title: Direttiva tal-Kummissjoni 2006/73/KE tal- 10 ta' Awwissu 2006 li timplimenta d-Direttiva 2004/39/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill rigward ir-rekwiżiti organizzattivi u l-kundizzjonijiet ta' ħidma tal-kumpaniji tal-investiment u t-termini definiti għall-għanjiet ta' dik id-Direttiva Test b'rilevanza għaż-ŻEE

text:
17.12.2008          MT               Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                             463

32006L0073

L 241/26                         IL-ĠURNAL UFFIĊJALI TA’ L-UNJONI EWROPEA                             2.9.2006

                          DIRETTIVA TAL-KUMMISSJONI 2006/73/KE

                                         tal-10 ta’ Awwissu 2006

li timplimenta d-Direttiva 2004/39/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill rigward ir-
 rekwiżiti organizzattivi u l-kundizzjonijiet ta’ ħidma tal-kumpaniji tal-investiment u t-
                    termini definiti għall-għanjiet ta’ dik id-Direttiva

                                      (Test b’rilevanza għaż-ŻEE)

IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ,

Wara li kkunsidrat it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea,
Wara li kkunsidrat id-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ April 2004
dwar is-swieq fl-istrumenti finanzjarji li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 85/611/KEE u
93/6/KEE u d-Direttiva 2000/12/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li tħassar id-
Direttiva tal-Kunsill 93/22/KEE1, u b’mod partikolari l-Artikolu 4(2), l-Artikolu 13(10), l-
Artikolu 18(3), l-Artikolu 19(10), l-Artikolu 21(6), l-Artikolu 22(3) u l-Artikolu 24(5) tagħha,
Billi:

(1)        Id-Direttiva 2004/39/KE tistabbilixxi l-qafas għal reġim regolatorju għas-swieq
           finanzjarji fil-Komunità, u tirregola, fost affarijiet oħra, kundizzjonijiet ta’ ħidma li
           jirrelataw għal-prestazzjoni minn kumpaniji tal-investiment ta’ servizzi tal-investiment
           u, meta xieraq, servizzi anċillari u attivitajiet ta’ investiment; rekwiżiti
           organizzazzjonali għal kumpaniji tal-investiment li jrendu dawn is-servizzi u l-
           attivitajiet, u għal swieq regolati; rekwiżiti ta’ rappurtaġġ fir-rigward ta’
           tranżazzjonijiet fi strumenti finanzjarji; u rekwiżiti ta’ trasparenza fir-rigward
           tranżazzjonijiet f’ishma ammessi għall-kummerċ f’suq regolat.

(2)        Ir-regoli għall-implimentazzjoni tar-reġim li jirregola rekwiżiti organizzazzjonali għal
           kumpaniji tal-investiment li jrendu servizzi tal-investiment u, meta xieraq, servizzi
           anċillari u attivitajiet ta’ investiment fuq bażi professjonali, u għal swieq regolati,
           għandhom ikunu konsistenti mal-għan tad-Direttiva 2004/39/KE. Għandhom ikunu
           maħsuba biex jiżguraw livell għoli ta’ integrità, kompetenza u solidità fost kumpaniji
           tal-investiment u entitajiet li joperaw swieq regolati jew MTFs, u jkunu applikati
           b’mod uniformi.

1
           ĠU L 145, 30.4.2004, p. 1. Id-Direttiva kif emendata mid-Direttiva 2006/31/KE (ĠU L 114, 27.4.2006,
           p. 60).
 ---pagebreak--- 464             MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                  17.12.2008

(3)    Huwa neċessarju li jkunu speċifikati rekwiżiti u proċeduri organizzazzjonali konkreti
       għal kumpaniji tal-investiment li jrendu dawn is-servizzi jew attivitajiet. B’mod
       partikolari għandhom ikunu pprovduti proċeduri rigorużi fejn jidħlu kwistjonijiet ta’
       konformità, il-ġestjoni tar-riskju, it-trattament ta’ lmenti, tranżazzjonijiet personali, l-
       esternalizzazzjoni u l-identifikazzjoni, il-ġestjoni u l-iżvelar ta’ kunflitti ta’ interess.

(4)    Ir-rekwiżiti organizzazzjonali u l-kundizzjonijiet għal awtorizzazzjoni għal kumpaniji
       tal-investiment għandhom ikunu stabbiliti fil-forma ta’ sett ta’ regoli li jiżgura l-
       applikazzjoni uniformi tad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-Direttiva 2004/39/KE. Dan
       hu neċessarju sabiex ikun żgurat li kumpaniji tal-investiment ikollhom aċċess ugwali
       b’termini ekwivalenti għas-swieq kollha fil-Komunità u biex ikunu eliminati ostakoli,
       marbuta ma’ proċeduri ta’ awtorizzazzjoni, għal attivitajiet trans-konfinali fil-qasam
       ta’ servizzi tal-investiment.

(5)    Ir-regoli għall-implimentazzjoni tar-reġim li jirregola l-kundizzjonijiet ta’ ħidma għall-
       prestazzjoni ta’ servizzi ta’ investiment u anċillari u ta’ attivitajiet tal-investiment
       għandhom jirriflettu l-għan fondamentali ta’ dak ir-reġim. Jiġifieri, għandhom ikunu
       maħsuba biex jiżguraw livell għoli ta’ protezzjoni tal-investitur li għandu jkun applikat
       b’mod uniformi permezz tal-introduzzjoni ta’ standards u rekwiżiti ċari li jirregolaw
       ir-relazzjoni bejn kumpanija tal-investiment u l-klijent tagħha. Min-naħa l-oħra, fejn
       tidħol il-protezzjoni tal-investitur, u b’mod partikolari l-komunikazzjoni ta’
       informazzjoni lill-investituri jew it-talba ta’ informazzjoni mingħand l-investituri,
       għandha titqies in-natura tal-klijent jew tal-klijent potenzjali, jiġifieri jekk huwiex
       klijent ta’ xiri bl-imnut (mhux professjonali) jew professjonali.

(6)    Il-forma tad-Direttiva hija neċessarja sabiex id-dispożizzjonijiet ta’ implimentazzjoni
       jkunu jistgħu jiġu aġġustati skont l-ispeċifiċitajiet tas-suq u tas-sistema legali
       partikolari f’kull Stat Membru.

(7)    Sabiex tkun żgurata l-applikazzjoni uniformi tad-dispożizzjonijiet varji tad-Direttiva
       2004/39/KE, huwa neċessarju li jkun stabbilit sett armonizzat ta’ rekwiżiti
       organizzazzjonali u kundizzjonijiet ta’ ħidma għal kumpaniji tal-investiment.
       B’konsegwenza, Stati Membri u awtoritajiet kompetenti ma għandhomx iżidu regoli
       vinkolanti supplimentari meta jittrasponu u japplikaw ir-regoli speċifikati f’din id-
       Direttiva, ħlief meta din id-Direttiva jkollha dispożizzjoni espliċita għal dan l-iskop.

(8)    Madankollu, f’ċirkostanzi eċċezzjonali, għandu jkun possibbli għall-Istati Membri li
       jimponu fuq kumpaniji tal-investiment rekwiżiti addizzjonali għal dawk stabbiliti fir-
       regoli ta’ implimentazzjoni. Iżda dan l-intervent għandu jkun ristrett għal dawk il-
       każijiet meta riskji li jkunu speċifiċi għall-protezzjoni tal-investitur jew għall-integrità
       tas-suq inklużi dawk li jirrelataw għall-istabilità tas-sistema finanzjarja ma jkunux ġew
       indirizzati b’mod adegwat mil-leġislazzjoni Komunitarja, u għandu jkun strettament
       proporzjonali.

(9)    Kull rekwiżit addizzjonali miżmum jew impost minn Stati Membri f'konformità ma’
       din id-Direttiva ma għandux jirrestrinġi jew jeffettwa xort’oħra d-drittijiet ta’
       kumpaniji tal-investiment taħt l-Artikoli 31 u 32 tad-Direttiva 2004/39/KE.

(10)   Ir-riskji speċifiċi b’kull obbligu addizzjonali miżmum mill-Istati Membri fid-data tal-
       applikazzjoni ta’ din id-Direttiva għandhom ikunu ta’ importanza partikolari għall-
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT              Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                           465

       istruttura tas-suq tal-Istat inkwistjoni, inkluża l-imġjieba tal-kumpaniji u tal-
       konsumaturi f’dak is-suq. Il-valutazzjoni ta’ dawk ir-riskji speċifiċi għandha ssir fil-
       kuntest tar-reġim regolatorju stabbilit mid-Direttiva 2004/39/KE u r-regoli dettaljati
       ta’ implimentazzjoni tagħha. Kull deċiżjoni biex jinżammu obbligi addizzjonali
       għandha tittieħed wara li jitqiesu tajjeb l-għanjiet ta’ dik id-Direttiva biex jitneħħew l-
       ostakoli għall-prestazzjoni trans-konfinali tas-servizz tal-investiment billi jkunu
       armonizzati r-rekwiżiti inizjali ta’ awtorizzazzjoni u kundizzjonijiet ta’ ħidma għal
       kumpaniji tal-investiment.

(11)   Il-Kumpaniji tal-investiment ivarjaw bil-kbir fid-daqs, fl-istruttura u fin-natura tan-
       negozju tagħhom. Reġim regolatorju għandu jkun addattat għal dik id-diversità filwaqt
       li jimponi ċerti rekwiżiti regolatorji fondamentali li huma xierqa għall-kumpaniji
       kollha. Entitajiet regolati għandhom jikkonformaw mal-obbligi tagħhom ta’ livell
       għoli u jaħsbu fi u jadottaw miżuri li jkunu l-aħjar addattati għan-natura u għaċ-
       ċirkostanzi partikolari tagħhom.

(12)   Madankollu, reġim regolatorju li jinvolvi wisq inċertezza għal kumpaniji tal-
       investiment jista’ jnaqqas l-effiċjenza. L-awtoritajiet kompetenti huma mistennija
       joħorġu gwida interpretattiva dwar dispożizzjonijiet dwar din id-Direttiva, bil-għan
       partikolari li jikkjarifikaw l-applikazzjoni prattika tar-rekwiżiti ta’ din id-Direttiva
       għal tipi partikolari ta’ kumpaniji u ċirkostanzi. Gwida mhux vinkolanti ta’ dan it-tip
       tista’, fosta affarijiet oħra, tikkjarifika kif id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva u tad-
       Direttiva 2004/39/KE japplikaw fid-dawl ta’ żviluppi tas-suq. Biex tkun żgurata
       applikazzjoni uniformi ta’ din id-Direttiva u tad-Direttiva 2004/39/KE, il-
       Kummissjoni tista’ toħriġ gwida permezz ta’ komunikazzjonijiet interpretattivi jew
       mezzi oħra. Barra minn hekk, il-Kumitat tar-Regolaturi ta’ Titoli Ewropej, jista’
       joħroġ gwida sabiex jiżgura applikazzjoni konverġenti ta’ din id-Direttiva u tad-
       Direttiva 2004/39/KE mill-awtoritajiet kompetenti.

(13)   Ir-rekwiżiti organizzazzjonali stabbiliti taħt id-Direttiva 2004/39/KE huma mingħajr
       preġudizzju għal sistemi stabbiliti mil-liġi nazzjonali għar-reġistrazzjoni ta’ individwi
       li jaħdmu fi ħdan kumpaniji tal-investiment.

(14)   Għall-finijiet tad-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva li jeħtieġu li kumpanija tal-
       investiment tistabbilixxi, timplimenta u żżomm politika adegwata ta’ ġestjoni tar-
       riskju, ir-riskji li jirrelataw għall-attivitajiet, għall-proċessi u għas-sistemi tal-
       kumpanija għandhom jinkludu r-riskji assoċjati mal-esternalizzazzjoni ta’ funzjonijiet
       kritiċi jew importanti jew ta’ servizzi jew attivitajiet tal-investiment. Dawn ir-riskji
       għandhom jinkludu dawk assoċjati mar-relazzjoni tal-kumpanija mal-fornitur tas-
       servizz, u r-riskji potenzjali eżistenti meta l-attivitajiet esternalizzati ta’ diversi
       kumpaniji tal-investiment jew entitajiet regolati oħra jkunu kkonċentrati f’għadd
       limitat ta’ fornituri tas-servizz.

(15)   Il-fatt li l-funzjonijiet ta’ ġestjoni tar-riskju u konformità huma mwettqa mill-istess
       persuna ma jipperikolax neċessarjament l-eżerċizzju indipendenti ta’ kull funzjoni. Il-
       kundizzjonijiet li persuni involuti fil-funzjoni ta’ konformità ma għandhomx ikunu
       involuti wkoll fil-prestazzjoni tal-funzjonijiet li huma jagħmlu monitoraġġ tagħhom, u
       li l-metodu li bih tkun iddeterminata r-remunerazzjoni ta’ dawn il-persuni ma għandux
       ikun tali li x’aktarx jikkomprometti l-oġġettività tagħhom, ma jistgħux ikunu
 ---pagebreak--- 466             MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                  17.12.2008

       proporzjonati fil-każ ta’ kumpaniji tal-investiment żgħar. Madankollu, għall-kumpaniji
       l-kbar dawn il-kundizzjonijiet ikunu sproporzjonati biss f’ċirkostanzi eċċezzjonali.

(16)   Għadd ta’ dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2004/39/KE jeħtieġu li kumpaniji tal-
       investiment jiġbru u jżommu informazzjoni relatata għal klijenti u servizzi forniti lil
       klijenti. Meta dawk ir-rekwiżiti jinvolvu l-ġbir u l-ipproċessar ta’ data personali, il-
       kumpaniji għandhom jiżguraw li jikkonformaw ma’ miżuri nazzjonali li jimplimentaw
       id-Direttiva 95/46/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Ottubru 19952
       dwar il-protezzjoni ta’ individwi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali u dwar
       il-moviment liberu ta’ dik id-data.

(17)   Meta jitwettqu tranżazzjonijiet personali suċċessivi għan-nom ta’ persuna skont
       istruzzjonijiet preċedenti mogħtija minn dik il-persuna, l-obbligi taħt id-
       dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva li jirrelataw għal tranżazzjonijiet personali ma
       għandhomx japplikaw b’mod separat għal kull operazzjoni suċċessiva ta’ dan it-tip
       jekk dawk l-istruzzjonijiet jibqgħu fis-seħħ u mhux mibdula. Bl-istess mod, dawk l-
       obbligi ma għandhomx japplikaw f’każ li dawn l-istruzzjonijiet jiskadu jew ikunu
       rtirati, sakemm dawk l-istrumenti finanzjarji li kienu qabel ottenuti skont l-
       istruzzjonijiet ma jkunux rilaxxati fl-istess mument li fih l-istruzzjonijiet jiskadu jew
       jiġu rtirati. Madankollu, dawk l-obbligi għandhom japplikaw fejn tidħol tranżazzjoni
       personali, jew fil-bidu ta’ tranżazzjonijiet personali suċċessivi mwettqa għan-nom tal-
       istess persuni jekk dawk l-istruzzjonijiet ikunu mmodifikati jew jekk jinħarġu
       istruzzjonijiet ġodda.

(18)   L-awtoritajiet kompetenti ma għandhomx jagħmlu l-awtorizzazzjoni biex ikunu forniti
       servizzi tal-investiment jew attivitajiet tal-investiment soġġetta għal projbizzjoni
       ġenerali ta’ esternalizzazzjoni ta’ funzjoni waħda jew iżjed kritiċi jew importanti jew
       servizzi tal-investiment jew attivitajiet tal-investiment. Kumpaniji tal-investiment
       għandhom jitħallew jesternalizzaw dawn l-attivitajiet jekk l-arranġamenti ta’
       esternalizzazzjoni stabbiliti mill-kumpanija jikkonformaw ma’ ċerti kundizzjonijiet.

(19)   Għall-finijiet tad-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva li jiddefinixxu kundizzjonijiet
       għall-esternalizzazzjoni ta’ funzjonijiet kritiċi jew importanti jew servizzi tal-
       investiment jew attivitajiet tal-investiment, esternalizzazzjoni li tinvolvi d-
       delegazzjoni ta’ funzjonijiet ta’ tali portata li l-kumpanija ssir entità simili għal kaxxa
       tal-ittri għandha tkun ikkonsidrata li tikkomprometti l-kundizzjonijiet li l-kumpanija
       tal-investiment għandha tikkonforma magħhom sabiex tkun u tibqa’ awtorizzata skont
       l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2004/39/KE.

(20)   L-esternalizzazzjoni ta’ servizzi tal-investiment jew attivitajiet tal-investiment jew ta’
       funzjonijiet kritiċi jew importanti tista’ tikkostitwixxi modifika rilevanti tal-
       kundizzjonijiet għall-awtorizzazzjoni tal-kumpanija tal-investiment, kif imsemmi fl-
       Artikolu 16(2) tad-Direttiva 2004/39/KE. Jekk dawn l-arranġamenti ta’
       esternalizzazzjoni jitqiegħdu fis-seħħ wara li l-kumpanija tal-investiment tkun otteniet
       awtorizzazzjoni skont id-dispożizzjonijiet inklużi fil-Kapitolu I tat-Ttitolu II tad-
       Direttiva 2004/39/KE, dawk l-arranġamenti għandhom ikunu avżati lill-awtorità
       kompetenti fil-każijiet previsti mill-Artikolu 16(2) tad-Direttiva 2004/39/KE.

2
       ĠU L 281, 23.11.1995, p. 31. Id-Direttiva kif emendata mir-Regolament (KE) Nru 1882/2003 (ĠU
       L 284, 31.10.2003, p. 1).
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       467

(21)   Kumpaniji tal-investiment huma meħtieġa minn din id-Direttiva javżaw minn qabel
       lill-awtoritajiet kompetenti responsabbli b’kull arranġament għall-esternalizzazzjoni
       tal-ġestjoni tal-portafoll tal-klijenti mhux professjonali li huma jkunu qegħdin
       jipproponu li jagħmlu ma’ fornitur tas-servizz li jkun jinsab f’pajjiż terz, meta ma
       jkunux sodisfatti ċerti kundizzjonijiet speċifikati. Madankollu, l-awtoritajiet
       kompetenti mhumiex mistennija jawtorizzaw jew japprovaw xort’oħra dawn l-
       arranġamenti jew it-termini tagħhom. L-iskop tal-avviż, aħjar, hu li jiżgura li l-
       awtorità kompetenti jkollha l-opportunità tintervjeni fil-każijiet xierqa. Hija r-
       responsabbiltà tal-kumpanija tal-investiment li tinnegozja t-termini ta’ kull
       arranġament ta’ esternalizzazzjoni, u li tiżgura li dawk it-termini huma konsistenti
       mal-obbligi tal-kumpanija taħt din id-Direttiva u d-Direttiva 2004/39/KE, mingħajr l-
       intervent formali mill-awtorità kompetenti.

(22)   Għall-finijiet ta’ trasparenza regolatorja, u sabiex ikun żgurat livell addattat ta’
       ċertezza għal kumpaniji tal-investiment, din id-Direttiva teħtieġ lil kull awtorità
       kompetenti li tippubblika dikjarazzjoni dwar il-politika tagħha fir-rigward tal-
       esternalizzazzjoni tal-ġestjoni tal-portafolli mhux professjonali lil fornituri tas-servizz
       stabbiliti f’pajjiżi terzi. Dik id-dikjarazzjoni għandha tistabbilixxi eżempji ta’ każijiet
       fejn l-awtorità mhux probabbli li toġġezzjona għal din l-esternalizzazzjoni, u għandha
       tinkludi spjegazzjoni għaliex l-esternalizzazzjoni f’dawn il-każijiet mhux probabbli li
       tipperikola l-kapaċità tal-kumpanija li tikkonforma mal-kundizzjonijiet ġenerali għall-
       esternalizzazzjoni taħt din id-Direttiva. Meta tagħti spjegazzjoni ta’ dan it-tip, awtorità
       kompetenti għandha dejjem tindika raġunijiet għaliex l-esternalizzazzjoni fil-każijiet
       inkwistjoni ma tostakolax l-effikaċja tal-aċċess tagħha għall-informazzjoni kollha
       relatata għas-servizz esternalizzat li hija neċessarja biex l-awtorità twettaq il-
       funzjonijiet regolatorji tagħha fir-rigward tal-kumpanija tal-investiment.

(23)   Meta kumpanija tal-investiment tiddepożita fondi li jkollha għan-nom ta’ klijent ma’
       fond magħruf fis-suq monetarju, l-unitajiet f’dak il-fond fis-suq monetarju għandhom
       ikunu miżmuma skont ir-rekwiżiti biex jinżammu strumenti finanzjarji li jappartjenu
       għal klijenti.

(24)   Iċ-ċirkostanzi li għandhom ikunu trattati bħala li jikkawżaw kunflitt ta’ interess
       għandhom ikopru każijiet fejn ikun hemm kunflitt bejn l-interessi tal-kumpanija jew
       ċerti persuni marbutin mal-kumpanija jew mal-grupp tal-kumpanija u d-dmir li l-
       kumpanija jkollha lejn klijent; jew bejn l-interessi diverġenti ta’ żewġ klijenti jew
       iżjed, fejn il-kumpanija f’kull każ ikollha dmir lejn kull wieħed minnhom. Mhuwiex
       biżżejjed li l-kumpanija tista’ tagħmel qligħ jekk ma jkunx hemm ukoll żvantaġġ
       possibbli għal klijent, jew li klijent wieħed li l-kumpanija jkollha dmir lejh jista’
       jagħmel qligħ jew jevita telf mingħajr ma jkun hemm telf konkomitanti possibbli għal
       klijent ieħor.

(25)   Kunflitti ta’ interess għandhom ikunu regolati biss meta servizz ta’ investiment jew
       servizz anċillari jkun ipprovdut minn kumpanija tal-investiment. L-istatus tal-klijent li
       lilu huwa pprovdut is-servizz- klijent mhux professjonali, klijent professjonali jew
       kontroparti eliġibbli- huwa irrilevanti għal dan l-iskop.

(26)   Waqt li tikkonforma mal-obbligu tagħha li tfassal politika ta’ kunflitt ta’ interess taħt
       id-Direttiva 2004/39/KE li tidentifika ċirkostanzi li jikkostitwixxu jew li jistgħu
       jikkawżaw kunflitt tal-interess, il-kumpanija tal-investiment għandha tagħti attenzjoni
 ---pagebreak--- 468             MT               Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                17.12.2008

       speċjali lill-attivitajiet ta’ riċerka u konsulenza, kummerċ proprjetarju , il-ġestjoni tal-
       portafoll u n-negozju finanzjarju korporattiv, inklużi s-sottoskrizzjoni jew il-bejgħ
       f’qafas ta’ offerta ta’ titoli u servizzi ta’ konsulenza f'fużjonijiet u akkwiżizzjoni.
       B’mod partikolari, din l-attenzjoni speċjali hija xierqa meta kumpanija jew persuna
       direttament jew indirettament marbuta mal-kumpanija f’relazzjoni ta’ kontroll twettaq
       żewġ attivitajiet jew iktar minn dawk imsemmija.

(27)   Kumpaniji tal-investiment għandhom jimmiraw li jidentifikaw u jġestu l-kunflitti ta’
       interess li jirriżultaw fir-rigward tal-oqsma kummerċjali u l-attivitajiet tal-grupp
       tagħhom fl-ambitu ta’ politika komprensiva ta’ ġestjoni ta’ kunflitti tal-interessi.
       B’mod partikolari, l-iżvelar ta’ kunflitti ta’ interessi minn kumpanija tal-investimenti
       ma għandux jeżentaha mill-obbligu li żżomm u li topera l-arranġamenti organizzattivi
       u amministrattivi effettivi meħtieġa taħt l-Artikolu 13(3) tad-Direttiva 2004/39/KE.
       Filwaqt li l-iżvelar ta’ kunflitti tal-interess speċifiċi huwa meħtieġ mill-Artikolu 18(2)
       tad-Direttiva 2004/39/KE, mhijiex permessa dipendenza żejda fuq l-iżvelar mingħajr
       konsiderazzjoni adegwata ta’ kif il-kunflitti jistgħu ikunu ġestiti b’mod xieraq.

(28)   Ir-riċerka fejn jidħlu l-investimenti għandha tkun sub-kategorija tat-tip ta’
       informazzjoni definita bħala rakkomandazzjoni fid-Direttiva tal-Kummissjoni
       2003/125/KE tat-22 ta’ Diċembru 2003 li timplimenta d-Direttiva 2003/6/KE tal-
       Parlament Ewropew u tal-Kunsill rigward ir-rakkomandazzjonijiet għar-
       rappreżentazzjoni ġusta tal-investimenti u l-iżvelar tal-konflitti ta’ interess3, iżda
       tapplika għall-istrumenti finanzjarji kif definit fid-Direttiva 2004/39/KE. Ir-
       rakkomandazzjonijiet, hawnhekk definiti, li ma jikkostitwixxux riċerka fl-investiment
       kif definit f’din id-Direttiva huma madankollu soġġetti għad-dispożizzjonijiet tad-
       Direttiva 2003/125/KE fejn jidħlu ir-rakkomandazzjonijiet għar-rappreżentazzjoni
       ġusta tal-investimenti u l-iżvelar tal-konflitti ta’ interess.

(29)   Il-miżuri u l-arranġamenti addottati minn kumpanija tal-investiment biex iġġesti l-
       kunflitti tal-interess li jistgħu jirriżultaw mill-produzzjoni u mid-diffużjoni ta’ materjal
       li huwa ppreżentat bħala riċerka fl-investiment għandhom ikunu xierqa biex jipproteġu
       l-oġġettività u l-indipendenza ta’ analisti finanzjarji u tar-riċerka fl-investiment li
       jipproduċu. Dawk il-miżuri u l-arranġamenti għandhom jiżguraw li l-analisti
       finanzjarji jibbenefikaw minn grad adegwat ta’ indipendenza mill-interessi ta’ persuni
       li r-responsabbiltajiet jew l-interessi kummerċjali tagħhom jistgħu b’mod raġjonevoli
       jkunu kkunsidrati f’kunflitt mal-interessi tal-persuni li lilhom titqassam ir-riċerka fl-
       investiment.

(30)   Persuni li r-responsabbiltajiet jew l-interessi kummerċjali tagħhom jistgħu b’mod
       raġjonevoli jitqiesu li huma f’kunflitt mal-interessi tal-persuni li lilhom titqassam ir-
       riċerka fl-investiment għandhom jinkludu il-persunal inkarigat mis-servizzi finanzjarji
       tal-kumpanija u l-persunal involut fil-bejgħ u f’negozjati f’isem il-klijenti jew f’isem
       il-kumpanija.

(31)   Ċirkostanzi eċċezzjonali li fihom analisti finanzjarji u persuni oħra marbuta mal-
       kumpanija tal-investiment li huma involuti fil-produzzjoni ta’ riċerka fl-investiment
       jistgħu, b’approvazzjoni preċedenti bil-miktub, iwettqu tranżazzjonijiet personali fi
       strumenti li r-riċerka tirrelata għalihom, għandhom ikunu jinkludu dawk iċ-ċirkostanzi

3
       ĠU L 339, 24.12.2003, p. 73.
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT                  Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                   469

       li fihom, għal raġunijiet personali li jirrelataw għal diffikultajiet finanzjarji, l-analist
       finanzjarju jew persuna oħra tkun meħtieġa tagħmel likwidazzjoni ta’ pożizzjoni.

(32)   Għotjiet żgħar jew turiji ta’ ospitalità minuri li jaqgħu taħt il-livell speċifikat fil-
       politika tal-kunflitti ta’ interess tal-kumpanija u msemmija fid-deskrizzjoni fil-
       qosor ta’ dik il-politika li hi magħmula disponibbli għall-klijenti ma għandhomx
       jitqiesu bħala inċentivi għall-finijiet tad-dispożizzjonijiet li jirrelataw għar-riċerka fl-
       investiment.

(33)   Il-kunċett ta’ tqassim ta’ riċerka fl-investiment lil klijenti jew lill-pubbliku ma
       għandux jinkludi tqassim esklussiv lil persuni fi ħdan il-grupp tal-kumpanija tal-
       investiment.

(34)   Ir-rakkomandazzjonijiet kurrenti għandhom jitqiesu li huma dawk ir-
       rakkomandazzjonijiet li jinsabu fir-riċerka fl-investiment li ma kinux irtirati u li ma
       skadewx.

(35)   L-istess rekwiżiti li japplikaw għall-produzzjoni ta’ riċerka fl-investiment għandhom
       japplikaw għall-modifika sostanzjali ta’ riċerka fl-investiment prodotta minn parti
       terza.

(36)   Analisti finanzjarji ma għandhomx ikunu involuti f’attivitajiet li mhumiex il-
       preparazzjoni ta’ riċerka fl-investiment meta dan l-involviment ikun inkonsistenti
       maż-żamma ta’ oġġettività ta’ dik il-persuna. L-attivitajiet li ġejjin għandhom
       normalment ikunu kkunsidrati bħala inkonsistenti maż-żamma ta’ oġġettività ta’ dik il-
       persuna: il-parteċipazzjoni fl-attivitajiet bankarji tal-investiment bħan-negozju
       finanzjarju korporattiv u s-sottoskrizzjoni, il-parteċipazzjoni fil-preżentazzjoni ta’
       negozji ġodda jew reklami għal strumenti finanzjarji ġodda; jew l-involviment
       xort’oħra fil-preparazzjoni tal-kummerċjalizzazzjoni ta' emittent.

(37)   Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva li tirrelata għall-
       produzzjoni jew għad-diffużjoni ta’ riċerka fl-investiment, huwa rakkomandat li
       produtturi tar-riċerka fl-investiment li mhumiex kumpaniji tal-investiment għandhom
       jikkunsidraw l-adozzjoni ta’ politiki u proċeduri interni maħsuba biex jiżguraw li
       huma wkoll jikkonformaw mal-prinċipji stabbiliti f’din id-Direttiva dwar il-
       protezzjoni tal-indipendenza u l-oġġettività ta’ dik ir-riċerka.

(38)   Ir-rekwiżiti imposti minn din id-Direttiva, inklużi dawk dwar tranżazzjonijiet
       personali, dwar it-trattament tal-għarfien tar-riċerka fl-investiment u dwar il-
       produzzjoni jew id-diffużjoni tar-riċerka fl-investiment, japplikaw mingħajr
       preġudizzju għal rekwiżiti oħra tad-Direttiva 2004/39/KE u tad-Direttiva 2003/6/KE
       tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta’ Jannar 2003 dwar insider dealing u
       manipulazzjoni tas-suq (abbuż tas-suq)4 u l-miżuri ta’ implimentazzjoni rispettivi
       tagħhom.

(39)   Għall-finijiet tad-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva li tikkonċerna l-inċentivi, li
       kumpanija tal-investiment tirċievi kommissjoni fir-rigward ta’ konsulenza fl-
       investimenti jew rakkomandazzjonijiet ġenerali, f’ċirkostanzi fejn il-konsulenza jew

4
       ĠU L 96, 12.4.2003, p. 16.
 ---pagebreak--- 470             MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                  17.12.2008

       ir-rakkomandazzjoniiet mhumiex mgħawwġa b’riżultat tal-kommissjoni riċevuta,
       għandu jkun ikkunsidrat bħala mfassla biex il-kumpanija ttejjeb il-kwalità tal-
       konsulenza fl-investiment mogħtija lill-klijent.

(40)   Din id-Direttiva tippermetti lil kumpaniji tal-investimenti jagħtu jew jirċievu ċerti
       inċentivi biss soġġett għal kundizzjonijiet speċifiċi, u sakemm dawn ikunu mgħarrfa
       lill-klijent, jew jingħataw lil /mill-klijent jew lil/ minn persuna għan-nom tal-klijent.

(41)   Din id-Direttiva teħtieġ li kumpaniji tal-investiment li jipprovdu servizzi tal-
       investiment ta’ xort’oħra minn konsulenza dwar l-investiment lil klijenti mhux
       professjonali ġodda, jidħlu fi qbil b’bażi bil-miktub mal-klijent, li jistabbilixxi d-
       drittijiet u l-obbligi essenzjali tal-kumpanija u tal-klijent. Madankollu, ma timponi
       ebda obbligi oħra fejn jidħlu l-forma, il-kontenut u l-eżekuzzjoni ta’ kuntratti għal-
       forniment ta’ servizzi tal-investiment jew anċillari.

(42)   Din id-Direttiva tistabbilixxi rekwiżiti għal komunikazzjonijiet ta’ tqegħid fis-suq biss
       fir-rigward tal-obbligu fl-Artikolu 19(2) tad-Direttiva 2004/39/KE li informazzjoni
       indirizzata lil klijenti, inklużi komunikazzjonijiet dwar kummerċjalizzazzjoni,
       għandha tkun ġusta, ċara u ma tqarraqx.

(43)   Xejn f’din id-Direttiva ma jeħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti japprovaw il-kontenut u
       l-forma ta’ komunikazzjonijiet dwar tqegħid fis-suq. Madankollu, anqas ma
       tipprevenihom milli jagħmlu dan, sa fejn kull approvazzjoni preċedenti ta’ dan it-tip
       tkun ibbażata biss fuq konformità mal-obbligu fid-Direttiva 2004/39/KE li
       informazzjoni lil klijenti, inklużi komunikazzjonijiet dwar kummerċjalizzazzjoni,
       għandha tkun ġusta, ċara u ma tqarraqx.

(44)   Għandhom ikunu stabbiliti rekwiżiti ta’ informazzjoni xierqa u proporzjonati li jieħdu
       kont tal-istatus ta’ klijent jew bħala klijent mhux professjonali jew klijent
       professjonali. Għan wieħed tad-Direttiva 2004/39/KE hu li tiżgura bilanċ proporzjonat
       bejn il-protezzjoni tal-investitur u l-obbligi ta’ żvelar li japplikaw għal kumpaniji tal-
       investiment. Għal dan l-iskop, huwa xieraq li jkunu inklużi rekwiżiti ta’ informazzjoni
       speċifiċi inqas stretti f’din id-Direttiva fejn jidħlu klijenti professjonali minn dawk li
       japplikaw għal klijenti mhux professjonali. Klijenti professjonali, ħlief xi
       eċċezzjonijiet limitati, għandhom ikunu jistgħu jidentifikaw għalihom infushom l-
       informazzjoni li hi neċessarja biex huma jieħdu deċiżjoni infurmata, u biex jitolbu lill-
       kumpanija tal-investiment tipprovdi dik l-informazzjoni. Meta dawn it-talbiet għal
       informazzjoni jkunu raġjonevoli u proporzjonati kumpaniji tal-investiment għandhom
       jipprovdu informazzjoni addizzjonali.

(45)   Kumpaniji tal-investiment għandhom jipprovdu lil klijenti jew lil klijenti potenzjali
       b’informazzjoni adegwata dwar in-natura ta’ strumenti finanzjarji u r-riskji assoċjati
       mal-investiment fihom sabiex il-klijenti tagħhom ikunu jistgħu jieħdu kull deċiżjoni
       fir-rigward tal-investiment fuq bażi ta’ informazzjoni adegwata. Il-livell ta’ dettall ta’
       din l-informazzjoni jista’ jvarja skont il-kategorizzazzjoni tal-klijent jew bħala klijent
       mhux professjonali jew bħala klijent professjonali u n-natura u l-profil tar-riskju tal-
       istrumenti finanzjarji li jkunu qegħdin jiġu offruti, iżda qatt ma għandu jkun daqshekk
       ġenerali li jħalli barra xi elementi essenzjali. Huwa possibbli li għal xi strumenti
       finanzjarji tkun suffiċjenti biss l-informazzjoni li tirreferi għal tip ta’ strument, filwaqt
       li għal xi oħrajn, l-informazzjoni jkollha tkun speċifika għall-prodott.
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                          471

(46)   Il-kundizzjonijiet li tkun konformi magħhom l-informazzjoni indirizzata minn
       kumpaniji tal-investiment lil klijenti u lil klijenti potenzjali sabiex tkun ġusta, ċara u
       ma tqarraqx għandha tapplika għal komunikazzjonijiet maħsuba għal klijenti mhux
       professjonali b’mod li huwa xieraq u proporzjonat, b’kont meħud, pereżempju, tal-
       mezzi ta’ komunikazzjoni, u tal-informazzjoni li l-komunikazzjoni tkun maħsuba li
       tagħti lill-klijenti jew lill-klijenti potenzjali. B’mod partikolari, ma jkunx addattat li
       dawn       il-kundizzjonijiet      ikunu    applikati   għal     komunikazzjonijiet     ta'
       kummerċjalizzazzjoni li jikkonsistu biss f’wieħed jew iktar minn dawn li ġejjin: l-isem
       tal-kumpanija, il-logo jew immaġni oħra assoċjata mal-kumpanija, il-punt ta’ kuntatt,
       ir-referenza għat-tipi ta’ servizzi tal-investiment ipprovduti mill-kumpanija, jew għat-
       tariffi jew għall-kommissjonijiet tagħha.

(47)   Għall-finijiet tad-Direttiva 2004/39/KE u ta’ din id-Direttiva, informazzjoni għandha
       tkun ikkunsidrata qarrieqa jekk ikollha t-tendenza tqarraq bil-persuna jew bil-persuni li
       lilhom tkun indirizzata jew li x’aktarx jirċevuha, kemm jekk il-persuna li tipprovdi l-
       informazzjoni tkun tikkunsidraha qarrieqa jew tkun tixtieq tqarraq permezz tagħha u
       kemm jekk le.

(48)   Fid-determinazzjoni ta’ x’jikkostitwixxi l-komunikazzjoni ta’ informazzjoni fi żmien
       tajjeb qabel ma jiskadi t-terminu speċifikat f’din id-Direttiva, kumpanija tal-
       investiment għandha tikkunsidra, wara li tqis l-urġenza tas-sitwazzjoni u ż-żmien
       neċessarju biex il-klijent jassorbi u jirreaġixxi għall-informazzjoni speċifika
       pprovduta, il-bżonn tal-klijent għal żmien biżżejjed biex jaqraha u jifimha qabel ma
       jieħu deċiżjoni dwar l-investiment. Klijent x’aktarx ikun jeħtieġ inqas żmien biex
       jirrevedi informazzjoni dwar prodott jew servizz sempliċi jew standardizzat, jew
       prodott jew servizz ta’ tip li jkun xtara preċedentement, milli jkun jeħtieġ għal prodott
       jew servizz iktar kumpless jew mhux familjari.

(49)   Xejn f’din id-Direttiva ma jobbliga lil kumpaniji tal-investiment li jipprovdu
       immedjatament u fl-istess ħin l-informazzjoni kollha meħtieġa dwar il-kumpanija tal-
       investiment, l-istrumenti finanzjarji, l-ispejjeż u t-tariffi assoċjati, jew li tikkonċerna s-
       salvagwardja tal-istrumenti finanzjarji tal-klijenti jew tal-fondi tal-klijent, sakemm
       dawn jikkonformaw mal-obbligu ġenerali li jipprovdu l-informazzjoni rilevanti fi
       żmien tajjeb qabel ma jiskadi t-terminu speċifikat f’din id-Direttiva. Sakemm l-
       informazzjoni hija kkomunikata lill-klijent fi żmien tajjeb qabel il-forniment tas-
       servizz, xejn f’din id-Direttiva ma jobbliga li l-kumpaniji jipprovduha separatament,
       bħala parti minn komunikazzjoni kummerċjali, jew billi jinkorporaw l-informazzjoni
       fil-kuntratt mal-klijent.

(50)   F’każijiet fejn kumpanija tal-investiment tkun meħtieġa tipprovdi informazzjoni lil
       klijent qabel ma jingħata servizz, kull tranżazzjoni fir-rigward tal-istess tip ta’
       strument finanzjarju ma għandhiex tkun ikkunsidrata bħala l-għoti ta’ servizz ġdid jew
       differenti.

(51)   F’każijiet fejn kumpanija tal-investiment li tipprovdi servizzi ta’ ġestjoni tal-portafoll
       tkun meħtieġa tipprovdi lil klijenti mhux professjonali jew lil klijenti mhux
       professjonali potenzjali bl-informazzjoni dwar it-tipi ta’ strumenti finanzjarji li jistgħu
       ikunu inklużi fil-portafoll tal-klijent u t-tip ta’ tranżazzjonijiet li jistgħu jitwettqu
       f’dawn l-istrumenti, din l-informazzjoni għandha tiddikjara separatament jekk il-
       kumpanija tal-investiment ikollhiex il-mandat tinvesti fi strumenti finanzjarji mhux
 ---pagebreak--- 472             MT               Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      17.12.2008

       ammessi għall-kummerċ f’suq regolat, f’derivativi, jew fi strumenti illikwidi jew
       volatili ħafna; jew li tidħol għal bejgħ mhux kopert, xiri b’fondi mislufa,
       tranżazzjonijiet b’finanzjament permezz ta’ titoli, jew kull tranżazzjoni li tinvolvi l-
       ħlasijiet ta’ marġini, depożiti ta’ kollateral jew ir-riskju tal-kambju.

(52)   Il-komunikazzjoni minn kumpanija tal-investiment lil klijent ta’ kopja tal-prospett li
       tfassal u kien ippubblikat skont id-Direttiva 2003/71/KE tal-Parlament Ewropew u tal-
       Kunsill tal-4 ta’ Novembru 2003 dwar il-prospett li għandu jiġi ppubblikat meta titoli
       jiġu offruti lill-pubbliku jew jiġu ammessi għall-kummerċ5 ma għandhiex tkun trattata
       bħala l-komunikazzjoni ta’ informazzjoni mill-kumpanija lil klijent għall-finijiet tal-
       kundizzjonijiet ta’ operazzjoni taħt id-Direttiva 2004/39/KE li jirrelataw għall-kwalità
       u għall-kontenut ta’ din l-informazzjoni, jekk il-kumpanija ma tkunx responsabbli taħt
       dik id-direttiva għall-informazzjoni mogħtija fil-prospett.

(53)   L-informazzjoni li kumpanija tal-investiment hija meħtieġa tagħti lil klijent mhux
       professjonali li tikkonċerna spejjeż u ħlasijiet assoċjati tinkludi informazzjoni dwar l-
       arranġamenti għall-ħlas jew l-eżekuzzjoni tal-ftehim għall-forniment ta’ servizzi tal-
       investiment u kull ftehim ieħor li jirrelata għal strument finanzjarju li jkun qiegħed jiġi
       offrut. Għal dan l-iskop, arranġamenti għal ħlas ikunu ġeneralment rilevanti meta
       kuntratt li jirrelata għal strument finanzjarju jkun konkluż b'saldu fi flus. Arranġamenti
       fuq prestazzjoni jkunu ġeneralment rilevanti meta, hekk kif jiskadi l-kuntratt, l-
       istrument finanzjarju jkun jeħtieġ il-konsenja ta’ ishma, bonds, garanzija, ingotti jew
       strument jew komodità oħra.

(54)   Fejn jidħlu kumpaniji ta’ investiment kollettiv koperti mid-Direttiva tal-Kunsill
       85/611/KEE tal-20 ta’ Diċembru 1985 dwar il-koordinazzjoni ta’ liġijiet, regolamenti
       u dispożizzjonijiet amministrattivi li jirrelataw għal impriżi ta’ investiment kollettiv
       f’titoli trasferibbli (UCITS)6, mhuwiex l-iskop ta’ din id-Direttiva li tirregola l-
       kontenut tal-prospett simplifikat kif definit mill-Artikolu 28 tad-Direttiva 85/611/KEE.
       Ma għandha tiżdied ebda informazzjoni mal-prospett simplifikat b’riżultat tal-
       implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva.

(55)   Il-prospett simplifikat jipprovdi, b’mod partikolari, informazzjoni suffiċjenti fir-
       rigward tal-ispejjeż u l-ħlasijiet assoċjati fir-rigward tal-UCITS stess. Madankollu,
       kumpaniji tal-investiment li jqassmu unitajiet f’UCITS għandhom barra minn hekk
       jinfurmaw lill-klijenti tagħhom bl-ispejjeż u bil-ħlasijiet assoċjati l-oħrajn kollha
       relatati mal-forniment tagħhom ta’ servizzi tal-investiment fir-rigward ta’ unitajiet fl-
       UCITS.

(56)   Huwa neċessarju li jkun hemm regoli distinti għall-applikazzjoni tat-test ta’
       adegwatezza fl-Artikolu 19(4) tad-Direttiva 2004/39/KE u t-test ta’ adattabilità fl-
       Artikolu 19(5) ta’ dik id-Direttiva. Dawn it-testijiet għandhom skop differenti fir-
       rigward tas-servizzi tal-investiment li jirrelataw għalihom, u għandhom funzjonijiet u
       karatteristiċi differenti.

5
       ĠU L 345, 31.12.2003, p. 64.
6
       ĠU L 375, 31.12.1985, p. 3. Id-Direttiva kif emendata l-aħħar mid-Direttiva 2005/1/KE tal-Parlament
       Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 79, 24.3.2005, p. 9).
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        473

(57)   Għall-finijiet tal-Artikolu 19(4) tad-Direttiva 2004/39/KE, tranżazzjoni tista’ ma tkunx
       addattat għall-klijent jew għall-klijent potenzjali minħabba r-riskji tal-istrumenti
       finanzjarji involuti, it-tip ta’ tranżazzjoni, il-karatteristiċi tal-ordni jew il-frekwenza
       tan-negozjati. Serje ta’ tranżazzjonijiet li huma kull wieħed addattat meta jitqiesu
       f’iżolament jistgħu ma jkunux addattati jekk ir-rakkomandazzjoni jew id-deċiżjonijiet
       għal negozjati jsiru bi frekwenza li mhijiex fl-aħjar interessi tal-klijent. Fil-każ ta’
       ġestjoni tal-portafoll, tranżazzjoni tista’ wkoll ma tkunx addattata jekk dan jista’
       jirriżulta f’portafoll mhux addattat.

(58)   Skont l-Artikolu 19(4) tad-Direttiva 2004/39/KE, kumpanija hija meħtieġa tivvaluta l-
       adattabilità ta’ servizzi tal-investiment u strumenti finanzjarji għal klijent biss meta
       tkun qiegħda tipprovdi konsulenza dwar investiment jew ġestjoni ta’ portafoll lil dak
       il-klijent. Fil-każ ta’ servizzi tal-investiment oħra, il-kumpanija hija meħtieġa mill-
       Artikolu 19(5) ta’ dik id-Direttiva tivvaluta l-adegwatezza ta’ servizz tal-investiment
       jew ta’ prodott tal-investiment għal klijent, u hemmhekk biss jekk il-prodott ma jkunx
       limitat esklussivament għat-twettiq tal-ordni taħt l-Artikolu 19(6) ta’ dik id-Direttiva (
       li tapplika għal prodotti mhux kumplessi).

(59)   Għall-finijiet tad-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva li teħtieġ li kumpaniji tal-
       investiment jivvalutaw l-adegwatezza ta’ servizzi tal-investiment jew prodotti tal-
       investiment offruti jew mitluba, klijent li jkun daħal fi trattamenti li jinvolvu tip
       speċifiku ta’ prodott jew servizz li jibdew qabel id-data ta’ applikazzjoni tad-Direttiva
       2004/39/KE għandu jitqies li għandu l-esperjenza u tagħrif neċessarji biex jifhem ir-
       riskji involuti fejn jidħol dak il-prodott jew dak is-servizz tal-investiment. Meta klijent
       jidħol fi trattamenti ta’ dak it-tip permezz tas-servizzi ta’ kumpanija tal-investiment, li
       jkunu bdew wara d-data ta’ applikazzjoni ta’ dik id-Direttiva, il-kumpanija mhijiex
       meħtieġa tagħmel valutazzjoni ġdida fl-okkażjoni ta’ kull tranżazzjoni separata. Tkun
       tikkonforma mad-dmir tagħha taħt l-Artikolu 19(5) ta’ dik id-Direttiva sakemm
       tagħmel il-valutazzjoni neċessarja ta’ adegwatezza qabel ma tagħti bidu għal dak is-
       servizz.

(60)   Rakkomandazzjoni jew talba magħmula, jew konsulenza mogħtija, minn ġestitur ta’
       portafoll lil klijent bil-għan li l-klijent jagħti jew jimmodifika mandat lill-ġestitur tal-
       portafoll li jiddefinixxi l-limiti tad-diskrezzjoni tal-ġestitur tal-portafoll għandha tkun
       ikkunsidrata rakkomandazzjoni fis-sens tal-Artikolu 19(4) tad-Direttiva 2004/39/KE.

(61)   Biex ikun determinat jekk unità f’kumpanija ta’ investiment kollettiv li ma
       tikkonformax mar-rekwiżiti tad-Direttiva 85/611/KE, li kienet awtorizzata għall-
       kummerċjalizzazzjoni għall-pubbliku, għandhiex tkun ikkunsidrata bħala mhux
       kumplessa, iċ-ċirkostanzi li fihom is-sistemi ta’ valutazzjoni jkunu indipendenti minn
       dawk li joħorġuhom għandhom jinkludu l-fatt li huma sorveljati minn depożitarju li
       huwa regolat bħala fornitur ta’ servizzi depożitarji fi Stat Membru.

(62)   Xejn f’din id-Direttiva ma jeħtieġ li awtoritajiet kompetenti japprovaw il-kontenut tal-
       ftehim bażiku bejn kumpanija tal-investiment u l-klijenti mhux professjonali tagħha.
       Madankollu, anqas ma tipprevenihom milli jagħmlu dan, sa fejn kull approvazzjoni ta’
       dan it-tip hija bbażata biss fuq il-konformità tal-kumpanija mal-obbligi tagħha taħt id-
       Direttiva 2004/39/KE li taġixxi b’mod onest, ġust u professjonalment skont l-aħjar
       interessi tal-klijenti tagħha, u li tistabbilixxi rekord li jiddetermina d-drittijiet u l-
 ---pagebreak--- 474             MT              Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                    17.12.2008

       obbligi ta’ kumpaniji tal-investiment u tal-klijenti tagħhom, u l-kundizzjonijiet l-oħra
       li taħthom il-kumpanija tipprovdi servizzi lill-klijenti tagħha.

(63)   Ir-rekords li kumpanija tal-investiment hija meħtieġa żżomm għandhom ikunu
       addattati għat-tip ta’ negozju u għall-firxa ta’ servizzi ta’ investiment u attivitajiet tal-
       investiment imwettqa, sakemm l-obbligi taż-żamma tar-rekords stabbiliti fid-Direttiva
       2004/39/KE u f’din id-Direttiva huma sodisfatti. Għall-finijiet tal-obbligi ta’
       rappurtaġġ fir-rigward ta’ ġestjoni tal-portafoll, tranżazzjoni ta' obbligazzjoni
       kontinġenti huwa wieħed li jinvolvi kull impenn attwali jew potenzjali għall-klijent li
       jaqbeż l-ispiża għall-akkwist tal-istrument.

(64)   Għall-finijiet tad-dispożizzjonijiet dwar ir-rappurtaġġ lil klijenti, referenza għat-tip ta’
       ordni għandha tinftiehem bħala li tirreferi għall-istatus tagħha bħala ordni b’limitu ta’
       prezz, ordni bil-prezz tas-suq, jew tip speċifiku ieħor ta’ ordni.

(65)   Għall-finijiet tad-dispożizzjonijiet dwar rappurtaġġ lil klijenti, referenza għan-natura
       tal-ordni għandha tinftiehem bħala li tirreferi għal ordnijiet għal abbonament għal
       titoli, jew għall-eżerċizzju ta’ għażla, jew għal ordnijiet simili ta’ klijenti.

(66)   Meta tkun qiegħda tistabbilixxi l-politika ta’ eżekuzzjoni tagħha skont l-Artikolu 21(2)
       tad-Direttiva 2004/39/KE, kumpanija tal-investiment għandha tiddetermina l-
       importanza relattiva tal-fatturi msemmija fl-Artikolu 21(1) ta’ dik id-Direttiva, jew
       għall-inqas tistabbilixxi l-proċess li permezz tiegħu tiddetermina l-importanza relattiva
       ta’ dawn il-fatturi, sabiex tkun tista’ tagħti l-aħjar riżultati possibbli lill-klijenti tagħha.
       Sabiex teffettwa din il-politika, kumpanija tal-investiment għandha tagħżel il-postijiet
       ta’ eżekuzzjoni li jippermettulha tottjeni fuq bażi konsistenti l-aħjar riżultat possibbli
       biex jitwettqu ordnijiet tal-klijenti. Kumpanija tal-investiment għandha tapplika l-
       politika ta’ eżekuzzjoni tagħha għal kull ordni ta’ klijent li teżegwixxi bil-għan li
       tottjeni l-aħjar riżultat possibbli għall-klijent skont dik il-politika. L-obbligu taħt id-
       Direttiva 2004/39/KE li jittieħdu l-passi raġjonevoli kollha biex ikun ottenut l-aħjar
       riżultat possibbli għall-klijent ma għandux ikun trattat bħala li jeħtieġ li kumpanija tal-
       investiment tinkludi fil-politika ta’ eżekuzzjoni tagħha l-postijiet ta’ eżekuzzjoni
       kollha disponibbli.

(67)   Bil-għan li jkun żgurat li kumpanija tal-investiment tottjeni l-aħjar riżultat possibbli
       għall-klijent meta teżegwixxi ordni ta’ klijent mhux professjonali fl-assenza ta’
       istruzzjonijiet speċifiċi ta’ klijent, il-kumpanija għandha tqis il-fatturi kollha li
       jippermettulha tagħti l-aħjar riżultat possibbli f’termini tal-konsiderazzjoni totali, li
       tirrappreżenta l-prezz tal-istrument finanzjarju u l-ispejjeż relatati mal-eżekuzzjoni. Il-
       veloċità, il-probabbiltà ta’ eżekuzzjoni u regolament, id-daqs u n-natura tal-ordni, l-
       impatt tas-suq u kull spiża impliċita oħra ta’ tranżazzjoni tista’ tingħata preċedenza fuq
       il-konsiderazzjoni immedjata ta’ prezz u spiża biss sa fejn dawn huma strumentali biex
       jingħata l-aħjar riżultat possibbli f’termini tal-konsiderazzjoni totali lill-klijent mhux
       professjonali.

(68)   Meta kumpanija tal-investiment teżegwixxi ordni skont istruzzjonijiet speċifiċi mill-
       klijent, għandha titqies li ssodisfat l-obbligi tagħha tal-aħjar eżekuzzjoni biss fir-
       rigward tal-parti jew tal-aspett tal-ordni li għaliha jirrelataw l-istruzzjonijiet tal-klijent.
       Il-fatt li l-klijent ikun ta istruzzjonijiet speċifiċi li jkopru parti waħda jew aspett
       wieħed tal-ordni ma għandux jitqies bħala li jħoll il-kumpanija tal-investiment mill-
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT              Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                           475

       obbligi tagħha tal-aħjar eżekuzzjoni fir-rigward ta’ kull parti jew aspett ieħor tal-ordni
       tal-klijent li ma tkunx koperta minn dawn l-istruzzjonijiet. Kumpanija tal-investiment
       ma għandhiex twassal lil klijent biex jagħtiha istruzzjonijiet biex teżegwixxi ordni
       b’mod partikolari, billi tindika espliċitament jew tissuġġerixxi impliċitament il-
       kontenut tal-istruzzjoni lill-klijent, meta l-kumpanija jmissha tkun taf b’mod
       raġjonevoli li istruzzjoni b’dak l-iskop x’aktarx tippreveniha milli tottjeni l-aħjar
       riżultat possibbli għal dak il-klijent. Madankollu, dan ma għandux jipprevejni lil
       kumpanija milli tistieden klijent biex jagħżel bejn żewġ postijiet speċifikati ta’
       negozjati jew iżjed, sakemm dawk il-postijiet huma konsistenti mal-politika ta’
       eżekuzzjoni tal-kumpanija.

(69)   Negozjati mal-klijenti minn kumpanija tal-investiment għall-kont proprju għandhom
       ikunu kkunsidrati bħala l-eżekuzzjoni ta’ ordnijiet ta’ klijenti, u għaldaqstant li huma
       soġġetti għar-rekwiżiti taħt id-Direttiva 2004/39/KE u din id-Direttiva u, b’mod
       partikolari, għal dawk l-obbligi fir-rigward tal-aħjar eżekuzzjoni. Madankollu, jekk
       kumpanija tal-investiment tipprovdi offerta lil klijent u dik l-offerta x’aktarx li
       tissodisfa l-obbligi tal-kumpanija tal-investiment taħt l-Artikolu 21(1) tad-Direttiva
       2004/39/KE fil-każ li l-kumpanija teżegwixxi dik l-offerta fil-ħin li fih tkun
       ippreżentata, hemmhekk il-kumpanija tissodisfa dawk l-istess obbligi jekk teżegwixxi
       l-offerta wara li l-klijent jaċċettaha, sakemm, b’kont meqjus tal-kundizzjonijiet tas-suq
       li qegħdin jinbidlu u ż-żmien li jkun għadda bejn l-offerta u l-aċċettazzjoni tal-offerta,
       l-offerta ma tkunx skadiet b’mod ovvju.

(70)   L-obbligu li jingħata l-aħjar riżultat possibbli meta jkunu eżegwiti ordnijiet ta’ klijenti
       japplika għat-tipi kollha ta’ strumenti finanzjarji. Madankollu, minħabba d-differenzi
       fl-istrutturi tas-suq jew fl-istruttura ta’ strumenti finanzjarji, jista’ jkun diffiċli li jkunu
       identifikati u applikati standard u proċedura uniformi għall-aħjar eżekuzzjoni li jkunu
       validi u effettivi għall-klassijiet kollha tal-istrument. Obbligi tal-aħjar eżekuzzjoni
       għandhom għaldaqstant ikunu applikati b’mod li jqis iċ-ċirkostanzi differenti assoċjati
       mal-eżekuzzjoni ta’ ordnijiet relatati għal tipi partikolari ta’ strumenti finanzjarji.
       Pereżempju, tranżazzjonijiet li jinvolvu strument finanzjarju OTC personalizzat li
       jinvolvi relazzjoni kuntrattwali unika maħsuba skont iċ-ċirkostanzi tal-klijent u tal-
       kumpanija tal-investiment ma jistgħux ikun paragunabbli għal skopijiet tal-aħjar
       eżekuzzjoni ma’ tranżazzjonijiet li jinvolvu l-ishma nnegozjati f’postijiet ta’
       eżekuzzjoni ċentralizzati.

(71)   Bil-għan li tkun iddeterminata l-aħjar eżekuzzjoni meta jkunu eżegwiti ordnijiet ta’
       klijenti mhux professjonali, l-ispejjeż relatati mal-eżekuzzjoni għandhom jinkludu l-
       kommissjonijiet jew it-tariffi proprji tal-kumpanija tal-investiment mitluba mill-klijent
       għal skopijiet limitati, f’każijiet fejn iktar minn post wieħed elenkat fil-politika ta’
       eżekuzzjoni tal-kumpanija jkun kapaċi jeżegwixxi ordni partikolari. F’dawn il-każijiet
       il-kommissjonijiet u l-ispejjeż proprji tal-kumpanija biex teżegwixxi l-ordni f’kull
       wieħed mill-postijiet eliġibbli ta’ eżekuzzjoni għandhom jitqiesu sabiex ikunu
       vvalutati u pparagunati r-riżultati għall-klijent li kienu jkunu milħuqa permezz tal-
       eżekuzzjoni tal-ordni f’kull wieħed minn dawn il-postijiet. Madankollu, mhuwiex
       maħsub li kumpanija tkun meħtieġa tipparaguna r-riżultati li kienu jkunu ottenuti
       għall-klijent tagħha fuq il-bażi tal-politika ta’ eżekuzzjoni proprja u l-kommissjonijiet
       u t-tariffi proprji, ma’ riżultati li jistgħu ikunu ottenuti għall-istess klijent minn kull
       kumpanija oħra tal-investiment fuq il-bażi ta’ politika ta’ eżekuzzjoni differenti jew
       struttura differenti ta’ kommissjonijiet u tariffi. Anqas ma hu maħsub li kumpanija
 ---pagebreak--- 476             MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                  17.12.2008

       tkun meħtieġa tipparaguna d-differenzi fil-kommissjonijiet proprji li huma attribwibbli
       għal differenzi fin-natura tas-servizzi li l-kumpanija tipprovdi lil klijenti.

(72)   Id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva li jipprovdu li l-ispejjeż tal-eżekuzzjoni
       għandhom jinkludu l-kommissjonijiet jew it-tariffi proprji ta’ kumpanija tal-
       investiment mitluba mill-klijent għall-forniment ta’ servizz ta’ investiment ma
       għandhomx japplikaw bil-għan li jkun determinat liema post ta’ eżekuzzjoni għandu
       jkun inkluż fil-politika ta’ eżekuzzjoni tal-kumpanija għall-finijiet tal-Artikolu 21(3)
       tad-Direttiva 2004/39/KE.

(73)   Għandu jkun ikkunsidrat li kumpanija tal-investiment tibni jew titlob il-
       kommissjonijiet tagħha b’diskriminazzjoni inġusta bejn postijiet tal-eżekuzzjoni jekk
       titlob kommissjoni jew marġini differenti lil klijenti għal eżekuzzjoni f’postijiet ta’
       eżekuzzjoni differenti u dik id-differenza ma tirriflettix id-differenzi attwali fl-ispiża
       tal-kumpanija għal eżekuzzjoni f’dawk il-postijiet.

(74)   Id-dispożizzjonjiet ta’ din id-Direttiva dwar il-politika ta’ eżekuzzjoni huma mingħajr
       preġudizzju għall-obbligu ġenerali ta’ kumpanija tal-investiment skont l-Artikolu
       21(4) tad-Direttiva 2004/39/KE li jsir monitoraġġ tal-effikaċja tal-arranġamenti u l-
       politika tagħha ta’ eżekuzzjoni tal-ordnijiet u li tivvaluta postijiet fil-politika ta’
       eżekuzzjoni tagħha fuq bażi regolari.

(75)   Din id-Direttiva mhijiex maħsuba biex teħtieġ sforz doppju fejn tidħol l-aħjar
       eżekuzzjoni bejn kumpanija tal-investiment li tipprovdi servizz ta’ ordni mirċieva u
       mogħtija jew ġestjoni ta’ portafoll u kull kumpanija tal-investiment li l-kumpanija tal-
       investiment tibgħatilha l-ordnijiet tagħha għal eżekuzzjoni.

(76)   L-aħjar obbligu ta’ eżekuzzjoni taħt id-Direttiva 2004/39/KE jeħtieġ li kumpaniji tal-
       investiment jieħdu l-passi raġjonevoli kollha biex jottjenu l-aħjar riżultat possibbli
       għall-klijenti tagħhom. Il-kwalità ta’ eżekuzzjoni, li tinkludi aspetti bħall-veloċità u l-
       probabbiltà ta’ eżekuzzjoni (fill rate) u d-disponibbiltà u l-inċidenza ta’ titjib fil-prezz,
       huwa fattur importanti biex jiżgura l-aħjar eżekuzzjoni. Id-disponibbiltà, il-
       paragunabbiltà u l-konsolidazzjoni ta’ data relatata għall-kwalità ta’ eżekuzzjoni
       pprovduta mid-diversi postijiet ta’ eżekuzzjoni hija kruċjali biex tippermetti lil
       kumpaniji tal-investiment u lil investituri jidentifikaw dawk il-postijiet ta’ eżekuzzjoni
       li jagħtu l-ogħla kwalità ta’ eżekuzzjoni għall-klijenti tagħhom. Din id-Direttiva ma
       tippreskrivix li postijiet tal-eżekuzzjoni jippubblikaw id-data tagħhom dwar kwalità
       ta’ eżekuzzjoni, minħabba li postijiet ta’ eżekuzzjoni u l-provvedituri tad-data
       għandhom jitħallew jiżviluppaw soluzzjonijiet li jikkonċernaw il-preżentazzjoni ta’
       din id-data dwar kwalità ta’ eżekuzzjoni. Il-Kummissjoni għandha tissottometti
       rapport sal-1 ta’ Novembru 2008 dwar l-iżviluppi f’dan il-qasam li jirriżultaw mis-suq
       bil-għan li jkunu vvalutati d-disponibbiltà , il-paragunabbiltà u l-konsolidazzjoni
       f’livell Ewropew ta’ informazzjoni li tikkonċerna l-kwalità tal-eżekuzzjoni.

(77)   Għall-finijiet tad-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva li jikkonċernaw it-trattament ta’
       ordnijiet tal-klijenti, l-riallokazzjoni tat-tranżazzjonijiet għandha tkun ikkunsidrata ta’
       ħsara għall-klijent jekk, b’riżultat ta’ dik l-riallokazzjoni, tingħata preċedenza inġusta
       lil kumpanija tal-investiment jew lil xi klijent partikolari.
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                          477

(78)   Mingħajr preġudizzju għad-Direttiva 2003/6/KE, għall-finijiet tad-dispożizzjonijiet ta’
       din id-Direttiva fejn jidħol it-trattament ta’ ordnijiet tal-klijenti, dawn l-istess ordnijiet
       ma għandhomx ikunu trattati bħala xort’oħra paragunabbli jekk ikunu riċevuti minn
       medja differenti u ma jkunx possibbli li jkunu trattati sekwenzjalment. Għall-finijiet
       ulterjuri ta’ dawk id-dispożizzjonijiet, kull użu minn kumpanija tal-investiment ta’
       informazzjoni li tirrelata għal ordni pendenti ta’ klijent bil-għan li jkunu trattati fuq
       kont proprju strumenti finanzjarji li l-ordni tal-klijent jirreferi għalihom, jew strumenti
       finanzjarji relatati, għandu jkun ikkunsidrat abbuż ta’ dik l-informazzjoni.
       Madankollu, is-sempliċi fatt li l-kreaturi tas-suq jew korpi awtorizzati biex jaġixxu
       bħala kontropartijiet jillimitaw ruħhom biex isegwi n-negozju leġittimu tagħhom ta’
       xiri u bejgħ ta’ strumenti finanzjarju, jew li persuni awtorizzati biex jeżegiwxxu
       ordnijiet għan-nom ta’ partijiet terzi jillimitaw ruħhom biex iwettqu ordni bi dmir
       dovut, ma għandux fih innifsu jitqies li jikkostitwixxi abbuż ta’ informazzjoni.

(79)   Konsulenza dwar strumenti finanzjarji mogħtija f’gazzetta, f’ġurnal, f’rivista jew
       f’kull pubblikazzjoni oħra indirizzata lill-pubbliku ġenerali (inkluż permezz tal-
       internet), jew f’kull xandira permezz tat-televiżjoni jew tar-radju, ma għandhiex tkun
       ikkunsidrata bħala rakkomandazzjoni personali għall-finijiet tad-definizzjoni ta’
       ‘konsulenza dwar investiment’ fid-Direttiva 2004/39/KE.

(80)   Din id-Direttiva tirrispetta d-drittijiet fondamentali u tosserva l-prinċipji rikonoxxuti
       b’mod partikolari mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u b’mod
       partikolari l-Artikolu 11 tagħha u l-Artikolu 10 tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-
       Drittijiet tal-Bniedem. F’dan ir-rigward, din id-Direttiva ma tipprevjeni b’ebda mod lil
       Stati Membri milli japplikaw ir-regoli kostituzzjonali tagħhom li jirrelataw għal-libertà
       tal-istampa u għal-libertà ta’ espressjoni fil-medja.

(81)   Konsulenza ġenerika dwar tip ta’ strument finanzjarju mhijiex konsulenza dwar l-
       investiment għall-finijiet tad-Direttiva 2004/39/KE, minħabba li din id-Direttiva
       tispeċifika li, għall-finijiet tad-Direttiva 2004/39/KE, konsulenza dwar l-investiment
       hija ristretta għal konsulenza dwar strumenti finanzjarji partikolari. Madankollu, jekk
       kumpanija tal-investiment tipprovdi konsulenza ġenerika lil klijent dwar tip ta’
       strument finanzjarju li hi tippreżenta bħala addattata għal, jew ibbażata fuq
       konsiderazzjoni taċ-ċirkostanzi ta’, dak il-klijent, u dik il-konsulenza mhijiex infatti
       addattata għall-klijent, jew mhijiex ibbażata fuq konsiderazzjoni taċ-ċirkostanzi
       tiegħu, skont iċ-ċirkostanzi tal-każ partikolari, il-kumpanija x’aktarx tkun qiegħda
       taġixxi f’kontravenzjoni tal-Artikolu 19(1) jew (2) tad-Direttiva 2004/39/KE. B’mod
       partikolari, kumpanija li tagħti lil klijent din it-tip ta’ konsulenza x’aktarx li tkun
       qiegħda tikkontravjeni r-rekwiżit tal-Artikolu 19(1) li taġixxi b’mod onest, ġust u
       professjonali skont l-aħjar interessi tal-klijenti tagħha. Bl-istess mod jew
       alternattivament, din il-konsulenza x’aktarx li tkun tikkontravjeni r-rekwiżit tal-
       Artikolu 19(2) li informazzjoni indirizzata minn kumpanija lil klijent għandha tkun
       ġusta, ċara u ma tqarraqx.

(82)   Atti mwettqa minn kumpanija tal-investiment li huma preparatorji għall-għoti ta’
       servizz tal-investiment jew li jwettqu attività tal-investiment għandhom ikunu
       kkunsidrati bħala parti integrali minn dak is-servizz jew attività. Dan jinkludi,
       pereżempju, l-għoti ta’ konsulenza ġenerika minn kumpanija tal-investiment lil klijenti
       jew lil klijenti potenzjali qabel jew matul l-għoti ta’ konsulenza dwar l-investiment
       jew kull servizz jew attività oħra ta’ investiment.
 ---pagebreak--- 478             MT               Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                17.12.2008

(83)   L-għoti ta’ rakkomandazzjoni ġenerali (jiġifieri, waħda li tkun maħsuba għal kanali ta’
       distribuzzjoni jew għall-pubbliku) dwar tranżazzjoni fi strument finanzjarju jew f’tip
       ta’ strument finanzjarju jikkostitwixxi l-għoti ta’ servizz anċillari fi ħdan it-Taqsima
       B(5) tal-Anness I tad-Direttiva 2004/39/KE, u b’konsegwenza d-Direttiva 2004/39/KE
       u l-protezzjonijiet tagħha japplikaw għall-għoti ta’ dik ir-rakkomandazzjoni.

(84)   Il- Kumitat tar-Regolaturi ta’ Titoli Ewropej, stabbilit mid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni
       2001/527/KE7 kien ikkonsultat għal konsulenza teknika.

(85)   Il-miżuri previsti f’din id-Direttiva huma skont l-opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-
       Regolaturi tas-Swieq ta’ Titoli ta’ Sigurtà,

ADDOTTAT DIN ID-DIRETTIVA:

                                           KAPITOLU

                            AMBITU U DEFINIZZJONIJIET

                                              Artikolu 1

                                       Is-suġġett u l-ambitu

1. Din id-Direttiva tistabbilixxi r-regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tal-Artikolu 4(1)(4)
u 4(2), l-Artikolu 13(2) sa (8), l-Artikolu 18, l-Artikolu 19(1) sa (6), l-Artikolu 19(8), u l-
Artikoli 21, 22 u 24 tad-Direttiva 2004/39/KE.

2. Il-Kapitolu II u t-Taqsimiet 1 sa 4, l-Artikolu 45 u t-Taqsimiet 6 u 8 tal-Kapitolu III u, sa
fejn jirrelataw għal dawk id-dispożizzjonijiet, il-Kapitolu I u t-Taqsima 9 tal-Kapitolu III u l-
Kapitolu IV ta’ din id-Direttiva għandhom japplikaw għal kumpaniji ta’ ġestjoni skont l-
Artikolu 5(4) tad-Direttiva 85/611/KEE.

                                              Artikolu 2

                                           Definizzjonijiet

Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

         (1)‘kanali tad-distribuzzjoni’ tfisser kanali tad-distribuzzjoni fis-sens tal-Artikolu
         1(7) tad-Direttiva tal-Kummissjoni 2003/125/KE;

         (2)‘mezz permanenti’ tfisser kull strument li jippermetti lil klijent jaħżen
         informazzjoni indirizzata b’mod personali lil dak il-klijent b’mod li tkun aċċessibbli
         għal referenza fil-ġejjieni għal perjodu ta’ żmien adegwat għall-finijiet tal-
         informazzjoni u li tippermetti r-riproduzzjoni mhux mibdula tal-informazzjoni
         maħżuna;

7
       ĠU L 191, 13.7.2001, p. 43.
 ---pagebreak--- 17.12.2008       MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                     479

         (3)‘persuna rilevanti’ fir-rigward ta’ kumpanija tal-investiment, tfisser waħda minn
         dawn li ġejjin:

               (a) direttur, soċju jew ekwivalenti, diriġent jew aġent marbut mal-kumpanija;

               (b) direttur, soċju jew ekwivalenti, jew diriġent ta’ xi aġent marbut mal-
               kumpanija;

               (c) impjegat tal-kumpanija jew ta’ aġent marbut mal-kumpanija, kif ukoll kull
               persuna fiżika oħra li s-servizzi tagħha huma mqiegħda għad-dispożizzjoni u
               taħt il-kontroll tal-kumpanija jew ta’ aġent marbut mal-kumpanija u li hi
               involuta fil-forniment mill-kumpanija ta’ servizzi u attivitajiet tal-investiment;

               (d) persuna fiżika li hi direttament involuta fil-forniment ta’ servizzi lill-
               kumpanija tal-investiment jew lill-aġent marbut tagħha taħt arranġament ta’
               esternalizzazzjoni għall-fini tal-forniment mill-kumpanija ta’ servizzi u
               attivitajiet tal-investiment;

         (4)‘analist finanzjarju’ tfisser persuna rilevanti li tipproduċi parti sostanzjali tar-
         riċerka fl-investiment;

         (5)‘grupp’, fir-rigward ta’ kumpanija tal-investiment, tfisser il-grupp li l-kumpanija
         tifforma parti minnu, li jikkonsisti f’kumpanija prinċipali, is-sussidjarji u l-entitajiet
         tagħha li l-kumpanija prinċipali jew is-sussidjarji tagħha għandhom parteċipazzjoni
         fiha, kif ukoll impriżi konnessi permezz ta’ relazzjoni fis-sens tal-Artikolu 12(1) tad-
         Direttiva tal-Kunsill 83/349/KEE dwar il-kontijiet konsolidati8;

         (6)‘esternalizzazzjoni’ tfisser arranġament ta’ kwalunkwe forma bejn kumpanija tal-
         investiment u fornitur tas-servizz li permezz tiegħu dak il-fornitur tas-servizz irendi
         proċess, servizz jew attività li xort’oħra jitrenda mill-kumpanija tal-investiment
         infisha;

         (7)‘persuna li magħha persuna rilevanti għandha relazzjoni familjari’ tfisser waħda
         minn dawn li ġejjin:

               (a) il-konjuġi tal-persuna rilevanti jew is-sieħeb/sieħba ta’ dik il-persuna
               kkunsidrata mil-liġi nazzjonali bħala ekwivalenti għal konjuġi;

               (b) wild jew wild minn relazzjoni oħra, dipendenti, tal-persuna rilevanti;

               (c) kull qarib ieħor tal-persuna rilevati li għamel parti mill-istess familja ta’ dik
               il-persuna għal mill-inqas sena fid-data tat-tranżazzjoni personali konċernata;

         (8)‘tranżazzjoni ta’ finanzjament tat-titoli’ għandha t-tifsira mogħtija fir-Regolament
         tal-Kummissjoni (KE) Nru 1287/20069;

8
       ĠU Nru L 193, 18.7.1983, p. 1.
9
       Ara l-paġna 1 ta’ dan il-Ġurnal Uffiċjali.
 ---pagebreak--- 480              MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                  17.12.2008

         (9)‘diriġenza prinċipali’ tfisser il-persuna jew il-persuni li jamministraw b’mod
         effettiv in-negozju tal-kumpanija tal-investiment kif imsemmi fl-Artikolu 9(1) tad-
         Direttiva 2004/39/KE.

                                             Artikolu 3

                Il-kundizzjonijiet li japplikaw għall-għoti tal-informazzjoni

1. Meta, għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, ikun meħtieġ li l-informazzjoni tkun ipprovduta
f’mezz permanenti, Stati Membri għandhom jippermettu li kumpaniji tal-investiment
jipprovdu dik l-informazzjoni f’mezz permanenti ta’ xort’oħra mill-karta biss jekk:

         (a) l-għoti ta’ dik l-informazzjoni permezz ta’ dak il-mezz ikun addattat fil-kuntest li
         fih in-negozju bejn il-kumpanija u l-klijent ikun, jew ikun sejjer, jitwettaq; u

         (b) il-persuna li lilha tkun ser tingħata l-informazzjoni, meta mogħtija l-għażla bejn
         informazzjoni fuq il-karta jew f’dak il-mezz permanenti, tagħżel b’mod speċifiku li l-
         informazzjoni tingħatalha b’dak il-mezz l-ieħor.

2. Meta, skont l-Artikoli 29, 30, 31, 32, 33 jew 46(2) ta’ din id-Direttiva, kumpanija tal-
investiment tagħti informazzjoni lil klijent permezz ta’ sit web u dik l-informazzjoni ma tkunx
inidirizzata personalment lill-klijent, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li jkunu sodisfatti l-
kundizzjonijiet li ġejjin:

         (a) l-għoti ta’ dik l-informazzjoni f’dak il-mezz ikun addattat għall-kuntest li fih in-
         negozju bejn il-kumpanija u l-klijent ikun, jew ikun sejjer, jitwettaq;

         (b) il-klijent għandu jaqbel b’mod speċifiku mal-għoti ta’ dik l-informazzjoni f’dik
         il-forma;

         (c) il-klijent għandu jkun notifikat b’mod elettroniku bl-indirizz tas-sit web, u bil-
         post fis-sit web fejn jista’ jkollu aċċess għall-informazzjoni;

         (d) l-informazzjoni għandha tkun aġġornata;

         (e) l-informazzjoni għandha tkun kontinwament aċċessibbli permezz ta’ dak is-sit
         web għall-perjodu ta’ żmien li l-klijent jista’ b’mod raġjonevoli jkollu l-bżonn
         jikkonsultaha.

3. Għall-finijiet ta’ dan l-Artikolu, l-għoti ta’ informazzjoni permezz ta’ komunikazzjonijiet
elettroniċi għandu jitqies xieraq fil-kuntest li fih in-negozju bejn il-kumpanija u l-klijent ikun,
jew ikun sejjer, jitwettaq jekk ikun hemm provi li l-klijent għandu aċċess regolari għall-
internet. L-għoti mill-klijent ta’ indirizz tal-email għall-finijiet ta’ twettieq ta’ dak in-negozju
għandu jkun trattat bħala prova adegwata.

                                             Artikolu 4

           Rekwiżiti addizzjonali fuq kumpaniji tal-investiment f’ċerti każijiet
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      481

1. Stati Membri jistgħu iżommu jew jimponu rekwiżiti li jkunu addizzjonali għal dawk f’din
id-Direttiva biss f’dawk il-każijiet eċċezzjonali meta dawn ir-rekwiżiti jkunu oġġettivament
ġustifikati u proporzjonati sabiex jindirizzaw riskji speċifiċi għall-protezzjoni tal-investitur
jew għall-integrità tas-suq li mhumiex indirizzati b’mod adegwat f’din id-Direttiva, u sakemm
tkun sodisfatta waħda mill-kundizzjonijiet li ġejjin:

         (a) ir-riskji speċifiċi indirizzati mir-rekwiżiti jkunu ta’ importanza partikolari fiċ-
         ċirkostanzi tal-istruttura tas-suq ta’ dak l-Istat Membru;

         (b) ir-rekwiżit jindirizza riskji jew kwistjonijiet li jirriżultaw jew li jsiru evidenti
         wara d-data tal-applikazzjoni ta’ din id-Direttiva u li mhumiex regolati xort’oħra
         minn jew taħt miżuri Komunitarji.

2. Kull rekwiżit impost taħt il-paragrafu 1 ma għandux jirrestrinġi jew jeffettwa xort’oħra d-
drittijiet ta’ kumpaniji tal-investiment taħt l-Artikoli 31 u 32 tad-Direttiva 2004/39/KE.

3. Stati Membri għandhom javżaw lill-Kummissjoni:

         (a) b’kull rekwiżit li jkollhom il-ħsieb li jżommu skont il-paragrafu 1 qabel id-data
         tat-traspożizzjoni ta’ din id-Direttiva; u

         (b) b’kull rekwiżit li jkollhom il-ħsieb jimponu skont il-paragrafu 1 għall-inqas xahar
         qabel id-data magħżula biex dak ir-rekwiżit jidħol fis-seħħ.

F’kull każ, l-avviż għandu jinkludi ġustifikazzjoni għal dak ir-rekwiżit.

Il-Kummissjoni għandha tikkomunika lill-Istati Membri u tippubblika fuq is-sit web tagħha l-
avviżi li tirċievi skont dan il-paragrafu.

4. Sal-31 ta’ Diċembru 2009 il-Kummissjoni għandha tirrapporta lill-Parlament Ewropew u
lill-Kunsill dwar l-applikazzjoni ta’ dan l-Artikolu.

                                       KAPITOLU II

                      REKWIŻITI ORGANIZZAZZJONALI

                                         TAQSIMA 1

                                   L-ORGANIZZAZZJONI

                                            Artikolu 5

                     (l-Artikolu 13(2) sa (8) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                            Rekwiżiti organizzazzjonali ġenerali
 ---pagebreak--- 482             MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                   17.12.2008

1. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment jikkonformaw mar-
rekwiżiti li ġejjin:

         (a) li jistabbilixxu, jimplimentaw u jżommu proċeduri għat-teħid ta’ deċiżjonijiet u
         struttura organizzazzjonali li b’mod ċar u f’forma dokumentata tispeċifika linji ta’
         rappurtaġġ u talloka funzjonijiet u responsabbiltajiet;

         (b) li jiżguraw li l-persuni rilevanti tagħhom huma konxji mill-proċeduri li għandhom
         ikunu segwiti biex jeżegwixxu tajjeb ir-responsabbiltajiet tagħhom;

         (c) li jistabbilixxu, jimplimentaw u jżommu mekkaniżmi ta’ kontroll interni adegwati
         maħsuba biex jiżguraw konformità mad-deċiżjonijiet u mal-proċeduri fil-livelli
         kollha tal-kumpanija tal-investiment;

         (d) li jimpjegaw persunal bil-kapaċitajiet, bit-tagħrif u bil-kompetenza neċessarja
         biex jeżegwixxi r-responsabbiltajiet delegati lilu;

         (e) li jistabbilixxu, jimplimentaw u jżommu rappurtaġġ intern u komunikazzjoni ta’
         informazzjoni effettivi fil-livelli rilevanti kollha tal-kumpanija tal-investiment;

         (f) li jżommu rekords adegwati u ordinati tal-organizzazzjoni kummerċjali u interna
         tagħhom;

         (g) li jiżguraw li l-fatt li jitwettqu funzjonijiet multipli mill-persuni rilevanti tagħhom
         ma jkunx tali li jista’ jipprevjeni lil dawk il-persuni milli jeżegwixxu xi funzjoni
         partikolari b’mod tajjeb, onest, u professjonali.

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, għal dawk l-finijiet, il-kumpaniji tal-investiment iqisu
n-natura, l-iskala u l-kumplessità tan-negozju tal-kumpanija, u n-natura u l-firxa tas- servizzi
u l-attivitajiet tal-investiment li jidħlu għalihom fit-twettieq ta’ dak in-negozju.

2. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li l-kumpaniji tal-investiment jistabbilixxu,
jimplimentaw u jżommu sistemi u proċeduri li huma adegwati biex jissalvagwardjaw is-
sigurtà, l-integrità u l-kunfidenzjalità ta’ informazzjoni, b’kont meħud tan-natura tal-
informazzjoni inkwistjoni.

3. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li l-kumpaniji tal-investiment jistabbilixxu,
jimplimentaw u jżommu politika ta’ kontinwità kummerċjali adegwata li timmira li tiżgura,
fil-każ ta’ interruzzjoni fis-sistemi u fil-proċeduri tagħhom, il-preżervazzjoni ta’ data u
funzjonijiet essenzjali, u ż-żamma ta’ servizzi u attivitajiet tal-investiment, jew, meta dak ma
jkunx possibbli, l-irkupru f’waqtu ta’ din id-data u dawn il-funzjonijiet u jerġgħu jibdew
jipprovdu malajr is-servizzi u l-attivitajiet tal-investiment tagħhom.

4. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li l-kumpaniji tal-investiment jistabbilixxu,
jimplimentaw u jżommu politiki u proċeduri ta’ kontabilità li jippermettulhom, fuq it-talba
tal-awtorità kompetenti, jagħtu lill-awtoritajiet kompetenti f’ħin f’waqtu rapporti finanzjarji li
jirriflettu ħarsa reali u ġusta lejn il-pożizzjoni finanzjarja tagħhom u li jikkonformaw mal-
istandards u mar-regoli ta’ kontabilità applikabbli.

5. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li l-kumpaniji tal-investiment jagħmlu monitoraġġ u,
fuq bażi regoli, jivvalutaw l-adegwatezza u l-effikaċja tas-sistemi, tal-mekkaniżmi ta’ kontroll
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       483

interni u tal-arranġamenti tagħhom stabbiliti skont il-paragrafi 1 sa 4, u li jieħdu miżuri xierqa
biex jindirizzaw xi nuqqasijiet.

                                            Artikolu 6

                         (l-Artikolu 13(2) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                                         Il-Konformità

1. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kumpaniji tal-investiment jistabbilixxu,
jimplimentaw u jżommu politiki u proċeduri adegwati maħsuba biex jittraċċjaw kull riskju ta’
nuqqas mill-kumpanija li tikkonforma mal-obbligi tagħha taħt id-Direttiva 2004/39/KE, kif
ukoll ir-riskji assoċjati, u jqiegħdu fis-seħħ miżuri u proċeduri adegwati maħsuba biex
jimminimizzaw dan ir-riskju u biex jippermettu lill-awtoritajiet kompetenti jeżerċitaw is-
setgħat tagħhom b’mod effettiv taħt dik id-Direttiva.

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, għal dawk l-finijiet, il-kumpaniji tal-investiment iqisu
n-natura, l-iskala u l-kumplessità tan-negozju tal-kumpanija, u n-natura u l-firxa ta’ servizzi u
attivitajiet tal-investiment li jidħlu għalihom matul dak in-negozju.

2. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li l-kumpaniji tal-investiment jistabbilixxu u jżommu
funzjoni ta’ konformità permanenti u effettiva li topera b’mod indipendenti u li jkollha r-
responsabbiltajiet li ġejjin:

         (a) li jagħmlu monitoraġġ ta’, u fuq bażi regolari, jivvalutaw l-adegwatezza u l-
         effikaċja tal-miżuri u tal-proċeduri fis-seħħ skont l-ewwel subparagrafu tal-paragrafu
         1, u tal-azzjonijiet meħuda biex ikunu indirizzati xi nuqqasijiet fil-konformità tal-
         kumpanija mal-obbligi tagħha;

         (b) li jagħtu konsulenza u jassistu lill-persuni rilevanti responsabbli biex iwettqu s-
         servizzi u l-attivitajiet ta’ investiment biex jikkonformaw mal-obbligi tal-kumpanija
         taħt id-Direttiva 2004/39/KE.

3. Biex il-funzjoni ta’ kontroll tal-konformità tkun tista’ teżegwixxi r-responsabbiltajiet
tagħha tajjeb u b’mod indipendenti, l-Istati Membri għandhom jeħtieġu li l-kumpaniji tal-
investiment jiżguraw li jkunu sodisfatti l-kundizzjonijiet li ġejjin:

         (a) il-funzjoni għall-kontroll tal-konformità għandu jkollha l-awtorità, ir-riżorsi, l-
         kompetenza u l-aċċess neċessarji għall-informazzjoni kollha rilevanti;

         (b) għandu jinħatar uffiċjal għall-kontroll tal-konformità u għandu jkun responsabbli
         għall-funzjoni ta’ kontroll ta’ konformità u għal kull rappurtaġġ fejn tidħol il-
         konformità meħtieġa mill-Artikolu 9(2);

         (c) il-persuni rilevanti involuti fil-funzjoni għall-kontroll tal-konformità ma
         għandhomx ikunu involuti fil-forniment tas-servizzi jew tal-attivitajiet li huma
         inkarigati biex iwettqu l-monitoraġġ tagħhom;
 ---pagebreak--- 484              MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                    17.12.2008

         (d) il-metodu biex tkun determinata r-remunerazzjoni tal-persuni rilevanti involuti
         fil-funzjoni għall-kontroll tal-konformità ma għandux jikkomprometti l-oġġettività
         tagħhom u anqas ma għandu jkollu t-tendenza li jagħmel dan.

Madankollu, kumpanija tal-investiment ma għandhiex tkun meħtieġa tikkonforma mal-punt
(c) jew mal-punt (d) jekk tista’ turi li fejn jidħlu n-natura, l-iskala u l-kumplessità tan-negozju
tagħha, u n-natura u l-firxa tas-servizzi u tal-attivitajiet tal-investiment, l-obbligu taħt dak il-
punt mhuwiex proporzjonat u l-funzjoni għall-kontroll tal-konformità tagħha tkompli tkun
effettiva.

                                             Artikolu 7

            (it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 13(5) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                                       Il-ġestjoni tar-riskju

1. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment jieħdu l-azzjonijiet li
ġejjin:

         (a) li jistabbilixxu, jimplimentaw u jżommu politiki u proċeduri adegwati għall-
         ġestjoni tar-riskju li jidentifikaw ir-riskji li jirrelataw għall-attivitajiet, għall-proċessi
         u għas-sistemi tal-kumpanija, u meta xieraq, jistabbilixxu l-livell ta’ riskju li l-
         kumpanija tiflaħ għalih;

         (b) li jaddottaw arranġamenti, proċessi u mekkaniżmi effettivi biex iġestu r-riskji li
         jirrelataw għall-attivitajiet, għall-proċessi u għas-sistemi tal-kumpanija, fid-dawl ta’
         dak il-livell ta’ tolleranza tar-riskju;

         (c) li jagħmlu monitoraġġ ta’ dan li ġej:

               (i) l-adegwatezza u l-effikaċja tal-politiki u tal-proċeduri għall-ġestjoni tar-
               riskju tal-kumpanija tal-investiment;

               (ii) il-livell ta’ konformità tal-kumpanija tal-investiment u l-persuni rilevanti
               tagħha mal-arranġamenti, il-proċessi u l-mekkaniżmi addottati skont il-punt
               (b);

               (iii) l-adegwatezza u l-effikaċja tal-miżuri meħuda biex jindirizzaw xi
               nuqqasijiet f’dawk il-politiki, proċeduri, arranġamenti, proċessi u mekkaniżmi,
               inklużi nuqqasijiet mill-persuni rilevanti li jikkonformaw ma’ dawn l-
               arranġamenti, proċessi u mekkaniżmi jew li jsegwu dawn il-politiki u
               proċeduri.

2. L-Istati Membri għandhom jeħtiegu li kumpaniji tal-investiment, meta xieraq u
proporzjonat fid-dawl tan-natura, l-iskala u l-kumplessità tan-negozju tagħhom u n-natura u l-
firxa tas-servizzi u tal-attivitajiet tal-investiment eżegwiti matul dak in-negozju, jistabbilixxu
u jżommu funzjoni għall-ġestjoni tar-riskju li topera indipendentement u twettaq ix-xogħlijiet
li ġejjin:

         (a) l-implimentazzjoni tal-politika u tal-proċeduri msemmija fil-paragrafu 1;
 ---pagebreak--- 17.12.2008       MT            Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        485

         (b) il-preżentazzjoni ta’ rapporti u konsulenza lid-diriġenti prinċipali skont l-Artikolu
         9(2).

Meta kumpanija tal-investiment ma tkunx meħtieġa taħt l-ewwel sub-paragrafu tistabbilixxi u
żżomm funzjoni għall-ġestjoni tar-riskju li tiffunzjona indipendentement, għandha
madankollu tkun tista’ turi li l-politiki u l-proċeduri li tkun addottat skont il-paragrafu 1
jissodisfaw ir-rekwiżiti ta’ dak il-paragrafu u huma effettivi b’mod konsistenti.

                                            Artikolu 8

             (it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 13(5) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                                       Il-verifika interna

Stati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment, meta xieraq u proporzjonat fid-
dawl tan-natura, l-iskala u l-kumplessità tan-negozju tagħhom u n-natura u l-firxa ta’ servizzi
u attivitajiet tal-investiment imwettqa matul dak in-negozju, jistabbilixxu u jżommu funzjoni
ta’ verifika interna li tkun separata u indipendenti mill-funzjonijiet u mill-attivitajiet l-oħra
tal-kumpanija tal-investiment u li jkollha r-responsabbiltajiet li ġejjin:

         (a) li jkun stabbilit, implimentat u miżmum pjan ta’ verifika biex jikkontrollaw u
         jivvalutaw l-adegwatezza u l-effikaċja tas-sistemi, tal-mekkaniżmi u tal-arranġamenti
         ta’ kontroll interni tal-kumpanija tal-investiment;

         (b) li jkunu formulati rakkomandazzjonijiet ibbażati fuq ir-riżultat ta’ xogħol
         imwettaq skont il-punt (a);

         (c) li tkun ivverifikata konformità ma’ dawk ir-rakkomandazzjonijiet;

         (d) li jsiru rapporti fir-rigward ta’ kwistjonijiet li jikkonċernaw verifika interna skont
         l-Artikolu 9(2).

                                            Artikolu 9

                         (l-Artikolu 13(2) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                          Ir-responsabbiltà tad-diriġenti prinċipali

1. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment, meta jallokaw funzjonijiet
interni, jiżguraw li d-diriġenti prinċipali, u, meta xieraq, il-funzjoni ta’ sorveljanza, ikunu
responsabbli li jiżguraw li l-kumpanija tikkonforma mal-obbligi tagħha taħt id-Direttiva
2004/39/KE.

B’mod partikolari, id-diriġenti prinċipali u, meta xieraq, il-funzjoni ta’ sorveljanza għandhom
ikunu meħtieġa jivvalutaw u perjodikament jirrevedu l-effikaċja tal-politiki, tal-arrangamenti
u tal-proċeduri mqiegħda fis-seħħ biex jikkonformaw mal-obbligi taħt id-Direttiva
2004/39/KE u jieħdu miżuri xierqa biex jindirizzaw xi nuqqasijiet.

2. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment jiżguraw li d-diriġenti
prinċipali tagħhom jirċievu fuq bażi frekwenti, għall-inqas darba fis-sena, rapporti bil-miktub
 ---pagebreak--- 486             MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea             17.12.2008

dwar il-kwistjonijiet koperti mill-Artikoli 6, 7 u 8 li jindikaw b’mod partikolari jekk ikunux
ittieħdu l-miżuri ta’ rimedju xierqa fil-każ ta’ xi nuqqasijiet.

3. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment jiżguraw li l-funzjoni ta’
sorveljanza, jekk tkun teżisti, tirċievi fuq bażi regolari rapporti bil-miktub dwar l-istess
kwistjonijiet.

4. Għall-finijiet ta’ dan l-Artikolu, ‘funzjoni ta’ sorveljanza’ tfisser il-funzjoni fi ħdan
kumpanija tal-investiment responsabbli għas-sorveljanza tad-diriġenti prinċipali tagħha.

                                            Artikolu 10

                        (l-Artikolu 13(2) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                                   It-trattament tal-ilmenti

L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment jistabbilixxu, jimplimentaw u
jżommu proċeduri effettivi u trasparenti għat-trattament minnufih u raġjonevoli ta’ lmenti
riċevuti minn klijenti jew minn klijenti mhux professjonali potenzjali, u li jżommu rekord ta’
kull ilment u l-miżuri meħuda biex kien solvut.

                                            Artikolu 11

                        (l-Artikolu 13(2) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                         Id-definizzjoni ta’ tranżazzjoni personali

Għall-finijiet tal-Artikolu 12 u l-Artikolu 25, tranżazzjoni personali tfisser kummerċ fi
strument finanzjarju effettwat minn jew għan-nom ta’ persuna rilevanti, meta tkun sodisfatta
għall-inqas waħda mill-kriterji li ġejjin:

        (a) dik il-persuna rilevanti tkun qiegħda taġixxi barra l-ambitu tal-attivitajiet li
        twettaq f’dik il-kapaċità;

        (b) il-funzjoni titwettaq għan-nom ta’ xi waħda mill-persuni li ġejjin:

              (i) il-persuna rilevanti;

              (ii) kull persuna li magħha jkollha relazzjoni familjari, jew li magħha jkun
              hemm konnessjonijiet mill-qrib;

              (iii) persuna li r-relazzjoni tagħha mal-persuna rilevanti tkun tali li dik il-
              persuna rilevanti jkollha interess materjali dirett jew indirett fl-eżitu tal-
              kummerċ, ta’ xort’ oħra minn tariffa jew kommissjoni biex ikun eżegwit dan il-
              kummerċ.

                                            Artikolu 12

                        (l-Artikolu 13(2) tad-Direttiva 2004/39/KE)
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       487

                                  Tranżazzjonijiet personali

1. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment jistabbilixxu,
jimplimentaw u jżommu arranġamenti adegwati li jimmiraw lejn il-prevenzjoni tal-attivitajiet
li ġejjin fil-każ ta’ kull persuna rilevanti li tkun involuta f’attivitajiet li jistgħu jikkawżaw
kunflitt ta’ interess, jew li jkollha aċċess għal informazzjoni interna fis-sens tal-Artikolu 1(1)
tad-Direttiva 2003/6/KE jew għal xi informazzjoni kunfidenzjali oħra li tirrelata għal klijenti
jew tranżazzjonijiet ma’ jew għal klijenti permezz ta’ attività mwettqa minnha għan-nom tal-
kumpanija:

         (a) l-involviment fi tranżazzjoni personali li jissodisfa għall-inqas waħda mill-kriterji
         li ġejjin:

               (i) dik il-persuna tkun ipprojbita milli tinvolvi ruħha taħt id-Direttiva
               2003/6/KE;

               (ii) hemm involut l-użu ħażin jew l-iżvelar mhux addattat ta’ dik l-
               informazzjoni kunfidenzjali;

               (iii) jikkonfliġġi ma’ jew x’aktarx jikkonfliġġi ma’ obbligu tal-kumpanija tal-
               investiment taħt id-Direttiva 2004/39/KE;

         (b) il-konsulenza jew l-inkoraġġiment, f’ambitu li ma jaqax fin-norma tal-impieg
         tagħha jew tal-kuntratt tas-servizzi tagħha, lil xi persuna oħra biex tidħol fi
         tranżazzjoni fi strumenti finanzjarji li, jekk tranżazzjoni personali tal-persuna
         rilevanti, kienet tkun kopert mill-punt (a) jew mill-Artikolu 25(2)(a) jew (b) jew mill-
         Artikolu 47(3);

         (c) mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 3(a) tad-Direttiva 2003/6/KE, l-iżvelar, barra
         mill-ambitu normali tal-impieg jew tal-kuntratt għal servizzi tagħha, ta’ xi
         informazzjoni jew opinjoni lil xi persuna oħra jekk il-persuna rilevanti tkun taf, jew
         b’mod raġjonevoli jmissha tkun taf, li bħala riżultat ta’ dak l-iżvelar dik il-persuna l-
         oħra x’aktarx tieħu wieħed mill-passi li ġejjin:

               (i) tidħol fi tranżazzjoni fi strumenti finanzjarji li, jekk tranżazzjoni personali
               tal-persuna rilevanti, kien ikun kopert mill-punt (a) jew l-Artikolu 25(2)(a) jew
               (b) jew l-Artikolu 47(3);

               (ii) tagħti konsulenza jew tinkoraġġixxi lil persuna oħra biex tidħol għal tali
               tranżazzjoni.

2. L-arranġamenti meħtieġa taħt il-paragrafu 1 għandhom b’mod partikolari jkunu maħsuba
biex jiżguraw li:

         (a) kull persuna rilevanti koperta mill-paragrafu 1 tkun konxja mir-restrizzjonijiet fuq
         tranżazzjonijiet personali, u mill-miżuri stabbiliti mill-kumpanija tal-investiment fir-
         rigward ta’ tranżazzjonijiet personali u l-iżvelar, skont il-paragrafu 1;

         (b) il-kumpanija tkun infurmata malajr b’kull tranżazzjoni personali li tidħol għaliha
         persuna rilevanti, jew b’avviż ta’ dik it-tranżazzjoni jew permezz ta’ proċeduri oħra
         li jippermettu lill-kumpanija tidentifika tali tranżazzjoni;
 ---pagebreak--- 488             MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                  17.12.2008

         Fil-każ ta’ arranġamenti ta’ esternalizzazzjoni l-kumpanija tal-investiment għandha
         tiżgura li dik il-kumpanija li lilha hija esternalizzata l-attività żżomm rekord ta’
         tranżazzjonijiet personali li tidħol għalihom kull persuna rilevanti u tipprovdi dik l-
         informazzjoni lil kumpanija tal-investiment minnufih fuq talba.

         (c) jinżamm rekord tat-tranżazzjoni personali nnotifikata lill-kumpanija jew
         identifikat minnha, inkluża kull awtorizzazzjoni jew projbizzjoni fir-rigward ta’ tali
         tranżazzjoni.

3. Il-paragrafi 1 u 2 ma għandhomx japplikaw għat-tipi ta’ tranżazzjonijiet personali li ġejjin:

         (a) tranżazzjonijiet personali realizzat fil-qafas ta’ servizz ta’ ġestjoni ta’ portafoll
         b’diskrezjoni meta ma jkun hemm ebda komunikazzjoni preċedenti fir-rigward tat-
         tranżazzjoni bejn il-ġestitur tal-portafoll u l-persuna rilevanti jew il-persuna l-oħra li
         għaliha tkun eżegwita t-tranżazzjoni;

         (b) tranżazzjonijiet personali f’unitajiet f'impriżi kollettivi li jikkonformaw mal-
         kundizzjonijiet neċessarji biex wieħed jibbenefikaw mid-drittijiet konferiti mid-
         Direttiva 85/611/KEE jew huma soġġetti għal superviżjoni taħt il-liġi ta’ Stat
         Membru li tiggarantixxi livell ekwivalenti ta’ riskju fl-attivitajiet tagħhom, sakemm
         il-persuna rilevanti jew kull persuna oħra li għaliha jkunu eżegwiti t-tranżazzjonijiet
         ma tkunx involuta fil-ġestjoni ta’ dik l-impriża.

                                         TAQSIMA 2

                                 L-ESTERNALIZZAZZJONI

                                            Artikolu 13

 (l-Artikolu 13(2) u l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 13(5) tad-Direttiva 2004/39/KE)

               Id-definizzjoni ta’ funzjonijiet ta’ ħidma kritiċi u importanti

1. Għall-finijiet tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 13(5) tad-Direttiva 2004/39/KE, funzjoni
ta’ ħidma għandha titqies bħala kritika jew importanti jekk difett jew nuqqas fil-prestazzjoni
tagħha jipperikola b’mod materjali l-konformità kontinwa ta’ kumpanija tal-investiment mal-
kundizzjonijiet u l-obbligi tal-awtorizzazzjoni tagħha jew tal-obbligi l-oħra tagħha taħt id-
Direttiva 2004/39/KE, jew il-prestazzjoni finanzjarja tagħha, jew is-solidità jew il-kontinwità
tas-servizzi u tal-attivitajiet tal-investiment tagħha.

2. Mingħajr preġudizzju għall-istatus ta’ xi funzjoni oħra, il-funzjonijiet li ġejjin ma
għandhomx ikunu kkunsidrati bħala kritiċi jew importanti għall-finijiet tal-paragrafu 1:

         (a) il-prestazzjoni lill-kumpanija ta’ servizzi ta’ konsulenza, u servizzi oħra li ma
         jiffurmawx parti min-negozju tal-kumpanija fl-investiment, inkluża l-prestazzjoni ta’
         konsulenza legali lill-kumpanija, it-taħriġ ta’ persunal tal-kumpanija, servizzi ta’
         fatturazzjoni u s-sigurtà tal-post u tal-persunal tal-kumpanija;
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        489

         (b) ix-xiri ta’ servizzi standardizzati, inklużi servizzi ta’ informazzjoni dwar is-suq u
         informazzjoni dwar il-prezzijiet.

                                            Artikolu 14

 (l-Artikolu 13(2) u l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 13(5) tad-Direttiva 2004/39/KE)

   Kundizzjonijiet għall-esternalizzazzjoni ta’ funzjonijiet ta’ ħidma jew servizzi jew
                    attivitajiet tal-investiment kritiċi jew importanti

1. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, meta kumpaniji tal-investiment jesternalizzaw
funzjonijiet ta’ ħidma jew xi servizzi jew attivitajiet tal-investiment kritiċi jew importanti, il-
kumpaniji jibqgħu kompletament responsabbli biex jeżegwixxu l-obbligi kollha tagħhom taħt
id-Direttiva 2004/39/KE u jikkonformaw, b’mod partikolari, mal-kundizzjonijiet li ġejjin:

         (a) l-esternalizzazzjoni ma għandhiex tirriżulta fid-delegazzjoni minn diriġenti
         prinċipali tar-responsabbiltà tagħhom;

         (b) ir-relazzjoni u l-obbligi tal-kumpanija tal-investiment lejn il-klijenti tagħha taħt
         it-termini tad-Direttiva 2004/39/KE ma għandhiex tkun modifikata;

         (c) ma għandu jkun hemm ebda nuqqas lejn il-konformità mal-kundizzjonijiet li l-
         kumpanija tal-investiment għandha tikkonforma magħhom sabiex tkun awtorizzata
         skont l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2004/39/KE, u biex iżżomm din l-awtorizzazzjoni;

         (d) ebda waħda mill-kundizzjonijiet li fuq il-bażi tagħhom kienet mogħtija l-
         awtorizzazzjoni tal-kumpanija ma għandha titneħħa jew tkun modifikata.

2. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment jeżerċitaw il-kapaċità, l-
attenzjoni u d-diliġenza dovuta meta jidħlu għal, iġestu jew iġibu fit-tmiem kull arranġament
għall-esternalizzazzjoni lil fornitur tas-servizz ta’ funzjonijiet jew ta’ xi servizzi jew
attivitajiet tal-investiment kritiċi jew importanti.

Kumpaniji tal-investiment għandhom b’mod partikolari jieħdu l-passi neċessarji biex
jiżguraw li l-kundizzjonijiet li ġejjin huma sodisfatti:

         (a) il-fornitur tas-servizz għandu jkollu l-kompetenza, il-kapaċità u kull
         awtorizzazzjoni meħtieġa bil-liġi biex iwettaq il-funzjonijiet, is-servizzi jew l-
         attivitajiet esternalizzati b’mod affidabbli u professjonali;

         (b) il-fornitur tas-servizz għandu jwettaq is-servizzi esternalizzati effettivament, u
         għal dan l-għan il-kumpanija għandha tistabbilixxi metodi biex tivvaluta l-istandard
         ta’ rendiment tal-fornitur tas-servizz;

         (c) il-fornitur tas-servizz għandu jissorvelja tajjeb it-twettieq tal-funzjonijiet
         esternalizzati, u jġesti b’mod adegwat ir-riskji assoċjati mal-esternalizzazzjoni;

         (d) għandha tittieħed azzjoni xierqa jekk ikun jidher li l-fornitur tas-servizz jista’ ma
         jkunx qiegħed iwettaq il-funzjonijiet b’mod effettiv u f'konformità ma’ liġijiet
         applikabbli u rekwiżiti regolatorji;
 ---pagebreak--- 490             MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                   17.12.2008

         (e) il-kumpanija tal-investiment għandha żżomm il-kompetenza neċessarja biex
         tissorvelja funzjonijiet esternalizzati b’mod effettiv u biex iġġesti r-riskji assoċjati
         mal-esternalizzazzjoni u għandha tissorvelja dawk il-funzjonijiet u ġġesti dawk ir-
         riskji;

         (f) il-fornitur tas-servizz għandu jiżvela lill-kumpanija tal-investiment kull żvilupp li
         jista’ jkollu impatt materjali fuq il-kapaċità tagħha li twettaq il-funzjonijiet
         esternalizzati b’mod effettiv u f'konformità mal-liġijiet applikabbli u mar-rekwiżiti
         regolatorji;

         (g) il-kumpanija tal-investiment għandha tkun tista’ ġġib fit-tmiem l-arranġament
         għall-esternalizzazzjoni meta neċessarju mingħajr ħsara għall-kontinwità u għall-
         kwalità tal-forniment ta’ servizzi tagħha lil klijenti;

         (h) il-fornitur tas-servizz għandu jikkoopera mal-awtoritajiet kompetenti tal-
         kumpanija tal-investiment fir-rigward tal-attivitajiet esternalizzati;

         (i) il-kumpanija tal-investiment, l-awdituri u l-awtoritajiet kompetenti rilevanti
         tagħha għandu jkollhom aċċess effettiv għal data li tirrelata għall-attivitajiet
         esternalizzati, kif ukoll għall-post tan-negozju tal-fornitur tas-servizz; u l-awtoritajiet
         kompetenti għandhom ikunu jistgħu jeżerċitaw dawk id-drittijiet ta’ aċċess;

         (j) il-fornitur tas-servizz għandu jipproteġi kull informazzjoni kunfidenzjali li
         tirrelata għall-kumpanija tal-investiment u għall-klijenti tagħha;

         (k) il-kumpanija tal-investiment u l-fornitur tas-servizz għandhom jistabbilixxu,
         jimplimentaw u jżommu pjan ta’ emerġenza għall-irkupru tas-sistema f’każ ta’
         diżastru u l-verifika perjodika ta’ miżuri ta’ sostenn, meta dan ikun neċessarju b’qies
         għall-funzjoni, is-servizz jew l-attività li tkun ġiet esternalizzata.

3. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li d-drittijiet u l-obbligi rispettivi tal-kumpaniji tal-
investiment u tal-fornitur tas-servizz ikunu allokati b’mod ċar u stabbiliti fi ftehim bil-miktub.

4. L-Istati Membri għandhom jipprovdu li, meta l-kumpanija tal-investiment u l-fornitur tas-
servizz ikunu membri tal-istess grupp, il-kumpanija tal-investiment tista’, għall-finijiet ta’
konformità ma’ dan l-Artikolu u mal-Artikolu 15, tqis sa fejn il-kumpanija tikkontrolla lill-
fornitur tas-servizz jew għandha l-kapaċità tinfluwenzah fl-azzjonijiet tiegħu.

5. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment jagħmlu disponibbli fuq
talba lill-awtorità kompetenti l-informazzjoni kollha neċessarja sabiex l-awtorità tkun tista’
tissorvelja l-konformità tal-attivitajiet esternalizzati realizzati mar-rekwiżiti ta’ din id-
Direttiva.

                                            Artikolu 15

 (l-Artikolu 13(2) u l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 13(5) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                        Il-fornituri tas-servizz stabbiliti f’pajjiżi terzi
 ---pagebreak--- 17.12.2008       MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        491

1. Minbarra r-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 14, l-Istati Membri għandhom jeħtieġu li, meta
kumpanija tal-investiment testernalizza s-servizz tal-investiment tal-ġestjoni tal-portafoll
ipprovdut lill-klijenti mhux professjonali lil fornitur tas-servizz stabbilit f’pajjiż terz, dik il-
kumpanija tal-investiment tiżgura li jkunu sodisfatti l-kundizzjonijiet li ġejjin:

         (a) il-fornitur tas-servizz għandu jkun awtorizzat jew irreġistrat fil-pajjiż tal-oriġini
         tiegħu biex jipprovdi dak is-servizz u għandu jkun soġġett għal viġilanza prudenzjali;

         (b) għandu jkun hemm ftehim xieraq ta’ kooperazzjoni bejn l-awtorità kompetenti
         tal-kumpanija tal-investiment u l-awtorità ta’ sorveljanza tal-fornitur tas-servizz.

2. Meta waħda minn dawn il-kundizzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1, jew it-tnejn li huma,
ma jkunux sodisfatti, kumpanija tal-investiment tista’ testernalizza servizzi tal-investiment lil
fornitur tal-investiment li jkun stabbilit f’pajjiż terz biss jekk il-kumpanija tavża minn qabel
lill-awtorità kompetenti tagħha dwar l-arranġament ta’ esternalizzazzjoni u l-awtorità
kompetenti ma toġġezzjonax għal dak l-arranġament fi żmien raġjonevoli wara li jkun riċevut
dak l-avviż.

3. Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 2, l-Istati Membri għandhom jippubblikaw jew
jeħtieġu lill-awtoritajiet kompetenti jippubblikaw dikjarazzjoni dwar politika ta’
esternalizzazzjoni koperta mill-paragrafu 2. Dik id-dikjarazzjoni għandha tistabbilixxi
eżempji ta’ każijiet fejn l-awtorità kompetenti ma toġġezzjonax, jew mhuwiex probabbli li
toġġezzjona għal esternalizzazzjoni taħt il-paragrafu 2 hekk kif kundizzjoni waħda jew iż-
żewġ kundizzjonijiet fil-punti (a) u (b) tal-paragrafu 1 ma jkunux sodisfatti. Għandha tinkludi
spjegazzjoni ċara għaliex l-awtorità kompetenti tikkunsidra li f’dawn il-każijiet l-
esternalizzazzjoni mhux probabbli li tostakola l-kapaċità ta’ kumpaniji tal-investiment li
jissodisfaw l-obbligi tagħhom taħt l-Artikolu 14.

4. Xejn f’dan l-artikolu ma jillimita l-obbligi ta’ kumpaniji tal-investiment li jikkonformaw
mar-rekwiżiti fl-Artikolu 14.

5. L-awtoritjiet kompetenti għandhom jippubblikaw lista tal-awtoritajiet ta’ sorveljanza
f’pajjiżi terzi li magħhom għandhom ftehim ta’ kooperazzjoni li huma xierqa għall-finijiet tal-
punt (b) tal-paragrafu 1.

                                          TAQSIMA 3

                      IS-SALVAGWARDJA TAL-ASSI TAL-KLIJENTI

                                             Artikolu 16

                      (l-Artikolu 13(7) u (8) tad-Direttiva 2004/39/KE)

             Is-Salvagwardja tal-istrumenti finanzjarji u tal-fondi tal-klijenti

1. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li, għall-finijiet tas-salvagwardja tad-drittijiet tal-
klijenti fejn jidħlu l-istrumenti finanzjarji u l-fondi li jappartjenu għalihom, kumpaniji tal-
investiment jikkonformaw mar-rekwiżiti li ġejjin:
 ---pagebreak--- 492             MT            Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                  17.12.2008

        (a) għandhom iżommu rekords u kontijiet li huma neċessarji biex jippermettulhom
        f’kull ħin u mingħajr dewmien jiddistingwu l-assi ta’ klijent mill-assi ta’ xi klijent
        ieħor, u mill-assi proprja;

        (b) għandhom iżommu r-rekords u l-kontijiet tagħhom b’mod li jiżgura l-preċiżjoni
        tagħhom, u b’mod partikolari l-korrispondenza tagħhom mal-istrumenti finanzjarji u
        mal-fondi tal-klijenti;

        (c) għandhom iwettqu, fuq bażi regolari, rikonċiljazzjonijiet bejn il-kontijiet u r-
        rekords interni tagħhom u dawk ta’ xi pajjiżi terzi li jkollhom l-assi tagħhom;

        (d) għandhom jieħdu l-passi neċessarji biex jiżguraw li kull strument finanzjarju tal-
        klijenti depożitat ma’ parti terza, skont l-Artikolu 17, ikun separatment identifikabbli
        mill-istrumenti finanzjarji li jappartjenu għall-kumpanija tal-investiment u mill-
        istrumenti finanzjarji li jappartjenu għal dik il-parti terza, permezz ta’ kontijiet
        intestati b’mod differenti fil-kotba tal-parti terza jew xi miżuri ekwivalenti oħra li
        jilħqu l-istess livell ta’ protezzjoni;

        (e) għandhom jieħdu l-passi neċessarji biex jiżguraw li l-fondi tal-klijenti depożitati,
        skont l-Artikolu 18, f’bank ċentrali, istituzzjoni ta’ kreditu jew bank awtorizzat
        f’pajjiż terz jew fond rikonoxxut fis-suq monetarju jinżammu f’kont jew f’kontijiet
        identifikati separatament minn xi kontijiet użati biex iżommu fondi li jappartjenu
        għall-kumpanija tal-investiment;

        (f) għandhom jintroduċu arranġamenti organizzazzjonali adegwati biex
        jimminimizzaw ir-riskju tat-telf jew tat-tnaqqis tal-assi tal-klijenti, jew tad-drittijiet
        fir-rigward ta’ dawk l-assi, bħala riżultat ta’ abbuż tal-assi, frodi, amministrazzjoni
        ħażina, żbalji fil-kontabilità jew negliġenza.

2. Jekk, għar-raġunijiet tal-liġi applikabbli, li jinkludu b’mod partikolari l-liġi li tirrelata
għall-proprjetà jew għall-insolvenza, l-arranġamenti magħmula minn kumpaniji tal-
investiment f'konformità mal-paragrafu 1 għas-salvagwardja ta’ drittijiet tal-klijenti mhumiex
biżżejjed biex jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-Artikolu 13(7) u (8) tad-Direttiva 2004/39/KE, l-
Istati Membri għandhom jippreskrivu l-miżuri li l-kumpaniji tal-investiment għandhom jieħdu
sabiex jikkonformaw ma’ dawk l-obbligi.

3. Jekk il-liġi applikabbli tal-pajjiż li fih jinżammu l-fondi tal-klijenti jew l-istrumenti
finanzjarji tipprevjeni lil kumpaniji tal-investiment milli jikkonformaw mal-punti (d) jew (e)
tal-paragrafu 1, l-Istati Membri għandhom jippreskrivu rekwiżiti li għandhom effett
ekwivalenti f’termini ta’ salvagwardja ta’ drittijiet tal-klijenti.

                                           Artikolu 17

                        (l-Artikolu 13(7) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                      Id-depożitu ta’ strumenti finanzjarji tal-klijenti

1. L-Istati Membri għandhom jippermettu li l-kumpaniji tal-investiment jiddepożitaw
strumenti finanzjarji miżmuma minnhom jew għan-nom tal-klijenti tagħhom f’kont jew
f’kontijiet miftuħa ma’ pajjiż terz sakemm il-kumpaniji jeżerċitaw il-kapaċità, l-attenzjoni u
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       493

d-diliġenza kollha dovuta fl-għażla, fid-deżinjazzjoni u fir-reviżjoni perjodika tal-parti terza u
tal-arranġamenti għaż-żamma u l-kustodja ta’ dawk l-istrumenti finanzjarji.

B’mod partikolari, l-Istati Membri għandhom jeħtieġu li l-kumpaniji tal-investiment iqisu l-
kompetenza u r-reputazzjoni tas-suq tal-parti terza kif ukoll kull rekwiżit legali jew prattika
tas-suq relatati maż-żamma ta’ dawk l-istrumenti finanzjarji li tista’ teffettwa ħażin lid-
drittijiet tal-klijenti.

2. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, jekk il-kustodja tal-istrumenti finanzjarji għan-nom
ta’ persuna oħra tkun soġġetta għal regolament u sorveljanza speċifika f’pajjiż fejn kumpanija
tal-investiment tipproponi li tiddepożita strumenti finanzjarji tal-klijenti ma’ parti terza, il-
kumpanija tal-investiment ma tiddepożitax dawk l-istrumenti finanzjarji f’dak il-pajjiż ma’
parti terza li ma tkunx soġġetta għal dan ir-regolament jew sorveljanza.

3. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kumpaniji tal-investiment ma jiddepożitawx
strumenti finanzjarji miżmuma għan-nom ta’ klijenti ma’ parti terza f’pajjiż terz li ma
jirregolax iż-żamma u l-kustodja ta’ strumenti finanzjarji għal persuna oħra sakemm ma tkunx
sodisfatta waħda mill-kundizzjonijiet li ġejjin:

         (a) in-natura tal-istrumenti finanzjarji jew tas-servizzi tal-investiment marbuta ma’
         dawk l-istrumenti teħtieġ li jkunu depożitati ma’ parti terza f’dak il-pajjiż terz;

         (b) jekk l-istrumenti finanzjarji jinżammu għan-nom ta’ klijent professjonali, dak il-
         klijent jitlob lill-kumpanija bil-miktub biex tiddepożitahom ma’ parti terza f’dak il-
         pajjiż terz.

                                              Artikolu 18

                         (l-Artikolu 13(8) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                               Id-depożitu ta’ fondi tal-klijenti

1. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment, meta jirċievu xi fondi tal-
klijenti, minnufih iqiegħdu dawk il-fondi f’kont wieħed jew iżjed miftuħa ma’ xi wieħed minn
dawn li ġejjin:

         (a) bank ċentrali;

         (b) istituzzjoni ta’ kreditu awtorizzata skont id-Direttiva 2000/12/KE;

         (c) bank awtorizzat f’pajjiż terz;

         (d) fond rikonoxxut fis-suq monetarju.

L-ewwel subparagrafu ma għandux japplika għal istituzzjoni ta’ kreditu awtorizzata taħt id-
Direttiva 2006/48/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta’ Ġunju 2006 li tirrelata
 ---pagebreak--- 494              MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea             17.12.2008

għall-aċċess għan-negozju ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu u tal-eżerċizzju tiegħu (rifużjoni)10
fir-rigward ta’ depożiti fis-sens ta’ dik id-Direttiva miżmuma minn dik l-istituzzjoni.

2. Għall-finijiet tal-punt (d) tal-paragrafu 1, u tal-Artikolu 16(1)(e), a ‘fond rikonoxxut fis-suq
monetarju’ ifisser entità ta’ investiment kollettiv awtorizzata taħt id-Direttiva 85/611/KEE,
jew li hi soġġetta għal sorveljanza u, jekk applikabbli, awtorizzata minn awtorità taħt il-liġi
nazzjonali ta’ Stat Membru, u li tissodisfa l-kundizzjonijiet li ġejjin:

         (a) il-mira prinċipali ta’ investiment tagħha għandha tkun li l-valur nett tal-assi tal-
         entità jew jinżamm kostanti għall-valur nominali (in-nett tal-qligħ), jew fil-valur tal-
         kapital inizjali tal-investituri biż-żieda tal-qligħ;

         (b) għandha, bil-għan li tilħaq dik il-mira prinċipali ta’ investiment tagħha, tinvesti
         esklussivament fi strumenti fis-suq monetarju tal-ogħla kwalità b’durata jew durata
         residwa ta’ mhux iktar minn 397 jum, jew aġġustamenti perjodiċi għar-rendiment
         koerenti ma’ din id-durata, u b’durata medja meqjusa ta’ 60 jum. Tista’ wkoll tilħaq
         din il-mira billi tinvesti fuq bażi anċillari f’depożiti ma’ istituzzjonijiet ta’ kreditu;

         (c) għandha tipprovdi likwidità dak il-jum stess jew f’dak sussegwenti.

Għall-finijiet tal-punt (b), strument fis-suq monetarju għandu jkun ikkunsidrat ta’ kwalità
għolja jekk ikun ingħata l-ogħla rata ta’ kreditu disponibbli minn kull aġenzija kompetenti ta’
evalwazzjoni li tkun ivvalutat dak l-istrument. Strument li ma jkunx ivvalutat minn aġenzija
kompetenti ta’ evalwazzjoni ma għandux ikun ikkunsidrat ta’ kwalità għolja.

Għall-finijiet tat-tieni subparagrafu, aġenzija ta’ evalwazzjoni għandha tkun ikkunsidrata
kompetenti jekk toħroġ valutazzjonijiet ta’ kreditu fir-rigward ta’ fondi fis-suq monetarju
b’mod regolari u fuq bażi professjonali u tkun eliġibbli bħala ECAI fis-sens tal-Artikolu 81(1)
tad-Direttiva 2006/48/KE.

3. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li, meta kumpaniji tal-investiment ma jiddepożitawx
fondi tal-klijenti ma’ bank ċentrali, dawn jeżerċitaw il-kapaċità, l-attenzjoni u d-diliġenza
kollha dovuta fl-għażla, fid-deżinjazzjoni u fir-reviżjoni perjodika tal-istituzzjoni ta’ kreditu,
tal-bank jew tal-fond tas-suq monetarju fejn jitqiegħdu l-fondi u l-arranġamenti għaż-żamma
ta’ dawn il-fondi.

L-Istati Membri għandhom jiżguraw, b’mod partikolari, li kumpaniji tal-investiment iqisu l-
kompetenza u r-reputazzjoni tas-suq ta’ dawn l-istituzzjonijiet jew fondi fis-suq monetarju bil-
għan li jiżguraw il-protezzjoni tad-drittijiet tal-klijenti, kif ukoll xi rekwiżiti legali jew
regolatorji jew prattiki tas-suq relatati maż-żamma tal-fondi tal-klijenti li jistgħu jeffettwaw
ħażin id-drittijiet tal-klijenti tagħhom.

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-klijenti jkollhom id-dritt li jopponu għat-tqegħid tal-
fondi tagħhom f’fond rikonoxxut fis-suq monetarju.

10
       ĠU L 177, 30.6.2006, p. 1.
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        495

                                            Artikolu 19

                         (l-Artikolu 13(7) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                         L-użu ta’ strumenti finanzjarji tal-klijenti

1. L-Istati Membri ma għandhomx jippermettu li l-kumpaniji tal-investiment jidħlu
f’arranġamenti għal tranżazzjonijiet ta’ finanzjament tat-titoli fir-rigward ta’ strumenti
finanzjarji miżmuma minnhom għan-nom ta’ klijent, jew jużaw xort’oħra dawn l-istrumenti
finanzjarji għan-nom tagħhom jew għall-kont ta’ klijent ieħor tal-kumpanija, sakemm ma
jkunux sodisfatti l-kundizzjonijiet li ġejjin:

         (a) il-klijent għandu jkun esprima kunsens preċedenti għall-użu tal-istrumenti fuq
         termini speċifikati, kif ippruvat, fil-każ ta’ klijent mhux professjonali, permezz tal-
         firma tiegħu jew mekkaniżmu ekwivalenti alternattiv;

         (b) l-użu tal-istrumenti finanzjarji ta’ dak il-klijent għandu jkun ristrett għat-termini
         speċifikati li l-klijent jagħti l-kunens għalihom.

2. L-Istati Membri ma jistgħux jippermettu li l-kumpaniji tal-investiment jidħlu
f’arranġamenti għal tranżazzjonijiet ta’ finanzjament tat-titoli fir-rigward ta’ strumenti
finanzjarji li jinżammu għan-nom ta’ klijent f’kont omnibus miżmum minn parti terza, jew
jużaw xort’oħra strumenti finanzjarji miżmuma f’dan il-kont għall-kont proprju jew għall-
kont ta’ klijent ieħor sakemm, minbarra l-kundizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 1, tkun
sodisfatta għall-inqas waħda mill-kundizzjonijiet li ġejjin:

         (a) kull klijent li l-istrumenti finanzjarji tiegħu jinżammu flimkien f’kont omnibus
         għandu jkun ta kunsens espliċitu preċedenti skont il-punt (a) tal-paragrafu 1;

         (b) il-kumpanija tal-investiment għandu jkollha fis-seħħ sistemi u kontrolli li
         jiżguraw li strumenti finanzjarji li jappartjenu għal klijenti li jkunu taw kunsens
         espliċitu preċedenti skont il-punt (a) tal-paragrafu 1, biss jintużaw b’dan il-mod.

Ir-rekords tal-kumpanija tal-investiment għandhom jinkludu dettalji tal-klijent li fuq l-
istruzzjonijiet tiegħu kien effettwat l-użu tal-istrumenti finanzjarji, kif ukoll l-għadd ta’
strumenti finanzjarji wżati li jappartjenu għal kull klijent li jkun ta l-kunsens tiegħu, biex fil-
każ ta’ telf dan ikun jista’ jiġi allokat tajjeb.

                                            Artikolu 20

                      (l-Artikolu 13(7) u (8) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                               Rapporti minn awdituri esterni

L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment jiżguraw li l-awdituri esterni
tagħhom jirrappurtaw għall-inqas darba fis-sens lill-awtorità kompetenti tal-Istat Membru ta’
oriġini tal-kumpanija dwar l-adegwatezza tal-arranġamenti tal-kumpanija taħt l-Artikoli 13(7)
u (8) tad-Direttiva 2004/39/KE u din it-Taqsima.
 ---pagebreak--- 496             MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                  17.12.2008

                                         TAQSIMA 4

                                 KUNFLITTI TAL-INTERESS

                                            Artikolu 21

                      (l-Artikoli 13(3) u 18 tad-Direttiva 2004/39/KE)

                Kunflitti tal-interess li jistgħu ikunu ta’ ħsara għall-klijenti

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, għall-finijiet tal-identifikazzjoni tat-tipi ta’ kunflitti
tal-interess li jirriżultaw matul il-forniment ta’ servizzi ta’ investiment u anċillari jew il-
kombinazzjoni tagħhom u li l-eżistenza tagħhom tista’ tkun ta’ ħsara għall-interessi ta’ klijent,
il-kumpaniji tal-investiment iqisu, permezz ta’ kriterji minimi, il-kwistjoni ta’ jekk il-
kumpanija tal-investiment jew il-persuna rilevanti, jew il-persuna direttament jew
indirettament marbuta permezz ta’ kontroll mal-kumpanija, tkun qiegħda f’xi waħda mis-
sitwazzjonijiet li ġejjin, kemm jekk b’riżultat tal-forniment ta’ servizzi tal-investiment jew
anċillari jew attivitajiet tal-investiment jew xort’ oħra:

         (a) il-kumpanija jew dik il-persuna x’aktarx li tagħmel qligħ finanzjarju, jew tevita
         telf finanzjarju, a spiża tal-klijent;

         (b) il-kumpanija jew dik il-persuna għandha interess fir-riżultat ta’ servizz ipprovdut
         lill-klijent jew ta’ tranżazzjoni mwettaq għan-nom tal-klijent, li hu distint mill-
         interess tal-klijent f’dak ir-riżultat;

         (c) il-kumpanija jew dik il-persuna għandha inċentiv finanzjarju jew inċentiv ieħor li
         jiffavorixxi l-interess ta’ klijent jew ta’ grupp ta’ klijenti fuq l-interessi ta’ dak il-
         klijent;

         (d) il-kumpanija jew dik il-persuna jiżvolġu l-istess attività bħall-klijent;

         (e) il-kumpanija jew dik il-persuna tirċievi jew ser tirċievi minn persuna ta’ xort’
         oħra mill-klijent inċentiv fir-rigward ta’ servizz ipprovdut lil klijent, fil-forma ta’
         flus, beni jew servizzi, ta’ xort’ oħra mill-kommissjoni jew mit-tariffa standard għal
         dak is-servizz.

                                            Artikolu 22

                     (l-Artikoli 13(3) u 18(1) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                              Il-Politika tal-kunflitti tal-interess

1. Stati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment jistabbilixxu, jimplimentaw u
jżommu politika effettiva ta’ kunflitti ta’ interess stabbilita bil-miktub u addattata għad-daqs u
għall-organizzazzjoni tal-kumpanija u għan-natura, l-iskala u l-kumplessità tan-negozju
tagħha.
 ---pagebreak--- 17.12.2008       MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                          497

Meta l-kumpanija tkun membru ta’ grupp, il-politika għandha tqis ukoll kull ċirkostanza li
tagħha l-kumpanija hi jew għandha tkun konxja, li tista’ tikkawża kunflitt tal-interess li
jirriżulta bħala riżultat tal-istruttura u l-attivitajiet kummerċjali ta’ membri oħra tal-grupp.

2. Il-politika tal-kunflitti ta’ interess stabbilita skont il-paragrafu 1 għandha tinkludi l-
kontenut li ġej:

         (a) għandha tidentifika, b’referenza għas-servizzi u għall-attivitajiet speċifiċi tal-
         investiment u għas-servizzi anċillari mwettqa minn jew għan-nom tal-kumpanija tal-
         investiment, iċ-ċirkostanzi li jikkostitwixxu jew li jistgħu jikkawżaw kunflitt tal-
         interess li jinvolvi riskju materjali ta’ ħsara għall-interessi ta’ klijent wieħed jew
         iktar;

         (b) għandha tispeċifika proċeduri li għandhom ikunu segwiti u miżuri li għandhom
         ikunu addottati sabiex iġġesti dawn il-kunflitti.

3. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċeduri u l-miżuri previsti fil-paragrafu 2(b)
huma maħsuba biex jiżguraw li persuni rilevanti involuti f’attivitajiet kummerċjali differenti li
jinvolvu kunflitt ta’ interess tat-tip speċifikat fil-paragrafu 2(a) iwettqu dawk l-attivitajiet
f’livell ta’ indipendenza addattat għad-daqs u għall-attivitajiet tal-kumpanija tal-investiment u
tal-grupp li tappartjeni għalih, u għall-materjalità tar-riskju ta’ ħsara għall-interessi tal-klijent.

Għall-finijiet tal-paragrafu 2(b), il-proċeduri li għandhom ikunu segwiti u l-miżuri li
għandhom ikunu addottati għandhom jinkludu dawk minn dawn li ġejjin li huma neċessarji u
addattati biex il-kumpanija tiżgura l-grad rekwiżit ta’ indipendenza:

         (a) proċeduri effettivi biex jipprevjenu jew jikkontrollaw l-iskambju ta’
         informazzjoni bejn persuni rilevanti involuti f’attivitajiet li jinvolvu riskju ta’ kunflitt
         tal-interessi meta l-iskambju ta’ dik l-informazzjoni jista’ jkun ta’ ħsara għall-
         interessi ta’ klijent wieħed jew iżjed;

         (b) is-sorveljanza separata ta’ persuni rilevanti li l-funzjonijiet prinċipali tagħhom
         jinvolvu t-twettieq ta’ attivitajiet għan-nom ta’, jew il-forniment ta’ servizzi lil
         klijenti li l-interessi tagħhom jistgħu jikkonfliġġu, jew li xort’ oħra jirrappreżentaw
         interessi differenti li jistgħu jikkonfliġġu, inklużi dawk tal-kumpanija;

         (c) it-tneħħija ta’ kull konnessjoni diretta bejn ir-remunerazzjoni ta’ persuni rilevanti
         prinċipalment involuti f’attività waħda u r-remunerazzjoni ta’, jew id-dħul iġġenerat
         minn, persuni rilevanti differenti prinċipalment involuti f’attività oħra, meta jista’
         jirriżulta kunflitt ta’ interess fir-rigward ta’ dawk l-attivitajiet;

         (d) miżuri biex jipprevjenu jew jillimitaw lil xi persuna milli teżerċita influwenza
         mhux addattata fuq il-mod li bih persuna rilevanti twettaq servizzi jew attivitajiet tal-
         investiment jew anċillari;

         (e) miżuri biex jipprevjenu jew jikkontrollaw l-involviment simultanju jew
         sekwenzjali ta’ persuna rilevanti f’servizzi jew attivitajiet separati ta’ investiment
         jew anċillari meta dak l-involviment jista’ jkun ta’ ħsara għall-ġestjoni tajba tal-
         kunflitti ta’ interess.
 ---pagebreak--- 498             MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                 17.12.2008

Jekk l-adozzjoni jew il-prattika ta’ miżura u proċedura waħda jew iżjed minn dawn ma
tiżgurax il-grad rekwiżit ta’ indipendenza, l-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji
tal-investiment jaddottaw dawk il-miżuri u proċeduri alternattivi jew addizzjonali li huma
neċessarji u addattati għal dawk l-finijiet.

4. L-Istati Memrbi għandhom jiżguraw li l-iżvelar lil klijenti, skont l-Artikolu 18(2) tad-
Direttiva 2004/39/KE, isir f’mezz permanenti u jinkludi dettall suffiċjenti, b’kont meħud tan-
natura tal-klijent, biex jippermetti lil dak il-klijent jieħu deċiżjoni infurmata fir-rigward tas-
servizz ta’ investiment jew anċillari li fil-kuntest tiegħu jirriżulta l-kunflitt ta’ interess.

                                            Artikolu 23

                         (l-Artikolu 13(6) tad-Direttiva 2004/39/KE)

  Rekord ta’ servizzi jew attivitajiet li jikkawżaw kunflitt ta’ interess li jkun ta’ ħsara

L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li l-kumpaniji tal-investiment iżommu u jaġġornaw
b’mod regolari rekord tat-tipi ta’ servizz ta’ investiment jew anċillari jew attività ta’
investiment imwettqa minn jew għan-nom tal-kumpanija li fihom ikun irriżulta, jew, fil-każ
ta’ servizz jew attività li jkunu qegħdin jitwettqu, jista’ jirriżulta, kunflitt tal-interess li
jinvolvi riskju materjali ta’ ħsara għall-interessi ta’ klijent wieħed jew iktar.

                                            Artikolu 24

                         (l-Artikolu 19(2) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                                   Ir-riċerka fl-investiment

1. Għall-finijiet tal-Artikolu 25, ‘riċerka fl-investiment’ tfisser riċerka jew informazzjoni oħra
li tirrakkomanda jew tissuġġerixxi strateġija tal-investiment, li espliċitament jew
impliċitament, tikkonċerna strument finanzjarju wieħed jew diversi strumenti finanzjarji, jew
lil dawk li joħorġu l-istrumenti finanzjarji, inkluża kull opinjoni fejn jidħol il-valur jew il-
prezz preżenti jew fil-ġejjieni ta’ dawn l-istrumenti, maħsuba għal kanali ta’ distribuzzjoni
jew għall-pubbliku, u li fir-rigward tagħhom huma sodisfatti l-kundizzjonijiet li ġejjin:

         (a) tkun deżinjata jew deskritta bħala riċerka fl-investiment jew f’termini simili, jew
         tkun xort’oħra ppreżentata bħala spjegazzjoni oġġettiva jew indipendenti tal-
         kwistjonijiet trattati fir-rakkomandazzjoni;

         (b) jekk ir-rakkomandazzjoni inkwistjoni tkun saret minn kumpanija tal-investiment
         lil klijent, din ma tikkostitwix konsulenza fis-suġġett tal-investiment għall-finijiet
         tad-Direttiva 2004/39/KE.

2. Rakkomandazzjoni tat-tip kopert mill-Artikolu 1(3) tad-Direttiva 2003/125/KE iżda li
tirrelata għal strumenti finanzjarji kif definit fid-Direttiva 2004/39/KE li ma tissodisfax il-
kundizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 1 għandha tkun trattata bħala komunikazzjoni ta’
kummerċjalizzazzjoni għall-finijiet tad-Direttiva 2004/39/KE u l-Istati Membri għandhom
jeħtieġu li kull kumpanija tal-investiment li tipproduċi jew tqassam ir-rakkomandazzjoni
tiżgura li hija identifikata b’hekk b’mod ċar.
 ---pagebreak--- 17.12.2008       MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                         499

Barra minn hekk, l-Istati Membri għandhom jeħtieġu li dawk il-kumpaniji jiżguraw li kull
rakkomandazzjoni ta’ dan it-tip tikkontjeni dikjarazzjoni ċara u prominenti li (jew, fil-każ ta’
rakkomandazzjoni orali, dikjarazzjoni bl-istess effett) ma kinitx ippreparata skont ir-rekwiżiti
legali maħsuba biex jippromwovu l-indipendenza tar-riċerka fl-investiment u li ma hi soġġetta
għal ebda projbizzjoni fuq it-trattament bil-quddiem tat-tqassim tar-riċerka fl-investiment.

                                             Artikolu 25

                         (l-Artikolu 13(3) tad-Direttiva 2004/39/KE)

 Rekwiżiti organizzazzjonali addizzjonali fejn kumpanija tipproduċi u tqassam riċerka
                                     fl-investiment

1. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment li jipproduċu, jew
jirranġaw għall-produzzjoni ta’, riċerka fl-investiment li hi maħsuba għal jew x’aktarx tkun
sussegwentement imqassma lil klijenti tal-kumpanija jew lil pubbliku, taħt ir-responsabbiltà
tagħhom jew taħt dik ta’ membru fil-grupp tagħhom, jiżguraw l-implimentazzjoni tal-miżuri
kollha stabbiliti fl-Artikolu 22(3) fir-rigward tal-analisti finanzjarji involuti fil-produzzjoni ta’
riċerka fl-investiment u persuni rilevanti oħra li r-responsabbiltajiet jew l-interessi
kummerċjali tagħhom jistgħu jikkonfliġġu mal-interessi tal-persuni li lilhom hi mqassma r-
riċerka fl-investiment.

2. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li l-kumpaniji tal-investiment koperti mill-paragrafu 1
ikollhom fis-seħħ arranġamenti maħsuba biex jiżguraw li jkunu sodisfatti l-kundizzjonijiet li
ġejjin:

         (a) analisti finanzjarji u persuni rilevanti oħra ma għandhomx jidħlu għal
         tranżazzjoni jew kummerċ personali, ħlief bħala kreaturi tas-suq li jaġixxu f’bona
         fede u fit-twettieq normali tal-ħolqien tas-suq jew fl-eżekuzzjoni ta’ ordni ta’ klijent
         mhux mitluba, għan-nom ta’ xi persuna oħra, inkluża l-kumpanija tal-investiment, fi
         strumenti finanzjarji li r-riċerka fl-investiment tirrelata għalihom, jew f’kull strument
         finanzjarju relatat, jekk ikunu mgħarrfa biż-żmien u bil-kontenut probabbli ta’ dik ir-
         riċerka fl-investiment u din l-informazzjoni ma tkunx pubblikament disponibbli jew
         disponibbli għal klijenti u ma jistax wieħed jiddeduċiha b’mod faċli minn
         informazzjoni li tkun disponibbli, sakemm id-destinatarji tar-riċerka fl-investiment
         ma jkunx kellhom opportunità raġjonevoli jaġixxu fuqha;

         (b) f’ċirkostanzi mhux koperti mill-punt (a), analisti finanzjarji u kull persuna
         rilevanti oħra involuta fil-produzzjoni ta’ riċerka fl-investiment ma għandhiex tidħol
         għal tranżazzjonijiet personali fi strumenti finanzjarji li r-riċerka fl-investiment
         tirrelata għalihom, jew f’xi strumenti finanzjarji relatati, kuntrarji għar-
         rakkomandazzjonijiet preżenti, ħlief f’ċirkostanzi eċċezzjonali u bl-approvazzjoni
         minn qabel ta’ membru tas-servizz ġuridiku jew tal-funzjoni tal-kontroll ta’
         konformità tal-kumpanija;

         (c) il-kumpaniji tal-investiment stess, analisti finanzjarji u persuni rilevanti oħra
         involuti fil-produzzjoni tar-riċerka fl-investiment ma għandhomx jaċċettaw inċentivi
         minn dawk b’interess materjali fis-suġġett tar-riċerka fl-investiment;
 ---pagebreak--- 500             MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                  17.12.2008

         (d) il-kumpaniji tal-investiment stess, analisti finanzjarji, u persuni rilevanti oħra
         involuti fil-produzzjoni tar-riċerka fl-investiment ma għandhomx iwiegħdu lil dawk
         involuti fil-ħruġ trattament pożittiv fir-riċerka tagħhom;

         (e) dawk involuti fil-ħruġ, persuni rilevanti ta’ xort’oħra minn analisti finanzjarji, u
         kull persuna oħra ma għandhiex qabel it-tqassim tar-riċerka fl-investiment titħalla
         tirrevedi abbozz tar-riċerka fl-investiment bil-għan li tivverifika l-eżattezza ta’
         dikjarazzjonijiet fattwali magħmula f’dik ir-riċerka, jew għal xi skop ieħor ta’
         xort’oħra mill-verifika tal-konformità mal-obbligi legali tal-kumpanija, jekk l-abbozz
         ikun jinkludi rakkomandazzjoni jew prezz ta’ mira.

Għall-finijiet ta’ dan il-paragrafu, ‘strument finanzjarju relatat’ ifisser strument finanzjarju li
l-prezz tiegħu huwa effettwat ħafna minn ċaqlieq fil-prezz fi strument finanzjarju ieħor li jkun
is-suġġett ta’ riċerka fl-investiment, u jinkludi derivattiv fuq dak l-istrument finanzjarju.

3. L-Istati Membru għandhom jeżentaw lil kumpaniji tal-investiment li jqassmu r-riċerka fl-
investiment prodotta minn persuna oħra lill-pubbliku jew lill-klijenti milli jikkonformaw mal-
paragrafu 1 jekk ikunu sodisfatti l-kriterji li ġejjin:

         (a) il-persuna li tipproduċi riċerka fl-investiment ma tkunx membru tal-grupp li
         tappartjeni għalih il-kumpanija tal-investiment;

         (b) il-kumpanija tal-investiment ma timmodifikax                    sostanzjalment     ir-
         rakkomandazzjonijiet fir-riċerka fl-investiment;

         (c) il-kumpanija tal-investiment ma tippreżentax ir-riċerka fl-investiment bħala
         prodotta minnha stess;

         (d) il-kumpanija tal-investiment tivverifika li l-produttur tar-riċerka hu soġġett għal
         rekwiżiti ekwivalenti għar-rekwiżiti taħt din id-Direttiva fir-rigward tal-produzzjoni
         ta’ dik ir-riċerka, jew tkun stabbiliet politika li tistabbilixxi dawn ir-rekwiżiti.

                                       KAPITOLU III

         KUNDIZZJONIJIET TA’ ĦIDMA GĦAL KUMPANIJI TAL-
                         INVESTIMENT

                                         TAQSIMA 1

                                           INĊENTIVI

                                            Artikolu 26

                         (l-Artikolu 19(1) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                                            L-inċentivi
 ---pagebreak--- 17.12.2008       MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                          501

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li kumpaniji tal-investiment ma jitqiesux bħala li jaġixxu
b’mod onest, ġust u professjonalment skont l-aħjar interessi ta’ klijent jekk, fir-rigward tal-
forniment ta’ servizz tal-investiment jew anċillari lill-klijent, iħallsu jew jitħallsu xi tariffa jew
kommissjoni, jew jipprovdu jew ikunu pprovduti b’xi benefiċċju mhux monetarju, ta’
xort’oħra minn dawn li ġejjin:

         (a) tariffa, kommissjoni jew benefiċċju mhux monetarju mħallsa jew mogħtija jew
         mill-klijent jew minn persuna għan-nom tal-klijent;

         (b) tariffa, kommissjoni jew benefiċċju mhux monetarju mħallas jew ipprovdut jew
         minn parti terza jew minn persuna li taġixxi għan-nom ta’ parti terza, meta jkunu
         sodisfatti l-kundizzjonijiet li ġejjin:

               (i) l-eżistenza, in-natura u l-ammont tat-tariffa, tal-kommissjoni jew tal-
               benefiċċju, jew, meta l-ammont ma jistax ikun aċċertat, il-metodu tal-kalkolu
               ta’ dak l-ammont, għandu jkun żvelat b’mod ċar lill-klijent, b’mod li jkun
               komprensiv, preċiż jew li jinftiehem, qabel il-forniment tas-servizz tal-
               investiment jew anċillari rilevanti;

               (ii) il-ħlas tat-tariffa jew tal-kommissjoni, jew il-forniment tal-benefiċċju mhux
               monetarju għandhom ikunu maħsuba biex itejbu l-kwalità tas-servizz rilevanti
               lill-klijent u ma jostakolawx il-konformità mad-dmir tal-kumpanija li taġixxi
               fl-aħjar interessi tal-klijent;

         (c) tariffi addattati li jippermettu jew li huma neċessarji għall-forniment ta’ servizzi
         tal-investiment, bħal spejjeż ta’ kustodja, spejjeż ta’ regolament u kambju, imposti
         obbligatorji jew tariffi legali, u li, min-natura tagħhom, ma jistgħux jikkawżaw
         kunflitti mad-dmirijiet tal-kumpanija li taġixxi b’mod onest, ġust u professjonalment
         skont l-aħjar interessi tal-klijenti tagħha.

L-Istati Membri għandhom jippermettu li l-kumpanija tal-investiment, għall-finijiet tal-punt
(b)(i), tiżvela t-termini essenzjali tal-arranġamenti li jirrelataw għat-tariffa, il-kommissjoni
jew il-benefiċċju mhux monetarju f’forma fil-qosor, sakemm timpenja ruħha li tiżvela dettalji
ulterjuri fuq it-talba tal-klijent u sakemm tirrispetta dak l-impenn.

                                          TAQSIMA 2

             INFORMAZZJONI LIL KLIJENTI U LIL KLIJENTI POTENZJALI

                                             Artikolu 27

                          (l-Artikolu 19(2) tad-Direttiva 2004/39/KE)

 Kundizzjonijiet li l-informazzjoni għandha tikkonforma magħhom sabiex tkun ġusta,
                                  ċara u ma tqarraqx

1. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li l-kumpaniji tal-investiment jiżguraw li l-
informazzjoni kollha li jindirizzaw lil, jew li jqassmu b’tali mod li x’aktarx tkun riċevuta
 ---pagebreak--- 502             MT            Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                17.12.2008

minn klijenti mhux professjonali jew minn klijenti mhux professjonali potenzjali, inklużi
komunikazzjonijiet ta' kummerċjalizzazzjoni, tissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti fil-
paragrafi 2 sa 8.

2. L-informazzjoni msemmija fil-paragrafu 1 għandha tinkludi isem il-kumpanija tal-
investiment.

Għandha tkun eżatta u b’mod partikolari ma għandhiex temfasizza benefiċċji potenzjali ta’
servizz tal-investiment jew strument finanzjarju mingħajr ma tagħti wkoll indikazzjoni ġusta u
prominenti ta’ xi riskji rilevanti.

Għandha tkun suffiċjenti għal, u tkun ippreżentata b’mod li tinftiehem b’kull probabbiltà
minn membru medju tal-grupp li lejh hi diretta, jew li x’aktarx jirċeviha.

Ma għandhiex tbiddel, tnaqqas jew taħbi elementi, dikjarazzjonijiet jew twissijiet importanti.

3. Meta l-informazzjoni tipparaguna servizzi tal-investiment jew anċillari, strumenti
finanzjarji, jew persuni li jipprovdu servizzi ta’ investiment jew anċillari, għandhom ikunu
sodisfatti l-kundizzjonijiet li ġejjin:

        (a) il-paragun għandu jkun bis-sens u jkun ippreżentat b’mod ġust u bilanċjat;

        (b) is-sorsi tal-informazzjoni wżati għall-paragun għandhom ikunu speċifikati;

        (c) il-fatti u l-ipotesi prinċipali wżati biex isir dan il-paragun għandhom ikunu
        inklużi.

4. Meta l-informazzjoni tikkontjeni indikazzjoni ta’ riżultati fl-imgħoddi ta’ strument
finanzjarju, indiċi finanzjarju jew servizz tal-investiment, għandhom ikunu sodisfatti l-
kundizzjonijiet li ġejjin:

        (a) dik l-indikazzjoni ma għandhiex tkun l-iktar element prominenti tal-
        komunikazzjoni;

        (b) l-informazzjoni għandha tinkludi data addattata dwar riżultati fil-5 snin
        immedjatament preċedenti, jew dwar il-perjodu sħiħ li tulu kien offrut l-istrument
        finanzjarju, kien stabbilit l-indiċi finanzjarju, jew kien fornit is-servizz tal-
        investiment jekk inqas minn ħames snin, jew għal perjodu itwal li l-kumpanija tista’
        tiddeċiedi fuqu, u f’kull każ dik l-informazzjoni għandha tkun ibbażata fuq perjodi
        kompleti ta’ 12-il xahar;

        (c) il-perjodu ta’ referenza u s-sors tal-informazzjoni għandhom ikunu dikjarati
        b’mod ċar;

        (d) l-informazzjoni għandha tikkontjeni twissija prominenti li l-figuri jirreferu għall-
        imgħoddi u li riżultati fl-imgħoddi mhumiex garanzija għal riżultati fil-ġejjieni;

        (e) meta l-indikazzjoni tiddependi fuq figuri denominati f’munita ta’ xort’oħra minn
        dik tal-Istat Membru li fih ikun residenti l-klijent mhux professjonali jew il-klijent
        potenzjali mhux professjonali, il-munita għandha tkun dikjarata b’mod żar, flimkien
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      503

         ma’ twissija li r-rendiment jista’ jiżdied jew jonqos b’riżultat ta’ flutwazzjoni fil-
         munita;

         (f) meta l-indikazzjoni tkun ibbażata fuq riżultati inġenerali, l-effett tal-
         kommissjonijiet, tat-tariffi jew ta’ ħlasijiet oħra għandu jkun żvelat.

5. Meta l-informazzjoni tinkludi jew tirreferi għal simulazzjonijiet ta’ riżultati fl-imgħoddi,
għandha tkun tirrelata għal strument finanzjarju jew għal indiċi finanzjarju, u għandhom
ikunu sodisfatti l-kundizzjonijiet li ġejjin:

         (a) riżultati simulati fl-imgħoddi għandhom ikunu bbażati fuq riżultati attwali fl-
         imgħoddi ta’ strument finanzjarju jew indiċi finanzjarju wieħed jew iżjed li jkunu l-
         istess bħal, jew fil-bażi tal-istrument finanzjarju kkonċernat;

         (b) fir-rigward ta’ riżultati attwali fl-imgħoddi msemmija fil-punt (a), għandu jkun
         hemm konformità mal-kundizzjonijiet stabbiliti fil-punti (a) sa (c), (e) u (f) tal-
         paragrafu 4;

         (c) l-informazzjoni għandha tikkontjeni twissija prominenti li l-figuri jirreferu għal
         riżultati simulati fl-imgħoddi u li riżultati fl-imgħoddi mhumiex garanzija għal
         riżultati fil-ġejjieni.

6. Meta l-informazzjoni tikkontjeni informazzjoni dwar riżultati fil-ġejjieni, għandhom ikunu
sodisfatti l-kundizzjonijiet li ġejjin:

         (a) l-informazzjoni ma għandhiex tkun ibbażata jew tkun tirreferi għal riżultati
         simulati fl-imgħoddi;

         (b) għandha tkun ibbażata fuq ipotesi raġjonevoli bis-sostenn ta’ data oġġettiva;

         (c) meta l-informazzjoni tkun ibbażata fuq riżultati inġenerali, l-effett ta’
         kommissjonijiet, tariffi jew ħlasijiet oħra għandu jkun żvelat;

         (d) għandu jkollha twissija prominenti li dawn il-previżjonijiet ma jikkostitwixxux
         indikatur ta’ garanzija għal riżultati fil-ġejjieni.

7. Meta l-informazzjoni tirreferi għal trattament fiskali partikolari, għandha tiddikjara b’mod
prominenti li t-trattament fiskali jiddependi fuq iċ-ċirkostanzi individwali tal-klijent u jista’
jkun soġġett għal bidla fil-ġejjieni.

8. L-informazzjoni ma għandhiex tuża l-isem ta’ xi awtorità kompetenti b’tali mod li tindika
jew tissuġġerixxi approvazzjoni minn dik l-awtorità tal-prodotti jew tas-servizzi tal-kumpanija
tal-investiment.

                                            Artikolu 28

                        (l-Artikolu 19(3) tad-Direttiva 2004/39/KE)

               Informazzjoni li tikkonċerna l-kategorizzazzjoni tal-klijenti
 ---pagebreak--- 504              MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                17.12.2008

1. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kumpaniji tal-investiment javżaw lil klijenti
ġodda, u lil klijenti eżistenti li l-kumpanija tal-investiment tkun riċentement ikkategorizzat kif
meħtieġ mid-Direttiva 2004/39/KE, il-kategorizzazzjoni tagħhom bħala klijenti mhux
professjonali, kijenti professjonali jew kontroparti eliġibbli skont dik id-Direttiva.

2. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kumpaniji tal-investiment jinfurmaw lill-klijenti
tagħhom f’mezz permanenti b’kull dritt li dak il-klijent għandu biex jitlob kategorizzazzjoni
differenti u b’kull limitazzjoni għal-livell ta’ protezzjoni tal-klijent li dan jista’ jinvolvi.

3. L-Istati Membri għandhom jippermettu li l-kumpaniji tal-investiment, jew fuq l-inizjattiva
proprja jew fuq it-talba tal-klijent ikkonċernat:

         (a) jitrattaw bħala klijent professjonali jew klijent mhux professjonali lil klijent li
         jista’ xort’oħra jkun ikklassifikat bħala kontroparti eliġibbli skont l-Artikolu 24(2)
         tad-Direttiva 2004/39/KE;

         (b) jitrattaw bħala klijent mhux professjonali lil klijent li jkun ikkunsidrat bħala
         klijent professjonali skont it-Taqsima I tal-Anness II mad-Direttiva 2004/39/KE.

                                             Artikolu 29

                         (l-Artikolu 19(3) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                       Rekwiżiti ġenerali għal informazzjoni lil klijenti

1. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li l-kumpaniji tal-investiment, fi żmien tajjeb qabel ma
klijent mhux professjonali jew klijent potenzjali jkun marbut minn xi ftehim għall-forniment
ta’ servizzi tal-investiment jew servizzi anċillari jew qabel il-forniment ta’ dawk is-servizzi,
jekk din tkun tippreċedi, jipprovdu lil dak il-klijent jew klijent potenzjali bl-informazzjoni li
ġejja:

         (a) it-termini ta’ kull tip ta’ ftehim ta’ din ix-xorta;

         (b) l-informazzjoni meħtieġa mill-Artikolu 30 li tirrelata għal dak il-ftehim jew għal
         dawk is-servizzi tal-investiment jew anċillari.

2. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li l-kumpaniji tal-investiment, fi żmien tajjeb qabel il-
forniment tas-servizzi tal-investiment jew tas-servizzi anċillari lil klijenti mhux professjonali
jew lil klijenti mhux professjonali potenzjali, jipprovdu l-informazzjoni meħtieġa taħt l-
Artikoli 30 sa 33.

3. L-Istati Membri għandhom jehtieġu li l-kumpaniji tal-investiment jipprovdu lil klijenti
professjonali bl-informazzjoni msemmija fl-Artikolu 32(5) u (6) fi żmien tajjeb qabel il-
forniment tas-servizz ikkonċernat.

4. L-informazzjoni msemmija fil-paragrafi 1 sa 3 għandha tingħata f’mezz permanenti jew
permezz ta’ sit web (meta dan ma jikkostitwix mezz permanenti) sakemm il-kundizzjonijiet
speċifikati fl-Artikolu 3(2) ikunu sodisfatti.

5. B’deroga mill-paragrafi 1 u 2, l-Istati Membri għandhom jippermettu li l-kumpaniji tal-
investiment, fiċ-ċirkostanzi li ġejjin, jipprovdu l-informazzjoni meħtieġa taħt il-paragrafu 1 lil
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT               Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                     505

klijent mhux professjonali minnufih wara li dak il-klijent ikun marbut minn xi ftehim għall-
forniment ta’ servizzi tal-investiment jew servizzi anċillari, u l-informazzjoni meħtieġa taħt il-
paragrafu 2 immedjatament wara li jibdew jipprovdu s-servizz:

         (a) il-kumpanija ma setgħetx tikkonforma mal-limiti ta’ żmien speċifikati fil-
         paragrafi 1 u 2 minħabba li, fuq it-talba tal-klijent, il-ftehim kien konkluż permezz
         ta’ komunikazzjoni b’distanza li tipprevjeni lill-kumpanija milli tipprovdi l-
         informazzjoni skont il-paragrafu 1 jew 2;

         (b) f’kull każ fejn l-Artikolu 3(3) tad-Direttiva 2002/65/KE tal-Parlament Ewropew u
         tal-Kunsill tat-23 ta’ Settembru 2002 li tikkonċerna l-kummerċjalizzazzjoni
         b’distanza ta’ servizzi finanzjarji ta’ konsumaturi u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill
         90/619/KEE u d-Direttivi 98/7/KE u 98/27/KE11 ma japplikax xort’oħra, il-
         kumpanija tal-investiment tikkonforma mar-rekwiżiti ta’ dak l-Artikolu fir-rigward
         tal-klijent mhux professjonali jew tal-klijent potenzjali mhux professjonali, daqs li
         kieku dak il-klijent jew klijent potenzjali kien ‘konsumatur’ u l-kumpanija tal-
         investiment kienet ‘fornitur’ fis-sens ta’ dik id-Direttiva.

6. L-Istat Membru għandu jiżgura li l-kumpaniji tal-investiment javżaw lill-klijent fi żmien
tajjeb b’kull bidla materjali għall-informazzjoni pprovduta taħt l-Artikoli 30 sa 33 li tkun
rilevanti għal servizz li l-kumpanija tkun qiegħda tipprovdi lil dak il-klijent. Dak l-avviż
għandu jingħata f’mezz permanenti jekk l-informazzjoni li jirrelata għaliha tingħata f’mezz
permanenti.

7. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li l-kumpaniji tal-investiment jiżguraw li informazzjoni
li tinsab f’komunikazzjoni ta’ kummerċjalizzazzjoni tkun konsistenti ma’ kull informazzjoni
li l-kumpanija tipprovdi lil klijenti matul il-forniment ta’ servizzi tal-investiment u anċillari.

8. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, meta komunikazzjoni ta’ kummerċjalizzazzjoni
tikkontjeni offerta jew stedina tan-natura li ġejja u tispeċifika l-mod ta’ tweġiba jew tinkludi
formola li permezz tagħha tista’ tingħata tweġiba, din tkun tinkludi infomazzjoni bħal dik
imsemmija fl-Artikoli 30 sa 33 li tkun rilevanti għal dik l-offerta jew stedina:

         (a) offerta biex ikun konkluż ftehim fir-rigward ta’ strument finanzjarju jew servizz
         ta’ investiment jew servizz anċillari ma’ kull persuna li twieġeb għall-
         komunikazzjoni;

         (b) stedina lil kull persuna li twieġeb għall-komunikazzjoni biex issir offerta għall-
         konklużjoni ta’ ftehim fir-rigward ta’ strument finanzjarju jew servizz tal-investiment
         jew servizz anċillari.

Madankollu, l-ewwel subparagrafu ma għandux japplika jekk, biex iwieġeb għal offerta jew
għal stedina li tkun tinsab fil-komunikazzjoni ta’ kummerċjalizzazzjoni, il-klijent potenzjali
mhux professjonali jkollu jirreferi għal dokument ieħor jew għal dokumenti oħra, li,
weħidhom jew flimkien, jikkontjenu dik l-informazzjoni.

11
       ĠU L 271, 9.10.2002, p. 16.
 ---pagebreak--- 506              MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                   17.12.2008

                                             Artikolu 30

                 (l-ewwel inċiż tal-Artikolu 19(3) tad-Direttiva 2004/39/KE)

Informazzjoni dwar il-kumpanija tal-investiment u s-servizzi tagħha għal klijenti mhux
              professjonali u għal klijenti mhux professjonali potenzjali

1. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li l-kumpaniji tal-investiment jipprovdu lil klijenti
mhux professjonali jew lil klijenti mhux professjonali potenzjali bl-informazzjoni ġenerali li
ġejja, meta rilevanti:

         (a) l-isem u l-indirizz tal-kumpanija tal-investiment, u d-dettalji ta’ kuntatt neċessarji
         biex klijenti jkunu jistgħu jikkomunikaw mal-kumpanija b’mod effettiv;

         (b) il-lingwi li bihom il-klijent jista’ jikkomunika mal-kumpanija tal-investiment, u
         jirċievi dokumenti u informazzjoni oħra mill-kumpanija;

         (c) il-metodi ta’ komunikazzjoni li għandhom jintużaw bejn il-kumpanija tal-
         investiment u l-klijent li jinkludu, meta rilevanti, dawk biex jintbagħtu u jkunu
         riċevuti l-ordnijiet;

         (d) dikjarazzjoni tal-fatt li l-kumpanija tal-investiment hi awtorizzata u l-isem u l-
         indirizz tal-kuntatt tal-awtorità kompetenti li tkun awtorizzatha;

         (e) meta l-kumpanija tal-investiment tkun qiegħda taġixxi permezz ta’ aġent kollegat,
         dikjarazzjoni ta’ dan il-fatt li tispeċifika l-Istat Membru li fih dak l-aġent ikun
         irreġistrat;

         (f) in-natura, il-frekwenza u ż-żmien tar-rapporti dwar il-forniment tas-servizz li l-
         kumpanija tal-investiment għandha tagħti lill-klijent skont l-Artikolu 19(8) tad-
         Direttiva 2004/39/KE;

         (g) jekk il-kumpanija tal-investiment ikollha strumenti finanzjarji jew fondi tal-
         klijenti, deskrizzjoni fil-qosor tal-passi li tieħu biex tiżgura l-protezzjoni tagħhom,
         inklużi dettalji fil-qosor ta’ kull kumpens jew skema ta’ garanzija ta’ depożiti
         rilevanti għall-investitur li tapplika għall-kumpanija minħabba l-attivitajiet tagħha fi
         Stat Membru;

         (h) deskrizzjoni, li tista’ tingħata f’forma fil-qosor, tal-politika dwar il-kunflitti ta’
         interess li tħaddan il-kumpanija skont l-Artikolu 22;

         (i) kull meta l-klijent jitlobhom, dettalji ulterjuri ta’ dik il-politika dwar kunflitti ta’
         interess f’mezz permanenti jew permezz ta’ sit web (meta dan ma jikkostitwix mezz
         permanenti) sakemm il-kundizzjonijiet speċifikati fl-Artikolu 3(2) huma sodisfatti.

2. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, meta jipprovdu s-servizz ta’ ġestjoni tal-portafoll,
il-kumpaniji tal-investiment jistabbilixxu metodu addattat ta’ valutazzjoni u paragun bħal
parametru ta’ riferiment sinifikati, ibbażat fuq il-miri tal-investiment tal-klijent u fuq it-tipi ta’
strumenti finanzjarji inklużi fil-portafoll tal-klijent, sabiex il-klijent li għalih ikun fornit is-
servizz ikun jista’ jivvaluta l-eżekuzzjoni tal-kumpanija.
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT              Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                         507

3. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li meta kumpaniji tal-investiment jipproponu li
jipprovdu servizzi ta’ ġestjoni tal-portafoll lil klijent mhux professjonali jew lil klijent mhux
professjonali potenzjali, jipprovdu lill-klijent, minbarra bl-informazzjoni meħtieġa taħt il-
paragrafu 1, bl-informazzjoni li ġejja jekk tkun applikabbli:

         (a) informazzjoni dwar il-metodu u l-frekwenza ta’ valutazzjoni tal-istrumenti
         finanzjarji fil-portafoll tal-klijent;

         (b) dettalji ta’ kull delegazzjoni tal-ġestjoni b’diskrezjoni tal-istrumenti finanzjarji
         kollha jew parti minnhom jew tal-fondi fil-portafoll tal-klijent;

         (c) speċifikazzjoni ta’ kull parametru ta’ riferiment li miegħu ikun ipparagunat il-
         prestazzjonital-portafoll tal-klijenti;

         (d) it-tipi ta’ strument finanzjarju li jistgħu ikunu nklużi fil-portafoll tal-klijenti u t-
         tipi ta’ tranżazzjonijiet li jistgħu jitwettqu f’dawn l-istrumenti, inklużi limiti
         eventwali;

         (e) il-miri tal-ġestjoni, il-livell ta’ riskju li għandu jkun rifless fl-eżerċizzju ta’
         diskrezzjoni tad-diriġent, u kull limitazzjoni speċifika fuq dik id-diskrezzjoni.

                                             Artikolu 31

                 (it-tieni inċiż tal-Artikolu 19(3) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                          Informazzjoni dwar strumenti finanzjarji

1. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment jipprovdu lil klijenti jew
lil klijenti potenzjali b’deskrizzjoni ġenerali tan-natura u tar-riskji ta’ strumenti finanzjarji,
b’kont meħud, b’mod partikolari, tal-kategorizzazzjoni tal-klijenti jew bħala klijenti mhux
professjonali jew klijenti professjonali. Dik id-deskrizzjoni għandha tispjega n-natura tat-tip
speċifiku ta’ strument ikkonċernat, kif ukoll ir-riskji partikolari għal dak it-tip speċifiku ta’
strument f’dettall suffiċjenti biex il-klijent ikun jista’ jieħu deċiżjonijiet tal-investiment fuq
bażi infurmata.

2. Id-deskrizzjoni tar-riskji għandha tinkludi, meta rilevanti għat-tip speċifiku ta’ strument
ikkonċernat u l-istatus u l-livell ta’ tagħrif tal-klijent, l-elementi li ġejjin:

         (a) ir-riskji assoċjati ma’ dak it-tip ta’ strument finanzjarju inkluża spjegazzjoni tal-
         istimolu u l-effetti tiegħu u r-riskji li jintilef l-investiment kollu;

         (b) il-volatilità tal-prezz ta’ dawn l-istrumenti u kull limitazzjoni fis-suq disponibbli
         għal dawn l-istrumenti;

         (c) il-fatt li investitur jista’ jassumi, bħala riżultat ta’ tranżazzjonijiet f’dawn l-
         istrumenti, impenni finanzjarji u obbligi addizzjonali oħra, inklużi responsabbiltajiet
         kontinġenti, addizzjonali għall-ispiża biex ikunu ottenuti l-istrumenti;

         (d) kull eżiġenza ta’ marġini jew obbligi simili, applikabbli għal strumenti ta’ dak it-
         tip.
 ---pagebreak--- 508             MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                  17.12.2008

L-Istati Membri jistgħu jispeċifikaw it-termini preċiżi, jew il-kontenut, tad-deskrizzjoni ta’
riskji meħtieġa taħt dan il-paragrafu.

3. Jekk kumpanija tal-investiment tipprovdi lil klijent mhux professjonali jew lil klijent mhux
professjonali potenzjali b’informazzjoni dwar strument finanzjarju li jkun is-suġġett ta’
offerta lill-pubbliku u jkun ġie ppubblikat prospett f’konnessjoni ma’ dik l-offerta skont id-
Direttiva 2003/71/KE, dik il-kumpanija għandha tinforma lil klijent jew lil klijent potenzjali
meta dak il-prospett ikun magħmul disponibbli għall-pubbliku.

4. Meta r-riskji assoċjati ma’ strument finanzjarju kompost minn żewġ strumenti jew servizzi
finanzjarji jew iżjed x’aktarx ikunu ikbar mir-riskji assoċjati ma’ xi wieħed mill-komponenti,
il-kumpanija tal-investiment għandha tipprovdi deskrizzjoni adegwata tal-komponenti ta’ dak
l-istrument u tal-mod li bih l-interazzjoni tagħhom iżżid ir-riskji.

5. Fil-każ ta’ strumenti finanzjarji li jinkorporaw garanzija minn parti terza, l-informazzjoni
dwar il-garanzija għandha tinkludi dettall suffiċjenti dwar il-garanti u l-garanzija biex
tippermetti lill-klijent mhux professjonali jew lill-klijent mhux professjonali potenzjali biex
jagħmel valutazzjoni ġusta tal-garanzija.

                                            Artikolu 32

                (l-ewwel inċiż tal-Artikolu 19(3) tad-Direttiva 2004/39/KE)

 Rekwiżiti ta’ informazzjoni li jikkonċernaw is-salvagwardja ta’ strumenti finanzjarji
                          tal-klijenti jew tal-fondi tal-klijenti

1. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, meta kumpaniji tal-investiment ikollhom strumenti
finanzjarji jew fondi li jappartjenu għal klijenti mhux professjonali, jipprovdu lil dawk il-
klijenti mhux professjonali jew il-klijenti mhux professjonali potenzjali b’dik l-informazzjoni
speċifikata fil-paragrafi 2 sa 7 li tkun rilevanti.

2. Il-kumpanija tal-investiment għandha tinforma lill-klijent mhux professjonali jew lill-
klijent mhux professjonali potenzjali jekk l-istrumenti finanzjarji jew il-fondi ta’ dak il-klijent
jistgħu ikunu miżmuma minn parti terza għan-nom tal-kumpanija tal-investiment u bir-
responsabbiltà tal-kumpanija tal-investiment taħt il-liġi nazzjonali applikabbli għal xi atti jew
ommissjonijiet tal-parti terza u l-konsegwenzi għall-klijent fil-każ li l-parti terza tirriżulta
insolventi.

3. Meta strumenti finanzjarji tal-klijent mhux professjonali jew tal-klijent mhux professjonali
potenzjali jistgħu, jekk jitħallew mil-liġi nazzjonali, jinżammu f’kont omnibus minn parti
terza, il-kumpanija tal-investiment għandha tinforma lill-klijent b’dan il-fatt u għandha
tipprovdi twissija prominenti tar-riskji li jirriżultaw.

4. Il-kumpanija tal-investiment għandha tinforma lill-klijent mhux professjonali jew lill-
klijent mhux professjonali potenzjali meta ma jkunx possibbli taħt il-liġi nazzjonali li
strumenti finanzjarji tal-klijenti miżmuma minn parti terza jkunu separatament identifikabbli
mill-istrumenti finanzjarji ta’ proprjetà ta’ dik il-parti terza jew tal-kumpanija tal-investiment
u għandha tipprovdi twissija prominenti tar-riskji li jirriżultaw.
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                         509

5. Il-kumpanija tal-investiment għandha tinforma lill-klijent jew lill-klijent potenzjali meta
kontijiet li jikkontjenu strumenti finanzjarji jew fondi li jappartjenu għal dak il-klijent jew
għal dak il-klijent potenzjali jkunu jew ikunu ser jiġu soġġetti għal-liġi ta’ pajjiż ieħor ta’
xort’oħra minn dik tal-Istat Membru u għandha tindika li d-drittijiet tal-klijent jew tal-klijent
potenzjali li jirrelataw għal dawk l-istrumenti finanzjarji jew għall-fondi jistgħu ivarjaw
b’mod konsiderevoli.

6. Kumpanija tal-investiment għandha tinforma lill-klijent bl-eżistenza u bit-termini ta’ kull
garanzija jew privileġġ li l-kumpanija jkollha jew jista’ jkollha fl-istrumenti finanzjarji jew
fil-fondi ta’ klijenti, jew drittijiet eventwali ta’ kumpens li jkollha fir-rigward ta’ dawk il-
fondi jew strumenti. Meta applikabbli, għandha tinforma wkoll lill-klijent bil-fatt li
depożitarju jista’ jkollu dritt ta’ garanzija jew privileġġ jew dritt ta’ kumpens fejn jidħlu dawk
l-istrumenti jew fondi.

7. Kumpanija tal-investiment, qabel ma tidħol għal tranżazzjonijiet ta’ finanzjament tat-titoli
fejn jidħlu strumenti finanzjarji miżmuma minnha għan-nom ta’ klijent mhux professjonali,
jew qabel ma tuża dawk l-istrumenti finanzjarji xort’oħra għall-kont proprju jew akkont ta’
klijent ieħor, għandha fi żmien tajjeb qabel l-użu ta’ dawk l-istrumenti tipprovdi lill-klijent
mhux professjonali, f’mezz permanenti, b’informazzjoni ċara, sħiħa u preċiża dwar l-obbligi u
r-responsabbiltajiet tal-kumpanija tal-investiment fir-rigward tal-użu ta’ dawk l-istrumenti
finanzjarji, inklużi t-termini għar-restituzzjoni tagħhom, u dwar ir-riskji involuti.

                                            Artikolu 33

                (ir-raba’ inċiż tal-Artikolu 19(3) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                       Informazzjoni dwar spejjeż u ħlasijiet assoċjati

L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment jipprovdu lil klijenti mhux
professjonali u lil klijenti mhux professjonali potenzjali tagħhom b’informazzjoni dwar
spejjeż u ħlasijiet assoċjati li tinkludi dawk l-elementi li ġejjin li huma rilevanti:

         (a) il-prezz totali li għandu jitħallas mill-klijent fir-rigward tal-istrument finanzjarju
         jew l-istrument tal-investiment jew servizz anċillari, inklużi t-tariffi, l-
         kommissjonijiet, il-ħlasijiet u l-ispejjeż kollha relatati u t-taxxi kollha li għandhom
         jitħallsu permezz tal-kumpanija tal-investiment jew, jekk il-prezz eżatt ma jistax ikun
         indikat, il-bażi għall-kalkolu tal-prezz totali sabiex il-klijent ikun jista’ jivverifikah;

         (b) meta xi parti mill-prezz totali msemmi fil-punt (a) għandu jitħallas fi jew
         jirrappreżenta ammont ta’ munita barranija, indikazzjoni tal-munita involuta u r-rati
         u l-ispejjeż ta’ konverżjoni applikabbli ta’ dik il-munita;

         (c) avviż tal-possibiltà li jistgħu jirriżultaw għall-klijent spejjeż oħra, inklużi taxxi,
         relatati għal tranżazzjonijiet f’konnessjoni mal-istrument finanzjarju jew mas-servizz
         tal-investimenti, li mhumiex imħallsa mill-kumpanija tal-investiment jew imposti
         minnha;

         (d) l-arranġamenti għall-ħlas jew rendiment ieħor.
 ---pagebreak--- 510             MT              Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                   17.12.2008

Għall-finijiet tal-punt (a), il-kommissjonijiet mitluba mill-kumpanija għandhom jinqasmu
f’partiti separati f’kull każ.

                                             Artikolu 34

           (it-tieni u r-raba’ inċiż tal-Artikolu 19(3) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                     Informazzjoni mfassla skont id-Direttiva 85/611/KE

1. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li fir-rigward ta’ unitajiet f’organiżmi għal investiment
kollettiv koperti mid-Direttiva 85/611/KEE, prospett simplifikat li jikkonforma mal-Artikolu
28 ta’ dik id-Direttiva jitqies bħala informazzjoni addattata għall-finijiet tat-tieni inċiż tal-
Artikolu 19(3) tad-Direttiva 2004/39/KE.

2. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li fir-rigward ta’ unitajiet f’organiżmi għal investiment
kollettiv koperti mid-Direttiva 85/611/KEE, prospett simplifikat li jikkonforma mal-Artikolu
28 ta’ dik id-Direttiva jitqies bħala informazzjoni addattata għall-finijiet tar-raba’ inċiż tal-
Artikolu 19(3) tad-Direttiva 2004/39/KE fejn jidħlu l-ispejjeż u l-ħlasijiet assoċjati li
jirrelataw għall-UCITS stess, inklużi l-kommissjonijiet għal dħul u ħruġ.

                                          TAQSIMA 3

                VALUTAZZJONI TA’ ADEGWATEZZA U ADATTABILITÀ

                                             Artikolu 35

                         (l-Artikolu 19(4) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                                Il-valutazzjoni tal-adegwatezza

1. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kumpaniji tal-investiment jottjenu minn klijenti
jew minn klijenti potenzjali dik l-informazzjoni neċessarja biex il-kumpanija tifhem il-fatti
essenzjali dwar klijent u biex ikollha bażi raġjonevoli biex temmen, wara li tagħti
konsiderazzjoni dovuta għan-natura u għal-livell ta’ servizz fornit, li t-tranżazzjoni speċifika li
għandha tkun irrakkomandata, jew irrealizzata matul il-forniment ta’ servizz ta’ ġestjoni tal-
portafoll, jissodisfa l-kriterji li ġejjin:

         (a) jissodisfa l-miri ta’ investiment tal-klijent inkwistjoni;

         (b) ikun tali li l-klijent ikun jista’ jiflaħ b’mod finanzjarju għal kull riskju relatat ta’
         investiment konsistenti mal-miri ta’ investiment tiegħu;

         (c) ikun tali li l-klijent ikollu l-esperjenza u t-tagħrif neċessarji sabiex jifhem ir-riskji
         involuti fit-tranżazzjoni jew fil-ġestjoni tal-portafoll tiegħu.

2. Meta kumpanija tal-investiment tipprovdi servizz tal-investiment lil klijent professjonali
għandha tkun intitolata tassumi li, fir-rigward tal-prodotti, t-tranżazzjonijiet u s-servizzi li
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       511

għalihom il-klijent huwa kklassifikat, dan ikollu l-livell neċessarju ta’ esperjenza u tagħrif
għall-finijiet tal-paragrafu 1(c).

Meta dak is-servizz tal-investiment jikkonsisti fil-forniment ta’ konsulenza dwar l-investiment
lil klijent professjonali kopert mit-Taqsima 1 tal-Anness II mad-Direttiva 2004/39/KE, il-
kumpanija tal-investiment għandha tkun intitolata tassumi għall-finijiet tal-paragrafu 1(b) li l-
klijent ikun jista’ jiflaħ b’mod finanzjarju għal kull riskju ta’ investiment relatat konsistenti
mal-miri tal-investiment ta’ dak il-klijent.

3. L-informazzjoni li tirrigwarda s-sitwazzjoni finanzjarja tal-klijent jew tal-klijent potenzjali
għandha tinkludi, meta rilevanti, l-informazzjoni dwar is-sors u l-limitu tad-dħul regolari
tiegħu, il-beni tiegħu, inklużi l-beni likwidi, l-investimenti u l-beni immobbli, u l-impenni
finanzjarji regolari tiegħu.

4. L-informazzjoni li tirrigwarda l-miri tal-investiment tal-klijent jew tal-klijent potenzjali
għandha tinkludi, meta rilevanti, informazzjoni dwar id-durata li għaliha l-klijent jixtieq
iżomm l-investiment, il-preferenzi tiegħu fejn jidħol it-teħid tar-riskju, il-profil tar-riskju
tiegħu, u l-finijiet tal-investiment.

5. Meta, filwaqt li tipprovdi servizz tal-investiment ta’ konsulenza dwar l-investiment jew
ġestjoni ta’ portafoll, kumpanija tal-investiment ma tottjenix l-informazzjoni meħtieġa taħt l-
Artikolu 19(4) tad-Direttiva 2004/39/KE, il-kumpanija ma għandhiex tirrakkomanda servizzi
tal-investiment jew strumenti finanzjarji lill-klijent jew lill-klijent potenzjali.

                                            Artikolu 36

                         (l-Artikolu 19(5) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                                Il-valutazzjoni tal-adattabilità

L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment, meta jivvalutaw jekk servizz
tal-investiment kif imsemmi fl-Artikolu 19(5) tad-Direttiva 2004/39/KE huwiex addattat għal
klijent, jiddeterminaw jekk dak il-klijent għandux l-esperjenza u t-tagħrif neċessarji sabiex
jifhem ir-riskji involuti fir-rigward tal-prodott jew tas-servizz tal-investiment offrut jew
mitlub.

Għal dawk l-finijiet, kumpanija tal-investiment għandha tkun intitolata tassumi li klijent
professjonali għandu l-esperjenza u t-tagħrif neċessarji sabiex jifhem ir-riskji involuti fir-
rigward ta’ dawk is-servizzi jew tranżazzjonijiet tal-investiment partikolari, jew it-tipi ta’
tranżazzjonijiet jew prodott, li għalihom il-klijent huwa kklassifikat bħala klijent
professjonali.

                                            Artikolu 37

                      (l-Artikolu 19(4) u (5) tad-Direttiva 2004/39/KE)

      Dispożizzjonijiet komuni għall-valutazzjoni ta’ adegwatezza jew adattabilità

1. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-informazzjoni li tirrigwarda t-tagħrif u l-esperjenza
tal-klijent jew tal-klijent potenzjali fil-qasam tal-investiment tinkludi dan li ġej, sa fejn
 ---pagebreak--- 512             MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                   17.12.2008

addattat għan-natura tal-klijent, in-natura u l-livell tas-servizz li għandu jkun ipprovdut u t-tip
ta’ prodott jew tranżazzjoni maħsuba, inklużi l-kumplessità tagħhom u r-riskji involuti:

         (a) it-tipi ta’ servizz, tranżazzjoni u strument finanzjarju li magħhom il-klijent huwa
         familjari;

         (b) in-natura, il-volum, u l-frekwenza tat-tranżazzjonijiet tal-klijent fi strumenti
         finanzjarji u l-perjodu li tulu twettqu;

         (c) il-livell ta’ edukazzjoni, u l-professjoni jew il-professjoni rilevanti preċedenti tal-
         klijent jew tal-klijent potenzjali.

2. Kumpanija tal-investiment ma għandhiex tinkoraġġixxi lil klijent jew lil klijent potenzjali
biex ma jipprovdux l-informazzjoni meħtieġa għall-finijiet tal-Artikolu 19(4) u (5) tad-
Direttiva 2004/39/KE.

3. Kumpanija tal-investiment għandha tkun intitolata tistrieħ fuq l-informazzjoni pprovduta
mill-klijenti jew mill-klijenti potenzjali tagħha sakemm ma tkunx konxja jew imissha tkun
konxja li l-informazzjoni hija mingħajr dubju skaduta, ineżatta jew inkompleta.

                                            Artikolu 38

                (l-ewwel inċiż tal-Artikolu 19(6) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                   Il-forniment ta’ servizzi fi strumenti mhux kumplessi

Strument finanzjarju li mhuwiex speċifikat fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 19(6) tad-Direttiva
2004/39/KE għandu jkun ikkunsidrat bħala mhux kumpless jekk jissodisfa l-kriterji li ġejjin:

         (a) ma jaqax fi ħdan l-Artikolu 4(1)(18)(c) ta’, jew fil-punti (4) sa (10) tat-Taqsima C
         tal-Anness I mad-Direttiva 2004/39/KE;

         (b) ikun hemm opportunitajiet frekwenti biex dak l-istrument ikun ċedut, rimborsat
         jew realizzat xort’oħra bi prezzijiet li huma disponibbli b’mod pubbliku għal
         parteċipanti fis-suq u li huma prezzijiet tas-suq jew prezzijiet magħmula disponibbli,
         jew validati, mis-sistemi ta’ valutazzjoni indipendentement minn dawk li
         joħorġuhom;

         (c) ma jinvolvi ebda responsabbiltà attwali jew potenzjali għall-klijent li teċċedi l-
         ispiża biex ikun ottenut l-istrument;

         (d) ikollu informazzjoni komprensiva adegwata dwar il-karatteristiċi tiegħu li tkun
         disponibbli b’mod pubbliku u probabbli li tinftiehem minnufih sabiex il-klijent mhux
         professjonali medju jkun jista’ jifforma ġudizzju infurmat dwar jekk jidħolx fi
         tranżazzjonif’dak l-istrument.

                                            Artikolu 39

                     (l-Artikolu 19(1) u 19(7) tad-Direttiva 2004/39/KE)
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       513

                          Ftehim dwar klijent mhux professjonali

L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpanija tal-investiment li tipprovdi servizz tal-
investiment ta’ xort’oħra minn konsulenza dwar l-investiment lil klijent mhux professjonali
għall-ewwel darba wara d-data ta’ applikazzjoni ta’ din id-Direttiva tidħol fi ftehim bażiku
bil-miktub, fuq il-karta jew permezz ta’ mezz permanenti ieħor, mal-klijent fejn tistabbilixxi
d-drittijiet u l-obbligi essenzjali tal-kumpanija u tal-klijent.

Id-drittijiet u d-dmirijiet tal-partijiet għall-ftehim jistgħu ikunu inkorporati b’referenza għal
dokumenti jew testi legali oħra.

                                         TAQSIMA 4

                                RAPPURTAĠĠ LIL KLIJENTI

                                            Artikolu 40

                         (l-Artikolu 19(8) tad-Direttiva 2004/39/KE)

Obbligi ta’ rappurtaġġ fir-rigward tal-eżekuzzjoni ta’ ordnijiet ta’ xort’oħra milli għall-
                                 ġestjoni tal-portafoll

1. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li meta kumpaniji tal-investiment ikunu eżegwew
ordni, ta’ xort’oħra milli għall-ġestjoni tal-portafoll, għan-nom ta’ klijent, jieħdu l-azzjoni li
ġejja fir-rigward ta’ dik l-ordni:

         (a) il-kumpanija tal-investiment għandha minnufih tipprovdi lill-klijent, f’mezz
         permanenti, bl-informazzjoni essenzjali li tikkonċerna l-eżekuzzjoni ta’ dik l-ordni;

         (b) fil-każ ta’ klijent mhux professjonali, il-kumpanija tal-investiment għandha
         tibgħat lill-klijent avviż f’mezz permanenti li jikkonferma l-eżekuzzjoni tal-ordni
         malajr kemm jista’ jkun u mhux iktar tard mill-ewwel jum tax-xogħol wara l-
         eżekuzzjoni jew, jekk il-konferma tkun riċevuta mill-kumpanija tal-investiment minn
         parti terza, mhux iktar tard mill-ewwel jum tax-xogħol wara l-irċevuta tal-konferma
         mill-parti terza.

Il-punt (b) ma għandux japplika meta l-konferma tkun tikkontjeni l-istess informazzjoni bħal
konferma li għandha tintbagħat minnufih lill-klijent mhux professjonali minn persuna oħra.

Il-punti (a) u (b) ma għandhomx japplikaw meta l-ordnijiet eżegwiti għan-nom ta’ klijenti
jirrelataw għal bonds li jiffinanzjaw ftehim ta’ self fuq ipoteka mal-klijenti msemmija, u
f’liema każ ir-rapport fuq it-tranżazzjoni għandha ssir fl-istess ħin li fih ikunu kkomunikati t-
termini fuq is-self għal ipoteka, iżda mhux iktar minn xahar wara l-eżekuzzjoni tal-ordni.

2. Barra mir-rekwiżiti taħt il-paragrafu 1, l-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-
investiment ifornu lill-klijent, fuq talba, b’informazzjoni dwar l-istatus tal-ordni tiegħu.
 ---pagebreak--- 514             MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea               17.12.2008

3. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, fil-każ ta’ ordnijiet għal klijenti mhux professjonali
li jirrelataw għal unitajiet jew ishma f’kummerċ ta’ investiment kollettiv li jkunu eżegwiti
perjodikament, kumpaniji tal-investiment jew jieħdu l-azzjoni speċifikata fil-punt (b) tal-
paragrafu 1 jew jipprovdu lill-klijent mhux professjonali, mill-inqas darba kull sitt xhur, bl-
informazzjoni elenkata fil-paragrafu 4 fir-rigward ta’ dawk it-tranżazzjonijiet.

4. L-avviż imsemmi fil-punt (b) tal-paragrafu 1 għandu jinkludi dik l-informazzjoni li ġejja li
tkun applikabbli u, meta rilevanti skont it-Tabella 1 tal-Anness I mar-Regolament (KE) Nru
1287/2006:

        (a) identifikazzjoni tal-kumpanija li tagħmel ir-rappurtaġġ;

        (b) l-isem jew deżinjazzjoni oħra tal-klijent;

        (c) il-jum tan-negozjati;

        (d) il-ħin tan-negozjati;

        (e) it-tip ta’ ordni;

        (f) l-identifikazzjoni tal-post;

        (g) l-identifikazzjoni tal-istrument;

        (h) l-indikatur tax-xiri/tal-bejgħ;

        (i) in-natura tal-ordni jekk ta’ xort’oħra minn xiri/bejgħ;

        (j) il-kwantità;

        (k) il-prezz tal-unità;

        (l) il-konsiderazzjoni totali;

        (m) is-somma totali tal-kommissjonijiet u l-ispejjeż mitluba u, meta l-klijent mhux
        professjonali jitlob dan, tqassim skont il-partiti;

        (n) ir-responsabbiltajiet tal-klijent fir-rigward tas-saldu tat-tranżazzjonijiet, inkluż it-
        terminu għall-ħlas jew għall-konsenja kif ukoll id-dettalji xierqa dwar il-kont meta
        dawn id-dettalji u responsabbiltajiet ma jkunux ġew avżati minn qabel lill-klijent;

        (o) fil-każ li l-kontroparti tal-klijent kienet il-kumpanija tal-investiment stess jew xi
        persuna fil-grupp tal-kumpanija tal-investiment jew klijent ieħor tal-kumpanija tal-
        investiment, il-fatt li dan kien il-każ sakemm l-ordni ma kinitx eżegwita permezz ta’
        sistema ta’ negozjati li tiffaċilita negozjati anonomi.

Għall-finijiet tal-punt (k), meta l-ordni tkun eżegwita f’pagamenti, il-kumpanija tal-
investiment tista’ tforni lill-klijent b’informazzjoni dwar il-prezz ta’ kull pagament jew bil-
prezz medju. Meta l-prezz medju jkun ipprovdut, il-kumpanija tal-investiment għandha tforni
lill-klijent mhux professjonali b’informazzjoni dwar il-prezz ta’ kull pagament fuq talba.
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT              Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                          515

5. Il-kumpanija tal-investiment tista’ tipprovdi lill-klijent bl-informazzjoni msemmija fil-
paragrafu 4 bl-użu ta’ kodiċi standard jekk tipprovdi wkoll spjegazzjoni tal-kodiċi wżati.

                                             Artikolu 41

                         (l-Artikolu 19(8) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                Obbligi ta’ rappurtaġġ fir-rigward ta’ ġestjoni tal-portafoll

1. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li l-kumpaniji tal-investiment li jipprovdu s-servizz ta’
ġestjoni tal-portafoll lil klijenti jipprovdu lil kull klijent b’dikjarazzjoni perjodika f’mezz
permanenti dwar l-attivitajiet ta’ ġestjoni tal-portafoll imwettqa għan-nom ta’ dak il-klijent
sakemm din id-dikjarazzjoni ma tkunx ipprovduta minn persuna oħra.

2. Fil-każ ta’ klijenti mhux professjonali, id-dikjarazzjoni perjodika meħtieġa taħt il-paragrafu
1 għandha tinkludi, meta rilevanti, l-informazzjoni li ġejja:

         (a) isem il-kumpanija tal-investiment;

         (b) l-isem jew deżinjazzjoni oħra tal-kont tal-klijent mhux professjonali;

         (c) dikjarazzjoni tal-kontenut u l-valutazzjoni tal-portafoll, inklużi dettalji ta’ kull
         strument finanzjarju miżmum, il-valur tas-suq tiegħu, jew il-valur ġust jekk il-valur
         tas-suq ma jkunx disponibbli u l-bilanċ ta’ kontanti fil-bidu u fl-aħħar tal-perjodu ta’
         rappurtaġġ, u l-eżeguzzjoni tal-portafoll matul il-perjodu ta’ rappurtaġġ;

         (d) l-ammont totali ta’ tariffi u ħlasijiet applikati matul il-perjodu ta’ rappurtaġġ, bit-
         tqassim f’partiti ta’ mill-inqas it-tariffi totali tal-ġestjoni u l-ispejjeż totali assoċjati
         mal-eżekuzzjoni, u li jinkludu, meta rilevanti, dikjarazzjoni li tqassim iktar dettaljat
         ikun ipprovdut fuq talba;

         (e) paragun tal-prestazzjonimatul il-perjodu kopert mid-dikjarazzjoni mal-parametru
         ta’ referenza għal-prestazzjoni(jekk ikun jeżisti) miftiehem bejn il-kumpanija tal-
         investiment u l-klijent;

         (f) l-ammont totali ta’ dividendi, imgħax u pagamenti oħra mirċieva matul il-perjodu
         ta’ rappurtaġġ fir-rigward tal-portafoll tal-klijent;

         (g) informazzjoni dwar azzjonijiet oħra relatati għas-soċjetà li jagħtu drittijiet fir-
         rigward ta’ strumenti finanzjarji miżmuma fil-portafoll;

         (h) għal kull tranżazzjoni eżegwita matul il-perjodu, l-informazzjoni msemmija fl-
         Artikolu 40(4)(c) sa (l) meta rilevanti, sakemm il-klijent ma jagħżilx li jirċievi
         informazzjoni dwar tranżazzjonijiet eżegwiti fuq bażi ta’ tranżazzjoni bi
         tranżazzjoni, f’liema każ għandu japplika l-paragrafu 4 ta’ dan l-Artikolu.

3. Fil-każ ta’ klijenti mhux professjonali, id-dikjarazzjoni perjodika msemmija fil-paragrafu 1
għandha tkun ipprovduta darba kull sitt xhur, ħlief fil-każijiet li ġejjin:

         (a) meta l-klijent jitlob dan, id-dikjarazzjoni perjodika għandha tkun ipprovduta kull
         tliet xhur;
 ---pagebreak--- 516             MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                   17.12.2008

         (b) f’każijiet fejn japplika l-paragrafu 4, id-dikjarazzjoni perjodika għandha tkun
         ipprovduta għall-inqas darba fi 12-il xahar;

         (c) meta l-ftehim bejn kumpanija tal-investiment u klijent mhux professjonali għal
         servizz ta’ ġestjoni tal-portafoll jawtorizza portafoll karatterizzat b’effett ta’ stimolu,
         id-dikjarazzjoni perjodika għandha tkun ipprovduta mill-inqas darba f’xahar.

Kumpaniji tal-investiment għandhom jinfurmaw lil klijenti mhux professjonali li għandhom
id-dritt jagħmlu talbiet għall-finijiet tal-punt (a).

Madankollu, l-eċċezzjoni prevista fil-punt (b) ma għandhiex tapplika fil-każ ta’
tranżazzjonijiet fi strumenti finanzjarji koperti mill-Artikolu 4(1)(18)(c) ta’, jew xi wieħed
mill-punti 4 sa 10 tat-Taqsima C fl-Anness I mad-Direttiva 2004/39/KE.

4. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li l-kumpaniji tal-investiment, f’każijiet meta l-klijent
jagħżel li jirċievi informazzjoni dwar tranżazzjonijiet eżegwiti fuq bażi ta’ tranżazzjoni bi
tranżazzjoni, jipprovdu minnufih lill-klijent, hekk kif tkun eżegwita t-tranżazzjoni mill-
ġestitur tal-portafoll, bl-informazzjoni essenzjali li tikkonċerna dik it-tranżazzjoni f’mezz
permanenti.

Meta l-klijent konċernat ikun klijent mhux professjonali, il-kumpanija tal-investiment
għandha tibgħatlu avviż li jikkonferma t-tranżazzjoni u li tikkontjeni l-informazzjoni
msemmija fl-Artikolu 40(4) sa mhux iktar tard mill-ewwel jum tax-xogħol wara dik l-
eżekuzzjoni jew, jekk il-konferma tkun riċevuta mill-kumpanija tal-investiment minn parti
terza, sa mhux iktar tard mill-ewwel jum tax-xogħol wara l-irċevuta tal-konferma mill-parti
terza.

It-tieni subparagrafu ma għandux japplika meta l-konferma tikkontjeni l-istess informazzjoni
bħal konferma li għandha tintbagħat minnufih lill-klijent mhux professjonali minn persuna
oħra.

                                            Artikolu 42

                         (l-Artikolu 19(8) tad-Direttiva 2004/39/KE)

 Obbligi addizzjonali ta’ rappurtaġġ għall-ġestjoni tal-portafoll jew tranżazzjonijiet ta'
                               obbligazzjoni kontinġenti

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li meta kumpaniji tal-investiment jipprovdu
tranżazzjonijiet ta’ ġestjoni tal-portafoll għal klijenti mhux professjonali jew joperaw kontijiet
ta’ klijenti mhux professjonali li jinkludu pożizzjoni miftuħa mhux koperta fuq tranżazzjoni
ta' obbligazzjoni kontinġenti, jirrappurtaw ukoll lill-klijent mhux professjonali kull telf li
jaqbeż xi limitu determinat minn qabel, miftiehem bejn il-kumpanija u l-klijent, sa mhux iktar
tard minn tmiem il-jum tax-xogħol li fih jinqabeż il-limitu jew, f’każ fejn il-limitu jinqabeż
f’jum li ma jkunx jum tax-xogħol, f’egħluq il-jum tax-xogħol li jmiss.

                                            Artikolu 43

                         (l-Artikolu 19(8) tad-Direttiva 2004/39/KE)
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                         517

             Dikjarazzjonijiet għal strumenti finanzjarji jew fondi tal-klijenti

1. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment li jkollhom strumenti
finanzjarji jew fondi tal-klijenti jibagħtu għall-inqas darba f’sena, lil kull klijent li għalih
iżommu strumenti finanzjarji jew fondi, dikjarazzjoni f’mezz permanenti ta’ dawk l-
istrumenti finanzjarji jew ta’ dawk il-fondi sakemm din id-dikjarazzjoni ma tkunx ġiet
ipprovduta f’xi dikjarazzjoni perjodika oħra.

L-ewwel subparagrafu ma għandux japplika għal istituzzjoni ta’ kreditu awtorizzata taħt id-
Direttiva 2000/12/KE fejn jidħlu depożiti fis-sens ta’ dik id-Direttiva miżmuma minn dik l-
istituzzjoni.

2. Id-dikjarazzjoni ta’ assi tal-klijenti msemmija fil-paragrafu 1 għandha tinkludi l-
informazzjoni li ġejja:

         (a) dettalji tal-istrumenti finanzjarji jew tal-fondi kollha miżmuma mill-kumpanija
         tal-investiment għall-klijent fl-aħħar tal-perjodu kopert mid-dikjarazzjoni;

         (b) sa fejn kull strument finanzjarju jew fond tal-klijent kien is-suġġett ta’
         tranżazzjonijiet ta’ finanzjament tat-titoli;

         (c) l-entità ta’ kull benefiċċju li jirriżulta għall-klijent permezz tal-parteċipazzjoni fi
         tranżazzjonijiet ta' finanzjament tat-titoli, u l-bażi li fuqha rriżulta l-benefiċċju.

F’każijiet fejn il-portafoll ta’ klijent jinkludi l-qligħ minn tranżazzjoni waħda jew iżjed mhux
issaldati, l-informazzjoni msemmija fil-punt (a) tista’ jew tkun ibbażata fuq id-data tan-
negozjati jew fuq id-data tar-regolament, sakemm dik l-istess bażi tkun applikata b’mod
konsistenti għall-informazzjoni kollha ta’ dan it-tip fid-dikjarazzjoni.

3. L-Istati Membri għandhom jippermettu lil kumpaniji tal-investiment li jżommu strumenti
finanzjarji jew fondi u li jwettqu s-servizz ta’ ġestjoni tal-portafoll għal klijent jinkludu
dikjarazzjoni ta’ beni tal-klijenti msemmija fil-paragrafu 1 fid-dikjarazzjoni perjodika li
tipprovdi lil dak il-klijent skont l-Artikolu 41(1).

                                         TAQSIMA 5

                      EŻEKUZZJONI BL-AĦJAR KUNDIZZJONIJIET

                                            Artikolu 44

                     (l-Artikoli 21(1) u 19(1) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                                Il-kriterji tal-aħjar eżekuzzjoni

1. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, meta jeżegwixxu ordnijiet tal-klijenti, kumpaniji
tal-investiment iqisu l-kriterji li ġejjin biex jiddeterminaw l-importanza relattiva tal-fatturi
msemmija fl-Artikolu 21(1) tad-Direttiva 2004/39/KE:
 ---pagebreak--- 518               MT              Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                    17.12.2008

          (a) il-karatteristiċi tal-klijent inkluża l-kategorizzazzjoni tal-klijent bħala klijent
          mhux professjonali jew klijent professjonali;

          (b) il-karatteristiċi tal-ordni tal-klijent;

          (c) il-karatteristiċi tal-istrumenti finanzjarji li jkunu s-suġġett ta’ dik l-ordni;

          (d) il-karatteristiċi tal-postijiet ta’ eżeguzzjoni li dik l-ordni tista’ tkun diretta lejhom.

Għall-finijiet ta’ dan l-Artikolu u l-Artikolu, ‘post ta’ eżekuzzjoni’ jfisser suq regolat, MTF
(sistema multilaterali ta’ negozjati), internalizzatur sistematiku, jew kreatur tas-suq jew
fornitur ieħor ta’ likwidità jew entità li twettaq funzjoni f’pajjiż terz simili għall-funzjonijiet
imwettqa minn xi wieħed minn dawn ta’ qabel.

2. Kumpanija tal-investiment tissodisfa l-obbligu tagħha taħt l-Artikolu 21(1) tad-Direttiva
2004/39/KE li tieħu l-passi raġjonevoli kollha biex tottjeni l-aħjar riżultat possibbli għal
klijent sa fejn teżegwixxi ordni jew aspett speċifiku ta’ ordni fuq istruzzjonijiet speċifiċi mill-
klijent li jirrelataw għall-ordni jew għall-aspett speċifiku tal-ordni.

3. Meta kumpanija tal-investiment teżegwixxi ordni għan-nom ta’ klijent mhux professjonali,
l-aħjar riżultat possibbli għandu jkun determinat f’termini tal-konsiderazzjoni totali, li
tirrappreżenta l-prezz tal-istrument finanzjarju u l-ispejjeż li jirrelataw għall-eżekuzzjoni, li
għandhom jinkludu l-ispejjeż kollha tal-klijent li huma relatati direttament għall-eżekuzzjoni
tal-ordni, inklużi tariffi għall-post tal-eżekuzzjoni, tariffi għall-kumpens u għar-regolament u
xi tariffi oħra mħallsa lil partijiet terzi involuti fl-eżeguzzjoni tal-ordni.

Għall-finijiet tal-aħjar eżeguzzjoni meta jkun hemm iktar minn post wieħed li jkun qiegħed
jikkompeti biex jeżegwixxi ordni għal strument finanzjarju, sabiex ikunu vvalutati u
pparagunati r-riżultati, għall-klijent, li probabbli li jintlaħħqu permezz tal-eżeguzzjoni tal-
ordni f’kull wieħed mill-postijiet ta’ eżeguzzjoni elenkati fil-politika għall-eżekuzzjoni tal-
ordni tal-kumpanija li kapaċi teżegwixxi dik l-ordni l-kommissjonijiet u l-ispejjeż tal-
kumpanija stess biex teżegwixxi l-ordni għandhom jitqiesu f’dik il-valutazzjoni.

4. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment ma jibnux jew jitolbu l-
kommissjonijiet tagħhom b’tali mod li joħolqu diskriminazzjoni inġusta bejn postijiet tal-
eżeguzzjoni.

5. Qabel l-1 ta’ Novembru 2008 il-Kummissjoni għandha tippreżenta rapport lill-Parlament
Ewropew u lill-Kunsill dwar id-disponibbiltà, il-paragunabbiltà u l-konsolidazzjoni ta’
informazzjoni li tikkonċerna l-kwalità ta’ eżeguzzjoni ta’ diversi postijiet ta’ eżeguzzjoni.

                                               Artikolu 45

                           (l-Artikolu 19(1) tad-Direttiva 2004/39/KE)

      Id-dmir ta’ kumpaniji tal-investiment li jwettqu ġestjoni tal-portafoll u jirċievu u
                jibagħtu l-ordnijiet għal azzjoni fl-aħjar interessi tal-klijent

1. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment, meta jipprovdu s-servizz
għall-ġestjoni tal-portafoll, jikkonformaw mal-obbligu taħt l-Artikolu 19(1) tad-Direttiva
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       519

2004/39/KE li jaġixxu skont l-aħjar interessi tal-klijenti tagħhom meta jagħmlu ordnijiet ma’
entitajiet oħra għall-eżekuzzjoni li jirriżultaw minn deċiżjonijiet mill-kumpanija tal-
investiment li titratta strumenti finanzjarji għan-nom tal-klijent tagħha.

2. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment, meta jipprovdu s-servizz
biex jirċievu u jibagħtu ordnijiet, jikkonformaw mal-obbligu taħt l-Artikolu 19(1) tad-
Direttiva 2004/39/KE li jaġixxu skont l-aħjar interessi tal-klijenti tagħhom meta jibagħtu
ordnijiet tal-klijenti lil entitajiet oħra għal eżekuzzjoni.

3. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, sabiex jikkonformaw mal-paragrafi 1 jew 2,
kumpaniji tal-investiment jaddottaw l-azzjonijiet imsemmija fil-paragrafi 4 sa 6.

4. Il-Kumpaniji tal-investiment għandhom jieħdu l-passi raġjonevoli kollha biex jottjenu l-
aħjar riżultat possibbli għall-klijenti tagħhom b’kont meħud tal-fatturi msemmija fl-Artikolu
21(1) tad-Direttiva 2004/39/KE. L-importanza relattiva ta’ dawn il-fatturi għandha tkun
determinata b’referenza għall-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 44(1) u, għal klijenti mhux
professjonali, għar-rekwiżit taħt l-Artikolu 44(3).

Kumpanija tal-investiment tissodisfa l-obbligi tagħha taħt il-paragrafu 1 jew 2, u mhijiex
meħtieġa tieħu l-passi msemmija f’dan il-paragrafu, sa fejn issegwi istruzzjonijiet speċifiċi
mill-klijent tagħha meta tagħmel ordni ma’, jew tibgħat ordni lil, entità oħra għal eżekuzzjoni.

5. Kumpaniji tal-investiment għandhom jistabbilixxu u jimplimentaw politika li
tippermettilhom jikkonformaw mal-obbligu fil-paragrafu 4. Il-politika għandha tidentifika,
fir-rigward ta’ kull klassi ta’ strumenti, l-entitajiet li magħhom isiru l-ordnijiet jew li lilhom
il-kumpanija tal-investiment tibgħat l-ordnijiet għal eżekuzzjoni. L-entitajiet identifikati
għandu jkollhom arranġamenti ta’ eżekuzzjoni li jippermettu lil kumpanija tal-investiment
tikkonforma mal-obbligi tagħha taħt dan l-Artikolu meta tagħmel jew tibgħat ordnijiet lil dik
l-entità għal eżekuzzjoni.

Kumpaniji tal-investiment għandhom jipprovdu informazzjoni addattata lill-klijenti tagħhom
dwar il-politika stabbilita skont dan il-paragrafu.

6. Kumpaniji tal-investiment għandhom jagħmlu monitoraġġ fuq bażi regolari tal-effikaċja
tal-politika stabbilita skont il-paragrafu 5 u, b’mod partikolari, il-kwalità ta’ eżekuzzjoni tal-
entitajiet identifikati f’dik il-politika u, meta addattat, jikkoreġu xi nuqqasijiet.

Barra minn hekk, il-kumpaniji tal-investiment għandhom jirrevedu l-politika kull sena. Din ir-
reviżjoni għandha titwettaq ukoll kull meta jkun hemm xi bidla materjali li teffettwa l-
kapaċità tal-kumpanija li tkompli tottjeni l-aħjar riżultat possibbli għall-klijenti tagħha.

7. Dan l-Artikolu ma għandux japplika meta l-kumpanija tal-investiment li tipprovdi s-servizz
ta’ ġestjoni tal-portafoll u/jew ta’ riċevuta u komunikazzjoni ta’ ordnijiet teżegwixxi wkoll l-
ordnijiet riċevuti jew id-deċiżjonijiet biex titratta għan-nom tal-portafoll tal-klijent tagħha.
F’dawk il-każijiet japplika l-Artikolu 21 tad-Direttiva 2004/39/KE.

                                            Artikolu 46

                      (l-Artikolu 21(3) u (4) tad-Direttiva 2004/39/KE)
 ---pagebreak--- 520             MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                17.12.2008

                                  Il-politika ta’ eżekuzzjoni

1. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li kumpaniji tal-investiment jirrevedu kull sena l-
politika ta’ eżekuzzjoni stabbilita skont l-Artikolu 21(2) tad-Direttiva 2004/39/KE, kif ukoll l-
arranġamenti tagħhom għall-eżekuzzjoni ta’ ordnijiet.

Din ir-reviżjoni għandha ssir ukoll kull meta jkun hemm bidla materjali li teffettwa l-kapaċità
tal-kumpanija li tkompli tottjeni l-aħjar riżultat possibbli għall-eżekuzzjoni tal-ordnijiet tal-
klijenti tagħha fuq bażi konsistenti bl-użu tal-postijiet inklużi fil-politika ta’ eżekuzzjoni
tagħha.

2. Kumpaniji tal-investiment għandhom jipprovdu lil klijenti mhux professjonali bid-dettalji li
ġejjin dwar il-politika ta’ eżekuzzjoni tagħhom fi żmien tajjeb qabel ma jingħata s-servizz:

         (a) indikazzjoni tal-importanza relattiva li l-kumpanija tal-investiment tagħti, skont
         il-kriterji speċifikati fl-Artikolu 44(1), lill-fatturi msemmija fl-Artikolu 21(1) tad-
         Direttiva 2004/39/KE, jew il-proċess li permezz tiegħu il-kumpanija tiddetermina l-
         importanza relattiva ta’ dawk il-fatturi;

         (b) lista tal-postijiet ta’ eżekuzzjoni li l-kumpanija tiddependi b’mod sinifikanti
         fuqhom f’li jissodisfaw l-obbligu tagħha li jieħdu l-passi raġjonevoli kollha biex
         jottjenu fuq bażi konsistenti l-aħjar riżultat possibbli għall-eżekuzzjoni ta’ ordnijiet
         tal-klijenti;

         (c) twissija ċara u prominenti li kull istruzzjoni speċifika minn klijent tista’
         tipprevjeni lill-kumpanija milli tieħu l-passi li ħasbet u implimentat fil-politika ta’
         eżekuzzjoni tagħha biex tottjeni l-aħjar riżultat possibbli għall-eżekuzzjoni ta’ dawk
         l-ordnijiet fir-rigward tal-elementi koperti minn dawk l-istruzzjonijiet.

Dik l-informazzjoni għandha tkun ipprovduta f’mezz permanenti, jew permezz ta’ sit web
(meta dan ma jikkostitwix mezz permanenti) sakemm il-kundizzjonijiet speċifikati fl-Artikolu
3(2) ikunu sodisfatti.

                                         TAQSIMA 6

                      IL-ĠESTJONI TAL-ORDNIJIET TAL-KLIJENTI

                                            Artikolu 47

                     (l-Artikoli 22(1) u 19(1) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                                       Prinċipji ġenerali

1. L-Istati Membri għandhom jieħtieġu li l-kumpaniji tal-investiment jissodisfaw il-
kundizzjonijiet li ġejjin meta jwettqu ordnijiet tal-klijenti:

         (a) għandhom jiżguraw li ordnijiet eżegwiti għan-nom ta’ klijenti huma rreġistrati u
         allokati minnufih u b’mod preċiż;
 ---pagebreak--- 17.12.2008       MT            Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      521

         (b) għandhom iwettqu xort’oħra ordnijiet tal-klijenti paragunabbli b’mod sekwenzjali
         u minnufih sakemm karatteristiċi tal-ordni jew kundizzjonijiet prevalenti tas-suq ma
         jagħmlux dan mhux prattiku, jew l-interessi tal-klijent ma jkunux jeħtieġu xort’oħra;

         (c) għandhom jinfurmaw lil klijent mhux professjonali b’kull diffikoltà materjali
         rilevanti għat-twettieq tajjeb ta’ ordnijiet hekk kif ikunu konxji mid-diffikultà.

2. Meta kumpanija tal-investiment tkun responsabbli biex tikkontrolla jew tirranġa r-
regolament ta’ ordni eżegwita, għandha tieħu l-passi raġjonevoli kollha biex tiżgura li kull
strument finanzjarju tal-klijent jew kull fond tal-klijent riċevut b’regolament ta’ dik l-ordni
eżegwita jkunu trasferiti minnufih u kif suppost għall-kont tal-klijent xieraq.

3. Kumpanija tal-investiment ma għandhiex tagħmel użu ħażin minn informazzjoni li tirrelata
għal ordnijiet tal-klijenti pendenti, u għandha tieħu l-passi raġjonevoli kollha biex tipprevjeni
l-użu ħażin ta’ din l-informazzjoni mill-persuni rilevanti tagħha.

                                            Artikolu 48

                      (l-Artikoli 22(1) u 19(1) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                        L-aggregazzjoni u l-allokazzjoni tal-ordnijiet

1. L-Istati Membri ma għandhomx jippremettu lil kumpaniji tal-investiment iwettqu ordni ta’
klijent jew tranżazzjoni għan-nom ta' klijent f’aggregazzjoni ma’ klijent ieħor sakemm ma
jkunux issodisfati l-kundizzjonijiet li ġejjin:

         (a) ma għandux ikun possibbli li l-aggregazzjoni ta’ ordnijiet u tranżazzjonijiet
         taħdem b’mod ġenerali għall-iżvantaġġ ta’ xi klijent li l-ordni tiegħu għandha tkun
         aggregata;

         (b) għandu jkun żvelat lil kull klijent li l-ordni tiegħu għandha tkun aggregata li l-
         aggregazzjoni tista’ taħdem għall-iżvantaġġ tiegħu fir-rigward ta’ ordni partikolari;

         (c) għandha tkun stabbilita u implimentata b’mod effettiv politika ta’ assenjazzjoni
         ta’ ordnijiet, li tipprovdi f’termini preċiżi biżżejjed għall-allokazzjoni ġusta ta’
         ordnijiet u tranżazzjonijiet aggregati, inkluż kif il-volum u l-prezz ta’ ordnijiet
         jiddetermina allokazzjonijiet u t-trattament ta’ eżekuzzjonijiet parzjali.

2. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li meta kumpanija tal-investiment taggrega ordni ma’
ordni ta’ klijent wieħed jew iżjed u l-ordni aggregata tkun parzjalment eżegwita, il-kummerċ
relatat ikun allokat skont il-politika ta’ assenzjazzjoni tal-ordnijiet tagħha.

                                            Artikolu 49

                      (l-Artikoli 22(1) u 19(1) tad-Direttiva 2004/39/KE)

             Aggregazzjoni u allokazzjoni ta’ tranżazzjonijiet għall-nom proprju
 ---pagebreak--- 522             MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                 17.12.2008

1. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kumpaniji tal-investiment li aggregaw
tranżazzjonijiet għall-nom proprju ma’ ordni ta’ klijent wieħed jew iżjed ma jallokawx il-
kummerċ relatat b’mod li jkun ta’ ħsara għal klijent.

2. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li, meta kumpanija tal-investiment taggrega ordni ta’
klijent ma’ tranżazzjoni għall-nom proprju u l-ordni aggregata tkun parzjalment eżegwita,
talloka l-kummerċ relatat lill-klijent qabel il-kumpanija.

Madankollu, jekk il-kumpanija tkun tista’ turi fuq bażi raġjonevoli li mingħajr il-
kombinazzjoni ma kinitx tkun tista’ twettaq l-ordni fuq termini daqshekk vantaġġużi, jew għal
kollox, tista’ talloka t-tranżazzjoni għan-nom proprju b’mod proporzjonali, skont il-politika
ta’ assenzjazzjoni ta’ ordnijiet tagħha msemmija fl-Artikolu 48(1)(c).

3. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment, bħala parti mill-politika
għall-assenzjazzjoni ta’ ordnijiet imsemmija fl-Artikolu 48(1)(c), idaħħlu fis-seħħ proċeduri
maħsuba biex jipprevjenu l-riallokazzjoni, b’mod li hu ta’ ħsara għall-klijent, ta’
tranżazzjonijiet għan-nom proprju li jkun eżegwit f’kombinazzjoni ma’ ordnijiet tal-klijenti.

                                         TAQSIMA 7

                              KONTROPARTIJIET ELIĠIBBLI

                                            Artikolu 50

                         (l-Artikolu 24(3) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                                   Kontropartijiet eliġibbli

1. L-Istati Membri jistgħu jirrikonoxxu impriża bħala kontroparti eliġibbli jekk dik l-impriża
taqa’ fil-kategorija ta’ klijenti li għandhom ikunu kkunsidrati klijenti professjonali skont il-
paragrafi 1, 2 u 3 tat-Taqsima I tal-Anness II mad-Direttiva 2004/39/KE, bl-esklużjoni ta’ kull
kategorija li tkun imsemmija b’mod espliċitu fl-Artikolu 24(2) ta’ dik id-Direttiva.

Fuq talba, Stati Membri jistgħu ukoll jirrikonoxxu bħala kontropartijiet eliġibbli impriżi li
jagqħu fil-kategorija ta’ klijenti li għandhom ikunu kkunsidrati bħala klijenti professjonali
skont it-Taqsima II tal-Anness II mad-Direttiva 2004/39/KE. F’dawn il-każijiet, madankollu,
l-impriża kkonċernata għandha tkun rikonoxxuta bħala kontroparti eliġibbli biss fir-rigward
tas-servizzi jew it-tranżazzjonijiet li għalihom tista’ tkun trattata bħala klijent professjonali.

2. Meta, skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 24(2) tad-Direttiva 2004/39/KE, kontroparti
eliġibbli titlob trattament bħala klijent li n-negozju tiegħu ma’ kumpanija tal-investiment hu
soġġett għall-Artikoli 19, 21 u 22 ta’ dik id-Direttiva, iżda ma titlobx espliċitament trattament
bħala klijent mhux professjonali, u l-kumpanija tal-investiment taqbel ma’ dik it-talba, il-
kumpanija għandha titratta lil dik il-kontroparti eliġibbli bħala klijent professjonali.

Madankollu, meta l-kontroparti eliġibbli titlob b’mod espliċitu trattament bħala klijent mhux
professjonali, għandhom japplikaw id-dispożizzjonijiet fir-rigward ta’ talbiet ta’ trattament
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        523

mhux professjonali speċifikati fit-tieni, fit-tielet u fir-raba’ subparagrafi tat-Taqsima I tal-
Anness II mad-Direttiva 2004/39/KE.

                                         TAQSIMA 8

                                  IR-REĠISTRAZZJONIJIET

                                            Artikolu 51

                         (l-Artikolu 13(6) tad-Direttiva 2004/39(KE)

                                     Iż-żamma tar-rekords

1. L-Istati Membri għandhom jeħtieġu li kumpaniji tal-investiment iżommu r-rekords kollha
meħtieġa taħt id-Direttiva 2004/39/KE u l-miżura ta’ implimentazzjoni tagħha għal perjodu
ta’ mill-inqas ħames snin.

Barra minn hekk, ir-rekords li jistabbilixxu d-drittijiet u l-obbligi rispettivi tal-kumpanija tal-
investiment u l-klijent taħt ftehim biex ikunu forniti servizzi, jew it-termini li fuqhom il-
kumpanija tipprovdi servizzi lill-klijent, għandhom jinżammu għal mill-inqas id-durata tar-
relazzjoni mal-klijent.

Madankollu, awtoritajiet kompetenti jistgħu, f’ċirkostanzi eċċezzjonali, jeħtieġu li kumpaniji
tal-investiment iżommu xi rekords jew ir-rekords kollha għall-perjodu itwal kif ġustifikat
min-natura tal-istrument jew tranżazzjoni, jekk dan ikun neċessarju biex l-awtorità tkun tista’
teżerċita l-funzjonijiet ta’ superviżjoni tagħha taħt id-Direttiva 2004/39/KE.

Wara t-terminazzjoni tal-awtorizzazzjoni ta’ kumpanija tal-investiment, l-Istati Membri jew l-
awtoritajiet kompetenti jistgħu jeħtieġu lill-kumpanija żżomm rekords sakemm jiskadi t-
terminu ta’ ħames snin meħtieġ taħt l-ewwel subparagrafu.

2. Ir-rekords għandhom jinżammu f’mezz li jippermetti l-ħażna ta’ informazzjoni b’mod
aċċessibbli għal referenza fil-ġejjieni mill-awtorità kompetenti, u f’dik il-forma u f’dak il-mod
li jkunu sodisfatti l-kundizzjonijiet li ġejjin:

         (a) l-awtorità kompetenti għandha tkun tista’ taċċesshom malajr u tikkostitwixxi
         mill-ġdid kull stadju prinċipali tal-ipproċessar ta’ kull tranżazzjoni;

         (b) għandu jkun possibbli li xi korrezzjonijiet jew emendi oħra, u l-kontenut tar-
         rekords qabel dawn il-korrezzjonijiet jew emendi, ikunu aċċertati faċilment;

         (c) ma għandux ikun possibbli li r-rekords ikunu xort’oħra manipulati jew mibdula.

3. L-awtorità kompetenti ta’ kull Stat Membru għandha tfassal u żżomm lista tar-rekords
minimi li kumpaniji tal-investiment huma meħtieġa jżommu taħt id-Direttiva 2004/39/KE u l-
miżuri ta’ implimentazzjoni tagħha.

4. Obbligi għaż-żamma ta’ rekords taħt id-Direttiva 2004/39/KE u f’din id-Direttiva huma
mingħajr preġudizzju għad-dritt ta’ Stati Membri li jimponu obbligi fuq kumpaniji tal-
 ---pagebreak--- 524            MT            Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea              17.12.2008

investiment fejn tidħol ir-reġistrazzjoni ta’ konverżazzjonijiet fuq it-telefon jew
komunikazzjonijiet elettroniċi li jinvolvu ordnijiet tal-klijenti.

5. Qabel il-31 ta’ Diċembru 2009, il-Kummissjoni għandha, fid-dawl ta’ diskussjonijiet mal-
Kumitat Ewropew tar-Regolaturi tas-Swieq ta’ Titoli ta’ Sigurtà, tirrapporta lill-Parlament
Ewropew u lill-Kunsill dwar l-addattabilità kontinwa tad-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 4.

                                       TAQSIMA 9

        TERMINI DEFINITI GĦALL-FINIJIET TAD-DIRETTIVA 2004/39/KE

                                          Artikolu 52

                       (l-Artikolu 4(1)(4) tad-Direttiva 2004/39/KE)

                             Il-konsulenza dwar l-investiment

Għall-finijiet tad-definizzjoni ‘konsulenza dwar l-investiment’ fl-Artikolu 4(1)(4) tad-
Direttiva 2004/39/KE, rakkomandazzjoni personali hija rakkomandazzjoni li ssir lil persuna
fil-kapaċità tagħha bħala investitur jew investitur potenzjali, jew fil-kapaċità tagħha bħala
aġent għal investitur jew investitur potenzjali.

Dik ir-rakkomandazzjoni għandha tkun ippreżentata bħala addattata għal dik il-persuna, jew
għandha tkun ibbażata fuq konsiderazzjoni taċ-ċirkostanzi ta’ dik il-persuna, u għandha
tikkostitwixxi rakkomandazzjoni biex jittieħdu l-passi li ġejjin:

        (a) ix-xiri, il-bejgħ, l-abbonament, l-iskambju, ir-rimbors, iż-żamma jew is-
        sottoskrizzjoni ta’ strument finanzjarju partikolari;

        (b) l-eżerċizzju jew in-nuqqas ta’ eżerċizzju ta’ xi dritt mogħti minn strument
        finanzjarju partikolari għal xiri, bejgħ, abbonament, skambju, jew rimbors ta’
        strument finanzjarju.

Rakkomandazzjoni mhijiex rakkomandazzjoni personali jekk toħroġ esklussivament permezz
ta’ kanali ta’ distribuzzjoni jew tkun destinata għall-pubbliku.

                                     KAPITOLU IV

                          DISPOŻIZZJONIJIET FINALI

                                          Artikolu 53

                                      It-traspożizzjoni

1. L-Istati Membri għandhom jaddattaw u jippubblikaw, sa mhux iktar tard mill-31 ta’ Jannar
2007, il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi neċessarji sabiex
 ---pagebreak--- 17.12.2008      MT             Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                    525

jikkonformaw ma’ din id-Direttiva. Għandhom jikkomunikaw minnufih lill-Kummissjoni t-
test ta’ dawk id-dispożizzjonijiet u tabella ta’ korrelazzjoni bejn dawk id-dispożizzjonijiet u
din id-Direttiva.

2. L-Istati Membri għandhom japplikaw dawk id-dispożizzjonijiet mill-1 ta’ Novembru 2007.

3. Meta l-Istati Membri jaddottaw dawk id-dispożizzjonijiet, għandu jkollhom referenza għal
din id-Direttiva jew ikollhom magħhom din ir-referenza fl-okkażjoni tal-pubblikazzjoni
uffiċjali tagħhom. L-Istati Membri għandhom jiddeterminaw kif għandha ssir din ir-referenza.

4. L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni t-test tad-dispożizzjonijiet
ewlenija ta’ liġi nazzjonali li huma jaddottaw fil-qasam kopert minn din id-Direttiva.

                                            Artikolu 54

                                        Id-dħul fis-seħħ

Din id-Direttiva għandha tidħol fis-seħħ fl-20 jum wara l-pubblikazzjoni tagħha f'Il-Ġurnal
Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.

                                            Artikolu 55

                                         Id-destinatarji

Din id-Direttiva hija indirizzata għall-Istati Membri.

Magħmul fi Brussell, nhar l-10 ta’ Awwissu 2006.

Għall-Kummissjoni
Charlie McCREEVY
Membru tal-Kummissjoni