               AN COIMISIÚN EORPACH
            An Bhruiséil,23.5.2022
            COM(2022) 619 final

            Moladh le haghaidh
            MOLADH ÓN gCOMHAIRLE
            maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Laitvia agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Laitvia
            {SWD(2022) 619 final} - {SWD(2022) 640 final}

               Moladh le haghaidh

               MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

               maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Laitvia agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Laitvia

               TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

               Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

               Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú, a neartú
                  1
               , agus go háirithe Airteagal 5(2) de,

               Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

               Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

               Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Beartas Eacnamaíoch,

               De bharr an mhéid seo a leanas:

               (1)Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
                  2
                lena mbunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, tháinig sé i bhfeidhm 19 Feabhra 2021. Is rud é an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a chuireann tacaíocht airgeadais ar fáil le haghaidh chur chun feidhme athchóirithe agus infheistíochta, arb é atá i gceist leis spreagadh airgeadais a mhaoiníonn an tAontas. Cuidíonn sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe atá inbhuanaithe agus a spreagann fás agus infheistíocht, go háirithe chun an t‑aistriú digiteach agus glas a chur chun cinn, agus neartaíonn sé athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Rinneadh uasmhéid na ranníocaíochta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnamh agus Athléimneachta a nuashonrú an [XX] Meitheamh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

               (2)An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sé aird chuí ar an ngealltanas comhpháirteach athdhearbhaithe ón gCruinniú Mullaigh Sóisialta in Porto i mí na Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta arna fhógairt ag Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Laitvia mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn‑athbhreithniú
                  3
                ag teastáil ina leith. An dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro, moladh a ghlac an Chomhairle an 5 Aibreán 2022, chomh maith le togra le haghaidh Thuarascáil Chomhpháirteach 2022 ar Fhostaíocht ina ndearnadh anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte do Bheartas Fostaíochta agus phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, togra a ghlac an Chomhairle an 14 Márta 2022.

               (3)Tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch i ngeall ar ionradh na Rúise ar an Úcráin i ndiaidh na paindéime domhanda. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú trí phraghsanna níos airde fuinnimh agus bia agus trí ionchais fáis níos laige. Is iad na teaghlaigh leochaileacha atá i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol bochtaineachta fuinnimh is mó atá thíos leis na praghsanna fuinnimh níos airde. Ina theannta sin, tá sruth daoine isteach san Aontas nach bhfacthas a leithéid riamh agus iad ag teitheadh ón Úcráin. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, tionscnaíodh an Treoir um Chosaint Shealadach
                  4
                den chéad uair, rud a thug an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas mar aon le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar an margadh saothair, agus ar chúram sláinte, tithíocht agus leas sóisialta do dhaoine easáitithe ón Úcráin.

               (4)Agus aird á tabhairt ar an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa, atosaíonn an Seimeastar Eorpach a chomhordú ginearálta maidir le beartas eacnamaíoch agus fostaíochta in 2022, agus é á fhorbairt i gcomhréir le riachtanais cur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta mar a leagtar amach i Suirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun na tosaíochtaí beartais faoin Seimeastar Eorpach a chur i gcrích, ós rud é go dtugann na pleananna aghaidh ar na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthrialla Sheimeastar 2019 agus 2020 nó ar fhothacar suntasach díobh. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 chomh ábhartha céanna fós maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n‑athbhreithniú, arna nuashonrú nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, i dteannta aon mholadh tírshonrach a eisíodh suas go dtí dáta tíolactha an phlean mhodhnaithe.

               (5)Tá an Clásal Éalaithe Ginearálta gníomhach ó Mhárta 2020
                  5
               . Ina Theachtaireacht an 3 Márta 2021
                  6
               , leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh‑ghéarchéime (deireadh‑2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

               (6)I gcomhréir leis an gcur chuige sa tuairim ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 maidir le Clár Cobhsaíochta 2021, is fearr an seasamh fioscach a thomhas mar an t‑athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim), cé is moite de bhearta éigeandála sealadacha a bhaineann le COVID-19 ach lena n‑áirítear caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh‑inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht agus ó chistí eile de chuid an Aontais, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach
                  7
               . Agus níos faide ná an seasamh fioscach foriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do ghnóthú inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid atá tagtha ar an gcaiteachas príomha reatha atá maoinithe go náisiúnta
                  8
                (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

               (7)An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún Teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023, a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin
                  9
               . Thug an Coimisiún dá aire go mbeadh sé iomchuí in 2023, bunaithe ar an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020-2022 go seasamh chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D‘fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 ar fud na mBallstát agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n‑athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina Sheimeastar pacáiste earraigh a bheidh ann i ndeireadh mhí na Bealtaine 2022.

               (8)Maidir leis an treoir fhioscach a cuireadh ar fáil an 2 Márta 2022, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t‑ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid leis an réamhaisnéis geimhridh. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair an aistrithe ghlais agus dhigitigh agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha; ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, agus ní mór idirdhealú a dhéanamh idir tíortha ag brath ar a staid fhioscach agus eacnamaíoch, lena n‑áirítear maidir le neamhchosaint na ndaoine easáitithe ón Úcráin don ghéarchéim agus do rabharta daoine easáitithe ón Úcráin.

               (9)An 30 Aibreán 2021, chuir an Laitvia a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Laitvia
                  10
               . Tá scaoileadh na dtráthchodanna coinníollach ar chinneadh ón gCoimisiún a ghlactar i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh go bhfuil na clocha míle agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle comhlíonta go sásúil ag an Laitvia. Tuigtear gurb é atá i gceist le comhlíonadh sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin.

               (10)An 22 Aibreán 2022, chuir an Laitvia a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 isteach agus, an 26 Aibreán 2022, a Clár Cobhsaíochta 2022 i gcomhréir leis an spriocdháta atá leagtha síos in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Chun na naisc eatarthu a chur san áireamh, rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, is léiriú é Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú ar thuairisciú leathbhliantúil na Laitvia ar an dul chun cinn atá déanta ó thaobh a phlean téarnaimh agus athléimneachta a bhaint amach.

               (11)D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 le haghaidh na Laitvia
                  11
                an 23 Bealtaine 2022. Rinne sí measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an Laitvia maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tír-shonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, in 2020 agus in 2021, agus thug sí dá haire an cur chun feidhme a rinne an Laitvia maidir leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, ag cur leis an Scórchlár don Téarnamh agus don Athléimneacht. Ar bhonn na hanailíse sin, sa tuarascáil tíre, sainaithníodh bearnaí i ndáil leis na ndúshláin sin nár tugadh aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, sin nó nár tugadh aghaidh orthu ach go páirteach, mar aon le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n‑áirítear iad siúd is toradh ar ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar dhul chun cinn na Laitvia ó thaobh Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ó thaobh spriocanna ceannlíne AE maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, mar aon le dul chun cinn i dtreo Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

               (12)An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) CFAE. Pléadh staid bhuiséadach na Laitvia sa tuarascáil sin, ós rud é go raibh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 os cionn 3 % de luach tagartha an Chonartha maidir le OTI. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir leis an Teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar a ábhartha a bheadh sé nósanna imeachta maidir le heasnamh iomarcach a oscailt san fhómhar 2022.

               (13)An 20 Iúil 2020, mhol an Chomhairle don Laitvia na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal ginearálta éalaithe, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar an bpaindéim, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin don Laitvia beartais fhioscacha a shaothrú, nuair a bheidh dálaí eacnamaíocha ann, arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht an fhiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, bunaithe ar shonraí a bhailíochtaigh Eurostat, laghdaigh easnamh ginearálta rialtas na Laitvia ó 4.5 % den OTI in 2020 go 7.3 % in 2021. Thacaigh freagairt na Laitvia maidir leis an mbeartas fioscach leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus mhéadaigh bearta sealadacha tacaíochta éigeandála ó 2.8 % de OTI in 2020 go 5.8 % in 2021. Tá na bearta a rinne an Laitvia in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach den chuid is mó nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, is é sin go príomha laghdú ar an ráta ranníocaíochta slándála sóisialta, méadú ar an tairseach le haghaidh liúntais cánach ioncaim phearsanta, méadú ar phá do phearsanra míochaine agus do mhúinteoirí chomh maith le méadú ar na sochair shóisialta íosta. Bunaithe ar shonraí a bhailíochtaigh Eurostat, ba ionann fiachas ginearálta an rialtais agus 44.8 % den OTI in 2021.

               (14)Tá an cás maicreacnamaíoch atá ina bhuntaca leis na réamh‑mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réalaíoch in 2022 agus tá sé faichilleach ina dhiaidh sin. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 2.1 % in 2022 agus 2.5 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír den chineál céanna 2.0 % ar OTI in 2022 agus fás ruainne beag níos airde 2.9 % in 2023, mar gheall ar ionchas níos dearfaí don tomhaltas príobháideach agus d’onnmhairí den chuid is mó. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an Rialtas ag súil go bhfanfaidh an t‑easnamh ceannlíne ag 6.5 % de OTI in 2022 agus go laghdófar é go 2.8 % in 2023. Den chuid is mó, is léiriú é an t‑easnamh mór in 2022 ar bhearta atá san áireamh i mbuiséad 2022, eadhon méadú ar an liúntas cánach ioncaim, pacáiste infheistíochta measartha mór agus méadú ar phá d’fhostaithe i réimse an chúraim sláinte, an taobh istigh agus an oideachais. Thairis sin, le tacaíocht leathan rialtais do theaghlaigh agus do chuideachtaí chun an t‑ardú i bpraghsanna fuinnimh a mhaolú, chomh maith le fás níos moille ar ioncam cánach a thuartar mar gheall ar an tionchar diúltach ar an ngeilleagar ó ionradh na Rúise ar an Úcráin, beidh an t‑easnamh ardaithe i gcónaí, in ainneoin go bhfuil an tacaíocht COVID-19 don gheilleagar i bhfad níos ísle in 2022 ná in 2021. De réir an Chláir, meastar go dtiocfaidh méadú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 45.7 % in 2022, agus laghdú go 45.2 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 7.2 % den OTI agus 3.0 % faoi seach.  Tá sé sin níos airde ná an t‑easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022, go príomha mar gheall ar bhearta breise beartais a áirítear sa réamhaisnéis ón gCoimisiún, eadhon cúlchistí slándála náisiúnta don soláthar fuinnimh a chruthú i gcomhréir le leasuithe a rinneadh le déanaí ar an Dlí Fuinnimh (tionchar fioscach measta 0.6 % den OTI in 2022). Fógraíodh cruthú na gcúlchistí ar bhealach inchreidte, ach ní raibh eolas air tráth ullmhúcháin an Chláir Chobhsaíochta. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas idir fiachas ginearálta an rialtais ghinearálta agus OTI 47.0 % in 2022 agus 46.5 % in 2023 níos airde ná réamh‑mheastacháin don chlár Cobhsaíochta. Tá an difríocht sin ann mar gheall ar réamh‑mheastachán easnaimh níos airde agus réamhaisnéis níos ísle den OTI ainmniúil.

               Bunaithe ar réamhaisnéis earrach 2022 ón gCoimisiún, meastar go mbeidh fás aschuir ionchasach meántéarmach (meán 10 bliana) ag 2.3 %. Mar sin féin, ní áirítear leis an meastachán sin tionchar na n‑athchóirithe atá mar chuid den Phlean don Téarnamh agus don Athléimneacht agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Laitvia.

               (15)In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha tacaíochta éigeandála ó 5.2 % d’OTI in 2021 go 0.8 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, rud a mheastar i réamhaisnéis earrach 2022 ón gCoimisiún ag 0.9 % de OTI in 2022 agus a cuireadh deireadh leo de réir a chéile in 2023
                  12
               . Is éard atá sna bearta sin, den chuid is mó, teorainneacha praghsanna ar phraghsanna fuinnimh do theaghlaigh agus d’fhiontraithe, cumhdach iomlán d’fho-chomhpháirteanna áirithe de tharaifí leictreachais ón stát, chomh maith le tacaíocht do ghrúpaí sóisialta ar leith agus do theaghlaigh is boichte. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfuil praghsanna fuinnimh fós ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe na teorainneacha ginearálta praghsanna ar phraghsanna fuinnimh. Tá tionchar freisin ar an easnamh rialtais ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin, atá tuartha i réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0.1 % de OTI in 2022 agus in 2023
                  13
               , chomh maith leis an gcostas méadaithe 0.1 % de OTI ar chaiteachas cosanta in 2023.

               (16)An 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an Laitvia
                  14
                seasamh fioscach tacúil in 2022, lena n‑áirítear an spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht a mhaoinítear go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin don Laitvia an fás ar chaiteachas reatha arna mhaoiniú go náisiúnta a choinneáil faoi rialú. Mhol sí freisin don Laitvia beartas fioscach a shaothrú, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, a bheadh dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus ar inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus ag an am céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

               (17)In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n‑áirítear an fhaisnéis a corpraíodh i gClár Cobhsaíochta 2022 na Laitvia, réamh‑mheastar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún ag tacú, ag -3.3 % den OTI, mar a mhol an Chomhairle
                  15
               . Tá sé beartaithe ag an Laitvia tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 0.8 % an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais ón tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht agus ó chistí eile AE i gcomparáid le 2021. Réamh‑mheastar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don seasamh fioscach de 0.3 pointe céatadáin in 2022
                  16
               . Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an Laitvia infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe de 1.5 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0.8 % den OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0.3 % den OTI). Coimeádann an Laitvia, den chuid is mó, smacht ar fhás an chaiteachais reatha atá maoinithe go náisiúnta in 2022, toisc gurb é is cúis go príomha le ranníocaíocht mhéadaitheach an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022 ná na bearta chun aghaidh a thabhairt ar an tionchar eacnamaíoch agus sóisialta a bheidh ag an méadú ar phraghsanna fuinnimh agus ar na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin.

               (18)In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin ag + 3.2 % de OTI ar thoimhde gan athrú beartais
                  17
               . Meastar go leanfaidh an Laitvia de bheith ag úsáid na ndeontas ón tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0.9 pointe céatadán an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais ón tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht agus ó chistí eile AE i gcomparáid le 2022. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta 0.8 pointe céatadáin leis an seasamh fioscach in 2023
                  18
               . Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chraptha de 2.7 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0.9 % den OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0.1 % den OTI).

               (19)I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 2.3 % de OTI in 2024, agus go 1.7 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % den OTI laistigh de thréimhse an Chláir. Glactar leis sna réamh‑mheastacháin sin go gcuirfear deireadh de réir a chéile le cláir thacaíochta agus go bhfuil fás láidir ar ioncam cánach. De réir an Chláir, táthar ag súil go dtiocfaidh méadú ar chóimheas fiachais‑OTI an rialtais ghinearálta faoi 2025, go háirithe laghdú go 44.5 % in 2024 agus go 43.4 % in 2025. Bunaithe ar anailís an Choimisiúin, is cosúil gur rioscaí meántéarmacha a bhaineann le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

               (20)Tá ioncam cánach na Laitvia mar sciar den OTI go mór faoi bhun mheán an Aontais, rud a theorannaíonn an maoiniú do sheirbhísí poiblí. Bailíonn an Laitvia an t‑ioncam is ísle ó chánacha ioncaim chorparáidigh san Aontas (0.7 % de OTI in 2020), agus is ionann an t‑ioncam ó chánacha maoine agus 1.0 % de OTI i gcomparáid le 2.3 % de OTI ar mheán an Aontais. Ina theannta sin, cé go bhfuil an ding chánach ar mheánshaothraí ar mheán an Aontais, tá an ráta cánach intuigthe ar shaothar ar cheann de na rátaí is ísle san Aontas, rud a léiríonn go bhfuil scóip shuntasach ann chun an t‑ioncam ó chánachas saothair a mhéadú trí bhailiú níos fearr agus trí dhul chun cinn níos airde. Tá caiteachas poiblí na Laitvia ar chúram sláinte agus ar chosaint shóisialta an‑íseal i gcomparáid leis an meán in AE, rud a chuireann bac ar rochtain thráthúil chomhionann ar chúram sláinte agus ar chúnamh sóisialta leordhóthanach. Mar thoradh air sin, tá cuid den éagothroime ioncaim is airde sa Laitvia, an tionchar is ísle atá ag aistrithe sóisialta ar an mbochtaineacht agus na torthaí is measa ar shláinte san Aontas. In ainneoin méaduithe a tháinig le déanaí, titeann an t‑ioncam íosta, na pinsin íosta agus na sochair mhíchumais faoi bhun líne na bochtaineachta. Cuireann rochtain theoranta ar chúnamh agus ar sheirbhísí sóisialta agus cáilíocht theoranta do ghrúpaí leochaileacha bac breise ar chuimsiú sóisialta. Tá an córas cúraim fhadtéarmaigh tearcfhorbartha, le soláthar teoranta cúraim baile agus seirbhísí pobalbhunaithe. Tá tithíocht shóisialta gann agus is minic nach gcuireann sí dálaí maireachtála leordhóthanacha ar fáil. Ina theannta sin, ní hionann cúnamh sóisialta ar fud na mbardas agus is minic nach mbíonn sé dírithe go leor. Cuireann cánachas níos airde ar mhaoin agus ar chaipiteal agus níos mó dul chun cinn maidir le cánachas ioncaim an deis is fearr ioncam cánach a mhéadú toisc nach n‑úsáidtear na foinsí sin i gcomparáid le meán an Aontais. Thairis sin, ba cheart leanúint leis na hiarrachtaí chun an scáthgheilleagar a laghdú níos faide ná na bearta atá beartaithe sa phlean téarnaimh agus athléimneachta.

               (21)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b) de Rialachán (AE) 2021/2.2 agus le hIarscríbhinn V, critéar 2.2 a ghabhann leis, cuimsíonn an plean téarnaimh agus athléimneachta tacar suntasach athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus atá le cur chun feidhme faoi 2026. Cuidíonn siad sin chun dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach díobh a leagtar amach sa mholtaí tírshonracha atá dírithe ar an Laitvia ag an gComhairle sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, mar aon le haon mholadh tírshonrach a eisíodh suas le dáta glactha an phlean. Go háirithe, áirítear i bplean na Laitvia bearta lena dtugtar aghaidh, go pointe éagsúil, ar na sé dhúshlán leathana ar fad – dúshláin fhioscacha, chaipitil dhaonna, riaracháin phoiblí, táirgiúlachta agus na haistrithe digiteacha agus glasa. Áirítear sa phlean athchóirithe a bhaineann le rialachas agus maoiniú na n‑institiúidí ardoideachais, cur chun feidhme straitéis chuimsitheach acmhainní daonna sa chúram sláinte agus innéacsú a thabhairt isteach do shochair ioncaim íosta. I measc na n‑infheistíochtaí suntasacha tá glasú limistéar iompair Ríge trí fheithiclí poiblí glana a fháil agus athchóiriú fuinnimh a dhéanamh ar fhoirgnimh phríobháideacha agus phoiblí agus ar ghnólachtaí araon. Tá infheistíocht shuntasach beartaithe freisin chun forbairt réigiúnach a chur chun cinn: tógáil scoileanna, páirceanna tionsclaíocha agus tithíocht inacmhainne agus ospidéil a nuachóiriú. Táthar ag súil go gcuirfidh na bearta sin borradh faoi acmhainneacht fáis an gheilleagair ar bhealach inbhuanaithe.

               (22)Cuidíonn plean téarnaimh agus athléimneachta na Laitvia le breis dul chun cinn a dhéanamh ar an aistriú glas agus digiteach. Baineann 37.6 % de leithdháileadh iomlán an phlean le bearta a thacaíonn leis na cuspóirí aeráide sa Laitvia, agus baineann 21 % de leithdháileadh iomlán an phlean le bearta a thacaíonn le cuspóirí digiteacha. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an Laitvia téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá sé tábhachtach i gcónaí comhpháirtithe sóisialta agus páirtithe leasmhara ábhartha eile a rannpháirtiú ar bhonn córasach ar mhaithe le cur chun feidhme rathúil an phlean téarnaimh agus athléimneachta mar aon le bearta eacnamaíocha agus fostaíochta a théann níos faide ná an plean, chun úinéireacht leathan ar an gclár oibre beartais foriomlán a áirithiú.

               (23)Níor chuir an Laitvia isteach an Comhaontú Comhpháirtíochta go foirmiúil go fóill agus níor chuir sí isteach na doiciméid eile maidir le clársceidealú an bheartais chomhtháthaithe
                  19
               . I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021, cuirfidh an Laitvia san áireamh na moltaí tírshonracha i gclársceidealú chistí an bheartais comhtháthaithe le haghaidh 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun an leas is mó is féidir a bhaint as breisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir na cistí sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn san am céanna. Braitheann cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta mar aon le cláir an bheartais chomhtháthaithe ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis an aistriú glas agus digiteach agus ar fhorbairt chríochach chothrom.

               (24)Seachas na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise os comhair na Laitvia, lena n‑áirítear rochtain ar chreidmheas bainc. Tá sreabhadh creidmheasa chuig an earnáil phríobháideach diúltach le deich mbliana anuas. D’éirigh sé dearfach in 2016 ach d’fhan ráta fáis an chreidmheasa faoi bhun ráta fáis OTI. In 2020, b’fhiú 66.5 % de OTI an fiachas san earnáil phríobháideach i gcomparáid le 78.3 % de OTI 5 bliana roimhe sin. Chinn fiontair bheaga agus mheánmhéide go raibh sé thar a bheith deacair creidmheas a fháil, i bpáirt mar gheall ar an riosca creidmheasa níos airde atá acu, ach tá costas measartha ard ar chreidmheas agus páipéarachas trom orthu freisin. Ina theannta sin, fágann leachtacht lag na sócmhainní a thairgtear le haghaidh comhthaobhachta, go bhfuil sé thar a bheith deacair creidmheas a fháil lasmuigh de réigiún Ríge. Tá bacainn shuntasach ag baint leis sin maidir le hiasachtú morgáistí agus iasachtú do ghnólachtaí. Ina theannta sin, d’fhéadfaí maoiniú le haghaidh teicneolaíochtaí glasa do thomhaltóirí a dhéanamh níos saoire trí tháirgí creidmheasa níos saoire agus níos fadtéarmaí. Bhí iarrachtaí beartais dírithe go príomha ar thacú le hiasachtú trí dheontais phoiblí a chur le chéile. Baineann costas suntasach leis sin, áfach, do bhuiséad an rialtais agus, dá bhrí sin, ní bealach inbhuanaithe é chun borradh a chur faoin iasachtú. Chun na srianta ar an soláthar creidmheasa a mhaolú, tá gá le feabhsuithe ginearálta ar thrédhearcacht agus ar mhuinín as an timpeallacht ghnó, lena n‑áirítear laghdú ar an scáthgheilleagar. Thairis sin, d‘fhéadfaí rátaí téarnaimh na n‑iasachtaí a mhéadú, rud a laghdódh costais na mbanc a bhaineann le hiasachtaí neamhthuillmheacha agus a d’fhéadfaí a éascú le córas dlí níos éifeachtúla. D’fhéadfadh scéimeanna iasachta agus ráthaíochta spriocdhírithe cabhrú le laghdú a dhéanamh ar na rioscaí leachtachta a bhíonn ag na bainc agus iad ag glacadh comhthaobhachta i margaí atá réasúnta neamhleachtach. D’fhéadfadh scéimeanna iasachtaithe poiblí le haghaidh infheistíochtaí a bhfuil tábhacht straitéiseach ag baint leo, amhail an t‑aistriú glas agus an fhorbairt réigiúnach, iomaíocht éifeachtach a mhéadú sa mhargadh baincéireachta nó bearna sa mhargadh a líonadh ina bhfuil maoiniú bainc róchostasach nó nach bhfuil fáil air. Ina theannta sin, cuireann scéimeanna ráthaíochta poiblí agus iasachtaithe bealach i bhfad níos éifeachtúla ó thaobh costais de ar fáil chun tacú le hiasachtaí príobháideacha ná scéimeanna deontais. Chomh maith leis na bacainní ar mhaoiniú na mbanc, tá margadh na Laitvia le haghaidh foinsí airgeadais malartacha tearcfhorbartha agus d’fhéadfadh sé feabhas a chur ar an rochtain atá ag gnólachtaí ar mhaoiniú.

               (25)Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, is é is aidhm don phlean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairí breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chuige sin, tá na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais á sainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin, spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus imeacht ó bhreoslaí iontaise a allmhairiú ón Rúis.

               (26)De réir sonraí 2020, is ionann táirgí ola (33.8 %) agus gás nádúrtha (21.6 %) agus thart ar leath de mheascán fuinnimh na Laitvia, fuinneamh in‑athnuaite den chuid is mó (44.1 %). Sholáthair an Rúis allmhairí gáis nádúrtha uile na Laitvia (níos airde ná meán AE de 44 % de spleáchas ar allmhairí gáis Rúiseacha) agus ba phríomhfhoinse í (20 %) d’allmhairí táirgí ola na Laitvia (i gcomhréir go mór le meán AE de 26 % de spleáchas ar allmhairiú ola na Rúise)
                  20
               .  Tá laghdú suntasach tagtha ar spleáchas na Laitvia ar sholáthairtí gáis na Rúise mar gheall ar a nasc gáis leis an Liotuáin, rud a thugann rochtain don Laitvia ar chríochfort gáis nádúrtha leachtaithe Klaipeda. Tá an Laitvia nasctha freisin leis an Eastóin agus leis an bhFionlainn, rud a fhágann go bhfuil na ceithre thír den mhargadh céanna le haghaidh gáis nádúrtha. Le saoráid stórála gáis atá lonnaithe sa Laitvia, is féidir na neamhréireanna séasúracha soláthair agus éilimh a rianú agus stórálann sí cúlchiste slándála do mhargadh Mhuir Bhailt. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a n‑inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Mar sin féin, ba cheart tús áite a thabhairt do bheartais i gcónaí chun an sioncrónú leanúnach a thabhairt chun críche le heangach cumhachta ilchríochach an Aontais, chun acmhainneacht leordhóthanach a áirithiú le haghaidh idirnaisc leis na Ballstáit chomharsanachta agus chun comhthionscadail maidir le foinsí in‑athnuaite a shaothrú. Chomh maith leis na feabhsuithe ar an mbonneagar gáis arb é is aidhm dóibh foinsí eile soláthair a áirithiú, chun spleáchas fuinnimh ar an Rúis a laghdú, beidh ar an Laitvia dlús a chur le húsáid foinsí in‑athnuaite fuinnimh agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú, go háirithe sna hearnálacha tógála agus iompair. Áirítear i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Laitvia bearta arb é is aidhm dóibh infheistíochtaí príobháideacha i bhfuinneamh gaoithe ar tír mór a éascú. D‘fhéadfadh a gcur chun feidhme níos luaithe ná a bhí beartaithe, mar a d’fhógair an rialtas le déanaí, cabhrú le hinfheistíochtaí i bhfuinneamh gaoithe ar tír mór a bhrostú. Mar sin féin, dá méadófaí sciar na bhfoinsí in‑athnuaite fuinnimh, bheadh ar an Laitvia freisin féachaint ar na deiseanna atá ann maidir le fuinneamh gaoithe amach ón gcósta. D’fhéadfaí bearta éifeachtúlachta fuinnimh, lena n‑áirítear athchóiriú domhain, a threisiú, go háirithe i bhfoirgnimh, san iompar agus sa tionsclaíocht. Chun an meascán fuinnimh a éagsúlú, tá an Laitvia ag smaoineamh ar infheistíocht a dhéanamh i bhfuinneamh núicléach i gcomhar leis na Ballstáit chomharsanachta. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus foinsí in‑athnuaite fuinnimh agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Laitvia i gcomhréir leis na cuspóirí ‘Oiriúnach do 55’.

               (27)Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo neodracht aeráide agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, féadfaidh an Laitvia leas a bhaint as an Sásra Cóir don Aistriú i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an Laitvia leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

               (28)I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, rinne an Chomhairle scrúdú ar Chlár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim
                  21
                i moladh (1) thíos.

               (29)I bhfianaise na n‑idirnasc dlúithe idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidithe choitinn le feidhmiú an Aontais Eacnamaíoch agus Airgeadais, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n‑áirítear trína bplean téarnaimh agus athléimneachta, chun an moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro a chur chun feidhme. I gcás na Laitvia, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1), (2) agus (3) thíos.

               AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an Laitvia gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

               1.In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an chaiteachais reatha atá maoinithe go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ar a dteitheadh ón Úcráin. A bheith réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh an aistrithe ghlais agus dhigitigh agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena n‑áirítear trí leas a bhaint as RRF, as REPowerEU agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach. Cánachas a leathnú, lena n‑áirítear cánachas maoine agus caipitil, agus leordhóthanacht an chúraim sláinte agus na cosanta sóisialta a neartú chun neamhionannas a laghdú.

               2.Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 13 Iúil 2021. Doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027 a thíolacadh d’fhonn an chaibidlíocht leis an gCoimisiún ina leith a chur i gcrích, agus tús a chur lena gcur chun feidhme ina dhiaidh sin.

               3.Rochtain ar mhaoiniú a fheabhsú d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide trí scéimeanna iasachtaithe phoiblí agus scéimeanna ráthaíochta lena ndírítear ar infheistíochtaí a bhfuil tábhacht straitéiseach ag baint leo a éascú, go háirithe an t‑aistriú glas agus an fhorbairt réigiúnach.

               4.Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breoslaí iontaise a éagsúlú trí dhlús a chur le húsáid foinsí in‑athnuaite, acmhainneacht idirnaisc leordhóthanach a áirithiú, soláthairtí agus bealaí fuinnimh a éagsúlú agus tomhaltas fuinnimh a laghdú trí bhearta uaillmhianacha éifeachtúlachta fuinnimh.

               Arna dhéanamh sa Bhruiséil,

                     Thar ceann na Comhairle

                     An tUachtarán

                     (1)

                        IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

                     (2)

                        Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

                     (3)

                        Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú, IO L 306, 23.11.2011, lch. 25.

                     (4)

                        Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil sé d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach, IO L 71, 4.3.2022, lch. 1.

                     (5)

                        Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig an gComhairle maidir le gníomhachtú chlásal ginearálta éalaithe
                     an Comhshocrú Cobhsaíochta agus Fáis, an Bhruiséil, 20.3.2020, COM(2020) 123 final.

                     (6)

                        Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig an gComhairle bliain amháin ó bhris amach COVID-19: freagairt don bheartas fioscach, an Bhruiséil, 3.3.2021, COM(2021) 105 final.

                     (7)

                        Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an seasamh fioscach agus a chomhpháirteanna sa mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n‑athchóirithe atá mar chuid den Phlean don Téarnamh agus don Athléimneacht agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás féideartha.

                     (8)

                        Ní mhaoinítear iad le deontais ón tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht ná le cistí eile de chuid an Aontais.

                     (9)

                        Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig an gComhairle: Treoir maidir leis an mbeartas fioscach do 2023, an Bhruiséil, 2.3.2022, COM(2022) 85 final.

                     (10)

                        Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 13 Iúil 2021 maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Laitvia a fhormheas (2021/0164 (NLE)).

                     (11)

                        SWD(2022) 619 final.

                     (12)

                        Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n‑áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

                     (13)

                        Glactar leis go sroichfidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach 6 milliún de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

                     (14)

                        Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Laitvia, IO C 304, 29.7.2021, lch. 63.

                     (15)

                        Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (contrúil).

                     (16)

                        Réamh‑mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach de 0.7 pointe céatadáin de OTI mar go n‑áirítear sa réamhaisnéis ón gCoimisiún an tionchar fioscach a bheadh ag cruthú cúlchistí slándála soláthair fuinnimh i gcomhréir le leasuithe a rinneadh le déanaí ar an Dlí Fuinnimh.

                     (17)

                        Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (contrúil).

                     (18)

                        Réamh‑mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht chraptha de 0.6 pointe céatadáin de OTI, arb é an bhunéifeacht atá leis, eadhon sa réamhaisnéis ón gCoimisiún in 2022, go bhforáiltear don tionchar fioscach a bheidh ag cruthú chúlchistí slándála an tsoláthair fuinnimh ach nach bhfuil an beart sin tuartha do 2023.

                     (19)

                        Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí. IO L 231, 30.6.2021, lch. 159.

                     (20)

                        Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise os cionn allmhairí iomlána gáis nádúrtha, amhola. Do mheán na 27 mBallstát, tá iomlán na n‑allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE27. I gcás na Laitvia, áirítear trádáil laistigh den AE ar iomlán na n‑allmhairí. Ní fholaíonn amhola táirgí ola scagtha.

                     (21)

                        Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle.


               AN COIMISIÚN EORPACH
            An Bhruiséil,23.5.2022
            COM(2022) 601 final

            Moladh le haghaidh
            MOLADH ÓN gCOMHAIRLE
            maidir le Clár Náisiúnta Athchóirithe na hOstaire in 2022 agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú na hOstaire in 2022
            {SWD(2022) 601 final} - {SWD(2022) 640 final}

               Moladh le haghaidh

               MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

               maidir le Clár Náisiúnta Athchóirithe na hOstaire in 2022 agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú na hOstaire in 2022

               DÉANANN COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH AN MÉID SEO A LEANAS,

               Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 121(2) agus Airteagal 148(4) de,

               Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú
                  1
               , agus go háirithe Airteagal 5(2) de, a neartú,

               Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

               Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

               Ag féachaint do chonclúidí na Comhairle Eorpaí,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Beartas Eacnamaíoch,

               De bharr an méid seo a leanas:

               (1)Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
                  2
               , lenar bunaíodh an tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun an t‑aistriú glas agus digiteach a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadas poiblí inbhuanaithe a neartú agus borradh a chur faoin bhfás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Rinneadh an ranníocaíocht airgeadais is mó in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Aisghabhála agus Athléimneachta [a nuashonrú an [XX] Meitheamh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

               (2)An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil ar Fhás Inbhuanaithe, rud a chuir tús le Seimeastar Eorpach 2022 chun beartas eacnamaíoch a chomhordú. Thug sí aird chuí ar an tiomantas comhpháirteach a athdhearbhaíodh ag Cruinniú Mullaigh Sóisialta Porto i mí na Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme tuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí an tSuirbhé Bhliantúil ar Fhás Inbhuanaithe 2022 an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh freisin, ar tuarascáil í nár shainaithin sé an Ostair mar cheann de na Ballstáit a mbeadh gá le mion‑athbhreithniú
                  3
                ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún an togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach 2022 ar Fhostaíocht lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, a ghlac an Chomhairle an 14 Márta 2022.

               (3)I ndiaidh ionradh na Rúise ar an Úcráin, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch mar gheall ar an bpaindéim dhomhanda. Tá tionchar na hionraidh ar gheilleagair na mBallstát le brath, mar shampla, trí phraghsanna níos airde fuinnimh agus bia, trí shreabhadh na ndídeanaithe ón Úcráin agus trí ionchais fáis atá níos laige. Tá na praghsanna fuinnimh níos airde, go háirithe ar na teaghlaigh is leochailí atá i mbaol bochtaineachta fuinnimh nó atá i mbaol bochtaineachta fuinnimh. Tá rabharta isteach na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil ag AE freisin. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, cuireadh an Treoir um Chosaint Shealadach i ngníomh
                  4
                den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas Eorpach do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. Cuirtear tacaíocht eisceachtúil ar fáil don Ostair faoin tionscnamh maidir le Gníomhaíocht um Dhídeanaithe san Eoraip (CARE) de chuid an Chomhtháthaithe agus trí réamh‑mhaoiniú breise faoin gclár um Chúnamh Aisghabhála don Chomhtháthú agus do Chríocha na hEorpa (REACT-EU) chun aghaidh a thabhairt go práinneach ar riachtanais ghlactha agus lánpháirtíochta dóibh siúd atá ar a dteitheadh ón Úcráin.

               (4)Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide um Théarnamh agus um Athléimneacht, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun na tosaíochtaí beartais faoin Seimeastar Eorpach a chur i gcrích, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fad ar na moltaí tír-shonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar 2019 agus 2020 nó ar fhothacar suntasach díobh. Tá na moltaí a bhaineann go sonrach le tíortha faoi leith in 2019 agus in 2020 fós ábhartha freisin do phleananna téarnaimh agus athléimneachta a ndéanfar athbhreithniú, nuashonrú, nó leasú orthu i gcomhréir le hAirteagal 14, le hAirteagal 18 agus le hAirteagal 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí a bhaineann go sonrach le tír faoi leith arna n‑eisiúint suas go dtí dáta tíolactha an phlean mhodhnaithe.

               (5)Tá an Clásal Éalaithe Ginearálta gníomhach ó Mhárta 2020
                  5
               . Ina Theachtaireacht an 3 Márta 2021
                  6
               , leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh‑ghéarchéime (deireadh‑2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil.

               (6)I gcomhréir leis an gcur chuige atá sa tuairim ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 maidir leis an gClár um Chóineasú 2021, is fearr an seasamh fioscach a thomhas mar an t‑athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim), cé is moite de bhearta éigeandála sealadacha a bhaineann le COVID-19 ach lena n‑áirítear caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh‑inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht agus ó chistí eile de chuid an Aontais, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach
                  7
               . Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do ghnóthú inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid atá tagtha ar an gcaiteachas príomha reatha atá maoinithe go náisiúnta
                  8
                (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

               (7)An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún Teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023, a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin
                  9
               . Thug an Coimisiún dá aire go mbeadh sé iomchuí in 2023, bunaithe ar an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020-2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D‘fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 ar fud na mBallstát agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n‑athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina Sheimeastar pacáiste earraigh a bheidh ann i ndeireadh mhí na Bealtaine 2022.

               (8)Maidir leis an treoir fhioscach a cuireadh ar fáil an 2 Márta 2022, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t‑ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid leis an réamhaisnéis geimhridh. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair an aistrithe ghlais agus dhigitigh agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha; Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, agus ní mór idirdhealú a dhéanamh idir tíortha ag brath ar a staid fhioscach agus eacnamaíoch, lena n‑áirítear maidir le neamhchosaint na ndaoine easáitithe ón Úcráin don ghéarchéim agus do rabharta daoine easáitithe ón Úcráin.

               (9)Ar an 30 Aibreán 2021, chuir an Ostair a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. Ar an 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Ostair a fhormheas
                  10
               . Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh ón gCoimisiún, arna dhéanamh i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, go bhfuil na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle comhlíonta go sásúil ag an Ostair . Glactar leis le comhlíonadh sásúil nach ndearnadh gnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna roimhe sin a aisiompú.

               (10)An 27 Aibreán 2022, thíolaic an Ostair a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus a Clár Cobhsaíochta 2022. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun a n‑idirnascadh a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 freisin tuairisciú leathbhliantúil na hOstaire ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a bhaint amach.

               (11)D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don Ostair
                  11
                an 23 Bealtaine 2022. Rinne sí measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an Ostair maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tír-shonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus bhreathnaigh sí ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag an Ostair, ag cur leis an Téarnamh agus an Athléimneacht. Bunaithe ar an anailís sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n‑áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar an dul chun cinn atá déanta ag an Ostair maidir le cur chun feidhme Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta agus maidir le príomhspriocanna an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú na bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

               (12)An 27 Aibreán 2022, thíolaic an Ostair a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus, an 12 Bealtaine 2022, a Clár um Chóineasú 2022, tar éis an spriocdháta a leagtar síos in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

               (13)An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) CFAE. Rinneadh plé sa tuarascáil sin ar staid bhuiséadach na hOstaire, ós rud é gur sháraigh fiachas ginearálta an rialtais in 2021 luach tagartha an Chonartha maidir le OTI, 3 % agus nár urramaíodh an tagarmharc maidir le fiachas a laghdú. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh an critéar fiachais. Mar a fógraíodh, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar a ábhartha atá sé a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta maidir le heasnamh iomarcach san fhómhar 2022.

               (14)An 20 Iúil 2020, mhol an Chomhairle don Ostair na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal ginearálta éalaithe, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar an bpaindéim, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Ostair, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, bunaithe ar shonraí arna mbailíochtú ag Eurostat, tháinig feabhas ar easnamh ginearálta rialtas na hOstaire, ó 8.0 % de OTI in 2020 go 5.9 % in 2021. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón Ostair leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig méadú ar bhearta sealadacha tacaíochta éigeandála ó 4.8 % de OTI in 2020 go 4.3 % in 2021. Tá na bearta a ghlac an Ostair in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, arb éard atá iontu go príomha faoiseamh cánach suntasach a tugadh do theaghlaigh agus do chorparáidí tríd an athchóiriú ar cháin éiceashóisialta mar a thugtar air. Bunaithe ar shonraí a bhailíochtaigh Eurostat, ba ionann fiachas ginearálta an rialtais agus 82.8 % den OTI in 2021.

               (15)Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh‑mheastacháin bhuiséadacha atá sa Chlár um Chóineasú 2022 fabhrach in 2022 agus réadúil in 2023. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 3.9 % in 2022 agus 2.0 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás beagán níos airde ann i bhfíor-OTI de 3.9 % in 2022 agus 1.9 % in 2023. Ina Chlár um Chóineasú 2022, tá an Rialtas ag súil go dtiocfaidh laghdú ar an mbarrachas go 3.1 % den OTI in 2022 agus go 1.5 % den OTI in 2023. Den chuid is mó, léiríonn an laghdú in 2022 moilliú ar ghníomhaíocht eacnamaíoch agus neamh‑tarlú ioncam cánach áirithe. In éagmais beart eile, amhail na bearta sin a bhaineann le praghsanna ardaithe fuinnimh, bheadh an t‑easnamh laghdaithe níos mó fós. De réir an Chláir, meastar go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go dtí 80.0 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 77.1 % den OTI in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais ar a dtugtar scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún barrachas rialtais do 2022 agus 2023 de 3.1 % den OTI agus 1.5 % faoi seach. Tá sé sin beagán níos airde ná an barrachas atá tuartha i gClár Cóineasaithe 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta rialtais níos airde idir 80.0 % in 2022 agus 77.5 % in 2023.

               Bunaithe ar réamhaisnéis earrach 2022 ón gCoimisiún, meastar go mbeidh fás aschuir ionchasach meántéarmach (meán 10 bliana) ag 1.2 %. Mar sin féin, ní áirítear leis an meastachán sin tionchar na n‑athchóirithe atá mar chuid den Phlean don Téarnamh agus don Athléimneacht agus is féidir leis borradh a chur faoi acmhainneacht fáis na Danmhairge.

               (16)In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha tacaíochta éigeandála ó 4.3 % d’OTI in 2021 go 1.1 % de OTI in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, rud a mheastar i réamhaisnéis earrach 2022 ón gCoimisiún ag 0.4 % de OTI in 2022 agus ag 0.2 % de OTI in 2023.
                  12
               Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh bhochta, ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh, agus bearta faoisimh sealadacha do chomaitéirí i gcomhthéacs cánacha ioncaim phearsanta. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfuil praghsanna fuinnimh fós ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Tá tionchar freisin ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais, rud atá tuartha sa réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0.3 % de OTI in 2022 agus 2023
                  13
               .

               (17)An 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an Ostair
                  14
               seasamh fioscach atá fabhrach i gcónaí in 2022, lena n‑áirítear an seasamh ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht a mhaoinítear go náisiúnta. Mhol sí freisin go saothródh an Ostair, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach arb é is aidhm dó seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus ag an am céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

               (18)In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n‑áirítear an fhaisnéis atá mar chuid de Chlár um Chóineasú na hOstaire 2022, meastar go mbeidh an seasamh fioscach ag tacú ag -1.2 % den OTI, mar a mhol an Chomhairle.
                  15
                Tá sé beartaithe ag an Ostair tacaíocht leanúnach a chur ar fáil don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais ón tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht agus ag cistí eile de chuid an Aontais cobhsaí i gcomparáid le 2021. Réamh‑mheastar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don seasamh fioscach de 0.3 pointe céatadáin i gcomparáid le 2022.
                  16
               Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an Ostair infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe de 0.5 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0.4 % den OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0.3 % den OTI).

               (19)In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin ag + 0.4 % de OTI ar thoimhde gan athrú beartais.
                  17
                Tuartar go leanfaidh an Ostair d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais ón tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht agus ag cistí eile de chuid an Aontais cobhsaí i gcomparáid le 2022. Réamh‑mheastar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don seasamh fioscach de 0.4 pointe céatadáin i gcomparáid le 2023.
                  18
               Ag an am céanna, meastar go gcuirfidh fás an chaiteachais phríomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 rannchuidiú neodrach den chuid is mó de 0.0 pointe céatadáin leis an seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0.1 % den OTI) agus costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe as an Úcráin (0.1 % de OTI).

               (20)I gClár Cóineasaithe 2022, meastar go gcobhsóidh barrachas ginearálta an rialtais de réir a chéile ag 0.7 % de OTI in 2024 agus go dtitfidh sé go 0.3 % den OTI faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh an t‑easnamh ginearálta rialtais faoi bhun 3 % den OTI thar thréimhse an chláir. Leis na réamh‑mheastacháin sin glactar le laghdú ar chaiteachas poiblí don tréimhse ionchasach seo (ó 50.4 % de OTI in 2023 go 49.6 % in 2024 agus 49.4 % in 2025). De réir an Chláir, táthar ag súil go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe le laghdú go 74.5 % in 2024, agus laghdú go 72.1 % in 2025. Bunaithe ar anailís an Choimisiúin, is cosúil go bhfuil na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais íseal sa mheántéarma.

               (21)Tá meánrioscaí ag an Ostair don inbhuanaitheacht fhioscach sa mheántéarma agus san fhadtéarma, arb é an brú buiséadach is cúis leis an daonra atá ag dul in aois go príomha. Táthar ag súil go dtiocfaidh méadú ar an gcóimheas idir daoine aosta atá ag brath ar an daonra in aois oibre ó bheirt phinsinéirí go tuairim is triúr pinsinéirí in aghaidh an oibrí sna 50 bliana amach romhainn. Ar an iomlán, de réir chás riosca na Tuarascála maidir le hAosú, de réir na Meithle um Aosú, meastar go mbeidh an caiteachas poiblí ar chúram fadtéarmach chomh hard le 30 % sna hocht mbliana amach romhainn. Chomh maith le forbairtí déimeagrafacha, táthar ag súil freisin go mbeidh ról ag an ngá le dianchúram mar gheall ar thinnis a bhaineann le seanaois chun costais an chúraim fhadtéarmaigh a ardú. Fógraíodh athchóiriú cuimsitheach ar an gcóras cúraim fhadtéarmaigh ach tá sé fós ar feitheamh. Go dtí seo, rinne tascfhórsa tiomnaithe achoimre ar na príomhthógairí ó chomhairliúchán poiblí. De réir thuarascáil an tascfhórsa, ceann de thosaíochtaí an athchóirithe is ea rialú comhordaithe ar an gcóras a bhunú. Áirítear leis sin sannadh soiléir freagrachtaí ar fud leibhéal rialtais agus trédhearcacht maidir le foinse agus úsáid cistí.

               (22)Tá neamhréir shuntasach idir freagrachtaí caiteachais agus freagrachtaí tiomsaithe ioncaim ar an leibhéal fonáisiúnta mar phríomhthréith de fheidearálacha fioscacha na hOstaire. Seachas bheith ag brath ar neamhspleáchas cánach, cothaíonn córas casta comhroinnte cánach agus aistrithe idir-rialtasacha buiséid fhonáisiúnta. Cuireann sé sin bac ar an trédhearcacht fhioscach agus ar an gcuntasacht pholaitiúil, agus is beag dreasacht atá ann do chaiteachas poiblí éifeachtúil. Ós rud é go bhfuil gá fós leis an athchóiriú, ba cheart aghaidh a thabhairt air sa chaibidlíocht don chéad Acht um Chaidreamh Fioscach Idir-rialtasach eile, a bhfuiltear ag súil leis go gcuirfear tús leis i mí na Nollag 2022. Chomh maith le hathchóiriú a dhéanamh ar an gcreat fioscach náisiúnta, trí úsáid níos fearr a bhaint as athbhreithnithe ar chaiteachas, is féidir feabhas a chur ar éifeachtacht agus ar éifeachtúlacht an chaiteachais phoiblí toisc go gcuidíonn siad sin le grinnscrúdú a dhéanamh ar leithdháiltí airgeadais i gcoinne tosaíochtaí polaitiúla.

               (23)Tá deis fós ag córas cánach na hOstaire feabhas a chur ar chothroime agus ar sholáimhsitheacht an fháis. Príomhthréith den chóras cánach is ea ualach ard ar shaothar a eascraíonn as cánacha párolla agus ranníocaíochtaí slándála sóisialta, agus is fostaithe agus fostóirí araon a sheasann ranníocaíochtaí slándála sóisialta. Cuireann sé sin bac ar phoist a chruthú. Ag an am céanna, tá rátaí cánach imeallacha arda mar dhídhreasacht do dhaoine a bheith ag obair go háirithe ag deireadh níos ísle dháileadh an ioncaim agus don dara duine a shaothraíonn i dteaghlach. Céim sa treo ceart is ea an t‑athchóiriú ar cháin éiceashóisialta a glacadh le déanaí agus is tionscadal tábhachtach laistigh de phlean téarnaimh agus athléimneachta na hOstaire é tabhairt isteach praghas CO2 d’earnálacha neamh‑ETS. Mar sin féin, tá dúshláin struchtúracha fós ann. Tá deis ann na costais saothair nach mbaineann le pá a laghdú tuilleadh chun borradh a chur faoi chruthú post agus faoi sholáthar saothair, go háirithe i gcás saothraithe ar ioncam íseal. Ach úsáid níos fearr a bhaint as cánacha atá fabhrach don fhás, d’fhéadfaí an spás buiséadach is gá a chruthú agus cothroime an chórais chánach a fheabhsú.

               (24)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), agus Iarscríbhinn V, critéar 2.2, a ghabhann le Rialachán (AE) 2021/241, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta tacar fairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus atá le cur chun feidhme faoi 2026. Tugann siad sin aghaidh ar na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó ar fhothacar suntasach de na dúshláin sin a leagtar amach sna moltaí tír-shonracha a dhírigh an Chomhairle ar an Ostair sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tír-shonracha a eisíodh go dtí an dáta a nglacfar plean. Go háirithe, cuidíonn na bearta sa phlean le haghaidh a thabhairt ar fhothacar suntasach de na moltaí tír-shonracha a sainaithníodh le blianta beaga anuas i gcomhthéacs an tSeimeastair Eorpaigh. Cuideoidh na hathruithe atá beartaithe ar an gcóras cánach le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus, ag an am céanna, cuideoidh siad le cánacha a bhogadh ó shaothar agus gnéithe éiceolaíocha agus sóisialta á gcur san áireamh ag an am céanna. D’fhéadfadh rannpháirtíocht na mban i margadh an tsaothair leas a bhaint as infhaighteacht fheabhsaithe ar shaoráidí ardchaighdeáin luathchúraim leanaí. Tugtar aghaidh go páirteach freisin ar an dúshlán a aithnítear le fada maidir leis an mbearna phinsin idir na hinscní. Cuirfear an t‑aistriú glas chun cinn trí infheistíocht in (i) éifeachtúlacht fuinnimh, (ii) foinsí in‑athnuaite fuinnimh, (iii) dícharbónú na tionsclaíochta, (iv) an bhithéagsúlacht agus (v) an geilleagar ciorclach, maille le hathchóirithe gaolmhara, lena n‑áirítear athchóiriú a dhéanamh ar an gcreat tacaíochta d’fhoinsí in‑athnuaite agus deireadh a chur de réir a chéile le córais téimh ola. Cuideoidh an plean freisin le hacmhainn dhigiteach na bhfiontar a mhéadú go suntasach. Laghdófar an t‑ualach riaracháin ar ghnólachtaí trí bhíthin pointí digiteacha maidir le ‘rochtain aonair’.

               (25)Táthar ag súil go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na hOstaire le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí aeráide sa Danmhairg agus 58.7 % de leithdháileadh iomlán an phlean, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 52.8 % de leithdháileadh iomlán an phlean. Le cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha, cuideofar leis an Ostair teacht chuici féin go pras ó thitim na géarchéime COVID-19, agus leanfaidh sé dá teacht aniar a neartú. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

               (26)D’fhormheas an Coimisiún Comhaontú Comhpháirtíochta na hOstaire ar an 2 Bealtaine 2022. Thíolaic an Ostair a cuid doiciméad clársceidealaithe maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE) agus an Ciste Cóir Idirthréimhseach (JTF)
                  19
                an 21 Deireadh Fómhair 2021, agus chuir seirbhísí an Choimisiúin a gcuid barúlacha ar ais ar an 4 Eanáir 2022. Níor chuir an Ostair a clár um Chiste Sóisialta Plus na hEorpa isteach go fóill. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021, cuirfidh an Ostair san áireamh na moltaí tír-shonracha ábhartha i gclársceidealú chistí bheartas comhtháthaithe 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir na cistí sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide um Théarnamh agus Athléimneacht agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht, chun tacú leis an aistriú glas agus digiteach agus le forbairt chríochach chothrom.

               (27)Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise os comhair na hOstaire a bhaineann le margadh an tsaothair. Chuir córas láidir cosanta sóisialta na hOstaire agus bearta forleathana beartais teorainn le tionchar sóisialta phaindéim COVID-19. Tá ag éirí go maith leis an Ostair i dtaca leis an gcuid is mó de Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, ach tá roinnt dúshlán fós ann. Áirítear go háirithe ar na dúshláin sin acmhainneacht tearcúsáidte na mban, oibrithe ísealcháilithe, oibrithe níos sine agus daoine a mbaineann cúlra imirceach leo. Tá fadhbanna ar leith ag baint leis sin i bhfianaise easpa lucht saothair oilte. Dá mbainfí leas as acmhainneacht tearcúsáidte na ngrúpaí sin, d’fhéadfaí an brú ar mhargadh saothair na hOstaire a laghdú.

               (28)Cé go bhfuil ráta fostaíochta na mban i bhfad os cionn mheán AE, is í an Ostair an dara háit is airde in AE maidir le fostaíocht pháirtaimseartha na mban. In 2021, d’oibrigh 49.9 % de mhná na hOstaire go páirtaimseartha, i gcomparáid le meán AE de 28.3 %. Fágann sin go bhfuil acmhainneacht shuntasach ann rannpháirtíocht na mban i margadh an tsaothair a neartú go lánaimseartha. Is deacair do mháithreacha páirt níos gníomhaí a ghlacadh sa mhargadh saothair mar gheall ar sholáthar teoranta cúraim leanaí atá inacmhainne agus ar ardchaighdeán. Níl ach 21.1 % de leanaí faoi 3 bliana d’aois i gcúram leanaí foirmiúil, ceann de na rátaí is ísle san AE agus i bhfad ó sprioc Barcelona an AE 33 % de leanaí faoi bhun 3 bliana d’aois a bheith acu i gcúram leanaí foirmiúil. Is iad an sciar ard den obair pháirtaimseartha, mar aon le ró‑ionadaíocht na mban in earnálacha ina bhfuil pá íseal, na príomhthosca a chuireann leis an mbearna ard pá inscne san Ostair agus an bhearna phinsin idir na hinscní atá sách ard. Chuir an paindéim tuilleadh leis na héagothromaíochtaí sin a bhaineann le hinscne, agus tá sciar suntasach de mhná ann a chuireann oibleagáidí oibre agus cúraim le chéile. Chun a áirithiú go mbainfear úsáid níos fearr as acmhainneacht na mban i margadh an tsaothair, tá sé ríthábhachtach cur le soláthar cúraim leanaí ar ardchaighdeán trí chaighdeáin cháilíochta a ardú, uaireanta oscailte níos faide a chur ar fáil do chúram leanaí agus dul i ngleic le dídhreasachtaí chun líon na n‑uaireanta oibre a mhéadú (e.g. trí dhreasachtaí cánach a fheabhsú).

               (29)D’fhéadfaí roinnt grúpaí faoi mhíbhuntáiste a chomhtháthú níos fearr i margadh an tsaothair, go háirithe oibrithe ar bheagán oiliúna agus oibrithe níos sine, agus oibrithe a mbaineann cúlra imirceach leo. Tá beagnach leath de na daoine atá dífhostaithe go fadtéarmach san Ostair tar éis críochnú sa mheánscoil íochtarach (Pflichtschule) ar a mhéad. Tá rannpháirtíocht íseal i margadh an tsaothair i gcónaí i measc daoine a mbaineann cúlra imirceach leo, agus tá leibhéal 12.7 pointe céatadáin níos ísle ann ná mar a bhí ag cónaitheoirí a rugadh ó dhúchas in 2020. Tá fadhbanna ag baint leis sin go háirithe ós rud é gur gnách gurb iad na tuismitheoirí a bhíonn ag brath go háirithe ar thorthaí oideachais, ar dheiseanna fostaíochta agus ar na leibhéil ioncaim a bheidh ann amach anseo do leanaí san Ostair. Leis na bearta ‘Athsciliú agus uas‑sciliú a chur chun cinn’ a bhaineann le plean téarnaimh agus athléimneachta na hOstaire, tabharfar aghaidh ar na dúshláin sin trí thacú le hoiliúint d’oibrithe ar bheagán oiliúna agus do dhaoine atá dífhostaithe go fadtéarmach. Ag an am céanna, ní théann na bearta atá beartaithe i ngleic go hiomlán leis an bhfadhb rannpháirteachais i measc daoine a mbaineann cúlra imirceach leo agus daoine ar bheagán oiliúna. Ina theannta sin, ní mór torthaí oideachais do na grúpaí sin a fheabhsú i bhfad níos luaithe sa saol. Tá gá fós le deiseanna breise athoiliúna agus foghlama ar feadh an tsaoil d’oibrithe de gach aois.

               (30)Tá an easpa scileanna atá ag dul i méid (Fachkräftemangel) ag éirí níos dúshlánaí do chuideachtaí a bhíonn ag brath ar ghairmithe ardcháilithe, amhail saineolaithe teicneolaíochta faisnéise (TF). Is iad na cúiseanna leis an nganntanas oilte-saothar iliomad agus tá an paindéim méadú orthu. D’fhéadfadh deiseanna méadaithe do dhaoine éirimiúla ardoilte ó thar lear poist nach féidir le lucht saothair na hOstaire ná lucht saothair an Aontais a líonadh a dhéanamh níos éasca. Faoi láthair, tá ualach suntasach riaracháin i gceist leis na nósanna imeachta atá i bhfeidhm ar chuideachtaí ar mian leo oibrithe a fhostú ó lasmuigh den Aontas, rud a fhágann go bhfuil sé deacair an tallann eachtrach is gá a mhealladh. Cuireann sé sin bac ar fhás táirgiúlachta, go háirithe i gcás na hearnála seirbhísí agus go háirithe in earnáil na TF. Leis an athchóiriú a rinneadh le déanaí ar an scéim ‘mearrian’ atá ag an Ostair le haghaidh lucht saothair oilte ó thíortha nach bhfuil san Aontas Eorpach (Rot‑Weiß-Rot‑Rot‑Karte), níor éirigh leo dul i ngleic leis an dúshlán foriomlán. D’fhéadfaí tuilleadh beart a dhéanamh dá bhrí sin chun cur ar chumas cuideachtaí oibrithe oilte a fhostú ar bhealach níos fearr ó thar lear. Áirítear leis sin na nósanna imeachta a dhéanamh níos gasta agus díriú níos mó ar riachtanais aonair cuideachtaí.

               (31)Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm le plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais Eorpaigh ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus AE á sainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

               (32)De dheasca na bhforbairtí geopholaitiúla a tharla mar thoradh ar ionradh na Rúise ar an Úcráin, tá baol ann do shlándáil sholáthairtí fuinnimh na hOstaire. Tá an Ostair ag brath go mór ar allmhairí gáis ón Rúis. In 2020, d’iompórtáil an Ostair tuairim is 80 % dá hiompórtálacha gáis ón Rúis, i gcomparáid le meán 44 % san Aontas Eorpach. Is ionann gás freisin agus sciar suntasach d’éileamh fuinnimh na hOstaire (22.7 %, beagán faoi bhun mheán AE de 24.4 %), don tomhaltas tionsclaíoch agus don téamh den chuid is mó. Mar sin féin, is lú spleáchas na hOstaire ar an Rúis le haghaidh ola (10 % dá hamhola ón Rúis, i bhfad níos ísle ná meán AE de 26 %).
                  20
                Chun an spleáchas ar ghás na Rúise a laghdú, beidh sé ríthábhachtach an soláthar fuinnimh a éagsúlú agus cur leis an tsolúbthacht agus leis an acmhainn sreafa aistreo i dtaca leis an idirnascacht fhairsing atá ann cheana le Ballstáit eile. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a n‑inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Áirítear freisin ar spleáchas ar ghás na Rúise a laghdú infheistíocht a dhéanamh i dtáirgeadh gás in‑athnuaite, (amhail hidrigin in‑athnuaite agus bithmheatán inbhuanaithe) ionas gur féidir gás nádúrtha a ionadú, go háirithe in earnálacha agus i réigiúin is leochailí ó thaobh suaitheadh an tsoláthair de. Thairis sin, tá foinsí fuinnimh in‑athnuaite breise, amhail fuinneamh geotheirmeach, fós tearcúsáidte agus d’fhéadfaí iad a fhiosrú tuilleadh.

               (33)In 2020, b’ionann sciar na bhfoinsí in‑athnuaite fuinnimh i dtomhaltas deiridh fuinnimh na hOstaire agus 37 %, sciar a bhí os cionn na sprice 34 % don bhliain chéanna. Leis an athchóiriú a rinneadh in 2021 ar thacaíocht d’fhoinsí in‑athnuaite fuinnimh, a áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, cruthaíodh an creat is gá chun sciar an fhuinnimh in‑athnuaite i dtomhaltas leictreachais a mhéadú. Leis an athchóiriú, beifear in ann 27 TWh den acmhainn bhliantúil giniúna leictreachais ó fhoinsí in‑athnuaite a bhaint amach faoi 2030 agus, dá bhrí sin, cuideoidh sé leis an sprioc 100 % a bhaint amach faoi 2030 (ó 81 % faoi láthair in 2020). Mar sin féin, cuirtear isteach ar infheistíocht san fhuinneamh in‑athnuaite mar gheall ar phleanáil fhada spásúlachta agus nósanna imeachta ceada, fadhb a eascraíonn as roinnt chasta cumhachtaí idir leibhéal an rialtais chónaidhme agus réigiúnach, agus as fadhbanna foirne sa riarachán. D’fhonn freastal ar an méadú atá beartaithe ar ghiniúint cumhachta in‑athnuaite fuinnimh, d’fhéadfadh an Ostair smaoineamh ar infheistíocht shuntasach a mhéadú sa bhonneagar gréasáin (amhail stóráil, dáileadh agus tarchur) agus d’fhéadfadh sí a áirithiú go gcuirfí an bonneagar sin in úsáid go tráthúil. Má mhéadaítear leibhéal na huaillmhéine maidir le héifeachtúlacht fuinnimh in earnáil an fhoirgnimh agus in earnáil na tionsclaíochta, laghdófar an spleáchas ar bhreoslaí iontaise. I straitéis athchóirithe fhadtéarmach na hOstaire leagtar amach garspriocanna soiléire do 2050 agus féachtar le dícharbónú 80 % a dhéanamh ar a stoc foirgneamh. Cuirfidh a phlean téarnaimh agus athléimneachta dlús le deireadh a chur de réir a chéile le coirí breosla iontaise san earnáil foirgníochta agus cuirfear teicneolaíocht téimh in‑athnuaite nó téamh ceantair ina n‑ionad. Mar sin féin, tá spriocanna éifeachtúlachta fuinnimh na hOstaire do 2030 íseal agus d’fhéadfadh an tír dlús a chur leis an infheistíocht in athchóiriú domhain foirgneamh, téamh in‑athnuaite a chur in ionad breosla iontaise agus an t‑ídiú fuinnimh a bhainistiú ar bhealach níos fearr trí dhigitiú áirgiúlachta (amhail méadair chliste agus teirmeastait). Ag an am céanna, chuideodh iarrachtaí breise chun próisis thionsclaíocha a dhícharbónú, lena n‑áirítear trí gháis in‑athnuaite, leis an éileamh ar ghás a laghdú agus le gnólachtaí a chosaint ar luaineacht praghsanna. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí in‑athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Danmhairg i gcomhréir leis na cuspóirí a bhaineann leis an toradh do 55.

               (34)Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar dhlús a chur leis an aistriú i dtreo neodracht aeráide agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an Ostair úsáid a bhaint as an Sásra chóir don Aistriú i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an Ostair leas a bhaint as Ciste Sóisialta Plus na hEorpa chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus chun comhtháthú sóisialta a neartú.

               (35)I bhfianaise an mheasúnaithe ón gCoimisiún, scrúdaigh an Chomhairle Clár 2022 um Chóineasú agus léirítear a tuairim
                  21
                i moladh (1) thíos.

               (36)I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an Aontais Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n‑áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun an moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir leis an Ostair, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (3) thíos.

               Ag MOLADH LEIS SEO go nglacfaidh an Ostair gníomhaíocht i 2022 agus i 2023 chun:

               1.In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an chaiteachais reatha atá maoinithe go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. Réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh an aistrithe ghlais agus dhigitigh agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena n‑áirítear trí leas a bhaint as RRF, as RePowerEU agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach. Leordhóthanacht agus inbhuanaitheacht fhioscach an chórais cúraim fhadtéarmaigh a áirithiú. Caidreamh fioscach agus freagrachtaí fioscacha a shimpliú agus a réasúnú thar shraitheanna rialtais agus freagrachtaí airgeadais agus caiteachais a ailíniú. Feabhas a chur ar an meascán cánach chun tacú le fás cuimsitheach, inbhuanaithe.

               2.Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna a áirítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 13 Iúil 2021. Bailchríoch a chur go pras ar an gcaibidlíocht leis an gCoimisiún maidir le cláir an bheartais chomhtháthaithe 2021-2027 agus leanúint ar aghaidh lena gcur chun feidhme.

               3.Rannpháirtíocht na mban i margadh an tsaothair a threisiú, lena n‑áirítear trí sheirbhísí cúraim leanaí ar ardchaighdeán a fheabhsú, agus torthaí mhargadh an tsaothair a fheabhsú do ghrúpaí faoi mhíbhuntáiste.

               4.Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú, agus allmhairí breoslaí iontaise a éagsúlú, trí dhlús a chur le húsáid an fhuinnimh in‑athnuaite agus an bhonneagair is gá, go háirithe trí phleanáil agus trí chuíchóiriú breise a dhéanamh ar nósanna imeachta ceadaithe, agus trí éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú, go háirithe sna hearnálacha tionscail agus tógála, agus trí dhlús a chur leis na soláthairtí fuinnimh mar aon le solúbthacht agus acmhainn sreafa cúltreo na n‑idirnasc a mhéadú.

               Arna dhéanamh sa Bhruiséil,

                     Thar ceann na Comhairle

                     An tUachtarán

                     (1)

                        IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

                     (2)

                        Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Aisghabhála agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

                     (3)

                        Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú, IO L 306, 23.11.2011, lch. 25.

                     (4)

                        Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil sé d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach, IO L 71, 4.3.2022, lch. 1

                     (5)

                        Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig an gComhairle maidir le gníomhachtú chlásal ginearálta éalaithe
                     an Comhshocrú Cobhsaíochta agus Fáis, an Bhruiséil, 20.3.2020, COM(2020) 123 final.

                     (6)

                        Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig an gComhairle bliain amháin ó bhris amach COVID-19: Freagairt don bheartas fioscach, an Bhruiséil, 3.3.2021, COM(2021) 105 final.

                     (7)

                        Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a chomhpháirteanna sa mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n‑athchóirithe atá mar chuid den Phlean don Téarnamh agus don Athléimneacht agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás féideartha.

                     (8)

                        Ní mhaoinítear iad le deontais ón tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht ná le cistí eile de chuid an Aontais.

                     (9)

                        Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig an gComhairle: Treoir maidir leis an mbeartas fioscach do 2023, an Bhruiséil, 2.3.2022, COM(2022) 85 final.

                     (10)

                        Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 6 Iúil 2021 maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Ostair a fhormheas (ST 10159/2021)

                     (11)

                        SWD(2022) 601 final.

                     (12)

                        Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n‑áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

                     (13)

                        Glactar leis go sroichfidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach 6 milliún de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

                     (14)

                        Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cóineasaithe 2021 na hOstaire, IO C 304, 29.7.2021, lch. 93.

                     (15)

                        Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (contrúil).

                     (16)

                        Réamh‑mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht leathnaithe de 0.4 pointe céatadáin de OTI. Is é is cúis leis sin, den chuid is mó, cúlchiste straitéiseach gáis a chur ar bun mar atá leagtha amach sa Chlár Cobhsaíochta freisin.

                     (17)

                        Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (contrúil).

                     (18)

                        Réamh‑mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht neodrach 0.0 pointe céatadáin de OTI.

                     (19)

                        Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste Ceartais Trasdula agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim um Thacaíocht Airgeadais um Bainistiú Teorainneacha agus um Beartas Víosaí. IO L 231, 30.6.2021, lch. 159.

                     (20)

                        Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise os cionn allmhairí iomlána gáis nádúrtha, amhola agus guail chrua. Tá meán AE27 bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE27.

                     (21)

                        Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle.