kapitolu 2. Id-drenaġġ sintetiku jiġi ippreparat frisk kuljum.1.4. Preparazzjoni tal-kampjuni1.4.1. Sustanzi mhux imħallta ta’ surfactants jistgħu jiġu eżaminati fl-istat oriġinali. Il-kontenut ta’ l-MBAS irid jiġi determinat sabiex jiġi ippreparat id-drenaġġ sintetiku (1.3).1.4.2. Prodotti ifformulati jiġu analiżżati għall-kontenut tas-sapun u MBAS. Iridu jiġu sottomessi għal estrazzjoni alkoħolika u separazzjoni ta’ l-MBAS (ara Kaptiolu 2). Il-kontenut ta’ l-MBAS ta’ l-estratt irid ikun magħruf sabiex jiġi ippreparat id-drenaġġ sintetiku.1.5. It-tħaddim tat-tagħmir.L-ewwel imla r-reċipjent ta’ arjazzjoni Ċ u r-reċipjent tas-sediment D b’drenaġġ sintetiku. Ir-reċipjent D irid jitpoġġa f’għoli b’mod illi l-volum li jkun jinsab fir-reċipjent ta’ arjazzjoni Ċ ikun ta’ tliet litri.It-tilqim isir bl-introduzzjoni ta’ 3 ml ta’ skart sekondarju ta’ kwalità tajba, li jkun ġie miġbur frisk minn impjant ta’ trattament li jieħu ħsieb, fil-biċċa l-kbira, id-drenaġġ sintetiku. L-iskart irid jinżamm skond kondizzjonijiet aerobiċi fil-perijodu bejn it-teħid tal-kampjuni u l-applikazzjoni. Imbagħad ħaddem l-arjatur Ġ, il-pompa li timbotta l-arja E u l-apparat li jkejjel id-doża B. Id-drenaġġ sintetiku jrid jgħaddi minn ġewwa r-reċipjent ta’ arjazzjoni Ċ bir-rata ta’ litru s-siegħa; dan jagħti ħin medju ta’ żamma ta’ tliet sigħat.Ir-rata ta’ arjazzjoni trid tkun regolata b’mod illi l-kontenut tar-reċipjent Ċ jinżamm kontinwament f’sospensjoni u l-kontenut tal-ossiġnu maħlul ikun ta’ mill-anqas 2 mg/l. Għandhom jittieħdu l-meżżi neċessarji sabiex tiġi evitata l-formazzjoni tar-ragħwa. M’għandhomx jintużaw aġenti ta’ kontra r-ragħwa li jfixklu l-iskart likwidu attivat jew li fihom l-MBAS. Il-pompa ta’ l-arja E trid tkun issettjata b’mod illi l-iskart likwidu attivat mir-reċipjent tas-sediment ikun kontinwament u regolarment riċiklat ġewwa r-reċipjent ta’ arjazzjoni Ċ. Skart likwidu li jkun akkumula madwar il-parti ta’ fuqnett tar-reċipjent ta’ arjazzjoni Ċ, fil-parti ta’ isfelnett tar-reċipjent tas-sediment D, jew ċirkolazzjoni taċ-ċirkuwitu jrid jiġi mqiegħed lura fiċ-ċirkolazzjoni mill-anqas darba kuljum billi jiġi miknus jew b’xi mezz ieħor xieraq. Meta l-iskart likwidu jonqos milli joqgħod, id-densità tiegħu tista’ tiġi miżjuda biż-żieda ta’ porzjonijiet ta’ 2 ml ta’ soluzzjoni ta’ 5 % ta’ klorur tal-ħadid, li tiġi ripetuta skond kemm hemm bżonn.L-iskart mir-reċipjent tas-sediment D jiġi akkumulat ġewwa reċipjent F għal 24 siegħa, u, wara dan, jiġi meħud kampjun wara li jkun ġie mħallat bl-akbar reqqa. Ir-reċipjent F irid imbagħad jiġi mnaddaf b’attenzjoni kbira.1.6. Iċċekkjar tat-tagħmir tal-qiesIl-kontenut ta’ l-MBAS (f’mg/litru) tad-drenaġġ sintetiku jiġi determinat eżatt qabel l-użu.Il-kontenut ta’ l-MBAS (f’mg/litru) ta’ l-iskart miġbur matul 24 siegħa ġewwa r-reċipjent F għandu jiġi determinat b’mod analitiku bl-istess metodu, eżatt wara li jinġabar; jew inkella l-kampjuni jridu jiġu ippreservati, jekk jista’ jkun billi jkunu ffriżatiIl-konċentrazzjonijiet iridu jiġu determinati sa l-anqas 0 71 mg/l MBAS.Bħala kontroll fuq l-effiċjenza tal-proċess, id-domanda ta’ l-ossiġnu kemikali (COD, jew il-karbonju organiku maħlul ta’ l-iskart iffiltrat tal-filamenti tal-ħġieġ magħmulin drapp li jkun akkumula ġewwa r-reċipjent F u tad-drenaġġ sintetiku ffiltrat ġewwa r-reċipjent A, tiġi mkejla mill-anqas darbtejn fil-ġimgħa.It-tnaqqis fis-COD jew fid-DOC għandu jillivella ruħu meta tinkiseb bijodegradazzjoni regolari ta’ l-MBAS bejn wieħed u ieħor darba kuljum, i.e. fl-aħħar tal-perijodu tar- running-in kif jidher f’Figura 3Il-kontenut tas-sustanza niexfa tas-solidi sospiżi fl-iskart likwidu attivat ġewwa t-tank ta’ l-arjazzjoni jrid jiġi determinat darbtejn fil-ġimgħa. (fi g/l). Jekk ikun aktar minn 2 75 g/l, l-iskart likwidu attivat żejjed irid jiġi mwarrab.It-test jiġi mwettaq f’temperatura tal-kamra; din trid tkun kostanti u tinżamm bejn 292 u 297 K (19-24 oC)1.7. Kalkolu tal-bijodegradabilitàIl-perċentwali ta’ degradazzjoni ta’ l-MBAS irid jiġi kkalkolat kuljum fuq il-bażi tal-kontenut ta’ l-MBAS f’mg/litru tad-drenaġġ sintetiku u l-iskart korrispondenti li jkun akkumula ġewwa r-reċipjent F.Id-degradabilità ta’ l-MBAS trid tiġi kkalkolata bħala l-medja aritmetika tal-figuri miksuba matul il-21 ġurnata ta’ wara l-perijodu tar-running-in, matul liema perijodu d-degradazzjoni trid tkun regolari u t-tħaddim ta’ l-impjant mingħajr inkwiet. Fi kwalunkwe każ it-tul tal-perijodu tar-running-in ma’ jridx jaqbes is-sitt ġimgħat.Il-valuri ta’ degradazzjoni ta’ kuljum jiġu kkalkolati sa ’l-eqreb 0 71 % imma r-riżultat finali jiġi mogħti sa’ l-eqreb numru sħiħ.F’ċerti każi jista’ jkun permess illi titnaqqas il-frekwenza tat-teħid tal-kampjuni imma mill-anqas 14 il-riżultat miġbura matul il-21 ġurnata wara l-perijodu tar-running-in għandhom jintużaw sabiex tiġi kalkolata l-medja.IL-KAPITOLU 2TRATTAMENT PRELIMINARI TAL-PRODOTTI LI SER JIĠU ITTESTJATI2.1. Noti preliminari2.1.1. Trattament ta’ kampjuniIt-trattament ta’ aġenti attivi anjoniċi tal-wiċċ u deterġenti ifformulati qabel id-determinazzjoni tal-bijodegradabilità fit-test ta’ konferma huwa:Prodotti | Trattament |Surfactants anjoniċi | xejn |Deterġenti formulati | Estrazzjoni alkoħolika segwita minn separazzjoni tas-surfactants anjoniċi bil-bdil tal-jone |L-iskop ta’ l-estrazzjoni alkoħolika huwa sabiex jiġu eliminati l-ingredjenti li ma jinħallux u li m’humiex organiċi tal-prodott kummerċjali li f’ċerti ċirkostanzi jistgħu jħawdu t-test tal-bijodegradabilità.2.1.2. Proċedura tal-bdil tal-joneL-iżolazzjoni u s-separazzjoni mis-sapun ta’ l-aġenti attivi anjoniċi tal-wiċċ, surfactants li m’humiex joniċi u katjoniċi hija bżonnjuża għal testijiet korretti tal-bijodegradabilità.Din isseħħ b’teknika ta’ bdil ta’ joni bl-użu ta’ reżina ta’ bdil b’pori kbar u kimiċi xierqa, li jneħħu bil-ħasil sustanza li tkun ippenetrat f’sustanza oħra, għal elużjoni frazzjonali. Għalhekk sapun, surfactants anjoniċi u mhux joniċi jistgħu jiġu iżolati bi proċedura waħda.2.1.3. Kontroll analitikuWara li tkun ġiet omoġenizzata, il-konċentrazzjoni tas-surfactants ajnoniċi fid-deterġent sintetiku tiġi determinata skond il-proċedura analitika ta’ l-MBAS. Il-kontenut tas-sapun jiġi determinat b’metodu analitiku xieraq. Din l-analiżi tal-prodotti hija neċessarja sabiex jiġu kkalkolati l-kwantitajiet li hemm bżonn sabiex jiġu ippreparati frazzjonijiet għat-test tal-bijodegradabilità.Estrazzjoni kwantitattiva m’hijiex bżonnjuża; madankollu, mill-anqas 80 % tas-surfactants anjoniċi iridu jiġu maħruġa. Normalment, 90 % jew aktar jiġu miksuba.2.2. Il-PrinċipjuMinn kampjun omoġenju (trabijiet, taħlitiet nixfin u likwidi mnixxfin) jinkiseb ethanol li jkollu fih surfactants, sapun u kostitwenti oħra ta’ alkoħol li jinħallu tal-kampjun ta’ deterġent sintetiku.L-estratt ta’ l-ethanol jiġi evaporizzat sakemm jinxef, maħlul f’taħlita ta’ isopropanol/ilma u s-soluzzjoni miksuba mgħoddija minn taħlita għal bdil tal-katjon/anjon bil-pori kbar li jkunu aċidużi ħafna u li jiġu msaħħna sa’ 323 K (50 °C). Din it-temperatura hija neċessarja sabiex ma’ tħallix li jiġu separati xi aċidi grassi li jistgħu jkunu preżenti fil-meżżi aċidużi.Kull surfactant li m’hijiex jonika tibqa fl-iskart.Aċidi grassi tas-sapun jiġu separati b’elużjoni bl-ethanol li jkollu fih C02. Is-surfactants anjoniċi jiġu mbagħad miksuba bħala melħ ta’ l-ammonju, b’elużjoni permezz ta’ soluzzjoni ta’ isopropanol bl-ilma, ta’ bikarbonat ta’ l-ammonju. Dan il-melħ ta’ l-ammonju jintuża għat-test ta’ degradazzjoni.Surfactants katjoniċi li jistgħu jfixklu t-test tal-bijodegradabilità u l-proċedura analitika, jiġu eliminati bl-użu ta’ l-exchanger katjoniku mqiegħed fuq il-mezz ta’ bdil anjoniku.2.3. Kimiċi u tagħmir2.3.1. Ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija2.3.2. Ethanol, 95 % (v/v)C2H5OH(denaturaliżżant permissibbli: keton metil etile jew metanol)2.3.3. Taħlita ta’ isopropanol/ilma (50/50 v/v):50 parti bil-volum isopropanol (CH3CHOH · CH3) u50 parti bil-volum ilma (2.3.1)2.3.4. Soluzzjoni ta’ dijossidu karboniku fl-ethanol (madwar 0 71 % CO2): Filwaqt illi tuża tubu ta’ trasferiment b’sinter mdaħħla fih, għaddi d-dijossidu karboniku (CO2) minn ġewwa l-ethanol (2.3.2) għal 10 minuti. Uża biss soluzzjonijiet friski.2.3.5. Soluzzjoni ta’ bikarbonat ta’ l-ammonju (60/40 v/v): 0 73 mol NH4HCO3 f’1000 ml ta’ taħlita ta’ isopropanol/ilma li tkun magħmula minn 60 parti bil-volum ta’ isopropanol u 40 parti bil-volum ta’ ilma (2.3.1)2.3.6. Exchanger katjoniku (KAT), aċiduż ħafna, li jirreżisti l-alkoħol (50-100 mesh)2.3.7. Exchanger anjoniku (AAT), bil-pori kbar, Merck Lewatit MP 7080 (70-150 mesh) jew ekwivalenti2.3.8. Aċidu idrokloriku, 10 % HCl (w/w)2.3.9. Flixkun ta’ 2000 ml bil-qiegħ tond b’tapp magħmul minn ħġieġ mitħun u kondenser ta’ rifluss2.3.10. Filtru (li jissaħħan) ta’ ġbid ta’ l-arja b’dijametru ta’ 90 mm għall-karti porużi li wieħed jiffiltra l-likwidu bihom.2.3.11. Flixkun ta’ 2000 ml bil-filtru2.3.12. Kolonni tal-bdil bl-għata ta’ tisħin u vit: tubu ta’ ġewwa b’dijametru ta’ 60 mm u għoli ta’ 450 mm (Figure 4)2.3.13. Banjumarija2.3.14. Forn li jnixxef bil-vakwu2.3.15. Termostat2.3.16. Evaporatur rotatorju2.4. Tħejjija ta’ l-estratt u separazzjoni u aġenti anjoniċi attivi2.4.1 Tħejjija ta’ l-estrattiIl-kwantità ta’ surfactants li hemm bżonn għat-test tal-bijodegradazzjoni huwa ta’ madwar 50 g MBAS.Normalment, il-kwantità ta’ prodott li jrid jiġi estratt ma jeċċedix l-1000 g, imma jista’ jkun neċessarju li jiġu estratti aktar kwantitajiet ta’ kampjuni. Għal raġunijiet prattiċi, il-kwantità ta’ prodott użat irid fħafna mill-każi jkun limitat għal 5000 g meta jkunu qed jiġu ippreparati l-estratti għat-test tal-bijodegradazzjoni.L-esperjenza wriet illi jeżistu vantaġġi meta jintuża numru żgħir ta’ estrazzjonijiet aktar milli estrazzjoni waħda kbira. Il-kwantitajiet ta’ l-exchanger speċifikati huma iddisinjati għal kapaċità ta’ produzzjoni ta’ 600-700 mmoles ta’ surfactants u sapun.2.4.2. Iżolazzjoni ta’ kostitwenti li jinħallu fl-alkoħolŻid 250 g tad-deterġent sintetiku li jkun ser jiġi analizzat ma 1250 ml ethanol, saħħan it-taħlita sa ma tagħli u ħalli jitgħalla bil-metodu tal-fluss għal siegħa waqt li thawwad. Għaddi s-soluzzjoni alkoħolika taħraq minn ġewwa filtru tal-ġbid ta’ l-arja bil-pori mhux raffinati msaħħan sa 323 K (50 oC) u iffiltra malajr. Aħsel il-flixkun u l-filtru li jiġbed l-arja b’madwar 200 ml ta’ ethanol jaħraq. Iġbor il-filtrat u l-ħasliet tal-filtru ġewwa flixkun bil-filtru.Fil-każ ta’ taħlitiet jew prodotti likwidi li jridu jiġu analizzati, kun żgur li l-kampjun ma jkunx fih aktar minn 55 g ta’ surfactant anjonika u 35g sapun. Ħalli dan il-kampjun mwieżen jevapora sa ma jinxef. Dewweb il-fdal f’2000 ml ethanol u ipproċedi kif spjegat hawn fuq.Fil-każ ta’ trabijiet li jkollhom densità evidenti baxxa (evapora l-filtrat ta’ l-ethanol sakemm jinxef, jekk jista’ jkun permezz ta’ evaporatur rotatorju. Irrepeti l-proċess jekk ikun jinħtieġ kwantità akbar ta’ estratt. Dewweb il-fdal ġewwa taħlita ta’ 5000 ml isopropanol/ilma.2.4.3. Preparazzjoni ta’ kolonni ion-exchangeKolonna tal-exchange katjonikuQiegħed 600 ml reżina ta’ l-exchange katjoniku (2.3.6) ġewwa tazza biż-żennuna ta’ 3000 ml u għatti billi żżid 2000 ml aċidu idrokloriku (2.3.8). Ħalli joqgħod għal mill-anqas sagħtejn, u ħawwad kultant. Ferra’ l-aċidu mingħajr ma tqanqal il-fond u ttrasferixxi r-reżina ġewwa l-kolonna (2.3.12) permezz ta’ ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija. Il-kolonna jrid ikollha tapp tal-ħġieġ u s-suf. Aħsel il-kolonna bl-ilma, bil-kostitwenti joniċi mneħħija, bir-rata ta’ 10-30 ml/min sakemm l-eluate ikun ħieles mill-klorur. Qanqal l-ilma b’taħlita ta’ 2000 ml isopropanol/ilma (2.3.3) bir-rata ta’ 10-30 ml/min. Il-kolonna ta’ l-exchange issa hija lesta biex taħdem.Kolonna Anion-exchangeQiegħed 600 ml ta’ reżina anion-exchange (2.3.7) ġewwa tazza biż-żennuna ta’ 3000 ml u għatti billi żżid 2000 ml ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija. Ħalli r-reżina tintefaħ għal mill-anqas sagħtejn. Ittrasferixxi r-reżina ġewwa l-kolonna permezz ta’ ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija. Il-kolonna jrid ikollha tapp tal-ħġieġ u s-suf.Aħsel il-kolonna b’soluzzjoni ta’ 0 73 M bikarbonat ta’ l-ammonju (2.3.5) sakemm ma jkunx hekk aktar klorur. Dan ikun jinħtieġ soluzzjoni ta’ madwar 5000 ml. Erġa’ aħsel b’2000 ml ta’ ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija. Qanqal l-ilma b’taħlita ta’ 2000 ml isopropanol/ilma (2.3.3) bir-rata ta’ 10-30 ml/min. Il-kolonna-exchange issa hija fil-forma OH u lesta sabiex titħaddem.2.4.4. Proċedura tal-Ion-exchangeQabbad il-kolonni exchange b’mod illi l-kolonna tal-katjon exchange tiġi mqiegħda fuq il-kolonna tal-anjon exchange. Saħħan il-kolonni exchange sa 323 K (50 oC) bl-użu tal-kontroll termostatiku. Saħħan 5000 ml tas-soluzzjoni miksuba f’sezzjoni 2.4.2. sa 333 K (60 oC) u għaddi s-soluzzjoni minn ġewwa l-kumbinazzjoni ta’ l-exchanger b’rata ta’ 20 ml/min. Aħsel il-kolonni b’taħlita ta’ 1000 ml isopropanol/ilma (2.3.3).Sabiex tikseb l-aġenti attivi ajoniċi tal-wiċċ (MBAS), skonnettja l-kolonna tal-KAT Bl-użu ta’ soluzzjoni ta’ 5000 ml ethanol/CO2 (323 K; 50 oC) (2.3.4), neħħi bil-ħasil l-aċidi grassi tas-sapun barra mill-kolonna tal-KAT. Warrab is-soluzzjoni li tkun tneħħiet bl-elużjoni.Imbagħad neħħi bil-ħasil l-MBAS barra mill-kolonna ta’ l-AAT b’soluzzjoni ta’ 5000 ml bikarbonat ta’ l-ammonju (2.3.5). Evapora s-soluzzjoni li tkun tneħħiet bl-elużjoni sakemm tinxef fuq banju ta’ l-istim jew fuq evaporatur rotatorju. Il-fdal ikun fih l-MBAS (bħala melħ ta’ l-ammonju) u possibbilment anjoniċi li ma’ humiex surfactants li m’għandhom l-ebda effett detrimentali fuq it-test tal-bijodegradazzjoni. Żid ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija mal-fdal sakemm jinkiseb volum definit u iddetermina l-kontenut ta’ l-MBAS f’alikwot bħal f’Kapitolu 3. Is-soluzzjoni tintuża bħala soluzzjoni standard tad-deterġenti sintetiċi anjoniċi għat-test tad-bijodegradazzjoni. Is-soluzzjoni għandha tinżamm f’temperatura taħt il-278 K (5 oC).2.4.5. Riġenerazzjoni ta’ reżini ta’ l-ion-exchangeL-exchanger katjoniku jiġi mwarrab wara l-użuIr-reżina ta’ l-anion-exchange tiġi riġenerata billi kwantità addizzjonali ta’ soluzzjoni ta’ bikarbonat ta’ l-ammonju (2.3.5) tiġi mgħoddija l-isfel fil-kolonna b’rata ta’ fluss ta’ madwar 10 ml/min sakemm is-soluzzjoni li titneħħa bl-elużjoni tkun ħielsa mis-surfactants anjoniċi (test tal-metilin blu). Imbagħad għaddi ’l isfel taħlita ta’ 2000 ml isopropanol/ilma (2.3.3) ġewwa l-anion exchanger sabiex jinħasel. L-anion exchanger huwa mill-ġdid lest sabiex jitħaddem.IL-KAPITOLU 3DETERMINAZZJONI TA’ L-AĠENTI AJNONIĊI ATTIVI TAL-WIĊĊ FIT-TEST TAL-BIJODEGRADABILITÀ3.1. Il-PrinċipjuIl-metodu huwa bbażat fuq il-fatt illi il-metilin blu fil-kuluranti katjoniku jifforma salts blu bis-surfactants anjoniċi li jistgħu jiġu mneħħija bil-kloroform. Sabiex jiġu eliminati interferenzi, l-estrazzjoni l-ewwel tiġi magħmula mis-soluzzjoni alkalina u l-estratt jiġi imbagħad imħawwad b’soluzzjoni ta’ metilin aċiduża blu. Il-kapaċità assorbenti tal-fażi organika li tkun ġiet separata tiġi kalkulata b’mod fotometriku bil-wavelength ta’ assorbiment massimu ta’ 650 nm.3.2. Reaġenti u tagħmir3.2.1. Soluzzjoni tal-buffer pH 10:Dewweb 24 g bikarbonat tas-sodju (NaHCO3) AR u 27 g soder anidru (Na2CO3) AR f’ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija u iddilwixxi sa 1000 ml.3.2.2. Soluzzjoni tal-metilin blu newtrali:Dewweb 0735 g metilin blu (AR) f’ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija u iddilwixxi sa 1000 ml Ipprepara s-soluzzjoni mill-anqas 24 siegħa qabel l-użu. Il-kapaċità assorbenti tal-fażi vojta tal-kloroform, mkejla mal-kloroform, ma tridx teċċedi 0 7015 kull cm ta’ ħxuna ta’ saff għal 650 nm.3.2.3. Soluzzjoni ta’ metilin aċiduża blu:Dewweb 0735 g ta’ metilin blu (AR) ġewwa 500 ml ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija u ħallat ma 6 75 ml H2SO4 (d = 1784 g/ml). Iddilwa sa 1000 ml bl-ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija. Ipprepara s-soluzzjoni mill-anqas 24 siegħa qabel l-użu. Il-kapaċità assorbenti tal-fażi vojta tal-kloroform, mkejla mal-kloroform, ma tridx teċċedi 0 7015 kull cm ta’ ħxuna ta’ saff għal 650 nm.3.2.4. Kloroform (Trichloromethane) (AR) distillat frisk3.2.5. Ester metil ta’ aċidu sulfoniku benżin dodecyl3.2.6. Soluzzjoni ta’ hydroxide tal-potassju ta’ l-ethanol, KOH 0 71 M3.2.7. Ethanol pur, C2H5OH3.2.8. Aċidu sulforiku, H2SO4 0 75 M3.2.9. Soluzzjoni ta’ fenolftalin:Dewweb gramma ta’ fenolftalin ġewwa 50 ml ethanol u żid 50 ml ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija filwaqt illi tibqa’ tħawwad kontinwament. Iffiltra kull materja solida miksuba li tkun ssolidifikat ruħha mis-soluzzjoni.3.2.10. Aċidu idrokloriku metanoliku: 250 ml aċidu idrokloriku AR u 750 ml metanol3.2.11. Lembut li jissepara, 250 ml3.2.12. Flixkun immarkat b’unitajiet ta’ kejl, 50 ml3.2.13. Flixkun immarkat b’unitajiet ta’ kejl, 500 ml3.2.14. Flixkun immarkat b’unitajiet ta’ kejl, 1000 ml3.2.15. Flixkun bil-qiegħ tond b’tapp magħmul minn ħġieġ mitħun u kondenser ta’ rifluss, 250 ml; frak jagħlu3.2.16. meter pH3.2.17. Fotometru għall-kejl sa 650 nm, b’ċelluli minn 1 sa 4 cm3.2.18. Karti porużi li wieħed jiffiltra l-likwidu bihom ta’ grad kwalitattiv3.3. Il-proċeduraIl-kampjuni ta’ l-analiżi m’għandhomx jittieħdu minn ġewwa saff ta’ ragħwa.Wara li jkun ġie mnaddaf bir-reqqa bl-ilma, it-tagħmir użat għall-analiżi jrid jiġi mlaħlaħ sewwa bl-aċidu idrokloriku metaniloku (3.2.10)u mbagħad bl-ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija, qabel ma jintuża.Iffiltra l-materjal ta’ l-iskart attivat li jitferragħ’ il ġewwa u’ l barra mill-impjant, sabiex jiġi eżaminat eżatt mat-teħid tal-kampjuni. Warrab l-ewwel 100 ml tal-filtrati.Qiegħed volum mkejjel tal-kampjun, jekk hemm bżonn newtraliżżat, ġewwa lembut li jissepara ta’ 250 ml (3.2.11). Il-volum tal-kampjun irid jesa’ bejn 20 u 150 μg tal-MBAS. Jista’ jintuża sa 100 ml tal-kampjun fil-parti t-isfel tal-kontenut ta’ l-MBAS. Meta jintużaw anqas minn 100 ml, iddilwixxi sa 100 ml bl-ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija. Mal-kampjun żid 10 ml ta’ soluzzjoni tal-buffer (3.2.1), 5 ml soluzzjoni ta’ metilin newtrali blu (3.2.2) u 15 ml ta’ kloroform (3.2.4). Ħallat it-taħlita b’mod uniformi u mhux b’saħħa kbira għal minuta. Wara l-fażi tas-separazzjoni, ferragħ s-saff tal-kloroform ġewwa t-tieni lembut ta’ separazzjoni li jkun fih 110 ml ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija u 5 ml ta’ soluzzjoni ta’ metilin aċiduż blu (3.2.3). Ċaqlaq it-taħlita għal minuta. Għaddi s-saff tal-kloroform minn filtru tal-qoton-suf, li jkun ġie mnaddaf qabel u mxarrab bil-kloroform, ġewwa flixkun immarkat b’unitajiet ta’ kejl (3.2.12).Iġbed is-soluzzjonijiet aċidużi u alkalini għal tliet darbiet, bl-użu ta’10 ml ta’ kloroform għat-ieni u t-tielet estrazzjonijiet. Iffiltra l-estratti magħqudin tal-kloroform mill-istess filtru tal-qoton-suf u ddilwixxi sal-marka fil-flixkun ta’ 50 ml (3.2.12) bi kloroform użat sabiex ikun reġa’ nħasel il-qoton-suf. Kejjel il-kapaċità assorbenti tas-soluzzjoni tal-kloroform permezz ta’ fotometru b’ 650 nm ġewwa ċelluli 1 sa 5 cm kontra l-kloroform. Agħmel kalkolu xjentifiku, mingħajr kampjun biex jiġi ivverifikat in-nuqqas ta’ l-effetti tar-reaġenti, għall-proċedura kollha3.4. Kurva tal-kalibrarIpprepara soluzzjoni ta’ kalibrar mis-sustanza standard tal-ester metil ta’ aċidu sulfoniku benżin dodecyl (tip tetrapropylene mol. wt. 340) wara l-bdil ta’ l-ester f’aċidu ġewwa l-melħ tal-potassju. L-MBAS hija kkalkulata bħala sulfonat tas-sodju benżin dodecyl (mol. wt. 348).Permezz ta’ pipetta li tqis bir-reqqa, iżen 400 sa 450 mg ta’ ester metil ta’ aċidu sulfoniku benżin dodecyl (3.2.5) sa l-eqreb 0 71 mg ġewwa flixkun bil-qiegħ tond u żid 50 ml ta’ soluzzjoni ta’ hydroxide tal-potassju ta’ l-ethanol, (3.2.6) u xi ftit frak jagħlu. Wara l-immuntar tal-condenser ta’ rifluss, għalli għal siegħa. Wara li tħallih jiksaħ, aħsel il-condenser u l-ħġieġ mitħun b’madwar 30 ml ta’ ethanol, u żid dawn il-ħasliet mal-kontenut tal-flixkun. Iddoża s-soluzzjoni b’aċidu sulforiku mal-fenolftalin sakemm jiġi bla kulur. Ittrasferixxi din is-soluzzjoni għal flixkun ta’ 1000 ml immarkat b’unitajiet ta’ kejl (3.2.14), iddilwixxi sal-marka bl-ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija u ħallat.Parti minn din il-ħażna ta’ surfactants tiġi mbagħad dilwita aktar. Naqqas 25 ml, ittrasferixxi fi flixkun ta’ 500 ml immarkat b’unitajiet ta’ kejl (3.2.13), iddilwixxi sal-marka bl-ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija u ħallat.F’din is-soluzzjoni standard jinsabu:mg MBAS kull ml, fejn E huwa l-kampjunSabiex tiġi stabbilita kurva ta’ kalibrar, naqqas 1, 2, 4, 6, 8 ml minn tas-soluzzjoni standard minn kull wieħed u ddilwihom sa 100 ml bl-ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija. Imbagħad ipproċedi hekk kif imniżżel fis-sezzjoni 3.3 inkluż test xjentifiku.3.5. Kalkolu tar-riżultatiL-ammont ta’ surfactant anjonika (MBAS) fil-kampjun jiġi moqri mill-kurva ta’ kalibrar (3.4). Il-kontenut ta’ l-MBAS fil-kampjun huwa mogħti b’dan li ġej:= MBAS mg/ 1fejn V = volum f’ml tal-kampjun użat.Esprimi r-riżultati bżala sulfonat tas-sodju benżin dodecyl (MW 348).3.6. L-Espressjoni tar-riżultatiEsprimi r-riżultati bħala MBAS mg/l sa l-eqreb 0 71.+++++ TIFF +++++A. Reċipjent tal-ħażnaB. Apparat li jkejjel.C. Spazju ta’ arjazzjoni (li tesgħa tliet litri)D. Reċipjent tas-sediment.E. Pompa li timbotta l-arjaF. ReċipjentG. Arjatur sinteredH. Meter li jkejjel il-ġiri ta’ l-arja+++++ TIFF ++++++++++ TIFF +++++Kalkolu tal-bijodegradabilità — Test ta’ konferma+++++ TIFF +++++Kolonna ta’ exchange imsaħħna(Qisien f’millimetri)--------------------------------------------------


title: Id-Direttiva 2003/108/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-8 ta’ Diċembru 2003 li temenda d-Direttiva 2002/96/KE dwar skart ta’ tagħmir elettriku u elettroniku (STEE)

text:
Avviż Legali Importanti

|

32003L0108

Official Journal L 345 , 31/12/2003 P. 0106 - 0107

		Id-Direttiva 2003/108/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsilltat-8 ta’ Diċembru 2003li temenda d-Direttiva 2002/96/KE dwar skart ta’ tagħmir elettriku u elettroniku (STEE)IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TA’ L-UNJONI EWROPEAWara li kkonsidraw it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u partikolarment l-Artikolu 175(1) tiegħu,Wara li kkonsidraw il-proposta tal-Kummissjoni,Wara li kkonsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekomomiku u Soċjali Ewropew [1],Wara li kkonsultaw lill-Kumitat tar-Reġjuni,Waqt li jaġixxu skond il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 251 tat-Trattat [2],Billi:(1) Waqt il-proċedura ta’ adozzjoni dwar id-Direttiva 2002/96/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta’ Jannar 2003 dwar skart ta’ tagħmir elettriku u elettroniku (STEE) [3] kien hemm xi tħassib dwar il-possibilt_ ta’ implikazzjonijiet finanzjarji mill-kliem ta’ l-Artikolu 9 ta’ dik id-Direttiva għal produtturi tat-tagħmir konċernat.(2) Fil-laqgħa tal-Kumitat ta’ Konċiljazzjoni ta’ l-10 ta’ Ottubru 2002 dwar dik id-Direttiva il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni esprimew l-intenzjoni tagħhom f’Dikjarazzjoni Konġunta li jeżaminaw il-kwistjonijiet li għandhom x’jaqsmu ma’ l-Artikolu 9 ta’ dik id-Direttiva, dwar finanzjament fir-rigward tal-STEE minn utenti għajr djar privati, kemm jista’ jkun malajr.(3) Skond id-Dikjarazzjoni Konġunta, il-Kummissjoni eżaminat l-implikazzjonijiet finanzjarji għal produtturi li jirriżultaw mill-kliem attwali ta’ l-Artikolu 9 tad-Direttiva 2002/96/KE, u sabet li l-obbligu ta’ teħid lura għal STEE imqiegħed fis-suq fl-imgħoddi joħloq responsabbilt_ retroattiva li dwarha ma kienet saret ebda disposizzjoni u li aktarx ser tesponi ċerti produtturi għal riskji ekonomiċi serji(4) Biex jiġu evitati riskji bħal dawn, ir-responsabbilt_ finanzjarja għall-ġbir, trattament, użu mill-ġdid, irkuprar u riċiklaġġ ta’ STEE minn utenti għajr djar privati mqiegħda fis-suq qabel it-13 ta’ Awwissu 2005 għandha tkun tal-produtturi meta jissupplixxu prodotti ġodda biex jissostitwixxu prodotti ta’ tip ekwivalenti jew li jaqdu l-istess funzjonijiet. Meta skart bħal dan ma jinbidilx bi prodotti ġodda, ir-responsabbilt_ għandha tkun ta’ dawk l-utenti. Stati Membri, produtturi u utenti għandu jkollhom il-possibilt_ li jagħmlu arranġamenti oħra.(5) Skond l-Artikolu 17 tad-Direttiva 2002/96/KE, Stati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, regolamenti u disposizzjonijiet amministrattivi meħtieġa biex jikkonformaw ma’ dik id-Direttiva sat-13 ta’ Awwissu 2004. Biex jiġi evitat il-bżonn ta’ emendi fil-leġislazzjoni ta’ l-Istati Membri adottata sa dik id-data, din id-Direttiva għandha tiġi adottata kemm jista’ jkun malajr u implimentata fil-leġislazzjoni ta’ l-Istati Membri fl-istess ħin bħad-Direttiva 2002/96/KE.(6) Id-Direttiva 2002/96/KE għandha tiġi emendata skond dan,ADOTTAW DIN ID-DIRETIVA:Artikolu 1L-Artikolu 9 tad-Direttiva 2002/96/KE tinbidel b’dan li ġej:"Artikolu 9Finanzjament fir-rigward ta’ STEE minn utenti għajr djar privati1. L-Istati Membri għandhom jiżguraw illi, sat-13 ta’ Awwissu 2005, il-finanzjament ta’ l-ispejjeż dwar ġbir, trattament, irkuprar u r-rimi skond ħtiġijiet ambjentali ta’ STEE minn utenti għajr djar privati ta’ prodotti mqiegħda fis-suq wara t-13 ta’ Awwissu 2005 għandu jsir mill-produtturi..L-Istati Membri għandhom jiżguraw illi, sat-13 ta’ Awwissu 2005, dwar STEE minn prodotti mqiegħda fis-suq qabel it-13 ta’ Awwissu 2005 (skart storiku), il-finanzjament għall-ispejjeż ta’ amministrazzjoni ikun kif preskritt fit-tielet u r-raba’ subparagrafi.Dwar skart storiku mibdul bi prodotti ġodda ekwivalenti jew bi prodotti ġodda bl-istess funzjoni, il-finanzjament ta’ l-ispejjeż għandu jkun ir-responsabbilt_ tal-produtturi ta’ dawk il-prodotti meta jfornuhom. L-Istati Membri jistgħu, alternattivament, jiddisponu li utenti għajr djar privati ikunu wkoll responsabbli, parzjalment jew totalment, għal dan il-finanzjament..Dwar skart storiku ieħor, il-finanzjament ta’ l-ispejjeż għanu jkun ir-responsabbilt_ ta’ l-utenti għajr djar privati.2. Produtturi u utenti għajr djar privati jistgħu, bla ħsara għal din id-Direttiva, jikkonkludu ftehimiet li jistipulaw metodi oħra ta’ finanzjament"Artikolu 2Stati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, regolamenti u disposizzjonijiet amministrattivi meħtieġa biex jikkonformaw ma’ din id-Direttiva sat-13 ta’ Awwissu 2004. Għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni b’dan minnufih.Meta Stati Membri jadottaw dawn il-miżuri, għandhom jinkludu referenza għal din id-Direttiva jew ikun hemm magħhom referenza bħal din meta ssir il-pubblikazzjoni offiċjali tagħhom. Il-metodi ta’ kif issir din ir-referenza għandhom ikunu stabbiliti mill-Istati Membri.Artikolu 3Din id-Direttiva għandha tidħol fis-seħħ fil-jum tal-pubblikazzjoni tagħha fil-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea.Artikolu 4Din id-Direttiva hi indirizzata lill-Istati Membri.Magħmul fi Brussel, fit-8 ta’ Diċembru 2003.Għall-Parlament EwropewIl-PresidentP. CoxGħall-KunsillIl-PresidentF. Frattini[1] ĠU C 234, tat-30.09.2003, p. 91.[2] Opinjoni tal-Parlament Ewropew tal-21 ta’ Ottubru 2003 (għad mhix pubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali) u deċiżjoni tal-Kunsill tad-19 ta’ Novembru 2003.[3] ĠU L 37, tat-13.02.2003, p. 24.--------------------------------------------------


title: Id-Direttiva tal-Kunsill tad-9 ta' Frar 1976 dwar l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta' trattament ugwali għall-irġiel u n-nisa għal dak li għandu x'jaqsam ma' l-aċċess għall-impjiegi, taħriġ professjonali, promozzjoni, u kondizzjonijiet tax-xogħol

text:
Avviż Legali Importanti

|

31976L0207

Official Journal L 039 , 14/02/1976 P. 0040 - 0042 Finnish special edition: Chapter 5 Volume 1 P. 0191  Greek special edition: Chapter 05 Volume 2 P. 0070  Swedish special edition: Chapter 5 Volume 1 P. 0191  Spanish special edition: Chapter 05 Volume 2 P. 0070  Portuguese special edition Chapter 05 Volume 2 P. 0070

		Id-Direttiva tal-Kunsilltad-9 ta' Frar 1976dwar l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta' trattament ugwali għall-irġiel u n-nisa għal dak li għandu x'jaqsam ma' l-aċċess għall-impjiegi, taħriġ professjonali, promozzjoni, u kondizzjonijiet tax-xogħol(76/207/KEE)IL-KUNSILL TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ,Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ekonomika Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 235 tiegħu,Wara li kkunsidra l-proposta mingħand il-Kummissjoni,Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Parlament Ewropew [1],Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kunsill Ekonomiku u Soċjali [2],Billi l-Kunsill, fir-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Jannar 1974 dwar programm ta' azzjoni soċjali [3], daħħal fost il-prijoritarjiet azzjoni bl-iskop li tintlaħaq l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa għal dak li għandu x'jaqsam ma' l-aċċess għall-impjiegi u taħriġ professjonali u promozzjoni u rigward il-kondizzjonijiet tax-xogħol inkluża l-paga;Billi, fir-rigward tal-paga, il-Kunsill fl-10 ta' Frar 1975 adotta d-Direttiva 75/117/KEE dwar it-tqarrib tal-liġijiet ta' l-Istati Membri dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta' paga ndaqs għall-irġiel u n-nisa [4];Billi tidher meħtieġa wkoll azzjoni tal-Komunità biex tilħaq il-prinċipju ta' trattament ugwali għall-irġiel u n-nisa għal dak li għandu x'jaqsam ma' l-aċċess għal impjiegi u t-taħriġ professjonali u l-promozzjoni u l-kondizzjonijiet l-oħra tax-xogħol; billi, it-trattament ugwali għall-irġiel u n-nisa jikkostitwixxi wieħed mill-għanijiet tal-Komunità, inkwantu l-armonizzazzjoni tal-kondizzjonijiet tal-ħajja u tax-xogħol waqt li jinżamm it-titjib tagħhom għandu fost l-oħrajn jitmexxa 'il quddiem; billi t-Trattat ma jagħtix il-poteri speċifiċi meħtieġa għal dan l-iskop;Billi d-definizzjoni u l-implimentazzjoni progressiva tal-prinċipju tat-trattament ugwali fi ħwejjeġ ta' sigurtà soċjali għandhom jiġu żgurati permezz ta' strumenti li jiġu wara,ADOTTA DIN ID-DIRETTIVA:L-Artikolu 11. L-iskop ta' din id-Direttiva huwa li jdaħħal fis-seħħ fl-Istati Membri l-prinċipju tat-trattament ugwali ghall-irġiel u n-nisa għal dak li għandu x'jaqsam ma' l-aċċess għall-impjieg, inkluża l-promozzjoni, u taħriġ professjonali u għal dak li għandu x'jaqsam ma' kondizzjonijiet tax-xogħol u, skond il-kondizzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 2, sigurtà soċjali. Minn issa 'l quddiem dan il-prinċipju jissejjaħ "il-prinċipju tat-trattament ugwali."2. Bil-għan li jiżgura l-implimentazzjoni progressiva tal-prinċipju tat-trattament ugwali fi ħwejjeġ ta' sigurtà soċjali, il-Kunsill, fuq proposta tal-Kummissjoni, ser jadotta dispożizzjonijiet li jiddefinixxu s-sustanza, l-iskop u l-arranġamenti biex jiġi applikat.L-Artikolu 21. Għall-iskopijiet tad-dispożizzjonijiet li ġejjin, il-prinċipju tat-trattament ugwali jfisser li m'għandu jkun hemm l-ebda diskriminazzjoni minħabba sess kemm direttament kif ukoll indirettament, speċjalment billi ssir referenza għall-istat maritali jew tal-familja.2. Din id-Direttiva hija mingħajr preġudizzju għad-dritt ta' l-Istati Membrili jeskludu mill-qasam ta' l-applikazzjoni tagħha dawk l-attivitajiet ta' xogħol u, fejn hu xieraq, it-taħriġ li jwassal għalihom, li għalihom, minħabba l-istess natura tagħhom jew il-kuntest li jsiru fihom, is-sess tal-ħaddiem jikkostitwixxi fattur determinanti.3. Din id-Direttiva hija mingħajr preġudizzju għal xi disposizzjonijiet rigward il-ħarsien tan-nisa, speċjalment dwar it-tqala u l-maternità.4. Din id-Direttiva hija mingħajr preġudizzju għal xi miżuri li jmexxu 'l quddiem l-opportunitajiet indaqs għall-irġiel u n-nisa, speċjalment billi jneħħu xi inugwaljanzi li jeżistu li jaffettwaw l-opportunitajiet tan-nisa fl-oqsma msemmija fl-Artikolu 1(1).L-Artikolu 31. L-applikazzjoni tal-prinċipju tat-trattament ugwali jfisser li ma jkun hemm l-ebda diskriminazzjoni minħabba s-sess fil-kondizzjonijiet, inklużi l-kriterji tal-għażla, għall-aċċess għall-impjiegi kollha jew postijiet, ikun x'ikun is-settur jew il-qasam tal-attività, u għal-livelli kollha tal-ġerarkija tax-xogħol.2. Għal dan l-iskop, l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri kollha biex jiżguraw li:(a) il-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi kollha li huma kuntrarji għall-prinċipju tat-trattament ugwali għandhom jitneħħew;(b) id-dispożizzjonijiet kollha kuntrarji għall-prinċipju tat-trattament ugwali li huma mdaħħla fi ftehim kollettiv, kuntratti individwali tax-xogħol, regoli interni ta' impriżi jew f'regoli li jirregolaw l-impjiegi indipendenti u professjonijiet għandhom, jew jistgħu jiġu ddikjarati, nulli u bla effett jew jistgħu jiġu emendati;(ċ) dawk il-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi li huma kontra l-prinċipju tat-trattament ugwali meta t-tħassib għall-protezzjoni li nebbħithom oriġinarjament m'għadx għandha bażi soda għandhom jiġu riveduti; u li fejn disposizzjonijiet bħalhom huma mdaħħla fi ftehim kollettiv il-ħaddiema u d-direzzjoni għandhom jintalbu li jagħmlu r-reviżjoni mixtieqa.L-Artikolu 4L-applikazzoni tal-priniċipju tat-trattament ugwali għal dak li għandu x'jaqsam ma' l-aċċess għat-tipi kollha u għal-livelli kollha ta' tmexxija professjonali, taħriġ professjonali, taħriġ professjonali avanzat u taħriġ mill-ġdid, tfisser li l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw li:(a) il-liġijiet kollha, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet li jmorru kontra l-prinċipju tat-trattament ugwali jitneħħew;(b) id-dispożizzjonijiet kollha li jmorru kontra l-prinċipju tat-trattament ugwali li huma mdaħħla fi ftehim kollettiv, kuntratti individwali ta' xogħol, regoli interni ta' l-impriżi jew regoli li jirregolaw ix-xogħol indipendenti u l-professjonijiet huma, jew jistgħu jiġu ddikjarati, nulli u bla effett jew jistgħu jiġu emendati;(ċ) mingħajr preġudizzju għal-libertà mogħtija f'xi Stati Membri lil xi stabbilimenti privati ta' taħriġ, it-tmexxija professjonali, taħriġ professjonali, taħriġ professjonali avanzat u taħriġ mill-ġdid jintlaħaq fuq il-bażi ta' l-istess kriterji u fuq l-istess livelli mingħajr diskriminazzjoni minħabba s-sess.L-Artikolu 51. L-applikazzjoni tal-prinċipju tat-trattament ugwali għal dak li għandu x'jaqsam mal-kondizzjonijiet tax-xogħol, inklużi l-kondizzjonijiet li jirregolaw is-sensji, tfisser li l-irġiel u n-nisa għandhom ikunu garantiti l-istess kondizzjonijiet mingħajr diskriminazzjoni minħabba s-sess.2. Għal dan il-għan, l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri kollha biex jiżguraw li:(a) il-liġijiet kollha, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi li jmorru kontra l-prinċipju tat-trattament ugwali jitneħħew;(b) id-dispożizzjonijiet kollha li jmorru kontra l-prinċipju tat-trattament ugwali li huma inklużi fi ftehim kollettiv, kuntratti individwali ta' xogħol, regoli interni ta' impriżi jew regoli li jirregolaw ix-xogħol indipendenti u l-professjonijiet huma, jew jistgħu jiġu ddikjarati, nulli u bla effet jew jistgħu jiġu emendati;(ċ) dawk il-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi li jmorru kontra l-prinċipju tat-trattament ugwali meta it-tħassib għall-protezzjoni li oriġinarjament nebbħithom m'għadx għandha bażi soda huma riveduti; u li fejn hemm dispożizzjonijiet bħalhom imdaħħla fi ftehim kollettiv il-ħaddiema u d-direzzjoni għandhom jintalbu jagħmlu r-reviżjoni mixtieqa.L-Artikolu 6L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-sistema legali nazzjonali tagħhom dawk il-miżuri li jenħtieġu biex il-persuni kollha li jqisu li sarilhom xi tort bin-nuqqas ta' applikazzjoni tal-prinċipju tat-trattament ugwali skond it-tifsira ta' l-Artikoli 3, 4 u 5, ikunu jistgħu ikomplu t-talbiet tagħhom permezz ta' proċedura ġudizzjarja wara li jkunu possibilment irrikorrew għand l-awtoritajiet kompetenti l-oħra.L-Artikolu 7L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex iħarsu lill-impjegati minn tkeċċija minn min iħaddimhom bħala reazzjoni għal xi lment fl-impriża jew minn xi proċeduri legali li jkollhom l-għan li jinfurzaw konformità mal-prinċipju tat-trattament ugwali.L-Artikolu 8L-Istati Membri għandhom jieħdu ħsieb li d-dispożizzjonijiet adottati skond din id-Direttiva, flimkien ma' dispożizzjonijiet rilevanti li huma diġà fis-seħħ, jinġiebu għall-attenzjoni ta' l-impjegati bil-mezzi kollha xierqa, per eżempju fuq il-post tax-xogħol tagħhom.L-Artikolu 91. L-Istati Membri għandhom jinfurzaw il-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa biex jiġu konformi ma' din id-Direttiva fi żmien 30 xahar min-notifika tagħha u għandhom jinfurmaw minnufih lill-Kummisjoni b'dan.Madanakollu, għal dak li għandu x'jaqsam ma' l-ewwel parti ta' l-Artikolu 3(2)(ċ) u l-ewwel parti ta' l-Artikolu 5(2)(ċ), l-Istati Membri għandhom jagħmlu stħarriġ preliminari u jekk hemm bżonn reviżjoni preliminari tal-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi msemmija fihom fi żmien erba' snin min-notifika ta' din id-Direttiva.2. L-Istati Membri għandhom minn żmien għall-ieħor jivvalutaw l-attivitajiet imsemmija fl-Artikolu 2(2) biex jiddeċiedu, fid-dawl ta' l-iżviluppi soċjali, jekk hemmx xi ġustifikazzjoni biex jinżammu l-esklużjonijiet konċernati. Għandhom jinnotifikaw lill-Kummissjoni bir-riżultati ta' din il-valutazzjoni.3. L-Istati Membri għandhom jgħaddu wkoll lill-Komunità it-test oriġinali tal-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi li jadottaw fil-qasam li jaqa' taħt din id-Direttiva.L-Artikolu 10Fi żmien sentejn mill-għeluq tal-perjodu ta' 30 xahar imniżżel fl-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 9(1), l-Istati Membrigħandhom jgħaddu l-informazzjoni kollha meħtieġa lill-Kummissjoni biex jippermettulha tfassal rapport dwar l-applikazzjoni ta' din id-Direttiva li jintbagħat lill-Kunsill.L-Artikolu 11Din id-Direttiva hija indirizzata lill-Istati Membri.Magħmula fi Brussel, fid-9 ta' Frar 1976.Għall-KunsillIl-PresidentG. Thorn[1] ĠU C 111, ta' l-20.5.1975, p. 14.[2] ĠU C 286, tal-15.12.1975, p. 8.[3] ĠU C 13, tat-12.2.1974, p. 1.[4] ĠU L 45, tad-19.2.1975, p. 19.--------------------------------------------------


title: Id-Direttiva 98/44/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta’ Lulju 1998 dwar il-protezzjoni legali ta’ l-invenzjonijiet bijoteknoloġiċi

text:
Avviż Legali Importanti

|

31998L0044

Official Journal L 213 , 30/07/1998 P. 0013 - 0021

		Id-Direttiva 98/44/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsilltas-6 ta’ Lulju 1998dwar il-protezzjoni legali ta’ l-invenzjonijiet bijoteknoloġiċiIl-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TA’ L-UNJONI EWROPEA,Wara li kkunsidraw it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 100a tiegħu,Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni [1],Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali [2],Filwaqt li jaġixxu skond il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 189b tat-Trattat [3],(1) Billi l-inġinerija bijoteknoloġika u ġenetika għanda rwol li dejjem jiżdied fl-importanza tiegħu f’firxa wiesgħa ta’ industriji u l-protezzjoni ta’ l-invenzjonijiet bijoteknoloġiċi żgur li ser tkun ta’ importanza fundamentali għall-iżvilupp industrijali tal-Komunità;(2) Billi, b’mod partikolari fil-qasam ta’ l-inġinerija ġenetika, ir-riċerka u l-iżvilupp jeħtieġu ammont konsiderevoli ta’ investiment b’riskju għoli u għalheklk il-protezzjoni legali biss tista’ tagħmilhom ta’ qliegħ;(3) Billi hija essenzjali l-protezzjoni effettiva u armonizzata ġewwa l-Istati Membri kollha sabiex jinżamm u jiġi inkoraġġat l-investiment fil-qasam tal-bijoteknoloġija;(4) Billi l-Parlament Ewropew ma aċċettax it-test konġunt, approvat mill-Kumitat tal-Konċiljazzjoni, għal Direttiva mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill dwar il-protezzjoni legali ta’ l-invenzjonijiet bijoteknoloġiċi [4], il-Parlament Ewropew u l-Kunsill stabbilew illi l-protezzjoni legali ta’ l-invenzjonijiet bijoteknoloġiċi teħtieġ li tiġi ċċarata.(5) Billi jeżistu differenzi fil-protezzjoni legali ta’ l-invenzjonijiet bijoteknoloġiċi offruti mill-liġijiet u l-prattiċi ta’ l-Istati Membri differenti; billi dawn id-differenzi jistgħu joħolqu ostakoli għall-kummerċ u b’hekk jimpedixxu l-funzjonament xieraq tas-suq intern;(6) Billi dawn id-differenzi jistgħu fil-fatt jikbru għaliex l-Istati Membri jadottaw leġislazzjoni u prattiċi amminstrattivi differenti, jew billi l-ġurisprudenza nazzjonali li tinterpreta din il-leġislazzjoni tiżviluppa b’mod differenti;(7) Billi l-iżvilupp mhux ikkoordinat tal-liġijiet nazzjonali dwar il-protezzjoni legali ta’ l-invenzjonijiet bijoteknoloġiċi fil-Komunità jistgħu jwasslu għal iktar diżinċentivazzjoni għall-kummerċ, bi ħsara għall-iżvilupp kummerċjali ta’ dawn l-invenzjonijiet u l-operat bla tfixkil tas-suq intern;(8) Billi l-protezzjoni legali ta’ l-invenzjonijiet bijoteknoloġiċi ma toħloqx il-ħtieġa li jinħoloq korp separat tal-liġi minflok ir-regoli tal-liġjiet nazzjonali dwar il-privattivi; billi r-regoli tal-liġijiet nazzjonali dwar il-privattivi jibqgħu il-bażi essenzjali għall-protezzjoni legali ta’ l-invenzjonijiet bijoteknoloġiċi tenut kont tal-fatt illi dawn għandhom jiġu adattati jew miżjuda f’ċerti rigwardi speċifiċi sabiex iqisu adegwatament l-iżviluppi teknoloġiċi li jinvolvu materjal bijoloġiku li wkoll iħarsu l-ħtiġiet tal-jedd għall-privattiva;(9) Billi f’ċerti każijiet, bħalma huma l-esklużjoni mill-jedd għall-privattiva ta’ varjetajiet ta’ pjanti u annimali u ta’ proċessi essenzjalment bijoloġiċi għall-produzzjoni tal-pjanti u l-annimali, ċerti kunċetti fil-liġijiet nazzjonali msejsa fuq konvenzjonijiet internazzjonali dwar il-privattivi u l-varjetà tal-pjanti ħolqu inċertezza rigward il-protezzjoni ta’ l-invenzjonijiet bijoteknoloġiċi u ċerti invenzjonijiet mikrobijoloġiċi; billi l-armonizzazzjoni hija meħtieġa sabiex tiġi ċċarata din l-inċertezza;(10) Billi għandu jingħata kas tal-potenzjal ta’ l-iżvilupp tal-bijoteknoloġija rigward l-ambjent u b’mod partikolari l-ħtieġa ta’ din it-teknoloġija sabiex jiġu żviluppati metodi tal-kultivazzjoni li jniġġsu inqas u jekonomizzaw iktar l-użu tagħhom ta’ l-art; billi s-sistema tal-privattivi għandha tiġi wżata sabiex tinkoraġġixxi r-riċerka f’dawn il-proċessi u l-applikazzjoni tagħhom;(11) Billi l-iżvilupp tal-bijoteknoloġija huwa importanti għall-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw, kemm fil-qasam tas-saħħa u tal-ġlieda kontra l-epidemiji u l-mard endemiku maġġuri u kemm fil-ġlieda kontra l-ġuħ fid-dinja; billi s-sistema tal-privattivi għandha bl-istess mod tintuża sabiex tinkoraġġixxi r-riċerka f’dawn l-oqsma; billi għandhom jiġu mmexxija ‘l quddiem il-proċeduri internazzjonali għat-tixrid ta’ din it-teknoloġija fit-Tielet Dinja u għall-benefiċċju tal-gruppi tal-popolazzjonijiet interessati;(12) Billi daħal fis-seħħ il-Ftehim dwar l-Aspetti li għandhom x’jaqsmu mal-Kummerċ rigward id-Drittijiet tal-Proprjetà Intellettwali (TRIPS) [5] iffirmat mill-Komunità u l-Istati Membri u dan jipprovdi illi għandha tiġi ggarantita l-protezzjoni tal-privattivi għall-prodotti u l-proċessi fiż-żoni kollha tat-teknoloġija;(13) Billi l-qafas legali Komunitarju għall-protezzjoni ta’ l-invenzjoniiet bijoteknoloġiċi jista’ jkun limitat għall-istabbiliment ta’ ċerti prinċipji li japplikaw għall-jedd għall-privattiva tal-materjal bijoloġiku, filwaqt li dawn il-prinċipji huma maħsuba b’mod partikolari sabiex jistabbilixxu d-differenza bejn l-invenzjonijiet u l-iskoperti rigward il-jedd għall-privattiva ta’ ċerti elementi ta’ oriġini umana, għall-qasam ta’ applikazzjoni li privattiva tagħti lil invenzjoni bijoteknoloġika, għad-dritt ta’ l-użu ta’ mekkaniżmu tad-depożitu b’żieda mad-deskrizzjoni bil-miktub u fl-aħħarnett għall-għażla li jinkisbu liċenzji obbligatorji mhux esklussivi rigward l-interdipendenza bejn il-varjetajiet tal-pjanti u l-invenzjonijiet, u bil-maqlub;(14) Billi privattiva għal invenzjoni ma tawtorizzax lill-possessur li jimplimenta din l-invenzjoni, imma sempliċement tintitolah li jipprojbixxi lil partijiet terzi milli jisfruttawha għal għanijiet industrijali u kummerċjali; billi, konsegwentement, il-liġijiet sostantivi dwar il-privattivi ma jistgħux iservu sabiex jieħdu l-post, jew jirrendu superfluwi, il-liġijiet nazzjonali, Ewropej jew internazzjonali li jistgħu jimponu restrizzjonijiet jew projbizzjonijiet jew li jirrigardaw il-monitoraġġ tar-riċerka u ta’ l-użu jew il-kummerċjalizzazzjoni tar-riżultati tagħha, speċjalment mil-lat tal-ħtiġiet tas-saħħa pubbliku, is-sigurtà, il-protezzjoni ta’ l-ambjent, il-benesseri ta’ l-annimali, il-preservazzjoni tad-diversità ġenetika u l-konformità ma’ ċerti standards etiċi;(15) Billi ma jeżistu l-ebda projbizzjoni jew esklużjoni fil-liġijiet nazzjonali jew Ewropej dwar il-privattivi (il-Konvenzjoni ta’ Munich) li jipprekludu a priori il-jedd għall-privattiva tal-materjal bijoloġiku;(16) Billi l-liġijiet dwar il-privattivi għandhom jiġu applikati hekk illi jirrispettaw il-prinċipji fundamentali li jissalvagwardaw id-dinjità u l-integrità tal-persuna; billi huwa importanti li jiġi asserit il-prinċipju illi l-ġisem tal-bniedem, f’kull stadju tal-formazzjoni jew ta’ l-iżvilupp tiegħu, inklużi ċ-ċelloli tal-mikrobi, u l-iskoperta sempliċi ta’ wieħed mill-elementi tiegħu jew ta’ wieħed mill-prodotti tiegħu, inklużi s-sekwenza jew parti mis-sekwenza tal-ġene tal-bniedem ma għandhomx jedd għall-privattiva; billi dawn il-prinċipji huma fl-istess linja mal-kriterji tal-jedd għall-privattiva skond il-liġijiet tal-jedd għall-privattiva, li bihom skoperta sempliċi ma tistax tiġi ppatentjata;(17) Billi diġà sar progress sinifikanti fit-trattament tal-mard grazzi għall-eżistenza ta’ xi prodotti mediċinali mnissla minn elementi iżolati tal-ġisem tal-bniedem u/jew prodotti xorta oħra, bħalma huma l-prodotti mediċinali li jirriżultaw mill-proċessi tekniċi mmirati sabiex jiksbu elementi li jixbħu fl-istruttura tagħhom lil dawk li diġà jeżistu b’mod naturali fil-ġisem tal-bniedem u billi, bħala konsegwenza ta’ dan, għandha tiġi inkoraġġata r-riċerka mmirata li tikseb u tiżola dawn l-elementi ta’ valur għall-produzzjoni mediċinali permezz ta’ sistema ta’ privattivi;(18) Billi, ġaladarba s-sistema tal-privattivi tipprovdi inċentiv insuffiċjenti sabiex tiġi inkoraġġata r-riċerka fil-mediċini bijoteknoloġiċi u l-produzzjoni tagħhom li huma meħtieġa sabiex jikkumbattu l-mard rari jew ‘orfni’, il-Komunità u l-Istati Membri għandhom id-dmir li jwieġbu b’mod adegwat għal din il-problema;(19) Billi tqieset l-opinjoni Nru 8 tal-Grupp ta’ Konsulenti dwar l-Implikazzjonijiet Etiċi tal-Bijoteknoloġija tal-Kummissjoni Ewropea;(20) Billi, għalhekk għandu jiġi magħmul ċar illi invenzjoni msejsa fuq element iżolat tal-ġisem tal-bniedem jew prodotta permezz ta’ proċess tekniku, li hija suxxettibbli li tiġi applikata b’mod industrijali, mhix eskluża mill-jedd għall-privattiva, anke meta l-istruttura ta’ dan l-element tkun identika għal dik ta’ l-element naturali, minħabba illi d-drittijiet konferiti mill-privattiva ma jestendux għall-ġisem tal-bniedem u l-elementi tiegħu fl-ambjent naturali tagħhom;(21) Billi dan l-element iżolat mill-ġisem tal-bniedem jew prodott xorta oħra mhuwiex eskluż mill-jedd għall-privattiva ġaladarba jkun, per eżempju, ir-riżultat ta’ proċess tekniku wżat sabiex jidentifikah, jippurifikah u jikklassifikah u sabiex jirriproduċih barra mill-ġisem tal-bniedem, metodi tat-teknika li l-bnedmin biss huma kapaċi li jipprattikaw u li n-natura mhijiex kapaċi li twettaq;(22) Billi d-diskussjoni dwar il-jedd għall-privattiva tas-sekwenzi jew is-sekwenza parzjali tal-ġeni hija kontroversjali; billi, skond din id-Direttiva, l-għotja ta’ privattiva għall-invenzjonijiet li jirrigwardaw dawn is-sekwenzi jew sekwenzi parzjali għandhom ikunu bla ħsara għall-istess kriterji tal-jedd għall-privattiva bħaż-żoni l-oħra kollha tat-teknoloġija: in-novità, il-pass inventiv u l-applikazzjoni industrijali; billi l-applikazzjoni industrijali ta’ sekwenza jew ta’ sekwenza parzjali għandha tiġi żvelata fl-applikazzjoni għall-privattiva kif inkartata;(23) Billi sempliċement is-sekwenza ta’ DNA mingħajr indikazzjoni ta’ funzjoni ma jkun fiha l-ebda tagħrif tekniku u għalhekk hija invenzjoni mingħajr jedd għall-privattiva;(24) Billi, sabiex jitħares il-kriterju ta’ l-applikazzjoni industrijali huwa meħtieġ fil-każijiet fejn jintużaw sekwenza jew sekwenza parzjali ta’ ġene sabiex jipproduċu proteina jew parti minn proteina, li jiġi speċifikat liema proteina jew parti ta’ proteina jiġu prodotti u liema funzjoni jwettqu;(25) Billi, għall-għanijiet sabiex jiġu interpretati d-drittijiet konferiti minn privattiva, meta s-sekwenzi jirkbu lil xulxin f’partijiet li mhumiex essenzjali għall-invenzjoni, kull sekwenza għandha titqies bħala sekwenza indipendenti fit-termini tal-liġijiet dwar il-privattivi;(26) Billi, jekk invenzjoni tkun imsejsa fuq materjal bijoloġiku mnissel mill-bniedem jew jekk tuża dan il-materjal, meta tiddaħħal applikazzjoni għal privattiva, il-persuna li mill-ġisem tiegħu jittieħed il-materjal għandha jkollha l-opportunità li tesprimi kunsens ħieles u informat għal dan, skond il-liġijiet nazzjonali;(27) Billi jekk invenzjoni tkun imsejsa fuq materjal tan-nisel ta’ pjanta jew ta’ annimal jew jekk tuża dan il-materjal, l-applikazzjoni għall-privattiva għandha, meta approprjat, tinkludi tagħrif dwar in-nisel ġeoġrafiku ta’ dan il-materjal, jekk ikun magħruf; billi dan huwa mingħajr preġudizzju għall-ipproċessar ta’ l-applikazzjonijiet jew il-validità tad-drittijiet li joħorġu mill-privattivi mogħtija;(28) Billi din id-Direttiva bl-ebda mod ma taffettwa l-bażi tal-liġijiet korrenti dwar il-privattivi, li skondhom privattiva tista’ tiġi konċessa għal kull applikazzjoni ġdida ta’ prodott bi privattiva;(29) Billi din id-Direttiva hija mingħajr preġudizzju għall-esklużjoni li jkunu jistgħu jiġu bil-privattiva varjetajiet tal-pjanti u l-annimali; billi mill-banda l-oħra l-invenzjonijiet li jinteressaw il-pjanti u l-annimali għandhom il-jedd għall-privattiva sakemm l-applikazzjoni ta’ l-invenzjoni ma tkunx teknikament limitata għal varjeta waħdiena ta’ pjanti jew annimali;(30) Billi l-kunċett ta’ ‘varjetà tal-pjanta’ huwa ddefinit fil-leġisazzjoni li tipproteġi l-varjetajiet ġodda, li skondhom varjetà hija ddefinita bil-ġenomu kollu tagħha u għalhekk tippossjedi l-individwalità u tista’ tiġi distinta biċ-ċar minn varjetajiet oħra;(31) Billi t-tqegħid ta’ pjanta fi grupp li jkun ikkaratterizzat b’ġene partikolari (u mhux il-genomu tiegħu kollu) ma jkunx kopert bil-protezzjoni tal-varjetajiet ġodda u huwa għalhekk mhux eskluż milli jista’ jiġi ppantentjat anke jekk ikun jikkonsisti minn varjetajiet ġodda ta’ pjanti;(32) Billi, madankollu, jekk invenzjoni tikkonsisti biss f’li tiġi mmodifikata ġenetikament varjetà partikolari ta’ pjanta, u jekk il-pjanta l-ġdida titkabbar, għandha xorta waħda tibqa’ eskluża milli tkun tista’ tiġi ppatentjata anke jekk il-modifikazzjoni ġenetika tkun ir-riżultat mhux ta’ proċess essenzjalment bijoloġiku imma ta’ proċess bijoteknoloġiku;(33) Billi huwa meħtieġ illi għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva jiġi ddefinit meta proċess għat-tkabbir tal-pjanti u l-annimali huwa essenzjalment bijoloġiku;(34) Billi din id-Direttiva għandha tkun mingħajr preġudizzju għall-kunċetti ta’ l-invenzjoni u l-iskoperta, kif żviluppati bil-liġijiet nazzjonali, Ewropej jew internazzjonali dwar il-privattivi;(35) Billi din id-Direttiva għandha tkun mingħajr preġudizzju għad-disposizzjonijiet tal-liġijiet nazzjonali dwar il-privattivi billi l-proċessi għall-kura tal-ġisem tal-bniedem jew ta’ l-annimali bil-kirurġija jew it-terapija jew il-metodi dijanjostiċi pprattikati fuq il-ġisem tal-bniedem jew ta’ l-annimal huma esklużi milli jkuni jistgħu jiġu bil-privattiva;(36) Billi l-Ftehim dwar TRIPS jipprovdi l-possibbiltà illi l-membri ta’ l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ jistgħu jeskludu mill-jedd għall-privattiva l-invenzjonijiet li l-prevenzjoni tagħhom ġewwa t-territorju tagħhom mill-isfruttament kummerċjali li għalihom huwa meħtieġ li jiġu protetti l-ordni pubbliku jew il-moralità, inklużi sabiex jiġu protetti l-ħajja jew is-saħħa tal-bniedem, ta’ l-annimali jew tal-pjanti jew sabiex jiġi evitat preġudizzju serju għall-ambjent, sakemm din l-esklużjoni ma ssirx sempliċement sabiex l-isfruttament jiġi pprojbit bil-liġijiet tagħhom;(37) Billi jrid ukoll jiġi enfasizzat f’din id-Direttiva l-prinċipju li bih l-invenzjonijiet għandhom jiġu esklużi mill-jedd għall-privattiva meta l-isfruttament kummerċjali tagħhom joffendi l-ordni pubbliku jew il-moralità;(38) Billi l-parti operattiva ta’ din id-Direttiva għandha tinkludi wkoll lista illustrattiva ta’ l-invenzjonijiet esklużi milli jkunu jitgħu jiġu ppantentjati sabiex tipprovdi lill-qrati nazzjonali u lill-uffiċċji tal-privattivi bi gwida ġenerali sabiex jinterpretaw l-ordni pubbliku u l-moralità; billi din il-lista ovvjament ma tistax tippresumi illi hija eżawrjenti billi l-proċessi, li l-użu tagħhom joffendi d-dinjità umana, bħalma huma l-proċessi li jipproduċu l-kimeri miċ-ċelloli tal-mikrobi jew minn ċelloli totipotenti tal-bniedem jew ta’ l-annimali, huma ovvjament esklużi wkoll mill-jedd għall-privattiva;(39) Billi l-ordni pubbliku u l-moralità jikkorrispondu b’mod partikolari mal-prinċipji etiċi u morali rrikonoxxuti minn Stat Membru, li r-rispett għalihom huwa importanti b’mod partikolari fil-qasam tal-bijoteknoloġija minħabba l-qasam ta’ applikazzjoni potenzjali ta’ l-invenzjonijiet f’dan il-qasam u r-relazzjoni inerenti tagħhom mal-materja ħajja; billi dawn il-prinċipji ta’ etika u morali jissupplimentaw l-eżamijiet legali standard skond il-liġijiet tal-privattivi irrispettivament mill-qasam tekniku ta’ l-invenzjoni;(40) Billi jeżisti l-konsensus ġewwa l-Komunità illi l-interventi ġenetiċi germinali fuq il-bniedem u l-cloning tal-persuni umani joffendu l-ordni pubbliku u l-moralità; billi huwa għalhekk importanti li jiġu esklużi mingħajr ekwivoċi mill-jedd għall-privattiva dawk il-proċessi li jimmodifikaw l-identità ġenetika ġerminali tal-bniedem u l-proċessi għall-cloning tal-persuni umani;(41) Billi proċess għall-cloning tal-persuni umani jista’ jiġi ddefinit bħal kull proċess, inklużi l-metodi tat-teknika tal-qsim ta’ l-embrjoni, imfassal sabiex joħloq persuna umana bl-istess tagħrif nukleari ġenetiku bħal persuna umana oħra ħajja jew mejta;(42) Billi, barra minn hekk, l-użi ta’ l-embrjoni umani għal għanijiet industrijali jew kummerċjali għandhom wkoll jiġu esklużi mill-jedd għall-privattiva; billi, ikun xi jkun il-każ, din l-esklużjoni ma għandhiex taffettwa l-invenzjonijiet għal għanijiet terapewtiċi jew dijanjostoċi li jiġu applikati fuq embrjo uman u li huma utli għalih;(43) Billi skond l-Artikolu F(2) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, l-Unjoni għandha tirrispetta d-drittijiet fundamentali, kif iggarantiti bil-Konvenzjoni Ewropea dwar il-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali ffirmat f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950 u kif jirriżultaw mit-tradizzjonijiet kostituzzjonali komuni għall-Istati Membri, bħala prinċipji ġenerali tal-liġi Komunitarja;(44) Billi l-Grupp Ewropew dwar l-Etika fix-Xjenzi u t-Tekonoloġiji l-Ġodda tal-Kummissjoni jivvaluta l-aspetti etiċi kollha tal-bijoteknoloġija; billi għandu jintwera f’dan ir-rigward illi dan il-grupp jista’ jiġi kkonsultat biss meta l-bijotekonoloġija għandha tiġi vvalutata fil-livell tal-prinċipji etiċi bażiċi, inkluż meta jiġi kkonsultat dwar il-liġijiet tal-privattivi.(45) Billi l-proċessi sabiex tiġi mmodifikata l-identità ġenetika ta’ l-annimali li x’aktarx tikkawżalhom tbatija mingħajr ebda benefiċċju sostanzjali mediku f’termini ta’ riċerka, prevenzjoni, dijanjosi jew terapija għall-bniedem jew għall-annimali, kif ukoll l-annimali li jirriżultaw minn dawn il-proċessi, għandhom jiġu esklużi mill-jedd għall-privattiva;(46) Billi, minħabba l-fatt illi l-funzjoni ta’ privattiva huwa li jippremja lill-inventur għall-isforzi kreativi tiegħu billi jingħata jedd esklussiv iżda limitat fiż-żmien, u b’hekk jiġu inkoraġġati l-attivitajiet inventivi, il-possessur ta’ privattiva għandu jkun intitolat li jipprojbixi l-użu tal-materjal bil-privattiva li jirriproduċi lilu nnifsu f’sitwazzjonijiet analogi għal dawk meta jkun permess li jiġi pprojbit l-użu tal-prodotti bil-privattiva li ma jirriproduċux lilhom infushom, jiġifieri l-produzzjoni tal-prodott bil-privvattiva innifsu;(47) Billi huwa meħtieġ li tiġi pprovduta deroga inizjali mid-drittijiet tal-possessur tal-privattiva meta l-materjal tal-propagazzjoni li jinkorpora l-invenzjoni protetta jinbigħ lil bidwi għall-għanijiet ta’ l-agrikoltura mill-possessur tal-privattiva jew bil-kunsens tiegħu; billi din id-deroga inizjali għandha tawtorizza lill-bidwi li juża l-prodott tal-ħsad sabiex jimmoltiplika jew jippropaga iktar fuq fir-razzett tiegħu; billi safejn u sakemm twassal din id-deroga u l-kondizzjonijiet tagħha għandhom ikunu limitati skond il-firxa u l-kondizzjonijiet iddikjarati fir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nri 2100/94 tas-27 ta’ Lulju 1994 dwar id-drittijiet Komunitarji fuq il-varjetajiet tal-pjanti [6];(48) Billi jista’ jiġi meħtieġ biss minn għand il-bidwi il-miżata prevista mill-liġi Komuntarja li dwar id-drittijiet fuq il-varjetajiet tal-pjanti bħala kondizzjoni sabiex tiġi applikata d-deroga mid-drittijiet Komunitarji fuq il-varjetajiet tal-pjanti;(49) Billi, madankollu, il-possessur tal-privattiva jista’ jiddefendi d-drittijiet tiegħu kontra bidwi li jabbuża mid-deroga jew kontra wieħed li jrabbi li jkun żviluppa varjetà ta’ pjanta li tinkorpora l-invenzjoni protetta jekk dan ta’ l-aħħar jonqos milli jaderixxi ma’ l-impenji tiegħu;(50) Billi tieni deroga mid-drittijiet tal-possessur ta’ privattiva għandha tawtorizza lill-bidwi li juża l-bhejjem protetti għall-għanijiet agrikoli;(51) Billi l-firxa u l-kondizzjonijiet ta’ din it-tieni deroga għandhom jiġu stabbiliti bil-liġijiet, ir-regolamenti u d-disposizzjonijiet aministrattivi nazzjonali, ġaladarba ma teżisti l-ebda liġi Komunitarja dwar id-drittijiet tal-varjetà ta’ l-annimali;(52) Billi, fil-qasam ta’ l-isfruttament tal-karatteristiċi tal-pjanti l-ġodda li jirriżultaw mill-inġinerija ġenetika, l-aċċess iggarantit għandu, bi ħlas ta’ miżata, jiġi konċess fil-għamla ta’ liċenzja obbligatorja meta, fejn għandu x’jaqsam il-ġenu jew l-ispeċje in kwistjoni, il-varjetà tal-pjanta tirrappreżenta progress tekniku sinifikanti ta’ interess ekonomiku konsiderevoli meta pparagunat ma’ l-invenzjoni pretesa fil-privattiva;(53) Billi, fil-qasam ta’ l-użu tal-karatteristiċi tal-pjanti l-ġodda li jirriżulta mill-varjetajiet tal-pjanti l-ġodda fl-inġinerija ġenetika, l-aċċess iggarantit għandu, bi ħlas ta’ miżata, jiġi konċess fil-għamla ta’ liċenzja obbligatorja meta l-invenzjoni tirrappreżenta progress tekniku sinifikanti ta’ interess ekonomiku konsiderevoli;(54) Billi l-Artikolu 34 tal-Ftehim TRIPS li fih disposizzjonijiet iddettaljati dwar l-obbligu tal-prova li torbot lill-Istati Membri kollha; billi, għalhekk, mhijiex meħtieġa xi disposizzjoni f’din id-Direttiva;(55) Billi wara d-Deċiżjoni 932/626/KEE [7] il-Komunità tagħmel parti mill-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika tal-5 ta’ Ġunju 1992; billi, f’dan ir-rigward, l-Istati Membri għandhom jagħtu piż partikolari lill-Artikolu 3 u l-Artikolu 8(j), it-tieni sentenza ta’ l-Artikolu 16(2) u l-Artikolu 16(5) tal-Konvenzjoni meta jkunu qegħdin idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-disposizzjonijiet amministrattivi meħtieġa sabiex jikkonformaw ma’ din id-Direttiva;(56) Billi t-Tielet Konferenza tal-Partijiet tal-Konvenzjoni dwar il-Bijodiversità, li saret f’Novembru 1996, innutat fid-Deċiżjoni III/17 illi ‘jeħtieġ li jsir iktar xogħol sabiex jgħin l-iżvilupp ta’ apprezzament komuni tar-relazzjoni bejn id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali u d-disposizzjonijiet rilevanti tal-Ftehim TRIPS u l-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika, b’mod partikolari dwar il-kwistonijiet li għandhom x’jaqsmu mat-trasferiment u l-konservazzjoni u l-użu sostenibbli tad-diversità bijoloġika u t-tqassim b’mod ġust u ekwa bejn l-imsieħba tal-benefiċċji li joħorġu mill-użu tar-riżorsi ġenetiċi, inklużi l-protezzjoni tal-għerf, ta’ l-innovazzjonijiet u tal-prattiċi tal-komunitajiet indiġeni u lokali li jinkorporaw stili tal-ħajja tradizzjonali rilevanti għall-konservazzjoni u l-użu sostenibbli tad-diversità bijoloġika’,ADOTTAW DIN ID-DIRETTIVA:KAPITOLU IIl-jedd għall-privattivaArtikolu 11. L-Istati Membri għandhom jipproteġu l-invenzjonijiet bijoloġiċi fil-liġijiet nazzjonali dwar il-privattivi. Għandhom, fejn meħtieġ, jaġġustaw il-liġijiet nazzjonali tagħhom dwar il-privattivi sabiex iqisu d-disposizzjonijiet ta’ din id-Direttiva.2. Din id-Direttiva għandha tkun mingħajr preġudizzju għall-obbligi ta’ l-Istati Membru skond il-ftehimijiet internazzjonali, u b’mod partikolari il-Ftehim dwar l-TRIPS u l-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika.Artikolu 21. Għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva,(a)‘materjal bijoloġiku’ jfisser kull materjal li jkun fih tagħrif ġenetiku u jkun kapaċi li jirriproduċi lilu nnifsu jew jiġi prodott f’sistema bijoloġika;(b)‘proċess mikrobijoloġiku’ ifisser kull proċess li jinvolvi materjal mikrobijoloġiku jew imwettaq fuqu jew li jirriżulta f’dan.2. Proċess għall-produzzjoni tal-pjanti huwa essenzjalment bijoloġiku jekk jikkonsisti fl-intier tiegħu minn fenomena naturali bħalma huma l-inkroċjar jew l-għażla.3. Il-kunċett ta’ ‘varjetà ta’ pjanta’ huwa mfisser bl-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 2100/94.Artikolu 31. Għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva, invenzjonijiet ġodda, li jinvolvu pass inventiv u li huma suxxettibbli li jiġu applikati industrijalment għandhom jedd għall-privattiva anke jekk jirrigwardaw prodott li jikkonsisti minn jew ikun fih materjal bijoloġiku jew proċess li permezz tiegħu jiġi prodott, ipproċessat jew użat xi materjal bijoloġiku.2. Il-materjal bijoloġiku li jiġi iżolat mill-ambjent naturali tiegħu jew prodott permezz ta’ proċess tekniku jista’ jkun soġġett għal invenzjoni anke jekk ikun ġara qabel fin-natura.Artikolu 41. Dawn li ġejjin ma għandhomx jedd għall-privattiva:(a) il-varjetajiet tal-pjanti u l-annimali;(b) il-proċessi bijoloġiċi essenzjalment għall-produzzjoni tal-pjanti jew l-annimali.2. L-invenzjonijiet li jirrigwardaw il-pjanti jew l-annimali għandhom jedd għall-privattiva jekk il-probbabiltà tas-suċċess tagħhom ma tkunx limitata biss għal varjetà partikolari ta’ pjanta jew annimal.3. Il-paragrafu 1 (b) għandu jkun mingħajr preġudizzju għall-jedd għall-privattiva ta’ invenzjonijiet li jirrigwardaw proċess mikrobijoloġiku jew teknika oħra jew prodott miksub permezz ta’ dan il-proċess.Artikolu 51. Il-ġisem tal-bniedem, fl-istadji varji tal-formazzjoni u l-iżvilupp tiegħu, u l-iskoperta sempliċi ta’ wieħed mill-elementi tiegħu, inklużi s-sekwenza jew is-sekwenza parzjali ta’ ġene, ma jistgħux jikkostitwixxu invenzjonijiet li għandhom jedd għall-privattiva.2. Element iżolat mill-ġisem uman jew prodott xorta oħra permezz ta’ proċess tekniku, inklużi s-sekwenza jew is-sekwenza parzjali ta’ ġene, jista’ jikkostitwixxi invenzjoni li għandha jedd għall-privattiva anke jekk l-istruttura ta’ dan l-element tkun identika għal dak ta’ element naturali.3. L-applikazzjoni industrijali ta’ sekwenza jew ta’ sekwenza parzjali ta’ ġene għandha tiġi żvelata fl-applikazzjoni għall-privattiva.Artikolu 61. L-invenzjonijiet għandhom jitqiesu li ma jistgħux jiġu bil-privattiva meta l-isfruttament kummerċjali tagħhom imur kontra l-ordni pubbliku jew il-moralità pubblika; madankollu, l-isfruttament ma għandux jitqies bħala kuntrarju sempliċement minħabba li jkun ipprojbit bil-liġi.2. Fuq il-bażi tal-paragrafu1, dan li ġej, b’mod partikolari, għandu jitqies li għandu jedd għall-privattiva:(a) il-proċessi għall-cloning tal-persuni umani;(b) il-proċessi li jimmodifikaw l-identità tal-linja ġenetika tal-persuni umani;(ċ) l-użi ta’ l-embrjonijiet għal għanijiet industrijali jew kummerċjali;(d) il-proċessi sabiex tiġi mmodifikata l-identità ġenetika ta’ l-annimali li x’aktarx tikkawżawlhom tbatija mingħajr ebda benefiċċju sostanzjali mediku għall-bniedem jew għall-annimali, kif ukoll l-annimali li jirriżultaw minn dawn il-proċessi.Artikolu 7Il-Grupp Ewropew tal-Kummissjoni dwar l-Etika fix-Xjenza u t-Teknoloġiji l-Ġodda jivvaluta l-aspetti kollha etiċi tal-bijoteknojoġija.KAPITOLU IIQasam ta’ Applikazzjoni tal-ProtezzjoniArtikolu 81. Il-protezzjoni kkonferita minn privattiva dwar matejal bijoloġiku li jippossjedi karatteristiċi speċifiċi b’riżultat ta’ l-invenzjoni għandha tiġi estiża għal kull materjal bijoloġiku mnissel minn dan il-materjal bijoloġiku permezz tal-propagazzjoni jew tal-moltiplikazzjoni f’għamla identika jew diverġenti u li tippossjiedi wħud minn dawn il-karatteristiċi.2. Il-protezzjoni kkonferita minn privattiva dwar proċess li jgħin matejal bijoloġiku li għandu jiġi prodott li jippossjiedi karatteristiċi speċifiċi b’riżultat ta’ l-invenzjoni għandha tiġi estiża għall-materjal bijoloġiku miksub direttament permezz ta’ dan il-proċess u kull materjal bijoloġiku ieħor imnissel mill-materjal bijoloġiku miksub direttament permezz tal-propagazzjoni jew il-moltiplikazzjoni f’għamla identika jew diverġenti u li jippossjiedi dawn l-istess karatteristiċi.Artikolu 9Il-protezzjoni kkonferita minn privattiva rigward prodott li jkun fih jew jikkonsisti f’tagħrif ġenetiku għandha tiġi estiża għall-materjal kollu, għajr dak ipprovvdut fl-Artikolu 3(1), li fih il-prodott ikun inkorporat u li fih it-tagħrif ġenetiku jkun ikkontenut u li jwettaq il-funzjoni tiegħu.Artikolu 10Il-protezzjoni riferita fl-Artikoli 8 u 9 ma għandhiex tiġi estiża għall-materjal bijoloġiku miksub mill-propagazzjoni jew il-moltiplikazzjoni tal-materjal bijoloġiku mqiegħed fis-suq fit-territorju ta’ Stat Membru mill-possessur ta’ privattiva jew bil-kunsens tiegħu, meta l-propagazzjoni jew il-moltiplikazzjoni neċessarjament jirriżultaw mill-applikazzjoni li għaliha l-materjal bijoloġiku jkun ġie mqiegħed fis-suq, sakemm dan il-materjal miksub ma jiġix sossegwentement użat għal propagazzjoni jew moltiplikazzjoni oħra.Artikolu 111. Permezz ta’ deroga mill-Artikoli 8 u 9, il-bejgħ jew kull għamla oħra ta’ kummerċjalizzazzjoni tal-materjal tal-propagazzjoni tal-pjanti lil bidwi mill-possessur ta’ privattiva jew bil-kunsens tiegħu għall-użu agrikolu jimplikaw l-awtorizzazzjoni lill-bidwi li juża l-prodott tal-ħsad tiegħu għall-propagazzjoni jew il-moltiplikazzjoni tiegħu fuq il-qasam tiegħu, bil-kobor u l-kondizzjonijiet ta’ din id-deroga jikkorrispondu ma’ dawk fl-Artikolu 14 tar-Regolament (KE) Nru 2100/94.2. Permezz ta’ deroga mill-Artikoli 8 u 9, il-bejgħ jew kull għamla oħra ta’ kummerċjalizzazzjoni tal-bhejjem għat-tgħammir jew ta’ materjal ieħor tar-riproduzzjoni ta’ l-annimali lil bidwi mill-possessur ta’ privattiva jew bil-kunsens tiegħu jimplika l-awtorizzazzjoni li l-bidwi juża l-bhejjem protetti għal għan agrikolu. Dan jinkludi li jagħmlu disponibbli l-annimal jew il-materjal l-ieħor tar-riproduzzjoni tal-annimal għall-għanijiet ta’ insegwiment ta’ l-attività agrikola tiegħu imma mhux għall-bejgħ fi ħdan il-kwadru jew bil-għan ta’ attività kummerċjali tar-riproduzzjoni.3. Il-firxa u l-kondizzjonijiet tad-deroga pprovduta fil-paragrafu 2 għandhom jiġu stabbiliti bil-liġijiet, ir-regolamenti u l-prattiċi nazzjonali.KAPITOLU IIILiċenzji inkroċjati obbligatorjiArtikolu 121. Meta wieħed li jrabbi ma jkunx jista’ jikseb jew jisfrutta dritt fuq varjeta ta’ pjanta mingħajr ma jikser privattiva ta’ qabel, jista’ japplika għal liċenzja obbligatorja ta’ l-użu esklussiv tal-privattiva billi l-liċenzja tkun meħtieġa għall-isfruttament tal-varjeta tal-pjanta li għandha tiġi protetta, bla ħsara għall-ħlas tad-dritt approprjat ta’ l-awtur. L-Istati Membri għandhom jipprovdu illi, meta tingħata din il-liċenzja, il-pusssur tal-privattiva huwa intitolat għal liċenzja inkroċjata fuq kondizzjonijiet raġjonevoli sabiex juża l-varjetà protetta.2. Meta id-dentetur ta’ liċenzja li tirrigwarda invenzjoni bijoteknoloġika ma jistax jisfruttaha mingħajr ma jikser id-dritt minn qabel ta’ varjetà ta’ pjanta, jista’ japplika għal liċenzja obbligatorja għall-użu mhux esklussiv tal-varjetà tal-pjanta protetta b’dan id-dritt, bla ħsara għall-ħlas tad-dritt approprjat ta’ l-awtur. L-Istati Membri għandhom jipprovdu illi, meta tingħata din il-liċenzja, id-dentetur tal-privattiva huwa intitolat għal liċenzja inkroċjata fuq kondizzjonijiet raġjonevoli sabiex juża l-invenzjoni protetta.3. L-applikanti għal-liċenzji riferiti fil-paragrafu 2 għandhom juru illi:(a) ikunu applikaw mingħajr suċċess lid-dentetur tal-privattiva jew tad-dritt fuq il-varjetà tal-pjanta sabiex jiksbu liċenzja kontrattwali;(b) il-varjetà tal-pjanta jew l-invenzjoni jikkostitwixxu progress tekniku sinifikanti ta’ interess ekonomiku konsiderevoli meta pparagunat ma’ l-invenzjoni pretesa fil-privattiva jew fil-varjetà protetta tal-pjanta.4. Kull wieħed mill-Istati Membru għandu jinnomina l-awtorità jew l-awtoritajiet responsabbli mill-konċessjoni tal-liċenzja. Meta liċenzja għal varjetà ta’ pjanta tista’ tiġi konċessa biss mill-Uffiċċju tal-Varjetà tal-Pjanti tal-Komunità, għandu japplika l-Artikolu 29 tar-Regolament (KE) Nru 2100/94.KAPITOLU IVId-depożitu, l-aċċess u d-depożitu mill-ġdid ta’ materjal bijoloġikuArtikolu 131. Meta invenzjoni tinvolvi l-użu ta’ materjal bijoloġiku jew tirrigwarda materjal bijoloġiku li ma jkunx disponibbli għall-pubbliku u li ma jistax jiġi deskritti f’applikazzjoni għal privattiva b’manjiera li tista’ tgħin li l-invenzjoni tiġi riprodotta minn persuna kompetenti fil-mestier, id-deskrizzjoni għandha tiġi meqjusa inadegwata għall-għanijiet tal-liġijiet dwar il-proprjetà, għajr jekk:(a) il-materjal bijoloġiku jkun ġie ddepożitat mhux iktar tard mid-data li fiha kienet saret l-applikazzjoni għall-privattiva għand istituzzjoni depożitarja kkonoxxuta. Għandhom jiġu għall-inqas irrikonoxxuti l-awtoritajiet internazzjonali depożitarji li jkun kisbu dan l-istatus bis-saħħa ta’ l-Artikolu 7 tat-Trattat ta’ Budapest tat-28 ta’ April 1977 dwar ir-rikonoxximent internazzjonali tad-depożitu tal-mikro-organiżmi għall-għanijiet tal-proċedura tal-privattivi, minn issa ‘l quddiem riferit bħala ‘it-Trattat ta’ Budapest’.(b) l-applikazzjoni li saret jkun fiha dak it-tagħrif rilevanti li jkun disponibbli lill-applikant dwar il-karatteristiċi tal-materjal bijoloġiku ddepożitat;(ċ) l-applikzzjoni għall-privattiva tiddikjara l-isem ta’ l-istituzzjoni depożitarja u n-numru ta’ l-adezjoni.2. L-aċċess għall-materjal bijoloġiku ddepożitat għandu jiġi pprovdut permezz tal-forniment ta’ kampjun:(a) sa l-ewwel pubblikazzjoni ta’ l-applikazzjoni għall-privattiva, għal dawk il-persuni biss li huma awtorizzati skond il-liġijiet nazzjonali dwar il-privattivi;(b) bejn l-ewwel pubblikazzjoni ta’ l-applikazzjoni u l-konċessjoni tal-privattiva, lil kull min jitolbu jew, jekk l-applikant hekk jitlob, lil espert indipendenti biss;(ċ) wara li tkun ġiet konċessa l-privattiva, u minkejja r-revoka jew il-kanċellazzjoni tal-privattiva, lil kull min jitolbu.3. Il-kampjun għandu jiġi fornit biss jekk il-persuna li titolbu timpenja ruħha, għall-iskond li matulu l-privattiva tkun fis-seħħ:(a) li ma tagħmlux jew ma tagħmilx kull materjal imnissel minnu disponibbli lil partijiet terzi; u(b) li ma tużahx jew kull materjal imnissel minnu minbarra għal finijiet sperimentali, għajr jekk l-applikant jew il-proprjetarju ta’ privattiva, skond kif applikabbli, espressament jirrinunzjaw għal dan l-impenn.4. Fuq it-talba ta’ l-applikant, meta applikazzjoni tiġi rrifjutata jew irtirata, l-aċċess għall-materjal iddepożitat għandu jkun limitat għal espert indipendenti għal 20 sena mid-data li fiha l-applikazzjoni tkun saret. F’dan il-każ, għandu japplika l-paragrafu 3.5. It-talbiet ta’ l-applikant riferiti fil-punt (b) tal-paragrafu 2 u fil-paragrafu 4 jistgħu jsiru biss sad-data li fiha jkunu tqiesu lesti t-tħejjijiet tekniċi għall-pubblikazzjoni ta’ l-applikazzjoni tal-privattiva.Artikolu 141. Jekk il-materjal bijoloġiku ddepożitat skond l-Artkolu 13 ma jibqax disponibbli mill-istituzzjoni depożitarja kkonoxxuta, għandu jiġi permess depożitu ġdid tal-materjal fuq l-istess kondizzjonijiet bħal dawk stabbiliti fit-Trattat ta’ Budapest.2. Kull depożitu ġdid għandu jkun akkumpanjat b’dikjarazzjoni ffirmata mid-depożitatur li tattesta illi l-materjal bijoloġiku ddepożitat ġdid huwa l-istess bħal dak iddepożitat oriġinarjament.KAPITOLU VDisposizzjonijiet finaliArtikolu 151. L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-disposizzjonijiet amministrattivi meħtieġa sabiex jikkonformaw ma’ din id-Direttiva mhux iktar tard mit-30 ta’ Lulju 2000. Għandhom jgħarrfu bihom lill-Kummissjoni minnufih.Meta Stat Membru jadotta dawn il-miżuri, dawn għandu jkollhom referenza għal din id-Direttiva jew għandhom ikunu akkumpanjati b’din ir-referenza fl-okkazzjoni tal-pubblikazzjoni uffiċjali tagħhom. Il-metodi dwar kif jagħmlu din ir-referenza għandhom jiġu stabbiliti mill-Istati Membri.2. L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni t-test tad-disposizzjoni fil-liġijiet nazzjonali li jkunu jadottaw fil-qasam kopert b’din id-Direttiva.Artikolu 16Il-Kummissjoni għandha tibgħat lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill:(a) kull ħames snin mid-data speċifikata fl-Artikolu 15(1) rapport dwar kull problema rigward ir-relazzjoni bejn din id-Direttiva u kull ftehim internazzjonali dwar il-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem li għalihom daħlu l-Istati Membri;(b) kull sentejn mid-dħul fis-seħħ ta’ din id-Direttiva, rapport li jistma l-implikazzjonijiet għar-riċerka bażika ta’ l-inġinerija ġenetika tan-nuqqas li jiġu ppubblikati, jew ippubblikati tard, l-istudji dwar suġġetti li għandhom jedd għall-privattiva;(ċ) kull sena mid-data speċifikata fl-Artikolu 15(1), rapport dwar l-iżvilupp u l-implikazzjonijiet tal-liġijiet tal-privattivi fuq il-qasam tal-bijoteknoloġija u l-inġinerija ġenetika.Artikolu 17Din id-Direttiva għandha tidħol fis-seħħ fil-jum tal-pubblikazzjoni tagħha fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej.Artikolu 18Din id-Direttiva hija indirizzata lill-Istati Membri.Magħmula fi Brussel, fis-6 ta’ Lulju 1998.Għall-Parlament EwropewIl-PresidentJ. M. Gil-roblesGħall-KunsillIl-PresidentR. Edlinger[1] ĠU C 296, tat-8.10.1996, p. 4 u ĠU C 311, tal-11.10.1997, p. 12.[2] ĠU C 295, tas-7.10.1996, p. 11.[3] Opinjoni tal-Parlament Ewropew tas-16 ta’ Lulju 1997 (ĠU C 286, tat-22.9.1997, p.87). Pożizzjoni Komuni tsl-Kunsill tas-26 ta’ Frar 1998 (ĠU C 110, tat-8.4.1998, p. 17) u d-Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tat-12 ta’ Mejju 1998 (ĠU C 167, ta’ l-1.6.1998). Deċiżjoni tal-Kunsill tas-16 ta’ Ġunju 1998.[4] ĠU C 68, tal-20.3.1995, p. 26.[5] ĠU L 336, tal-31.12.1998, p. 213.[6] ĠU L 227, ta’ l-1.9.1994, p. 1. Regolament kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 2506/95 (ĠU L 258, tat-28.10.1995, p. 3).[7] ĠU L 309, tal-31.12.1993, p. 1.--------------------------------------------------


title: Id-Direttiva tal-Kunsill tat-23 ta' Novembru 1988 dwar il-proċeduri standard ta' kontroll għall-implimentazzjoni tar-Regolament (KEE) Nru 3820/85 dwar l-armonizzazzjoni ta' ċerta leġislazzjoni soċjali li għandha x'taqsam mat-trasport bit-triq u r-Regolament (KEE) Nru 3821/85 dwar apparat ta' reġistrazzjoni għat-trasport bit-triq

text:
Avviż Legali Importanti

|

31988L0599

Official Journal L 325 , 29/11/1988 P. 0055 - 0057 Finnish special edition: Chapter 5 Volume 4 P. 0135  Swedish special edition: Chapter 5 Volume 4 P. 0135

		Id-Direttiva tal-Kunsilltat-23 ta' Novembru 1988dwar il-proċeduri standard ta' kontroll għall-implimentazzjoni tar-Regolament (KEE) Nru 3820/85 dwar l-armonizzazzjoni ta' ċerta leġislazzjoni soċjali li għandha x'taqsam mat-trasport bit-triq u r-Regolament (KEE) Nru 3821/85 dwar apparat ta' reġistrazzjoni għat-trasport bit-triq(88/599/KEE)IL-KUNSILL TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ,Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ekonomika Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 75 tiegħu,Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni [1],Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Parlament Ewropew [2],Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali [3],Wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-Kunsill u tar-rappreżentanti tal-Gvernijiet ta' l-Istati Membri, li ltaqgħu fi ħdan il-Kunsill, fl-20 ta' Diċembru 1985 sabiex itejbu l-implimentazzjoni tar-regolamenti soċjali fit-trasport bit-triq [4],Billi r-Regolamenti (KEE) Nru 3820/85 [5] u (KEE) Nru 3821/85 [6] huma importanti sabiex jinħoloq suq komuni għas-servizzi tat-trasport intern;Billi l-applikazzjoni xierqa tar-regolamenti soċjali fit-trasport bit-triq teħtieġ kontroll uniformi u effettivi mill-Istati Membri;Billi huwa meħtieġ li jiddaħħlu rekwiżiti minimi sabiex jikkontrollaw il-konformità mad-disposizzjonijiet relevanti sabiex inaqqsu u jipprevjienu l-kontravenzjonijiet;Billi kien biss dan l-aħħar li r-Repubblika Portugiża daħħlet proċeduri ta' kontrolli fit-trasport bit-triq u għandha għalhekk tingħata l-permess li tiddiferixxi d-data ta' l-applikazzjoni ta' din id-Direttiva kif xieraq;Billi l-kontroll effettiv u effiċjenti fil-Komunità kollha jkun jeħtieġ l-iskambju tat-tagħrif u għajnuna reċiproka fir-rigward ta' l-infurzar tar-regolamenti fl-Istati Membri,Billi l-iskambju tat-tagħrif huwa obbligatorju u għandu jsir f'intervalli regolari taż-żmien;Billi l-applikazzjoni uniformi tar-regolamenti soċjali fit-trasport bit-triq hija meħtieġa sabiex tevita xkiel fil-kompetizzjoni bejn l-impriżi tat-trasport kif ukoll biex tippromwovi s-sigurtà fuq it-triq u l-progress soċjali,ADOTTA DIN ID-DIRETTIVA:Artikolu 1Il-kontrolliL-iskop immedjat ta' din id-Direttiva huwa li tistabbilixxi kondizzjonijiet minimi sabiex tiġi kontrollata l-applikazzjoni korretta u uniformi tar-Regolamenti (KEE) Nru 3820/85 u (KEE) Nru 3821/85.Artikolu 2Is-sistemi tal-kontroll1. L-Istati Membri għandhom jorganizzaw sistema ta' kontrolli xierqa u regolari, kemm mal-ġenb tat-triq kif ukoll fuq il-fondi ta' l-impriżi, li jkopru kull sena taqsima rappreżentattiva ta' sewwieqa, intrapriżi u vetturi tal-kategoriji kollha tat-trasport li jaqgħu taħt l-firxa ta' applikazzjoni tar-Regolamenti (KEE) Nru 3820/85 u (KEE) Nru 3821/85.2. Kull wieħed mill-Istati Membri għandu jorganizza l-kontrolli b'tali mod li:- ikopru kull sena mill-inqas 1 % tal-ġranet maħduma mis-sewwieqa tal-vetturi li jaqgħu taħt il-firxa ta' applikazzjoni tar-Regolamenti (KEE) Nru 3820/85 u (KEE) Nru 3821/85,- mhux inqas minn 15 % tan-numru totali ta' granet tax-xogħol kontrollati għandhom jiġu kontrollati mal-ġenb tat-triq u mhux inqas minn 25 % fuq il-fond ta' l-impriżi.3. In-numru ta' sewwieqa kkontrollati mal-ġenb tat-triq, in-numru ta' kontrolli fuq il-fond ta' l-impriżi, in-numru ta' ġranet tax-xogħol kontrollati u n-numru ta' kontravenzjonijiet rappurtati għandhom jiġu inklużi, fost ħwejjeġ oħra, fit-tagħrif sottomess lill-Kummissjoni b'mod konformi ma' l-Artikolu 16 (2) tar-Regolament (KEE) Nru 3820/85.Artikolu 3Il-kontrolli mal-ġenb tat-triq1. Il-kontrolli mal-ġenb tat-triq għandhom jiġu organizzati f'postijiet differenti f'kull ħin, u għandhom ikopru parti estensiva biżżejjed tan-network ta' toroq hekk li jkun diffiċli li jiġu evitati l-postijiet tal-kontrolli.2. L-elementi tal-kontrolli mal-ġenb tat-triq huma:- il-perjodi tal-ħin ta' sewqan ta' kuljum, waqfien u perjodi ta' serħan ta' kuljum u, fil-każ ta' indikazzjonijiet ċari ta' xi irregolaritajiet, il-karti tar-reġistrazzjonijiet tal-jum ta' qabel ukoll li jkunu jinsabu fuq il-vettura b'mod konformi ma' l-Artikolu 15 (7) tar-Regolament (KEE) Nru 3821/85,- fejn xieraq, il-perjodu taż-żmien ta' l-aħħar serħan tal-ġimgħa,- jekk l-apparat ta' reġistrazzjoni jaħdimx sew (għandu jiġi stabbilit ukoll jekk ikunx hemm xi użu ħażin ta' l-apparat u/jew tal-folji ta' reġistrazzjoni) jew, fejn xieraq, il-preżenza tad-dokumenti li għalihom issir referenza fl-Artikolu 14 (5) tar-Regolament (KEE) Nru 3820/85.3. Il-kontrolli mal-ġenb tat-triq għandhom jitwettqu mingħajr diskriminazzjoni bejn vetturi u sewwieqa, kemm jekk ikunu residenti u kemm jekk le.4. Sabiex jiġi mħaffef ix-xogħol ta' l-uffiċjal awtorizzat ta' l-ispezzjoni, dawn għandhom jiġu pprovduti bi:- lista tal-punti prinċipali li jridu jiġu kontrollati,- karta bil-lingwi li jkun fiha l-espressjonijiet użati fil-preżent u li għandhom x'jaqsmu ma' operazzjonijiet tat-trasport fuq it-triq.Il-Kummissjoni għandha tipprovdi lill-Istati Membri b'din il-karta.5. Jekk is-sejbiet ta' kontroll mal-ġenb tat-triq fuq is-sewwieq ta' vettura reġistrata fi Stat Membru ieħor jagħtu x'tifhem illi jkunu ġew kommessi xi kontravenzjonijiet li ma jistgħux jiġu skoperti matul il-kontroll minħabba n-nuqqas tad-data meħtieġa, l-awtoritajiet kompetenti ta' l-Istati Membri interessati għandhom jgħinu wieħed lill-ieħor sabiex jiċċaraw is-sitwazzjoni.F'każijiet fejn, għal dan l-iskop, l-Istat Membru kompetenti jwettaq kontroll fuq il-fond ta' impriża, ir-riżultati ta' dan il-kontroll għandhom jiġu komunikati lill-Istat l-ieħor interessat.Artikolu 4Il-kontrolli fuq il-fond ta' l-impriża1. Il-kontrolli fuq il-fond stabbiliti fl-Artikolu 2 (1) għandhom jiġu ppjanati billi titqies l-esperjenza fl-imgħoddi tal-kategoriji differenti ta' trasport.Il-kontrolli għandhom jitwettqu wkoll fuq il-fond ta' l-impriżi meta jkun instab xi ksur serju mal-ġenb tat-triq tar-Regolamenti (KEE) Nru 3820/85 u (KEE) Nru 3821/85.2. L-elementi tal-kontrolli fuq il-fond ta' l-impriżi, flimkien ma' dawk li jsiru mal-ġenb tat-triq, huma:- il-perjodi taż-żmien tas-serħan ta' kull ġimgħa u l-perjodi taż-żmien tas-sewqan bejn dawn il-perjodi taż-żmien tas-serħan,- il-limitazzjoni ta' ġimgħatejn tas-siegħat ta' sewqan,- il-kumpens għall-perjodi taż-żmien imnaqqsa għas-serħan ta' kuljum jew ta' kull ġimgħa,- l-użu tal-karti tar-reġistrazzjonijiet u/jew l-organizzazzjoni tal-ħinijiet tax-xogħol tas-sewwieqa.3. Għall-iskopijiet ta' dan l-Artikolu, il-kontrolli mwettqa fuq il-fond ta' l-awtoritajiet kompetenti, fuq il-bażi tad-dokumenti rilevanti mogħtija mill-impriżi fuq it-talba ta' l-awtoritajiet imsemmija, għandu jkollhom l-istess status bħall-kontrolli mwettqa fuq il-fond ta' l-impriżi.Artikolu 5Il-kontrolli orkestrati u koordinati1. Ta' mill-anqas darbtejn fis-sena, l-Istati Membri għandhom iwettqu operazzjonijiet orkestrati sabiex jikkontrollaw lis-sewwieqa u lill-vetturi mal-ġenb tat-triq li jaqgħu taħt il-firxa ta' applikazzjoni tar-Regolamenti (KEE) Nru 3820/85 u (KEE) Nru 3821/85.2. Kull fejn ikun possibbli, dawn l-operazzjonijiet għandhom jitwettqu fl-istess ħin mill-awtoritajiet ta' l-infurzar ta' żewġ Stati Membri jew iktar, b'kull wieħed minnhom jopera fit-territorju tiegħu.Artikolu 6Tpartit ta' tagħrif1. It-tagħrif magħmul disponibbli bilateralment skond l-Artikolu 17 (3) tar-Regolament (KEE) Nru 3820/85 u l-Artikolu 19 (3) tar-Regolament (KEE) Nru 3821/85 għandu jiġi mpartat kull 12-il xahar li jibdew sitt xhur wara n-notifika ta' din id-Direttiva [7] kif ukoll fuq talba speċifika minn Stat Membru f'każijiet individwali.2. Għal dan l-iskop, l-awtoritajiet kompetenti f'kull wieħed mill-Istati Membri għandhom jużaw formola ta' rapport ta' livell stabbilit imfassla mill-Kummissjoni bi ftehim ma' l-Istati Membri.Artikolu 71. Bl-eċċezzjoni tar-Repubblika Portugiża, l-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-disposizzjonijiet amministrattivi meħtieġa sabiex jikkonformaw ma' din id-Direttiva l-aktar tard sa l-1 ta' Jannar 1989.Ir-Repubblika Portugiża għandha ddaħħal fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-disposizzjonijiet amministrattivi msemmija l-aktar tard sa l-1 ta' Jannar 1990.2. L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni l-liġijiet, ir-regolamenti u d-disposizzjonijiet amministrattivi tagħhom dwar l-applikazzjoni ta' din id-Direttiva.Artikolu 8Din id-Direttiva hija indirizzata lill-Istati Membri.Magħmula fi Brussel, fit-23 ta' Novembru 1988.Għall-KunsillIl-PresidentTh. PANGALOS[1] ĠU Nru C 116, 3. 5. 1988, p. 17.[2] Opinjoni mogħtija fis-17 ta' Novembru 1988 (għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali).[3] ĠU Nru C 208, 8. 8. 1988, p. 26.[4] ĠU Nru C 348, 31. 12. 1985, p. 1.[5] ĠU Nru L 370, 31. 12. 1985, p. 1.[6] ĠU Nru L 370, 31. 12. 1985, p. 8.[7] Din id-Direttiva ġiet notifikata lill-Istati Membri fl-24 ta' Novembru 1988.--------------------------------------------------