               AN COIMISIÚN EORPACH
            An Bhruiséil,23.5.2022
            COM(2022) 624 final

            Moladh le haghaidh
            MOLADH ÓN gCOMHAIRLE
            maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Rómáine agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú 2022 de chuid na Rómáine
            {SWD(2022) 624 final} - {SWD(2022) 640 final}

               Moladh le haghaidh

               MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

               maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Rómáine agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú 2022 de chuid na Rómáine

               TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

               Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

               Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú, a neartú
                  1
               , agus go háirithe Airteagal 9(2) de,

               Ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú
                  2
               , agus go háirithe Airteagal 6(1) de,

               Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

               Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

               Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Beartas Eacnamaíoch,

               De bharr an mhéid seo a leanas:

               (1)Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
                  3
                lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, a tháinig i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Is rud é an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a chuireann tacaíocht airgeadais ar fáil le haghaidh chur chun feidhme athchóirithe agus infheistíochta, arb é atá i gceist leis spreagadh airgeadais a mhaoiníonn an tAontas. Cuidíonn sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe atá inbhuanaithe agus a spreagann fás agus infheistíocht, go háirithe chun an t‑aistriú digiteach agus glas a chur chun cinn, agus neartaíonn sé athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Ba é uasmhéid na ranníocaíochta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnamh agus Athléimneachta, arna nuashonrú an [XX] Meitheamh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

               (2)An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sé aird chuí ar an ngealltanas comhpháirteach athdhearbhaithe ón gCruinniú Mullaigh Sóisialta in Porto i mí na Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta arna fhógairt ag Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Rómáin ar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn‑athbhreithniú
                  4
                ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro, a ghlac an Chomhairle an 5 Aibreán 2022, chomh maith leis an togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022 lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, a ghlac an Chomhairle an 14 Márta 2022.

               (3)Tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch i ngeall ar ionradh na Rúise ar an Úcráin i ndiaidh na paindéime domhanda. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú trí phraghsanna níos airde fuinnimh agus bia agus trí ionchais fáis níos laige. Is iad na teaghlaigh leochaileacha atá i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol bochtaineachta fuinnimh is mó atá thíos leis na praghsanna fuinnimh níos airde. Ina theannta sin, tá sruth daoine isteach san Aontas nach bhfacthas a leithéid riamh agus iad ag teitheadh ón Úcráin. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, tionscnaíodh an Treoir um Chosaint Shealadach
                  5
                den chéad uair, rud a thug an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas mar aon le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar an margadh saothair, agus ar chúram sláinte, tithíocht agus leas sóisialta do dhaoine easáitithe ón Úcráin. Cuirtear tacaíocht eisceachtúil ar fáil don Rómáin faoin tionscnamh maidir le Gníomhaíocht le haghaidh Dídeanaithe san Eoraip (CARE) de chuid an Chomhtháthaithe agus trí réamh‑mhaoiniú breise faoin gclár um Chúnamh Aisghabhála don Chomhtháthú agus do Chríocha na hEorpa (REACT-EU) chun aghaidh a thabhairt ar riachtanais ghlactha agus lánpháirtithe na ndaoine sin atá ar a dteitheadh ón Úcráin.

               (4)Agus aird á tabhairt ar an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa, atosaíonn an Seimeastar Eorpach a chomhordú ginearálta maidir le beartas eacnamaíoch agus fostaíochta in 2022, agus é á fhorbairt i gcomhréir le riachtanais cur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta mar a leagtar amach i Suirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe. Chun go mbainfear amach tosaíochtaí na mbeartas faoin Seimeastar Eorpach, tá sé ríthábhachtach go gcuirfear na pleananna téarnaimh agus athléimneachta glactha chun feidhme, ós rud é go dtugann na pleananna aghaidh ar, ar a laghad, fothacar suntasach de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthrialla Sheimeastar 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 chomh ábhartha céanna fós maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n‑athbhreithniú, arna nuashonrú nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, i dteannta aon mholadh tírshonrach a eisíodh suas go dtí dáta tíolactha an phlean mhodhnaithe.

               (5)Tá an Clásal Éalaithe Ginearálta gníomhach ó Mhárta 2020
                  6
               . Ina Theachtaireacht an 3 Márta 2021
                  7
               , leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh‑ghéarchéime (deireadh‑2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

               (6)An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún Teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023, a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin
                  8
               . Thug an Coimisiún dá aire go mbeadh sé iomchuí in 2023, bunaithe ar an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020-2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D‘fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 ar fud na mBallstát agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n‑athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina Sheimeastar pacáiste earraigh a bheidh ann i ndeireadh mhí na Bealtaine 2022.

               (7)Maidir leis an treoir fhioscach a cuireadh ar fáil an 2 Márta 2022, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t‑ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid leis an réamhaisnéis geimhridh. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair an aistrithe ghlais agus dhigitigh agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha; Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, agus ní mór idirdhealú a dhéanamh idir tíortha ag brath ar a staid fhioscach agus eacnamaíoch, lena n‑áirítear maidir le neamhchosaint na ndaoine easáitithe ón Úcráin don ghéarchéim agus do rabharta daoine easáitithe ón Úcráin.

               (8)Ar an 31 Bealtaine 2021, chuir an Rómáin plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 3 Samhain 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Rómáine
                  9
               . Tá scaoileadh na dtráthchodanna coinníollach ar chinneadh ón gCoimisiún a ghlactar i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh go bhfuil na clocha míle agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle comhlíonta go sásúil ag an Rómáin. Tuigtear gurb é atá i gceist le comhlíonadh sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin.

               (9)An 12 Bealtaine 2022, thíolaic an Rómáin a Clár Cobhsaíochta 2022, agus, an 4 Bealtaine 2022, a Chlár um Chóineasú, tar éis an spriocdháta a leagadh síos in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Chun na naisc eatarthu a chur san áireamh, rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, is léiriú é Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú ar thuairisciú leathbhliantúil na Rómáine ar an dul chun cinn atá déanta ó thaobh a plean téarnaimh agus athléimneachta a bhaint amach.

               (10)D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don Rómáin
                  10
                an 23 Bealtaine 2022. Rinne sí measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an Rómáin maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tír-shonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, in 2020 agus in 2021, agus thug sí dá haire an cur chun feidhme a rinne an Rómáin maidir leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, ag cur leis an Scórchlár don Téarnamh agus don Athléimneacht. Ar bhonn na hanailíse sin, sa tuarascáil tíre, sainaithníodh bearnaí i ndáil leis na ndúshláin sin nár tugadh aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, sin nó nár tugadh aghaidh orthu ach go páirteach, mar aon le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n‑áirítear iad siúd is toradh ar ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar dhul chun cinn na Rómáine ó thaobh Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ó thaobh spriocanna ceannlíne AE maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, mar aon le dul chun cinn i dtreo Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

               (11)Rinne an Coimisiún grinn‑athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 don tSualainn agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022
                  11
               . Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha sa tSualainn. Baineann leochaileachtaí go háirithe le cuntais sheachtracha, atá nasctha le heasnaimh fhioscacha mhóra, agus le saincheisteanna iomaíochais atá ag teacht chun cinn an athuair.

               (12)An 3 Aibreán 2020, ghlac an Chomhairle Cinneadh (AE) 2020/509 maidir le staid easnaimh iomarcaigh a bheith sa Rómáin mar gheall ar neamhchomhlíonadh an chritéir easnaimh in 2019
                  12
               . An 3 Aibreán 2020, d’eisigh an Chomhairle Moladh freisin d’fhonn deireadh a chur le heasnamh iomarcach rialtais sa Rómáin faoi 2022 ar a dhéanaí
                  13
               . I bhfianaise an chraptha dhomhain sa ghníomhaíocht eacnamaíoch a bhaineann le paindéim COVID-19 agus i bhfianaise an ghá ghaolmhair atá le beartais fhioscacha chun tacú leis an téarnamh in 2021 agus in 2022, d’eisigh an Chomhairle Moladh nua don Rómáin
                  14
                an 18 Meitheamh 2021 chun deireadh a chur le staid an easnaimh iomarcaigh faoi 2024 ar a dhéanaí. Ba cheart don Rómáin príomhsprioc easnaimh ghinearálta an rialtais a bhaint amach in 2021, sprioc 6.2 % de OTI in 2022, 4.4 % de OTI in 2023, agus 2.9 % de OTI in 2024, atá comhsheasmhach le ráta ainmniúil fáis don ghlanchaiteachas príomha rialtais de 3.4 % in 2021, 1.3 % in 2022, 0.9 % in 2023 agus 0.0 % in 2024. Freagraíonn sé sin do choigeartú struchtúrach bliantúil de 0.7 % de OTI in 2021, 1.8 % de OTI in 2022, 1.7 % in 2023 agus 1.5 % de OTI in 2024. Tá an nós imeachta ar stad ó fhómhar 2021 i leith tar éis don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar ghníomhaíocht éifeachtach.

               (13)In 2021, bunaithe ar shonraí a bhailíochtaigh Eurostat, b’ionann easnamh ginearálta rialtas na Rómáine agus 7.1 % de OTI, agus ba é fiachas ginearálta an rialtais 48.8 % den OTI. Tá sé sin ag teacht leis an bpríomhsprioc maidir le heasnamh a mhol an Chomhairle in 2021. Is é an coigeartú ar an gcomhardú struchtúrach do 2021 1.5 pointe céatadáin de OTI, os cionn an 0.7 pps atá molta.

               (14)Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh‑mheastacháin bhuiséadacha sa Chlár Cóineasaithe 2022 réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 2.9 % in 2022 agus 4.4 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fíorfhás OTI níos ísle de 2.6 % in 2022 agus 3.6 % in 2023. Is mar gheall ar bhoilsciú ard a dhéanann difear do chumhacht ceannaigh teaghlach, an tionchar a bhíonn ag meathlú muiníne de thoradh an chomhshaoil idirnáisiúnta ar thomhaltas agus ar infheistíocht, agus ranníocaíocht dhiúltach ó ghlanonnmhairí, go príomha na difríochtaí sin, toisc go meastar go leanfaidh praghsanna do thráchtearraí fuinnimh de bheith ag ardú. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an Rialtas ag súil go dtiocfaidh laghdú ar an easnamh ceannlíne go 6.2 % den OTI in 2022 agus go 4.4 % in 2023. Léiríonn an laghdú in 2022 go príomha fás láidir ar OTI ainmniúil, méadú a bhfuiltear ag súil leis ar éifeachtúlacht an bhailiúcháin chánach, calcadh ar fhormhór an phá san earnáil phoiblí, agus an plean chun an méadú ar chaiteachas ar earraí agus ar sheirbhísí, cúnamh sóisialta agus aistrithe eile a choimeád faoi bhun ráta fáis an OTI ainmniúil. De réir an Chláir, meastar go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go dtí 49.4 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 49.7 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 7.5 % den OTI agus 6.3 % faoi seach. Tá sé sin níos airde ná an t‑easnamh atá tuartha i gClár Cóineasaithe 2022, go príomha mar gheall ar chaiteachas sóisialta agus úis níos airde a bhfuil súil leis, an iarmhairt ghlan is airde a mheastar a bheidh ag bearta chun dul i ngleic leis an mborradh i bpraghsanna fuinnimh, toimhde níos faichillí maidir leis na gnóthachain ionchasacha i mbailiú cánach, agus an easpa beart comhdhlúthaithe sonraithe ar thaobh an chaiteachais sa Chlár. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta idir an rialtas ginearálta agus OTI ar aon dul le 50.9 % in 2022 agus 52.6 % in 2023. Is é an difríocht go príomha mar gheall ar na heasnaimh réamh‑mheasta níos airde.

               Bunaithe ar réamhaisnéis earrach 2022 ón gCoimisiún, meastar go mbeidh fás aschuir ionchasach meántéarmach (meán 10 bliana) ag 3.6 %. Mar sin féin, ní áirítear leis an meastachán sin tionchar na n‑athchóirithe atá mar chuid den Phlean don Téarnamh agus don Athléimneacht agus lena bhféadfar cur le hacmhainneacht fáis na hOstaire.

               (15)In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha tacaíochta éigeandála ó 1.1 % d’OTI in 2021 go 0.2 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, rud a mheastar i réamhaisnéis earrach 2022 ón gCoimisiún ag 0.7 % de OTI in 2022 agus ag 0.1 % de OTI in 2023
                  15
               . Is éard atá sna bearta sin, den chuid is mó, caidhpeanna praghsanna ar phraghsanna miondíola agus mórdhíola ar thaobh an chaiteachais, agus cánachas ar bhrabúis bhreise táirgeoirí fuinnimh ar thaobh an ioncaim. I measc na mbeart eile tá scéimeanna cúitimh do theaghlaigh agus do bhillí gáis agus fuinnimh FBManna agus liúntais fuinnimh do thomhaltóirí leochaileacha. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfuil praghsanna fuinnimh fós ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an uasteorainn ghinearálta ar phraghsanna fuinnimh do theaghlaigh. Tuartar i réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún gurb ionann na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin agus 0.1 % de OTI in 2022 agus 2023
                  16
               , agus is ionann costas méadaithe an chaiteachais ar chosaint agus beagán faoi bhun 0.1 % den OTI in 2022 amháin.

               (16)Is é an t‑easnamh ceannlíne do 2022 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ná 1.3 pointe céatadáin den OTI os cionn na príomhsprioc easnaimh a mhol an Chomhairle, agus tuartar go ndéanfar coigeartú -0.2 pps ar an gcomhardú struchtúrach. De OTI in 2022, i gcomparáid leis an 1.8 pointe céatadáin de OTI a moladh. Tá gá le hanailís chúramach atá bunaithe ar an tagarmharc caiteachais chuige sin. In 2022, tuartar go mbeidh glanfhás caiteachais phríomha (coigeartaithe d’aonuaire agus do bhearta beartais fhioscaigh ar thaobh an ioncaim) ag 9.6 % i réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin, os cionn an 1.3 % atá molta. Is é an méadú ar chaiteachas sóisialta atá beartaithe i ngeall ar innéacsú pinsean agus na bearta sóisialta buiséadaithe, agus costas buiséadach na mbeart chun uasteorainn a chur le praghsanna fuinnimh (glan ar na bearta ioncaim) agus chun déileáil le sreabhadh na ndaoine easáitithe ón Úcráin, is mó a spreagtar an fás a thuartar don chaiteachas comhiomlán in 2022. Tá ról freisin ag an bhfás ar chaiteachas ar thomhaltas idirmheánach, arb é boilsciú ard a bhfuiltear ag súil leis do thomhaltóirí is mó is cúis leis, cé nach bhfuil sé chomh mór sin. Téann diall an ghlanfhás ar chaiteachas ón moladh sa treo céanna leis an diall ón gcoigeartú ar an gcomhardú struchtúrach, cé go bhfuil méid níos mó i gceist leis (2.7 pointe céatadáin de OTI i gcás fáis ar chaiteachas glan i gcomparáid le 2.0 pointe céatadáin d’OTI i gcás an chomhardaithe struchtúraigh). Is féidir an difríocht a mhíniú go páirteach leis an gcóimheas ioncaim-OTI níos airde a tuaradh do 2022 i réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin i gcomparáid le réamhaisnéis earraigh 2021 an Choimisiúin (níos airde faoi 0.9 pointe céatadáin de OTI), rud a fheabhsaíonn an comhardú struchtúrach ach nach bhfuil tionchar aige ar thagarmharc an chaiteachais. Ar bhonn na mionanailíse, tá baol ann nach gcomhlíonfaidh an Rómáin na spriocanna fioscacha do 2022 a bunaíodh sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021.

               (17)Is é an t‑easnamh ceannlíne do 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ná 1.9 pointe céatadáin den OTI os cionn na príomhsprioc easnaimh a mhol an Chomhairle, agus tuartar gur 0.0 pointe céatadáin de OTI a bheidh sa choigeartú ar an gcomhardú struchtúrach in 2022, i gcomparáid leis an 1.7 pointe céatadáin OTI a mholtar. Tá gá le hanailís chúramach atá bunaithe ar an tagarmharc caiteachais chuige sin. In 2023, tuartar go mbeidh glanfhás caiteachais phríomha (coigeartaithe d’aonuaire agus do bhearta beartais fhioscaigh ar thaobh an ioncaim) ag 1.7 % i réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin, os cionn an 0.9 % atá molta, i ngeall ar easpa beart nithiúil chun na spriocanna a bhaint amach. Ar bhonn na mionanailíse, tá baol ann nach gcomhlíonfaidh an Rómáin na spriocanna fioscacha do 2023 a bunaíodh sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021. I bhfianaise na rioscaí nach mbainfear amach na spriocanna fioscacha a moladh in 2022 agus in 2023, dealraíonn sé go bhfuil bearta buiséadacha breise ábhartha chun conair an choigeartaithe a chomhlíonadh agus chun ceartú a heasnamh iomarcach a bhaint amach faoi 2024.

               (18)I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 2.95 % de OTI in 2024 agus go 2.9 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh an t‑easnamh ginearálta rialtais faoi bhun 3 % den OTI thar thréimhse an Chláir. Tá sé beartaithe an comhdhlúthú fioscach a dhéanamh go príomha ar thaobh caiteachais an bhuiséid. Ní sholáthraítear aon fhaisnéis, áfach, faoi na bearta comhdhlúthaithe bunúsacha atá beartaithe. De réir an Chláir, táthar ag súil go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe le laghdú go 49.4 % in 2024, agus laghdú go 48.9 % in 2025. Bunaithe ar anailís an Choimisiúin, is cosúil gur rioscaí meántéarmacha a bhaineann le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

               (19)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b) de Rialachán (AE) 2021/241 agus le hIarscríbhinn V, critéar 2.2 a ghabhann leis, cuimsíonn an plean téarnaimh agus athléimneachta tacar suntasach athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus atá le cur chun feidhme faoi 2026. Cuidíonn siad sin chun dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach díobh a leagtar amach sa mholtaí tírshonracha atá dírithe ar an Rómáin ag an gComhairle sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, mar aon le haon mholadh tírshonrach a eisíodh suas le dáta glactha an phlean. Go háirithe, tugtar aghaidh sa phlean ar dhigitiú iomlán an riaracháin chánach agus ar dheireadh a chur, de réir a chéile, le dreasachtaí cánach iomarcacha d’fhonn cáilíocht agus inbhuanaitheacht an airgeadais phoiblí a fheabhsú. Cuidíonn an plean freisin chun inbhuanaitheacht agus cothroime an chórais phinsin phoiblí a áirithiú. Le hathchóirithe ar chúram sláinte, agus infheistíochtaí digitithe ag gabháil leo, táthar ag súil go bhfeabhsófar rochtain, cost‑éifeachtúlacht agus athléimneacht an chúraim sláinte. Maidir le cinnteoireacht atá bunaithe ar fhianaise, pleanáil fhadtéarmach agus comhairliúcháin phoiblí, chomh maith le bearta atá dírithe ar fheabhas a chur ar an bpróiseas soláthair phoiblí, táthar ag súil go rannchuideoidh siad le feabhas a chur ar cháilíocht agus ar éifeachtacht an riaracháin phoiblí as a dtiocfaidh glacadh níos fearr as cistí an Aontais. Trí neamhspleáchas na mbreithiúna a neartú agus éifeachtúlacht na mbreithiúna a mhéadú, rochtain ar cheartas a fheabhsú, agus dlús a chur leis an gcomhrac i gcoinne an éillithe, tá sé mar aidhm ag an bplean aghaidh a thabhairt ar na príomh‑shaincheisteanna a bhaineann le hurraim don smacht reachta sa Rómáin i gcomhréir le cásdlí ábhartha Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh agus na moltaí a rinneadh i dtuarascálacha an tSásra um Chomhar agus um Fhíorú (CVM), i dtuarascálacha an Ghrúpa Stát i gcoinne Éillithe (GRECO), tuairimí Choimisiún na Veinéise á gcur san áireamh, agus i dtuarascálacha ar an Riail. Leis na príomh‑athchóirithe maidir le pá íosta a shocrú agus ioncam íosta cuimsithe, maidir le rialachas corparáideach fiontar atá faoi úinéireacht stáit a neartú agus maidir leis an idirphlé sóisialta, tugtar aghaidh freisin ar mholtaí atá ann le fada an lá a bhaineann go sonrach le tír faoi leith. Bunaítear leis an bplean freisin córas oideachais agus cúraim luath‑óige atá aonadach, cuimsitheach agus ardchaighdeáin agus a bhfuil infheistíochtaí i gcúram leanaí ag gabháil leis. Cuireann an plean infheistíochtaí inbhuanaithe agus digiteacha chun cinn agus tacaíonn sé le gníomhaíochtaí taighde agus forbartha. Cuidíonn athchóirithe agus infheistíochtaí tábhachtacha maidir le dícharbónú, maidir le néal rialtais a bhunú agus úsáid an chárta aitheantais leictreonaigh le tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha.

               (20)Táthar ag súil go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Rómáine le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis an aistriú glas agus digiteach. Baineann 41 % de leithdháileadh iomlán an phlean le bearta a thacaíonn leis na cuspóirí aeráide sa Rómáin, agus baineann 21 % de leithdháileadh iomlán an phlean le bearta a thacaíonn le cuspóirí digiteacha. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an Rómáin téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá sé tábhachtach i gcónaí comhpháirtithe sóisialta agus páirtithe leasmhara ábhartha eile a rannpháirtiú ar bhonn córasach ar mhaithe le cur chun feidhme rathúil an phlean téarnaimh agus athléimneachta mar aon le bearta eacnamaíocha agus fostaíochta a théann níos faide ná an plean, chun úinéireacht leathan ar an gclár oibre beartais foriomlán a áirithiú.

               (21)Thíolaic an Rómáin na doiciméid chlárúcháin don bheartas comhtháthaithe
                  17
                an 14 Aibreán 2022 maidir leis an gComhaontú Comhpháirtíochta agus an 6 Bealtaine 2022 dá chéad chlár. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021, cuirfidh an Rómáin san áireamh na moltaí tírshonracha i gclársceidealú chistí an bheartais comhtháthaithe le haghaidh 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun an leas is mó is féidir a bhaint as breisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir na cistí sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn san am céanna. Braitheann cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta mar aon le cláir an bheartais chomhtháthaithe ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis an aistriú glas agus digiteach agus ar fhorbairt chríochach chothrom.

               (22)Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, is é is aidhm don phlean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairí breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chuige sin, tá na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais á sainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin, spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus imeacht ó bhreoslaí iontaise a allmhairiú ón Rúis.

               (23)De réir sonraí 2020, tá meascán fuinnimh na Rómáine bunaithe go mór ar bhreoslaí iontaise; Is ionann ola agus gás agus tuairim is 30 % an ceann agus 10 % eile ag an ngual. Táirgeann an Rómáin féin tuairim is 80 % den ghás a ídíonn sí, cé gur ón Rúis a thagann an fuílleach (ar fud an Aontais Eorpaigh i gcoitinne, is iad allmhairí gáis is mó a úsáidtear agus, ar an meán, is as an Rúis a thagann 44 % d’allmhairí). Maidir le hamhola, is ionann allmhairí ón Rúis agus 32 % den iomlán, i gcomparáid le meán AE de 26 %
                  18
               . Tá an Rómáin tiomanta do dheireadh a chur le gual faoi 2032. Chun an sprioc uaillmhianach sin a bhaint amach, áirítear i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Rómáine agus cistí eile de chuid an Aontais, amhail an Ciste don Nuachóiriú, infheistíochtaí suntasacha i gcothú an dícharbónaithe trí acmhainn nua fuinnimh inathnuaite a shuiteáil. Mar sin féin, beidh gá le huasghráduithe suntasacha ar líonraí tarchurtha fuinnimh agus dlús a chur le himscaradh an bhonneagair ghlais chun dlús a chur le himlonnú an bhonneagair ghlais chun an t‑aistriú glas agus an méadú mór ar thomhaltas fuinnimh a mhéadú. Chuige sin, beidh gá le creat rialála feabhsaithe agus le hinfheistíocht níos mó, chomh maith le cumhacht a thabhairt do thomhaltóirí a bheith rannpháirteach go gníomhach, ina n‑aonar nó i dteannta a chéile trí phobail fuinnimh, i margadh an leictreachais. D’fhéadfadh tús‑ualú a dhéanamh ar infheistíocht i mbonneagar amhail stóráil, chomh maith le hidirnaisc gháis agus leictreachais le tíortha comharsanachta, éagsúlú an tsoláthair fuinnimh, cobhsaíocht an mhargaidh agus an inoiriúnaitheacht do dhifríochtaí réigiúnacha a mhéadú. Tá sé sin le feiceáil i gcomhthéacs ionradh na Rúise ar an Úcráin agus laghdú ar an spleáchas ar allmhairí, ós rud é go bhfuil an córas fuinnimh fós ag brath go mór ar bhreoslaí iontaise. Ina theannta sin, tá deis thábhachtach ag an Rómáin a neamhspleáchas fuinnimh a fhorbairt tuilleadh agus tacaíocht shuntasach a thabhairt do na Ballstáit chomharsanachta chun a spleáchas ar allmhairí gáis nádúrtha na Rúise a laghdú. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a n‑inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Ina theannta sin, tá deis thábhachtach ag an Rómáin a neamhspleáchas fuinnimh a fhorbairt tuilleadh agus tacaíocht shuntasach a thabhairt do na Ballstáit chomharsanachta chun a spleáchas ar allmhairí gáis nádúrtha na Rúise a laghdú. Ag an am céanna, beartaítear €3 bhilliún i mbearta éifeachtúlachta fuinnimh i bhfoirgnimh chónaithe phoiblí agus phríobháideacha agus sna hearnálacha tionsclaíocha le plean téarnaimh agus athléimneachta na Rómáine. Is gá dul níos faide ná an chéad tonn athchóirithe sin chun laghdú a dhéanamh ar thomhaltas fuinnimh agus ar spleáchas ar bhreoslaí iontaise, toisc nach gcumhdófar stoc iomlán na bhfoirgneamh le sprioc an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Ní mór don Rómáin tuilleadh feabhais a chur ar an gcreat beartais chun dlús a chur le hathchóiriú foirgneamh. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí in‑athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú ionas go mbeidh sé i gcomhréir leis na cuspóirí a bhaineann leis an ‘Fit for 55’.

               (24)Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú chuig neodracht aeráide agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, féadfaidh an Rómáin leas a bhaint as an Sásra Cóir don Aistriú i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an Rómáin leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

               (25)Scrúdaigh an Chomhairle Clár Cóineasaithe 2022 na Rómáine agus léirítear a tuairim
                  19
                go háirithe i moladh (1) thíos.

               (26)I bhfianaise an athbhreithnithe dhomhain a rinne an Coimisiún agus an mheasúnaithe sin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Náisiúnta Athchóirithe 2022 agus an Clár um Chóineasú 2022. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí 1, 2 agus 3 thíos. Cuidíonn beartais fhioscacha dá dtagraítear i moladh 1 inter alia le haghaidh a thabhairt ar mhíchothromaíochtaí a bhaineann leis an easnamh mór leanúnach sa chuntas reatha toisc go gcuideoidh comharduithe fioscacha níos fearr le mór-riachtanais maoinithe sheachtraigh gheilleagar na Rómáine ina iomláine a laghdú. Cuidíonn na beartais dá dtagraítear i moladh 2 inter alia le haghaidh a thabhairt ar na laigí a bhaineann leis an iomaíochas. Cuidíonn na beartais dá dtagraítear i moladh 3, inter alia, le díriú ar laigí a bhaineann leis na cuntais sheachtracha san fhadtéarma.

               AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an Rómáin gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

               1.Beartais fhioscacha a shaothrú i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 d’fhonn deireadh a chur le heasnamh iomarcach rialtais sa Rómáin.

               2.Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 3 Samhain 2021. An chaibidlíocht leis an gCoimisiún maidir le doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027 a chur i gcrích go tapa d’fhonn tús a chur lena gcur chun feidhme;

               3.Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú. Forbairt bhreise ar tháirgeadh fuinnimh inbhuanaithe a éascú trí dhlús a chur le forbairt foinsí in‑athnuaite fuinnimh, eangacha tarchurtha fuinnimh a uasghrádú agus an t‑idirnasc leis na Ballstáit chomharsanachta a mhéadú. Luas agus uaillmhian an athchóirithe a mhéadú chun éifeachtúlacht fuinnimh an stoic foirgneamh a chur chun cinn.

               Arna dhéanamh sa Bhruiséil,

                     Thar ceann na Comhairle

                     An tUachtarán

                     (1)

                        IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

                     (2)

                        IO L 306, 23.11.2011, lch. 25.

                     (3)

                        Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

                     (4)

                        Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú, IO L 306, 23.11.2011, lch. 25.

                     (5)

                        Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil sé d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach, IO L 71, 4.3.2022, lch. 1.

                     (6)

                        Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig an gComhairle maidir le gníomhachtú chlásal ginearálta éalaithe
                     an Comhshocrú Cobhsaíochta agus Fáis, an Bhruiséil, 20.3.2020, COM(2020) 123 final.

                     (7)

                        Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig an gComhairle bliain amháin ó bhris amach COVID-19: Freagairt don bheartas fioscach, an Bhruiséil, 3.3.2021, COM(2021) 105 final.

                     (8)

                        Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig an gComhairle: Treoir maidir leis an mbeartas fioscach do 2023, an Bhruiséil, 2.3.2022, COM(2022) 85 final.

                     (9)

                        Cinneadh Cur Chun Feidme ón gComhairle an 3 Samhain 2021 maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Rómáine (ST 12319/21; ST12319/21 ADDI)

                     (10)

                        SWD(2022) 638.

                     (11)

                        COM(2022) 624.

                     (12)

                        Cinneadh (AE) 2020/509 ón gComhairle an 3 Aibreán 2020 maidir le heasnamh iomarcach a bheith sa Rómáin (IO L 110, 8.4.2020, lch. 58)

                     (13)

                        Moladh ón gComhairle an 3 Aibreán 2020 d’fhonn deireadh a chur le staideasnamh iomarcach rialtais sa Rómáin (IO C 116, 8.4.2020, lch. 1).

                     (14)

                        Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cóineasaithe 2021 na Rómáine, IO C 304, 29.7.2021, lch. 107.

                     (15)

                        Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n‑áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

                     (16)

                        Glactar leis go sroichfidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach 6 milliún de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

                     (17)

                        Rialachán (AE) 2021/1060, OJ L 231, 30.06.2021, lch. 159.

                     (18)

                        Eurostat (2020), sciar na n‑allmhairí Rúiseacha os cionn iomlán na n‑allmhairí. Do mheán na 27 mBallstát, tá iomlán na n‑allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE27. I gcás na Rómáine, áirítear trádáil laistigh den AE ar iomlán na n‑allmhairí. Ní fholaíonn amhola táirgí ola scagtha.

                     (19)

                        .


               AN COIMISIÚN EORPACH
            An Bhruiséil,23.5.2022
            COM(2022) 621 final

            Moladh le haghaidh
            MOLADH ÓN gCOMHAIRLE
            maidir le beartais eacnamaíocha na hÍsiltíre agus tuairim ón gComhairle a thabhairt maidir le Clár Cobhsaíochta na hÍsiltíre 2022
            {SWD(2022) 621 final} - {SWD(2022) 640 final}

               Moladh le haghaidh

               MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

               maidir le beartais eacnamaíocha na hÍsiltíre agus tuairim ón gComhairle a thabhairt maidir le Clár Cobhsaíochta na hÍsiltíre 2022

               TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

               Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

               Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú, a neartú
                  1
               , agus go háirithe Airteagal 5(2) de,

               Ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú
                  2
               , agus go háirithe Airteagal 6(1) de,

               Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

               Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

               Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Beartas Eacnamaíoch,

               De bharr an mhéid seo a leanas:

               (1)Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
                  3
                lena mbunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, tháinig sé i bhfeidhm 19 Feabhra 2021. Is rud é an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a chuireann tacaíocht airgeadais ar fáil le haghaidh chur chun feidhme athchóirithe agus infheistíochta, arb é atá i gceist leis spreagadh airgeadais a mhaoiníonn an tAontas. Cuidíonn sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe atá inbhuanaithe agus a spreagann fás agus infheistíocht, go háirithe chun an t-aistriú digiteach agus glas a chur chun cinn, agus neartaíonn sé athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Rinneadh uasmhéid na ranníocaíochta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnamh agus Athléimneachta a nuashonrú an [XX] Meitheamh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

               (2)An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sé aird chuí ar an ngealltanas comhpháirteach athdhearbhaithe ón gCruinniú Mullaigh Sóisialta in Porto i mí na Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta arna fhógairt ag Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Ísiltír mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú
                  4
                ag teastáil ina leith. An dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro, moladh a ghlac an Chomhairle an 5 Aibreán 2022, chomh maith le togra le haghaidh Thuarascáil Chomhpháirteach 2022 ar Fhostaíocht ina ndearnadh anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte do Bheartas Fostaíochta agus phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, togra a ghlac an Chomhairle an 14 Márta 2022.

               (3)Tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch i ngeall ar ionradh na Rúise ar an Úcráin i ndiaidh na paindéime domhanda. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú trí phraghsanna níos airde fuinnimh agus bia agus trí ionchais fáis níos laige. Is iad na teaghlaigh leochaileacha atá i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol bochtaineachta fuinnimh is mó atá thíos leis na praghsanna fuinnimh níos airde. Ina theannta sin, tá sruth daoine isteach san Aontas nach bhfacthas a leithéid riamh agus iad ag teitheadh ón Úcráin. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, tionscnaíodh an Treoir um Chosaint Shealadach
                  5
                den chéad uair, rud a thug an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas mar aon le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar an margadh saothair, agus ar chúram sláinte, tithíocht agus leas sóisialta do dhaoine easáitithe ón Úcráin.

               (4)Agus aird á tabhairt ar an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa, atosaíonn an Seimeastar Eorpach a chomhordú ginearálta maidir le beartas eacnamaíoch agus fostaíochta in 2022, agus é á fhorbairt i gcomhréir le riachtanais cur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta mar a leagtar amach i Suirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun na tosaíochtaí beartais faoin Seimeastar Eorpach a chur i gcrích, ós rud é go dtugann na pleananna aghaidh ar na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthrialla Sheimeastar 2019 agus 2020 nó ar fhothacar suntasach díobh. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 chomh ábhartha céanna fós maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna nuashonrú nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, i dteannta aon mholadh tírshonrach a eisíodh suas go dtí dáta tíolactha an phlean mhodhnaithe.

               (5)Tá an Clásal Éalaithe Ginearálta gníomhach ó Mhárta 2020
                  6
               . Ina Theachtaireacht an 3 Márta 2021
                  7
               , leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh-2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

               (6)I gcomhréir leis an gcur chuige sa tuairim ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 maidir le Clár Cobhsaíochta 2021, is fearr an seasamh fioscach a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim), cé is moite de bhearta éigeandála sealadacha a bhaineann le COVID-19 ach lena n-áirítear caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht agus ó chistí eile de chuid an Aontais, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach
                  8
               . Agus níos faide ná an seasamh fioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do ghnóthú inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid atá tagtha ar an gcaiteachas príomha reatha atá maoinithe go náisiúnta
                  9
                (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.]

               (7)An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún Teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023, a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin
                  10
               . Thug an Coimisiún dá aire go mbeadh sé iomchuí in 2023, bunaithe ar an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020-2022 go seasamh chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D‘fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 ar fud na mBallstát agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina Sheimeastar pacáiste earraigh a bheidh ann i ndeireadh mhí na Bealtaine 2022.

               (8)Maidir leis an treoir fhioscach a cuireadh ar fáil an 2 Márta 2022, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid leis an réamhaisnéis geimhridh. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair an aistrithe ghlais agus dhigitigh agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha; ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, agus ní mór idirdhealú a dhéanamh idir tíortha ag brath ar a staid fhioscach agus eacnamaíoch, lena n-áirítear maidir le neamhchosaint na ndaoine easáitithe ón Úcráin don ghéarchéim agus do rabharta daoine easáitithe ón Úcráin.

               (9)An 29 Aibreán 2022, thíolaic an Ísiltír a Clár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir le hAirteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Níl Clár Náisiúnta um Athchóiriú curtha isteach ag an Ísiltír go fóill, ós rud é go ndéanfar an clár a chomhtháthú sa phlean téarnaimh agus athléimneachta.

               (10)D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don Ísiltír
                  11
                an 23 Bealtaine 2022. Rinne an tuarascáil measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an Ísiltír maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tír-shonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, in 2020 agus in 2021, chomh maith leis na dúshláin nua agus na dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin atá ag teacht chun cinn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar dhul chun cinn na hÍsiltíre ó thaobh Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ó thaobh spriocanna ceannlíne AE maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, mar aon le dul chun cinn i dtreo Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

               (11)Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 le haghaidh na hÍsiltíre agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022
                  12
               . Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha san Ísiltír. Go háirithe, baineann leochaileachtaí le fiachas ard príobháideach agus barrachas mór sa chuntas reatha, a bhfuil ábharthacht trasteorann ag baint leo.

               (12)An 20 Iúil 2020, mhol an Chomhairle don Ísiltír na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal ginearálta éalaithe, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar an bpaindéim, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin don Ísiltír beartais fhioscacha a shaothrú, nuair a bheidh dálaí eacnamaíocha ann, arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht an fhiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, bunaithe ar shonraí a bhailíochtaigh Eurostat, laghdaigh easnamh ginearálta rialtas na hÍsiltíre ó 3.7 % den OTI in 2020 go 2.5 % in 2021. Thacaigh freagairt na hÍsiltíre maidir leis an mbeartas fioscach leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus b’ionann bearta sealadacha tacaíochta éigeandála agus 3.3 % de OTI in 2020 agus in 2021 araon. Tá na bearta a rinne an Ísiltír in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Bunaithe ar shonraí a bhailíochtaigh Eurostat, ba ionann fiachas ginearálta an rialtais agus 52.1 % den OTI in 2021.

               (13)Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 3.6 % in 2022 agus 1.7 % in 2023. I réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh fás iarbhír OTI den chineál céanna 3.3 % in 2022 agus 1.6 % in 2023. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an Rialtas ag súil go bhfanfaidh an t-easnamh ceannlíne ag 2.5 % de OTI in 2022 agus go laghdófar é go 2.3 % in 2023. De réir an Chláir, meastar go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 53.1 % in 2022, agus go 52.7 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 2.7 % den OTI agus 2.1 % faoi seach. Tá sé sin níos airde ná an t-easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022 do 2022, go príomha toisc nár áiríodh sa Chlár ach bearta a glacadh mar fhreagairt ar na praghsanna arda fuinnimh, agus bearta beagán níos ísle do 2023, go príomha mar gheall ar leibhéal níos ísle d’ollfhoirmiú caipitil sheasta agus caiteachas eile a bhfuil súil leis ón gCoimisiún. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas 51.4 % níos ísle idir fiachas ginearálta an rialtais ghinearálta agus OTI 51.4 % in 2022 agus 50.9 % in 2023. Tuar difriúil maidir leis an OTI ainmniúil is cúis leis an difríocht sin.

               Bunaithe ar réamhaisnéis earrach 2022 ón gCoimisiún, meastar go mbeidh fás aschuir ionchasach meántéarmach (meán 10 bliana) ag 1.5 %.

               (14)In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha tacaíochta éigeandála ó 3.4 % d’OTI in 2021 go 0.9 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, rud a mheastar i réamhaisnéis earrach 2022 ón gCoimisiún ag 0.7 % de OTI in 2022 agus a cuireadh deireadh leo de réir a chéile in 2023
                  13
               . Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh níos boichte agus ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfuil praghsanna fuinnimh fós ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl ceann de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an gearradh ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh. Tá tionchar freisin ar an easnamh rialtais ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin, atá tuartha i réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0.1 % de OTI in 2022 agus in 2023
                  14
               , chomh maith leis an gcostas méadaithe 0.1 % de OTI ar chaiteachas cosanta in 2023.

               (15)An 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an Ísiltír
                  15
                seasamh fioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear an spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht a mhaoinítear go náisiúnta. Mhol sí freisin don Ísiltír beartas fioscach a shaothrú, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, a bheadh dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus ar inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus ag an am céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

               (16)In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a corpraíodh i gClár Cobhsaíochta 2022 na hÍsiltíre, réamh-mheastar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún ag tacú, ag -2.6 % den OTI, mar a mhol an Chomhairle
                  16
               . Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais ón tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht agus ag cistí eile de chuid an Aontais cobhsaí i gcomparáid le 2021
                  17
               . Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta 0.0 pointe céatadáin leis an staid fhioscach in 2022
                  18
               . Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an Ísiltír infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe de 2.0 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear ar an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0.7 % den OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0.1 % den OTI), agus, i measc nithe eile, meastar go gcuirfidh bearta breise aeráide (atá dírithe ar laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa, agus ar chur chun cinn fuinnimh inbhuanaithe) agus bearta i réimse an oideachais (athsciliú, oiliúint múinteoirí) chomh maith le 0.3 % den OTI agus 0.2 % den OTI faoi seach.

               (17)In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin ag + 0.5 % de OTI ar thoimhde gan athrú beartais
                  19
               . Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais ón tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht agus ó chistí eile AE gan athrú i gcomparáid le 2022. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don seasamh fioscach de 0.1 pointe céatadáin in 2023
                  20
               . Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chraptha de 1.0 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0.7 % de OTI).

               (18)I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 2.5 % de OTI in 2024, sular mhéadaigh sé go 2.9 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % den OTI laistigh de thréimhse an Chláir. Glactar leis sna réamh-mheastacháin sin roinnt beart breise maidir le comhdhlúthú fioscach nach bhfuil sonraithe go fóill. De réir an Chláir, táthar ag súil go dtiocfaidh méadú ar chóimheas fiachais-OTI an rialtais ghinearálta faoi 2025, go háirithe méadú go 53.1 % in 2024 agus go dtiocfaidh méadú breise ar 54.4 % in 2025. Bunaithe ar anailís an Choimisiúin, is cosúil gur rioscaí meántéarmacha a bhaineann le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

               (19)Cuireann saobhadh sa mhargadh tithíochta le praghsanna tithe atá ag ardú go tapa agus le féichiúnas ard teaghlaigh, rud a fhágann go mbíonn teaghlaigh i mbaol turraingí eacnamaíocha. Tháinig fás ar phraghsanna tithe in 2021 le ráta fáis bliantúil de 15 % agus tá méadú ag teacht ar an róluacháil sa mhargadh tithíochta, rud a mhéadaíonn an baol agus na leochaileachtaí. Cé go bhfuil inasbhainteacht cánach úis morgáiste á laghdú de réir a chéile, níl an laghdú ach páirteach, agus tá an faoiseamh cánach a thugann sé ar íocaíochtaí morgáiste fós fial. In éineacht le teorainneacha réasúnta ard iasachtaíochta (iasacht le luach), leanann sé sin de bheith ag cur le claontacht fiachais láidir do theaghlaigh. Ag an am céanna, tá an margadh príobháideach cíosa fós beag agus tearcfhorbartha. Toisc nach bhfuil lárdheighleog dhea-fheidhmiúil ar an margadh cíosa, spreagtar teaghlaigh chun ceannach seachas cíos a dhéanamh, rud a chuireann le cóimheasa arda fiachais le hioncam agus le leochaileacht airgeadais. Cuireann dolúbthachtaí ó thaobh an tsoláthair leis an saobhadh sa mhargadh tithíochta. Mar gheall ar sholáthar réasúnta neamhleaisteach tithe, méadaíonn sé an baol go mbeadh beartais tithíochta níos inacmhainne chun éileamh deiridh a spreagadh agus ar deireadh thiar thall chun praghsanna tithe a chur chun cinn, rud a bhaineann an bonn de chuspóir bunaidh na mbeartas.

               (20)Cé go bhfeidhmíonn córas na bpinsean go maith maidir le leordhóthanacht pinsean agus inbhuanaitheacht fhioscach, tá míbhuntáistí ag baint le córas na bpinsean ceirde (an dara colún) ó thaobh cothroime idirghlúine, trédhearcacht ceart agus solúbthachta na bpinsean. Tá ranníocaíochtaí pinsin den dara colún ard agus d’fhéadfadh gá a bheith le coigeartuithe móra a dhéanamh ar ranníocaíochtaí chun míchothromaíochtaí i gcláir chomhardaithe na gcistí pinsean a ionsú. Cuireann na coigiltis éigeantacha mhóra leis an mbarrachas sa chuntas reatha freisin. D’fhéadfadh athchóiriú ar an gcóras pinsean cistí pinsean a dhéanamh níos athléimní in aghaidh suaití. Tar éis creat-chomhaontaithe ar phrionsabail leathana d’athchóiriú na bpinsean in 2019, tháinig an rialtas agus na comhpháirtithe sóisialta ar chomhaontú i mí an Mheithimh 2020 maidir le struchtúr conartha nua don dara colún. Ar an iomlán, is é is aidhm don athchóiriú atá beartaithe aghaidh a thabhairt ar na laigí is mó atá sa chóras pinsean. Tá sé beartaithe na bearta reachtacha chun an t-athchóiriú comhaontaithe ar phinsin a chur chun feidhme a phlé agus a ghlacadh ag Parlaimint na hÍsiltíre le linn 2022. Ansin, is é an príomhdhúshlán a bheidh ann an t-athchóiriú a chur chun feidhme ina iomláine, agus ní mór faireachán cúramach a dhéanamh ar an athchóiriú sin.

               (21)Thíolaic an Ísiltír doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe
                  21
                an 22 Nollaig 2021, an 23 Nollaig 2021 agus an 22 Márta 2022. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021, cuirfidh an Ísiltír san áireamh na moltaí tírshonracha i gclársceidealú chistí an bheartais comhtháthaithe le haghaidh 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun an leas is mó is féidir a bhaint as breisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir na cistí sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn san am céanna. Braitheann cur chun feidhme rathúil cláir an bheartais chomhtháthaithe ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis an aistriú glas agus digiteach agus ar fhorbairt chríochach chothrom.

               (22)Tá an sciar den fhostaíocht sholúbtha fós ard agus is sciar suntasach de mhargadh saothair na hÍsiltíre é. Léiríonn sé sin go bhfuil baol méadaitheach ann go mbeidh deighilt i margadh an tsaothair. Tá tionchar nach beag ag fachtóirí institiúideacha agus ag roghanna beartais náisiúnta ar úsáid na gcineálacha fostaíochta sin amhail difríochtaí sa chóir chánach (do dhaoine féinfhostaithe gan fhostaithe), cumhdach slándála sóisialta agus rialacháin maidir le cosaint saothair. Cruthaíonn na cúiseanna agus na fachtóirí institiúideacha sin dreasachtaí/dídhreasachtaí móra airgeadais, agus bíonn éifeachtaí saofa acu ar imeall an mhargaidh saothair go háirithe. Leag paindéim COVID-19 béim freisin ar na rioscaí a bhaineann le margadh saothair deighilte agus le staid neamhfhabhrach fostaíochta agus shóisialta grúpaí áirithe, chomh maith leis na dúshláin shuntasacha maidir le rochtain ar chosaint shóisialta leordhóthanach do dhaoine féinfhostaithe a bhíonn níos neamhdhíobhálaí go minic i gcoinne breoiteachta, míchumais, dífhostaíochta agus seanaoise. Ina theannta sin, trí bhearta breise a dhéanamh chun cáilíocht an chaidrimh oibre i measc daoine féinfhostaithe a shoiléiriú agus chun na rialacha is infheidhme a fhorfheidhmiú, d’fhéadfaí an fhéinfhostaíocht bhréagach a laghdú.

               (23)Tá méadú breise tagtha ar ghanntanais lucht saothair agus tá sé tar éis éirí níos ginearálta ar fud earnálacha i gcomhréir leis an téarnamh eacnamaíoch ar an iomlán agus le méadú ar an éileamh ar shaothar. Is léir ó réamhaisnéisí mhargadh an tsaothair go bhfuil margadh saothair dian ann amach anseo agus go háirithe i gcás an oideachais, an chúraim sláinte, na bpost teicniúil agus na hearnála TFC. Sa ghearrthéarma, tá ganntanas freisin an-ard san earnáil tógála. Leis na rioscaí dochta maidir le margadh an tsaothair, cuirtear bac ar na hinfheistíochtaí móra atá de dhíth mar chuid den aistriú glas agus digiteach. Ag an am céanna, tá saothar gan saothrú nó saothar tearcúsáidte ann, go háirithe i bhfianaise an ráta fostaíochta níos ísle do dhaoine a mbaineann cúlra imirceach leo agus i bhfianaise sciar ard na fostaíochta páirtaimseartha. Trí mhéadú ar líon na n-uaireanta an chloig a oibríonn oibrithe páirtaimseartha, ar mná iad a lán acu (62.5 % de mhná fostaithe in 2021, d’oibrigh siad go páirtaimseartha), a dhreasú, d’fhéadfaí an ganntanas sa mhargadh saothair atá ann faoi láthair a laghdú tuilleadh agus an mheánbhearna pá agus pinsin idir na hinscní a laghdú. Trí ghníomhaíochtaí neamhghníomhacha, uas-sciliú nó athoiliúint a chur ar dhaoine neamhghníomhacha (na daoine sin nach bhfuil ag obair ná ag lorg oibre), iad siúd atá dífhostaithe go fadtéarmach agus iad siúd atá ar imeall mhargadh an tsaothair trí ghníomhaíochtaí spriocdhírithe agus sainoiriúnaithe, d’fhéadfadh sé sin a bheith ina gcabhair chun ganntanais saothair agus scileanna a mhaolú agus comhdheiseanna agus cuimsiú gníomhach á gcothú ag an am céanna.

               (24)Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, is é is aidhm don phlean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairí breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chuige sin, tá na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais á sainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin, spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus imeacht ó bhreoslaí iontaise a allmhairiú ón Rúis.

               (25)Tá spleáchas ar bhreoslaí iontaise an-ard. De réir sonraí 2020, tá an spleáchas ar bhreoslaí iontaise ón Rúis ar an leibhéal céanna le meán an Aontais do ghual (54 %) agus amhola (26 %) agus níos ísle i gcás gáis nádúrtha (30 % i gcomparáid le 44 %)
                  22
               . Tá an sciar den mheascán fuinnimh ola (39 % i gcoinne 33 %) agus gáis nádúrtha (44 % i gcoinne 24 %) os cionn mheán AE, cé go bhfuil an cion guail níos ísle (6 % i gcoinne 11 %). D’fhéadfaí an spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú ar an iomlán trí infheistíocht a mhéadú i bhfoinsí in-athnuaite agus leictrithe, trí aghaidh a thabhairt ar scrogaill bonneagair agus trí éifeachtúlacht fuinnimh a threisiú. Tá sé ríthábhachtach dlús a chur leis na hiarrachtaí chun spriocanna fuinnimh in-athnuaite AE 2030 a bhaint amach. Ba í an Ísiltír an cúigiú Ballstát ba mheasa a d’fheidhmigh ó thaobh sciar an fhuinnimh in-athnuaite san olltomhaltas deiridh fuinnimh in 2020, agus tá ceann de na bearnaí is mó aici idir sciar 2020 agus spriocanna 2030. Tá gá le hinfheistíochtaí breise chun úsáid fuinnimh in-athnuaite a mhéadú agus chun an acmhainn eangaí is gá chun fuinneamh in-athnuaite a tharchur ó láithreáin táirgeachta chuig láithreáin tomhaltais a mhéadú. Tá tábhacht ar leith ag baint le hacmhainneacht eangaí a fhorbairt ós rud é gur lean na bacainní acmhainne san eangach leictreachais de bheith ag méadú in 2021, rud a fhágann go bhfuil moill ar chur chun feidhme tionscadal fuinnimh in-athnuaite. D’fhéadfaí nósanna imeachta riaracháin a shimpliú agus a chuíchóiriú tuilleadh chun acmhainneacht fuinnimh inathnuaite a imscaradh. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Ina theannta sin, le héifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú tugtar deis chostéifeachtach chun astaíochtaí carbóin agus spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú tuilleadh, lena n-áirítear ar allmhairí ón Rúis. Go háirithe, tá deis ann feabhsuithe a dhéanamh maidir le hathchóiriú foirgneamh agus feidhmiú céimneach teaschaidéal agus téamh ceantair in earnáil na tógála, chomh maith le leictriú agus soláthar fuinnimh ghlain do thionscail dianfhuinnimh. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus foinsí in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Ísiltír i gcomhréir leis na cuspóirí ‘Oiriúnach do 55’.

               (26)D’fhéadfadh tuilleadh infheistíochtaí sa bhonneagar iompair cuidiú le scrogaill a bhaint agus tacú leis an tsoghluaisteacht inbhuanaithe. Tá bonneagar iarnróid agus bóithre cúngaithe. Is é gréasán iarnróid na hÍsiltíre is mó a úsáidtear san Eoraip. Tá an Córas Eorpach um Bainistiú Tráchta Iarnróid á imscaradh ag an Ísiltír chun tacú leis an méadú ar a acmhainn líonra iarnróid. In 2019, measadh gur chosain plódú bóthair 4 % de OTI bliantúil na hÍsiltíre, cé go raibh sé beagán faoi bhun mheán AE. D’fhéadfadh éifeachtaí iarmharta dearfacha a bheith ag infheistíochtaí i mbonneagar soghluaisteachta inbhuanaithe ar an margadh aonair, i bhfianaise a thábhachtaí atá moil iompair na hÍsiltíre (Calafort Rotterdam, aerfort Schiphol) agus laghdú breise a dhéanamh ar spleáchas na tíre ar ola (39 % den mheascán fuinnimh in 2020).

               (27)Déanann fosuithe iomarcacha nítrigine dochar don chomhshaol agus cuireann siad bac ar ghníomhaíochtaí tógála agus talmhaíochta. Ceithre huaire an meánbharrachas nítrigine atá san AE agus is iad na hastaíochtaí amóinia in aghaidh an heicteáir an ceann is airde san Eoraip. Tá teascadh nítrigine ró-ard chun cuspóirí bithéagsúlachta a bhaint amach, bíonn tionchar aige ar cháilíocht an uisce agus is é an toradh a bhíonn air san Ísiltír tairseacha na Treorach maidir le Níotráití a shárú. Mar thoradh ar rialú ón gComhairle Stáit in 2019, ní mór do rialtas na hÍsiltíre gníomhú chun deascadh nítrigine a laghdú i limistéir Natura 2000. D’fhonn fosuithe nítrigine a laghdú tuilleadh, tá gá le haistriú i dtreo talmhaíocht inbhuanaithe, rud a éilíonn infheistíochtaí suntasacha. Tá an talmhaíocht freagrach as 45 % de thaiscí nítrigine, go háirithe mar gheall ar dhianfheirmeoireacht bheostoic. Fágann sin go bhfuil an tír ina bhfuil an dlús beostoic is airde san Aontas Eorpach.

               (28)Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo neodracht aeráide agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, féadfaidh an Ísiltír leas a bhaint as an Sásra Cóir don Aistriú i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an Ísiltír leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

               (29)I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, rinne an Chomhairle scrúdú ar Chlár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim
                  23
                i moladh (1) thíos.

               (30)I bhfianaise na n-idirnasc dlúithe idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidithe choitinn le feidhmiú an Aontais Eacnamaíoch agus Airgeadais, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro chun an moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro a chur chun feidhme. I gcás na hÍsiltíre, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (3) thíos.

               (31)I bhfianaise an ghrinn-athbhreithnithe a rinne an Coimisiún agus an mheasúnaithe sin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí (1) agus (4) thíos. Rannchuidíonn moladh (1) freisin le cur chun feidhme an Mholta maidir leis an limistéar euro, go háirithe an chéad mholadh don limistéar euro. Cuidíonn beartais fhioscacha agus beartais eile dá dtagraítear i moladh (1) agus (4) chun aghaidh a thabhairt inter alia ar mhíchothromaíochtaí atá nasctha leis an mbarrachas mór sa chuntas reatha. Cuidíonn beartais dá dtagraítear i moladh (1) aghaidh a thabhairt freisin ar mhíchothromaíochtaí a bhaineann le hardfhiachas príobháideach.

               AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an Ísiltír gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

               1.In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an chaiteachais reatha atá maoinithe go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ar a dteitheadh ón Úcráin. A bheith réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh an aistrithe ghlais agus dhigitigh agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena n-áirítear trí leas a bhaint as RRF, as REPowerEU agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach. An claonadh fiachais do theaghlaigh agus an saobhadh sa mhargadh tithíochta a laghdú, lena n-áirítear trí thacú le forbairt na hearnála cíosa phríobháidigh, agus trí bhearta a dhéanamh chun an soláthar tithíochta a mhéadú. An t-athchóiriú ar chóras na bpinsean a comhaontaíodh in 2019 agus 2020 a achtú agus a chur chun feidhme.

               2.An chaibidlíocht leis an gCoimisiún maidir le doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027 a chur i gcrích go tapa d’fhonn tús a chur lena gcur chun feidhme.

               3.Cosaint shóisialta leordhóthanach a chur chun cinn do dhaoine féinfhostaithe gan fhostaithe, dul i ngleic leis an bhféinfhostaíocht bhréagach agus na dreasachtaí chun conarthaí solúbtha nó sealadacha a úsáid a laghdú. Aghaidh a thabhairt ar ghanntanais saothair agus scileanna, go háirithe sa chúram sláinte, san oideachas, i bpoist dhigiteacha agus theicniúla agus sa tógáil, lena n-áirítear trí leas a bhaint as acmhainneacht lucht saothair tearcúsáidte a eascraíonn as sciar ard na fostaíochta páirtaimseartha agus as ráta fostaíochta níos ísle daoine a mbaineann cúlra imirceach leo. Deiseanna uas-scilithe agus athoiliúna a neartú, go háirithe dóibh siúd ar imeall an mhargaidh saothair agus na ndaoine neamhghníomhacha.

               4.Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú trí dhlús a chur le húsáid foinsí in-athnuaite fuinnimh, go háirithe trí bhorradh a chur faoi infheistíochtaí comhlántacha i mbonneagar gréasáin agus trí nósanna imeachta ceadaithe a chuíchóiriú tuilleadh, trí éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú, go háirithe i bhfoirgnimh, agus trí dhlús a chur le hinfheistíochtaí in iompar inbhuanaithe agus sa talmhaíocht inbhuanaithe.

               Arna dhéanamh sa Bhruiséil,

                     Thar ceann na Comhairle

                     An tUachtarán

                     (1)

                        IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

                     (2)

                        IO L 306, 23.11.2011, lch. 25.

                     (3)

                        Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

                     (4)

                        Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú, IO L 306, 23.11.2011, lch. 25.

                     (5)

                        Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil sé d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach, IO L 71, 4.3.2022, lch. 1.

                     (6)

                        Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig an gComhairle maidir le gníomhachtú chlásal ginearálta éalaithe
                     an Comhshocrú Cobhsaíochta agus Fáis, an Bhruiséil, 20.3.2020, COM(2020) 123 final.

                     (7)

                        Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig an gComhairle bliain amháin ó bhris amach COVID-19: freagairt don bheartas fioscach, an Bhruiséil, 3.3.2021, COM(2021) 105 final.

                     (8)

                        Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an seasamh fioscach agus a chomhpháirteanna sa mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den Phlean don Téarnamh agus don Athléimneacht agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás féideartha.

                     (9)

                        Ní mhaoinítear iad le deontais ón tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht ná le cistí eile de chuid an Aontais.

                     (10)

                        Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig an gComhairle: Treoir maidir leis an mbeartas fioscach do 2023, an Bhruiséil, 2.3.2022, COM(2022) 85 final.

                     (11)

                         SWD(2022) 621 final.

                     (12)

                         SWD(2022) 636 final.

                     (13)

                        Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

                     (14)

                        Glactar leis go sroichfidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach 6 milliún de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

                     (15)

                        Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na hÍsiltíre, IO C 304, 29.07.2021, lch. 88.

                     (16)

                        Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (contrúil).

                     (17)

                        Is réamh-mheastacháin ón gCoimisiún iad bunaithe ar phróifíl líneach caiteachais. Níl Plean Téarnaimh agus Athléimneachta na hÍsiltíre faighte go fóill ag an gCoimisiún.

                     (18)

                        Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht leathnaithe de 0.5 pointe céatadáin de OTI. Mínítear é sin i bpáirt leis na cistí infheistíochta a chuirtear ar fáil do bhardais chun beartas aeráide a chur chun feidhme agus le maoiniú breise don óige.

                     (19)

                        Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (contrúil).

                     (20)

                        Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht leathnaithe de 0.4 pointe céatadáin de OTI. Mínítear é sin i bpáirt leis na cistí infheistíochta a chuirtear ar fáil do bhardais chun beartas aeráide a chur chun feidhme agus le maoiniú breise don óige.

                     (21)

                        Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí. IO L 231, 30.6.2021, lch. 159.

                     (22)

                        Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise os cionn allmhairí iomlána gáis nádúrtha, amhola. Do mheán na 27 mBallstát, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE27. I gcás NL, áirítear trádáil laistigh den AE ar iomlán na n-allmhairí.

                     (23)

                        Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle.