               AN COIMISIÚN EORPACH
            An Bhruiséil,23.5.2022
            COM(2022) 622 final

            Moladh le haghaidh
            MOLADH ÓN gCOMHAIRLE
            maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Polainne agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2022 na Polainne um Chóineasú
            {SWD(2022) 622 final} - {SWD(2022) 640 final}

               Moladh le haghaidh

               MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

               maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Polainne agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2022 na Polainne um Chóineasú

               TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

               Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

               Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú, a neartú
                  1
               , agus go háirithe Airteagal 9(2) de,

               Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

               Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

               Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Beartas Eacnamaíoch,

               De bharr an mhéid seo a leanas:

               (1)Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle5, lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Is rud é an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a chuireann tacaíocht airgeadais ar fáil le haghaidh chur chun feidhme athchóirithe agus infheistíochta, arb é atá i gceist leis spreagadh airgeadais a mhaoiníonn an tAontas. Cuidíonn sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe atá inbhuanaithe agus a spreagann fás agus infheistíocht, go háirithe chun an t‑aistriú digiteach agus glas a chur chun cinn, agus neartaíonn sé athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Rinneadh uasmhéid na ranníocaíochta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnamh agus Athléimneachta a nuashonrú an [XX] Meitheamh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 18(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

               (2)An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sé aird chuí ar an ngealltanas comhpháirteach athdhearbhaithe ón gCruinniú Mullaigh Sóisialta in Porto i mí na Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta arna fhógairt ag Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár shainaithin an Pholainn mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn‑athbhreithniú
                  2
                ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún an togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach 2022 ar Fhostaíocht lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, a ghlac an Chomhairle an 14 Márta 2022.

               (3)Tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch i ngeall ar ionradh na Rúise ar an Úcráin i ndiaidh na paindéime domhanda. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú trí phraghsanna níos airde fuinnimh agus bia agus trí ionchais fáis níos laige mar shampla. Is iad na teaghlaigh leochaileacha atá i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol bochtaineachta fuinnimh is mó atá thíos leis na praghsanna fuinnimh níos airde, a raibh ann dóibh cheana féin in 2021. Ina theannta sin, tá sruth daoine isteach san Aontas nach bhfacthas a leithéid riamh agus iad ag teitheadh ón Úcráin. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, tionscnaíodh an Treoir um Chosaint Shealadach den chéad uair, rud a thug an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas mar aon le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar an margadh saothair, agus ar chúram sláinte, tithíocht agus leas sóisialta do dhaoine easáitithe ón Úcráin. Cuirtear tacaíocht eisceachtúil ar fáil don Pholainn faoin tionscnamh maidir leis an nGníomhaíocht Chomhtháthaithe do Dhídeanaithe san Eoraip (CARE) agus trí réamh‑mhaoiniú breise faoi Chúnamh Téarnaimh don Chomhtháthú agus do Chríocha na hEorpa (REACT-EU) chun aghaidh a thabhairt go práinneach ar riachtanais ghlactha agus lánpháirtithe na ndaoine sin atá ar a dteitheadh ón Úcráin.

               (4)Agus aird á tabhairt ar an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa, atosaíonn an Seimeastar Eorpach a chomhordú ginearálta maidir le beartas eacnamaíoch agus fostaíochta in 2022, agus é á fhorbairt i gcomhréir le riachtanais cur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta mar a leagtar amach i Suirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe. Chun go mbainfear amach na tosaíochtaí beartais faoin Seimeastar Eorpach, tá sé ríthábhachtach go gcuirfear na pleananna téarnaimh agus athléimneachta glactha chun feidhme, ós rud é go dtugann na pleananna aghaidh ar, ar a laghad, fothacar suntasach de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthrialla Sheimeastar 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 chomh ábhartha céanna fós maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n‑athbhreithniú, arna nuashonrú nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, i dteannta aon mholadh tírshonrach a eisíodh suas go dtí dáta tíolactha an phlean mhodhnaithe.

               (5)Tá an Clásal Éalaithe Ginearálta gníomhach ó Mhárta 2020
                  3
               . Ina Theachtaireacht an 3 Márta 2021
                  4
               , leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir leis an gclásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh‑ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre ar an taobh thíos don ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, méaduithe ar phraghsanna fuinnimh nach bhfacthas a leithéid riamh roimhe agus suaití leanúnacha ar an slabhra soláthair, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú le linn 2023.

               (6)I gcomhréir leis an gcur chuige sa tuairim ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 maidir le Clár 2021 um Chóineasú, is fearr an seasamh fioscach a thomhas mar an t‑athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim), cé is moite de bhearta éigeandála sealadacha a bhaineann le COVID-19 ach lena n‑áirítear caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh‑inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht agus ó chistí eile de chuid an Aontais, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach
                  5
               . Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do ghnóthú inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid atá tagtha ar an gcaiteachas príomha reatha atá maoinithe go náisiúnta
                  6
                (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

               (7)An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún Teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023, a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin
                  7
               . Thug an Coimisiún dá aire go mbeadh sé iomchuí in 2023, bunaithe ar an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020-2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D‘fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 ar fud na mBallstát agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoraíocht a léiriú ina gCláir um Chobhsaíocht nó um Chóineasú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n‑athróidh sé a threoraíocht bheartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar i ndeireadh mhí na Bealtaine 2022.

               (8)Maidir leis an treoir fhioscach a cuireadh ar fáil an 2 Márta 2022, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t‑ionchas eacnamaíoch atá imithe in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí breise ar an taobh thíos, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid leis an réamhaisnéis geimhridh. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair an aistrithe ghlais agus dhigitigh agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar an ardaithe ar phraghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscitheach ó éifeachtaí indíreacha a theorannú trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha; ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith solúbtha chun dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, agus ní mór é a bheith éagsúil idir tíortha ag brath ar a staid fhioscach agus eacnamaíoch, lena n‑áirítear a mhéid a bhaineann leis an neamhchosaint ar an ngéarchéim agus leis an rabharta daoine easáitithe ón Úcráin.

               (9)An 29 Aibreán 2022, thíolaic an Pholainn a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus, an 28 Aibreán 2022, a Clár 2022 um Chóineasú i gcomhréir leis an spriocdháta a bunaíodh in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Chun na naisc eatarthu a chur san áireamh, rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, is léiriú é Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú ar thuairisciú leathbhliantúil na Polainne ar an dul chun cinn atá déanta ó thaobh a phlean téarnaimh agus athléimneachta a bhaint amach.

               (10)D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don Pholainn
                  8
                an 23 Bealtaine 2022. Rinne sí measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an bPolainn maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, in 2020 agus in 2021. Rinneadh measúnú inti freisin ar dhul chun cinn na Polainne ó thaobh Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ó thaobh spriocanna ceannlíne AE maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, mar aon le dul chun cinn i dtreo Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

               (11)An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) CFAE. Pléadh staid bhuiséadach na Polainne sa tuarascáil sin, ós rud é go bhfuil sé beartaithe go sáróidh a heasnamh ginearálta rialtais in 2022 3 %, luach tagartha an Chonartha OTI. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le Teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar a ábhartha atá sé a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta maidir le heasnamh iomarcach i bhfómhar 2022.

               (12)An 20 Iúil 2020, mhol an Chomhairle don Pholainn na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal ginearálta éalaithe, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar an bpaindéim, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Pholainn, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha atá dírithe ar sheasaimh fhioscacha stuama mheántéarmacha a bhaint amach agus ar inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas á chur ar an infheistíocht ag an am céanna.  In 2021, bunaithe ar shonraí a bhailíochtaigh Eurostat, laghdaigh easnamh ginearálta rialtais na Polainne ó 6.9 % de OTI in 2020 go 1.9 % in 2021. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón bPolainn leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha tacaíochta éigeandála ó 4.5 % de OTI in 2020 go 2.7 % in 2021. Tá na bearta a ghlac an Pholainn in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Bunaithe ar shonraí a bhailíochtaigh Eurostat, ba ionann fiachas ginearálta an rialtais agus 53.8 % den OTI in 2021.

               (13)Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh‑mheastacháin bhuiséadacha i gClár 2022 um Cóineasú réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 3.8 % in 2022 agus 3.2 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír OTI níos ísle 3.7 % in 2022 agus 3.0 % in 2023, mar gheall ar an mboilsciú réamh‑mheasta níos airde go príomha, a bhfuiltear ag súil leis go mbeidh tionchar aige ar thomhaltas príobháideach agus ar infheistíocht phríobháideach, agus ar rannchuidiú níos ísle de ghlanonnmhairí. Ina Chlár 2022 um Chóineasú, tá an rialtas ag súil go dtiocfaidh méadú ar an easnamh ceannlíne go 4.3 % den OTI in 2022, agus go 3.7 % in 2023. Léiríonn an méadú in 2022 go príomha costas ard cabhrach do dhaoine easáitithe as an Úcráin, bearta a bhaineann le praghsanna arda fuinnimh agus mórathchóiriú cánach (Comhaontú na Polainne). De réir an Chláir, meastar go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go dtí 52.1 % in 2022, agus go 51.5 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 4.0 % den OTI agus 4.4 % faoi seach. Don bhliain 2022, tá sé sin níos ísle ná an t‑easnamh atá tuartha i gClár 2022 um Chóineasú, go príomha mar gheall ar OTI ainmniúil réamh‑mheasta níos airde. Don bhliain 2023, tá an t‑easnamh measta níos airde ná mar atá sa Chlár um Chóineasú mar gheall ar ioncam níos ísle den chuid is mó agus an méadú ar chostas na cabhrach do dhaoine easáitithe as an Úcráin. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtas le OTI níos ísle, 50.8 % in 2022 agus 49.8 % in 2023. An boilsciú réamh‑mheasta níos airde agus toimhdí éagsúla ar choigeartuithe sreafa stoic in 2023 is cúis leis an difríocht.

               Bunaithe ar réamhaisnéis earrach 2022 ón gCoimisiún, meastar go mbeidh fás aschuir ionchasach meántéarmach (meán 10 bliana) ag 3.4 %. Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n‑athchóirithe atá mar chuid den Phlean Téarnaimh agus Athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Polainne.

               (14)In 2022, chuir an rialtas deireadh leis na bearta a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha tacaíochta éigeandála ó 2.7 % de OTI in 2021 go 0.0 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, rud a mheastar i réamhaisnéis earrach 2022 ón gCoimisiún ag 1.0 % de OTI in 2022 agus a bhfuiltear ag súil go gcuirfear deireadh leo de réir a chéile in 2023
                  9
               . Is éard atá i gceist leis na bearta sin, den chuid is mó, ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh agus ar aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh níos boichte. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfuil praghsanna fuinnimh fós ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin dírithe, go háirithe ar fud na gciorruithe ar an mbord i ndleachtanna CBL/molta. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais, rud atá tuartha i réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin ag 0.6 % de OTI in 2022 agus 0.8 % in 2023
                  10
               .

               (15)An 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an Pholainn
                  11
                seasamh fioscach atá tacúil in 2022, lena n‑áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht a mhaoinítear go náisiúnta. Mhol sí freisin go saothródh an Pholainn, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar sheasaimh fhioscacha stuama mheántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

               (16)In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n‑áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár 2022 na Polainne um Chóineasú, meastar go mbeidh an seasamh fioscach craptha ag -3.4 % den OTI, mar a mhol an Chomhairle
                  12
               . Tá sé beartaithe ag an bPolainn leanúint de thacaíocht a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú, mar a mhol an Chomhairle. Meastar go dtiocfaidh méadú 0.1 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2021 ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ag cistí eile de chuid an Aontais
                  13
               . Réamh‑mheastar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0.3 pointe céatadáin in 2022
                  14
               . Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an bPolainn infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. An tráth céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht mhéadaitheach de 2.7 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear ar an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar an tionchar eacnamaíoch agus sóisialta a bheidh ag an méadú ar phraghsanna fuinnimh (1.0 % den OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0.6 % den OTI), agus ag an am céanna meastar go rannchuideoidh liúntas cúraim nua do leanaí óga (an Caipiteal Cúraim Teaghlaigh) (0.1 % den OTI) leis an bhfás ar ghlanchaiteachas reatha. Ó thaobh an ioncaim de, réamh‑mheastar go gcuirfidh an laghdú ar an ráta cánach ioncaim phearsanta faoi Chomhaontú na Polainne (0.7 % den OTI) agus an laghdú ar rátaí cánach ioncaim chorparáidigh (0.1 % den OTI) leis an seasamh fioscach leathnaitheach. Meastar go mbeidh tionchar ag an méadú níos airde ar phraghsanna tomhaltóirí i gcomparáid leis an díbhoilsceoir OTI ar ranníocaíocht mhéadaitheach an chaiteachais phríomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022, tríd an gcaiteachas ar thomhaltas earraí agus seirbhísí an rialtais a mhéadú.

               (17)In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag + 1.7 % de OTI ar thoimhde gan athrú beartais
                  15
               . Meastar go leanfaidh an Pholainn d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go dtiocfaidh méadú 0.1 pointe céatadáin i gcomparáid le 2022 ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ag cistí eile de chuid an Aontais. Réamh‑mheastar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0.3 pointe céatadáin in 2023
                  16
               . An tráth céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chraptha de 1.4 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0.9 % den OTI) agus costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe as an Úcráin (0.2 % de OTI).

               (18)I gClár 2022 um Chóineasú, meastar go dtiocfaidh laghdú de réir a chéile ar easnamh ginearálta an rialtais go dtí 3.1 % de OTI in 2024 agus go 2.5 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % den OTI faoi 2025. Ní sholáthraítear aon fhaisnéis, áfach, faoi na bearta comhdhlúthaithe bunúsacha atá beartaithe. De réir an Chláir, táthar ag súil go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach le laghdú go 51.0 % in 2024 agus laghdú eile go 49.7 % in 2025. Bunaithe ar anailís an Choimisiúin, is cosúil go bhfuil meánrioscaí ann sa mheántéarma maidir le hinbhuanaitheacht fiachais.

               (19)Leis an athchóiriú leanúnach ar an gcóras buiséid, nuair a chuirfear chun feidhme go hiomlán é, táthar ag súil go méadófar éifeachtúlacht an chaiteachais trí dhul i ngleic le laigí seanbhunaithe sa phróiseas buiséid. Áirítear orthu sin aicmithe buiséid casta agus as dáta; taifeadadh fo-optamach faisnéise; easpa fíorphleanála meántéarma, agus easpa giarála dírí ar athbhreithnithe caiteachais ar an bpróiseas buiséid. Tá coinne leis go mbeidh brú breise ar airgeadas poiblí na Polainne san fhadtéarma, go háirithe mar gheall ar aosú an daonra. Cuireann na fachtóirí sin leis an ngá atá le huirlisí nua chun bainistiú caiteachais a neartú, lena n‑áirítear measúnú rialta ar éifeachtacht agus éifeachtúlacht. Le linn na paindéime, áfach, cuireadh an chuid is mó den chaiteachas ar bhearta COVID-19 trí chiste tiomnaithe arna bhainistiú ag banc forbartha agus trí mheán airgeadais lasmuigh den bhuiséad. Cé gur thug sé sin níos mó solúbthachta do na húdaráis maidir leis an gcaiteachas a bhaineann le géarchéim a bhainistiú agus gur cheadaigh sé sárú leibhéil bhunreachtúla fhiachas an rialtais lárnaigh a sheachaint, chuir sé teorainn freisin leis an ngrinnscrúdú parlaiminteach ar chaiteachas agus leis an rochtain phoiblí ar fhaisnéis thráthúil maidir le caiteachas poiblí.

               (20)Tá an Pholainn ar cheann de na tíortha is tapúla atá ag dul in aois san AE agus tá tionchar ag na treochtaí déimeagrafacha fadtéarmacha ar chóras na bpinsean. Leis an gcóras ranníocaíochtaí sainithe pinsin atá ann faoi láthair déantar an córas a chomhardú ó thaobh airgeadais de ach ní chuirtear san áireamh leis leordhóthanacht na sochar a bheidh ann amach anseo. Mar sin féin, i ngeall ar an aois scoir íseal, an t‑ionchas saoil a bheith ag ardú agus gnéithe áirithe eile den chóras, tá sé beartaithe go dtitfidh sochair phinsin amach anseo go mór i gcoibhneas leis an tuarastal deiridh. Chiallódh sé sin go mbeadh cuid mhór de phinsinéirí i mbaol bochtaineachta. Léiríonn anailís an Choimisiúin nach mbeadh ar an bPolainn 6.7 % breise dá OTI a chaitheamh faoi 2070 ach chun leibhéal na sochar a choinneáil ar an leibhéal atá ann faoi láthair. Baineann na príomhdhúshláin i gcóras pinsin na Polainne leis an aois scoir íseal agus leis na córais speisialta pinsin (e.g. feirmeoirí, seirbhísí aonfhoirmeacha), atá costasach agus fabhrach dá gcomhaltaí i gcomparáid leis an gcóras ginearálta.

               (21)Chuir an Pholainn doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe
                  17
                isteach an 15 Nollaig 2021. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021, cuirfidh an Pholainn san áireamh na moltaí tírshonracha i gclársceidealú chistí an bheartais comhtháthaithe le haghaidh 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun an leas is mó is féidir a bhaint as breisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir na cistí sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn san am céanna. Braitheann cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta mar aon le cláir an bheartais chomhtháthaithe ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis an aistriú glas agus digiteach agus ar fhorbairt chríochach chothrom.

               (22)Tá an ráta dífhostaíochta sa Pholainn níos ísle ná riamh, ach tá srian á chur i gcónaí ar rannpháirtíocht roinnt grúpaí i margadh an tsaothair. Tá an ráta clárúcháin do leanaí faoi bhun trí bliana d’aois i gcúram leanaí foirmiúil fós ar cheann de na rátaí is ísle i measc thíortha an AE, agus cuireann rochtain theoranta ar chúram leanaí cosc ar mhná dul isteach sa mhargadh saothair. Ina theannta sin, mar gheall ar an easpa tacaíochta do chúram fadtéarmach agus an aois scoir níos ísle, is é an toradh a bhíonn orthu eis‑sreabhadh an lucht saothair ón margadh. Déanann difríochtaí sa mhargadh saothair difear freisin do dhaoine faoi mhíchumas, do dhaoine scothaosta agus do dhaoine ar bheagán oiliúna, a fheiceann rátaí fostaíochta atá faoi bhun mheán ábhartha an Aontais. Cé gur féidir titim leanúnach i gconarthaí neamhchaighdeánacha saothair a urramú le blianta beaga anuas, leanann fostaíocht faoi chonarthaí sealadacha agus féinfhostaíocht le ranníocaíochtaí sóisialta ísle de dhifear d’oibrithe óga agus ar bheagán oiliúna, rud a mhéadaíonn an baol go mbeidh a bpinsean neamhdhóthanach.

               (23)Tá dúshláin fós os comhair chóras oideachais agus oiliúna na Polainne ó thaobh cáilíochta agus cuimsitheachta de. Chuir an paindéim leis na dúshláin sin, agus tréimhsí fada cianfhoghlama ann. Tá easpa scileanna digiteacha i measc múinteoirí, daltaí agus an daonra i gcoitinne. Ag an am céanna, níl trealamh agus nascacht TFC ar fáil go leordhóthanach do scoileanna agus do theaghlaigh a bhfuil leanaí acu. Ní leor cáilíocht an bhunoideachais a fhaigheann múinteoirí. Ina theannta sin, tá tuarastal múinteoirí íseal go leor i gcomparáid le caighdeáin na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE). Tá tionchar aige sin ar tharraingteacht airgeadais na gairme agus, mar aon leis an easpa forbartha gairmiúla, cuireann sé le ganntanas suntasach foirne. Mar gheall ar rabharta mór na ndaoine a easáitíodh as an Úcráin, tá gá le hiarrachtaí suntasacha chun freagairt leordhóthanach a thabhairt i réimse an oideachais agus na hoiliúna. Mar gheall ar an neamhréir shuntasach idir riachtanais scileanna agus riachtanais mhargadh an tsaothair, tá ganntanas lucht saothair ann, rud a léiríonn na deacrachtaí a bhíonn ag fostóirí poist oscailte a líonadh.

               (24)Tá an caiteachas iomlán ar chúram sláinte i gcoibhneas le OTI fós íseal, gan ach 6.5 % i gcomparáid leis an meán de 9.9 % don AE in 2019. Braitheann córas cúraim sláinte na Polainne go hiomarcach ar ospidéil, atá thíos leis an staid airgeadais atá ag dul in olcas, le heaspa measúnaithe cáilíochta agus le heasnaimh sa bhainistíocht. Ní bhaintear dóthain úsáide as cúram othar príomhúil ná as cúram othar seachtrach. Cuireann tarraingteacht theoranta na ngairmeacha leighis le ganntanas foirne. Tá líon na ndochtúirí agus na n‑altraí in aghaidh gach 1000 daonra (2.4 agus 5.1 faoi seach) i measc an líon is ísle de Bhallstáit AE. Tá an córas cúraim phríomhúil gann, agus tá an iomarca brú ar a chuid seirbhísí. Tá a acmhainneacht fós gan saothrú, rud a fhágann go bhfuil ualach rómhór ag baint leis ar leibhéil níos airde cúraim. Cé go gcabhraíonn ríomhsheirbhísí sláinte le haghaidh a thabhairt ar roinnt de na dúshláin atá os comhair an chórais sláinte, tá a bhforbairt teoranta go dtí seo.

               (25)Ní bhíonn leibhéil éagsúla ioncaim i gceist le cuid shuntasach den chaiteachas sóisialta, rud a fhágann gur féidir díriú níos fearr. Níl roinnt caiteachas sóisialta spriocdhírithe ná de réir tástála acmhainne, mar shampla an sochar breise aonuaire a íoctar le pinsinéirí in aghaidh na bliana. An tráth céanna, tá teorainn leis an gcumhdach sochar sóisialta do dhaoine atá ag obair faoi chonarthaí dlí shibhialta, rud a fhágann go bhfuil an grúpa seo níos leochailí. Cé go bhfuil laghdú leanúnach tagtha ar an sciar den daonra atá i mbaol na bochtaineachta ó 21 % in 2016 go 17 % in 2020, tá dúshláin fós ann. Go háirithe, beidh roinnt daoine scothaosta i mbaol bochtaineachta atá ag dul i méid. Beidh tionchar aige sin go háirithe ar mhná mar gheall ar a ngairmeacha beatha níos giorra mar thoradh ar shochair phinsin níos ísle sa todhchaí.  Dá ndéanfaí tairbhí a spriocdhíriú ar bhealach níos fearr, mar shampla trí chur i bhfeidhm níos coitinne de chur i bhfeidhm cur chuige a bhfuil tástáil acmhainne ag baint leis, d’fhéadfaí úsáid níos éifeachtúla a bhaint as acmhainní poiblí chun an bhochtaineacht a chomhrac agus chun tacú leo siúd is mó atá i ngátar.

               (26)Beidh an Pholainn ag brath níos mó agus níos mó ar an eolaíocht agus ar an nuálaíocht chun fás eacnamaíoch inbhuanaithe fadtéarmach agus iomaíochas a áirithiú. Mar sin féin, in ainneoin roinnt dul chun cinn, tá an Pholainn chun deiridh ó thaobh aschuir nuálacha. Tá caiteachas iomlán T&D íseal ag 1.39 % den OTI. Tá caiteachas gnó R&D fós i bhfad faoi bhun mheán an AE ag 0.87 % in 2020, agus tá an sciar de chuideachtaí nuálacha fós lag, de réir an tSuirbhé Pobail Nuálaíochta. Tá an Pholainn rangaithe sa cheathrú go deireanach i Scórchlár Eorpach Nuálaíochta 2021 agus tá sí cáilithe sa chatagóir deireanach de ‘Nuálaitheoirí atá ag Teacht Chun Cinn’. Cuireann ilroinnt mhéadaitheach na n‑ionstraimí tacaíochta taighde atá ann faoi láthair bac ar an gcomhar idir an eolaíocht agus gnólachtaí, agus is constaic lárnach é chun nuálaíocht a neartú. Ina theannta sin, cuireann scileanna bainistíochta ísle agus glacadh teicneolaíochtaí i ngnólachtaí le bearnaí suntasacha táirgiúlachta idir FBManna agus cuideachtaí móra, rud a chuireann srian le fás na nuálaíochta agus na táirgiúlachta.

               (27)Tá an digiteáil chun deiridh sa Pholainn. Go háirithe, cuireann leibhéil ísle scileanna digiteacha bac ar chumas gnólachtaí infheistiú in ardréitigh dhigitithe agus dul chun cinn a dhéanamh sa slabhra luacha, agus ag an am céanna rannchuidiú le ganntanas saothair agus scileanna. Maidir leis an mbonneagar digiteach, cé go bhfuil méadú ag teacht ar an úsáid a bhaintear as leathanbhanda fosaithe, tá na dúshláin i bhforbairt 5G ard i gcónaí. Go háirithe, níor cumhdaíodh ach 34 % de theaghlaigh le teicneolaíocht 5G in 2021, teicneolaíocht atá faoi bhun 65 %, meán AE, agus níl ullmhacht 5G ag dul chun cinn toisc go bhfuil an speictream raidió comhchuibhithe le haghaidh imscaradh 5G fós le sannadh. Ar deireadh, dá mbainfí úsáid níos mó as teicneolaíochtaí digiteacha sa riarachán poiblí, d‘fhéadfaí feabhas a chur ar sholáthar seirbhísí rialtais agus d’fhéadfaí an t‑ualach rialála agus riaracháin nach bhfuil gá leis a laghdú.

               (28)Tá ról tábhachtach ag timpeallacht ghnó atá cobhsaí agus intuartha agus timpeallacht chairdiúil infheistíochta sa téarnamh eacnamaíoch iarphaindéime agus i bhfás eacnamaíoch inbhuanaithe sa mheántéarma agus san fhadtéarma araon. Is gnéithe riachtanacha iad neamhspleáchas, éifeachtúlacht agus cáilíocht an chórais cheartais i ndáil leis sin. Sa Pholainn, tá an smacht reachta ag dul in olcas, agus is cúis mhór imní i gcónaí é neamhspleáchas na mbreithiúna, mar thoradh ar roinnt rialuithe ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh agus ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine. Ina theannta sin, in 2021 sheol an Coimisiún nós imeachta um shárú i gcoinne na Polainne tar éis rialuithe áirithe ó Bhinse Bunreachtúil na Polainne, a rinne agóid go háirithe i gcoinne phríomhacht dhlí an AE, rud a chuir feidhmiú dhlíchóras na Polainne agus an Aontais i mbaol.

               (29)Timpeallacht rialála atá fónta agus cobhsaí is ea an bonn chun fás eacnamaíoch agus infheistíocht phríobháideach a chothú. Mar sin féin, tá timpeallacht rialála atá dothuartha agus trom ag cur bac ar thimpeallacht na hinfheistíochta i gcónaí. Cuireann athruithe go minic ar phríomhdhlíthe le neamhchinnteacht agus costais chomhlíonta do ghnólachtaí, go príomha mar gheall ar dhrochchomhairliúchán leis na geallsealbhóirí le linn an phróisis reachtóireachta. Tá laghdú ag teacht ar an infheistíocht phríobháideach mar chéatadán den OTI ó bhí 2016 ann agus tá sí íseal ag 18.5 % in 2020, cuid mhaith faoi bhun na bpiaraí ar fud an Aontais, meánphiaraí agus piaraí réigiúnacha. D’fhéadfadh sé sin tuilleadh dul chun cinn táirgiúlachta a theorannú agus bac a chur ar chumas na Polainne fás eacnamaíoch a chothú san fhadtéarma, go háirithe ós rud é go bhfuil méadú ar chostais aonaid saothair ag brath ar iomaíochas costais.

               (30)Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, is é is aidhm don phlean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairí breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chuige sin, tá na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais á sainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin, spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus imeacht ó bhreoslaí iontaise a allmhairiú ón Rúis.

               (31)Tá meascán fuinnimh na Polainne fós ag brath go mór ar bhreoslaí iontaise, a sholáthair 86 % dá soláthar fuinnimh in 2020, agus is é an gual amháin is cúis le 40 % de. Is ionann gás nádúrtha agus 17 % den mheascán fuinnimh, agus is ionann ola agus 28.9 %, agus méadú ag teacht ar a sciar le blianta beaga anuas. Tá ráta dícharbónaithe na Polainne mall. Faoi 2020, níor chláraigh geilleagar na Polainne ach laghdú 8 % ar na hastaíochtaí iomlána i gcomparáid le 2005
                  18
               . . Tá déine astaíochtaí gás ceaptha teasa an gheilleagair 54 % os cionn mheán an Aontais. Tá gá le beartas fuinnimh athbhreithnithe, níos uaillmhianaí agus le gníomhaíocht spriocdhírithe maidir le hearnálacha nach mbaineann trádáil astaíochtaí leo chun laghdú astaíochtaí a chur chun cinn ar fud an gheilleagair. Cé go dtáirgeann an Pholainn thart ar 80 % den ghual a ídíonn sí, tá méadú tagtha ar a spleáchas ar an Rúis – arna ríomh mar sciar an allmhairithe ón Rúis ar allmhairí guail iomlána – agus shroich sí 74 % in 2020, i gcomparáid leis an meán 54 % san AE. Maidir le hola, braitheann an Pholainn ar sholáthraithe eachtracha as samhail iomláine a éilimh agus is allmhairí ón Rúis iad 72 % den soláthar coigríche iomlán, i gcomparáid le 26 % ar an meán san AE. Tá spleáchas na Polainne ar an Rúis ar ghás nádúrtha ag 55 %, i gcomparáid le 44 % ar mheán an Aontais
                  19
               . Maidir le tionscadail bhonneagair atá ar siúl agus atá beartaithe laistigh den Pholainn agus le tíortha comharsanachta (lena n‑áirítear an t‑idirnascaire GIPL leis an Liotuáin atá ag feidhmiú ón 1 Bealtaine 2022), nuair a bheidh conarthaí soláthair comhfhreagracha ag gabháil leo, tá coinne leis go dtiocfaidh siad in ionad spleáchas na Polainne ar ghás Rúiseach. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, chun gaibhniú carbóin agus sócmhainní tréigthe a sheachaint agus chun a n‑inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Rachaidh conradh fadtéarmach soláthair gáis na Polainne in éag le Gazprom na Rúise ag deireadh na bliana 2022 agus níl aon phleananna ag an bPolainn é a athnuachan. An tionchar díreach a bheidh ag cur ar fionraí soláthairtí gáis ag Gazprom ó Aibreán 2022 ar shlándáil fuinnimh na Polainne, tá sé maolaithe go mór mar gheall ar rochtain na Polainne ar sholáthairtí malartacha, laistigh agus lasmuigh den AE. Mar sin féin, éilíonn an fionraí dlús a chur le tionscadail um éagsúlú soláthair atá ar siúl agus atá beartaithe, chomh maith le comhordú méadaithe ar ghníomhaíochtaí breise laistigh den AE.

               (32)Tá sé ríthábhachtach úsáid luathaithe a bhaint as acmhainneacht nua ghiniúna fuinnimh in‑athnuaite chun spleáchas na Polainne ar allmhairí breosla iontaise a laghdú agus chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú. Níl uaillmhianta leordhóthanacha ag baint leis na spriocanna atá ann faoi láthair maidir le fuinneamh in‑athnuaite faoi na pleananna náisiúnta fuinnimh agus aeráide. Mar sin féin, tá bacainní tábhachtacha rialála, nós imeachta agus riaracháin ann a chuireann teorainn le húsáid na hacmhainne in‑athnuaite agus a chuireann moill ar chomhtháthú foinsí in‑athnuaite fuinnimh leis an eangach. Áirítear orthu sin rialacha sriantacha maidir le comharchumainn fuinnimh, rialacha sriantacha agus nósanna imeachta fada lenar féidir an ghaoth a fhorbairt ar tír mór, castacht agus éagobhsaíocht na rialachán cánach nó nósanna imeachta fada maidir le nasc leis an eangach. Cuireann bacainní bonneagair amhail easpa acmhainneachta eangaí dáileacháin moill ar chomhtháthú foinsí in‑athnuaite agus ba cheart aghaidh a thabhairt orthu le dreasachtaí leordhóthanacha. Thairis sin, léirigh Teachtaireacht REPowerEU go gcuirfidh méadú ar tháirgeadh bithmheatáin inbhuanaithe le deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas AE ar bhreoslaí iontaise Rúiseacha. Sa chomhthéacs sin, tá deis ag an bPolainn leas a bhaint as acmhainneacht neamhshaothraithe bithmheatáin lena gcomhlíontar na critéir inbhuanaitheachta ábhartha trí straitéis iomchuí chun margadh inbhuanaithe bithmheatáin a bhunú agus trí thograí nithiúla maidir lena struchtúr. Is féidir bithmheatán inbhuanaithe a úsáid go háirithe i gcomhghiniúint teasa agus leictreachais agus hidrigine in‑athnuaite, rud a d’fhéadfadh cuidiú le dícharbónú in earnálacha atá deacair go crua. Is tionscnamh mór é scéim náisiúnta athchóirithe na Polainne chun coirí aerthruaillithe a ionadú agus chun éifeachtúlacht fuinnimh foirgneamh a fheabhsú. Mar sin féin, d’fhéadfaí é a chuíchóiriú tuilleadh agus é a dhíriú níos fearr ar theaghlaigh ar ioncam íseal agus ar na foirgnimh is mó feidhmíocht. Ina theannta sin, is féidir fóirdheontais a dhearadh ar bhealach níos fearr d’fhoinsí teasa in ionad foinsí teasa chun gaibhniú gáis a sheachaint agus chun dreasachtaí níos láidre a sholáthar le haghaidh athchóiriú domhain agus úsáid teaschaidéil, rud atá comhleanúnach le cuspóirí an tionscnaimh ‘Rabharta athchóiriúcháin’ agus le cuspóirí chumarsáid REPowerEU. Leis an acmhainneacht shuntasach atá ag feabhsuithe éifeachtúlachta fuinnimh costais a spáráil is féidir ionstraimí airgeadais inaisíoctha a úsáid, a d’fhéadfaí a úsáid chun ráta athchóirithe a mhéadú i measc foirgneamh cónaithe, poiblí agus tráchtála. Leis sin, chuirfí tuilleadh feabhais ar cháilíocht an aeir, chuirfí dlús le coigilteas fuinnimh agus laghdófaí an t‑éileamh ar bhreoslaí iontaise i dtéamh. Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú, agus fuinneamh in‑athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Pholainn i gcomhréir le cuspóirí ‘Oiriúnach do 55’.

               (33)Is é an t‑iompar an dara hearnáil is mó truaillithe tar éis táirgeadh fuinnimh agus is í is cúis le tuairim is 70 % den tomhaltas iomlán ola. Is é an t‑iompar de bhóthar is cúis leis an gcuid is mó de na hastaíochtaí earnála. Tá gníomhaíochtaí luathaithe chun an tsoghluaisteacht a dhícharbónú ríthábhachtach dá bhrí sin. Chabhródh dreasachtaí do mhodhanna iompair comhchoiteanna, ísealcharbóin agus gníomhacha chuige sin. Dá méadófaí tarraingteacht agus inrochtaineacht an iompair phoiblí, lena n‑áirítear i limistéir thuaithe agus trí bhruachbhailte a nascadh níos fearr le hionaid ceirtleán, chabhrófaí le truailliú aeir a laghdú, thabharfaí aghaidh ar eisiamh agus chuirfí feabhas ar chaighdeán na beatha. Ba é 0.8 % de chlárúcháin nua in 2020 an sciar de ghluaisteáin atá saor ó astaíochtaí, sciar a bhí go mór faoi bhun mheán AE de 5.3 %. Ba cheart tuilleadh tacaíochta a chur san áireamh maidir le ceannach carranna leictreacha agus infheistíochtaí suntasacha sa bhonneagar luchtaithe a éascú.

               (34)Ní mór spriocanna straitéis náisiúnta fuinnimh na Polainne a ardú i gcomhréir le sprioc aeráide AE is uaillmhianaí do 2030. Tá creat straitéiseach láidir, cobhsaí agus cothrom le dáta ríthábhachtach chun infheistíocht phoiblí agus phríobháideach san aistriú glas a threorú agus a spreagadh. Ba cheart don Pholainn machnamh a dhéanamh ar an méadú sin ar leibhéal na huaillmhéine chun deimhneacht a sholáthar d’infheisteoirí agus chun intuarthacht na timpeallachta gnó a mhéadú, agus dlús á chur ag an am céanna lena haistriú fuinnimh i gcomhréir le cumarsáid REPowerEU.

               (35)Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús leis an aistriú chuig an aeráidneodracht agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, féadfaidh an Pholainn leas a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an Pholainn leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

               (36)I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, rinne an Chomhairle scrúdú ar Chlár 2022 um Chóineasú agus léirítear a tuairim
                  20
                i moladh (1) thíos.

               AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an Pholainn gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

               1.In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an chaiteachais reatha atá maoinithe go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do na teaghlaigh agus na gnólachtaí is leochailí ó thaobh arduithe ar phraghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ar a dteitheadh ón Úcráin. Réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh an aistrithe ghlais agus dhigitigh agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena n‑áirítear trí leas a bhaint as RRF, as REPowerEU agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach. Feabhas a chur ar éifeachtúlacht an chaiteachais phoiblí, lena n‑áirítear trí leanúint leis an athchóiriú ar phróiseas an bhuiséid. Leordhóthanacht na sochar pinsin a bheidh ann amach anseo agus inbhuanaitheacht chóras na bpinsean a áirithiú trí bhearta a dhéanamh chun an aois scoir iarbhír a mhéadú agus trí na scéimeanna pinsin fabhracha a athchóiriú.

               2.An chaibidlíocht leis an gCoimisiún maidir le doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027 a chur i gcrích go tapa d’fhonn tús a chur lena gcur chun feidhme;

               3.Rannpháirtíocht i margadh an tsaothair a mhéadú, lena n‑áirítear trí rochtain ar chúram leanaí agus ar chúram fadtéarmach a fheabhsú, agus deireadh a chur leis na bacainní atá ann fós ar chineálacha fostaíochta níos buaine. Oideachas ar ardchaighdeán agus scileanna atá ábhartha do mhargadh an tsaothair a chothú, go háirithe tríd an bhfoghlaim aosach agus scileanna digiteacha a fheabhsú. Díriú níos fearr ar shochair shóisialta agus rochtain orthu siúd atá i ngátar a áirithiú.

               4.Feabhas a chur ar athléimneacht, inrochtaineacht agus éifeachtacht an chórais sláinte, lena n‑áirítear trí acmhainní leordhóthanacha a sholáthar chun pirimid an chúraim a aisiompú agus trí dhlús a chur le húsáid ríomhsheirbhísí sláinte. Cumas nuálaíochta an gheilleagair a neartú, lena n‑áirítear trí thacú le hinstitiúidí taighde agus lena gcomhar níos dlúithe le gnólachtaí. Tuilleadh digitithe ar ghnólachtaí agus ar riarachán poiblí a fheabhsú, lena n‑áirítear trí bhonneagar a fhorbairt.

               5.Feabhas a chur ar an timpeallacht infheistíochta, go háirithe trí neamhspleáchas breithiúnach a chosaint. Comhairliúcháin phoiblí éifeachtacha agus rannpháirtíocht éifeachtach na gcomhpháirtithe sóisialta sa phróiseas ceaptha beartais a áirithiú.

               6.Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú trí dheireadh a chur le bacainní rialála, riaracháin agus bonneagair chun dlús a chur le ceadú agus le húsáid foinsí in‑athnuaite fuinnimh. Athchóiriú a dhéanamh ar bheartais athchóirithe foirgneamh agus ar scéimeanna tacaíochta chun éifeachtúlacht fuinnimh níos doimhne a dhreasú, coigilteas fuinnimh a chur chun cinn mar aon le céimniú amach níos tapa breoslaí iontaise i dtéamh agus in úsáid teaschaidéal níos tapúla. Dlús a chur le haistriú modha i dtreo iompair phoiblí agus soghluaisteachta gníomhaí agus úsáid níos tapa feithiclí leictreacha a chur chun cinn le dreasachtaí agus infheistíocht i mbonneagar luchtaithe. Feabhas a chur ar phleanáil straitéiseach fhadtéarmach agus mheántéarmach an aistrithe ghlais trí bheartais náisiúnta fuinnimh a thabhairt cothrom le dáta i gcomhréir le cuspóirí an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip agus leis an Teachtaireacht REPowerEU chun cinnteacht a thabhairt don phobal gnó agus cistiú a úsáid go héifeachtach d’fhonn infheistíochtaí i bhfuinneamh glan a luathú.

               Arna dhéanamh sa Bhruiséil,

                     Thar ceann na Comhairle

                     An tUachtarán

                     (1)

                        IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

                     (2)

                        Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú, IO L 306, 23.11.2011, lch. 25.

                     (3)

                        Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig an gComhairle maidir le gníomhachtú chlásal ginearálta éalaithe
                     an Comhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis, an Bhruiséil, 20.3.2020, COM(2020) 123 final.

                     (4)

                        Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig an gComhairle bliain amháin ó ráig COVID-19: Freagairt don bheartas fioscach, an Bhruiséil, 3.3.2021, COM(2021) 105 final.

                     (5)

                        Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a chomhpháirteanna sa mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n‑athchóirithe atá mar chuid den Phlean Téarnaimh agus Athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás féideartha.

                     (6)

                        Ní mhaoinítear iad le deontais ón tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht ná le cistí eile de chuid an Aontais.

                     (7)

                        Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig an gComhairle: Treoraíocht maidir leis an mbeartas fioscach do 2023, an Bhruiséil, 2.3.2022, COM(2022) 85 final.

                     (8)

                        SWD(2022) 622 final.

                     (9)

                        Léirítear leis na figiúirí leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n‑áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

                     (10)

                        Glactar leis go sroichfidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach 6 milliún de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod de chuid Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh, d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

                     (11)

                        Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 inar tugadh tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2021 na Polainne um Chóineasú, IO C 304, 29.7.2021, lch. 98.

                     (12)

                        Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (contrúil).

                     (13)

                        Is réamh‑mheastacháin de chuid an Choimisiúin iad seo. Níl measúnú déanta ag an gCoimisiún fós ar an bPlean Athléimneachta agus Téarnaimh don Pholainn.

                     (14)

                        Réamh‑mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach 0.4 pointe céatadáin de OTI, lena n‑áirítear aistruithe go dtí banc forbartha na Polainne (BGK).

                     (15)

                        Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (contrúil).

                     (16)

                        Réamh‑mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht chraptha 0.1 pointe céatadáin de OTI.

                     (17)

                        Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí. IO L 231, 30.6.2021, lch. 159.

                     (18)

                        Tuarascáil ar dhul chun cinn maidir le gníomhú ar son na haeráide (2021)

                     (19)

                        Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise os cionn allmhairí iomlána gáis nádúrtha, amhola agus guail chrua. Do mheán na 27 mBallstát, tá iomlán na n‑allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE27. I gcás na Polainne, áirítear trádáil laistigh den Aontas ar iomlán na n‑allmhairí. Ní áirítear táirgí ola scagtha in amhola.

                     (20)

                        Faoi Airteagal 9(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle.


               AN COIMISIÚN EORPACH
            An Bhruiséil,23.5.2022
            COM(2022) 627 final

            Moladh le haghaidh
            MOLADH ÓN gCOMHAIRLE
            maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Slóvaice agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Slóvaice
            {SWD(2022) 627 final} - {SWD(2022) 640 final}

               Moladh le haghaidh

               MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

               maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Slóvaice agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Slóvaice

               TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

               Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

               Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú, a neartú
                  1
               , agus go háirithe Airteagal 5(2) de,

               Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

               Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

               Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

               Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Beartas Eacnamaíoch,

               De bharr an mhéid seo a leanas:

               (1)Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
                  2
                lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Is rud é an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a chuireann tacaíocht airgeadais ar fáil le haghaidh chur chun feidhme athchóirithe agus infheistíochta, arb é atá i gceist leis spreagadh airgeadais a mhaoiníonn an tAontas. Cuidíonn sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe atá inbhuanaithe agus a spreagann fás agus infheistíocht, go háirithe chun an t‑aistriú digiteach agus glas a chur chun cinn, agus neartaíonn sé athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Rinneadh uasmhéid na ranníocaíochta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnamh agus Athléimneachta a nuashonrú an [XX] Meitheamh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

               (2)An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sé aird chuí ar an ngealltanas comhpháirteach athdhearbhaithe ón gCruinniú Mullaigh Sóisialta in Porto i mí na Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta arna fhógairt ag Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh ar tuarascáil í nár shainaithin an tSlóvaic mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn‑athbhreithniú
                  3
                ag teastáil ina leith. An dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro, moladh a ghlac an Chomhairle an 5 Aibreán 2022, chomh maith le togra le haghaidh Thuarascáil Chomhpháirteach 2022 ar Fhostaíocht ina ndearnadh anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte do Bheartas Fostaíochta agus phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, togra a ghlac an Chomhairle an 14 Márta 2022.

               (3)Tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch i ngeall ar ionradh na Rúise ar an Úcráin i ndiaidh na paindéime domhanda. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú trí phraghsanna níos airde fuinnimh agus bia agus trí ionchais fáis níos laige mar shampla. Is iad na teaghlaigh leochaileacha atá i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol bochtaineachta fuinnimh is mó atá thíos leis na praghsanna fuinnimh níos airde. Ina theannta sin, tá sruth daoine isteach san Aontas nach bhfacthas a leithéid riamh agus iad ag teitheadh ón Úcráin. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, tionscnaíodh an Treoir um Chosaint Shealadach
                  4
                den chéad uair, rud a thug an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas mar aon le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar an margadh saothair, agus ar chúram sláinte, tithíocht agus leas sóisialta do dhaoine easáitithe ón Úcráin. Cuirtear tacaíocht eisceachtúil ar fáil don tSlóvaic faoin tionscnamh maidir leis an nGníomhaíocht Chomhtháthaithe do Dhídeanaithe san Eoraip (CARE) agus trí réamh‑mhaoiniú breise faoin gclár um Chúnamh Téarnaimh don Chomhtháthú agus do Chríocha na hEorpa (REACT-EU) chun aghaidh a thabhairt go práinneach ar riachtanais ghlactha agus lánpháirtithe na ndaoine sin atá ar a dteitheadh ón Úcráin.

               (4)Agus aird á tabhairt ar an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa, atosaíonn an Seimeastar Eorpach a chomhordú ginearálta maidir le beartas eacnamaíoch agus fostaíochta in 2022, agus é á fhorbairt i gcomhréir le riachtanais cur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta mar a leagtar amach i Suirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe. Chun go mbainfear amach na cuspóirí beartais faoin Seimeastar Eorpach, tá sé ríthábhachtach go gcuirfear na pleananna téarnaimh agus athléimneachta glactha chun feidhme, ós rud é go dtugann na pleananna aghaidh ar na moltaí tírshonracha ábhartha uile a eisíodh i dtimthrialla Sheimeastar 2019 agus 2020, nó ar fhothacar suntasach díobh. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 chomh ábhartha céanna fós maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n‑athbhreithniú, arna nuashonrú nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, i dteannta aon mholadh tírshonrach a eisíodh suas go dtí dáta tíolactha an phlean mhodhnaithe.

               (5)Tá an Clásal Éalaithe Ginearálta gníomhach ó Mhárta 2020
                  5
               . Ina Theachtaireacht an 3 Márta 2021
                  6
               , leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir leis an gclásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh‑ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre ar an taobh thíos don ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, méaduithe ar phraghsanna fuinnimh nach bhfacthas a leithéid riamh roimhe agus suaití leanúnacha ar an slabhra soláthair, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú le linn 2023.

               (6)I gcomhréir leis an gcur chuige sa tuairim ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 maidir le Clár Cobhsaíochta 2021, is fearr an seasamh fioscach a thomhas mar an t‑athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim), cé is moite de bhearta éigeandála sealadacha a bhaineann le COVID-19 ach lena n‑áirítear caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh‑inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht agus ó chistí eile de chuid an Aontais, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach
                  7
               . Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do ghnóthú inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid atá tagtha ar an gcaiteachas príomha reatha atá maoinithe go náisiúnta
                  8
                (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

               (7)An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún Teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023, a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin
                  9
               . Thug an Coimisiún dá aire go mbeadh sé iomchuí in 2023, bunaithe ar an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020-2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D‘fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 ar fud na mBallstát agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoraíochta léiriú ina gCláir um Chobhsaíocht nó um Chóineasú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n‑athróidh sé a threoraíocht bheartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar i ndeireadh mhí na Bealtaine 2022.

               (8)Maidir leis an treoir fhioscach a cuireadh ar fáil an 2 Márta 2022, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t‑ionchas eacnamaíoch atá imithe in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí breise ar an taobh thíos, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid leis an réamhaisnéis geimhridh. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair an aistrithe ghlais agus dhigitigh agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar an ardaithe ar phraghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscitheach ó éifeachtaí indíreacha a theorannú trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha; ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith solúbtha chun dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, agus ní mór é a bheith éagsúil idir tíortha ag brath ar a staid fhioscach agus eacnamaíoch, lena n‑áirítear a mhéid a bhaineann leis an neamhchosaint ar an ngéarchéim agus leis an rabharta daoine easáitithe ón Úcráin.

               (9)An 29 Aibreán 2021, chuir an tSlóvaic a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Slóvaice. Tá scaoileadh na dtráthchodanna coinníollach ar chinneadh ón gCoimisiún a ghlactar i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh go bhfuil na clocha míle agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle comhlíonta go sásúil ag an tSlóvaic. Tuigtear gurb é atá i gceist le comhlíonadh sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin.

               (10)An 29 Aibreán 2022, thíolaic an tSlóvaic a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus, an 28 Aibreán 2022, a Clár Cobhsaíochta 2022 i gcomhréir leis an spriocdháta a bunaíodh in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Chun na naisc eatarthu a chur san áireamh, rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, is léiriú é Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú ar thuairisciú leathbhliantúil na Slóvaice ar an dul chun cinn atá déanta ó thaobh a phlean téarnaimh agus athléimneachta a bhaint amach.

               (11)D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don tSlóvaic
                  10
                an 23 Bealtaine 2022. Rinne sí measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an tSlóvaic maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus bhreathnaigh sí ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag an tSlóvaic, ag tógáil ar an Scórchlár don Téarnamh agus don Athléimneacht. Ar bhonn na hanailíse sin, sa tuarascáil tíre, sainaithníodh bearnaí i ndáil leis na ndúshláin sin nár tugadh aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, sin nó nár tugadh aghaidh orthu ach go páirteach, mar aon le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n‑áirítear iad siúd is toradh ar ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar dhul chun cinn na Slóvaice ó thaobh Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ó thaobh spriocanna ceannlíne AE maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, mar aon le dul chun cinn i dtreo Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

               (12)An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) CFAE. Pléadh staid bhuiséadach na Slóvaice sa tuarascáil sin, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha an Chonartha maidir le OTI, is é sin 3 %, agus gur sháraigh a fiachas ginearálta rialtais luach tagartha an Chonartha maidir le OTI, is é sin 60 %. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh an critéar easnaimh agus gur comhlíonadh an critéar fiachais. I gcomhréir le Teachtaireacht an 2 Márta 2022, mheas an Coimisiún, laistigh dá mheasúnú ar na fachtóirí ábhartha uile, go bhfágfadh comhlíonadh an tagarmhairc laghdaithe fiachais go mbeadh iarracht fhioscach tús‑ualaithe ródhian ann a chuirfeadh an fás i mbaol. Dá bhrí sin, dar leis an gCoimisiún, ní gá an tagarmharc um laghdú fiachais a chomhlíonadh faoi na dálaí eacnamaíocha eisceachtúla atá ann faoi láthair. Mar a fógraíodh, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar a ábhartha atá sé a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta maidir le heasnamh iomarcach i bhfómhar 2022.

               (13)An 20 Iúil 2020, mhol an Chomhairle don tSlóvaic na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal ginearálta éalaithe, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar an bpaindéim, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an tSlóvaic, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha atá dírithe ar sheasaimh fhioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus ar inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas á chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, bunaithe ar shonraí a bhailíochtaigh Eurostat, mhéadaigh easnamh ginearálta rialtais na Slóvaice ó 5.5 % de OTI in 2020 go 6.2 % in 2021. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón tSlóvaic leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig méadú ar bhearta sealadacha tacaíochta éigeandála ó 2.3 % de OTI in 2020 go 3.3 % in 2021. Tá na bearta a ghlac an tSlóvaic in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh den chuid is mó. An tráth céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, is é sin go príomha méaduithe ar an 13ú pinsean, athruithe ar an aois scoir do thuismitheoirí, laghdú ar cháin mótarfheithiclí agus cealú an tobhaigh bainc. Bunaithe ar shonraí a bhailíochtaigh Eurostat, ba ionann fiachas ginearálta an rialtais agus 63.1 % den OTI in 2021.

               (14)Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh‑mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réalaíoch in 2022 agus tá sé fabhrach in 2023.  Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 2.1 % in 2022 agus 5.3 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás níos airde iarbhír de 2.3 % ar OTI ann in 2022 agus go mbeidh fás 3.6 % níos ísle ar OTI ann in 2023, mar gheall go príomha ar an tionchar a mheastar a bheidh ag an mboilsciú ar thomhaltas príobháideach agus ar onnmhairithe níos moille. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an rialtas ag súil go dtiocfaidh laghdú ar an easnamh ceannlíne go 5.1 % den OTI in 2022, agus go 2.4 % in 2023. Is léiriú é an laghdú in 2022 go príomha ar leachtú fhormhór na mbeart éigeandála agus ar fhás láidir OTI ainmniúil. De réir an Chláir, meastar go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go dtí 61.6 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 58.0 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 3.6 % den OTI agus 2.6 % faoi seach. Tá sé sin níos ísle ná an t‑easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022 don bhliain 2022 agus níos airde do 2023, go príomha mar gheall ar fhorbairt réamh‑mheasta níos dearfaí i margadh an tsaothair in 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta idir an rialtas ginearálta agus OTI ar aon dul le 61.7 % in 2022 agus 58.3 % in 2023.

               Bunaithe ar réamhaisnéis earrach 2022 ón gCoimisiún, meastar go mbeidh fás aschuir ionchasach meántéarmach (meán 10 bliana) ag 2.0 %. Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n‑athchóirithe atá mar chuid den Phlean Téarnaimh agus Athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Slóvaice.

               (15)In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha tacaíochta éigeandála ó 3.3 % de OTI in 2021 go 1.0 % in 2022. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais, rud atá tuartha i réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin ag 0.1 % de OTI in 2022 agus 0.2 % in 2023
                  11
               .

               (16)An 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an tSlóvaic
                  12
                seasamh fioscach atá tacúil in 2022, lena n‑áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht a mhaoinítear go náisiúnta. Mhol sí freisin go saothródh an tSlóvaic, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar sheasaimh fhioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

               (17)In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n‑áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Slóvaice, meastar go mbeidh an seasamh fioscach craptha ag + 0.3 % den OTI, agus mhol an Chomhairle seasamh fioscach tacúil
                  13
               . Tá sé beartaithe ag an tSlóvaic leanúint de thacaíocht a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Théarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú, mar a mhol an Chomhairle. Meastar go dtiocfaidh méadú 0.7 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2021 ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ag cistí eile de chuid an Aontais. Réamh‑mheastar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0.4 pointe céatadáin in 2022
                  14
               . Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an tSlóvaic infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. An tráth céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht chraptha de 1.6 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar breise a bheidh ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0.1 % de OTI). Mar gheall ar innéacsú lagaithe le boilsciú, in 2022 tá ráta fáis níos ísle ná boilsciú ag mórchaiteachas rialtais amhail sochair shóisialta seachas sochair chomhchineáil nó cúiteamh d’fhostaithe agus cuireann sé leis an seasamh craptha.

               (18)In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag -0.8 % de OTI ar thoimhde gan athrú beartais
                  15
               . Meastar go leanfaidh an tSlóvaic d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go dtiocfaidh méadú 1.0 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2022 ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ag cistí eile de chuid an Aontais. Réamh‑mheastar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0.1 pointe céatadáin in 2023
                  16
               . An tráth céanna, meastar go gcuirfidh fás an chaiteachais phríomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 rannchuidiú neodrach, a bheag nó a mhór, de 0.2 pointe céatadáin leis an seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0.1 % de OTI).

               (19)I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go dtiocfaidh laghdú de réir a chéile ar easnamh ginearálta an rialtais go dtí 2.3 % in 2024 agus go 2.0 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % den OTI faoi 2023 agus go bhfanfaidh sé faoi bhun 3 % den OTI thar thréimhse ionchasach an Chláir. Glactar leis sna réamh‑mheastacháin sin go gcuirfear teorainn le fás an chaiteachais phoiblí – lena n‑áirítear cúiteamh d’fhostaithe agus aistrithe sóisialta comhchineáil – ar luas níos moille ná ioncam agus faoi bhun fhás láidir ainmniúil OTI. De réir an Chláir, táthar ag súil go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach le méadú go 58.2 % in 2024 agus laghdú go 57.3 % in 2025. Bunaithe ar anailís an Choimisiúin, is cosúil go bhfuil ardrioscaí ann sa mheántéarma maidir le hinbhuanaitheacht fiachais.

               (20)D’fhéadfaí córas cánach na Slóvaice a athchóiriú chun borradh a chur faoin éifeachtúlacht eacnamaíoch, chun inbhuanaitheacht chomhshaoil agus fhioscach a chothú agus chun cothroime a fheabhsú, agus chun tacú le cuspóirí beartais níos leithne an tráth céanna. Tá an t‑ualach cánach saothair an‑ard do dhaoine atá ag tuilleamh ioncaim íseal i gcomparáid le tíortha eile san Aontas. I gcodarsnacht leis sin, ní bhaintear lánacmhainneacht as cánachas comhshaoil agus réadmhaoine. Dá n‑athrófaí an meascán cánach, d‘fhéadfaí tacú leis an bhfás agus d’fhéadfaí an t‑aistriú glas agus an inbhuanaitheacht chomhshaoil a chothú freisin. Tá déine fuinnimh an gheilleagair go mór os cionn mheán an Aontais, ach b’ionann an t‑ioncam ó chánacha comhshaoil agus 2.4 % in 2020, gar do mheán an Aontais. Le muirir chomhshaoil a bhaineann le bainistiú dramhaíola agus truailliú aeir, ní dhéantar úsáid éifeachtúil acmhainní a chur chun cinn go leordhóthanach agus ní laghdaítear costais don chomhshaol agus don tsochaí leo. Ní léiríonn cánacha ar bhóithre agus táillí cláraithe feithiclí déine astaíochtaí go maith. Ní dhéantar cánacha agus muirir chomhshaoil a innéacsú, agus laghdaíonn sé sin ioncam glas le himeacht ama mar gheall ar bhoilsciú. Maidir le cánachas maoine, bhí an t‑ioncam ó chánacha athfhillteacha ar mhaoin dhochorraithe íseal go leor in 2020 (0.5 % de OTI i gcomparáid leis an meán 1.2 % san Aontas). Níl dóthain sonraí ag an tSlóvaic faoi láthair chun an bonn cánach maoine a thabhairt cothrom le dáta agus a innéacsú i gcomhréir le luachanna margaidh, rud a d’fhéadfadh an t‑éileamh láidir leanúnach ar thithíocht agus fás láidir gaolmhar ar phraghsanna tithe a mhaolú i bpáirt. Ina theannta sin, d’fhéadfadh iarrachtaí breise maidir le cánacha a shimpliú agus comhlíonadh a fheabhsú ioncam poiblí a mhéadú agus, ar an gcaoi sin, tacú le hinbhuanaitheacht fhioscach agus cothroime a fheabhsú. D’ainneoin feabhsuithe, d’fhan an bhearna i gcomhlíonadh cánach CBL ard in 2019 (16.1 % i gcomparáid le 10.4 % san Aontas). D’fhéadfadh tuilleadh feabhsuithe ar an riarachán cánach, lena n‑áirítear sonrascadh leictreonach, tuairisceáin chánach réamhlíonta agus tuilleadh digitithe, cabhrú le sceitheadh sa chóras cánach a laghdú tuilleadh.

               (21)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b) de Rialachán (AE) 2021/241 agus le hIarscríbhinn V, critéar 2.2 a ghabhann leis, cuimsíonn an plean téarnaimh agus athléimneachta tacar suntasach athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus atá le cur chun feidhme faoi 2026. Cuidíonn siad sin chun dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach díobh a leagtar amach sa mholtaí tírshonracha atá dírithe ar an tSlóvaic ag an gComhairle sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, mar aon le haon mholadh tírshonrach a eisíodh suas le dáta glactha an phlean. Go háirithe, is féidir a mheas gur freagairt chuimsitheach agus leordhóthanach ar na dúshláin atá os comhair na Slóvaice é fócas láidir an phlean ar an oideachas cuimsitheach, ar rialachas poiblí agus ar infheistíocht chun táirgiúlacht a fheabhsú san aistriú glas agus digiteach, mar aon leis an méid atá beartaithe a dhéanamh chun éagothromaíochtaí réigiúnacha a laghdú. Téitear i ngleic leis an dúshlán a bhaineann le dlús a chur leis an aistriú glas agus digiteach le diongbháilteacht agus raon leathan beart. Tugtar aghaidh freisin ar dhúshláin sheanbhunaithe maidir le hoideachas, cúram leanaí, cúram sláinte agus taighde agus nuálaíocht (R&I) le bearta cuimsitheacha do na heasnaimh is tromchúisí, mar shampla caighdeán agus cuimsitheacht íseal an oideachais, comhordú beartais R&I ilroinnte, easpa comhair phoiblí‑phríobháidí, agus lagfheidhmíocht R&I. Leis na bearta breise a mholtar sa phlean chun feabhas a chur ar an gcóras ceartais, ar sholáthar poiblí agus ar an gcomhrac i gcoinne sciúradh airgid, d’fhéadfaí aghaidh a thabhairt ar go leor de na dúshláin bhunúsacha, má ghlactar agus má chuirtear chun feidhme iad i gcomhréir le ceanglais dhlí an Aontais maidir le coimircí cuí agus neamhspleáchas breithiúnach agus le rannpháirtíocht chuí na bpáirtithe leasmhara. Ar deireadh, táthar ag súil go gcuirfidh roinnt athchóirithe feabhas ar inbhuanaitheacht fhadtéarmach an airgeadais phoiblí. Ar an iomlán, foráiltear leis an bplean d’athchóirithe uaillmhianacha agus d’infheistíochtaí uaillmhianacha, go háirithe sa chúram sláinte, san aistriú glas agus digiteach, agus sa riarachán poiblí, atá dírithe freisin ar chóineasú sa limistéar euro a fheabhsú agus ar fhás eacnamaíoch a threisiú.

               (22)Tá coinne leis go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Slóvaice le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis an aistriú glas agus digiteach. Baineann 45 % de leithdháileadh iomlán an phlean le bearta a thacaíonn leis na cuspóirí aeráide sa tSlóvaic, agus baineann 21 % de leithdháileadh iomlán an phlean le bearta a thacaíonn le cuspóirí digiteacha. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an tSlóvaic téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá sé tábhachtach i gcónaí comhpháirtithe sóisialta agus páirtithe leasmhara ábhartha eile a rannpháirtiú ar bhonn córasach ar mhaithe le cur chun feidhme rathúil an phlean téarnaimh agus athléimneachta mar aon le bearta eacnamaíocha agus fostaíochta a théann níos faide ná an plean, chun úinéireacht leathan ar an gclár oibre beartais foriomlán a áirithiú.

               (23)Thíolaic an tSlóvaic an Comhaontú Comhpháirtíochta ar an 8 Aibreán 2022, ach níor thíolaic sí doiciméid chlársceidealaithe beartais chomhtháthaithe eile go fóill
                  17
               . I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021, cuirfidh an tSlóvaic san áireamh na moltaí tírshonracha ábhartha i gclársceidealú chistí an bheartais comhtháthaithe le haghaidh 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun an leas is mó is féidir a bhaint as breisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir na cistí sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn san am céanna.  Braitheann cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta mar aon le cláir an bheartais chomhtháthaithe ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis an aistriú glas agus digiteach agus ar fhorbairt chríochach chothrom. Go háirithe, ba cheart aghaidh a thabhairt ar éagothromaíochtaí réigiúnacha maidir le hiomaíochas agus táscairí sóisialta trí úsáid a bhaint as meascán de na cistí éagsúla atá ar fáil.

               (24)Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, is é is aidhm don phlean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairí breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chuige sin, tá na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais á sainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin, spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus imeacht ó bhreoslaí iontaise a allmhairiú ón Rúis.

               (25)Ó bhí 2015 ann, is beag dul chun cinn atá déanta chun glanastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú. Tá ard‑déine fuinnimh ag geilleagar na Slóvaice, i bpáirt mar gheall ar spleáchas na hearnála tionsclaíochta fairsinge ar allmhairí iontaise. De réir sonraí 2020, tá an tSlóvaic ag brath go háirithe ar an Rúis maidir le gás nádúrtha (85 % i gcomparáid le meán AE de 44 %) agus amhola (100 % i gcomparáid le meán AE de 26 %). Mar sin féin, tá an spleáchas ar ghual crua ar an Rúis níos lú ná meán AE (35 % i gcomparáid le 54 %)
                  18
               . Tá an sciar den ghás nádúrtha sa mheascán fuinnimh beagán os cionn mheán an Aontais Eorpaigh (24.9 % i gcomparáid le 24.4 % don Aontas) agus tá sciar na mbreoslaí iontaise soladacha (14 % i gcomparáid le 10.8 % san Aontas), agus tá an sciar ola níos ísle (21.9 % i gcomparáid le 32.7 % san AE). B’ionann sciar an fhuinnimh núicléach sa mheascán fuinnimh agus 24.6 % in 2020 (i gcomparáid le 13.1 % don Aontas Eorpach). Dá nglacfaí níos tapa foinsí in‑athnuaite fuinnimh, chuideodh sé sin le laghdú a dhéanamh ar spleáchas na Slóvaice ar allmhairí breosla iontaise ón Rúis agus laghdófaí baol na bochtaineachta fuinnimh i bhfianaise praghsanna fuinnimh atá ag dul i méid. Tá sé beartaithe tuilleadh athchóirithe a dhéanamh i réimse dhearadh an mhargaidh agus na tacaíochta do hathnuaiteáin in 2022 mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta. Is féidir dlús breise a chur le glacadh an fhuinnimh in‑athnuaite trí na tairseacha maidir le díolúintí ó cheadanna tógála do tháirgeadh in‑athnuaite ar scála beag a mhéadú, nósanna imeachta riaracháin agus ceadanna a chuíchóiriú in ionad ilfhreastail, táillí ceangail eangaí a ísliú agus rochtain ar an acmhainn eangaí atá ar fáil a fheabhsú. I mí Aibreáin 2021, chuir an tSlóvaic deireadh leis an moratóir maidir le foinsí in‑athnuaite nua a nascadh leis an eangach. Ní mór, áfach, sásra réamhbhreathnaitheach a chur chun feidhme go fóill lena gcuirfear faisnéis thrédhearcach agus iontaofa ar fáil maidir leis an acmhainneacht chun foinsí in‑athnuaite uaineacha nua a nascadh leis an eangach. Chun freastal ar mhéid méadaitheach an leictreachais in‑athnuaite, ba cheart don tSlóvaic na gréasáin tarchurtha agus dáileacháin a nuachóiriú, saoráidí nua stórála fuinnimh a chruthú agus an creat rialála maidir le hidrigin in‑athnuaite a thabhairt chun críche. Chuideodh infheistíochtaí breise i bhfuinneamh geoiteirmeach, i stáisiúin bhithmheatáin inbhuanaithe agus i réitigh in‑athnuaite atá bunaithe ar hidrigin, lena n‑urramaítear critéir ábhartha inbhuanaitheachta, le haghaidh a thabhairt ar an ardtomhaltas intíre gáis nádúrtha. Tá scóip ann freisin éifeachtúlacht fuinnimh na gcóras téimh ceantair a mhéadú agus foinsí teasa in‑athnuaite a chur in úsáid go tapa in ionad gás nádúrtha. Is féidir feabhas a chur ar an iarracht dícharbónaithe freisin ar an leibhéal réigiúnach trí ionaid fuinnimh inbhuanaithe réigiúnacha a bhunú.

               (26)Beidh gá le tuilleadh iarrachtaí a dhéanamh maidir le héifeachtúlacht fuinnimh.  Go háirithe, is gá díriú ar athchóiriú domhain glas, tomhaltas teasa a laghdú agus infheistíocht a mhéadú i bhfoinsí in‑athnuaite teasa, lena n‑áirítear teaschaidéil. D‘fhéadfadh an tSlóvaic dlús breise a chur le hathchóiriú foirgneamh trí níos mó infheistíochtaí príobháideacha a mhealladh, lena n‑áirítear d’fhoirgnimh phoiblí, trí chúnamh teicniúil a chur ar fáil, acmhainneachtaí cur chun feidhme agus cur chuige ‘ionaid ilfhreastail’ a fheabhsú agus infheistiú i scileanna glasa. Thairis sin, mar gheall ar leibhéil arda neamhréire scileanna sa gheilleagar teastaíonn beartais maidir le foghlaim aosach a neartú, lena n‑áirítear i ndáil leis an aistriú glas. Tá iarracht bhreise ag teastáil chun aghaidh a thabhairt ar bhochtaineacht fuinnimh agus ar infheistíocht athchóirithe sa tithíocht shóisialta.  Thairis sin, ba cheart roinnt beart rialála agus riaracháin a chur i bhfeidhm chun dlús a chur leis an bpróiseas ceadanna tógála, chun na rialacha cur chun feidhme a shimpliú, chun scéimeanna athchóiriúcháin a oiriúnú agus chun comhordú idir údaráis phoiblí éagsúla agus cláir chistiúcháin a fheabhsú. D’fhéadfadh bearta agus dreasachtaí breise aghaidh a thabhairt ar an déine ard fuinnimh sa tionsclaíocht, lena n‑áirítear i gcuideachtaí beaga agus meánmhéide. Áirítear leis sin scéimeanna infheistíochta chun éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú bunaithe ar iniúchtaí fuinnimh. Ba cheart do scéimeanna tacaíochta a bheith comhlántach (e.g. leis an scéim dícharbónaithe) agus ba cheart maoiniú príobháideach agus ionstraimí airgeadais a bheith ag tacú leo. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú, agus spriocanna maidir le foinsí in‑athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an tSlóvaic i gcomhréir le cuspóirí ‘Oiriúnach do 55’.

               (27)Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús leis an aistriú chuig an aeráidneodracht agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, féadfaidh an tSlóvaic leas a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an tSlóvaic leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

               (28)I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, rinne an Chomhairle scrúdú ar Chlár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim
                  19
                i moladh (1) thíos.

               (29)I bhfianaise na n‑idirnasc dlúithe idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidithe choitinn le feidhmiú an Aontais Eacnamaíoch agus Airgeadais, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n‑áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun an moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir leis an tSlóvaic, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (2) thíos.

               AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an tSlóvaic gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

               1.In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an chaiteachais reatha atá maoinithe go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do na teaghlaigh agus na gnólachtaí is leochailí ó thaobh arduithe ar phraghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ar a dteitheadh ón Úcráin. Réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh an aistrithe ghlais agus dhigitigh agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena n‑áirítear trí leas a bhaint as RRF, as REPowerEU agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach. An meascán cánach a dhéanamh níos éifeachtúla agus níos mó tacaíochta a thabhairt don fhás cuimsitheach inbhuanaithe, lena n‑áirítear trí acmhainneacht an chánachais chomhshaoil agus mhaoine a ghiaráil. Leanúint de chomhlíonadh cánach a neartú, lena n‑áirítear trí riarachán cánach a dhigitiú tuilleadh.

               2.Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 13 Iúil 2021. Doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027 a thíolacadh d’fhonn an chaibidlíocht leis an gCoimisiún ina leith a chur i gcrích, agus tús a chur lena gcur chun feidhme ina dhiaidh sin.

               3.Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breoslaí iontaise a éagsúlú. Dlús a chur le húsáid foinsí in‑athnuaite fuinnimh trí rochtain ar eangacha a éascú tuilleadh, trí bhearta a thabhairt isteach chun cuíchóiriú a dhéanamh ar nósanna imeachta ceadúnúcháin agus riaracháin agus tríd an ngréasán leictreachais a nuachóiriú. Spleáchas ar ghás nádúrtha sa téamh agus sa tionsclaíocht a laghdú. Beartais athchóiriúcháin a choigeartú chun dlús a chur le hathchóiriú domhain foirgneamh agus chun iad a dhreasú.

               Arna dhéanamh sa Bhruiséil,

                     Thar ceann na Comhairle

                     An tUachtarán

                     (1)

                        IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

                     (2)

                        Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

                     (3)

                        Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú, IO L 306, 23.11.2011, lch. 25.

                     (4)

                        Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach, IO L 71, 4.3.2022, lch. 1.

                     (5)

                        Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig an gComhairle maidir le gníomhachtú chlásal ginearálta éalaithe
                     an Comhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis, an Bhruiséil, 20.3.2020, COM(2020) 123 final.

                     (6)

                        Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig an gComhairle bliain amháin ó ráig COVID-19: Freagairt don bheartas fioscach, an Bhruiséil, 3.3.2021, COM(2021) 105 final.

                     (7)

                        Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a chomhpháirteanna sa mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n‑athchóirithe atá mar chuid den Phlean Téarnaimh agus Athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás féideartha.

                     (8)

                        Ní mhaoinítear iad le deontais ón tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht ná le cistí eile de chuid an Aontais.

                     (9)

                        Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig an gComhairle: Treoraíocht maidir leis an mbeartas fioscach do 2023, an Bhruiséil, 2.3.2022, COM(2022) 85 final.

                     (10)

                        SWD(2022) 627 final.

                     (11)

                        Glactar leis go sroichfidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach 6 milliún de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod de chuid Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh, d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

                     (12)

                        Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 inar tugadh tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Slóvaice, IO C 304, 29.7.2021, lch. 121.

                     (13)

                        Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (contrúil).

                     (14)

                        Réamh‑mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht leathnaithe de 0.2 pointe céatadáin de OTI.

                     (15)

                        Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (contrúil).

                     (16)

                        Réamh‑mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht chraptha 0.1 pointe céatadáin de OTI.

                     (17)

                        Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí. IO L 231, 30.6.2021, lch. 159.

                     (18)

                        Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise os cionn allmhairí iomlána gáis nádúrtha, amhola agus guail chrua. Do mheán na 27 mBallstát, tá iomlán na n‑allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE27. I gcás na Slóvaice, áirítear trádáil laistigh den Aontas ar iomlán na n‑allmhairí. Ní áirítear táirgí ola scagtha in amhola.

                     (19)

                        Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle.