title: Direttiva tal-kunsill 93/13 KEE tal-5 ta’ April 1993 dwar klawżoli inġusti f’kuntratti mal-konsumatur

text:
Avviż Legali Importanti

|

31993L0013

Official Journal L 095 , 21/04/1993 P. 0029 - 0034 Finnish special edition: Chapter 15 Volume 12 P. 0169  Swedish special edition: Chapter 15 Volume 12 P. 0169

		Id-Direttiva tal-Kunsill 93/13 KEEtal-5 ta’ April 1993dwar klawżoli inġusti f’kuntratti mal-konsumaturIL-KUNSILL TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ,Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ekonomika Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 100 A tiegħu,Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni [1],B’koperazzjoni mal-Parlament Ewropew [2],Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali [3],Billi huwa meħtieġ li jiġu adottati miżuri bil-għan li jiġi stabbilit is-suq intern b’mod progressiv qabel il-31 ta’ Diċembru 1992; billi s-suq intern huwa magħmul minn żona mingħajr fruntieri interni li fiha merkanzija, persuni, servizzi u kapital jistgħu jiċċaqalqu liberament;Billi l-liġijiet ta’ l-Istati Membri relatati mal-klawżoli ta’ kuntratt bejn il-bejjiegħ tal-merkanzija jew il-fornitur ta’ servizzi, fuq in-naħa l-waħda, u l-konsumatur tagħhom, fuq in-naħa l-oħra, juru ħafna spariġġi, bir-riżultat li s-swieq nazzjonali għall-bejgħ tal-merkanzija u s-servizzi lill-konsumaturi jiddiferixxu minn xulxin u li jista’ jinqala’ distorsjoni fil-kompetizzjoni fost il-bejjiegħa u l-fornituri, b’mod speċjali meta jbiegħu u jfornu fi Stati Membri oħra;Billi, b’mod partikolari, il-liġijiet ta’ l-Istati Membri relatati ma’ klawżoli inġusti f’kuntratti mal-konsumatur juru diverġenzi notevoli;Billi hija r-responsabbiltà ta’ l-Istati Membri li jiżguraw li l-kuntratti konklużi mal-konsumaturi ma jkunx fihom klawżoli inġusti;Billi, ġeneralment, il-konsumaturi ma jkunux jafu r-regoli tal-liġi li, fi Stati Membri li ma jkunux tagħhom stess, jiggwidaw kuntratti għall-bejgħ ta’ merkanzija jew servizzi; billi dan in-nuqqas ta’ kuxjenza jista’ jżommhom lura minn transazzjonijiet diretti għax-xiri ta’ merkanzija jew servizzi fi Stat Membru ieħor;Billi, biex jitħaffef l-istabbiliment tas-suq intern u biex jiġi salvagwardat iċ-ċittadin fir-rwol tiegħu bħala konsumatur meta jakkwista merkanzija u servizzi b’kuntratti li jkunu rregolati mil-liġijiet ta’ l-Istati Membri mhux tiegħu stess, huwa essenzali li jitneħħew klawżoli inġusti minn dawn il-kuntratti;Billi l-bejjiegħa ta’ merkanzija u l-fornituri ta’ servizzi b’hekk ser jingħataw għajnuna fix-xogħol tagħhom tal-bejgħ ta’ merkanzija u l-provvista ta’ servizzi, sew f’pajjiżhom kif ukoll ġos-suq intern kollu; billi l-kompetizzjoni b’hekk tiġi stimulata, biex b’hekk tikkontribwixxi għal aktar għażla ġħaċ-ċittadini tal-Komunità bħala konsumaturi;Billi ż-żewġ programmi tal-Komunità għal politika tal-protezzjoni u l-informazzjoni tal-konsumatur [4] saħqet fuq l-importanza li jiġu salvagwardati l-konsumaturi fil-kwistjoni ta’ klawżoli inġusti f’kuntratt; billi din il-protezzjoni għandha tkun provduta mil-liġijiet u r-regolamenti li jew jiġu armonizzati f’livell Komunitarju jew jiġu adottati direttament f’dak il-livell;Billi b’konformità mal-prinċipju stabbilit taħt l-intestatura "Protezzjoni ta’l-interessi ekonomiċi tal-konsumaturi", kif imsemmi f’dawk il-programmi: "l-akkwirenti ta’ merkanzija jew servizzi għandhom jiġu protetti kontra l-abbuż tal-poter mill-bejjiegħ jew mill-fornitur, b’mod partikolari kontra kuntratti standard li jiġbdu lejn naħa waħda u l-esklużjoni inġusta ta’ drittijiet essenzali f’kuntratti";Billi tista’ tinkiseb protezzjoni aktar effettiva tal-konsumatur billi jiġu adottati regoli tal-liġi uniformi fil-kwistjoni ta’ klawżoli inġusti; billi dawk ir-regoli għandhom jgħoddu għall-kuntratti kollha konklużi bejn il-bejjiegħa jew il-fornituri u l-konsumaturi; billi bħala riżultat kuntratti inter alia relatati ma’ l-impieg, kuntratti relatati mad-drittijiet tas-suċċessjoni, kuntratti relatati mad-drittijiet taħt il-liġi tal-familja u kuntratti relatati ma’l-inkorporazzjoni u l-organizzazzjoni ta’ kumpaniji jew ftehim ta’ sħubija għandhom jiġu esklużi minn din id-Direttiva;Billi l-konsumatur għandu jirċievi protezzjoni ugwali taħt kuntratti konklużi bil-kliem u kuntratti bil-miktub minkejja kollox, f’dan l-aħħar każ, jekk il-klawżoli tal-kuntratt ikunux jinsabu f’dokument wieħed jew aktar;Billi, iżda, kif inhuma bħalissa, il-liġijiet nazzjonali jippermettu li tiġi kkunsidrata biss armonizzazzjoni parzjali; billi b’mod partikolari, din id-Direttiva tkopri biss klawżoli kuntrattwali li ma jkunux ġew innegozjati individwalment; billi l-Istati Membri għandu jkollhom l-għażla b’konsiderazzjoni xierqa tat-Trattat, li joffru lill-konsumaturi livell ogħla ta’ protezzjoni permezz ta’ disposizzjonijiet nazzjonali li jkunu aktar stretti minn dawk ta’ din id-Direttiva;Billi d-disposizzjonijiet statutorji jew regolatorji ta’l-Istati Membri li jistabbilixxu direttament jew indirettament il-klawżoli tal-kuntratti tal-konsumatur huma preżunti li ma’ fihomx klawżoli inġusti; billi, għal dan il-għan, ma jidhirx li huwa meħtieġ li jiġu assoġġettati l-klawżoli li jirriflettu disposizzjonijiet mandatarji statutorji jew regolatorji u l-prinċipji jew id-disposizzjonijiet tal-konvenzjonijiet internazzjonali li għalihom huma parti l-Istati Membri jew il-Komunità; billi f’dak ir-rigward il-kliem "disposizzjonijiet mandatarji statutorji jew regolatorji" fl-Artikolu 1(2) ikopru wkoll ir-regoli li, skond il-liġi, għandhom jgħoddu bejn il-partijiet kontraenti sakemm ma twaqqfux xi arranġamenti oħra;Billi l-Istati Membri għandhom madankollu jiżguraw li ma jkunux inklużi klawżoli inġusti, partikolarment għaliex din id-Direttiva tgħodd ukoll għal snajja, negozji jew professjonijiet ta’ natura pubblika;Billi huwa meħtieġ li jiġu ffissati b’mod ġenerali l-kriterji li bihom jiġi stmat il-karattru inġust ta’ klawżoli tal-kuntratti;Billi l-istima, skond il-kriterji ġenerali magħżula, tal-karattru inġust ta’ klawżoli, b’mod partikolari fil-bejgħ jew f’attivitajiet ta’ provvista ta’ natura pubblika li jipprovdu servizzi kollettivi li jqisu s-solidarjetà fost l-utenti, għandha tiġi supplimentata billi ssir valutazzjoni globali tad-diversi interessi involuti; billi din tikkostitwixxi l-ħtieġa ta’ buona fede; billi, waqt li tkun qed issir stima ta’ buona fede, għandha titqies b’mod partikolari s-saħħa tal-posizzjonijiet tal-ftehim tal-partijiet, kemm jekk il-konsumatur kellu xi jħajru biex jaqbel mal-klawżola kif ukoll jekk il-merkanzija jew is-servizzi nbiegħu jew ġew ipprovduti bl-ordni speċjali tal-konsumatur; billi l-ħtieġa ta’ buona fede tista’ tkun sodisfatta mill-bejjiegħ jew mill-fornitur meta dan jittratta b’mod ġust u ekwu mal-parti l-oħra li huwa għandu jikkunsidra l-interessi leġittimi tagħha;Billi, għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva, il-lista ta’ klawżoli annessa tista’ tkun ta’ valur indikattiv biss u, minħabba l-kawża tal-karattru minimali tad-Direttiva, l-iskop ta’ dawn il-klawżoli jista’ jkun is-suġġett ta’ amplifikazzjoni jew ta’ editjar aktar restrittiv mill-Istati Membri fil-liġijiet nazzjonali tagħhom;Billi n-natura tal-merkanzija jew is-servizzi għandu jkollha influwenza fuq l-istima ta’ kemm ma jkunux ġusti klawżoli kuntrattwali;Billi, għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, m’għandhiex issir stima ta’ karattru inġust ta’ klawżoli li jiddeskrivu l-kwistjoni prinċipali tas-suġġett tal-kuntratt u lanqas il-proporzjon bejn kwalità/il-prezz tal-merkanzija jew is-servizzi pprovduti; billi l-kwistjoni prinċipali tas-suġġett tal-kuntratt u l-proporzjon bejn kwalità/prezz jistgħu madankollu jiġu kkunsidrati meta tkun qiegħda ssir l-istima dwar jekk klawżoli oħra jkunux ġusti; billi jsegwi, inter alia, li f’kuntratti ta’ assigurazzjoni, il-klawżoli li b’mod ċar jistabbilixxu jew jiċċirkoskrivu r-riskju assigurat u r-responsabbiltà ta’ assiguratur m’għandhomx ikunu suġġetti għal din l-istima peress li dawn jiġu kkunsidrati waqt li jkun qiegħed jiġi kkalkulat il-premju li għandu jitħallas mill-konsumatur;Billi l-kuntratti għandhom jiġu abbozzati f’lingwa ċara, li tiftiehem, il-konsumatur għandu fil-fatt jingħata opportunità biex jeżamina l-klawżoli kollha u, jekk ikollu xi dubju, l-interpretazzjoni l-aktar favorevoli lejn il-kunsumatur għandha tirbaħ;Billi l-Istati Membri għandhom jiżguraw li ma jintużawx klawżoli inġusti f’kuntratti konklużi ma’ konsumaturi minn bejjiegħ jew fornitur u li jekk, madankollu, dawn il-klawżoli jintużaw, m’għandhomx jorbtu lill-konsumatur, u l-kuntratt għandu jkompli jorbot lill-partijiet fuq dawk il-klawżoli jekk dan ikun kapaċi li jibqa’ jeżisti mingħajr id-disposizzjonijiet inġusti.Billi hemm riskju li, f’ċerti każi, il-konsumatur jista’ jiġi mċaħħad mill-protezzjoni taħt din id-Direttiva billi jagħżel il-liġi ta’ pajjiż li ma jkunx Membru bħala l-liġi applikabbli għall-kuntratt; billi għalhekk għandhom jiġu inklużi ma’ din id-Direttiva disposizzjonijiet intenzjonati biex jevitaw dan ir-riskju;Billi persuni jew organizzazzjonijiet, jekk jiġu kkunsidrati taħt il-liġi ta’ Stat Membru li jkollhom interess leġittimu fil-kwistjoni, għandu jkollhom faċilitajiet biex jibdew proċeduri rigward klawżoli ta’ kuntratt imfassal għall-użu ġenerali f’kuntratti konklużi ma’ konsumaturi, u b’mod partikolari klawżoli inġusti, jew quddiem qorti jew quddiem awtorità amministrattiva li tkun kompetenti biex tiddeċiedi dwar ilmenti jew li jibdew proċeduri legali xierqa; billi din il-possibbiltà ma tinkludix, iżda, verifika minn qabel tal-kondizzjonijiet ġenerali eżistenti f’setturi ekonomiċi individwali;Billi l-qrati jew l-awtoritajiet amministrattivi ta’ l-Istati Membri għandu jkollhom għad-disposizzjoni tagħhom mezz adegwat u effettiv biex jipprevenu li jkomplu jintużaw klawżoli inġusti f’kuntratti tal-konsumaturi,ADOTTA DIN ID-DIRETTIVA:Artikolu 11. L-għan ta’ din id-Direttiva huwa li japprossima l-liġijiet, ir-regolamenti u d-disposizzjonijiet amministrattivi ta’ l-Istati Membri relatati ma’ klawżoli inġusti f’kuntratti konklużi bejn bejjiegħ jew fornitur u konsumatur.2. Il-klawżoli kuntrattwali li jirriflettu disposizzjonijiet mandatarji statutorji jew regolatorji u d-disposizzjonijiet jew il-prinċipji ta’ konvenzjonijiet internazzjonali li għalihom ikunu parti l-Istati Membri jew il-Komunità, b’mod partikolari fil-qasam tat-trasport, m’għandhomx ikunu suġġetti għad-disposizzjonijiet ta’ din id-Direttiva.Artikolu 2Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva:(a) "klawżoli inġusti" tfisser il-klawżoli kuntrattwali stabbiliti fl-Artikolu 3;(b) "konsumatur" tfisser kull persuna naturali li, f’kuntratti koperti minn din id-Direttiva, tkun qiegħda taġixxi għal skopjiet li jkunu barra s-sengħa, in-negozju jew il-professjoni tagħha;(ċ) "bejjiegħ jew fornitur" tfisser kull persuna naturali jew legali li, f’kuntratti koperti minn din id-Direttiva, tkun qiegħda taġixxi għal skopijiet relatati mas-sengħa, in-negozju jew il-professjoni tagħha, sew jekk proprjetà pubblika u sew jekk propjetà privata.Artikolu 31. Klawżola kuntrattwali li ma tkunx ġiet negozjata individwalment għandha titqies inġusta jekk, kontra l-ħtieġa ta’ buona fede, tkun tikkawża żbilanċ sinifikanti fid-drittijiet u l-obbligi tal-partijiet li joħorġu mill-kuntratt, bi ħsara għall-konsumatur.2. Klawżola għandha dejjem tiġi kkunsidrata li ma tkunx ġiet innegozjat individwalment meta din tkun ġiet abbozzata minn qabel u l-konsumatur b’hekk ma jkunx seta’ jinfluwenza s-sustanza tal-klawżola, b’mod partikolari fil-kuntest ta’ kuntratt standard imfassal minn qabel.Il-fatt li ċerti aspetti ta’ klawżola jew klawżola speċifika waħda tkun ġiet innegozjata individwalment m’għandux jeskludi l-applikazzjoni ta’ dan l-Artikolu għall-bqija ta’ kuntratt jekk stima globali tal-kuntratt tindika li dan ikun madankollu kuntratt standard ippreparat minn qabel.Meta xi bejjiegħ jew fornitur jippretendi li klawżola standard ikun ġie nnegozjat b’mod individwali, il-piż tal-prova f’dan ir-rigward għandu jaqa’ fuqu.3. L-Anness għandu jkun fih lista indikattiva u mhux eżawrjenti tal-klawżoli li jistgħu jiġu kkunsidrati inġusti.Artikolu 41. Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 7, il-karattru inġust ta’ klawżola kuntrattwali għandu jiġi stmat, billi titqies in-natura tal-merkanzija jew servizzi li għalihom ikun kien konkluż il-kuntratt u ssir referenza, filwaqt li jiġi konkluż il-kuntratt, għaċ-ċirkostanzi kollha preżenti waqt il-konklużjoni tal-kuntratt u għall-klawżoli l-oħra kollha tal-kuntratt jew ta’ kuntratt ieħor li jiddependi fuqu,2. L-istima tan-natura inġusta tal-klawżoli la għandha tirrelata mad-definizzjoni tal-kwistjoni prinċipali tas-suġġett tal-kuntratt u lanqas mas-suffiċjenza tal-prezz u r-remunerazzjoni, fuq naħa waħda, kontra s-servizzi jew il-merkanzija provduti bi tpartit, fuq in-naħa l-oħra, safejn dawn il-klawżoli jkunu f’lingwaġġ sempliċi u ċar.Artikolu 5Fil-każ ta’ kuntratti fejn ċerti klawżoli jew il-klawżoli kollha offruti lill-konsumatur ikunu bil-miktub, dawn il-klawżoli għandhom ikunu abbozzati b’lingwaġġ sempliċi u ċar. Fejn ikun hemm dubju dwar it-tifsir ta’ klawżola, għandha tirbaħ l-interpretazzjoni l-aktar favorevoli għall-konsumatur. Din ir-regola dwar l-interpretazzjoni m’għandhiex tgħodd fil-kuntest tal-proċeduri stabbiliti fl-Artikolu 7(2).Artikolu 61. L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu li klawżoli inġusti użati f’kuntratt konkluż ma konsumatur minn bejjiegħ jew fornitur għandhom, kif previst fil-liġi nazzjonali tagħhom, ma jkunux jorbtu lill-konsumatur u li l-kuntratt għandu jkompli jorbot lill-partijiet fuq dawn il-klawżoli jekk dan ikun kapaċi jkompli jeżisti mingħajr il-klawżoli inġusti.2. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-konsumatur ma jitlifx il-protezzjoni mogħtija minn din id-Direttiva bis-saħħa ta’ l-għażla tal-liġi ta’ pajjiż li ma jkunx membru bħala l-liġi applikabbli għall-kuntratt jekk dan ta’ l-aħħar ikollu konnessjoni mill-qrib mat-territorju ta’ l-Istati Membri.Artikolu 71. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, fl-interessi tal-konsumaturi u l-kompetituri, jeżistu mezzi adegwati u effettivi biex jipprevjenu li jibqgħu jintużaw klawżoli inġusti f’kuntratti konklużi mal-konsumaturi mill-bejjiegħa jew fornituri.2. Il-mezzi msemmija fil-paragrafu 1 għandhom jinkludu disposizzjonijiet li bihom persuni jew organizzazzjonijiet, li jkollhom interess leġittimu skond il-liġi nazzjonali li jipproteġu lill-konsumaturi, ikunu jistgħu jieħdu azzjoni skond il-liġi nazzjonali kkonċernata quddiem il-qrati jew quddiem korpi amministrattivi kompetenti għal deċiżjoni dwar jekk il-klawżoli kuntrattwali ppreparati għal-użu ġenerali jkunux inġusti, biex ikunu jistgħu japplikaw mezzi xierqa u effettivi biex jipprevjenu li jkomplu jintużaw dawn il-klawżoli.3. Biex jitqiesu kif imiss il-liġijiet nazzjonali, ir-rimedji legali msemmija fil-paragrafu 2 jisgħu jkunu diretti b’mod separat jew b’mod konġunt kontra numru ta’ bejjiegħa jew fornituri mill-istess settur ekonomiku jew mill-assoċjazzjonijiet tagħhom li jużaw jew jirrakkomandaw l-użu ta’ l-istess klawżoli kuntrattwali ġenerali jew klawżoli simili.Artikolu 8L-Istati Membri jistgħu jadottaw jew iżommu l-aktar disposizzjonijiet stretti kompatibbli mat-Trattat fil-qasam kopert minn din id-Direttiva, biex jiżguraw grad massimu ta’ protezzjoni għall-konsumatur.Artikolu 9Il-Kummissjoni għandha tippreżenta rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill rigward l-applikazzjoni ta’ din id-Direttiva mhux aktar tard minn ħames snin wara d-data msemmija fl-Artikolu 10(1).Artikolu 101. L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-disposizzjonijiet amministrattivi meħtieġa biex jikkonformaw ma’ din id-Direttiva mhux aktar tard mill-31 ta’ Diċembru 1994. Dawn għandhom jinfurmaw b’dan lill-Kummissjoni minnufih.Dawn id-disposizzjonijiet għandhom jgħoddu għall-kuntratti kollha konklużi wara l-31 ta’ Diċembru 1994.2. Meta Stati Membri jadottaw dawn il-miżuri, dawn għandu jkollhom referenza għal din id-Direttiva jew għandu jkollhom magħhom din ir-referenza fl-okkażjoni tal-pubblikazzjoni uffiċjali tagħhom. Il-metodi dwar kif issir din ir-riferenza għandhom jiġu stabbiliti mill-Istati Membri.3. L-Istati Membri għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni bid-disposizzjonijiet ewlenin tal-liġi nazzjonali li jadottaw fil-qasam kopert minn din id-Direttiva.Artikolu 11Din id-Direttiva qed tiġi indirizzata lill-Istati Membri.Magħmula fil-Lussembrugu, fil-5 ta’ April 1993.F’isem il-KunsillIl-PresidentN. Helveg Petersen[1] ĠU C 73, ta’ l-24.3.1992, pġ. 7.[2] ĠU C 326, tas-16.12.1991, pġ. 108 uĠU C 21, tal-25.1.1993.[3] ĠU C 159, tas-17.6.1991, pġ. 34.[4] ĠU C 92, tal-25.4.1975, pġ. 1 uĠU C 133, tat-3.6.1981, pġ. 1.--------------------------------------------------ANNESSKLAWŻOLI MSEMMIJA FL-ARTIKOLU 3(3)1. Klawżoli li għandhom l-għan jew l-effett li:(a) jeskludu jew jillimitaw ir-responsabbiltà legali ta’ bejjiegħ jew fornitur f’każ ta’mewt ta’ konsumatur jew korriment personali tiegħu li jirriżulta minn att jew omissjoni ta’ dak il-bejjiegħ jew fornitur;(b) jeskludu jew jillimitaw b’mod mhux xieraq id-drittijiet legali tal-konsumatur vis-a-vis il-bejjiegħ jew il-fornitur ta’ parti oħra fil-każ ta’ nuqqas totali jew parzjali ta’ twettieq jew twettieq mhux adegwat mill-bejjiegħ jew mill-fornitur ta’ kull wieħed mill-obbligi kuntrattwali, inkluża l-għażla li jitpaċa dejn dovut lill-bejjiegħ jew lill-fornitur kontra pretensjoni li l-konsumatur jista’ jkollu kontrih;(ċ) jagħmlu ftehim li jorbot lill-konsumatur billi l-provvista tas-servizzi mill-bejjiegħ jew il-konsumatur ikunu bla ħsara għal kondizzjoni li biex isseħħ tiddependi mir-rieda tiegħu biss;(d) jippermettu lill-bejjiegħ jew lill-fornitur li jżomm somom imħallsa mill-konsumatur fejn dan ta’ l-aħħar jiddeċiedi li ma’ jikkonkludix jew ma jwettaqx il-kuntratt, mingħajr ma jipprovdi biex il-konsumatur jirċievi kumpens ta’ ammont ekwivalenti mingħand il-bejjiegħ jew il-fornitur fejn dan ta’ l-aħħar ikun il-parti li tkun qed iħassar il-kuntratt;(e) jeħtieġu lill xi konsumatur li jonqos milli jwettaq l-obbligazzjoni li jħallas somma sproporzjonatament għolja bħala kumpens;(f) jawtorizzaw lill-bejjiegħ jew lill-fornitur li jxolji l-kuntratt fuq bażi diskrezzjonali meta l-istess faċilità ma tingħatax lill-konsumatur, jew jippermettu lill-bejjiegħ jew lill-fornitur li jżomm is-somom imħallsa għas-servizzi li jkunu għadhom ma ġewx ipprovduti lilu fil-każ li jkun il-bejjiegħ jew il-fornitur stess li jxolji l-kuntratt;(g) jawtorizzaw lill-bejjiegħ jew lill-fornitur li jtemm kuntratt ta’ tul ta’ żmien mhux stabbilit mingħajr twissija raġonevoli ħlief fejn ikun hemm raġunijiet serji sabiex dan isir:(h) awtomatikament jestendu kuntratt ta’ tul ta’ żmien fiss fejn il-konsumatur ma jindikax mod ieħor, fejn l-iskadenza ffissata għall-konsumatur li jesprimi x-xewqa tiegħu li ma jestendix il-kuntratt tkun kmieni b’mod mhux raġonevoli;(i) jorbtu lill-konsumatur b’mod irrevokabbli b’klawżoli li ma kellu l-ebda opportunità vera li jsir jafhom qabel il-konklużjoni tal-kuntratt;(j) jawtorizzaw lill-bejjiegħ jew lill-fornitur li jibdel il-klawżoli ta’ kuntratt minn naħa waħda biss mingħajr raġuni valida li tkun speċifikata fil-kuntratt;(k) jawtorizzaw lill-bejjiegħ jew lill-fornitur li jibdel minn naħa waħda biss mingħajr raġuni valida xi karatteristiċi tal-prodott jew tas-servizz li ser jiġi pprovdut;(l) jipprovdu biex il-prezz tal-merkanzija jiġi stabbilit fil-ħin tal-provvista jew jippermettu lil bejjiegħ ta’ merkanzija jew lil fornitur ta’ servizzi jżid il-prezz tagħhom mingħajr ma’ jagħti lill-konsumatur fiż-żewġ każi d-dritt korrispondenti li jikkanċella l-kuntratt jekk l-aħħar prezz ikun għoli wisq f’relazzjoni mal-prezz miftiehem meta l-kuntratt ikun ġie konkluż;(m) jagħtu lill-bejjiegħ jew lill-fornitur id-dritt li jistabbilixxi jekk il-merkanzija jew is-servizzi pprovduti jkunux konformi mal-kuntratt, jew jagħtuh id-dritt esklussiv li jinterpreta kwalunkwe klawżola fil-kuntratt;(n) jillimitaw l-obbligazzjoni tal-bejjiegħ jew tal-fornitur li jirrispetta l-impenn meħud mill-aġenti tiegħu jew jagħmlu l-impenji tiegħu suġġetti għall-konformità ma’ formalità partikolari;(o) jobbligaw lill-konsumatur li jaqdi l-obbligi tiegħu kollha fejn il-bejjiegħ jew il-fornitur ma jaqdix tiegħu stess;(p) jagħtu lill-bejjiegħ jew lill-fornitur il-possibbiltà li jittrasferixxi d-drittijiet u l-obbligi tiegħu taħt il-kuntratt, fejn dan jista’ jservi biex inaqqas il-garanziji għall-konsumatur, mingħajr il-kunsens ta’ dan ta’l-aħħar;(q) jeskludu jew ifixklu d-dritt tal-konsumatur li jieħu azzjon legali jew jeżerċita kull rimedju legali ieħor, b’mod partikolari billi jeħtieġ lill-konsumatur li jieħu kwistjoni esklussivament għall-arbitraġġ mhux kopert b’disposizzjonijiet legali, biex b’hekk jirristrinġu l-evidenza disponibbli għalih b’mod esaġerat jew jimponu fuqu l-oneru tal-prova li, skond il-liġi applikabbli, għandu jkun fuq parti oħra tal-kuntratt.2. L-ambitu tas-subparagrafi (g), (j) u (l)(a) Is-subparagrafu (g) huwa mingħajr xkiel għal klawżoli li bihom fornitur ta’ servizzi finanzjarji jirriserva d-dritt li jtemm minn naħa l-waħda kuntratt ta’ żmien mhux stabbilit mingħajr avviż fejn ikun hemm raġuni valida, sakemm il-fornitur ikun meħtieġ li jinforma lill-parti jew lill-partijiet kontraenti l-oħra dwar dan minnufih.(b) Is-subparagrafu (j) huwa mingħajr xkiel għal klawżoli li taħthom fornitur ta’ servizzi finanzjarji jirriserva d-dritt li jibdel ir-rata ta’ imgħaxijiet pagabbli mill-konsumatur jew dovuti lilu, jew l-ammont ta’ imposti oħra għal servizzi finanzjarji bla avviż fejn ikun hemm raġuni valida, sakemm dak il-fornitur ikun meħtieġ jinforma lil parti jew partijiet kontraenti oħra tagħhom fl-opportunità l-aktar kmieni u li dawn ta’ l-aħħar ikunu liberi li jxolju l-kuntratt immedjatament.Is-subparagrafu (j) huwa wkoll mingħajr xkiel għal klawżoli li taħthom bejjiegħ jew fornitur jirriserva d-dritt li jbiddel minn naħa l-waħda l-kondizzjonijiet ta’ kuntratt ta’ żmien mhux stabilit, sakemm dan ikun meħtieġ jinforma lill-konsumatur b’avviż xieraq u l-konsumatur ikun ħieles li jxolji l-kuntratt.(ċ) Is-subparagrafi (g), (j) u (l) ma jgħoddux għal:- transazzjonijiet f’ishma trasferibbli, strumenti finanzjarji u prodotti jew servizzi oħra fejn il-prezz ikun abbinat ma’ tlugħ u nżul f’suq tal-kambju jew indiċi jew ma’ rata finanzjarja kummerċjali li l-bejjiegħ jew il-fornitur ma jkunx jikkontrolla.- kuntratti għax-xiri jew il-bejgħ ta’ munita barranija, traveller’s cheques jew money orders internazzjonali denominati f’muniti barranin;(d) Is-subparagrafu (1) huwa mingħajr xkiel għal klawsoli ta’l-indiċjar tal-prezzijiet, fejn legali, sakemm il-metodu li bih ivarjaw il-prezzijiet jiġi deskritt b’mod espliċitu.--------------------------------------------------


title: Id-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 94/36/KE tat-30 ta’ Ġunju 1994 dwar il-kuluri għall-użu fl-ikel

text:
Avviż Legali Importanti

|

31994L0036

Official Journal L 237 , 10/09/1994 P. 0013 - 0029 Finnish special edition: Chapter 13 Volume 27 P. 0015  Swedish special edition: Chapter 13 Volume 27 P. 0015

		Id-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 94/36/KEtat-30 ta’ Ġunju 1994dwar il-kuluri għall-użu fl-ikelIL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TA’ L-UNJONI EWROPEA,Wara li kkunsidraw t-Trattat li jistabbilixxi il-Komunità Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 100a tiegħu,Wara li kkunsidraw id-Direttiva tal-Kunsill 89/107/KEE tal-21 ta’ Diċembru 1988 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri rigward l-addittivi ta’ l-ikel awtorizzati għall-użu fl-ikel intiż għal konsum mill-bniedem [1], u b’mod partikolari l-Artikolu 3 tiegħu,Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni [2],Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali [3],Filwaqt li jaġixxu bi qbil mal-proċedura li hemm referenza dwarha fl-Artikolu 189b tat-Trattat [4],Billi d-differenzi bejn il-liġijiet nazzjonali dwar il-kondizzjonijiet ta’ l-użu tal-kuluri fl-ikel ifixklu l-moviment liberu tal-prodotti ta’ l-ikel; billi dan jista’ joħloq kondizzjonijiet ta’ kompetizzjoni mhux ġusta;Billi l-ewwel konsiderazzjoni għal xi regoli fuq dawn l-addittivi ta’ l-ikel u l-kondizzjonijiet ta’ l-użu tagħhom għandha tkun il-ħtieġa li jkun protett u infurmat il-konsumatur;Billi l-addittivi ta’ l-ikel jistgħu jkun użati biss meta jkun hemm evidenza li huma teknoloġikament meħtieġa u li l-użu tagħhom mhuwiex ħażin għas-saħħa;Billi l-kuluri huma wżati biex jerġgħu jagħtu d-dehra oriġinali ta’ l-ikel li l-kulur tiegħu jkun affettwat bl-ipproċessar, il-ħażna, l-imballaġġ u d-distribuzzjoni, li bihom l-aċċettabiltà viswali tista’ tkun imħassra;Billi l-kuluri huma użati biex jagħmlu l-ikel iktar attraenti viżwalment u jgħinu biex jidentifikaw it-togħma normalment assoċċjata mal-ikel partikolari u biex jagħtu kulur lil ikel li inkella ma jkollux kulur;Billi huwa meħtieġ li jkunu inklużi ċerti kuluri maħsuba għall-immarkar tas-saħħa tal-laħam taħt ir-responsabbiltà tal-veterinarju uffiċjali skond il-ħtiġiet tad-Direttiva 91/497/KEE [5], u b’mod partikolari il-Kapitolu XI ta’ l-Anness I tagħha;Billi dawk il-kuluri biss li huma awtorizzati minn din id-Direttiva għandhom ikunu wżati għad-dekorazzjoni ta’ bajd jew għall-istampar ta’ bajd kif ipprovvdut fir-Regolament (KEE) Nru 1274/91 [6];Billi l-kuluri huma wżati biex isaħħu l-kuluri diġà preżenti fl-ikel;Billi huwa ġeneralment rikonoxxut li l-prodotti ta’ l-ikel mhux ipproċessati u ċerti prodotti bażiċi oħra ta’ l-ikel għandhom ikunu ħielsa mill-addittivi ta’ l-ikel;Billi, fir-rigward ta’ l-informazzjoni xjentifika u tossikoloġika l-aktar reċenti dwar l-addittivi, xi wħud minn dawn jistgħu jkunu permissibbli biss għal ċerti prodotti ta’ l-ikel u taħt ċerti kondizzjonijiet ta’ l-użu;Billi huwa meħtieġ li jsiru regoli strinġenti għall-użu ta’ l-addittivi fl-ikel għat-tfal żgħar;Billi l-Kumitat Xjentifiku dwar l-Ikel ġie kkonsultat fuq dawk is-sustanzi li għadhom mhux suġġetti għad-dispożizzjonijiet tal-Komunità;Billi huwa mixtieq li meta tittieħed deċiżjoni dwar jekk prodott partikolari ta’ l-ikel jagħmilx parti minn ċerta kategorija ta’ l-ikel, il-konsultazzjoni tal-Kumitat Permanenti ta’ l-Ikel hija l-proċedura li għandha tkun segwita;Billi din id-Direttiva parzjalment tieħu post id-Direttiva tal-Kunsill tat-23 ta’ Ottubru 1962 dwar l-approssimazzjoni tar-regolamenti ta’ l-Istati Membri li jikkonċernaw is-sustanzi kuluranti awtorizzati għall-użu fi prodotti ta’ l-ikel maħsuba għal konsum tal-bniedem [7];Billi l-modifika eżistenti ta’ kriterji ta’ purità dwar is-sustanzi kuluranti u speċifikazzjoni ġdida għal dawk meta ma teżistix kriterja ta’ purità, għandhom ikunu proposti bi qbil mal-proċedura ta’ l-Artikolu 11 tad-Direttiva 89/107/KEE;Billi, biex ikunu protetti l-konsumaturi, il-Komunità għandha tippromwovi riċerka dwar l-effetti possibbli (inklużi dawk ta’ natura kumulattiva u sinerġika) dwar is-saħħa tal-bniedem tal-kuluri wżati fil-prodotti ta’ l-ikel, b’referenza speċjali għal dawk li n-nuqqas tagħhom ta’ possibbilità li jagħmlu l-ħsara hija fid-dubju,ADOTTAW DIN ID-DIRETTIVA:Artikolu 11. Din id-Direttiva hija direttiva speċifika li tifforma parti mid-direttiva komprensiva fi ħdan it-tifsira ta’ l-Artikolu 3 tad-Direttiva 89/107/KEE,2. Għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva, ‘kuluri’ huma sustanzi li jżidu jew jerġgħu jagħtu kulur lil xi ikel, u jinkludu kostitwenti naturali tal-prodotti ta’ l-ikel u sorsi naturali li normalment ma jkunux ikkonsumati bħala prodotti ta’ l-ikel bħala tali u mhux normalment użati bħala ingredjenti karatteristiċi ta’ l-ikel.Il-preparazzjonijiet miksuba mill-prodotti ta’ l-ikel u sorsi materjali naturali oħrajn miksuba minn estrazzjoni fiżika u/jew kimika li tirriżulta f’estrazzjoni selettiva ta’ pigmenti relattivi mal-kostitwenti nutrittivi jew aromatiċi huma kuluri fi ħdan it-tifsira ta’ din id-Direttiva.3. Madankollu, s-sustanzi li ġejjin m’għandhomx ikunu kkonsidrati kuluri għall-għan ta’ din id-Direttiva:- prodotti ta’ l-ikel, kemm jekk niexfa jew f’forma kkonċentrata u sustanzi li jagħtu t-togħma inkorporati waqt il-manifattura ta’ prodotti ta’ komposti ta’ l-ikel, minħabba l-propjetajiet aromatiċi, bnini jew nutrittivi flimkien mal-effett kulurit sekondarju, bħal ma hi l-paprika, it-turmerik u ż-żagħfran,- kuluri wżati biex ikunu kkuluranti l-partijiet esterni mhux tajba għall-ikel tal-prodotti ta’ l-ikel, bħal kisi tal-ġobon u għal kisi taz-zalzett.Artikolu 21. Is-sustanzi biss elenkati fl-Anness I jistgħu jkunu wżati bħala kuluri fil-prodotti ta’ l-ikel.2. Il-kuluri jistgħu jintużaw biss fil-prodotti ta’ l-ikel elenkati fl-Annessi III, IV u V u taħt il-kondizzjonijiet speċifikati hemmhekk; il-kuluri jistgħu jintużaw f’dawk l-istess prodotti ta’ l-ikel meta jkunu maħsuba għal użu partikolari bi qbil mad-Direttiva 89/398/KEE [8].3. Il-kuluri ma jistgħux jintużawx fil-prodotti ta’ l-ikel elenkati fl-Anness II minbarra kif ipprovvdut speċifikament fl-Annessi III, IV jew V.4. Il-kuluri permissibbli għal ċerti użu biss huma elenkati fl-Anness IV.5. Il-kuluri permissibbli b’mod ġenerali fi prodotti ta’ l-ikel u l-kondizzjonijiet ta’ l-użu għal dan il-għan huma elenkati fl-Anness V.6. Il-livelli massimi indikati fl-Annessi:- jirrelataw ma’ prodotti ta’ l-ikel lesti biex jittieklu, ippreparati skond l-istruzzjonijiet għall-użu,- jirreferu għal kwantitajiet tal-prinċipju tal-kulur kontenut fil-preparazzjoni tal-kulur.7. Fl-Annessi ta’ din id-Direttiva ‘quantum satis’ tfisser li l-ebda l-livell massimu m’huwa speċifikat. Madankollu, sustanzi kuluranti għandhom jintużaw skond prattika ta’ manifattura tajba f’livell mhux għola minn dak meħtieġ biex jinkiseb l-għan intiż u bil-kondizzjoni li ma jiżgwidawx lil konsumatur.8. Għall-iskopijiet ta’ l-immarkar tas-saħħa kif ipprovvdut fid-Direttiva 91/497/KEE u l-immarkar l-ieħor meħtieġ fuq prodotti tal-laħam, jistgħu jintużaw biss E 155 Kannella HT, E133 Ikħal Brillanti FCF jew E 129 Aħmar Allura AC jew taħlita xierqa ta’ E133 Ikħal Brillanti FCF u E 129 Aħmar Allura AC.9. Biss dawk il-kuluri msemmija fl-Anness I jistgħu jkunu wżati għad-dekorazzjoni tal-qxur tal-bajd jew għall-istampar tal-qxur tal-bajd kif ipprovvdut fir-Regolament (KEE) Nru 1274/91.10. Biss dawk il-kuluri elenkati fl-Anness I, bl-eċċezzjoni ta’ E 123, E 127, E 128, E 154, E 160b, E 161g, E 173 u E 180, jistgħu jinbiegħu direttament lill-konsumaturi.11. Fi ħdan it-tifsira ta’ din id-Direttiva ‘mhux ipproċessat’ tfisser li m’għaddiex mill-ebda trattament li jirriżulta f’bidla sostanzjali mill-istat oriġinali tal-prodotti ta’ l-ikel. Madankollu, jistgħu per eżempju jkunu diviżi, maqsuma, servuti, iddissussati, magħmula kapuljat, misluħa, maqtugħa, mqaxxra, mitħuna, mnaddfa, mirquma, iffriżati ħafna, iffriżati, mkessħin, mitħuna jew mifsuqa, ippakkjati jew mhux ippakkjati.Artikolu 3Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet l-oħra tal-Komunità, il-preżenza ta’ kulur fi prodott ta’ l-ikel hija permissibbli:- fi prodott ta’ l-ikel kompost apparti minn dak msemmi fl-Anness II sal-limiti li l-kulur ikun permissibli f’wieħed mill-ingredjenti tal-prodott ta’ l-ikel kompost.jew- jekk il-prodott ta’ l-ikel jkun iddestinat biex jintuża biss fil-preparazzjoni ta’ prodott ta’ l-ikel kompost u sal-limiti li dak il-prodott ta’ l-ikel kompost ikun konformi mad-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva.Artikolu 4Jista’ jkun deċiż mill-proċedura stabbilita fl-Artikolu 5, jekk prodott ta’ l-ikel partikolari jagħmilx parti minn kategorija ta’ l-ikel msemmija fl-Annessi, u jekk sustanzi humiex kuluri fit-tifsira ta’ l-Artikolu 1.Artikolu 51. Meta l-proċedura stabbilita f’dan l-Artikolu għandha tkun segwita, il-Kummissjoni għandha tkun mgħejjuna mill-Kumitat Permanenti dwar l-Ikel, stabbilit permezz tad-Direttiva 69/414/KEE [9], minn hawn ‘l quddiem msemmi bħala ‘il-Kumitat’.2. Il-president għandu jirreferi l-materja lejn il-Kumitat jew fuq l-inizjattiva tiegħu stess jew fuq it-talba ta’ rappreżentant ta’ Stat Membru.3. Ir-rappreżentant tal-Kummissjoni għandu jissottometti lejn il-Kumitat abbozz tal-miżuri li għandhom jittieħdu. Il-Kumitat għandu jagħti l-opinjoni tiegħu fuq l-abbozz fil-limitu taż-żmien li l-president jista’ jistabbilixxi skond l-urġenza tal-każ L-opinjoni għandha tingħata mill-maġġoranza kif stabbilita fl-Artikolu 148(2) tat-Trattat fil-każ ta’ deċiżjonijiet li l-Kunsill huwa meħtieġ li jieħu fuq proposta mill-Kummissjoni. Il-voti tar-rappreżentanti tal-Istati Membri fi ħdan il-Kumitat għandhom jkunu mogħbija skond il-maniera stabbilita f’dak l-Artikolu. Il-president m’għandux jivvota.4. (a) Il-Kummissjoni għandha tadotta l-miżuri maħsuba jekk dawn ikunu jaqblu mal-opinjoni tal-Kumitat.(b) Jekk il-miżuri maħsuba ma jkunux bi qbil mal-opinjoni tal-Kumitat, jew jekk ma tingħata l-ebda opinjoni, il-Kummissjoni għandha minnufih tissottometti lejn il-Kunsill proposta relatata mal-miżuri li għandhom jittieħdu. Il-Kunsill għandu jaġixxi b’maġġoranza kwalifikata.Jekk, fit-tmiem ta’ tliet xhur mid-data tar-referenza lejn il-Kunsill, il-Kunsill ikun għandu ma aġixxiex, il-miżuri proposti għandhom ikunu adottati mill-Kummissjoni.Artikolu 6L-Istati Membri għandhom, fi żmien tliet snin mill-adozzjoni ta’ din id-Direttiva, jistabbilixxu sistemi biex jissorveljaw il-konsum u l-użu tal-kuluri u jirrapurtaw ir-riżultati tagħhom lejn il-Kummissjoni.Il-Kummissjoni għandha tagħmel rapport lejn il-Parlament Ewropew fi żmien ħames snin mill-adozzjoni ta’ din id-Direttiva dwar il-bidliet li jkunu seħħu fis-suq tal-kuluri, il-livelli ta’ l-użu u l-konsum.Bi qbil mal-kriterji ġenerali tal-punt 4 ta’ l-Anness II tad-Direttiva 89/107/KEE, fi żmien ħames snin mill-adozzjoni ta’ din id-Direttiva, il-Kummissjoni għandha tirrevedi il-kondizzjonijiet ta’ l-użu msemmija f’din id-Direttiva, u tipproponi bidliet fejn meħtieġ.Artikolu 7L-Artikoli 1 sa 7, l-Artikolu 8(1), it-tieni nċiż u (2), u l-Artikoli 9 sa 15 tad-Direttiva tat-23 ta’ Ottubru 1962 dwar is-sustanzi tal-kulur fi prodotti ta’ l-ikel huma hawnhekk revokati.Ir-referenzi għad-dispożizzjonijiet revokati għandhom jkunu interpretati bħala referenzi għad-dispożizzjonijiet korrispondenti ta’ din id-Direttiva.Artikolu 8Il-Kummissjoni għandha, biex tikkoinċidi mad-data tad-dħul fis-seħħ ta’ din id-Direttiva, tistabbilixxi kampanja, flimkien mal-Parlament Ewropew, ministeri nazzjonali, l-industriji ta’ l-ikel u l-korpi tal-konsumatur, biex tinforma lill-konsumaturi dwar il-proċeduri ta’ l-evalwazzjoni u l-awtorizzazzjoni għall-kuluri permissibbli, u t-tifsira tas-sistema tan-numri ‘E'.Artikolu 91. L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa biex ikunu konformi ma’ din id-Direttiva mhux aktar tard mil-31 ta’ Diċembru 1995 sabiex:- jippermettu, mhux aktar tard mill-31 ta’ Diċembru 1995, kummerċ u użu tal-prodotti li huma konformi ma’ din id-Direttiva,- jipprojbixxu, mhux iktar tard mit-30 ta’ Ġunju 1996, kummerċ u użu tal-prodotti li ma humiex konformi ma’ din id-Direttiva. Prodotti mpoġġija fis-suq jew ittikkettjati qabel dik id-data li ma jkunux konformi ma’ din id-Direttiva jistgħu, b’dana kolu, jkunu mibjugħa sakemm jispiċċaw il-ħażniet.Dawn għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni minnufih.2. Meta l-Istati Membri jadottaw il-miżuri li hemm referenza dwarhom fil-paragrafu 1, dawn għandhom ikollhom referenza għal din id-Direttiva jew għandhom jkunu akkumpanjati b’din ir-referenza fl-okkażjoni tal-publikazzjoni uffiċjali tagħhom. Il-metodi ta’ kif isiru dawn it-tipi ta’ referenzi għandhom ikunu stabbiliti mill-Istati Membri.Artikolu 10Din id-Direttiva għandha tidħol fis-seħħ fil-jum tal-publikazzjoni tagħha fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej.Artikolu 11Din id-Direttiva hija indirizzata lill-Istati Membri.Magħmula fi Brussel, it-30 ta’ Ġunju 1994.Għall-Parlament EwropewIl-PresidentE. KlepschGħall-KunsillIl-PresidentA. Baltas[1] ĠU L 40, 11.2.1989, p. 27; Id-Direttiva kif l-aħħar emendata bid-Direttiva 94/34/KE (ara l-paġna 1 ta’ dan il-Ġurnal Uffiċjali).[2] ĠU Ċ 12, 8.1.1992, p. 7.[3] ĠU Ċ 313, 30.11.1992, p. 1.[4] L-Opinjoni tal-Parlament Ewropew tal-10 ta’ Marzu 1993 (ĠU Ċ 115, 26.4.1993, p. 105), ikkonfermata fit-2 ta’ Diċembru 1993 (ĠU Ċ 342, 20.12.1993), il-pożizzjoni komuni tal-Kunsill tad-9 ta’ Marzu 1994 (għadha mhux pubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali) u d-Id-Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tad-9 ta’ Marzu 1994 (ĠU Ċ 91, 28.3.1994, p. 79).[5] ĠU Ċ 268, 24.6.1991, p. 69; Id-Direttiva kif l-aħħar emendata bid-Direttiva 92/5/KEE (ĠU L 57, 2.3.1992, p. 1).[6] Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 1274/91 tal-15 ta’ Mejju 1991 li jintroduċi regoli għall-implimentazzjoni tar- Regolament (KEE) Nru 1907/90 dwar ċerti standards ta’ kummerċ għall-bajd (ĠU L 121, 16.5.1991, p. 11). Ir-Regolament kif l-aħħar emendat bir-Regolament (KE) Nru 1259/94 (ĠU L 137, 1.6.1994, p. 54).[7] ĠU L 115, 11.11.1962, p. 2645/62; Id-Direttiva kif l-aħħar emendata bid-Direttiva 85/7/KEE (ĠU L 2, 3.1.1995, p.22).[8] ĠU L 186, 30.6.1989, p. 27.[9] ĠU L 291, 19.11.1969, p. 9.--------------------------------------------------ANNESS 1LISTA TA’ KULURI PERMISSIBBLI TA’ L-IKELNota:Koloranti ta’ l-aluminju ppreparati mill-kuluri msemmija f’dan l-Anness huma awtorizzati.Nru KE | Isem komuni | Indiċi tal-kulur Nru jew deskrizzjoni |E 100 | Kurkumin | 75300 |E 101 | (i)Riboflavin(ii)Riboflavin-5’-fosfat | |E 102 | Tartrażina | 19140 |E 104 | Kwinolin Isfar | 47005 |E 110 | Isfar ta’ nżul ix-xemx FCF Isfar fl-oranġjo S | 15985 |E 120 | ‘Koċinil’, aċidu Karminiku, Karmini | 75470 |E 122 | Ażorubine, Karmojsin | 14720 |E 123 | Amarant | 16185 |E 124 | Ponsu 4R, Koċineal Aħmar A | 16255 |E 127 | Eritrosin | 45430 |E 128 | Aħmar 2G | 18050 |E 129 | Aħmar Allura AC | 16035 |E 131 | Ikħal Patenti V | 42051 |E 132 | Indigotin, Karminju Indigo | 73015 |E 133 | Ikħal ileqq FCF | 42090 |E 140 | Klorofilli u Klorofillini: (i)Klorofilli(ii)Klorofillini | 75810 75815 |E 141 | Kumplessi tar-ram (aħmar) tal-klorofilli u Klorofillini (i)Kumplessi tar-ram tal-klorofilli(ii)Kumplessi tar-ram tal-klorofillini | 75815 |E 142 | Aħdar S | 44090 |E 150a | Karamella sempliċi | |E 150b | Karamella tas-sulfid kawstiku | |E 150ċ | Caramel ta’ l-ammonja | |E 150d | Caramel b’sulfid ta’ l-ammonja | |E 151 | Iswed ileqq BN, Iswed PN | 28440 |E 153 | Karbonju tal-ħaxix | |E 154 | Kannella FK | |E 155 | Kannella HT | 20285 |E 160a | Karoteni: (i)Karoteni mħallta(ii)Beta-karoteni | 75130 40800 |E 160b | Annatto, bixin, norbixin | 75120 |E 160ċ | Estratt tal-paprika, kapsantin, kapsorubin | |E 160d | Likopin | |E 160e | Beta-apo-8’-karotenal (C30) | 40820 |E 160f | Ester etiliku ta’ l-aċidu beta-apo-8’-karotenal (C 30) | 40825 |E161b | Lutejna | |E 1 | Kantaxantin | |E 162 | Aħmar tal-pitravi, betanin | |E 163 | Antosajnini | Preparat b’mezzi fiżiċi mill-frott u l-ħaxix |E 170 | Karbonat tal-kalċju | 77220 |E 171 | Diossidu tat-titanju | 77891 |E 172 | Ossidi tal-ħadid u idro-ossidi | 77491 77492 77499 |E 173 | Aluminju | |E 174 | Fidda | |E175 | Deheb | |E 180 | Litolrubin BK | |--------------------------------------------------ANNESS IIPRODOTTI TA’ L-IKEL LI MA FIHOMX KULURI MIŻJUDA, MINBARRA META PROVVDUT SPEĊIFIKAMENT FL-ANNESSI III, IV JEW V(It-titoli wżati fl-Anness II ma jippreġudikawx il-prinċipju li jitmexxew ‘il quddiem fil-każi meta l-prodotti jkun fihom ingredjenti b’kulur leġittmu bi dritt tagħhom)1. Prodotti ta’ l-ikel mhux ipproċessati2. L-ilma kollu fil-fliexken jew ippakkjat3. Ħalib, nofsu-xkumat u ħalib xkumat, pasturizzat jew sterilizzat (inkluża l-isterilizzazzjoni UHT) (mingħajr togħma)4. Ħalib biċ-ċikkulata5. Ħalib iffermentat (mingħajr togħma)6. Ħalib ippriservat kif msemmi fid-Direttiva 76/118/KEE7. Xorrox tal-butir (mingħajr togħma)8. Krema u trabijiet tal-krema (mingħajr togħma)9. Żjut u xaħmijiet li ġejjin mill-annimali jew mill-ħaxix10. Bajd u prodotti tal-bajd kif definiti fl-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 89/437/KEE11. Dqiq u prodotti oħra mitħuna u l-lamti12. Ħobż u prodotti simili13. Għaġin u njokki14. Zokkor, inklużi l-mono- u d-dissakkaridi kollha15. Kunserva tat-tadam u tadam fil-bott jew fil-flixkun16. Zlazi tat-tadam17. Ġulepp tal-frott u nektar tal-frott kif msemmi fid-Direttiva 75/726/KEE u ġulepp tal-ħxejjex18. Frott, ħaxix (inkluża l-patata) u faqqiegħ - fil-bott, fil-flixkun jew imqadded; frott, ħaxix (inkluża l-patata) u faqqiegħ ipproċessat19. Kunserva kkonċentrata tal-frott, ġelatina kkonċentrata, u purea tal-qastan kif msemmija fid-Direttiva 79/693/KEE; crème de pruneaux20. Ħut, molluski u krustaċej, laħam, tjur u kaċċa kif ukoll il-preparazzjonijiet tagħhom, imma ma jinkludux ikliet ippreparati li fihom dawn l-ingredjenti21. Prodotti tal-kawkaw u komponenti taċ-ċikkulata fi prodotti taċ-ċikkulata kif imsemmija fid-Direttiva 73/241/KEE22. Kafè, tè, ċikwejra, inkaljati; estratti tat-tè u ċ-ċikwejra; preparazzjonijiet tat-tè, tal-pjanti, tal-frott u taċ-ċereali għall-infużjoni, kif ukoll taħlitiet u taħlitiet istantanji ta’ dawn il-prodotti23. Melħ, sostituti tal-melħ, ħwawar u taħlit tal-ħwawar24. Inbid u prodotti oħra kif definiti fir-Regolament (KEE) Nru 822/8725. Korn (qamħ Ġermaniż), Kornbrand, xorb spirtuż mil-frott, spirti tal-frott, Ouzo, Grappa, Tsikoudia minn Kreta, Tsipouro mill-Maċedonja, Tsipouro minn Thessaly, Tsipouro minn Tyrnavos, Eau de vie de marcMarque nationale luxembourgeoise, Eau de vie de seigle Marque nationale luxembourgeoise, ġnibru ta’ Londra, kif definiti fir-Regolament (KEE) Nru 1576/8926. Sambuca, Maraschino u Mistra kif definiti fir-Regolament (KEE) Nru 1180/9127. Sangria, Clarea u Zurra kif imsemmija fir-Regolament (KEE) Nru 1601/9128. Ħall magħmul mill-inbid29. Ikel għat-trabi u għat-tfal żgħar kif msemmi fid-Direttiva 89/398/KEE inkluż l-ikel għat-trabi u għat-tfal żgħar li ma jkunux f’saħħithom30. Għasel31. Xgħir u prodotti tax-xgħir32. Ġobon misjur u mhux misjur (mingħajr togħma)33. Ġobon mill-ħalib tan-nagħaġ u tal-mogħoż--------------------------------------------------ANNESS IIIIKEL LI MIEGĦU JISTGĦU JIŻDIEDU BISS CERTI KULURI PERMISSIBBLIIkel | | Kulur permissibbli | Livell massimu |Ħobż tax-xgħir | E 150a | Karamella sempliċi | quantum satis |E 150b | Karamella b’sulfid kawstiku | |E 150c | Karamella ta’ l-ammonja | |E 150d | Karamella b’sulfid ta’ l-ammonja | |Birra | E 150a | Karamella sempliċi | quantum satis |Cidre bouché | E 150b | Karamella b’sulfid kawstiku | |E 150c | Karamella ta’ l-ammonja | |E 150d | Karamella b’sulfid ta’ l-ammonja | |Butir (inkluż il-butir b’anqas xaħam u butir ikkonċentrat) | E 160a | Karoteni | quantum satis |Marġerina, ‘minarine’, emulsjonijiet oħra ta’ xaħam, u xaħmijiet essenzjalment ħielsa mill-ilma | E 160a | Karoteni | quantum satis |E 100 | Kurkumin | quantum satis |E 160b | Annatto, Bixine, Norbixine | 10 mg/kg |Ġobon Sage Derby | E 140 | Klorofilli Klorofillini | quantum satis |E 141 | Kumplessi tar-ram tal-korofilli u l-klorofillini | |Ġobon misjur Oranġjo, Isfar u abjad-safrani; ġobon mhux ipproċessat u mingħajr togħma | E 160a | Karoteni | quantum satis |E 160c | Estratt tal-paprika | || E 160b | Annatto, Bixin, Norbixin | 15 mg/kg |Ġobon Red Leicester | E 160b | Annatto, Bixin, Norbixin | 50 mg/kg |Ġobon mimolette | E 160b | Annatto, Bixin, Norbixin | 35 mg/kg |Ġobon morbier | E 153 | Karbonju tal-ħxejjex | quantum satis |Ġobon irhamat aħmar | E 120 | Koċineal, aċidu karminiku, karminji | 125 mg/kg || E 163 | Anthocyanins | quantum satis |Ħall | E 150a | Karamella sempliċi | quantum satis |E 150b | Karamella b’sulfid kawstiku | |E 150c | Karamella ta’ l-ammonja | |E 150d | Karamella b’sulfid ta’ l-ammonja | |Whisky, Whiskey, spirtu tal-qamħ (minbarra l-Korn jew il-Kornbrand jew Eau de vie de seigle Marquenationale luxemburgeoise), spirtu ta’ l-inbid, rum, Brandy, Weinbrand, il-karfa ta’ l-għeneb, l-ispirtu tal-karfa ta’ l-għeneb (minbarra Tsikoudia u Tsipouro u Eau de vie de marc Marque nationale luxemburgeoise), Grappa invecchiata, Bagaceira velha kif msemmija fir-Regolament (KEE) Nru 1576/89 | E 150a | Karamella sempliċi | quantum satis |E 150b | Karamella b’sulfid kawstiku | |E 150c | Karamella ta’ l-ammonja | |E 150d | Karamella b’sulfid ta’ l-ammonja | |Xorb aromatiku b’bażi ta’ l-inbid (minbarra bitter soda) u nbejjed aromatiċi kif msemmija fir-Regolament (KEE) Nru 1601/91 | E 150a | Karamella sempliċi | quantum satis |E 150b | Karamella b’sulfid kawstiku | |E 150c | Karamella ta’ l-ammonja | |E 150d | Karamella b’sulfidi ta’ l-ammonja | |Amerikan | E 150a | Karamella sempliċi | quantum satis |E 150b | Karamella b’sulfid kawstiku | |E 150c | Karamella ta’ l-ammonja | |E 150d | Karamella b’sulfidi ta’ l-ammonja | |E 163 | Anthocyanins | || E 100 | Kurkumin | 100 mg/l (individwalment jew flimkien) || E 101 | (i)Riboflavin(ii)Riboflavin-5’-fosfat | || E 102 | Tartrażina | || E 104 | Kinolin Isfar | || E 120 | Koċineal, aċidu Karminiku, Karminji | || E 122 | Azorubine carmoisine | || E 123 | Amaranth | || E 124 | Ponceau 4R | |Bittersoda, bittervino kif msemmi fir-Regolament (KEE) Nru 1601/91 | E 150a | Karamella sempliċi | quantum satis |E 150b | Karamella b’sulfid kawstiku | |E 150c | Karamella ta’ l-ammonja | |E 150d | Karamella b’sulfid ta’ l-ammonja | || E 100 | Kurkumin | 100 mg/l (individwalment jew flimkien) || E 101 | (i)Riboflavin(ii)Riboflavin-5’-fosfat | || E 102 | Tartrażina | || E 104 | Kinolin Isfar | || E 110 | Isfar ta’ nżul ix-xemx FCF Isfar oranġjo S | || E 120 | Koċineal, aċidu Karminiku, Karminji | || E 122 | Azorubine carmoisine | || E 123 | Amaranth | || E 124 | Ponceau 4R, Aħmar Koċineal A | || E 129 | Aħmar Allura AC | |Inbejjed likurużi u inbejjed likurużi ta’ kwalita prodotti f’reġjuni speċifiċi | E 150a | Karamella sempliċi | quantum satis |E 150b | Karamella b’sulfid kawstiku | |E 150c | Karamella ta’ l-ammonja | |E 150d | Karamella b’sulfid ta’ l-ammonja | |Ħaxix fil-ħall, fis-salmura jew fiż-żejt (minbarra ż-żebbuġ) | E 101 | (i)Riboflavin(ii)Riboflavin-5’-fosfat | quantum satis |E 140 | Klorofilli, Klorofillini | |E 150a | Karamella sempliċi | |E 150b | Karamella b’sulfid kawstiku | |E 150ċ | Karamella ta’ l-ammonja | |E 150d | Karamella b’sulfid ta’ l-ammonja | |E 141 | Kumplessi tar-ram tal-klorofilli u klorofillini | |E 160a | Karoteni: (i)Karoteni mħallta(ii)Beta-karoteni | |E 162 | Aħmar tal-pitravi, betanin | |E 163 | Anthocyanins | |Ċereali tal-kolazzjon estrużi, minfuha u/jew bit-togħmal tal-frott | E 150c | Karamella ta’ l-ammonja | quantum satis |E 160a | Karoteni | quantum satis |E 160b | Annatto, Bixin, Norbixin | 25 mg/kg |E 160c | Estratt tal-paprika, Kapsantin, Kapsorubin | quantum satis |Ċereali tal-kolazzjon bit-togħma tal-frott | E 120 | Koċineal, aċidu Karminiku, Karminji | 200 mg/kg (individwalment jew imħalta) |E 162 | Aħmar tal-pitravi, betanine | |E 163 | Anthocyanins | |Kunserva tal-frott, ġelatini u marmellati kif msemmija fid-Direttiva 79/693/KEE u taħlitiet oħrajn simili tal-frott inklużi l-prodotti ta’ kaloriji baxxi | E 100 | Kurkumin | quantum satis |E 140 | Klorofills u klorofillini | |E 141 | Kumplessi tar-ram tal-klorofilli u l-klorofillini | |E 150a | Karamella sempliċi | |E 150b | Karamella b’sulfid kawstiku | |E 150ċ | Karamella ta’ l-ammonja | |E 150d | Karamella b’sulfid ta’ l-ammonja | |E 160a | Karoteni: (i)Karoteni mħallta(ii)Beta-karoteni | |E 160c | Estratti tal-paprika, Kapsantin, Kapsorubin | |E 162 | Aħmar tal-pitravi, betanine | |E 163 | Anthocyanins | || E 104 | Kwinolin Isfar | 100 mg/kg (individwalment jew imħalta) || E 110 | Isfar ta’ nżul ix-xemx | || E 120 | Koċineal, aċidu Karminiku, Karminji | || E 124 | Ponceau 4R, Koċineal | || E 142 | Aħdar S | || E 160d | Lypcopene | || E 161b | Luteine | |Zalzett, patés u terrini | E 100 | Kurkumin | 20 mg/kg |E 120 | Koċineal, aċidu Karminiku, Karminji | 100 mg/kg |E 150a | Karamella sempliċi | quantum satis |E 150b | Karamella b’sulfid kawstiku | quantum satis |E 150c | Karamella ta’ l-ammonja | quantum satis |E 150d | Karamella b’sulfid ta’ l-ammonja | quantum satis |E 160a | Karoteni | 20 mg/kg |E 160c | Estratti tal-paprika, Kapsantin, Kapsorubin | 10 mg/kg |E 162 | Aħmar tal-pitravi, betanine | quantum satis |Luncheon meat | E 129 | Aħmar Allura | 25 mg/kg |Zalzett għall-kolazzjon b’kontenut minimu ta’ ċereali ta’ 6 % | E 129 | Aħmar Allura AC | 25 mg/kg |Laħam tal-pulpetti (burgers) b’kontenut minimu ta’ ħaxix u/jew ċereali ta’ 4 % | E 120 | Koċineal, aċidu Karminiku, Karminji | 100 mg/kg |E 150a | Karamella sempliċi | quantum satis |E 150b | Karamella b’sulfid kawstiku | quantum satis |E 150c | Karamella ta’ l-ammonja | quantum satis |E 150d | Karamella b’sulfid ta’ l-ammonja | quantum satis |Zalzett Chorizo Salchichon | E 120 | Koċineal, aċidu Karminiku, Karminji | 200 mg/kg |E 124 | Ponceau 4R, Koċineal Aħmar A | 250 mg/kg |Sobrasada | E 110 | Isfar ta’ nżul ix-xemx FCF | 135 mg/kg |E 124 | Ponceau 4R, Koċineal Aħmar A | 200 mg/kg |Pasturmas (kisi estern li jittiekel) | E 100 | Kurkumin | quantum satis |E 101 | (i)Riboflavin(ii)Riboflavin-5’-fosfat | |E 120 | Koċineal, aċidu Karminiku, Karminji | |Granuli u frak tal-patata mqadda | E 100 | Kurkumin | quantum satis |Piżelli mgħaffġa w ipproċessata (fil-bott) | E 102 | Tartrażina | 100 mg/kg |E 133 | Ikħal ileqq | 20 mg/kg |E 142 | Aħdar S | 10 mg/kg |--------------------------------------------------ANNESS IVKULURI PERMISSIBBLI BISS GĦAL ĊERTU UŻU| Kuluri | Ikel | Livell massimu |E 123 | Amaranth | nbejjed aperittivi, xorb spirtuż inklużi l-prodotti b’anqas minn 15 % alkohol bil-volum | 30 mg/l || | Bajd tal-ħut | 30 mg/kg |E 127 | Erythrosine | Ċirasa tal-cocktail u konfettura taċ-ċirasa | 200 mg/kg || | Ċirasa bigarreaux fil-ġulepp u fil-cocktail | 150 mg/kg |E 128 | Aħmar 2G | Zalzett tal-kolazzjon b’kontenut minimu ta’ ċereali ta’ 6 % | 20 mg/kg || | Laħam tal-burger b’kontenut minimu ta’ ħaxix u/jew ċereali ta’ 4 % | |E 154 | Kannella FK | Ħut immellaħ | 20 mg/kg |E 161g | Canthaxanthin | Saucisses de Strasbourg | 15 mg/kg |E 173 | Aluminju | Kisi estern taz-zokkor tad-dolċiera għad-dekorazzjoni tal-kejkijiet jew tal-ħlewwiet | quantum satis |E 174 | Fidda | Kisi minn barra ta’ prodotti tad-dulċiera | quantum satis || | Dekorazzjoni taċ-ċikkulati | || | Likuri | |E 175 | Deheb | Kisi minn barra ta’ prodotti tad-dulċiera | quantum satis || | Dekorazzjoni taċ-ċikkulati | || | Likuri | |E 180 | Lithorubine BK | Qoxra tal-ġobon li tittiekel | quantum satis |E 160b | Annatto, Bixin, Norbixin | Marġerina, ‘minerine’, emulsjonijiet oħra ta’ xaham, u xahmijiet essenzjalment ħielsa mill-ilma | 10 mg/kg || | Dekorazzjonijiet u kisi | 20 mg/kg || | Prodotti fini tal-ifran | 10 mg/kg || | Silġ li jittiekel | 20 mg/kg || | Likuri, inkluż xorb imsaħħah b’inqas minn 15 % alkohol bil-volum | 10 mg/l || | Ġobon ipproċessat bit-togħma | 15 mg/kg || | Ġobon misjur Oranġjo, Isfar u abjad-safrani Ġobon ipproċessat mingħajr togħma | 15 mg/kg || | Deżerti | 10 mg/kg || | ’Ikliet ħfief’: niexfa, ‘savoury potato’, ċereali, jew prodotti b’bażi ta’ lamtu: | || | —Prodotti ‘savoury snack’ ‘estrużi’ jew minfuha | 20 mg/kg || | —Prodotti ta’ ‘savoury snack’ oħra u lewż miksi għat-togħma tajba | 10 mg/kg || | Ħut iffumigat | 10 mg/kg || | Qoxra tal-ġobon li tittiekel u kisi li jittiekel | 20 mg/kg || | Ġobon Red Leicester | 50 mg/kg || | Ġobon mimolette | 35 mg/kg || | Ċereali għal kolazzjon, estrużi, minfuha u/jew bit-togħma tal-frott | 25 mg/kg |--------------------------------------------------ANNESS VKULURI PERMISSIBBLI FI PRODOTTI TA’ L-IKEL APPARTI MINN DAWK IMSEMMIJA FL-ANNESSI II U IIIParti 1Il-kuluri li ġejjin jistgħu jintużaw fi prodotti ta’ l-ikel msemmija fl-Anness V, il-Parti 2 u fil-prodotti l-oħra kollha ta’ l-ikel minbarra dawk elenkati fl-Annessi II u III fi quantum satis.E 101 | (i)Riboflavin(ii)Riboflavin-5’-phosfat |E 140 | Klorofilli u klorofillini |E 141 | Kumplessi tar-ram (aħmar) tal-klorofilli u l-klorofillini |E 150a | Karamella sempliċi |E 105b | Karamella b’sulfid kawstiku |E 150ċ | Karamella ta’ l-ammonja |E 105d | Karamella b’sulfid ta’ l-ammonja |E 153 | Karbonju tal-ħaxix |E 160a | Karoteni |E 160c | Estrett tal-paprika, kapsantin, kapsorubin |E 162 | Aħmar tal-pitravi, betanin |E 163 | Anthocyanins |E 170 | Kalċju karbonat |E 171 | Diossidu tat-titanju |E 172 | Ossidi tal-ħadid u idro-ossidi |Parti 2Il-kuluri li ġejjin jistgħu jintużaw waħedhom jew flimkien fl-ikel li ġej sal-livell massimu speċifikat fit-tabella. Madankollu, għal xorb mhux alkoħoliku bit-togħma, silġ li jittiekel, deżerti, prodotti fini tal-furnara, il-kuluri jistgħu jintużaw biss sal-limitu indikat fit-tabella xierqa imma l-kwantitajiet ta’ kull wieħed mill-kuluri E 110, E 122, E 124 u E 155 ma jistgħux jeċċedu l-50mg/kg jew mg/l.E 100 | Kurkumin |E 102 | Tartrażina |E 104 | Kinolin Isfar |E 110 | Isfar ta’ nżul ix-xemx FCF, Isfar fl-oranġjo S |E 120 | Koċineal, aċidu Karminiku, Karminji |E 122 | Azorubine, Carmoisine |E 124 | Ponceau 4R, Aħmar Koċineal A |E 129 | Aħmar Allura AC |E 131 | Ikħal Speċjali V |E 132 | Indigotine, Karminju ta’ l-indigo |E 133 | Ikħal ileqq FCF |E 142 | Aħdar S |E 151 | Iswed Ileqq BN, Iswed PN |E 155 | Kannella HT |E 160d | Lycopene |E 160e | Beta-apo-8’-carotenal (C 30) |E 160f | Ester etile ta’ l-aċidu Beta-apo-8’-carotenic (C 30) |E 161b | Luteina |Ikel | Livell massimu |Xorb mhux alkoholiku bit-togħma | 100 mg/l |Konfettura tal-frott u l-ħaxix, Mostarda di frutta | 200 mg/kg |Frott aħmar ippriservat | 200 mg/kg |Prodotti tad-dulċiera | 300 mg/kg |Dekorazzjonijiet u kisi | 500 mg/kg |Prodotti fini ta’ l-ifran (e.g. viennoiserie, gallettini, kejkijiet, ‘wafers’) | 200 mg/kg |Silġ li jittiekel | 150 mg/kg |Ġobon ipproċessat bit-togħma | 100 mg/kg |Deżerti, inklużi prodotti tal-ħalib bit-togħma | 150 mg/kg |Zlazi, ħwawar (per eżempju, trab tal-curry, tandoori), pikles, zlazi pikkanti, chutney u piccalilli | 500 mg/kg |Mustarda | 300 mg/kg |Dlik tal-ħut u dlik tal-krustaċej | 100 mg/kg |Krustaċej imsajjra bil-lest | 250 mg/kg |Sostituti tas-salamun | 500 mg/kg |Surimi | 500 mg/kg |Bajd tal-ħut | 300 mg/kg |Ħut iffumigat | 100 mg/kg |"Ikliet ħfief": mqadda, patata bit-tgħoma, ċereali jew prodotti ta’ ikliet ħfief ibbażati fuq il-lamtu:—Prodotti ta’ ikliet ħfief bit-togħma estrużi jew espanduti | 200 mg/kg |—Prodotti ta’ ikliet ħfief oħrajn u ġews miksi bit-tgħoma | 100 mg/kg |Qoxra u kisi li jittieklu tal-ġobon | quantum satis |Formuli sħaħ għall-kontroll tal-piż maħsuba biex jieħdu post l-ammont ta’ l-ikel mittiekel ta’ kull jum jew ta’ ikla ndividwali | 50 mg/kg |Formuli sħaħ u supplimenti nutrizzjonali għall-użu taħt is-superviżżjoni medika | 50 mg/kg |Supplimenti likwidi ta’ l-ikel/integraturi tad-dieta | 100 mg/l |Supplimenti solidi ta’ l-ikel/integraturi tad-dieta | 300 mg/kg |Sopop | 50 mg/kg |Analogi tal-laħam jew tal-ħut ibbażati fuq il-proteini veġitali | 100 mg/kg |Xorb spiritus (inklużi l-prodotti ta’ anqas minn 15 % alkoħol bil-volum), apparti minn dawk imsemmija fl-Anness II jew III | 200 mg/l |Inbejjed aromatizzati, xorb ibbażat fuq inbejjed aromatizzati u prodotti ta’ cocktails b’inbejjed aromatizzati kif imsemmija fir-Regolament (KEE) Nru 1601/91, apparti minn dawk imsemmija fl-Annes II jew III | 200 mg/l |Inbejjed tal-frott (normali jew frizzanti) cider (apparti mil-ciderbouche) u inbejjed perry aromatizzati tal-frott, cider u perry | 200 mg/l |--------------------------------------------------


title: Id-Direttiva tal-Kunsill tal-21 ta’ Diċembru, 1988 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu ma’ oġġetti ta’ l-ikel iffriżati malajr għal konsum mill-bniedem

text:
Avis juridique important

|

31989L0108

Official Journal L 040 , 11/02/1989 P. 0034 - 0037 Finnish special edition: Chapter 15 Volume 9 P. 0049  Swedish special edition: Chapter 15 Volume 9 P. 0049

ID-DIRETTIVA TAL-KUNSILLtal-21 ta' Diċembru, 1988dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta' l-Istati Membri li għandhom x'jaqsmu ma' oġġetti ta' l-ikel iffriżati malajr għal konsum mill-bniedem(89/108/KEE)IL-KUNSILL TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ,Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ekonomika Ewropea, u b'mod partikolari Artikolu 100a tiegħu,Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni,B'koperazzjoni mal-Parlament Ewropew ([1])Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali ([2]),Billi l-manifattura ta' u l-kummerċ f'oġġetti ta' l-ikel iffriżati malajr maħsuba għal konsum mill-bniedem (minn hawn 'il quddiem imsejħa bħala oġġetti ta' l-ikel iffriżati malajr') qed jassumu importanza dejjem akbar fil-Komunità;Billi d-differenzi bejn liġijiet nazzjonali marbuta ma' oġġetti ta' l-ikel iffriżati malajr ifixklu l-moviment liberu tagħhom; billi huma jistgħu joħolqu kondizzjonijiet mhux ugwali ta' kompetizzjoni u għalhekk ikollhom effett dirett fuq l-istabbiliment u l-funzjonament tas-suq komuni;Billi huwa għalhekk meħtieġ li jkunu approssimati dawn il-liġijiet;Billi għal dak il-għan ir-regoli tal-Komunità għandhom jingħataw kamp ta' applikazzjoni mill-aktar vast possibbli, li jestendi fuq l-oġġetti kollha ta' l-ikel iffriżati malajr maħsuba għal konsum mill-bniedem u li jinkludu mhux biss prodotti mingħajr aktar ipproċessar maħsuba biex jitwasslu ultimament lill-konsumatur u lil ristoranti, sptarijiet, lil canteens u fornituri ta' ikel lill-massa bħal dawn, imma wkoll prodotti li jridu jiġu pproċessati jew imħejjija aktar;Billi, iżda, dawn ir-regoli jistgħu ma japplikawx għal prodotti mhux offruti għal bejgħ bħala oġġetti ta' l-ikel iffriżati malajr;Billi huwa f'kull każ xieraq li jkunu stabbiliti l-prinċipji ġenerali li kull oġġett ta' l-ikel iffriżat malajr għandu jissodisfa;Billi fi stadju aktar tard dispożizzjonijiet speċjali iżjed mill-prinċipji ġenerali jistgħu, fejn meħtieġ, ikunu adottati għal ċerti kategoriji ta' oġġetti ta' l-ikel iffriżati malajr, bi qbil mal-proċedura applikabbli għal kull waħda minn dawn il-kategoriji;Billi l-fini ta' iffriżar malajr huwa li jippriserva l-karatteristiċi intrinsiċi ta' l-oġġetti ta' l-ikel bi proċess ta' iffriżar malajr; billi huwa meħtieġ li tintlaħaq temperatura ta' -18 °C jew inqas f'kull punt tal-prodott;Billi f'temperatura ta' -18 °C tkun sospiża kull attività mikrobioloġika li x'aktarx tgħarraq il-kwalità ta' oġġett ta' l-ikel; billi huwa għalhekk meħtieġ li tinżamm ta' l-inqas dik it-temperatura, bla ħsara għal ċerta tolleranza teknika inevitabbli, matul il-ħażna u d-distribuzzjoni ta' oġġetti ta' l-ikel iffriżati malajr qabel il-bejgħ tagħhom lill-konsumatur ta' l-aħħar;Billi għal raġunijiet tekniċi ċerti żidiet ta' temperatura huma inevitabbli u jistgħu għalhekk ikunu ttollerati kemm-il darba ma jagħmlux ħsara lill-kwalità tal-prodotti, li tista' tkun żgurata b'konformità b'ħażna tajba u prattika tajba ta' distribuzzjoni, filwaqt li jingħata kas b'mod partikolari tal-livell xieraq ta' rotazzjoni tal-ħażna;Billi l-prestazzjoni ta' ċertu tagħmir tekniku fil-preżent użat fid-distribuzzjoni lokali ta' oġġetti ta' l-ikel iffriżati malajr mhijiex kapaċi li tiżgura f'kull każ konformità sħiħa mal-limiti ta' temperatura imposti f'din id-Direttiva, u huwa għalhekk meħtieġ li tkun ipprovduta sistema transitorja li tippermetti li l-materjal eżistenti jintuża għat-tul ta' żmien normali tiegħu;Billi din id-Direttiva teħtieġ biss tiddikjara l-miri li għandhom jintlaħqu kemm fir-rigward ta' tagħmir użat għall-proċess ta' iffriżar malajr u kemm għat-temperaturi li għandhom jitħarsu fl-istallazzjonijiet u tagħmir tal-ħażna, tal-manipulazzjoni, trasport u distribuzzjoni;Billi huwa kompitu ta' l-Istati Membri li jiżguraw permezz ta' verifiki uffiċjali li t-tagħmir użat huwa kapaċi li jilħaq dawn il-miri;Billi ċċekkjar bħal dan jirrendi żejda kull sistema ta' ċertifikar uffiċjali għal finijiet ta' kummerċ;Billi huwa mixtieq li tkun ipprovduta l-possibilità ta' l-użu ta' fluwidi krijoġeniċi f'kuntatt dirett ma' oġġetti ta' l-ikel iffriżati malajr; billi għalhekk dawn il-fluwidi għandhom ikunu inerti b'mod suffiċjenti biex ma jgħaddux lill-oġġetti ta' l-ikel ebda kostitwent fi kwantitajiet li jistgħu jikkostitwixxi f'periklu għas-saħħa tal-bniedem, jew li jagħtu lok għal bidla inaċċettabbli fil-komposizzjoni ta' l-oġġetti ta' l-ikel, jew li jgħarrqu l-karatteristiċi organolettiċi tagħhom;Billi biex tintlaħaq din il-mira huwa meħtieġ li tkun adottata lista ta' dawn is-sustanzi u li jkunu stabbiliti kriterji għall-purità tagħhom u kondizzjonijiet għall-użu tagħhom;Billi oġġetti ta' l-ikel iffriżati malajr maħsuba għall-konsumatur aħħari u għar-ristoranti, sptarijiet, għal canteens u min bħal dawn iforni ikel lill-massa huma soġġetti, safejn huwa kkonċernat l-ittekkjar tagħhom,, għar-regoli stabbiliti mid-Direttiva tal-Kunsill 79/112/KEE tat-18 ta' Diċembru, 1978 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta' l-Istati Membri marbuta ma' l-ittikkettjar, preżentazzjoni u r-reklamar ta' oġġetti ta' l-ikel għal bejgħ lill-konsumatur aħħari([3]), kif emendata l-aħħar bid-Direttiva 86/197/KEE([4]); billi d-Direttiva preżenti għandha għalhekk tistabbilixxi biss il-partikolaritajiet li huma speċifiċi għal oġġetti ta' l-ikel ta' iffriżar malajr;Billi, biex ikun iffaċilitat il-kummerċ, għandhom ikunu adottati wkoll regoli għall-ittikkettjar ta' oġġetti ta' l-ikel iffriżati malajr li mhux maħsuba li jitqassmu fl-istat iffriżat lill-konsumatur aħħari jew lil ristoranti, sptarijiet, lil canteens u u min bħal dawn iforni ikel lill-massa;Billi, biex tkun issimplifikata u mħeffa l-proċedura, il-Kummissjoni għandha tkun assenjata l-ħidma li tadotta miżuri ta' natura teknika;Billi, fil-każijiet kollha li fihom il-Kunsill jagħti setgħa lill-Kummissjoni biex timplimenta r-regoli stabbiliti għal oġġetti ta' l-ikel, għandha tkun stabbilita proċedura li tistabbilixxi koperazzjoni mill-qrib bejn l-Istati Membri u l-Kummissjoni fi ħdan il-Kumitat Permanenti dwar l-Oġġetti ta' l-Ikel stqbbilit mid-Deċiżjoni tal-Kunsill 69/414/KEE([5]),ADOTTA DIN ID-DIRETTIVA:Artikolu 11. Din id-Direttiva għandha tapplika għal ikel iffriżat malajr maħsub għal konsum mill-bniedem, minn hawn 'il quddiem imsejjaħ bħala oġġetti ta' l-ikel iffriżati malajr'.2. Għall-finijiet ta' din id-Direttiva oġġetti ta' l-ikel iffriżati malajr' ifissru oġġetti ta' l-ikel- li jkunu għaddew minn proċess ta' iffriżar xieraq magħruf bħala iffriżar ta' malajr' minn fejn iż-żona ta' kristillazzjoni massima tinqabeż kemm jista' jkun malajr, skond it-tip ta' prodott, u t-temperatura li tirriżulta tal-prodott (wara stabbilizzazzjoni termali) tinżamm kontinwament f'livell ta' -18 °C jew inqas f'kull punt tiegħu, u- li huma mibjugħa b'tali mod li jindikaw li għandhom din il-karatteristika.Għall-finijiet ta' din id-Direttiva, ġelat u ġelati oħra li jittieklu m'għandhomx jitqiesu bħala oġġetti ta' l-ikel iffriżati malajr.3. Din id-Direttiva għandha mingħajr preġudizzju għal dispożizzjonijiet tal-Komunità marbuta ma':(a) l-organizzazzjoni komuni ta' swieq fis-setturi ta' l-agrikoltura u s-sajd;(b) iġjene veterinarja.Artikolu 2Il-prodotti biss definiti f'Artikolu 1(2) jistgħu jġibu l-ismijiet li hemm provduti f'Artikoli 8 u 9.Artikolu 31. Materji prima wżati fil-manifattura ta' oġġetti ta' l-ikel iffriżati malajr għandhom ikunu ta' kwalità tajba, ġenwina u merkantibbli u jkunu tal-livell meħtieġ ta' freskezza2. Preparazzjoni u ffriżar malajr ta' prodotti għandhom isiru bla telf ta' żmien, bl-użu ta' tagħmir tekniku xieraq, sabiex ikunu imnaqqas għall-minimu kull bdil kimiku, biokimiku u mikrobioloġiku.Artikolu 4Il-mezzi krijoġeniċi awtorizzati, bl-esklużjoni ta' l-oħrajn kollha, għall-użu f'kuntatt dirett ma' oġġetti ta' l-ikel iffriżati malajr għandhom ikunu li ġejjin:- arja,- nitroġenu,- dijossidu karboniku.B'deroga mill-ewwel paragrafu, Stati Membri jistgħu jżommu fis-seħħ sal-31 ta' Diċembru 1992 liġijiet nazzjonali li jawtorizzaw l-użu ta' dichlorodifluoromethane (R 12) bħala mezz krijoġeniku.Il-kriterji ta' purità li għandhom ikunu sodisfatti minn dawn il-mezzi krijoġeniċi għandhom ikunu determinati, safejn ikun meħtieġ, bi qbil mal-proċedura stabbilita f'Artikolu 12.Artikolu 51. It-temperatura ta' oġġetti ta' l-ikel iffriżati malajr għandha tkun stabbli u miżmuma, f'kull punt tal-prodott, f'temperatura ta' -18 °C jew inqas, b'varjazzjonijiet qosra 'l fuq possibbli ta' mhux aktar minn 3 °C matul it-trasport.2. Iżda, tolleranzi fit-temperatura tal-prodott bi qbil ma' prattika tajba ta' ħażna u distribuzzjoni għandhom ikunu permessi matul id-distribuzzoni lokali u f'armarji tal-wiri ta' ħwienet bl-imnut bla ħsara għall-kundizzjonijiet li ġejjin:(a) dawn it-tolleranzi ma għandhomx jaqbżu it-3 °C;(b) huma jistgħu, madankollu jilħqu 6 °C f'armarji tal-wiri ta' ħwienet bl-imnut, jekk u sal-punt li l-Istati Membri hekk jiddeċiedu. F'dak il-każ, l-Istati Membri għandhom jagħżlu t-temperatura fid-dawl tal-ħażna jew rotazzjoni tal-prodott fil-kummerċ bl-imnut. Huma għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni bil-miżuri meħuda u r-raġunijiet għal dawk il-miżuri.Il-Kummissjoni għandha tirrevedi t-toleranza li għaliha hemm provdut fis-subparagrafu ta' qabel fid-dawl ta' żviluppi tekniċi u għandha tagħmel proposti lill-Kunsill jekk xieraq qabel l-1 ta' Jannar 1993.3. Għal perjodu ta' tmien snin min-notifika ta' din id-Direttiva, l-Istati Membri jistgħu, għal ditribuzzjoni lokali, jawtorizzaw toleranzi sa 6 °C.Artikolu 61. L-Istati Membri għandhom:(a) jiżguraw li t-tagħmir użat għal iffriżar ta' malajr, ħażna, trasport, distribuzzjoni lokali u wiri f'armarji ta' ħwienet bl-imnut ikun tali li tkun garantita l-konformità mal-ħtiġiet ta' din id-Direttiva:(b) jagħmlu ċċekkjar uffiċjali bit-teħid ta' kampjuni fuq it-temperatura ta' oġġetti ta' l-ikel iffriżati malajr.2. Stati Membri ma għandhomx jitolbu li, bħala preliminarju għal jew matul il-marketing ta' oġġetti ta' l-ikel iffriżati malajr, li l-konformità mad-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1 tkun attesta permezz ta' ċertifikat uffiċjali.Artikolu 7Oġġetti ta' l-ikel iffriżati malajr maħsuba għall-konsumatur aħħari għandhom ikunu ppakkjati mill-manifattur jew pakkjatur f'imballaġġi minn qabel adatt li jħarishom minn kontaminazzjoni mikrobika jew ta' forom oħra esterni ta' kontaminazzjoni u kontra l-ixxuttar.Artikolu 81. Id-Direttiva 79/112/KEE għandha tapplika għal prodotti koperti b'din id-Direttiva u hi maħsuba biex tkun fornuta mingħajr aktar ipproċessar lill-konsumatur aħħari u lil ristoranti, sptarijiet, lil canteens u min bħal dawn iforni ikel lill-massa bil-kundizzjonijiet li ġejjin:(a) waħda jew aktar minn li ġejjin għandha tiżdied ma' l-isem tal-bejgħ:bid-Daniż: dybfrossen',bil-Ġermaniż: tiefgefroren' jew Tiefkuehlkost' jew tiefgekuehlt' jew gefrostet',bl-Ispanjol: ultracongelado' jew congelado rapidamente',bil-Grieg: " " vagy " " vagy "-",bl-Ingliż: quick-frozen',bil-Franċiż: surgélé',bit-Taljan: surgelato',bl-Olandiż: diepvries',bil-Portugiż: ultracongelado'.(b) b'żieda mad-data ta' żmien minimu ta' kemm idum, għandu jkun indikat il-perjodu li matulu prodotti ffriżati malajr jistgħu jinħażnu mix-xerrej u t-temperatura ta' ħażna u/jew it-tagħmir ta' ħażna meħtieġ:(ċ) l-ittikkettjar ta' kull oġġett ta' l-ikel iffriżat malajr għandu jinkludi riferenza li minnha jista' jkun magħruf il-lott;(d) it-tikketta ta' kull oġġett ta' l-ikel iffriżat malajr għandu jkollha messaġġ ċar tat-tip tiffriżax mill-ġdid wara li tiddiffrostja'.Artikolu 91. L-ittikkettjar tal-prodotti definiti f'Artikolu 1(2) li m'humiex maħsuba biex jinbiegħu lill-konsumatur aħħari jew lil ristoranti, sptarijiet, lil canteen jew min bħal dawn iforni ikel lill-massa għandu jkollu biss id-dettalji obbligatorji li ġejjin:(a) l-isem tal-bejgħ ssuplimentat skond Artikolu 8(1) ta' din id-Direttiva;(b) il-kwantità netta espressa f'unitajiet ta' massa;(ċ) riferenza li biha l-lott ikun jista' jiġi identifikat;(d) l-isem jew l-isem tan-negozju u l-indirizz tal-manifattur jew pakkjatur, jew ta' bejjiegħ stabbilit fil-Komunità.2. Id-dettalji previsti fil-paragrafu 1 għandhom jidhru fuq l-imballaġġ, kontenitur jew fit-tgeżwira, jew fuq tikketta mehmuża magħhom.3. Dan l-Artikolu ma għandux jaffettwa ebda dispożizzjoni metroloġika tal-Komunità li tkun aktar dettaljata jew aktar komprensiva.Artikolu 10Stati membri ma jistgħux, għal raġunijiet marbuta ma' l-ispeċifikazzjonijiet tal-manifattura, preżentazzjoni jew tikkettjar, jipprojbixxu jew jirristrinġu l-marketing ta' xi prodott definit f'Artikolu 1 (2) li jikkomforma ma' din id-Direttiva u, ma' miżuri meħuda għall-applikazzjoni tagħha.Artikolu 11Il-proċeduri ta' teħid ta' kampjuni għal oġġetti ta' l-ikel iffriżati malajr, il-proċeduri ta' monitoraġġ tat-temperaturi tagħhom u tal-monitoraġġ ta' temperaturi fil-mezzi ta' trasport tal-magazzinaġġ u ħażna għandhom ikunu deċiżi bi qbil mal-proċedura stabbilita f'Artikolu 12, qabel it-tmiem tal-perjodu ta' 24 xahar wara n-notifika ta' din id-Direttiva.Artikolu 121. Fejn il-proċedura prevista f'dan l-Artikolu hija invokata, il-każ għandu jkun riferut lill-Kumitat Permanenti dwar l-Oġġetti ta' l-Ikel, minn hawn 'il quddiem imsejjaħ bħala l-kumitat', mill-president tiegħu, li jaġixxi jew b'inizjattiva tiegħu stess jew b'talba tar-rappreżentant ta' xi Stat Membru.2. Ir-rappreżentant tal-Kummissjoni għandu jissottometti lill-kumitat abbozz tal-miżuri li għandhom jiġu adottati. Il-Kumitat għandu jagħti l-opinjoni tiegħu dwar l-abbozz fil-limitu ta' żmien li jkun deċiż mill-president b'qies għall-urġenza tal-każ. Huwa għandu jiddeċiedi b'maġġoranza kwalifikata, kif stabbilit f'Artikolu 148(2) tat-Trattat. Il-president ma għandux jivvota.3. (a) Il-Kummissjoni għandha tadotta l-miżuri proposti fejn dawn ikunu f'konformità ma' l-opinjoni tal-kumitat;(b) fejn il-miżuri proposti ma jkunux f'komformità ma' l-opinjoni tal-kumitat jew fejn ma tingħata ebda opinjoni, il-Kummissjoni għandha tissottometti lill-Kunsill mingħajr dewmien proposta rigward il-miżuri li għandhom jittieħdu. Il-Kunsill għandu jaġixxi b'maġġoranza kwalifikata;(ċ) jekk, ma' l-iskadenza ta' perjodu ta' tliet xhur mid-data li fiha l-każ ikun inġieb quddiem il-Kunsill, dan ta' l-aħħar ikun naqas milli jieħu xi miżura, il-Kummissjoni għandha tadotta l-miżuri proposti.Artikolu 131. L-Istati Membri għandhom jadottaw il-miżuri meħtieġa biex jikkonformaw ma' din id-Direttiva. Huma għandhom minnufiħ jinfurmaw lill-Kummissjoni b'dan. Il-miżuri meħuda għandhom:- jippermettu mhux aktar tard minn 18-il xahar wara n-notifika ([6]) tad-Direttiva l-kummerċ fi prodotti li jikkonformaw ma' din id-Direttiva,- jipprojbixxu mhux aktar tard minn 24 xahar wara n-notifika tad-Direttiva l-kummerċ fi prodotti li ma jikkonformawx ma' din id-Direttiva2. Fir-rigward ta' armarji tal-wiri ta' ħwienet bl-imnut, għal perjodu ta' tmien snin wara n-notifika ta' din id-Direttiva, l-Istati Membri jistgħu jżommu fis-seħħ il-liġijiet li japplikaw fid-data ta' meta din id-Direttiva tidħol fis-seħħ.F'dan il-każ, l-Istati Membri għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni, waqt li jiddikjaraw ir-raġunijiet għad-deċiżjoni tagħhom.Artikolu 14Din id-Direttiva hija ndirizzata lill-Istati Membri.Magħmulha fi Brussel, fil-21 ta' Diċembru 1988.Għall-KunsillIl-PresidentV. PAPANDREOUProofread by Stephen Zammit[1] ĠU C 175, tal-15.7.1985, p. 296 u ĠU C 12, 16. 1989.[2] ĠU C 104, tal-25.4.1985, p. 17.[3] ĠU L 33, tat-8.2.1979, p. 1.[4] ĠU L 144, tad-29.5.1986, p. 38.[5] ĠU L 291, tad-19.11.1969, p. 9.[6] Din id-Direttiva ġiet notifikata lill-Istati Membri fl-10 ta' Jannar 1989.


title: Id-Direttiva tal-Kunsill tas-16 ta’ Diċembru 1980 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar il-konsum tal-karburanti mill-vetturi bil-magna

text:
Avviż Legali Importanti

|

31980L1268

Official Journal L 375 , 31/12/1980 P. 0036 - 0045 Finnish special edition: Chapter 13 Volume 11 P. 0050  Greek special edition: Chapter 13 Volume 10 P. 0107  Swedish special edition: Chapter 13 Volume 11 P. 0050  Spanish special edition: Chapter 13 Volume 11 P. 0124  Portuguese special edition Chapter 13 Volume 11 P. 0124

		Id-Direttiva tal-Kunsilltas-16 ta’ Diċembru 1980dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar il-konsum tal-karburanti mill-vetturi bil-magna(80/1268/KEE)IL-KUNSILL TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ,Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ekonomika Ewropea, u partikolarment l-Artikolu 100 tiegħu,Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni [1],Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Parlament Ewropew [2],Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali [3],Billi l-ħtiġiet tekniċi li l-vetturi bil-magna għandhom jissodisfaw permezz ta’ ċerti liġijiet nazzjonali li jirrelataw inter alia għall-metodu tal-kejl tal-konsum tal-karburanti li għandu jintuża biex jindika l-konsum tal-karburanti tat-tip ta’ vettura;Billi dawk il-ħtiġiet jiddifferixxu minn Stat Membru għall-ieħor; billi dan jirriżulta f’ barrieri tekniċi għall-kummerċ li għandhom jiġu eliminati mill-Istati Membri kollha billi jadottaw l-istess ħtiġiet jew flimkien ma’, jew minflok ir-regoli eżistenti tagħhom, partikolarment sabiex jippermettu li tiġi introdotta għal kull tip ta’ vettura l-proċedura ta’ l-approvazzjoni tat-tip KEE li kienet is-suġġett tad-Direttiva tal-Kunsill70/156/KEE tas-6 ta’ Frar 1970 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar l-approvazzjoni tat-tip ta’ vetturi bil-magna u l-karrijiet tagħhom [4], kif l-aħħar emendata bid-Direttiva 80/1267/KEE [5];Billi huwa ta’ importanza massima li jkun stabbilit il-metodu għall-kejl tal-konsum tal-karburanti mill-vetturi bil-magna għall-inklużjoni fil-ħtiġiet tal-Komunita;Billi metodu tal-Komunita għall-kejl tal-konsum tal-karburanti huwa wkoll meħtieġ biex ikun assigurat, partikolarment, li l-klijenti u l-utenti jkunu pprovduti b’informazzjoni oġġettiva u preċiża;Billi l-ħtiġiet ta’ din id-Direttiva japplikaw biss għall-vetturi bil-magna fil-klassifikazzjoni tal-vetturi bil-magna internazzjonali M1 kif stabbilit bid-Direttiva 70/156/KEE; billi metodu tal-kejl tal-konsum tal-karburanti tal-kategoriji l-oħrajn ta’ vetturi bil-magna jiġi stabbilit malli jkunu riżolti ċerti diffikultajiet tekniċi,ADOTTA DIN ID-DIRETTIVA:L-Artikolu 1Għall-għan ta’ din id-Direttiva, "vettura" tfisser kull vettura bil-magna intiża għall-użu fit-triq, bil-karozzerija jew mingħajrha, li għandha mill-anqas erba’ roti u veloċità massima skond id-disinn ta’ aktar minn 25 km/siegħa, bl-eċċezzjoni ta’ vetturi li jimxu fuq il-linji u ta’ tratturi u makkinarju għall-agrikoltura.Artikolu 2L-ebda Stat Membru ma jista’ jiċħad li jagħti l-approvazzjoni tat-tip KE jew l-approvazzjoni tat-tip nazzjonali għal xi tip ta’ vettura, jew jiċħad jew jipprojbixxi l-bejgħ, ir-reġistrazzjoni, d-dħul fis-servizz jew l-użu, għal raġunijiet relatati mal-konsum tal-karburanti jekk il-konsum tal-karburanti jkun ġie ddeterminat bi qbil mal-Annessi I u II u li huma elenkati f’document mogħti lill-proprjetarju tal-vettura fil-waqt meta din tinxtara f’mod u fil-forma deċiża minn kull Stat Membru.Artikolu 3Xi emendi meħtieġa għall-adattazzjoni tal-ħtiġiet ta’ l-Annessi biex jitqies il-progress tekniku għandhom ikunu adottati bi qbil mal-proċedura stabbilita fl-Artikolu 13 tad-Direttiva 70/156/KEE.L-Artikolu 41. L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ id-dispożizzjonijiet meħtieġa sabiex ikunu konformi ma’ din id-Direttiva fi żmien 18-il xahar min-notifika tagħha. Għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni dwar dan minnufih.2. L-Istati Membri għandhom jassiguraw li t-test tad-dispożizzjonijiet ewlenija tal-liġi nazzjonali li huma jadottaw fil-kamp kopert b’din id-Direttiva jkunu kkomunikati lill-Kummissjoni.L-Artikolu 5Din id-Direttiva hija indirizzata lill-Istati Membri.Magħmula fi Brussel, is-16 ta’ Diċembru 1890.Għall-KunsillIl-PresidentColette flesch[1] ĠU C 104, 28.04.80, p. 1.[2] ĠU C 265, 13.10.80, p. 76.[3] ĠU C 182, 21.07.80, p. 3.[4] ĠU L 42, 23.02.70, p. 1[5] Ara l-paġna 34 ta’ dan il-Ġurnal Uffiċjali--------------------------------------------------L-ANNESS IDETERMINAZZJONI TAL-KONSUM TAL-KARBURANTI1. APPROVAZZJONI TAT-TIP KEE1.1. Applikazzjoni għall-approvazzjoni tat-tip KEE1.1.1. L-Applikazzjoni għall-approvazzjoni tat-tip KEE għal tip ta’ vettura fir-rigward tal-konsum tal-karburanti mill-magna għandu jkun ippreżentat mill-manifattur tal-vettura jew mir-rappreżentant awtorizzat tiegħu1.1.2. Għandha tkun akkumpanjata bi tliet kopji tad-dokument imsemmi hawn taħt u tas-segwenti:1.1.2.1. Karta ta’ l-informazzjoni debitament kompluta;1.1.2.2. Informazzjoni meħtieġa biex id-dokument imsemmi fl-Anness II jiġi ppreparat.1.1.3. Jekk is-servizz tekniku responsabbli għat-testijiet ta’ l-approvazzjoni tat-tip jagħmel it-testijiet huwa stess, vettura rapreżentattiva tat-tip tal-vettura biex tkun approvata għandha tkun fornuta.1.2. DokumentiMeta l-applikazzjoni fil-qofol tat-tifsira ta’ 1.1 tkun aċċettata, l-awtortà kompetenti għandha tipprepara d-dokument, li l-mudell tiegħu jinsab fl-Anness II. Biex jitħejja dan id-dokument, l-awtortà kompetenti tal-Istat Membru li jwettaq it-testijiet ta’ l-approvazzjoni tat-tip KEE jista’ juża r-rapport ippreparat minn laboratorju approvat jew rikonoxxut skond id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva.2. GĦANDan il-metodu japplika għall-vetturi fil-kategorija M1 attrezzati b’magni interni li jaħdmu bil-kombustjoni interna.3. SPEĊIFIKAZZJONIJIET ĠENERALI3.1. Il-konsum tal-karburanti huwa ddeterminat bit-testijiet segwenti:3.1.1. Ċiklu li jissimula s-sewqan urban kif deskritt fl-Anness III tad-Direttiva tal-Kunsill 70/220/KEE tal-20 ta’ Marzu 1970 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar il-miżuri li għandhom jittieħdu kontra tniġġiż ta’ l-arja minn gassijiet minn magni positive ignition tal-vetturi bil-magna [1], kif l-aħħar emendat bid-Direttiva78/665/KEE [2] (ara s-sezzjoni 5);3.1.2. Test ta’ veloċità kostanti ta’ 90 km/siegħa (ara s-sezzjoni 6);3.1.3. Test ta’ veloċità kostanti ta’ 120 km/siegħa (ara taqsima 6). Dan it-test ma jsirx jekk il-veloċità massima skond id-disinn tal-vettura huwa inqas minn 130 km/siegħa.3.2. Ir-riżultati tat-testjijiet għandhom jiġu espressi fi 1/100 km imqarrba lejn l-eqreb 0·1.3.3. Id-distanzi għandhom jitkejlu għal preċizjoni ta’ 0·5 % u l-ħinijiet bi eżattezza sa’ 0·2 s.3.4. Karburanti tat-testIl-karburant li jintuża għandu jkun jew il-karburant ta’ referenza kif speċifikat fl-Anness VI tad-Direttiva 70/220/KEE jew dak speċifikat fil-Anness V tad-Direttiva tal-Kunsill 72/306/KEE, tat-2 ta’ Awissu 1972 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar il-miżuri li għandhom jittieħdu kontra l-emissjoni ta’ inkwinanti mill-magni tad-diesel użati fil-vetturi [3], kif xieraq.4. KONDIZZJONIJIET TAT-TEST4.1. Kondizzjoni ġenerali tal-vettura4.1.1. Il-vettura għandha tkun nadifa u t-twieqi u d-dħul ta’ l-arja magħluqin, u biss bl-attrezzaturi meħtieġa għall-funzjonament tal-vettura waqt it-test. Jekk ikun hemm apparat ikkontrollat manwalment fuq id-dħul tal-kaboratur għas-sħana tal-arja, dan għandu jkun fil-pożizzjoni "sajf".Ġeneralment, it-tagħmir awżiljarju meħtieġ għat-tħaddim normali tal-vettura għandu jkun operazzjonali.4.1.2. Jekk il-fann tar-radjatur huwa kkontrollat bit-temperatura, għandu jkun qed jaħdem kif kieku jaħdem normalment fuq il-vettura. I-sistema ta’ sħana tal-kompartiment tal-passiġġier ma għandhax tkun qed taħdem, u lanqas is-sistema ta’ klimatizzazzjoni, għalkemm il-kompressur għandu ikun qed jaħdem normalment.4.1.3. Jekk attrezzatura għall-ikkarikar tal-pressjoni tkun immuntata, idin għandha tkun topera normalment għall-veloċità tat-test.4.1.4. Ir-run tal-vettura vettur għandu jkun sar u għandu jkun kopra għall-anqas 3000 km qabel it-test.4.2. LubrikantiIl-lubrikanti kollha għandhom ikunu dawk rakkomandati mill-manifattur tal-vettura u għandhom ikunu ndikati fir-rapport tat-test.4.3. TyresIt-tyres għandhom jkunu ta’ wieħed mit-tipi speċifikati bħala attrezzatura oriġinali mill-manifattur tal-vettura, minfuħin sal-pressjoni rakkomandata għat-toqol u veloċitajiet tat-test (aġġustat, fejn meħtieġ, għall-operazzjoni għall-kondizzjonijiet ta’ matul it-test). Il-pressjonijiet użati għandhom jiġu indikati fir-rapport tat-test.4.4. Kejl tal-konsum tal-karburanti4.4.1. Il-karburant għandu jkun fornut fil-magna minn attrezzatura kapaċi li tkejjel il-kwantita kkonsumata sa ± 2 %; din l-attrezzatura m’ għandhiex ixxekkel il-provvista normali. Jekk is-sistema ta’ kejl hija volumetrika, il-temperatura tal-karburant għandha titkejjel fil-punt tal-kejl tal-volum.4.4.2. Għandu ikun hemm sistema ta’ valvoli biex tippermetti skambu malajr mis-sistema ġenerali ta’ provvista ta’ karburanti għas-sistema ta’ kejl. Din il-bidla m’għandhiex tieħu aktar minn 0·2 s.4.5. Kondizzjonijiet ta’ referenzaPressjoni : Ho = 1000 mbarTemperatura : To = 293 K (20ºC)4.5.1. Id-densità ta’ l-arja4.5.1.1. Id-densità tal-arja meta tiġi ttestjata l-vettura, ikkalkolata kif deskritt fi 4.5.1.2 ta’ hawn taħt, ma għandhax turi differenza aktar minn 7·5 % mid-densità ta’ l-arja bil-kondizzjonijiet ta’ riferenza.4.5.1.2. Id-densità ta’ l-arja ikkalkolata bl-użu tal-formula:d= d··meta:dT = id-densità ta’ l-arja fil-kondizzjonijiet tat-test;d0 = id-densità ta’ l-arja fil-kondizzjonijiet ta’ referenza;HT = il-pressjoni matul it-test;TT = it-temperatura assoluta matul it-test (K)5. KEJL TAL-KONSUM TAL-KARBURANTI MATUL ĊIKLAĠĠ LI JISSIMULA SEWQAN URBAN5.1. Iċ-ċiklu tat-test huwa dak deskritt fl-Anness III tad-Direttiva 70/220/KEE5.1.1. F’ każ ta’ magni li jaħdmu bid-diesel, l-aġġustament tat-tgħabija huwa ddeterminat għall-mudell korrispondenti li jaħdem bil-petrol jew b’mezz ieħor magħruf bħala ekwivalenti5.1.2. Il-massa ta’ riferenza tal-vetturaIl-massa tal-vettura hija l-massa ta’ riferenza, kif definita fis-sezzjoni 1.2 ta’ l-Anness I tad-Direttiva 70/220/KEE5.2. Id-dinamometru huwa ssetjat għall-inerzja ekwivalenti, kif stipulata fis-sezzjoni 4.2 ta’ l-Anness III tad-Direttiva 70/220/KEE.5.3. Kejl tal-konsum5.3.1. Il-konsum huwa kkalkolat fuq il-bażi tal-kwantità ta’ karburanti kkonsumat f’żewġ ċikli konsekutivi.5.3.2. Qabel ma jsir il-kejl, il-magna għandha tissaħħan mill-kesħa permezz tal-kompletazzjoni ta’ ħames ċikli sħaħ tat-test. Il-kejl jista’ wkoll isir immedjatament wara t-testijiet tat-tip I u t-tip II deskritti fid- Direttiva 70/220/KEE. It-temperatura tinżamm fil-grad normali ta’ l-operazzjoni għal dik il-magna, jekk meħtieġ billi tintuża l-attrezzatura awżiljarja tat-tkessieħ.5.3.3. Il-perjodu ta’ idling bejn iż-żewġ ċikli konsekutivi jista’ jiġi estiż għal mhux aktar minn 60 s sabiex jiffaċilita l-kejl tal-konsum tal-karburanti.5.4. Kalkolu tal-konsum tal-karburanti5.4.1. Jekk il-konsum tal-karburanti jitkejjel gravimetrikament, il-konsum huwa espress (f’ litri/100 km) billi l-kejl M jiġi kkonvertit (karburanti espress f’ kilogrammi) billi tintuża l-formula segwenti:C =(1/100km)meta:Sg = densità tal-karburant bil-kundizzjonijiet ta’ riferenza (kg/dm3);D = distanza koperta waqt it-test (km).5.4.2. C =VT− T100(1/100 km)Meta:V = volum f’litri ta’ karburant ikkonsmatα = koeffiċjenti ta’ espansjoni volumetrika għall-karburanti. Għall-karburanti kemm diesel kif ukoll petrol, dan huwa 0,001 għal kull ºĊ.To = it-temperatura ta’ riferenza espressa fi °C;TF = it-temperature tal-karburanti fi °C mkejla fil-punt tal-kejl tal-volum.5.5. Espressjoni tar-riżultati5.5.1. Il-konsum standard tas-sewqan urban huwa l-medja aritmetiku ta’ tliet kejl konsekuttivi li jsiru skond il-proċedura deskritta hawn fuq.5.5.2. Jekk il-kejl estremi juru differenza akbar minn 5 % mill-medja, testijiet ulterjuri jistgħu jsiru skond din il-proċedura sakemm jintlaħaq livell ta’ eżattezza ta’ għall-inqas 5 %.5.5.3. Il-eżattezza tal-kejl hija maħduma bil-formula:Eżattezza =·%Meta:C- huwa derivat mill-formula f’ 5.4C- huwa l-medju aritmetiku ta’ valuri n ta’ Cn huwa n-numru ta’ kejl li ttieħduS =∑i = 1nC- − Ci2n − 1k huwa mogħti bit-tabella segwenti:In-numru tal-kejl | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |K | 3,2 | 2,8 | 2,6 | 2,5 | 2,4 | 2,3 | 2,3 |5.5.4. Jekk ma tintlaħaqx eżattezza ta’ għall-inqas 5 % wara 10 kejl, l-konsum jiġi determinat billi tintuża vettura ta’ l-istess tip.6. KEJL TAL-KONSUM TAL-KARBURANTI F’VELOĊITÀ KOSTANTI6.1. Dawn it-testijiet jistgħu jsiru jew fuq dinamometru jew fit-triq.6.1.1. Il-massa tal-vettura6.1.1.1. Il-massa tal-vettura huwa l-piż fi stat tat-tħaddim, kif definit fi 6.1.1.2, flimkien ma 180 kg, jew flimkien ma nofs it-toqol kollu jekk din il-figura teċċedi 180 kg, inklużi kejl ta’ l-attrezzaturi u l-okkupanti. L-għoli tas-sospensjoni tal-vettura hija dik akkwistata meta ċ-ċentru tal-gravità tat-tgħabija huwa fin-nofs ta’ linja dritta li tgħaqqad il-punti R tas-sedili ta’ quddiem (ġenb).6.1.1.2. Għall-iskopijiet ta’ din id-Direttiva, "massa tal-vettura fi stat tajjeb tat-tħaddim" tfisser il-masa totali mhux mgħobbija bit-tankijiet kollha apparti milli tal-karburanti mimlija, u t-tank tal-karburanti mimli sa 90 % tal-kapaċità speċifikata mill-manifattur, u b’sett ta’ l-għodda u l-istepni abbord.6.2. GearboxJekk il-vettura għandha tibdil tal-gerijiet manwali, il-proporzjon tal-gerijiet użati huwa l-għola wieħed irrakkomandat mill-manifattur għas-sewqan f’kull waħda mill-veloċitajiet tat-test.6.3. Proċedura tat-test6.3.1 Test tat-triq6.3.1.1. Kundizzjonijiet tat-temp6.3.1.1.1. L-umdità relattiva għandha tkun inqas minn 95 %; it-triq għandha tkun niexfa; iżda wiċċ it-triq tista’ jkollu traċċi ta’ tixrib, sakemm ma jkunx hemm saff apprezzabbli ta’ ilma fi kwalunkwe post.6.3.1.1.2. Il-veloċità medja tar-riħ għandha tkun inqas minn 3 m/s u buffuri ta’ inqas minn 8 m/s.6.3.1.2. Qabel ma jsir il-kejl, il-vettura għandha tivvjaġġa fir-rotta magħżula, f’veloċità qrib dik tat-test, f’distanza biżżejjed biex tintlaħaq it-temperatura kurrenti; iżda fl-ebda każ ma tista’ din id-distanza tkun inqas minn 10 km.6.3.1.3. Sewqan tat-testIs-sewqa tat-test għandu ikun tali li jippermetti li tintlaħaq il-veloċità kostanti u jkun ta’ tul għall-inqas 2 km. Għandu jifforma pista magħluqa u l-wiċċ għandu ikun f’kondizzjoni tajba. Tista’ tintuża triq dritta basta li s-sewqan ikun ta’ 2 km issir fiż-żewġ direzzjonijiet. Ir-rampa ma għandhax teċcedi ż-2 % bjen kwalunkwe żewġ punti.6.3.1.4. Waqt kull sewqan tat-test, il-veloċità għandha tinżamm kostanti sa ± 2 km/siegħa. Il-veloċità medja għal kull test ma għandhax turi differenza mill-veloċità’ tar-riferenza ta’ aktar minn 2 km/siegħa.6.3.1.5. Biex ikun iddeterminat il-konsum f’kull veloċità riferenza (ara l-grafika ta’ hawn taħt) isiru erba’ testijiet; tnejn f’veloċità medja inqas mill-veloċità ta’ riferenza, u tnejn f’veloċità li teċċedi l-veloċità ta’ riferenza.6.3.1.6. Il-konsum tal-karburanti għal kull sewqan tat-test huwa kkalkolat mill-formuli fi 5.4.6.3.1.7. Id-differenza bejn iż-żewġ valuri l-aktar baxxi kkalkulati ma tistax tkun aktar minn 5 % tal-valur medju tagħhom, u din il-konidzzjoni tapplika wkoll għaż-żewġvaluri kkalkolati l-aktar għoljin. Il-valur tal-konsum tal-karburanti fil-veloċità riferenza xierqa huwa kkalkolat permezz ta’ interpolazzjoni lineari kif jidher mill-grafika ta’ hawn taħt.6.3.1.7.1. Jekk il-kundizzjonijiet fi 6.3.1.7 ma jintlaħqux għall-ebda par ta’ valuri kkalkulati, ir-raba’ test tas-sewqa għandu jkun ripetur. Jekk wara erba’ provi il-konsistenza meħtieġa ma tkunx intlaħqet, għandha tingħażel vettura oħra u tiġi soġġetta għat-testjijiet kollha speċfikati f’din il-proċedura.Eżempju: Kalkolu għal veloċità medja ta’ 90 km/siegħa.+++++ TIFF +++++Co huwa l-valur ikkalkulat għall-konsum fil-veloċità ta’ riferenza Vo fuq it-distanza tat-test.6.3.2. Test tad-Dinamometru6.3.2.1. Settjar tad-DinamometruId-dinamometru għandu ikun issettjat kif deskritt fis-sezzjoni 4.1 ta’ l-Anness III tad- Direttiva 70/220/KEE bl-emendi li ġejjin:- Id-dinamometru għandu jkun issettjat għall-velocità xierqa tat-test;- il-kondizzjoni tal-vettura waqt is-sewqan tat-test għandha tkun kif speċifikat fis-sezzjonijiet 4.1 sa 4.3, u l-kondizzjonijiet tat-temp waqt it-test tat-triq għandhom jkunu kif speċifikat fi 6.3.1.1 biex jippermettu l-issettjar korrett fid-dħul taż-żaqq tal-manifold li għandha tkun iddeterminata.F’ każ ta’ magni li jaħdmu bid-diesel, id-dinamometru għandu jkun issettjat kif speċifikat fi 5.1.1.6.3.2.2. TberridAttrezzaturi addizzjonali li jkessħu l-arja jistgħu jintużaw biex il-kondizzjonijiet ta’ operat u tat-temperatura tal-lubrikanti jinżammu fil-medda normali tat-tkessieħ akkwistata fl-istess veloċità fit-triq.6.3.2.3. Qabel ma jsir kwalunkwe kejl, il-vettura għandha tkopri, f’veloċità qrib dik tat-test, distanza adekwata fuq id-dinamometru biex jintlaħqu it-temperaturi korrenti tas-sewqan; din id-distanza m’għandha fl-ebda każ ma tkun inqas minn 10 km.6.3.2.4. Id-distanza tat-test ma għandhax tkun inqas minn 2 km, kif imkejla minn arloġġ ta’ l-għadd tad-dawrien fuq id-dinamometru.6.4. It-tip ta’ dinamometeru użat għandu jkun indikat fir-rapport tat-test.6.5. Espressjoni tar-riżultati independentament mill-metodutal-kejl użat, ir-riżultati għandhom ikunu espressi f’ litri/100 km skond il-kondizzjonijiet ta’ riferenza speċifikati fil-4.5.[1] ĠU L 76, tas-6.4.1970, p. 1.[2] ĠU L 223, ta’ l-14.8.1978, p. 48.[3] ĠU L 190, ta’ l-20.08.1972, p. 1.--------------------------------------------------L-ANNESS II+++++ TIFF ++++++++++ TIFF +++++--------------------------------------------------