title: Moladh ón gComhairle an 5 Aibreánv 2022 maidir le soghluaisteacht saorálaithe óga ar fud an Aontais Eorpaigh (Téacs atá ábhartha maidir le LEE) 2022/C 157/01

text:
               11.4.2022

               GA

               Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

               C 157/1

      MOLADH ÓN GCOMHAIRLE
      an 5 Aibreánv 2022
      maidir le soghluaisteacht saorálaithe óga ar fud an Aontais Eorpaigh
      (Téacs atá ábhartha maidir le LEE)
      (2022/C 157/01)
      TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,
      Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 165 agus 166 de,
      Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,
      De bharr an mhéid seo a leanas:

                  1.

                  An 15 Meán Fómhair 2021, d’fhógair an tUachtarán an Choimisiúin Eorpaigh san Aitheasc ar Staid an Aontais (1) go mbeartódh an Coimisiún Eorpach go ndéanfaí Bliain Eorpach na hÓige de 2022, “ag cumhachtú na ndaoine a bhfuil oiread sin tiomnaithe acu féin do dhaoine eile”. Is é is aidhm do Bhliain Eorpach na hÓige, i measc nithe eile, “tacú le daoine óga chun tuiscint níos fearr a fháil ar na deiseanna éagsúla atá ar fáil dóibh agus iad a chur chun cinn go gníomhach, ar deiseanna iad a bhaineann le beartais phoiblí ar leibhéal an Aontais, ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar an leibhéal áitiúil, ar mhaithe le tacú lena bhforbairt phearsanta, shóisialta, eacnamaíoch agus ghairmiúil i ndomhan glas, digiteach agus cuimsitheach, agus é mar aidhm leis sin na bacainní atá fós ann a bhaint” (2).

                  2.

                  Mar a chuirtear i dtábhacht sa Rún ó Pharlaimint na hEorpa maidir le tionchar COVID-19 ar an óige agus ar an spórt (2020/2864(RSP)) (3), bhí daoine óga i gcroílár na ngníomhaíochtaí a bhí spreagtha ag an dlúthpháirtíocht chun freagairt do riachtanais a bpobal i bhfianaise phaindéim COVID-19, amhail feachtais feasachta a stiúradh, bheith ag obair ar an líne thosaigh mar chuid den Chór Dlúthpháirtíochta Eorpach agus tionscnaimh saorálaíochta eile.

                  3.

                  Trína ngníomhaíochtaí saorálaíochta sa Chór Dlúthpháirtíochta Eorpach agus i scéimeanna eile, tá éifeacht nithiúil á tabhairt ag daoine óga do Bhrollach an Chonartha ar an Aontas Eorpach (CAE), ina gcuirtear i dtábhacht mian na sínitheoirí an dlúthpháirtíocht idir pobail na hEorpa a dhoimhniú, d’Airteagal 2 CAE, ina luaitear an dlúthpháirtíocht mar cheann de na luachanna is coiteann do na Ballstáit agus d’Airteagal 3 CAE, ina luaitear gurb é is aidhm don Aontas an tsíocháin, a chuid luachanna agus dea-bhail a chuid pobal a chur chun cinn. Leis na gníomhaíochtaí saorálaíochta cúnaimh dhaonnúil a dhéanann siad cuirtear an tsíocháin chun cinn san Eoraip agus ar fud an domhain agus tugtar urraim do dhínit an duine agus do chearta an duine.

                  4.

                  Cé go raibh an taithí leis an tSeirbhís Dheonach Eorpach (1996-2018) agus leis an gCór Dlúthpháirtíochta Eorpach rathúil, léiríodh gur gá an tsaorálaíocht thrasnáisiúnta a éascú a thuilleadh, go háirithe le haghaidh daoine óga dar lú an líon deiseanna. Sa chomhthéacs sin, d’iarr an Chomhairle go ndéanfaí athbhreithniú ar an Moladh ón gComhairle an 20 Samhain 2008 maidir le soghluaisteacht saorálaithe óga ar fud an Aontais Eorpaigh (“an Moladh ón gComhairle, 2008”) chun Acmhainneacht Chláir Óige an Aontais a neartú i dtaca le teagmháil a dhéanamh le daoine óga agus cuidiú le pobal a thógáil (4). Léirítear é sin go háirithe in Iarscríbhinn 4 maidir leis an bPlean Oibre do Straitéis Óige an Aontais 2019-2027. Thairis sin, sa Tuarascáil ón gCoimisiún maidir le cur chun feidhme Straitéis Óige an Aontais an 14 Deireadh Fómhair 2021 (5), tagraítear don athbhreithniú ar Mholadh 2008 ón gComhairle.

                  5.

                  Tá an chuid is mó de na saincheisteanna a ardaíodh i Moladh 2008 ón gComhairle fós ábhartha, agus coinníodh sa togra seo iad. Tá gá le Moladh 2008 ón gComhairle a thabhairt cothrom le dáta mar gheall ar roinnt forbairtí ó bhí 2008 ann. Is forbairtí tábhachtacha iad seoladh an Chóir Dlúthpháirtíochta Eorpaigh in 2016 agus cruthú scéimeanna agus gníomhaíochtaí náisiúnta nua saorálaíochta, a mbaineann gnéithe trasnáisiúnta leo (6) a chuireann deiseanna comhchosúla ar fáil do dhaoine óga uaireanta. I Straitéis Óige an Aontais Eorpaigh 2019-2027 (7), iarradh ar na Ballstáit agus ar an gCoimisiún, laistigh dá réimsí inniúlachta féin, comhlántacht agus sineirgí a lorg idir ionstraimí cistiúcháin an Aontais agus scéimeanna náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla.

                  6.

                  I meastóireacht ar Straitéis Óige an Aontais agus ar Mholadh 2008 ón gComhairle (8), aithníodh go raibh sé ní ba phráinní in 2015 ná mar a bhí sé in 2008 daoine ó chúlraí faoi mhíbhuntáiste a chuimsiú. Áirítear le riachtanais eile a aithníodh ach nár tugadh aghaidh orthu le Moladh 2008 dearbhú cáilíochta le haghaidh tionscadail saorálaíochta, deiseanna fothaithe acmhainneachta d’eagraíochtaí agus faireachán níos fearr ar chur chun feidhme an Mholta. Rinne sainghrúpa tuilleadh moltaí beartais (9), lenar clúdaíodh comhroinnt eolais agus líonrú, rochtain ar an tsaorálaíocht, constaicí riaracháin, feasacht, aitheantas, saorálaíocht dhigiteach agus comhthéacs an chomhshaoil, a bhí mar bhonn eolais don Mholadh atá beartaithe.

                  7.

                  Ó bhí 2008 ann, bhí tionchar tromchúiseach ag géarchéimeanna, mar shampla géarchéimeanna a chuireann isteach ar shoghluaisteacht fhisiciúil thrasnáisiúnta saorálaithe. Chuir paindéim COVID-19 i dtábhacht an tábhacht a bhaineann le slándáil, sábháilteacht agus sláinte coirp agus meabhair gach rannpháirtí a áirithiú i gcónaí, lena n-áirítear forálacha a dhéanamh maidir leis an tionchar a d’fhéadfadh a bheith ag imthosca gan choinne a bhainistiú. Thairis sin, le fada an lá, bhain coincheap na “saorálaíochta trasnáisiúnta” sa chleachtas le gníomhaíochtaí ina mbíonn soghluaisteacht fhisiciúil na saorálaithe i gceist. Tá treochtaí nua saorálaíochta tagtha chun cinn, áfach, i ngeall ar dhul chun cinn teicneolaíochta agus faoi thionchar phaindéim COVID-19. Léirigh an tsaorálaíocht dhigiteach go bhféadfadh sí an tsoghluaisteacht fhisiciúil a chomhlánú nó a bheith ina cineál roghnach eile saorálaíochta fiú, go háirithe le haghaidh daoine óga nach bhfuil in ann aistear a dhéanamh. Léirigh gné idirghlúine na saorálaíochta go soiléir freisin an tábhacht atá léi maidir le dul i ngleic leis na dúshláin dhéimeagrafacha atá le sárú ag ár sochaí. Tá ábhair imní maidir leis an gcomhshaol agus maidir leis an athrú aeráide ag barr chlár oibre polaitiúil an Aontais agus ní mór iad a léiriú i ngníomhaíochtaí ina mbíonn an tsoghluaisteacht thrasnáisiúnta i gceist.

                  8.

                  Sa Teachtaireacht ón gCoimisiún Eorpach maidir leis an Limistéar Eorpach Oideachais a bhunú faoi 2025 (10) cuireadh i dtábhacht an tábhacht a bhaineann le cuimsitheacht, cáilíocht agus aitheantas na n-eispéireas trasteorann faoin gCór Dlúthpháirtíochta Eorpach. Ráthaíochtaí maidir le cáilíocht na ndeiseanna atá ar fáil agus soláthar na tacaíochta iomchuí do rannpháirtithe ag gach céim den eispéireas saorálaíochta, is réamhriachtanas iad le haghaidh na ngníomhaíochtaí saorálaíochta le go dtairbheoidh pobail agus saorálaithe óga díobh.

                  9.

                  Sa Rún ón gComhairle maidir le creat straitéiseach le haghaidh comhar Eorpach san oideachas agus san oiliúint i dtreo an Limistéir Eorpaigh Oideachais agus níos faide anonn (2021-2030), dheimhnigh an Chomhairle i réimse tosaíochta 1 sa chreat straitéiseach gur saincheist nithiúil ó thaobh na gníomhaíochta de é “an fhoghlaim sheachfhoirmiúil, lena n-áirítear an tsaorálaíocht, a chothú, luach a chur uirthi agus í a aithint, agus feabhas a chur ar chuimsitheacht, ar cháilíocht agus ar aitheantas gníomhaíochtaí dlúthpháirtíochta trasteorann”.

                  10.

                  Tá sé ar cheann de na chéad dúshláin atá le sárú ag daoine óga ar spéis leo taithí a fháil ar an tsaorálaíocht thrasnáisiúnta rochtain a fháil ar fhaisnéis sholáimhsithe maidir lena stádas agus maidir lena gcearta mar shaorálaithe, ar shuíomh gréasáin náisiúnta tiomnaithe, ionas gur féidir leo tús a chur lena ngníomhaíocht saorálaíochta trasnáisiúnta agus iad go hiomlán ar an eolas faoin tionchar a bheidh aici ar a gcearta agus ar a dteidlíochtaí slándála sóisialta sa Bhallstát óstach agus sa Bhallstát ina bhfuil gnáthchónaí orthu (11). De bhun Rialachán (AE) 2018/1724 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 2 Deireadh Fómhair 2018 maidir le pointe rochtana aonair digiteach a bhunú chun rochtain ar fhaisnéis, ar nósanna imeachta agus ar sheirbhísí cúnaimh agus réitigh fadhbanna a sholáthar, tá sé d’oibleagáid ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit cheana féin faisnéis sholáimhsithe ar líne a sholáthar do shaoránaigh an Aontais maidir le cearta, oibleagáidí agus rialacha a leagtar síos i ndlí an Aontais agus sa dlí náisiúnta i réimse na saorálaíochta i mBallstát eile (12).

                  11.

                  Ní féidir dul i ngleic le go leor saincheisteanna a bhaineann leis an tsoghluaisteacht thrasnáisiúnta ar an leibhéal náisiúnta amháin, ós rud é go mbíonn na Ballstáit seolta agus na Ballstáit óstacha i gceist leis na gníomhaíochtaí. Is féidir creataí riaracháin agus dlíthiúla le haghaidh na saorálaíochta a bheith éagsúil ó Bhallstát go Ballstát. Tá sé den ríthábhacht go mbeidh, ag daoine óga ar mian leo a bheith rannpháirteach i ngníomhaíocht saorálaíochta thrasnáisiúnta, faisnéis chuimsitheach thacúil a bhaineann leis na rialacha náisiúnta dlíthiúla agus riaracháin lena rialaítear an tsaorálaíocht, go háirithe faisnéis maidir le cumhdach slándála sóisialta sna Ballstáit seolta agus óstacha araon.

                  12.

                  Leis an Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus le Plean Gníomhaíochta Coiste na Réigiún um imeascadh agus cuimsiú 2021-2027 (13), aithnítear ról na saorálaíochta chun daoine ar lú na deiseanna atá acu a imeascadh agus a chuimsiú. I gcás go leor acu, d’fhéadfadh sé gurb iad na gníomhaíochtaí saorálaíochta sin an deis is inrochtana soghluaisteacht trasteorann a thriail, go háirithe i bhformáidí gearrthéarma nó i ngrúpaí nó foirne.

                  13.

                  Féadfaidh bacainní riaracháin agus praiticiúla ar an tsaorálaíocht trasteorann a bheith roimh náisiúnaigh tríú tír i gcás inar gá dóibh iarratas a dhéanamh ar víosa ghearrthéarmach nó fhadtéarmach nó ar chead cónaithe chun críche seirbhíse saorálaíochta i mBallstát eile. Le Treoir (AE) 2016/801, rialaítear na coinníollacha maidir le víosa fhadtéarmach nó cead cónaithe a fháil chun cead isteach i mBallstát den Aontas a fháil chun críoch seirbhíse saorálaíochta. Níl forálacha ann, áfach, maidir le soghluaisteacht laistigh den Aontas i dtaca le saorálaithe tríú tír.

                  14.

                  Baineann saorálaithe amach torthaí foghlama lena méadaítear a n-infhostaitheacht de bharr eispéiris saorálaíochta. Tá creataí náisiúnta nó creataí de chuid an Aontais (is iad sin, Youthpass (14) agus Europass (15)) ann lena dtacaítear le torthaí foghlama na ngníomhaíochtaí saorálaíochta a shainaithint, a dhoiciméadú agus a bhailíochtú. Leis an Moladh ón gComhairle an 20 Nollaig 2012 maidir le bailíochtú na foghlama seachfhoirmiúla agus neamhfhoirmiúla (16), iarradh ar fhostóirí agus ar eagraíochtaí na hóige agus na sochaí sibhialta aitheantas agus doiciméadú torthaí foghlama a fhaightear ag an obair nó i ngníomhaíochtaí saorálaíochta a chur chun cinn agus a éascú. Sa mheastóireacht (17) ar Mholadh 2012 ón gComhairle, aithníodh réimsí ina bhfuil gníomhaíocht bhreise ag teastáil chun spriocanna Mholadh 2012 ón gComhairle a bhaint amach, chun rochtain a thabhairt do dhaoine ar níos mó deiseanna bailíochtaithe agus ar dheiseanna bailíochtaithe níos fearr, rud a chuirfidh ar a gcumas dóibh rochtain a fháil ar an mbreisfhoghlaim agus leas a bhaint as a gcuid scileanna i sochaí na hEorpa agus i margadh an tsaothair. Sainítear le Cinneadh Europass an 18 Aibreán 2018 go bhfuil saorálaithe i measc a spriocghrúpaí.

                  15.

                  Le forbairtí nua ó bhí 2008 ann, fianaise maidir le bacainní ar an tsaorálaíocht thrasnáisiúnta agus moltaí beartais ó shainghrúpa i dtaca le soghluaisteacht saorálaithe óga a chur chun cinn, iarrtar Moladh nua ón gComhairle maidir leis an tsaorálaíocht, d’fhonn feabhas a chur ar cháilíocht shaorálaíocht thrasnáisiúnta na hóige agus an fhoghlaim fhrithpháirteach, líonrú agus sineirgí idir scéimeanna agus gníomhaíochtaí saorálaíochta sna Ballstáit agus sa Chór Dlúthpháirtíochta Eorpach a spreagadh.

                  16.

                  Urramaítear go hiomlán leis an Moladh seo prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta.

            AITHNÍONN SÍ:

                  17.

                  Chun críocha an Mholta seo, úsáidtear an sainmhíniú céanna ar “saorálaíocht” a úsáidtear i Rialachán (AE) 2021/888 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2021 lena mbunaítear Clár an Chóir Dlúthpháirtíochta Eorpaigh, eadhon gníomhaíocht dlúthpháirtíochta a mhaireann suas le 12 mhí, ar gníomhaíocht dheonach gan íocaíocht í (18) a rannchuidíonn leis an leas coiteann a bhaint amach. I gcás ina ndéantar foráil le scéimeanna trasnáisiúnta sna Ballstáit maidir le gníomhaíochtaí dlúthpháirtíochta a mhaireann níos faide ná 12 mhí, gníomhaíochtaí a chomhfhreagraíonn don sainmhíniú ar an tsaorálaíocht ar shlí eile, beartófar gurb í an tsaorálaíocht atá i gceist leo chun críocha an Mholta seo agus dá bhrí sin, áireofar i raon feidhme an Mholta iad.

                  18.

                  Le saorálaíocht na hóige faoin Moladh seo, áirítear saorálaíocht ar fud an Aontais a dhéanann náisiúnaigh an Aontais nó náisiúnaigh tríú tír a bhfuil cónaí orthu i mBallstát amháin agus atá ag aistriú chuig Ballstáit eile chun críche seirbhíse deonaí, faoin gCór Dlúthpháirtíochta Eorpach nó faoi aon scéim nó aon ghníomhaíocht náisiúnta trasteorann saorálaíochta sna Ballstáit. A mhéid is féidir, ba cheart gníomhaíochtaí saorálaíochta idir na Ballstáit agus tríú tíortha a chur san áireamh sna gníomhaíochtaí a dhéanann na Ballstáit agus an Coimisiún mar fhreagra ar an Moladh seo. Níor cheart drochthionchar a bheith ag gníomhaíochtaí saorálaíochta ar fhostaíocht íoctha a d’fhéadfadh a bheith ann ná ar fhostaíocht íoctha atá ann cheana, agus níor cheart breathnú orthu mar ionadaithe ar an bhfostaíocht íoctha. Leis na téarmaí “óige” agus “óg”, cumhdaítear an t-aoisghrúpa idir 18 mbliana d’aois agus 30 bliain d’aois.

                  19.

                  Ciallaíonn daoine óga ar lú na deiseanna atá acu daoine óga a mbíonn bacainní rompu a chuireann cosc orthu rochtain éifeachtach a bheith acu ar dheiseanna, ar chúiseanna eacnamaíocha, sóisialta, cultúrtha, geografacha nó sláinte, mar gheall ar a gcúlra imirceach, nó ar chúiseanna amhail míchumas nó deacrachtaí oideachais nó ar aon chúis eile, lena n-áirítear cúis a bhféadadh idirdhealú faoi Airteagal 21 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais eascairt aisti (19).

            AG MOLADH LEIS SEO DO NA BALLSTÁIT:

                  20.

                  Breathnú a dhéanamh ar bhearta lena rannchuidítear nó lena gcoimeádtar creat reachtach agus cur chun feidhme atá leormhaith agus soiléir maidir le sláinte, sábháilteacht agus slándáil rannpháirtithe i ngníomhaíochtaí saorálaíochta trasnáisiúnta tríd an méid seo a leanas a dhéanamh:

                              a)

                              a áirithiú gur féidir le gach saorálaí tairbhe a bhaint as cumhdach slándála sóisialta i mBallstát, i gcomhréir le forálacha Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir le comhordú na gcóras slándála sóisialta;

                              b)

                              Tacaíocht a thabhairt d’eagraithe a bhfuil baint acu le cur chun feidhme gníomhaíochtaí saorálaíochta chun a áirithiú go bhfuil nósanna imeachta soiléire agus iontaofa i bhfeidhm chun cúram a dhéanamh de shaorálaithe agus cúnamh a thabhairt dóibh i gcás géarchéimeanna, éigeandálaí agus imthosca eile gan choinne.

                  21.

                  Faisnéis inrochtana a sholáthar agus feasacht a mhúscailt ar chearta saorálaithe mar a shonraítear leis an gcreat tiomnaithe a leagtar amach thuas, go háirithe:

                              a)

                              a áirithiú go bhfuil suíomh gréasáin náisiúnta ann, a chomhlíonann ceanglais na Treorach maidir le hInrochtaineacht Ghréasáin (20), chun faisnéis phraiticiúil inrochtana chuimsitheach a chur ar fáil do shaorálaithe, ar faisnéis í a bhaineann leis na rialacha náisiúnta dlíthiúla agus riaracháin lena rialaítear an tsaorálaíocht i mBallstát eile agus leis an tionchar a bhíonn ag saorálaíocht i mBallstát eile ar chearta slándála sóisialta agus teidlíochtaí slándála sóisialta (21) an tsaorálaí (saorálaithe AE isteach agus amach araon);

                              b)

                              tacú le soláthraithe faisnéise don óige trí oiliúint a spreagadh chun faisnéis atá fabhrach don óige a fhorbairt i ndáil leis na rialacha náisiúnta dlí agus riaracháin lena rialaítear an tsaorálaíocht;

                              c)

                              comhoibriú le líonraí agus seirbhísí seanbhunaithe amhail ERYICA a spreagadh chun an fhaisnéis sin a fhorbairt;

                              d)

                              eagraithe scéimeanna náisiúnta trasteorann saorálaíochta atá ann cheana a spreagadh chun suíomhanna gréasáin náisiúnta agus Eorpacha ábhartha (22) a thabhairt le fios, suíomhanna a chuireann saorálaithe ar an eolas faoina gcearta, faoina n-oibleagáidí agus faoi na rialacha is infheidhme maidir leis an tsaorálaíocht i mBallstát eile.

                  22.

                  Feabhas a chur ar cháilíocht na ndeiseanna saorálaíochta trí thacú le heagraithe gníomhaíochtaí saorálaíochta ina gcuid iarrachtaí fothaithe acmhainneachta. Go háirithe, is féidir é sin a bhaint amach tríd an méid seo a leanas a dhéanamh:

                              a)

                              eagraithe sna Ballstáit seolta agus glactha a spreagadh chun dul i gcomhar le chéile, lena n-áirítear trí fhaisnéis leordhóthanach faoin ngníomhaíocht saorálaíochta, faoina n-eagraithe agus faoin saorálaí a sholáthar, chun é a chur ar a chumas don dá pháirtí cinneadh eolach a dhéanamh faoi inbhuanaitheacht na gníomhaíochta agus chun aon cheanglas dlí a chomhlíonadh;

                              b)

                              eagraithe gníomhaíochtaí saorálaíochta a spreagadh chun cáilíocht, i measc nithe eile, a chur i dtábhacht trí eagrú gníomhaíochtaí saorálaíochta a bhunú ar anailís lena dtacaítear le riachtanais inaitheanta agus a théann chun tairbhe do phobail áitiúla.

                              c)

                              eagraithe gníomhaíochtaí saorálaíochta a spreagadh chun béim leormhaith a chur ar ghné foghlama na ngníomhaíochtaí saorálaíochta, lena n-áirítear foghlaim teangacha sa tsaorálaíocht thrasnáisiúnta;

                              d)

                              tacaíocht a thabhairt d’eagraithe gníomhaíochtaí saorálaíochta úsáid níos córasaí agus níos ginearálta a bhaint as creataí náisiúnta nó creataí de chuid an Aontais atá ann cheana (i.e. Youthpass agus Europass) chun tacú le torthaí foghlama na ngníomhaíochtaí saorálaíochta a shainaithint, a dhoiciméadú agus a bhailíochtú;

                              e)

                              obair óige a aithint mar phríomhuirlis do dheiseanna saorálaíochta don óige agus mar cheann de na príomhuirlisí chun gníomhaíochtaí saorálaíochta a fhorbairt ar ardcháilíocht san Aontas agus rannchuidiú ar an mbealach sin le cur chun feidhme an Chláir Oibre Eorpaigh don Obair Óige (23);

                              f)

                              soghluaisteacht trasteorann na ndaoine sin atá gníomhach in obair leis an óige agus in eagraíochtaí don óige a chur chun cinn;

                              g)

                              tacú leis an oiliúint a chuirtear ar oibrithe óige agus ar eagraithe gníomhaíochtaí saorálaíochta, agus aitheantas a thabhairt don príomhról atá acu maidir le saorálaithe óga a thionlacan agus treoir a thabhairt dóibh trí eispéireas ardchaighdeáin saorálaíochta;

                              h)

                              eagraithe gníomhaíochtaí saorálaíochta trasnáisiúnta a spreagadh chun iarratas a dhéanamh ar mharc cáilíochta an Chóir Dlúthpháirtíochta Eorpaigh;

                              i)

                              caighdeáin ghinearálta cháilíochta maidir leis an tsaorálaíocht a fhorbairt agus a chur chun cinn agus inspioráid á fáil ó chóras cuimsitheach na mbeart cáilíochta, tacaíochta, cuimsithe agus deimhniúcháin atá i Rialachán (AE) 2021/888 (24), i gcás inarb indéanta sa chomhthéacs náisiúnta;

                              j)

                              bearta a ghlacadh chun a áirithiú nach mbeidh ionadú poist mar thoradh ar ghníomhaíochtaí saorálaíochta.

                  23.

                  A áirithiú gur deis réalaíoch do gach duine óg é rochtain a fháil ar ghníomhaíochtaí saorálaíochta trasnáisiúnta, lena n-áirítear daoine óga ar lú na deiseanna atá acu, lena n-áirítear tríd an méid seo a leanas a dhéanamh:

                              a)

                              tacú le tairseacha náisiúnta agus struchtúir réigiúnacha agus áitiúla a chruthú agus/nó a oibriú amhail bonneagair na hoibre don óige agus ionaid faisnéise don óige más ann dóibh chun faisnéis agus treoraíocht a sholáthar maidir le deiseanna saorálaíochta atá ann cheana, i bhformáidí atá inrochtana do dhaoine faoi mhíchumas, do shaorálaithe óga féideartha, lena n-áirítear daoine óga ar lú na deiseanna atá acu, an tsochaí shibhialta/eagraíochtaí dlúthpháirtíochta, agus páirtithe leasmhara eile sa réimse. Féadfaidh líonraí alumni (amhail Eora-Phiaraí) agus oibrithe óige áitiúla a bheith sna struchtúir sin, agus is féidir a n-inniúlacht a úsáid chun iarrthóirí féideartha saorálaíochta a chumhachtú agus tacú leo, agus, i gcás inarb ábhartha, d’fhéadfaidís oibriú i gcomhar leis na Gníomhaireachtaí Náisiúnta a chuireann an Cór Dlúthpháirtíochta Eorpach chun feidhme;

                              b)

                              rochtain ar eispéiris saorálaíochta trasnáisiúnta a éascú do dhaoine óga ar lú na deiseanna atá acu trí fhaisnéis spriocdhírithe inrochtana agus for-rochtain eagraíochtaí agus líonraí ábhartha (25) amhail Eurodesk agus ERYICA a chur chun cinn, lena n-áirítear trí fheasacht a mhúscailt maidir leis an tábhacht atá le hinniúlachtaí idirchultúrtha agus le foghlaim teangacha mar chéim i dtreo na soghluaisteachta trasnáisiúnta;

                              c)

                              a áirithiú go spreagfar eagraithe gníomhaíochtaí saorálaíochta chun cuimsiú sóisialta a chur chun cinn, lena n-áirítear trí chóiríocht réasúnta agus oiriúnach a chur ar fáil a bheidh inrochtana do dhaoine óga, go háirithe dóibh siúd atá faoi mhíchumas;

                              d)

                              tacaíocht a thabhairt d’eagraithe gníomhaíochtaí saorálaíochta chun gnéithe de chuimsiú daoine óga ar lú na deiseanna atá acu a fhorbairt le haghaidh a dtionscadal (26), i measc nithe eile trí na daoine óga a chur i dteagmháil le saineolaithe ó sheirbhísí atá i gceannas ar chur chun cinn an chuimsithe shóisialta, saineolaithe a d’fhéadfadh tacú leo agus oiliúint a chur orthu;

                              e)

                              tacaíocht spriocdhírithe a thabhairt d’fhorbairt gníomhaíochtaí saorálaíochta, agus cuimsiú, comhionannas agus cumhachtú grúpaí faoi mhíbhuntáiste nó grúpaí i mbaol idirdhealaithe á gcur chun cinn go sonrach, rud a spreagann saorálaithe óga ó na pobail sin chun páirt a ghlacadh sa tsaorálaíocht agus chun bheith ina n-éascaitheoirí nó ina n-eiseamláirí ina bpobal féin;

                              f)

                              tacú le heagraíochtaí agus le líonraí ábhartha chun gníomhaíochtaí saorálaíochta áitiúla a chur chun cinn (lena n-áirítear ar bhonn gearrthéarmach, páirtaimseartha agus grúpa) mar chéad chéim fhéideartha i dtreo rannpháirtíocht i ngníomhaíochtaí trasnáisiúnta agus tacaíocht spriocdhírithe bhreise a thabhairt chun deiseanna saorálaíochta a fhorbairt a fhreastalaíonn ar dhaoine óga nach féidir páirt a ghlacadh sa tsoghluaisteacht thrasnáisiúnta fhisiciúil ar chúiseanna éagsúla, mar shampla trí dheiseanna saorálaíochta digiteacha nó cumaisc – i measc nithe eile – a sholáthar;

                              g)

                              uirlisí trasnáisiúnta atá ann cheana a d’fhéadfadh éascaíocht a dhéanamh le soghluaisteacht na hóige a chur chun cinn a thuilleadh, amhail cártaí soghluaisteachta agus daoine a spreagadh chun úsáid a bhaint astu i ngach gníomhaíocht saorálaíochta trasnáisiúnta (27);

                              h)

                              nuair is féidir agus gan dochar do acquis Schengen agus do dhlí an Aontais maidir le hiontráil agus cónaí náisiúnach tríú tír, teacht ar réiteach ar shaincheisteanna riaracháin agus praiticiúla a chruthaíonn deacrachtaí i dtaca le víosaí agus/nó ceadanna cónaithe a fháil do náisiúnaigh tríú tír chun críche seirbhíse deonaí.

                  24.

                  Feasacht a mhéadú maidir leis na tairbhí a bhaineann le gníomhaíochtaí saorálaíochta, trí ghníomhaíochtaí faisnéise, treorach agus for-rochtana, lena n-áirítear trí pháirt a thabhairt do gheallsealbhóirí náisiúnta in earnálacha an oideachais, na hoiliúna, na fostaíochta, na seirbhísí sóisialta agus na hóige. Aird ar leith a thabhairt chun teagmháil chothrom a dhéanamh le daoine óga ar lú na deiseanna atá acu. Áirítear leis sin an méid seo a leanas a chur chun cinn:

                              a)

                              tugann gníomhaíochtaí saorálaíochta bealach nithiúil do dhaoine óga rannchuidiú le dul i ngleic le dúshláin shochaíocha agus dlúthpháirtíocht a léiriú le daoine atá i staid leochaileach;

                              b)

                              cuireann eispéireas saorálaíochta feabhas ar fhorbairt phearsanta, oideachais, shóisialta, shibhialta agus ghairmiúil daoine óga agus cuidíonn sé leo inniúlachtaí a fhorbairt a bhfuil gá leo i margadh an tsaothair agus a bhfuil meas ag margadh an tsaothair orthu;

                              c)

                              tá creataí ann chun tacú le torthaí foghlama na ngníomhaíochtaí saorálaíochta a shainaithint, a dhoiciméadú agus a bhailíochtú (lena n-áirítear Youthpass agus Europass).

                  25.

                  Tacú le gníomhaíochtaí forbartha pobail a bhaineann leis an tsaorálaíocht agus iad a chur chun cinn. Áirítear leis sin:

                              a)

                              oibriú líonraí saorálaithe atá gníomhach faoi scéimeanna atá ann cheana a spreagadh ar an leibhéal náisiúnta, go háirithe iad siúd a ghlacann páirt i ngníomhaíochtaí a bhfuil fís fhadtéarmach acu, is é sin gníomhaíochtaí nach bhfuil nasctha le fad tionscadal aonair nó nach bhfuil teoranta ag fad na dtionscadal aonair sin;

                              b)

                              líonraí Eorpacha atá ann cheana a bhaineann leis an tsaorálaíocht a spreagadh, go háirithe an Líonra Dlúthpháirtíochta Eorpach agus Eora-Phiaraí, chomh maith le hacmhainní agus ardáin eile atá inrochtana trí Thairseach an Chóir Dlúthpháirtíochta Eorpaigh ar Thairseach Eorpach na hÓige;

                              c)

                              iar-shaorálaithe a spreagadh chun taithí a roinnt trí líonraí óige, forais oideachais agus ceardlanna mar ambasadóirí nó mar bhaill de líonra, agus iad a spreagadh freisin le hoiliúint a chur ar shaorálaithe atá ann faoi láthair nó a bheidh ann amach anseo;

                              d)

                              eagraithe gníomhaíochtaí saorálaíochta a spreagadh chun tacú le saorálaithe agus iad ag imeascadh sa phobal óstach le linn a ngníomhaíochta agus iad ag leanúint ar aghaidh lena rannpháirtíocht i ngníomhaíochtaí saorálaíochta tar éis dóibh filleadh abhaile, agus béim ar leith á cur ar dhaoine óga ar lú na deiseanna atá acu a thionlacan.

                  26.

                  Iniúchadh a dhéanamh ar threochtaí nua agus ar ghnéithe agus formáidí malartacha na saorálaíochta, lena n-áirítear tríd an méid seo a leanas a dhéanamh:

                              a)

                              tástáil formáidí agus bailiú fianaise ar an tsaorálaíocht dhigiteach a chur chun cinn i gcomhthéacs trasnáisiúnta mar chomhlánú ar an tsoghluaisteacht fhisiciúil nó go deimhin mar fhormáid neamhspleách ar ghníomhaíochtaí saorálaíochta;

                              b)

                              luach na saorálaíochta idirghlúine a aithint agus í a chur chun cinn mar rannchuidiú luachmhar leis na dúshláin atá le sárú ag sochaí atá ag dul in aois, agus í a chur chun cinn freisin mar bhealach chun páirt a thabhairt do dhaoine óga in idirphlé idirghlúine, aistriú eolais idirghlúine a éascú agus feabhas a chur ar an gcomhtháthú sóisialta.

                  27.

                  Sineirgí, comhlántachtaí agus leanúnachas a chruthú idir scéimeanna agus gníomhaíochtaí saorálaíochta ar an leibhéal Eorpach agus (ar leibhéil éagsúla) sna Ballstáit. Áirítear leis sin, mar shampla:

                              a)

                              faisnéis a mhalartú idir na Ballstáit maidir le scéimeanna saorálaíochta atá ann cheana, lena n-áirítear scéimeanna agus gníomhaíochtaí státseirbhíse náisiúnta i gcás inarb ann dóibh, agus tarchur faisnéise den sórt sin chuig an gCoimisiún Eorpach, d’fhonn an foilsiú ar Thairseach Eorpach na hÓige, an Vicí don Óige, agus forbairt dea-chleachtas a éascú;

                              b)

                              bearta a mheas lena gcuirfí aistriú dea-chleachtas idir scéimeanna nó gníomhaíochtaí saorálaíochta chun cinn agus lena dtabharfaí tacaíocht don aistriú sin.

                  28.

                  Tacú le gníomhaíochtaí saorálaíochta a lena gcuidítear go fóinteach le dul i ngleic le dúshláin a bhaineann leis an aeráid agus leis an gcomhshaol, tríd an méid seo a leanas a dhéanamh:

                              a)

                              comhtháthú na gcleachtas glas i ngach tionscnamh agus gníomhaíocht saorálaíochta a spreagadh, agus iompraíocht atá inbhuanaithe agus freagrach ó thaobh an chomhshaoil de a chur chun cinn i measc rannpháirtithe agus eagraíochtaí rannpháirteacha;

                              b)

                              laghdú ar lorg comhshaoil gníomhaíochtaí saorálaíochta a chur chun cinn, mar shampla trí dhramhaíl a laghdú, tríd an athchúrsáil agus, i gcás inar féidir, trí mhodhanna iompair inbhuanaithe a úsáid;

                              c)

                              forbairt na ngníomhaíochtaí saorálaíochta a chur chun cinn, gníomhaíochtaí lena dtugtar aghaidh ar chosaint an chomhshaoil, an inbhuanaitheacht, spriocanna aeráide, cosc tubaistí agus athshlánú ó thubaistí.

                  29.

                  Faisnéis a áireamh i nuashonruithe tráthrialta a dhéantar faoi Straitéis Óige an Aontais maidir leis an dul chun cinn atá á dhéanamh agus an Moladh seo á leanúint, go háirithe mar chuid de Vicí don Óige.

            AG IARRAIDH AR AN GCOIMISIÚN LEIS SEO:

                  30.

                  Malartú cleachtas idir na Ballstáit a éascú maidir leis an mbealach chun aghaidh a thabhairt ar bhacainní a d’fhéadfadh cosc a chur ar an óige páirt a ghlacadh sa tsaorálaíocht, mar shampla trí ghníomhaíochtaí piarfhoghlama, trí shainghrúpaí an Choimisiúin nó trí Ardán Straitéis Óige an Aontais.

                  31.

                  Tacú leis na Ballstáit an Moladh seo a leanúint trí shásraí agus trí uirlisí comhair Straitéis Óige an Aontais, Clár Oibre Eorpach don Obair Óige agus chláir óige an Aontais, go háirithe an Cór Dlúthpháirtíochta Eorpach.

                  32.

                  An fhoghlaim fhrithpháirteach agus malartuithe idir na Ballstáit agus na páirtithe leasmhara ábhartha uile ar leibhéil éagsúla a éascú trí ghníomhaíochtaí amhail an phiarfhoghlaim, an phiarchomhairleoireacht, sainghrúpaí, líonrú agus struchtúir chomhair eile, lena n-áirítear béim ar shineirgí agus ar chomhlántachtaí idir an tAontas agus scéimeanna nó gníomhaíochtaí ar an leibhéal náisiúnta, lena n-áirítear scéimeanna státseirbhíse náisiúnta i gcás inarb ann dóibh. Chun na críche sin, úsáid a bhaint as spásanna atá ann cheana amhail an Vicí don Óige agus Tairseach Eorpach na hÓige ar ar féidir acmhainní agus eolas a roinnt i measc na mBallstát agus eagraíochtaí neamhrialtasacha ar leibhéil éagsúla.

                  33.

                  Iniúchadh a dhéanamh ar threochtaí agus ar fhormáidí nua saorálaíochta, lena n-urramaítear na bunphrionsabail maidir le deiseanna comhionanna agus neamh-idirdhealú, inrochtaineacht, cuimsitheacht agus ardcháilíocht gníomhaíochtaí, trí fhianaise a bhailiú, trí dhea-chleachtais a fhorbairt agus trí threoraíocht agus lámhleabhair a ullmhú, go háirithe maidir leis an tsaorálaíocht dhigiteach nó chumaisc agus an tsaorálaíocht idirghlúine.

                  34.

                  Deiseanna Eorpacha sa tsaorálaíocht óige a chur chun cinn agus daoine a chur ar an eolas fúthu, go háirithe deiseanna le haghaidh daoine ar lú na deiseanna atá acu, trí Thairseach Eorpach na hÓige, ar a bhfuil an uirlis chlárúcháin le haghaidh gníomhaíochtaí dlúthpháirtíochta faoin gCór Dlúthpháirtíochta Eorpach. I gcomhar leis na Ballstáit, naisc le suíomhanna gréasáin ábhartha a chur ar Thairseach Eorpach na hÓige (28).

                  35.

                  An úsáid a bhaintear as uirlisí Aontais atá ann cheana lena dtacaítear le bailíochtú thorthaí na foghlama seachfhoirmiúla agus neamhfhoirmiúla, go háirithe Youthpass agus ardán Europass, lena n-áirítear trí dhintiúir dhigiteacha Eorpacha le haghaidh na foghlama, an úsáid sin a fhorbairt a thuilleadh, a chur chun cinn agus tacaíocht a thabhairt di.

                  36.

                  Tacú le taighde agus le bailiú sonraí maidir le tionchar fadtéarmach na ngníomhaíochtaí saorálaíochta agus dlúthpháirtíochta ar dhaoine aonair, ar eagraíochtaí, agus ar an tsochaí, lena n-áirítear ceachtanna a foghlaimíodh agus léargais ó phaindéim COVID-19 ar earnáil na saorálaíochta agus ullmhacht na hearnála maidir le géarchéimeanna comhchosúla, trí staidéir, suirbhéanna, staidreamh, taighde agus anailísíocht sonraí.

                  37.

                  Leas a bhaint as Vicí don Óige (an t-ardán ar líne) chun faisnéis a bhailiú maidir le dul chun cinn na mBallstát i dtaca leis an Moladh seo a leanúint.

                  38.

                  Tuairisciú ar úsáid an Mholta seo ón gComhairle i gcomhthéacs na hoibre ar chur chun feidhme Straitéis Óige an Aontais agus i gcomhthéacs an chreata straitéisigh le haghaidh comhar Eorpach san oideachas agus san oiliúint i dtreo an Limistéir Eorpaigh Oideachais agus níos faide anonn.

            Cuirtear an Moladh seo in ionad an Mholta ón gComhairle an 20 Samhain 2008 maidir le soghluaisteacht saorálaithe óga ar fud an Aontais Eorpaigh.

         Arna dhéanamh i Lucsamburg, 5 Aibreánv 2022.

               Thar ceann na Comhairle

               An tUachtarán

            R. BACHELOT-NARQUIN

         (1)  https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/soteu_2021_address_ga_0.pdf

         (2)  Cinneadh (AE) 2021/2316 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Nollaig 2021 maidir le Bliain Eorpach na hÓige (2022) (IO L 462, 28.12.2021, lch. 1).

         (3)  Téacsanna atá nglacadh – Tionchar COVID-19 ar an óige agus ar an spórt – Dé Céadaoin, an 10 Feabhra 2021 (europa.eu)

         (4)  IO C 456, 18.12.2018, lgh. 1

         (5)  Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig an gCoiste Eacnamaíoch agus Sóisialta agus chuig Coiste na Réigiún maidir le cur chun feidhme Straitéis Óige an Aontais Eorpaigh (2019-2021), COM/2021/636 final.

         (6)  Rialachán (AE) 2021/888 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2021 lena mbunaítear Clár an Chóir Dlúthpháirtíochta Eorpaigh. Is féidir gníomhaíochtaí saorálaíochta a dhéanamh i dtíortha nach bhfuil san Aontas:
      - mar a fhoráiltear in Airteagal 7.2 de Rialachán (AE) 2021/888, “Féadfar saorálaíocht a dhéanamh i dtír nach tír chónaithe an rannpháirtí í (‘saorálaíocht trasteorann’) nó i dtír chónaithe an rannpháirtí (‘saorálaíocht intíre’)”. Tír nach tír chónaithe an rannpháirtí í, féadfaidh sé gur tríú tír í atá comhlachaithe leis an gClár nó gur tír rannpháirteach eile í;
      - mar a fhoráiltear in Airteagal 10.2 de Rialachán (AE) 2021/888, “Ní fhéadfar saorálaíocht faoin gCór Saorálach Eorpach um Chabhair Dhaonnúil a dhéanamh ach sna réigiúin sin de thríú tíortha ina ndéantar gníomhaíochtaí agus oibríochtaí cabhrach daonnúla; agus nach bhfuil aon choinbhleachtaí armtha leanúnacha idirnáisiúnta nó neamh-idirnáisiúnta ar siúl iontu”.
      Thairis sin, mar a fhoráiltear in Airteagal 2(3), tá rannpháirtíocht sa Chlár oscailte freisin d’aon náisiúnach tríú tír “atá ina chónaí nó ina cónaí go dlíthiúil i mBallstát, i dtríú tír atá comhlachaithe leis an gClár nó i dtír rannpháirteach eile faoin Rialachán seo”.

         (7)  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/TXT/PDF/?uri=CELEX:42018Y1218(01)&qid=1578414694481&from=GA

         (8)  Meastóireacht ar Straitéis Óige an Aontais agus ar an Moladh ón gComhairle maidir le soghluaisteacht saorálaithe óga, 2016.

         (9)  “Soghluaisteacht saorálaithe óga agus dlúthpháirtíocht trasteorann a chur chun cinn, bosca uirlisí praiticiúil le haghaidh gníomhaithe agus páirtithe leasmhara i réimse na hóige agus moltaí le haghaidh lucht ceaptha beartas”, arna fhorbairt ag an sainghrúpa a bhunaigh an Coimisiún Eorpach chun tacú leis an bpróiseas athbhreithnithe ar Mholadh 2008 ón gComhairle maidir le soghluaisteacht saorálaithe óga, 2021 (rinneadh an obair idir mí Mheán Fómhair 2019 agus mí Mheán Fómhair 2020).

         (10)  Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, agus chuig Coiste na Réigiún maidir leis an Limistéar Eorpach Oideachais a bhaint amach faoi 2025, COM(2020)625 final, le fáil ag EUR-Lex - 52020DC0625 - GA - EUR-Lex (europa.eu)

         (11)  Le Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir le comhordú na gcóras slándála sóisialta, ba cheart a mheabhrú go ndéantar foráil i dtaca le comhordú cearta slándála sóisialta, lena n-áirítear sochair bhreoiteachta, i gcásanna trasteorann agus baineann sé le saorálaithe ag aistriú idir na Ballstáit.

         (12)  IO L 295, 21.11.2018, lch. 32, Iarscríbhinn I, roinn E. Curtha chun feidhme tríd an tairseach “Your Europe”: An Eoraip Agatsa (europa.eu)

         (13)  COM (2020) 758 final.

         (14)  Is é Youthpass an príomhionstraim aitheantais agus bhailíochtaithe atá ar fáil do gach rannpháirtí in Erasmus+ agus sa Chór Dlúthpháirtíochta Eorpach chun an próiseas foghlama a léiriú agus chun a dtorthaí foghlama i dteastas Youthpass a dhoiciméadú.

         (15)  Le Cinneadh (AE) 2018/646 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Aibreán 2018 maidir le creat comhchoiteann le haghaidh soláthar seirbhísí níos fearr do scileanna agus do cháilíochtaí (Europass) agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 2241/2004/CE (IO L 112, 2.5.2018, lch. 42.), bunaítear creat Eorpach chun tacú le trédhearcacht agus le tuiscint na scileanna agus na gcáilíochtaí a shealbhaítear i suíomhanna foirmiúla, seachfhoirmiúla agus neamhfhoirmiúla, lena n-áirítear trí thaithí phraiticiúil, tríd an tsoghluaisteacht agus tríd an tsaorálaíocht.

         (16)  IO C 398, 22.12.2012, lgh. 1.

         (17)  Meastóireacht ar Straitéis Óige an Aontais agus ar an Moladh ón gComhairle maidir le soghluaisteacht saorálaithe óga (europa.eu), 2016.

         (18)  Ní íoctar saorálaithe as a gcuid ama ach féadfar costais a bhíonn teoranta do thaisteal, bia nó lóistín agus/nó costais bheaga phearsanta eile de ghnáth a chumhdach.

         (19)  Féach an sainmhíniú céanna i Rialachán (AE) 2021/888, Airteagal 2 (4).

         (20)  Treoir (AE) 2016/2102 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Deireadh Fómhair 2016 maidir le hinrochtaineacht na suíomhanna gréasáin agus na bhfeidhmchlár móibíleach de chuid comhlachtaí san earnáil phoiblí (IO L 327, 2.12.2016 , lgh. 1).

         (21)  Lena n-áirítear faisnéis maidir leis na nósanna imeachta chun iarratas a dhéanamh ar an gCárta Eorpach um Árachas Sláinte (CEÁS) agus faisnéis mhionsonraithe maidir leis an méid a chumhdaítear agus an méid nach gcumhdaítear le córais cúraim sláinte náisiúnta.

         (22)  An tairseach ilteangach “Your Europe” faoi Rialachán (AE) 2018/1724,IO L 295, 21.11.2018 , lgh. 1; roinn “Vicí don Óige” ar Thairseach Eorpach na hÓige; faisnéis ar thairseach Europa, e.g. ar an gCárta Eorpach um Árachas Sláinte (CEÁS): Iarratas ar chárta – Fostaíocht, Gnóthaí Sóisialta & Cuimsiú – an Coimisiún Eorpach (europa.eu)

         (23)  Rún ón gComhairle agus ó Ionadaithe Rialtais na mBallstát, ag teacht le chéile dóibh i dtionól na Comhairle maidir leis an gCreat chun Clár Oibre Eorpach don Obair Óige a bhunú (2020/C 415/01).

         (24)  Rialachán (AE) 2021/888 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2021 lena mbunaítear Clár an Chóir Dlúthpháirtíochta Eorpaigh agus lena n-aisghairtear Rialacháin (AE) 2018/1475 agus (AE) Uimh. 375/2014 (IO L 202, 8.6.2021, lch. 32).

         (25)  féach Erasmus+ agus Straitéis um Chuimsiú agus Éagsúlacht an Chóir Dlúthpháirtíochta Eorpaigh chun treoir a fháil faoin gcaoi leis sin a dhéanamh: https://ec.europa.eu/programmes/erasmus-plus/resources/implementation-guidelines-erasmus-and-european-solidarity-corps-inclusion-and-diversity_en

         (26)  I gcomhréir le straitéisí an Aontais um chomhionannas agus creataí maidir leis an mbeartas cuimsithe a glacadh in 2020-2021 agus atá dírithe ar ghrúpaí sonracha a ndéantar idirdhealú orthu agus atá faoi mhíbhuntáiste: Plean gníomhaíochta an Aontais Eorpaigh maidir le frithchiníochas 2020-2025 (COM(2020) 565 final, 18 Meán Fómhair 2020), creat straitéiseach an Aontais maidir le comhionannas, cuimsiú agus rannpháirtíocht na Romach (COM(2020) 620 final, 7 Deireadh Fómhair 2020), an straitéis um chomhionannas LGBTIQ (COM(2020) 698 final, 12 Samhain 2020), an Plean Gníomhaíochta um Imeascadh agus Cuimsiú (COM(2020) 758 final, 24 Samhain 2020), an Straitéis maidir le Cearta Daoine faoi Mhíchumas (COM(2021) 101 final, 3 Márta 2021).

         (27)  Ba dhea-chleachtas de chuid na hiar-Sheirbhíse Deonaí Eorpaí é sin cheana féin; cuireann an Cór Dlúthpháirtíochta Eorpach Cárta Óige Eorpach ar fáil do gach saorálaí in aisce.

         (28)  In éineacht le faisnéis dá bhforáiltear faoi phointe 2 a) den Mholadh seo, chomh maith le faisnéis ar scéimeanna nó ar ghníomhaíochtaí náisiúnta saorálaíochta.


title: Moladh (AE) 2022/915 ón gComhairle an 9 Meitheamh 2022 maidir le comhar oibríochtúil i bhforfheidhmiú an dlí

text:
               13.6.2022

               GA

               Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

               L 158/53

      MOLADH (AE) 2022/915 ÓN gCOMHAIRLE
      an 9 Meitheamh 2022
      maidir le comhar oibríochtúil i bhforfheidhmiú an dlí
      TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,
      Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 87(3) agus Airteagal 89, i gcomhar le hAirteagal 292 de,
      Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,
      De bharr an mhéid seo a leanas:

                  (1)

                  Tá an comhar trasteorann i bhforfheidhmiú an dlí ríthábhachtach chun aghaidh a thabhairt ar bhagairtí slándála i limistéar Schengen, agus chun feidhmiú cuí limistéir Schengen a áirithiú. Tá sé riachtanach cosc a chur ar dhaoine éalú ó údaráis forfheidhmithe dlí agus gan le déanamh acu ach gluaiseacht ó Bhallstát amháin go Ballstát eile. Cabhróidh comhar trasteorann i bhforfheidhmiú an dlí feabhsaithe idir údaráis forfheidhmithe dlí uile na mBallstát chun cosc, brath agus imscrúdú cionta coiriúla san Aontas a fheabhsú. Cumhdóidh comhar feabhsaithe den sórt sin gníomhaíochtaí trasteorann idir dhá Bhallstát nó níos mó, amhail tóireacha trasteorann agus faireachas trasteorann agus gníomhaíochtaí trasnáisiúnta, amhail oibríochtaí comhpháirteacha, ina ndéantar oifigigh um fhorfheidhmiú an dlí a imscaradh i mBallstáit eile.

                  (2)

                  Is uirlisí riachtanacha um chomhar oibríochtúil i bhforfheidhmiú an dlí iad an tóir thrasteorann agus an faireachas trasteorann ós rud é gur féidir le daoine teorainn a thrasnú chun éalú ó údaráis forfheidhmithe dlí dá n-uireasa, agus buntáiste á bhaint acu as athrú go dlínse eile agus easpa leanúnachais i ngníomhaíochtaí forfheidhmithe dlí. Ba cheart a mholadh go dtabharfadh na Ballstáit aghaidh ar na srianta atá ann cheana agus atá curtha i bhfeidhm ag roinnt Ballstát, ós rud é go gcuireann siad bacainní ar ghníomhaíochtaí den sórt sin a chur i gcrích ar a gcríoch. Is gá freisin, agus inniúlachtaí na n-údarás breithiúnach i ngach Ballstát á n-urramú, rialacha aontaithe comhraic áirithe maidir le hoibríochtaí trasteorann forfheidhmithe dlí a choigeartú chun faireachán a dhéanamh ar dhaoine agus iad a choinneáil le linn faireachais trasteorann, tóireacha trasteorann, agus oibríochtaí comhpháirteacha.

                  (3)

                  Is gá patróil chomhpháirteacha bhuana agus cumais eile le haghaidh oibríochtaí comhpháirteacha a bhunú chun dul i ngleic le gníomhaíochtaí coiriúla agus leis na dúshláin a bhíonn ag comhar oibríochtúil i bhforfheidhmiú an dlí a ghabhann le soghluaisteacht bhuan agus mhéadaitheach daoine, earraí agus seirbhísí laistigh den Aontas. Trí fhaisnéis a mhalartú, imríonn na struchtúir atá ann cheana, amhail na Lárionaid um Chomhar Póilíneachta agus Custaim, ról tábhachtach sa chomhrac in aghaidh na coireachta trasteorann. I gcás inarb ábhartha, ba cheart do na Lárionaid um Chomhar Póilíneachta agus Custaim a bheith in ann tacú le patróil chomhpháirteacha agus le hoibríochtaí comhpháirteacha eile bunaithe ar anailís roinnte riosca agus ar mheasúnú ar riachtanais, i gcomhréir leis na ceanglais dlí is infheidhme, chun coireanna trasteorann arna ndéanamh i limistéir theorainneacha inmheánacha an Aontais a chosc agus a bhrath agus chun tacú le himscrúduithe ar na coireanna trasteorann sin.

                  (4)

                  Chun go bhfaighidh na Ballstáit, an Chomhairle agus an Coimisiún léargas beacht cainníochtúil ar an staid reatha maidir le gníomhaíochtaí comhair trasteorann i bhforfheidhmiú an dlí a chur chun feidhme san Aontas, ba cheart a mholadh go ndéanfadh na Ballstáit, ar bhonn bliantúil, sonraí a bhailiú agus staidreamh a thiomsú i ndáil lena gcomhar oibríochtúil i bhforfheidhmiú an dlí agus an staidreamh sin a thuairisciú. Le sonraí neamhphearsanta den sórt sin d'fhéadfaí eolas mionsonraithe agus tuiscint níos críochnúla ar riachtanais na mBallstát agus ar aon saincheisteanna a d’fhéadfadh a bheith ann agus ar gá aghaidh a thabhairt orthu ar leibhéal an Aontais.

                  (5)

                  Baineann líonraí coiriúla buntáiste as easpa rialuithe ag teorainneacha inmheánacha an Aontais chun a ngníomhaíochtaí coiriúla a shaothrú. Is uirlisí luachmhara iad patróil chomhpháirteacha agus oibríochtaí comhpháirteacha eile chun dul i ngleic le gach cineál coireachta trasteorann.

                  (6)

                  I gcás inarb ábhartha agus inarb iomchuí, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann na moltaí maidir le comhar trasteorann i bhforfheidhmiú oibríochtúil an dlí a chur chun feidhme i gcomhthéacs an Ardáin Eorpaigh Ildisciplínigh i gCoinne Bagairtí Coiriúla chun dul i ngleic leis na bagairtí sainaitheanta agus tosaíochta a thagann ón gcoireacht idirnáisiúnta thromchúiseach eagraithe. Mar shampla, is ionstraim sholúbtha iad patróil chomhpháirteacha spriocdhírithe atá bunaithe ar phóilíneacht bunaithe ar fhaisnéis agus is féidir leis na húdaráis ábhartha forfheidhmithe dlí na patróil chomhpháirteacha spriocdhírithe sin a thionscnamh. D’fhéadfadh na Ballstáit patróil chomhpháirteacha spriocdhírithe a úsáid freisin in éineacht le gníomhaíochtaí oibríochtúla eile i bpleananna gníomhaíochta oibriúcháin an Ardáin Eorpaigh Ildisciplínigh i gCoinne Bagairtí Coiriúla chun dul i ngleic le réimsí tosaíochta na coireachta sonracha.

                  (7)

                  Ós rud é nach bhfuil ach líon teoranta oifigigh um fhorfheidhmiú an dlí ar féidir leis na Ballstáit iad a imscaradh thar lear agus de thoradh an easpa imscaradh comhordaithe bunaithe ar réamhanailís chomhpháirteach, is féidir leis an imscaradh forfheidhmithe dlí i mBallstáit eile a bheith neamhéifeachtach. Chun bainistiú riaracháin agus lóistíochtúil ar phatróil chomhpháirteacha agus oibríochtaí comhpháirteacha eile a shimpliú, ba cheart a mholadh go mbunófaí ardán tacaíochta a mbeadh gné uile-Eorpach aige. Tríd ardán tacaíochta den sórt sin, d’fhéadfadh na Ballstáit faisnéis maidir lena gcuid riachtanas a mhalartú agus imscaradh éifeachtach agus éifeachtúil na patróil chomhpháirteacha sin agus na n-oibríochtaí comhpháirteacha eile sin a éascú chun an t-ord poiblí agus an tsábháilteacht phoiblí a chothabháil agus a fheabhsú, chun cionta coiriúla a chosc agus chun cabhrú le haghaidh a thabhairt ar rabhartaí sonracha coireachta i láithreacha tábhachtacha, ag amanna sonracha agus i gcásanna sonracha. I gcás inarb iomchuí, d’fhéadfadh cistiú ón Aontas, agus tacaíocht riaracháin agus lóistíochtúil ó Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí (Europol) a bunaíodh le Rialachán (AE) 2016/794 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (1) a bheith chun leasa an ardáin tacaíochta.

                  (8)

                  Tá cumarsáid agus rochtain ar an bhfaisnéis atá ar fáil ríthábhachtach do chomhar oibríochtúil i bhforfheidhmiú an dlí trasteorann rathúil. Ba cheart a mholadh go dtabharfadh na Ballstáit cead d’oifigigh um fhorfheidhmiú an dlí atá ag gníomhú i mBallstát eile rochtain fíor-ama a bheith acu ar fhaisnéis a choinnítear i gcórais faisnéise de chuid an Aontais, tríd an Tairseach Chuardaigh Eorpach, agus ar a mbunachair sonraí náisiúnta ábhartha trí réitigh mhóibíleacha, amhail gléasanna iniompartha nó ríomhairí forfheidhmithe dlí atá suite i ngluaisteán, i gcomhréir leis na cearta rochtana is infheidhme agus le dlí an Aontais agus náisiúnta is infheidhme. Ba cheart a mholadh go mbeadh an fhaisnéis a sholáthraítear do na húdaráis forfheidhmithe dlí ó Bhallstát eile teoranta don fhaisnéis a éilíonn na hoifigigh um fhorfheidhmiú an dlí chun a gcuid dualgas a chomhlíonadh le linn an chomhair thrasteorann i bhforfheidhmiú an dlí. Ba cheart a mholadh freisin go dtabharfaí modhanna cumarsáide móibílí atá iontaofa agus slán, in-idirnasctha i bhfíor-am do na hoifigigh um fhorfheidhmiú an dlí atá ag gníomhú i mBallstát eile, amhail uirlisí teachtaire mheandraigh, a fheidhmíonn thar theorainneacha chun cumarsáid dhíreach a dhéanamh lena n-údaráis agus le húdaráis an Bhallstáit óstaigh. Tá gá le hidirnascacht na modhanna cumarsáide sláine a áirithiú thar theorainneacha lena gcumasófar, ar a laghad, úsáid shlán modhanna cumarsáide móibílí fíor-ama, chomh maith le geoshuíomh feithiclí forfheidhmithe dlí arna n-úsáid ag oifigigh um fhorfheidhmiú an dlí, mar shampla trí rianú GPS nó le ladrainn, le linn oibríocht trasteorann forfheidhmithe dlí.
                  Dá bhrí sin, ba cheart a mholadh go mbainfeadh na Ballstáit, de réir a riachtanas sonrach, úsáid as na réitigh theicniúla atá le cur ar fáil ag Europol, mar shampla, ar chomhairle a shaotharlainne nuálaíochta agus trí leas a bhaint as obair agus tionscadail ábhartha Mhol Nuálaíochta an Aontais maidir leis an tslándáil inmheánach, ag grúpaí saineolaithe amhail Croímheitheal maidir le Cumarsáid Shlán agus Líonra Eorpach na Seirbhísí Teicneolaíochtaí um Fhorfheidhmiú an Dlí, agus trí thionscadail amhail tionscadal Broadway. Is féidir leis na Ballstáit idirnascacht den sórt sin a áirithiú freisin trí chórais oidhreachta a idirnascadh le Ballstáit chomharsanachta.

                  (9)

                  Le comhar éifeachtach trasteorann i bhforfheidhmiú oibríochtúil an dlí a bhaint amach, ní mór bogadh i dtreo cultúr coiteann maidir le forfheidhmiú dhlí an Aontais. Maidir le cúrsaí comhoiliúna tosaigh a bhunú, amhail na cúrsaí comhoiliúna tosaigh a bhunaigh an Spáinn agus an Fhrainc in Valdemoro, cláir mhalartaithe a chur ar bun idir daltaí um fhorfheidhmiú an dlí maidir le hábhair a bhaineann leis an gcomhar sin agus cúrsaí forbartha leanúnacha maidir leis na hábhair sin a chur ar fáil d’oifigigh um fhorfheidhmiú an dlí agus d’imscrúdaitheoirí coireachta, is den ríthábhacht a leithéidí chun scileanna, eolas agus muinín a fhorbairt. Tá sé tábhachtach go n-áiritheodh na Ballstáit, laistigh dá gcúrsaí comhoiliúna tosaigh náisiúnta do dhaltaí um fhorfheidhmiú an dlí, an fhéidearthacht chun freastal ar chúrsa maidir le comhar trasteorann i bhforfheidhmiú oibríochtúil an dlí. Tá sé tábhachtach freisin go bhféachfadh na Ballstáit le dearadh nó coigeartú a dhéanamh, i gcomhar le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Oiliúint i bhForfheidhmiú an Dlí (CEPOL), a bunaíodh le Rialachán (AE) 2015/2219 (2) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, ar chúrsaí maidir le comhar oibríochtúil trasteorann i bhforfheidhmiú an dlí, agus go gcuirfeadh na Ballstáit oiliúint teanga ar fáil le haghaidh oiliúint leanúnach náisiúnta oifigeach.
                  D’fhéadfaí foráil a dhéanamh do chonairí gairme do dhaltaí agus d’oifigigh um fhorfheidhmiú an dlí a n-éiríonn leo na cúrsaí oiliúna sin a chur i gcrích. Ba cheart a mholadh go leanfadh na Ballstáit den leas is fearr is féidir a bhaint as CEPOL trína gcuid riachtanas oiliúna a chur in iúl do CEPOL, trí thacú le gníomhaíochtaí CEPOL, agus trí rannchuidiú lena bpunann oiliúna a ailíniú leis na tosaíochtaí a bhaineann le comhar trasteorann I bhforfheidhmiú an dlí arna leagan síos sna Measúnuithe ar Riachtanais Oiliúna Straitéisí AE. Ba cheart a mholadh go ndéanfadh na Ballstáit machnamh ar an bhféidearthacht comhchláir oiliúna agus malartaithe uile-Eorpacha a chur ar bun ar mórscála agus go fadtéarmacha do dhaltaí agus d’oifigigh um fhorfheidhmiú an dlí i réimse an chomhair trasteorann i ndáil le forfheidhmiú oibríochtúil an dlí.

                  (10)

                  I bhfianaise a thábhachtaí atá comhordú agus comhar i ndáil leis na saincheisteanna a dtugtar aghaidh orthu sa Mholadh seo, agus go háirithe cur chun feidhme an Mholta, ba cheart go ndéanfaí buanphlé sa mheitheal ábhartha de chuid na Comhairle maidir le comhar oibríochtúil trasteorann i bhforfheidhmiú an dlí. D’fhéadfadh an mheitheal sin feidhmiú mar buanfhóram do na Ballstáit chun saincheisteanna sin a phlé, lena n-áirítear a rialacha agus a gcomhaontuithe a chóineasú, mar aon le bearta eile chun aghaidh a thabhairt ar na bacainní ar éifeachtacht agus éifeachtúlacht oibríochtaí comhair trasteorann i bhforfheidhmiú an dlí, tuairisciú a dhéanamh ar an dul chun cinn atá déanta, chomh maith le saincheisteanna a bhaineann leis an treoir agus leis na dea-chleachtais is gá.

                  (11)

                  Ba cheart a mholadh go dtabharfaí éifeacht don Mholadh seo laistigh de thréimhse réasúnta ama. Ba cheart a mholadh freisin go ndéanfadh na Ballstáit, a luaithe is féidir sin a dhéanamh go réasúnta, próiseas a thionscnamh chun athbhreithniú a dhéanamh, i gcás inarb ábhartha agus iomchuí, ar na rialacha náisiúnta agus ar na comhaontuithe déthaobhacha agus iltaobhacha le Ballstáit eile chun éifeacht a thabhairt don Mholadh seo.

                  (12)

                  Ní dhéanfaidh an Moladh seo difear do rialacha maidir le harmáin seirbhíse a iompar agus a úsáid, lena n-áirítear i gcás ina n-úsáidtear iad le daoine eile a chosaint, úsáid pribhléidí tráchta bóthair, úsáid modhanna teicniúla chun faireachas trasteorann a dhéanamh nó seiceálacha céannachta a dhéanamh agus i gcás ina mbíonn daoine ag iarraidh seiceálacha den sórt sin a sheachaint. Ar an gcaoi chéanna, maidir le rialacha lena gcinntear an méid a chuimsítear faoi raon feidhme an chomhair bhreithiúnaigh nó an méid a éilíonn údarú ó údarás breithiúnach, níor cheart go ndéanfaí difear dóibh ach oiread.

                  (13)

                  Chun an chomhsheasmhacht a áirithiú, ba cheart na sainmhínithe agus na ráthaíochtaí atá sa Mholadh seo a bheith bunaithe ar dhlí an Aontais is infheidhme agus ba cheart iad a léirmhíniú, i gcás inarb ábhartha, i gcomhréir le dlí an Aontais is infheidhme, go háirithe an Coinbhinsiún lena ndéantar Comhaontú Schengen an 14 Meitheamh 1985 idir Rialtais Stáit Aontas Eacnamaíoch Benelux, Phoblacht Chónaidhme na Gearmáine agus Phoblacht na Fraince maidir le seiceálacha ag a gcomhtheorainneacha a dhíothú de réir a chéile a chur chun feidhme (3) (CISA) go háirithe Airteagail 39 go 46 de, agus Cinntí 2008/615/CGB (4) agus 2008/616/CGB (5) ón gComhairle (Cinntí Prüm), go háirithe Airteagail 17 go 19 de Chinneadh 2008/615/CGB. Is amhlaidh atá agus tagairtí á ndéanamh don ghá atá le dlí náisiúnta a urramú i gcás ina dtagraíonn dlí de chuid an Aontais do chaighdeáin náisiúnta cheana féin.

                  (14)

                  Ba cheart athbhreithniú a dhéanamh tar éis tréimhse áirithe ama ar an dul chun cinn atá déanta maidir le héifeacht a thabhairt don Mholadh seo. Dá bhrí sin, dhá bhliain ar a dhéanaí tar éis an Moladh seo a ghlacadh, ba cheart don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar an dul chun cinn atá déanta agus tuarascáil a thíolacadh ar dhul i gcomhairle leis na Ballstáit. Ba cheart an tuarascáil sin a phlé sa Chomhairle d’fhonn inter alia don Choimisiún a mholadh gníomhartha atá ceangailteacha ó thaobh dlí de chuid dhlí an Aontais má tá gá le gníomhartha den sórt sin i réimse an chomhair oibríochtúil i bhforfheidhmiú an dlí.

                  (15)

                  I gcomhréir le hAirteagail 1 agus 2 de Phrótacal Uimh. 22 maidir le seasamh na Danmhairge, atá i gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach (CAE) agus leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), níl an Danmhairg rannpháirteach i nglacadh an Mholta seo agus níl sí faoi cheangal aige ná faoi réir a chur i bhfeidhm. Ós rud é go gcuireann an Moladh seo le acquis Schengen, ba cheart don Danmhairg a chinneadh, i gcomhréir le hAirteagal 4 den Phrótacal sin, laistigh de thréimhse 6 mhí tar éis don Chomhairle cinneadh a dhéanamh ar an Moladh seo, an gcuirfidh sí chun feidhme ina dlí náisiúnta é.

                  (16)

                  Is é atá sa Mholadh seo, cé is moite de ranna 2.1, 2.2 agus 2.3, forbairt ar fhorálacha acquis Schengen ina mbíonn Éire rannpháirteach, i gcomhréir le hAirteagal 5(1) de Phrótacal Uimh. 19 maidir le acquis Schengen arna lánpháirtiú i gcreat an Aontais Eorpaigh, atá i gceangal le CAE agus le CFAE, agus le hAirteagal 6(2) de Chinneadh 2002/192/CE ón gComhairle (6); Tá Éire rannpháirteach, dá bhrí sin, i nglacadh an Mholta seo.

                  (17)

                  Maidir leis an Íoslainn agus leis an Iorua, is é atá sa Mholadh seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Chomhaontaithe arna thabhairt i gcrích ag Comhairle an Aontais Eorpaigh agus Poblacht na hÍoslainne agus Ríocht na hIorua maidir le comhlachas an dá thír sin le acquis (7) Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, ar forálacha iad a thagann faoi réim an réimse dá dtagraítear in Airteagal 1, pointe H, de Chinneadh 1999/437/CE ón gComhairle (8).

                  (18)

                  Maidir leis an Eilvéis, is é atá sa Mholadh seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Chomhaontaithe arna thabhairt i gcrích idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis (9) Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, ar forálacha iad a thagann faoi réim an réimse dá dtagraítear i bpointe H d’Airteagal 1 de Chinneadh 1999/437/CE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3 de Chinneadh 2008/146/CE ón gComhairle (10) agus le hAirteagal 3 de Chinneadh 2008/149/CGB ón gComhairle (11).

                  (19)

                  Maidir le Lichtinstéin, is é atá sa Mholadh seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Phrótacail idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach, Cónaidhm na hEilvéise agus Prionsacht Lichtinstéin i ndáil le haontachas Phrionsacht Lichtinstéin leis an gComhaontú idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis (12) Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, ar forálacha iad a thagann faoi réim an réimse dá dtagraítear in Airteagal 1, pointe H, de Chinneadh 1999/437/CE arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3 de Chinneadh 2011/350/AE ón gComhairle (13) agus le hAirteagal 3 de Chinneadh 2011/349/AE ón gComhairle (14).

                  (20)

                  Maidir leis an gCipir, is é atá i ranna 2.1 agus 2.2 den Mholadh seo gníomh atá ag cur le acquis Schengen nó atá gaolmhar leis ar dhóigh eile, de réir bhrí Airteagal 3(2) d’Ionstraim Aontachais 2003.

                  (21)

                  Maidir leis an mBulgáir agus leis an Rómáin, is é atá i gcodanna 2.1 agus 2.2 den Mholadh seo gníomh atá ag cur le acquis Schengen nó atá gaolmhar leis ar dhóigh eile, de réir bhrí Airteagal 4(2) d’Ionstraim Aontachais 2005.

                  (22)

                  Maidir leis an gCróit, is é atá i ranna 2.1 agus 2.2 den Mholadh seo gníomh atá ag cur le acquis Schengen nó atá gaolmhar leis ar dhóigh eile, de réir bhrí Airteagal 4(2) d’Ionstraim Aontachais 2011,

            AG MOLADH:

         CREAT GINEARÁLTA

                  (a)

                  Á chur san áireamh nach bhfuil an Moladh seo ceangailteach ó thaobh dlí, moltar go ndéanfaidh na Ballstáit éifeacht a thabhairt do na bearta a leagtar amach ann i gcomhréir le dlí an Aontais is infheidhme, go háirithe iad siúd atá ceangailteach ó thaobh dlí.

                  (b)

                  Níor cheart a thuiscint go bhfuil an Moladh seo ag iarraidh difear a dhéanamh do na rialacha náisiúnta lena bhforáiltear do chumhachtaí, róil, inniúlachtaí, teorainneacha, coimircí nó coinníollacha nach ndírítear orthu go sonrach sa Mholadh seo agus a bhfuil feidhm acu maidir le gníomhaíochtaí ábhartha trasteorann maidir le comhar oibríochtúil i bhforfheidhmiú an dlí de bhun gníomhartha de chuid dhlí an Aontais a bhfuil feidhm cheangailteach ó thaobh dlí acu, lena n-áirítear CISA agus Cinntí Prüm, agus an dlí náisiúnta i gcomhréir le dlí an Aontais.

                  (c)

                  Tá an Moladh seo i gcomhréir leis an oibleagáid chun na cearta bunúsacha agus na prionsabail dhlíthiúla, mar a chumhdaítear in Airteagal 6 CAE iad, a urramú, lena n-áirítear an ceart leigheas éifeachtach agus an ceart chun triail chóir a fháil chomh maith leis na hardchaighdeáin cosanta sonraí a leagtar síos i ndlí an Aontais, go háirithe i dTreoir (AE) 2016/680 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (15).

                  (d)

                  Féadfaidh na Ballstáit rialacha a choimeád i bhfeidhm nó a ghlacadh agus comhaontuithe a thabhairt i gcrích lena bhforáiltear do chomhar níos dlúithe ná na bearta a leagtar amach sa Mholadh seo.

                  (e)

                  Moltar go ndéanfaidh na Ballstáit éifeacht a thabhairt don Mholadh seo gan dochar don Choinbhinsiúin a tarraingíodh suas ar bhonn Airteagal K.3 den Chonradh ar an Aontas Eorpach maidir le cúnamh frithpháirteach agus comhar idir riaracháin chustaim (16) (Napoli II).

         CUSPÓIR AGUS RAON FEIDHME

      Is é is cuspóir don Mholadh seo comhar oibríochtúil i bhforfheidhmiú an dlí a neartú idir údaráis forfheidhmithe dlí.
      Cumhdaítear leis an gcomhar oibríochtúil i bhforfheidhmiú an dlí cásanna ina n-oibríonn údaráis forfheidhmithe dlí ó Bhallstát amháin i gcríoch Bhallstáit eile i gcomhthéacs gníomhaíochtaí trasteorann agus gníomhaíochtaí trasnáisiúnta eile idir dhá Bhallstát nó níos mó, mar shampla le linn tóir thrasteorann, faireachais trasteorann, patról comhpháirteach nó oibríochtaí comhpháirteacha eile, nó i ndáil leis an séasúr turasóireachta nó oll-imeacht.
      1.   SAINMHÍNITHE
      Chun críocha an Mholta seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

                  (a)

                  ciallaíonn “údarás forfheidhmithe dlí” an t-údarás inniúil de réir bhrí Airteagal 87(1) CFAE;

                  (b)

                  ciallaíonn “tóir thrasteorann” oibríocht forfheidhmithe dlí ina ndéanann oifigigh ó údarás forfheidhmithe dlí Ballstáit amháin duine amháin nó níos mó a shaothrú sa Bhallstát sin agus, le linn na tóra sin, trasnaíonn siad an teorainn chuig Ballstát eile agus leanann siad den tóir sin ar chríoch Ballstáit amháin eile nó níos mó tar éis don duine nó do na daoine an teorainn a thrasnú;

                  (c)

                  ciallaíonn “faireachas trasteorann” oibríocht forfheidhmithe dlí ina ndéanann oifigigh ó údaráis forfheidhmithe dlí Ballstáit amháin, mar chuid d’imscrúdú coiriúil sa Bhallstát sin, duine amháin nó níos mó a choinneáil faoi fhaireachas, agus ina leanann siad d’fhaireachas sin a dhéanamh ar chríoch Ballstáit amháin eile nó níos mó, tar éis don duine nó do na daoine an teorainn a thrasnú;

                  (d)

                  ciallaíonn “oibríochtaí comhpháirteacha” oibríochtaí forfheidhmithe dlí, lena n-áirítear patróil chomhpháirteacha agus oibríochtaí comhpháirteacha eile, i réimse an oird phoiblí, na slándála poiblí agus chosc na coireachta, arna ndéanamh go comhpháirteach ag oifigigh ó údaráis forfheidhmithe dlí dhá Bhallstáit nó níos mó, ina n-oibríonn oifigigh ó Bhallstát amháin ar chríoch Bhallstáit eile;

                  (e)

                  ciallaíonn “pointe teagmhála aonair” an comhlacht lárnach náisiúnta arna ainmniú le haghaidh an chomhair idirnáisiúnta i bhforfheidhmiú an dlí, agus i gcomhréir le roinn “an Chreata Ghinearálta” sa Mholadh seo;

                  (f)

                  ciallaíonn “Lárionad um Chomhar Póilíneachta agus Custaim” struchtúr comhpháirteach um fhorfheidhmiú an dlí arb é is aidhm dó faisnéis a mhalartú agus tacaíocht a thabhairt do ghníomhaíochtaí eile forfheidhmithe dlí i limistéir teorann inmheánacha an Aontais, arna bhunú ag Ballstát ar bhonn chomhaontú déthaobhach nó iltaobhach le Ballstát comharsanachta amháin nó níos mó agus atá suite díreach in aice leis na teorainneacha idir na Ballstáit lena mbaineann;

                  (g)

                  tagraíonn “staidreamh” do na sonraí neamhphearsanta arna mbailiú ag na Ballstáit agus arna dtuairisciú don Chomhairle agus don Choimisiún maidir le hoibríochtaí comhair trasteorann i bhforfheidhmiú an dlí mar a leagtar amach i roinn 2.

            2.   AGHAIDH A THABHAIRT AR BHACAINNÍ AR CHOMHAR OIBRÍOCHTÚIL I bhFORFHEIDHMIÚ AN DLÍ AGUS OIFIGIGH UM FHORFHEIDHMIÚ AN DLÍ AG GNÍOMHÚ I mBALLSTÁT EILE
      2.1.   Tóir thrasteorann:

                  (a)

                  Moltar go ndéanfaidh na Ballstáit an méid seo a leanas:

                              (i)

                              a áirithiú go gcumhdófar leis na cineálacha coireanna atá incháilithe le haghaidh tóireacha trasteorann ar a gcríoch na cionta coiriúla a liostaítear san Iarscríbhinn chomh maith le gach cion coiriúil eile a d’fhéadfadh a bheith ina gcúis le heiseachadadh nó tabhairt suas agus, i gcás ina gcomhlíontar an dlí náisiúnta, le seiceálacha ó na húdaráis forfheidhmithe dlí a sheachaint;

                              (ii)

                              tóireacha trasteorann, trasna teorainneacha talún, abhann, locha agus aeir, a cheadú ina gcríoch;

                              (iii)

                              a cheadú go leanfadh tóireacha trasteorann ar aghaidh ina gcríoch gan aon teorainn gheografach ná ama, go dtí go dtiocfadh na hoifigigh ón údarás forfheidhmithe dlí;

                              (iv)

                              ar bhonn bliantúil, sonraí a bhailiú agus staidreamh a thiomsú i ndáil leis na tóireacha trasteorann a rinne na húdaráis forfheidhmithe dlí agus an staidreamh sin a thuairisciú don Chomhairle agus don Choimisiún. Áirítear ar na staidrimh sin an méid seo a leanas:

                                          —

                                          líon na dtóireacha trasteorann a rinneadh;

                                          —

                                          na Ballstáit ar ar a gcríocha a ndearnadh na tóireacha trasteorann;

                  (b)

                  Moltar go ndéanfaidh na Ballstáit cead a thabhairt d’oifigigh ó údarás forfheidhmithe dlí Ballstáit eile a bheidh i mbun tóireacha trasteorann ar a gcríoch an méid seo a leanas a dhéanamh:

                              (i)

                              a n-armáin seirbhíse agus a n-armlón agus a dtrealamh seirbhíse eile a iompar;

                              (ii)

                              a n-armáin seirbhíse a úsáid i bhféinchosaint dhlisteanach, agus chun daoine eile a chosaint i gcomhréir le dlí náisiúnta an Bhallstáit óstaigh;

                              (iii)

                              pribhléidí maidir le trácht bóithre atá infheidhme sna Ballstáit ina ndéantar an tóir trasteorann a úsáid;

                              (iv)

                              i gcomhréir le dlí náisiúnta an Bhállstáit óstaigh, a gcórais GPS a úsáid chun feithiclí na n-oifigeach a dhéanann tóireacha trasteorann a rianú ag údarás forfheidhmithe dlí an Bhallstáit eile sin ;

                              (v)

                              modhanna cumarsáide slána fíor-ama a oibriú trasna teorainneacha;

                  (c)

                  Moltar go ndéanfaidh na Ballstáit breithniú ar chead a thabhairt d’oifigigh ó údarás forfheidhmithe dlí Ballstáit eile a dhéanfaidh tóir thrasteorann ar a gcríoch duine atá á shaothrú a stopadh agus a choinneáil go sealadach i gcomhréir leis na nósanna imeachta faoi dlí náisiúnta an Bhallstáit óstaigh, lena n-áirítear trí chomhéigean agus fórsa fisiciúil, agus an ceart acu cuardach slándála a dhéanamh, go dtí go dtiocfaidh oifigigh údarás forfheidhmithe dlí an Bhallstáit óstaigh.

            2.2.   Faireachas trasteorann

                  (a)

                  Moltar go ndéanfaidh na Ballstáit an méid seo a leanas:

                              (i)

                              a cheadú faireachas trasteorann ina gcríoch a dhéanamh i ndáil le daoine a bhfuil drochamhras fúthu gur ullmhaigh siad ceann amháin nó níos mó de na cionta coiriúla a liostaítear san Iarscríbhinn, nó go ndearna siad ceann amháin nó níos mó de na cionta sin nó gur ghlac siad páirt iontu, chomh maith le gach cion coiriúil eile a d’fhéadfadh a bheith ina gcúis le heiseachadadh nó tabhairt suas, ach freisin i ndáil le daoine a bhféadfadh daoine den sórt sin atá faoi dhrochamhras a shainaithint nó a rianú;

                              (ii)

                              a áirithiú go bhféadfar faireachas trasteorann a dhéanamh chun a fháil amach an ndearnadh cionta coiriúla nithiúla nó an bhfuil siad á n-ullmhú,;

                              (iii)

                              faireachas trasteorann, trasna teorainneacha talún, farraige, abhann, locha agus aeir, a cheadú ar a gcríoch;

                              (iv)

                              bunaithe ar nósanna imeachta arna gcomhaontú go comhpháirteach, comhthiomsú ábhair a cheadú agus a éascú, chun faireachas trasteorann a dhéanamh ar bhealach níos éifeachtúla;

                              (v)

                              údarás lárnach nó údaráis lárnacha a ainmniú chun faireachas trasteorann isteach agus amach a chomhordú, a bheidh mar chuid den phointe teagmhála aonair, nó a oibreoidh i ndlúthchomhar leis, agus a bheidh in ann iarrataí ar údarú a phróiseáil agus a sholáthar 24 uair an chloig in aghaidh an lae, 7 lá na seachtaine;

                  (b)

                  Moltar do ndéanfaidh na Ballstáit cead a thabhairt d’oifigigh údarás forfheidhmithe dlí Ballstáit eile atá i mbun faireachais thrasteorann ar a gcríoch an méid seo a leanas a dhéanamh:

                              (i)

                              a n-armáin seirbhíse agus a n-armlón agus a dtrealamh seirbhíse eile a iompar;

                              (ii)

                              a n-armáin seirbhíse a úsáid i bhféinchosaint dhlisteanach, agus chun daoine eile a chosaint i gcomhréir le dlí náisiúnta an Bhallstáit óstaigh;

                              (iii)

                              i gcomhréir le dlí náisiúnta an Bhallstáit óstaigh, úsáid a bhaint as aon mhodh teicniúil is gá chun an faireachas trasteorann a dhéanamh, lena n-áirítear rianairí GPS, ladrainn, closthrealamh agus trealamh físe;

                              (iv)

                              modhanna cumarsáide slána fíor-ama a oibriú trasna teorainneacha.

            2.3.   Oibríochtaí comhpháirteacha

                  (a)

                  Moltar go ndéanfaidh na Ballstáit cead a thabhairt d’oifigigh ó údarás forfheidhmithe dlí Ballstáit eile atá bainteach le hoibríochtaí comhpháirteacha arna seoladh ar a gcríoch, ar choinníoll go ndeonaítear cumhachtaí comhchosúla agus go dtugtar trealamh comhchosúil, lena n-áirítear éide d’oifigigh a n-údarás forfheidhmithe dlí féin, chun an méid seo a leanas ar a laghad a dhéanamh:

                              (i)

                              seiceálacha céannachta a dhéanamh agus aon duine a dhéanann iarracht seiceáil céannachta a sheachaint a choinneáil go sealadach;

                              (ii)

                              a n-éide a chaitheamh agus a n-armáin seirbhíse agus a n-armlón agus a dtrealamh seirbhíse eile a iompar;

                              (iii)

                              a n-armáin seirbhíse a úsáid mar fhéinchosaint dhlisteanach, agus chun daoine eile a chosaint;

                              (iv)

                              modhanna cumarsáide slána fíor-ama a oibriú trasna teorainneacha nó deiseanna eile a sholáthar le haghaidh cumarsáid trasteorann, chun na críche sin, ba cheart foráil a dhéanamh maidir leis na réamhchoinníollacha teicniúla riachtanacha le haghaidh cumarsáid fhíor-ama atá slán;

                  (b)

                  Moltar go ndéanfaidh na Ballstáit oibríochtaí comhpháirteacha a chomhoibriú i gcásanna ina ndéantar oibríochtaí iolracha trína n-údaráis forfheidhmithe dlí .

                  (c)

                  Moltar go ndéanfaidh na Ballstáit, ar bhonn bliantúil, sonraí a bhailiú agus staidreamh a thiomsú maidir le patróil agus oibríochtaí comhpháirteacha eile a dhéanann a n-údaráis forfheidhmithe dlí ar chríoch Ballstát eile agus an staidreamh sin a thuairisciú don Chomhairle agus don Choimisiún. Airítear ar na staidrimh bhliantúla an méid seo a leanas:

                              (i)

                              líon na bpatról comhpháirteach agus líon na n-oibríochtaí comhpháirteacha eile a chuirtear i gcrích;

                              (ii)

                              na Ballstáit ar ar a gcríocha a ndearnadh na patróil chomhpháirteacha nó oibríochtaí comhpháirteacha eile;

            3.   LÁRIONAD UM CHOMHAR PÓILÍNEACHTA AGUS CUSTAIM

                  (a)

                  Moltar go ndéanfaidh na Ballstáit a óstálann Lárionad um Chomhar Póilíneachta agus Custaim nó a ghlacann páirt ann a áirithiú go gcuirfidh na Lárionaid um Chomhar Póilíneachta agus Custaim, de bhreis ar an méid a dhíríonn siad faoi láthair ar mhalartú faisnéise, na cúraimí seo a leanas i gcrích:

                              (i)

                              patróil chomhpháirteacha agus oibríochtaí comhpháirteacha eile i limistéir teorann inmheánacha an Aontais a éascú, tacú leo, agus i gcás inarb ábhartha, comhordú a dhéanamh orthu;

                              (ii)

                              rannchuidiú le hanailís chomhpháirteach ar choireanna trasteorann a bhaineann go sonrach lena limistéar teorann inmheánach AE nó an anailís sin a tháirgeadh agus, i gcás inarb iomchuí, anailís den sórt sin a roinnt tríd an bpointe teagmhála aonair náisiúnta leis na húdaráis náisiúnta ábhartha, leis na Ballstáit eile agus leis na gníomhaireachtaí agus comhlachtaí inniúla de chuid an Aontais, amhail Europol, an Garda Teorann agus Cósta Eorpach a bunaíodh le Rialachán (AE) 2019/1896 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (17) agus an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) a bunaíodh le Cinneadh 1999/352/CE, CEGC, Euratom ón gCoimisiún (18);

                              (iii)

                              tacú le himscrúduithe ar choireanna trasteorann a tharlaíonn i limistéir inmheánacha teorann an Aontais.

                  (b)

                  Moltar go ndéanfaidh na Ballstáit an comhar trasteorann i bhforfheidhmiú an dlí a neartú agus dea-chleachtais a ghlacadh maidir leis an gcomhar sin leis na Stáit chomharsanachta, ar bhonn déthaobhach nó iltaobhach, lena n-áirítear trí stáisiúin phóilíneachta chomhpháirteacha agus trí Lárionaid um Chomhar Póilíneachta agus Custaim.

            4.   ARDÁN TACAÍOCHTA DO PHATRÓIL CHOMHPHÁIRTEACHA AGUS D’OIBRÍOCHTAÍ COMHPHÁIRTEACHA EILE

                  (a)

                  Moltar go ndéanfaidh na Ballstáit ardán tacaíochta a chur ar bun lena bhféadfaí riachtanais gach Ballstát a shainaithint agus a thaifeadadh go lárnach gan aon sonraí pearsanta a tharchur a mhéid a bhaineann le patróil chomhpháirteacha nó oibríochtaí comhpháirteacha eile a eagrú:

                              (i)

                              in áiteanna a bhfuil tábhacht ar leith ag baint leo chun an choireacht a chosc agus a chomhrac, amhail moil choiriúla ríthábhachtacha nó ceantair turasóireachta a dtugann turasóirí ó Bhallstáit eile cuairt orthu;

                              (ii)

                              le linn ollchruinnithe agus mórimeachtaí ar dócha go meallfaidh siad cuairteoirí ó Bhallstáit eile amhail imeachtaí móra spóirt nó cruinnithe mullaigh idirnáisiúnta;

                              (iii)

                              i gcás tubaiste nó tionóisc thromchúiseach, i gcomhar leis an Sásra Aontais um Chosaint Shibhialta, agus go háirithe leis an Lárionad Comhordúcháin Práinnfhreagartha (ERCC) (19);

                  (b)

                  Moltar go ndéanfaidh na Ballstáit an méid seo a leanas:

                              (i)

                              faisnéis a sholáthar don ardán tacaíochta maidir lena riachtanais agus maidir le cúinsí na hiarrata an t-ord poiblí agus an tslándáil phoiblí a choinneáil agus cionta coiriúla a chosc;

                              (ii)

                              pointe teagmhála iomchuí a ainmniú, ag brath ar chineál na n-oibríochtaí comhpháirteacha, mar phointe teagmhála náisiúnta maidir le patróil chomhpháirteacha den sórt sin agus maidir le hoibríochtaí comhpháirteacha eile agus maidir le faisnéis ábhartha a tharchur.

            5.   ROCHTAIN ÉIFEACHTACH AR FHAISNÉIS AGUS AR CHUMARSÁID A ÁIRITHIÚ

                  (a)

                  Moltar go ndéanfaidh na Ballstáit a áirithiú maidir leis na hoifigigh óna n-údarás forfheidhmithe dlí atá bainteach leis an gcomhar trasteorann i bhforfheidhmiú oibríochtúil an dlí a chumhdaítear leis an Moladh seo agus ag gníomhú dóibh i gcríoch Bhallstáit eile:

                              (i)

                              go mbeidh cianrochtain shlán acu ar a mbunachair sonraí náisiúnta féin agus ar bhunachair sonraí an Aontais agus ar bhunachair sonraí idirnáisiúnta tríd an Tairseach Chuardaigh Eorpach, mar a cheadaítear faoi dhlí an Aontais agus faoin dlí náisiúnta, rud a chuirfeadh ar a gcumas a bhfeidhmeanna forfheidhmithe dlí a dhéanamh ar chríoch Bhallstáit eile mar chuid de chomhar trasteorann oibríochtúil i bhforfheidhmiú an dlí, amhail seiceálacha céannachta a dhéanamh;

                              (ii)

                              gur féidir leo úsáid a bhaint as modhanna cumarsáide fíor-ama slána atá in ann oibriú i gcríoch Bhallstáit eile, rud a chuirfeadh ar a gcumas cumarsáid a dhéanamh go díreach leis an údarás forfheidhmithe dlí ina mBallstáit agus le hoifigigh na n-údarás forfheidhmithe dlí sa Bhallstát eile nó sna Ballstáit eile lena mbaineann;

                  (b)

                  Moltar go ndéanfaidh na Ballstáit cumarsáid dhíreach fhíor-ama thar theorainneacha a áirithiú trí úsáid a bhaint as na réitigh theicniúla atá le cur ar fáil ag Europol, mar shampla, grúpaí saineolaithe tiomnaithe nó tionscadail atá á maoiniú ag an Aontas, nó trí chórais leagáide a idirnascadh le Ballstát comharsanachta.

            6.   OILIÚINT CHOMHPHÁIRTEACH AGUS FORBAIRT GHAIRMIÚIL A BHAINEANN LE COMHAR OIBRÍOCHTÚIL TRASTEORANN I bhFORFHEIDHMIÚ AN DLÍ
      Moltar go ndéanfaidh na Ballstáit an méid seo a leanas:

                  (a)

                  an fhéidearthacht cúrsa maidir le comhar oibríochtúil trasteorann i bhforfheidhmiú an dlí a áireamh ar an oiliúint tosaigh chun daltaí um forfheidhmiú an dlí a chur ar an eolas faoi chultúr Eorpach fhorfheidhmiú an dlí;

                  (b)

                  a mhéid is féidir a chur chun feidhme go réasúnach laistigh de struchtúir náisiúnta, cúrsaí comhoiliúna tosaigh agus cláir mhalartaithe a chur ar bun, i gcomhar le Ballstáit chomharsanachta, dá gcuid daltaí um fhorfheidhmiú an dlí maidir le comhar oibríochtúil trasteorann i bhforfheidhmiú an dlí;

                  (c)

                  iarracht a dhéanamh a gcúrsaí náisiúnta maidir le comhar oibríochtúil i bhforfheidhmiú an dlí a cheapadh nó a choigeartú, i gcomhar le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Oiliúint i bhForfheidhmiú an Dlí (CEPOL) arna iarraidh sin do na Ballstáit, ar cúrsaí iad a bheidh le húsáid le haghaidh oiliúint leanúnach náisiúnta i ndáil le forbairt ghairmiúil d’oifigigh um fhorfheidhmiú an dlí;

                  (d)

                  cúrsaí agus tionscnaimh chomhpháirteacha leanúnacha um fhorbairt ghairmiúil a chur ar bun d’oifigigh um fhorfheidhmiú an dlí chun scileanna agus eolas a fhorbairt maidir le comhar trasteorann i bhforfheidhmiú an dlí, go háirithe maidir le dlíthe ábhartha, rialacha rannpháirtíochta, uirlisí, teicnící, sásraí, nósanna imeachta agus dea-chleachtais;

                  (e)

                  féachaint le conairí gairme a cheapadh agus a thairiscint d’oifigigh um fhorfheidhmiú an dlí a chuireann cúrsaí comhoiliúna tosaigh i gcrích, cláir mhalartaithe nó cúrsaí sonracha trasteorann maidir le comhar oibríochtúil i bhforfheidhmiú an dlí;

                  (f)

                  oiliúint agus oiliúint teanga a chur ar fáil d’oifigigh ó na húdaráis forfheidhmithe dlí ar dócha go mbeidh baint acu le comhar oibríochtúil trasteorann i bhforfheidhmiú an dlí maidir le nósanna imeachta oibríochtúla, an dlí riaracháin agus coiriúil, nósanna imeachta coiriúla Ballstát eile agus na húdaráis le dul i dteagmháil leo i mBallstáit eile;

                  (g)

                  agus aird chuí á tabhairt ar riachtanais na mBallstát, féachaint lena bpunann oiliúna a ailíniú leis na tosaíochtaí a bhaineann le comhar oibríochtúil trasteorann i bhforfheidhmiú an dlí a leagtar amach sna Measúnuithe ar Riachtanais Oiliúna Straitéisí AE;

                  (h)

                  CEPOL a chur ar an eolas faoina riachtanais oiliúna a bhaineann le comhar trasteorann i bhforfheidhmiú oibríochtúil an dlí agus tacú le gníomhaíochtaí ábhartha CEPOL, ionas go bhféadfadh CEPOL rannchuidiú le hoiliúint oifigeach um fhorfheidhmiú an dlí;

                  (i)

                  machnamh a dhéanamh ar an bhféidearthacht comhchláir oiliúna agus malartaithe uile-Eorpacha a chur ar bun ar mórscála agus go fadtéarmacha do dhaltaí agus d’oifigigh um fhorfheidhmiú an dlí i réimse an chomhair trasteorann i ndáil le forfheidhmiú oibríochtúil an dlí.

            7.   FORÁLACHA CRÍOCHNAITHEACHA

                  (a)

                  Moltar go ndéanfaidh na Ballstáit na saincheisteanna a chumhdaítear leis an Moladh seo a phlé agus a thabhairt ar aghaidh, go háirithe saincheisteanna a bhaineann lena chur chun feidhme;

                  (b)

                  Moltar go ndéanfaidh na Ballstáit leas iomlán a bhaint as an tacaíocht airgeadais a chuirtear ar fáil tríd an ionstraim le haghaidh tacaíocht airgeadais do chomhar póilíneachta, don choireacht a chosc agus a chomhrac, agus do bhainistíocht ghéarchéime a bunaíodh le Rialachán (AE) Uimh. 513/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20) (an Ciste Slándála Inmheánaí – Póilíní) chun comhar oibríochtúil trasteorann a fheabhsú agus a threisiú;

                  (c)

                  Agus éifeacht á tabhairt don Mholadh seo, moltar go ndéanfaidh na Ballstáit, a luaithe is féidir le réasún tar éis an dáta a nglacfar an Moladh seo agus, i gcás inarb ábhartha, tús a chur le hathbhreithniú ar a rialacha náisiúnta agus ar a gcomhaontuithe déthaobhacha agus iltaobhacha maidir le comhar i bhforfheidhmiú oibríochtúil an dlí le Ballstáit eile.

                  (d)

                  Moltar go ndéanfaidh an Coimisiún, dhá bhliain ar a dhéanaí tar éis an dáta a nglacfar an Moladh seo, measúnú ar an éifeacht a thug na Ballstáit don Mholadh seo agus, tar éis dó dul i gcomhairle leis na Ballstáit, tuarascáil a fhoilsiú agus í a chur faoi bhráid na Comhairle.

         Arna dhéanamh i Lucsamburg, 9 Meitheamh 2022.

               Thar ceann na Comhairle

               An tUachtarán

            É. DUPOND-MORETTI

         (1)  Rialachán (AE) 2016/794 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Bealtaine 2016 maidir le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí (Europol) agus lena n-aisghairtear Cinntí 2009/371/CGB, 2009/934/CGB, 2009/935/CGB, 2009/936/CGB agus 2009/968/CGB ón gComhairle agus a ghabhann ionad na gCinntí sin (OJ L 135, 24.5.2016, p. 53).

         (2)  Rialachán (AE) 2015/2219 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Samhain 2015 maidir le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Oiliúint i bhForfheidhmiú an Dlí (CEPOL), agus a ghabhann ionad Chinneadh 2005/681/CGB ón gComhairle agus lena n-aisghairtear an cinneadh sin (OJ L 319, 4.12.2015, p. 1).

         (3)  IO L 239, 22.09.2000, lch. 19.

         (4)  Cinneadh 2008/615/CGB ón gComhairle an 23 Meitheamh 2008 maidir le dlús a chur le comhar trasteorann, go háirithe chun an sceimhlitheoireacht agus an choireacht trasteorann a chomhrac (IO L 210, 6.8.2008, lch. 1).

         (5)  Cinneadh 2008/616/CGB ón gComhairle an 23 Meitheamh 2008 maidir le Cinneadh 2008/615/CGB ón gComhairle a chur chun feidhme maidir le dlús a chur le comhar trasteorann, go háirithe chun an sceimhlitheoireacht agus an choireacht trasteorann a chomhrac (IO L 210, 6.8.2008, lch. 12).

         (6)  Cinneadh 2002/192/CE ón gComhairle an 28 Feabhra 2002 maidir leis an iarraidh ó Éirinn a bheith rannpháirteach i roinnt forálacha de acquis Schengen (IO L 64, 7.3.2002, lch. 20).

         (7)  IO L 176, 10.7.1999, lch. 36.

         (8)  Cinneadh 1999/437/CE ón gComhairle an 17 Bealtaine 1999 maidir le socruithe áirithe i dtaca le cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe arna thabhairt i gcrích ag Comhairle an Aontais Eorpaigh agus Poblacht na hÍoslainne agus Ríocht na hIorua maidir le comhlachas an dá thír sin le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt (IO L 176, 10.7.1999, lch. 31).

         (9)  IO L 53, 27.2.2008, lch. 52.

         (10)  Cinneadh 2008/146/CE ón gComhairle an 28 Eanáir 2008 maidir le tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe, thar ceann an Chomhphobail Eorpaigh, idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt (IO L 53, 27.2.2008, lch. 1).

         (11)  Cinneadh 2008/149/CGB ón gComhairle an 28 Eanáir 2008 maidir le tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe, thar ceann an Aontais Eorpaigh, idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt (IO L 53, 27.2.2008, lch. 50).

         (12)  IO L 160, 18.6.2011, lch. 21.

         (13)  Cinneadh 2011/350/AE ón gComhairle 7 Márta 2011 maidir le tabhairt i gcrích an Phrótacail, thar ceann an Aontais Eorpaigh, idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach, Cónaidhm na hEilvéise agus Prionsacht Lichtinstéin i ndáil le haontachas Phrionsacht Lichtinstéin leis an gComhaontú idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, a bhaineann le seiceálacha ag na teorainneacha inmheánacha a dhíothú agus le gluaiseacht daoine (IO L 160, 18.6.2011, lch. 19).

         (14)  Cinneadh 2011/349/AE ón gComhairle an 7 Márta 2011 maidir le tabhairt i gcrích an Phrótacail, thar ceann an Aontais Eorpaigh, idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach, Cónaidhm na hEilvéise agus Prionsacht Lichtinstéin i ndáil le haontachas Phrionsacht Lichtinstéin a ghabhann leis an gComhaontú idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le haontachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, go háirithe a mhéid a bhaineann leis an gcomhar breithiúnach in ábhair choiriúla agus leis an gcomhar póilíneachta (IO L 160, 18.6.2011, lch 1).

         (15)  Treoir (AE) 2016/680 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil ag údaráis inniúla chun críocha cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath nó a ionchúiseamh nó chun pionóis choiriúla a fhorghníomhú, agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Cinneadh Réime 2008/977/CGB ón gComhairle (IO L 119, 4.5.2016, lch. 89).

         (16)  IO C 24, 23.1.1998, lch. 2.

         (17)  Rialachán (AE) 2019/1896 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Samhain 2019 maidir leis an nGarda Teorann agus Cósta Eorpach agus lena n-aisghairtear Rialacháin (AE) Uimh. 1052/2013 agus (AE) 2016/1624 (IO L 295, 14.11.2019, lch. 1).

         (18)  Cinneadh 1999/352/CE, CEGC, Euratom ón gCoimisiún an 28 Aibreán 1999 lena mbunaítear an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) (IO L 136, 31.5.1999, lch. 20).

         (19)  Le linn géarchéimeanna agus éigeandálaí (a bhfuil baint acu go príomha le tubaistí nó le mórthionóiscí), féadfaidh aon Bhallstát nó tríú tír lena mbaineann cosaint shibhialta nó cúnamh daonnúil a éileamh tríd an Sásra Aontais um Chosaint Shibhialta. Déanann ERCC freagairt na mBallstát ar an iarratas ar chúnamh a chomhordú, a éascú agus a chómhaoiniú ansin.

         (20)  Rialachán (AE) uimh. 513/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Aibreán 2014 lena mbunaítear, mar chuid den Chiste Slándála Inmheánaí, an ionstraim le haghaidh tacaíochta airgeadais do chomhar póilíneachta, don choireacht a chosc agus a chomhrac agus do bhainistíocht géarchéime agus lena n-aisghairtear Cinneadh 2007/125/CGB ón gComhairle (IO L 150, 20.5.2014, lch. 93).

         IARSCRÍBHINN
         Liosta na gcionta coiriúla dá dtagraítear i bhfo-ranna 2.1 agus 2.2

                     —

                     rannpháirteachas in eagraíocht choiriúil;

                     —

                     sceimhlitheoireacht;

                     —

                     gáinneáil ar dhaoine;

                     —

                     teacht i dtír gnéasach ar leanaí agus pornagrafaíocht leanaí;

                     —

                     gáinneáil aindleathach ar dhrugaí támhshuanacha agus ar shubstaintí síceatrópacha;

                     —

                     gáinneáil aindleathach ar airm, lón cogaidh agus pléascáin;

                     —

                     eilliú, lena n-áirítear an bhreabaireacht;

                     —

                     calaois, lena n-áirítear an chalaois a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais mar a shainítear i dTreoir (AE) 2017/1371 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (1);

                     —

                     sciúradh fáltas ón gcoiriúlacht;

                     —

                     airgeadra, lena n-áirítear an euro, a ghóchumadh;

                     —

                     coireacht atá bainteach le ríomhaireacht;

                     —

                     coireacht chomhshaoil, lena n-áirítear gáinneáil aindleathach ar speicis ainmhithe atá faoi bhagairt agus ar speicis agus cineálacha plandaí atá faoi bhagairt;

                     —

                     teacht isteach agus cónaí neamhúdaraithe a éascú;

                     —

                     dúnmharú agus mórdhíobháil choirp;

                     —

                     trádáil aindleathach in orgáin dhaonna agus fíochán daonna;

                     —

                     fuadach, srianadh neamhdhleathach agus gabháil giall;

                     —

                     ciníochas agus seineafóibe;

                     —

                     robáil eagraithe nó armtha;

                     —

                     gáinneáil aindleathach ar earraí cultúir, lena n-áirítear seandachtaí agus saothair ealaíne;

                     —

                     caimiléireacht;

                     —

                     cambheartaíocht agus sracaireacht;

                     —

                     góchumadh agus píoráideacht táirgí;

                     —

                     brionnú doiciméad riarachán agus gáinneáil orthu;

                     —

                     brionnú modhanna íocaíochta;

                     —

                     gáinneáil aindleathach ar shubstaintí hormónacha agus ar thionscnóirí fáis eile;

                     —

                     gáinneáil aindleathach ar ábhair núicléacha nó radaighníomhacha;

                     —

                     gáinneáil ar fheithiclí goidte;

                     —

                     éigniú;

                     —

                     coirloscadh;

                     —

                     coireanna laistigh de dhlínse na Cúirte Coiriúla Idirnáisiúnta;

                     —

                     urghabháil neamhdhleathach aerárthaí/long, spásárthaí;

                     —

                     sabaitéireacht.

            (1)  Treoir (AE) 2017/1371 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Iúil 2017 maidir leis an gcomhrac in aghaidh na calaoise ar leasanna airgeadais an Aontais trí bhíthin an dlí choiriúil (IO L 198, 28.7.2017, lch. 29).