				|

		52014PC0163

			Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE lena mbunaítear víosa chamchuairte agus lena leasaítear an Coinbhinsiún lena ndéantar Comhaontú Schengen a chur chun feidhme agus Rialachán (CE) Uimh. 562/2006 agus Rialachán (CE) Uimh. 767/2008 /* COM/2014/0163 final - 2014/0095 (COD) */

			   	MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN
1.           COMHTHÉACS
AN TOGRA
Faoi chuimsiú chomhar idir‑rialtasach
Schengen, leagadh síos rialacha mionsonraithe maidir le hiontráil agus fanacht
náisiúnach tríú tíortha suas le trí mhí le linn tréimhse sé mhí (gearrfhanacht,
mar a thugtar air)[1].
Is é an cuspóir a bhí leis sin, slándáil limistéar Schengen[2] a áirithiú agus an
ceart a thabhairt do dhaoine gluaiseacht go saor laistigh de, náisiúnaigh tríú
tíortha san áireamh. Ansin, rinneadh forbairt bhreise agus comhdhlúthú ar na
rialacha sin faoi chuimsiú an Aontais Eorpaigh tar éis theacht i bhfeidhm
Chonradh Amstardam. Chun críche an togra seo, is iad seo a leanas
príomheilimintí na reachtaíochta atá i bhfeidhm:
–
I Rialachán (CE) Uimh. 562/2006 (Cód
Teorainneacha Schengen) agus sna leasuithe a rinneadh air ó shin[3], inter alia, tá
coinníollacha iontrála leagtha síos maidir le náisiúnaigh tríú tíortha i gcás
gearrfhanachta;
–
I Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 (Rialáil
Víosaí) agus sna leasuithe a rinneadh air ó shin[4],
tá liosta de na tríú tíortha nach mór dá náisiúnaigh víosa a bheith acu agus
iad ag trasnú na dteorainneacha seachtracha le haghaidh gearrfhanachta, agus
liosta de na tíortha a bhfuil a náisiúnaigh díolmhaithe ón gceanglas sin.
–
Le Rialachán (CE) Uimh. 810/2009 (Cód Víosaí)
agus leis na leasuithe a rinneadh air ó shin[5],
bunaítear nósanna imeachta agus coinníollacha comhchuibhithe maidir le
próiseáil iarratas ar víosa ghearrfhanachta agus eisiúint víosaí.
–
Sa Choinbhinsiún chun Comhaontú Schengen a chur
chun feidhme[6]
agus sna leasuithe a rinneadh air ó shin tá prionsabal an 'aitheantais
fhrithpháirtigh' i leith víosaí gearrfhanachta leagtha síos. Tá sé leagtha síos
iontu freisin go mbeidh an ceart ag náisiúnaigh tríú tíortha ag a bhfuil cead
cónaithe bailí nó víosa fadfhanachta arna eisiúint ag ceann de na Ballstáit[7] gluaiseacht go saor ar
feadh suas le 90 lá laistigh d'aon tréimhse 180 lá.
Is féidir le náisiúnaigh tríú tíortha, ar
ndóigh, fanacht níos faide na trí mhí nó 90 lá i limistéar Schengen, ach
ní féidir sin a dhéanamh ar bhonn na bhforálacha maidir le gearrfhanacht atá
ann faoi láthair. De réir na bhforálacha sin, níor mhór dul chun cónaí i gceann
de na Ballstáit. Dá bhrí sin, bíonn ar náisiúnaigh tríú tíortha iarratas a chur
isteach ar chead cónaithe nó víosa fadfhanachta ón mBallstát lena mbaineann. Tá
na ceadanna sin ceangailte de chríoch agus eisítear iad chun críche oibre, gnó,
staidéir, athaontaithe teaghlaigh etc., ach, i bpriosabal, ní chun críche
turasóireachta. Níl aon rialacha ginearálta, cothrománacha ar leibhéal an AE ann
lena mbunaítear na coinníollacha le ceadanna cónaithe nó víosaí fadfhanachta a
eisiúint, ach tá treoracha earnála ann a chumhdaíonn catagóirí sonracha
náisiúnach tríú tír, e.g. oibrithe nó mic léinn. Os a choinne sin, ní
fhoráiltear sna Treoracha sin do chomhchuibhiú iomlán agus fágann siad
solúbthacht ag na Ballstáit maidir le foráil d'eisceachtaí agus maoluithe agus
sonraí áirithe a shonrú ina ndlíthe náisiúnta.
An 'teorainn' 90 lá/180 lá atá in acquis
Schengen, ní hé an t‑aon sampla amháin é dá leithéid sa dlí maidir le
heachtrannaigh. Tá idirdhealú go traidisiúnta sa reachtaíocht náisiúnta maidir
le heachtrannaigh idir iontrálacha do thréimhsí gearrfhanachta (a haon, a trí,
a sé de mhíonna) ‒ 'cuairteoirí' ‒ go háirithe i gcás turasóireachta,
agus tá coinníollacha leo siúd nach bhfuil chomh dian sin, agus tá
coinníollacha níos déine le cead isteach do náisiúnaigh tríú tíortha ar mian
leo cónaí ann níos faide ar mhaithe le hobair, staidéar etc. Ar scor ar bith,
cibé líne dheighilte atá ann idir gearrfhanacht agus cónaí agus na
coinníollacha a fhorchuirtear ar eachtrannaigh, tá údaruithe iomchuí sa
reachtaíocht náisiúnta maidir le hiontráil, fanacht agus cónaí, cibé fad atá
leis an tréimhse fanachta atá beartaithe i gcríoch Ballstáit (víosaí nach
ionann fad bailíochta dóibh, fadú ar víosaí, ceadanna cónaithe sealadacha,
ceadanna cónaithe buan etc.).
Os a choinne sin, níl córas le fáil in acquis
Schengen ná in acquis imirce an AE faoi láthair a chumhdaíonn na
cineálacha uile tréimhsí fanachta a bheadh beartaithe atá inchurtha leis an
reachtaíocht náisiúnta sin. Ar chúiseanna dlíthiúla agus polaitiúla a bhfuil
tuairisc orthu thuas, cumhdaíonn acquis Schengen gearrfhanacht i gcríoch
na mBallstát uile, agus tá an creat le haghaidh reachtaíochta náisiúnta i gcomhair
cead isteach a thabhairt do náisiúnaigh tríú tíortha i gcás tréimhsí fanachta
is mó ná trí mhí ar a gcríoch féin in ionstraimí dlí de chuid an AE a
forbraíodh i réimse na mbeartas imirce/ceada isteach.
Tá limistéar Schengen leathnaithe go dtí go
bhfuil 26 tír ann agus tá cúiseanna dlisteanacha ag cuid mhór náisiúnach tríú
tíortha, amhail turasóirí, ealaíontóirí beothaibhiúcháin, taighdeoirí, mic
léinn etc. le bheith ag taisteal laistigh den limistéar sin ar feadh níos mó ná
90 lá laistigh de thréimhse áirithe 180 lá gan bheith curtha in aicme
na 'n‑inimirceach'. Ní mian leo agus/ná ní gá dóibh cónaí i mBallstát
áirithe ar feadh níos mó ná trí mhí. Os a choinne sin níl víosa ‘Schengen’
ná aon údarú eile ann lena dtugtar cead fanacht níos mó ná trí mhí nó 90 lá
i limistéar Schengen.
Thar na blianta, fuair an Coimisiún cuid mhór
gearán agus iarratas ar réitigh maidir leis an bhfadhb sin ó náisiúnaigh tríú
tíortha, idir na náisiúnaigh a bhfuil de cheanglas orthu víosaí a bheith acu
agus iad siúd atá díolmhaithe ó víosaí a bheith acu. B'fhéidir go raibh an
'teorainn' 90 lá/180 lá oiriúnach do limistéar na gcúig stát a
bhunaigh comhar Schengen, ach tá limistéar 26 Ballstát faoi Schengen anois agus
is bacainn nach beag í an teorainn sin roimh chuid mhór náisiúnach tríú tíortha
a bhfuil cúiseanna dlisteanacha acu le bheith ag taisteal sna Ballstáit.
Cailleann na Ballstáit deiseanna eacnamaíocha mar gheall uirthi freisin.
Is é is príomhghné do na taistealaithe a
chuireann fadhbanna in iúl go bhfuil sé beartaithe acu 'camchuairt a thabhairt'
timpeall na hEorpa/na mBallstát. Is mian leo fanacht níos mó ná 90 lá
(laistigh d'aon tréimhse 180 lá) i limistéar Schengen. Mar sin de, más
náisiúnaigh tríú tíortha iad a bhfuil de cheanglas orthu víosa a bheith acu, ní
féidir leo iarratas a chur isteach ar víosa ghearrfhanachta 'Schengen', ó nach
n‑eisítear na víosaí sin ach do thurais ar feadh 90 lá tar éis a
chéile ar a mhéad. Is gnách nach mbíonn náisiúnaigh tríú tíortha nach bhfuil
víosaí de dhíth orthu i dteideal sin a dhéanamh ach oiread. Ach níl sé
beartaithe ag na daoine i gceachtar den dá chatagóir sin fanacht níos mó ná
90 lá in aon cheann de na Ballstáit, agus, ar an ábhar sin, ní féidir leo
víosa fadfhanachta 'náisiúnta'[8]
ná cead cónaithe náisiúnta a fháil.
Mar gheall ar an mbearna sa reachtaíocht sin
idir acquis Schengen agus rialacha náisiúnta inimirce an AE, ní mór do
na taistealaithe sin, i bprionsabal, limistéar Schengen a fhágáil ar an lá
deireanach den tréimhse fanachta 90 lá as a chéile agus 'fanacht' lasmuigh
de na Ballstáit ar feadh 90 lá sular féidir leo filleadh le fanacht go
dleathach arís. Ní leor ábhair imní na mBallstát mar chúis leis an gcruachás
seo agus ní fearrde na Ballstáit é ó thaobh geilleagair, cultúir ná oideachais
de.
Go háirithe, tá comhlachais agus grúpaí leasa
ealaíontóirí beothaibhiúcháin ag leagan béime ar na deacrachtaí a bhíonn acu go
minic mar gheall ar an 'teorainn' sin 90 lá/180 lá agus iad ag
reáchtáil turas san Eoraip. Is gnách nach gcomhlíonann comhlachtaí ar
camchuairt na ceanglais chónaithe lenar féidir le healaíontóirí, baill foirne
agus a mbaill teaghlaigh víosaí fadfhanachta nó ceadanna cónaithe a fháil. Ós
minic an‑saineolas agus an‑oiliúint ag baill foirne na gcomhlachtaí
sin, ní féidir, de ghnáth, ionadaithe a fháil dóibh, nó bheadh sé costasach sin
a dhéanamh agus chuirfeadh sé isteach go mór ar an obair. De réir samplaí a
chuir Comhlachas Eorpach na Sorcas (European Circus Association) ar fáil,
cailleadh ioncaim tuairim is EUR 380 000 in aghaidh na cuairte taibhiúcháin
(i.e. in aghaidh an bhaile mhóir ina dtaibhíonn grúpa clúiteach) i sampla
amháin agus ioncam EUR 920 000 i sampla eile (fostú áitiúil
d'uiséirí, lamháltas, foirne glantóireachta, cíos ar láithreán, cánacha agus
táillí, soláthraithe áitiúla, clódóirí, margaíocht, seirbhísí, óstáin agus
bialanna, seirbhísí iompair áitiúla, pá agus tuarastal a íocadh i ngach baile
mór). Luaigh Comhlachas Eorpach na Sorcas cásanna ina raibh ar chomhlacht an
fhoireann agus an criú a ionadú/aistriú chun cloí leis an 'teorainn' fanachta.
I gcás amháin, chaill comhlacht tuairim is EUR 110 000 mar gheall ar
ionadú 36 ball foirne. De réir chraobh Eorpach Chumann na bhFostaitheoirí
Beothaibhiúcháin (Pearle*). bíonn costas idir EUR 500 milliún agus
EUR 1 bhilliún ar an AE ó nach bhfuil údarú 'malartach' ann, agus ní
beag an méid sin agus cúrsaí airgeadais agus eacnamaíochta mar atá.
De réir gníomhaireachtaí taistil, agus an
iomad ceisteanna a cuireadh ar an gCoimisiún, b'fhearrde go mór roinnt
taistealaithe 'aonair' (mic léinn, taighdeoirí, ealaíontóirí agus gairmithe
cultúir, pinsinéirí, lucht gnó, soláthraithe seirbhísí etc.) dá ligfí dóibh dul
timpeall ar feadh níos mó ná 90 lá laistigh d'aon tréimhse 180 lá
laistigh de limistéar Schengen.
Sa bhreis air sin, is iomaí náisiúnach tríú
tír atá ina chónaí cheana i limistéar Schengen agus víosa fadfhanachta nó cead
cónaithe arna eisiúint ag Ballstát aige gur gá dó nó ar mian leis taisteal go
Ballstáit eile le linn a thréimhse fanachta nó tar a éis. Mar shampla,
b'fhéidir gur mhaith le náisiúnaigh tríú tíortha atá ina mic léinn taisteal
laistigh de limistéar Schengen ar feadh sé mhí, cuir i gcás, tar éis dóibh a
gcuid staidéir a chríochnú, De réir Airteagal 21 den Choinbhinsiún chun
Comhaontú Schengen a chur chun feidhme tá an ceart ag na daoine sin, i
bprionsabal, gluaiseacht go saor sna Ballstáit ar bhonn a víosa fadfhanachta nó
a gceada cónaithe, ach tá feidhm ag an 'teorainn' 90 lá/180 lá
orthusan freisin.
Ní fadhb í an riail ghinearálta in aon chor i
gcás formhór mór na dtaistealaithe agus ba cheart í a choinneáil. Ach chomh
fada siar le 2001, d'aithin an Coimisiún go raibh gá ann í a chomhlánú trí
údarú a thabhairt isteach do thréimhsí fanachta níos mó ná trí mhí i limistéar
Schengen. Bheartaigh sé Treoir ón gComhairle faoina mbeadh sé de shaoirse ag
náisiúnaigh tríú tíortha taisteal laistigh de chríoch na mBallstát ar feadh
tréimhsí nach mó ná trí mhí, lena dtabharfaí isteach údarú taistil sonrach agus
lena socrófaí na coinníollacha iontrála agus gluaiseachta do thréimhsí nach mó
ná sé mhí[9].
Bheartaigh an Coimisiún údarú taistil
sonrach a thabhairt isteach do náisiúnaigh tríú tíortha a bhfuil sé
beartaithe acu taisteal i gcríoch na mBallstát ar feadh tréimhse nach mó ná
sé mhí laistigh d'aon tréimhse áirithe 12 mhí. Leis an údarú sin, d'fhéadfaí
fanacht 6 mhí tar éis a chéile i limistéar Schengen, ach ní fhanfadh na daoine
a fuair é níos mó ná trí mhí in aon Bhallstát amháin. Tharraing an Coimisiún
siar an togra sin — lenar cumhdaíodh roinnt saincheisteanna eile, e.g. díbirt —
i Márta 2006. Ba iad príomhábhair imní na mBallstát an tráth sin an bonn dlí
agus an maorlathas a síleadh a bhainfeadh leis an togra a bhí beartaithe. Bhí
cuid acu i gcoinne an phlean an cead a thabhairt isteach do náisiúnaigh tríú
tíortha a bhfuil de cheanglas orthu víosa a fháil do thréimhse gearrfhanachta ó
mheas siad go bhféadfadh sé dochar a dhéanamh do shláine an chórais víosaí
gearrfhanachta.
Mar gheall ar an mbearna thuasluaite sa
reachtaíocht, bíonn ar Bhallstáit na rialacha a lúbadh agus úsáid a bhaint as
ionstraimí dlí nár ceapadh chun 'fadú' a chur le tréimhse fanachta údaraithe i
limistéar Schengen: cur i bhfeidhm Airteagal 20(2)[10] den Choinbhinsiún chun
Comhaontú Schengen a chur chun feidhme nó eisiúint víosaí bailíochta críochaí
teoranta faoi Airteagal 25(1)(b) den Chód Víosaí[11]. Tá miontuairisc ar na
cleachtais sin in Iarscríbhinn 7 den Mheasúnú Tionchair[12] a ghabhann leis an
Togra le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir
le Cód an Aontais maidir le Víosaí (an Cód Víosaí) (athmhúnlú)a tíolacadh san
am céanna[13].
Dá bhrí sin, is oiriúnach cineál nua víosa a
thabhairt isteach do náisiúnaigh tríú tíortha atá díolmhaithe ó víosa a bheith
acu agus dóibh siúd a bhfuil de cheanglas orthu víosa a bheith acu agus a
bhfuil cúis dhlisteanach acu le bheith ag taisteal timpeall limistéar Schengen
ar feadh níos mó ná 90 lá laistigh d'aon tréimhse 180 lá.
Is é is cuspóir leis an togra seo an bhearna
sa reachtaíocht idir acquis Schengen maidir le tréimhsí gearrfhanachta
agus dlí an AE/an dlí náisiúnta maidir le cónaí i mBallstát áirithe a líonadh
trí bhíthin:
–
cineál nua víosa a bhunú ('víosa chamchuairte') le
haghaidh tréimhse fanachta atá beartaithe i mBallstát amháin nó níos mó ar
feadh níos mó ná 90 lá ach nach mó í ná aon bhliain amháin (ar féidir í a
fhadú suas le dhá bhliain), ar choinníoll nach bhfuil sé beartaithe ag an
iarratasóir fanacht níos mó ná 90 lá laistigh d'aon tréimhse 180 lá
in aon Bhallstát amháin, agus
–
na nósanna imeachta maidir le hiarratas a chur
isteach agus na coinníollacha eisiúna maidir le víosaí camchuairte a leagan
síos.
Ní rialáiltear leis an togra seo na
coinníollacha agus na nósanna imeachta maidir le cead isteach a thabhairt do
náisiúnaigh tríú tíortha ar feadh tréimhsí fanachta níos mó ná trí mhí i
mBallstát, ná na coinníollacha agus na nósanna imeachta maidir le ceadanna
oibre nó a gcoibhéis d'údaruithe a eisiúint (i.e. rochtain ar an margadh
saothair).
Cé go bhforáiltear leis an togra seo gur
cheart feidhm a bheith ag cuid mhór forálacha de chuid an Chóid Víosaí maidir leis
an gcineál nua víosa a phróiseáil, tá údar le togra ar leith a bheith ann,
seachas na forálacha sin a chur isteach sa togra le haghaidh an Cód Víosaí a
leasú, ós iad is ábhar do na forálacha sin na rialacha agus na nósanna imeachta
maidir le víosaí a eisiúint do náisiúnaigh tríú tíortha a bhfuil de cheanglas
orthu víosa a bheith acu (féach Iarscríbhinn I de Rialachán (CE)
Uimh. 539/2001).
2.           TORADH
NA gCOMHAIRLIÚCHÁN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS NA MEASÚNUITHE TIONCHAIR
·
Comhairliúchán le páirtithe leasmhara
Tá tuairisc air sin sa Mheasúnú Tionchair dá
dtagraítear i Roinn 1. Dearbhaíonn an chuid is mó de na grúpaí leasa —
comhaltais ealaíontóir go háirithe— gur bacainn mhór roimh shoghluaiseacht í an
bhearna atá sa chreat dlí atá ann faoi láthair, cibé acu ar chúiseanna
gairmiúla nó ar chúiseanna fóillíochta a dhéantar an ghluaiseacht sin, agus ba
bhreá leo dá dtabharfaí isteach víosa nua. Tá an chuma ar fhormhór na
mBallstát, áfach, nach léir dóibh gur gá beart a dhéanamh ós beag an grúpa
iarratasóirí a bheadh i gceist. Chuir roinnt Ballstát in iúl go raibh ábhair
imní acu maidir leis an mbonn dlí (féach Roinn 3).
·
Measúnú tionchair
Tá an measúnú ar
an tionchar a d'imreofaí dá dtabharfaí údarú isteach lena ligfí do náisiúnaigh
tríú tíortha fanacht níos mó ná 90 lá in aon tréimhse 180 lá i
limistéar Schengen ina chuid den Mheasúnú Tionchair a ghabhann leis an togra
lena leasófaí an Cód Víosaí.
Tá plé ar dhá
rogha rialála sa Mheasúnú Tionchair.
Ceann de na
roghanna sin, cineál nua údaraithe a bhainfeadh
le tréimhse fanachta i limistéar Schengen a mhairfeadh níos mó ná 90 lá
ach nach mairfeadh níos mó ná 360 lá, ní raibh sé beartaithe é a bheith le
fáil ach 'amháin' ag grúpa teoranta náisiúnach tríú tíortha: ealaíontóirí (nó lucht spóirt), gairmithe cultúir
agus a mbaill criú atá fostaithe ag comhlachtaí nó ag eagraíochtaí
beothaibhiúcháin iontaofa aitheanta agus croíbhaill teaghlaigh atá in éineacht
leo. Níor cuireadh an tairbhe sin ar fáil ach don ghrúpa sin amháin mar gur
cosúil gurb é sin an príomhghrúpa náisiúnach tríú tíortha a ndéanann an bhearna
atá sa reachtaíocht faoi láthair dochar dóibh.
Bhí údarú den
chineál céanna i gceist i rogha beartais eile, ní don
chatagóir sin náisiúnach tríú tíortha amháin, ach do na náisiúnaigh tríú
tíortha uile (i.e. taistealaithe 'aonair', e.g. turasóirí, taighdeoirí, mic
léinn, lucht gnó). Ós é is cúis leis an bhfadhb go bhfuil bearna sa
reachtaíocht idir acquis Schengen maidir le gearrfhanacht i limistéar
Schengen agus an reachtaíocht maidir le cead isteach a thabhairt do náisiúnaigh
tríú tíortha do thréimhsí fanachta níos mó ná 90 lá i gcríoch Ballstáit, níor
forbraíodh rogha beartais neamhrialaitheach.
Léiríodh sa
Mheasúnú Tionchair[14]
go gcailleann an AE cuid mhór airgid de cheal údarú lenarbh
fhéidir le taistealaithe fanacht níos mó ná 90 lá in aon tréimhse
180 lá i limistéar Schengen. De réir an staidéir atá ina thaca ag an
Measúnú Tionchair, tá líon na dtairbhithe is féidir a bheith ann measartha
beag. B'fhéidir go mbainfeadh cur chun feidhme na chéad rogha le tuairim is
60 000 iarratasóir, ach d'fhéadadh a dhá oiread sin a bheith ann dá
nglacfaí an dara rogha. Tá na líonta sin measartha beag, má chuirtear sa
chuntas gur cuireadh isteach níos mó ná 15 mhilliún iarratas ar víosaí
'Schengen' in 2012 agus go bhfuil an líon sin ag síormhéadú.
Os a choinne sin,
meastar gur 'caiteoirí móra airgid' iad na taistealaithe sin agus, dá bhrí sin,
gur dócha go gcruthóidh siad ioncam nach beag agus go gcuirfidh siad borradh
faoi ghníomhaíocht eacnamaíoch san AE, agus ní hé an chúis is lú leis sin go
bhfanann siad níos faide i limistéar Schengen. D'fhéadfadh ioncam breise
tuairim is EUR 500 milliún teacht as limistéar Schengen gach bliain,
dá nglacfaí rogha 1. Meastar go mbeadh tionchar eacnamaíoch tuairim is EUR 1 bhilliún
ag an rogha eile. I gcás an dá rogha, thiocfadh an tairbhe eacnamaíoch as an
airgead a chaithfeadh taistealaithe 'nua' a tharraingeofaí isteach leis an deis
nua fanacht níos faide i limistéar Schengen gan 'modhanna eile' achrannacha
nach bhfuil go hiomlán dleathach a úsáid, amhail víosaí bailíochta críochaí
teoranta a fháil.
Léiríodh sa
Mheasúnú Tionchar freisin gur beag an costas riaracháin a bheadh ar an gcineál
nua údaraithe a phróiseáil, ó táthar ag súil go mbeidh líon na n‑iarratas
beag agus ó bheadh táille le híoc. Gearrtar costais cheana ar náisiúnaigh tríú
tíortha a chuireann isteach iarratais ar víosaí nua nó ar fhaduithe. Maidir
leis an dara rogha, tá riosca sonrach léirithe sa Mheasúnú Tionchair: b'fhéidir
go lorgódh roinnt daoine ag a mbeadh an t‑údarú nua fostaíocht ar an
margadh dubh.
3.           EILIMINTÍ
DLÍ AN TOGRA
·
Míniú mionsonraithe ar an togra
Is é is cuspóir don togra bearna sa
reachtaíocht a líonadh. Dá bhrí sin, bunaítear cineál nua víosa darb ainm
'víosa chamchuairte' (víosa de Chineál‑T) le hAirteagal 1 den
togra. Léirítear leis an togra freisin nach ndéanann
an Rialachán difear don acquis maidir le cead isteach/inimirce. Is
intuigthe as sin, mar shampla, nach ndéanann an Rialachán difear do
reachtaíocht na mBallstát maidir leis an tionchar a imríonn náisiúnaigh tríú
tíortha 'a bheith as láthair' ar a gcead cónaithe agus iad ag taisteal i
mBallstáit eile ar bhonn víosa camchuairte. Níl náisiúnaigh tríú tíortha a
theachtann soghluaiseacht (laistigh den AE) faoi réir rialacha an AE cumhdaithe
faoin Rialachán.
Le hAirteagal 2, leagtar bunphrionsabal
síos trí chrostagairt a dhéanamh d'fhorálacha an Chóid Víosaí agus Rialachán
(CE) Uimh. 767/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9
Meitheamh 2008 maidir leis an gCóras Faisnéise Víosaí agus malartú sonraí i
ndáil le víosaí gearrfhanachta idir na Ballstáit (Rialachán an CFV)[15]. Tá an víosa
chamchuairte éagsúil go leor ar chuid mhór bealaí leis an víosa ghearrfhanachta
mar a shainmhínítear in Airteagal 2 den Chód Víosaí. Os a choinne sin, tá
sí an‑chosúil le víosa aonfhoirmeach ós rud é go bhfuil sé bailí, i
bpriosabal, do chríoch na mBallstát uile. Tá an cineál nua víosa bunaithe ar an
mbonn dlí atá ag víosaí agus ceadanna gearrfhanachta, mar atá,
Airteagal 77 den CFAE. Dá bhrí sin, tá údar maith, i bprionsabal, leis na
forálacha ábhartha den Chód víosaí a chur i bhfeidhm ar an víosa chamchuairte.
Leis na forálacha tar a éis sin (Airteagal 4 agus Airteagal 9),
mionsonraítear cé na forálacha den Chód Víosa is infheidhme maidir le coinníollacha
agus nósanna imeachta maidir le víosaí camchuairte a eisiúint, agus leagtar
síos na maoluithe ar na rialacha sin agus an méid atá á chur leo,
agus sonraíochtaí an chineáil nua víosa á gcur san áireamh. Chun na críche sin,
leanann na hAirteagail tar a éis sin struchtúr an Chóid Víosaí, ag dul ó
chaibidil go caibidil agus ag dearbhú i gcás gach uile fhorála an bhfuil feidhm
aici agus an gcuirtear léi nó an bhfuil aon mhaoluithe uirthi. Ó tá athmhúnlú
ar an gCód Víosaí[16]
beartaithe ag an gCoimisiún san am céanna, is do na forálacha atá sa rialachán
athmhúnlaithe atá beartaithe a thagrófar sa togra seo, agus ní do na forálacha
atá ann faoi láthair[17].
Beidh lánfheidhm ag Rialachán an CFV, arna leasú leis an togra seo, maidir leis
an víosa chamchuairte agus ní gá cur leis ná maolú de.
Le hAirteagal 3, foráiltear gur
infheidhme sainmhínithe áirithe atá sa Chód Víosaí (e.g. 'náisiúnach tríú tír',
'greamán víosa', 'iarratas', 'consalacht') maidir leis an togra seo freisin.
Lena chois sin, sainmhínítear 'víosa chamchuairte' san Airteagal mar údarú a
eisíonn Ballstát le haghaidh tréimhse fanachta
bheartaithe in dhá Bhallstát nó níos mó ar feadh 90 lá san iomlán laistigh
d'aon tréimhse 180 lá, ar choinníoll nach bhfuil sé beartaithe ag an
iarratasóir fanacht níos mó ná 90 lá laistigh d'aon tréimhse 180 lá[18] in aon
Bhallstáit amháin. Leis an 'teorainn' sin, leagtar síos nach gceadófar tréimhsí
fanachta níos mó ná trí mhí in aon Bhallstát amháin.
In Airteagal 4, tá na forálacha
leagtha amach atá sa Chód Víosaí maidir leis na húdaráis a ghlacann páirt sna
nósanna imeachta a bhaineann le hiarratais ar cheart feidhm a bheith acu maidir
leis an víosa chamchuairte. Tá sé leagtha síos ann nach bhféadfar iarratais ar
víosaí camchuairte a chur isteach ag na teorainneacha seachtracha, ós gá mionscrúdú
a dhéanamh ar an gcás sula n‑údarófar tréimhse fanachta is féidir a
mhairfidh suas le dhá bhliain i limistéar Schengen, rud nach féidir a dhéanamh
ag na teorainneacha seachtracha. Tá maolú ar Airteagal 5 den Chód Víosaí
san Airteagal freisin, ó tá sé ráite ann gurb é an
Ballstát a bhfuil sé beartaithe ag an iarratasóir dul trasna a theorann
seachtraí ba cheart a bheith inniúil ar
iarratas ar víosa chamchuairte a scrúdú agus cinneadh a dhéanamh faoi. Is é is
údar leis sin nárbh infheidhme in aon chor forálacha an Chóid Víosaí mar atá
(príomhcheann scríbe de réir cuspóra agus faid tréimhse fanachta) maidir le
cuid mhór náisiúnach tríú tíortha ar mian leo bheith ar camchuairt i limistéar
Schengen ar feadh níos mó ná 90 lá. Sa chás sin, b'ionann cuspóir na
cuairte sna Ballstáit uile (e.g. beothaibhiú nó turasóireacht) i bprionsabal,
ach, i gcuid mhór cásanna, ní bhíonn a fhios ag na hiarrthóirí roimh ré cá fhad
a fhanfaidh siad i mBallstáit éagsúla. Ar deireadh, de réir Airteagal 4,
tá náisiúnaigh tríú tíortha áirithe i dteideal iarratas ar víosa chamchuairte a
chur isteach i gcríoch an Bhallstáit ina bhfuil siad i láthair go dleathach. Is
é is údar leis sin, go mbíonn cóir airgeadais leordhóthanach agus cúis
dhlisteanach le bheith ag dul timpeall i mBallstáit eile ar feadh níos mó ná
90 lá i dtréimhse áirithe 180 lá agus iad ina gcónaí/ag fanacht i
mBallstát áirithe (nó díreach tar éis bheith ina gcónaí ann ar an dóigh sin) ag
cuid mhór náisiúnach tríú tír atá ina gcónaí i gcríoch na mBallstát agus ag náisiúnaigh
tríú tíortha atá díolmhaithe ó víosa a bheith acu do thréimhsí fanachta suas le
90 lá (gearrfhanacht). Ní le leas slándála ná le leas eacnamaíoch an
Aontais é a chur de cheanglas ar na daoine sin limistéar Schengen a fhágáil
chun iarratas a chur isteach ar víosa chamchuairte ina dtír thionscnaimh.
In Airteagal 5, tá na forálacha sa
Chód Víosa sonraithe arb infheidhme iad maidir leis an bpróiseas iarratais ar
víosa chamchuairte agus tá forálacha agus eisceachtaí breise leagtha síos ann.
Leis an Airteagal sin, cuirtear de cheanglas ar iarratasóirí doiciméad taistil
bailí a thaispeáint, doiciméad a aithníonn an Ballstát atá inniúil i dtaobh
iarratas a scrúdú agus cinneadh a dhéanamh maidir leis agus aon Bhallstát
amháin eile ar a laghad. Tá coinníoll bhreise ann d'iarratasóirí, mar atá, nach
mór dóibh cruthúnas iomchuí a chur ar fáil go bhfuil sé beartaithe acu fanacht i gcríoch dhá Bhallstát nó níos mó ar feadh níos mó ná
90 lá san iomlán gan fanacht níos mó ná 90 lá laistigh d'aon tréimhse
180 lá i gcríoch aon cheann de na Ballstáit sin. Níl maoluithe ar an gCód
Víosaí maidir leis an táille víosa san Airteagal agus EUR 60 a
bheidh sa táille sin mar sin (i.e an táille víosa chaighdeánach ar iarratas ar
víosa ghearrfhanachta). Is é is údar leis sin gurb ionann cúraimí na
gconsalachtaí, a bheag nó a mhór, cibé acu víosaí gearrfhanachta nó víosaí
camchuairte atá á bpróiseáil acu. Ba cheart feidhm a bheith ag na forálacha sa
Chód Víosaí a bhaineann leis an táille víosa a laghdú nó a tharscaoileadh
freisin. Mar an gcéanna, beidh feidhm ag na forálacha sa Chód Víosaí a
bhaineann leis an táille sheirbhíse is féidir le soláthraithe seirbhísí
seachtracha a ghearradh agus ní bheidh an táille sin os cionn EUR 30
(leathchuid den táille víosa).
Critéar tábhachtach eile
atá leagtha amach san Airteagal sin, go mbeidh ar iarratasóirí a léiriú go
bhfuil cóir mhaireachtála leordhóthanach acu agus go bhfuil a staid eacnamaíoch
cobhsaí le duillíní pá nó ráitis bhainc a chumhdaíonn tréimhse 12 mhí roimh
dháta an iarratais agus/nó doiciméid tacaíochta lena léirítear go bhfaighidh na
hiarratasóirí cóir airgeadais leordhóthanach go dleathach le linn a dtréimhse
fanachta (e.g. cruthúnas go bhfuil siad i dteideal pinsin). De réir an
Airteagail sin, beidh cead ag iarratasóirí ag a bhfuil
víosa chamchuairte iarratas a chur isteach sa Bhallstát ina bhfuil siad i
láthair go dleathach ar chead(anna) oibre atá ceangailte i mBallstáit ina
mbeidh siad tar a éis sin. Ní chuirfidh an fhoráil sin isteach ar fhorálacha a
bhaineann le rochtain ar an margadh saothair ná ní rialálfar léi an bhfuil cead
oibre ceangailte nó nach bhfuil, ná ní dhéanfaidh sé difear do na coinníollacha
eisiúna. Ní rialálfar leis an bhforáil sin ach an áit iarratais, a mhéid is ba
cheart cead a bheith ag náisiúnach tríú tír iarratas a chur isteach ar chead
oibre gan limistéar Schengen a fhágáil. Tá éascuithe nós imeachta áirithe
beartaithe san Airteagal (i.e. gur féidir cur isteach doiciméad tacaíochta
áirithe a tharscaoileadh) do chatagóirí sonracha iarratasóirí a oibríonn do
chuideachta, eagraíocht nó institiúid iontaofa aitheanta, go háirithe ar an
leibhéal bainistíochta nó mar mhac léinn, taighdeoir, ealaíontóir, gairmí
cultúir etc. Maidir leis an gcatagóir seo daoine, maíonn geallsealbhóirí, agus
is fíor dóibh, nár cheart an nós imeachta a bheith dírithe ar an iarratasóir
'aonair' amháin, ach ar stádas iontaofa na cuideachta/na heagraíochta/na
hinstitiúide a chuireann an t‑iarratasóir amach, a bheidh ina óstach ag
an iarratasóir nó a thugann cuireadh dó.
Seachas an tagairt d'fhorálacha ginearálta an
Chóid Víosaí i leith iarratas a scrúdú agus cinneadh a dhéanamh maidir leis a
bheidh infheidhme maidir le víosaí camchuairte, is é an phríomhfhoráil in Airteagal
6 gur cheart aird ar leith a dhíriú ar staid airgeadais an iarratasóra:
cóir mhaireachtála airgeadais leordhóthanach d'fhad iomlán na tréimhse fanachta
atá beartaithe, lena n‑áirítear cóir leordhóthanach le híoc as cóiríocht.
Tá spriocam ginearálta 20 lá féilire i leith cinneadh a dhéanamh maidir le
hiarratas leagtha síos san Airteagal freisin. Is faide sin ná an fad ama
d'iarratais a phróiseáil atá ann faoi láthair agus is é is údar leis gur gá
mionscrúdú a dhéanamh ar staid airgeadais reatha an iarratasóra.
Ós gá soiléiriú a dhéanamh maidir leis an
idirghníomhaíocht idir tréimhsí fanachta ar bhonn víosaí gearrfhanachta, víosaí
fadfhanachta agus ceadanna cónaithe seachas tréimhsí fanachta ar bhonn víosaí
camchuairte chun an cineál nua víosa a ionchorprú sa 'chóras', tá cead tugtha
in Airteagal 6 tréimhsí fanachta ar bhonn víosaí camchuairte a chumasc le
tréimhsí fanachta saor ó víosa roimhe sin nó tar a éis sin, tréimhsí fanachta
ar bhonn víosaí gearrfhanachta, víosaí fadfhanachta nó ceadanna cónaithe.
Cuirfear forálacha atá cosúil leo sin isteach sa Chód Víosaí agus i gCód
Teorainneacha Schengen.
In Airteagal 7, pléitear eisiúint na
víosa camchuairte, cás inar cheart forálacha sonraithe den Chód Víosa a bheith
i bhfeidhm freisin. Tá sé leagtha síos go sonrach san Airteagal sin gur cheart
iliontrálacha a bheith ceadaithe le víosa chamchuairte i gcónaí. Maidir le fad
na tréimhse fanachta údaraithe — in éindí le hAirteagal 8 — foráiltear sa
togra go bhféadfaidh náisiúnaigh tríú tíortha ar féidir leo a chruthú go
gcomhlíonann siad na coinníollacha atá le tréimhse chomh fada sin fanacht suas
le dhá bhliain as a chéile i limistéar Schengen. Agus
iarratas á measúnú acu, agus go háirithe tréimhse fanachta údaraithe á sainiú
acu, ba cheart do chonsalachtaí na fachtóirí ábhartha uile a chur san áireamh,
e.g. nach mbaineann fadhbanna mar is léir ar an taithí a fuarthas maidir le
himirce neamhrialta nó rioscaí slándála le saoránaigh tríú tíortha a bhfuil a
náisiúnaigh díolmhaithe ón gceanglas víosa do thréimhsí gearrfhanachta. Ba
cheart tréimhse bailíochta na víosa camchuairte a bheith ag freagairt d'fhad na
tréimhse fanachta údaraithe. Mar gheall ar an gcineál víosa atá sa víosa nua,
tá sé leagtha síos san Airteagal nach féidir víosa chamchuairte a eisiúint a
mbeidh a bailíocht teoranta do chríoch aon Bhallstáit amháin. Tá víosa chamchuairte,
de réir a shainmhínithe féin, in ainm ligean d'iarratasóirí dul timpeall i
roinnt Ballstát.
Tá an víosa chamchuairte le heisiúint i
bhformáid aonfhoirmeach (greamán víosa) atá leagtha síos i Rialachán (CE)
Uimh. 1683/95, agus beidh an litir 'T' ar mar chomhartha ar a cineál. Tá
tagairt in Airteagal 77(2)(a) den CFAE do 'víosaí' agus do 'cheadanna
cónaithe gearrfhanachta' araon. Ó eisítear ceadanna cónaithe i bhformáid cárta
(phlaistigh) i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 1030/2002 an
13 Meitheamh 2002[19],
agus ó nach bhfuil sé d'acmhainn ag formhór chonsalachtaí na mBallstát ceadanna
i bhformáid cárta a eisiúint, bheadh ualach iomarcach ar na Ballstáit dá mbeadh
de cheanglas orthu cead nua i bhformáid cárta a eisiúint.
Baineann Airteagal 8 le modhnú víosa a
eisíodh cheana féin, i.e. í a fhadú a neamhniú nó a chúlghairm. Foráiltear ann
go bhféadfar fad tréimhse fanachta a shíneadh i gcás tréimhse suas le dhá
bhliain. Murab ionann agus forálacha maidir le víosa ghearrfhanachta a
shíneadh, ní bheidh de cheanglas ar iarratasóirí údar a thabhairt do chásanna
'eisceachtúla'. Is é rud gur minic gur gá do dhaoine is féidir a chuirfidh
iarratas isteach ar an gcineál sin víosa (go háirithe ealaíontóirí
beothaibhiúcháin) fanacht ar feadh tréimhsí fada i limistéar Schengen gan dul
ag cónaí in aon cheann de na Ballstáit. Chun iarratas a chur isteach ar fhadú
ar víosa chamchuairte, beidh ar na hiarratasóirí a chruthú go gcomhlíonann siad
fós na coinníollacha iontrála agus eisiúna víosa agus go gcomhlíonfaidh an tréimhse
fanachta leanúnaí an ceanglas gan fanacht níos mó ná
90 lá laistigh d'aon tréimhse 180 lá in aon Bhallstát amháin.
In Airteagal 9 tá na forálacha sonraithe atá sa chaibidil sa Chód Víosaí
maidir le 'Bainistiú riaracháin agus eagrú' ar cheart feidhm a bheith
acu maidir le víosaí camchuairte a eisiúint freisin. Faoi chuimsiú chomhar
áitiúil Schengen, ba cheart do chonsalachtaí staitisticí agus faisnéis eile
faoi víosaí camchuairte a mhalartú.
Airteagail chríochnaitheacha agus/nó
oibríochtúla, mar a thugtar orthu, atá in Airteagail 10 go dtí 16, agus
in Airteagail nach iad, lena bpléitear leis na treoracha oibríochtúla maidir le
víosaí camchuairte a phróiseáil (ina dtabharfar soiléiriú breise maidir leis an
mbaint idir forálacha an Chóid Víosaí agus na forálacha atá leagtha amach sa
Togra seo), faireachán, teacht i bhfeidhm etc. Is é is príomhchuspóir do na
leasuithe ar Chód Víosaí Schengen agus ar Rialachán an CFV, an víosa
chamchuairte a 'chomhtháthú' in acquis Schengen.
I dtosach báire, is ionann sin agus a rá go
mbeidh feidhm ag na coinníollacha iontrála atá leagtha amach in
Airteagal 5 de Chód Víosaí Schengen mar choinníollacha maidir le víosa
chamchuairte a eisiúint freisin agus, sa bhreis air sin, ní mór a áirithiú go
gclárófar iarratais ar víosaí camchuairte agus na víosaí féin sa CFV. Ba cheart
a lua, áfach, go mbaineann an togra le náisiúnaigh atá díolmhaithe ón gceanglas
víosa ghearrfhanachta a bheith acu freisin (féach Iarscríbhinn II den
Rialachán Víosaí) agus nach bhfuil a sonraí cláraithe sa CFV ar an dóigh sin,
ós rud é, i bprionsabal, nach mbaineann rioscaí slándála nó imirce le
taistealaithe ó na tíortha sin do na Ballstáit. Dá bhrí sin, i bhfianaise
phrionsabal na comhréireachta, níl údar go leor ann méarloirg náisiúnach na
dtríú tíortha sin (e.g. an Astráil, Ceanada, na Stáit Aontaithe) a bhailiú.
Foráiltear don díolúine sin in Airteagal 5 agus cuireann sí ar chumas na
mBallstát iarratais ar víosaí camchuairte a ghlacadh ar líne nó tríd an bpost ó
shaoránaigh na dtríú tíortha sin.
Is gá léirmhíniú
níos mó a thabhairt ar Airteagal 12. Aisghairtear leis go páirteach
Airteagal 20(2) den Choinbhinsiún chun Comhaontú Schengen a chur chun
feidhme, ina bhfuil sé leagtha síos, má thug Ballstát comhaontú déthaobhach
maidir le víosaí a tharscaoileadh i gcrích le tríú tír atá ar an liosta in
Iarscríbhinn II den Rialachán Víosaí (an 'liosta saor ó víosa') roimh
theacht i bhfeidhm an Choinbhinsiúin chun Comhaontú Schengen a chur chun
feidhme (nó ar an dáta a tháinig an Ballstát sin isteach i gComhaontú Schengen,
más déanaí é ná sin), go bhféadfaidh Ballstát forálacha an chomhaontaithe
dhéthaobhaigh sin a úsáid mar bhonn le haghaidh tréimhse fanachta saor ó víosa
a 'fhadú' níos mó ná trí mhí ina chríoch i gcás náisiúnach an tríú tír lena
mbaineann.
Is amhlaidh, mar
shampla, a fhéadfaidh saoránaigh Cheanada, na Nua‑Shéalainne nó na Stát
Aontaithe fanacht sna Ballstáit sin ar feadh na tréimhse dá bhforáiltear leis
an gcomhaontú déthaobhach maidir le víosaí a tharscaoileadh atá i bhfeidhm idir
na Ballstáit agus na trí thír sin (trí mhí de ghnáth), le cois na tréimhse
fanachta ginearálta 90 lá i limistéar Schengen. I gcás na dtíortha sin, is
eol don Choimisiún go bhfuil roinnt comhaontuithe déthaobhacha ann a fhágann go
bhféadfaidh a saoránaigh fanacht go dleathach ar feadh tréimhse beagnach gan
teorainn i limistéar Schengen ar bhonn tarscaoilte víosa gearrfhanachta. Tá 16
chomhaontú dhéthaobhacha ag an Nua‑Shéalainn, mar shampla, agus mar sin
de, féadfaidh a saoránaigh, i ngníomh, sa bhreis ar an tréimhse fanachta saor ó
víosa 90 lá, fanacht i gcríoch limistéar Schengen ar feadh 51 mí (trí mhí
móide 48 mí).
Chomh fada siar le
1998, mheas na Ballstáit nach raibh a leithéid de thréimhse fanachta gan
teorainn ag teacht le spiorad limistéir gan teorainneacha críche. Ghlac an
Coiste Feidhmiúcháin Cinneadh i leith comhchuibhiú comhaontuithe maidir leis an
gceanglas víosa a chealú[20].
De réir an Chinnidh sin, bhí na Ballstáit le clásail chaighdeánacha a chur
isteach ina gcomhaontuithe déthaobhacha lena gcuirfí teorainn trí mhí do gach
sé mhí le fad tréimhsí fanachta saor ó víosa i limistéar Schengen (seachas i
gcríoch an Bhallstáit lena mbaineann)
Nuair a tháinig Conradh Amstardam i bhfeidhm
agus gur comhtháthaíodh acquis Schengen sa chreat Comhphobail, fágadh,
ní amháin nach raibh Airteagal 20(2) den Choinbhinsiún chun Comhaontú
Schengen a chur chun feidhme ag teacht le spiorad an limistéir gan
teorainneacha críche ach nach raibh sé ag luí leis an gConradh ach oiread. Bhí
tagairt in Airteagal 62(3) den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh
(CCE) do 'bhearta ag leagan amach na gcoinníollacha faoina mbeidh saoirse
taistil ag náisiúnaigh tríú tíortha ar chríoch na mBallstát le linn tréimhse nach
faide ná trí mhí’. Dá bhrí sin, sa tionscnamh a tháinig uaidh in 2001 darb
ainm 'an ceart taisteal', bheartaigh an Coimisiún Airteagal 20(2) a
aisghairm.
Ní chuirtear teorainn trí mhí feasta le
'gearrfhanacht' i limistéar Schengen leis an gConradh
ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh agus ní shonraítear leis fad na
tréimhse atá i gceist ach oiread. Os a choinne sin, níl Airteagal 20(2) ná
'faduithe' ar thréimhsí fanachta' déthaobhacha ag luí fós le 77(2)(a) agus (c)
den Chonradh ó nach féidir an comhbheartas maidir le víosaí a bhunú ar
chomhaontuithe déthaobhacha ón am atá caite. Níor cheart an raon saoirse
taistil atá ag náisiúnaigh tríú tíortha a bheith faoi réir líon ná ábhar na
gcomhaontuithe déthaobhacha a tugadh i gcrích roimhe seo. Ba cheart aon tacar
rialacha amháin a bheith i bhfeidhm ar gach náisiúnach tríú tír atá saor ó víosa.
Tagann fadhbanna praiticiúla as Airteagal 20(2) a chur i bhfeidhm, agus
fágann sé go bhfuil neamhchinnteacht dlí ann d'údaráis agus do thaistealaithe
araon, agus taistealaithe ag imeacht as limistéar Schengen go háirithe. Lena
chois sin, tá rialacha glana soiléire de dhíth ar an gCóras Isteach/Amach agus,
ar chúiseanna teicniúla, ní fhéadfar a chur san áireamh gur féidir go leanfaidh
d'fheidhm an tarscaoilte víosa dhéthaobhaigh nuair a bheidh an tréimhse
fanachta údaraithe le fíorú. Ar deireadh, ceann de na haidhmeanna atá le víosa
chamchuairte a thabhairt isteach, creat dlí agus údarú iomchuí a chur ar fáil
lenar féidir le náisiúnaigh tríú tíortha saor ó víosa fanacht i limistéar
Schengen ar feadh níos mó ná 90 lá.
Foráiltear sa togra do thréimhse eatramhach
cúig bliana ar féidir leis na Ballstáit 'deireadh a chur de réir a chéile' lena
linn le tionchar a gcomhaontuithe déthaobhacha a mhéid a bhaineann siad le fad
tréimhsí fanachta náisiúnach tríú tíortha i limistéar Schengen. Ní féidir sin a
dhéanamh thar oíche agus ba cheart a aithint freisin gur mór le tríú tíortha
áirithe an status quo a chaomhnú.
Ó thaobh na polaitíochta de, tá sin intuigthe.
Tá comhaontú maidir le víosaí a tharscaoileadh ar cheann de na hionstraimí dlí
a mbaineann saoránaigh ar an dá thaobh tairbhe nithiúil dhíreach astu. Ní mór a
léiriú nach ionann Airteagal 20(2) a aisghairm agus na comhaontuithe sin a
aisghairm. Lena chois sin, dá gcuirfí cineál nua víosa le haghaidh suas le
bliain amháin — ab fhéidir a fhadú suas le dhá bhliain — in ionad an chórais
atá ann faoi láthair lena sínítear tréimhsí gearrfhanachta ar bhonn sean‑chomhaontuithe
déthaobhacha maidir le víosaí a tharscaoileadh, gur bheag Meiriceánach,
Ceanadach, Nua‑Shéalannach etc. a n‑imreofaí drochthionchar orthu
dáiríre. Cuid mhór díobh sin ar mian leo fanacht ar feadh bliana nó níos mó, is
dócha go n‑oibreoidh siad le linn na tréimhse sin agus teastóidh uathu,
dá bhrí sin, dul chun cónaí i gceann de na Ballstáit, agus, mar gheall air sin,
iarratas a chur isteach ar víosa fadfhanachta nó ar chead cónaithe.
·
Nasc le tograí, lena n‑áirítear an togra
maidir le Rialachán lena n‑athmhúnlófaí an Cód víosaí atá á chur síos san
am céanna
Beidh tionchar ag
an idirbheartaíocht maidir leis an Rialachán lena n‑athmhúnlófaí an Cód
víosaí atá á chur síos san am céanna leis an togra seo, agus ba cheart iarracht
ar leith a dhéanamh a áirithiú go mbeidh na sineirgíochtaí is gá ann idir an dá
thogra sin le linn na hidirbheartaíochta. Más rud é, le linn na
hidirbheartaíochta sin, gur cosúil gur féidir na tograí a ghlacadh faoi cheann
achair ama den chineál céanna, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún an dá thogra a
chumasc in aon togra amháin athmhúnlaithe.
Mar an gcéanna,
níos faide anonn, ní mór sineirgíochtaí a áirithiú leis an Togra le haghaidh
Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunófar Córas
Isteach/Amach (EES) chun sonraí i ndáil le hiontráil agus imeacht náisiúnach
tríú tíortha a chlárú agus iad ag trasnú theorainneacha seachtracha Bhallstáit
an Aontais Eorpaigh[21].
Is féidir go mbeidh athruithe ar a ábhar agus ar a raon feidhme de dhíth má
shocraítear úsáid a bhaint as an gCóras Isteach/Amach chun iontrálacha agus
imeachtaí sealbhóirí víosa camchuairte ag teorainneacha seachtracha a rialú[22].
·
Bunús Dlí
Le hAirteagal 77 den CFAE,
tugtar de chumhacht don Aontas beart a dhéanamh maidir le 'tréimhsí
gearrfhanachta' i limistéar Schengen. De réir Airteagal 77(2) den CFAE:
‘[…] glacfaidh Parlaimint na hEorpa agus an
Chomhairle, ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach,
bearta a bhaineann leis na nithe seo a leanas:
(a) an comhbheartas maidir le víosaí agus
maidir le ceadanna cónaithe gearrfhanachta eile;
(b) na seiceálacha a mbeidh daoine faoina
réir agus iad ag trasnú teorainneacha seachtracha;
(c) na coinníollacha faoina mbeidh saoirse
ag náisiúnaigh tríú tíortha taisteal ar feadh gearrthréimhse laistigh den
Aontas;’
Tá bearta sa togra maidir
le gach ceann de na trí eilimint sin. Dá bhrí sin, is cosúil gurb é Airteagal
77(2)(a), (b) an bunús dlí is iomchuí i gcás an togra seo.
Le hAirteagal 79
CFAE, tugtar de chumhacht don Aontas, faoi chuimsiú comhbheartais inimirce,
reachtú maidir le víosaí fadfhanachta agus ceadanna cónaithe ó bhaineann an dá
ní sin le cónaí dleathach i mBallstáit, i.e. le tréimhsí fadfhanachta
in aon Bhallstát amháin. I mír (1) d'Airteagal 79, atá
ina réamhrá, agus i mír (2)(b) den Airteagal sin, tá tagairt shainráite do
náisiúnaigh tríú tíortha atá ina gcónaí go dleathach i mBallstáit. An
spriocghrúpa atá ag an togra seo, ní mian leo ná ní gá dóibh bheith ina
gcónaí in aon cheann de na Ballstáit; is é rud gur mian leo taisteal
timpeall na hEorpa, i.e. dul timpeall laistigh de limistéar
Schengen, agus é a fhágáil tar a éis sin. Dá bhrí sin, ní bunús dlí iomchuí don
togra é Airteagal 79 CFAE.
Bhí tagairt in Airteagal 62 CCE, ar
cuireadh Airteagal 77 CFAE ina ionad, do 'bhearta ag leagan amach na
gcoinníollacha faoina mbeidh saoirse taistil ag náisiúnaigh tríú tíortha ar
chríoch na mBallstát le linn tréimhse nach mó ná trí mhí'. Le hAirteagal(2)(c) 77
CFAE ní chuirtear teorainn trí mhí leis an ‘ngearrthréimhse’ feasta.
Leis an athrú soiléir sin ar an gConradh, cuireadh deireadh leis an mbacainn a
d'fhéadfadh bheith ann de réir na gconarthaí a tugadh i gcrích cheana roimh
thogra den chineál seo a ghlacadh.
Ar deireadh, is é Airteagal 77(2)(a), (b) agus
(c) den CFAE an bunús dlí iomchuí don togra seo, lena bhfuil sé beartaithe dul
timpeall náisiúnach tríú tír i limistéar Schengen a rialáil agus níl áit ann do chásanna a thagann faoi Airteagal 79 CFAE (cead isteach
do thréimhsí gearrfhanachta i gcríoch aon Bhallstáit amháin). Is le sainmhíniú
beartaithe nach gceadófaí do shealbhóirí na víosa camchuairte fanacht níos mó
ná 90 lá laistigh de thréimhse 180 lá i gcríoch aon Bhallstáit amháin
a áirithítear nach mbeidh na cásanna sin ann.
·
Prionsabal na coimhdeachta agus na
comhréireachta
In
Airteagal 5(3) den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE) tá sé ráite nach
ngníomhóidh an tAontas, sna réimsí nach dtagann faoina inniúlacht eisiach, ach
amháin mura féidir agus a mhéid nach féidir leis na Ballstáit cuspóir na
gníomhaíochta arna beartú a bhaint amach go leordhóthanach, ach gur fearr is
féidir, de bharr fhairsinge nó éifeachtaí na gníomhaíochta arna beartú, na
cuspóirí sin a bhaint amach ar leibhéal an Aontais. Maidir leis an togra seo,
is léir gur gá idirghabháil a dhéanamh ar leibhéal an Aontais. Aon údarú a
bheadh bailí sna Ballstáit uile, is ar leibhéal an AE amháin is féidir é a
thabhairt isteach; ní féidir leis na Ballstáit 'aitheantas frithpháirteach'
víosaí camchuairte a chéile a chur ar bun ar an leibhéal náisiúnta. Ba cheart
na coinníollacha agus na nósanna imeachta eisiúna a
bheith aonfhoirmeach do na mBallstát uile. Is ar leibhéal an Aontais amháin is
féidir sin a dhéanamh.
In Airteagal 5(4) den CAE, tá sé ráite nach rachaidh gníomhaíocht
an Aontais thar a bhfuil riachtanach chun cuspóirí an Chonartha a bhaint amach.
Maidir leis an bhfoirm a roghnófar do ghníomhaíocht seo an AE, is gá gur féidir
cuspóirí an togra a bhaint amach agus a chur chun feidhme léi ar shlí atá chomh
héifeachtach agus is féidir. Níl aon eilimintí sa togra seo nach mbainfeadh go
díreach leis na cuspóirí sin. Tá sé comhréireach ó thaobh costas de freisin.
Comhlíonann an togra prionsabal na comhréireachta dá bhrí sin.
·
Rogha ionstraime
Leis an togra seo, bunófar cineál nua víosa a
bheidh bailí, i bprionsabal, sna Ballstáit uile agus leagfar síos na
coinníollacha agus na nósanna imeachta maidir leis an víosa sin a eisiúint. Dá
bhrí sin, is Rialachán an t‑aon ionstraim dlí is féidir a roghnú.
4.           EILIMINTÍ
BREISE
·
Rannpháirtíocht
Cuireann an togra
sin le acquis Schengen sa mhéid agus go mbaineann sé leis an
gcomhbheartas víosaí a fhorbairt tuilleadh. Dá bhrí sin, ní mór na hiarmhairtí
seo a leanas a bhaineann leis na prótacail éagsúla a ghabhann leis na conarthaí
agus leis na comhaontuithe leis na tíortha comhlachaithe a chur san áireamh:
An Danmhairg: I gcomhréir le hAirteagal 1 agus
Airteagal 2 den Phrótacal (Uimh. 22) maidir le seasamh na Danmhairge,
atá i gceangal leis an CAE agus leis an CFAE, ní bheidh an Danmhairg
rannpháirteach nuair a ghlacfaidh an Chomhairle bearta de bhun Theideal V
de chuid 3 den CFAE. Ós rud é go gcuireann an Rialachán seo le acquis
Schengen, cinnfidh an Danmhairg, i gcomhréir le hAirteagal 4 den Phrótacal sin,
laistigh de thréimhse sé mhí tar éis don Chomhairle cinneadh a dhéanamh maidir
leis an Rialachán seo, an gcuirfidh sí chun feidhme ina dlí náisiúnta é.
An Ríocht
Aontaithe agus Éire: I
gcomhréir le hAirteagal 4 agus Airteagal 5 den Phrótacal lena
gcomhtháthaítear acquis Schengen isteach i gcreat an Aontais Eorpaigh
agus Cinneadh 2000/365/CE ón gComhairle an 29 Bealtaine 2000
maidir le hiarraidh ó Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart
Éireann, agus Cinneadh ón gComhairle 2002/192/CE an
28 Feabhra 2002 maidir le hiarraidh na hÉireann ar bheith
rannpháirteach i gcuid d'fhorálacha acquis Schengen, níl an Ríocht
Aontaithe ná Éire rannpháirteach i gcur chun feidhme an chomhbheartais víosaí,
go háirithe Rialachán (CE) Uimh. 810/2009 lena mbunaítear Cód Comhphobail
maidir le Víosaí (Cód Víosaí). Dá bhrí sin, níl an Ríocht Aontaithe ná Éire
rannpháirteach i nglacadh an Rialacháin seo agus níl siad faoi cheangal aige ná
faoi réir a chur i bhfeidhm.
An Íoslainn
agus an Iorua: Maidir leis
na nósanna imeachta atá leagtha síos sa Chomhaontú Comhlachais arna chur i
gcrích ag an gComhairle agus ag Poblacht na hÍoslainne agus ag Ríocht na hIorua
maidir leis an mbaint atá ag an Iorua le cur chun feidhme, cur i bhfeidhm agus
forbairt acquis Schengen, is infheidhme iad, toisc go gcuireann an togra
reatha le acquis Schengen mar a shainmhínítear in Iarscríbhinn A den
Chomhaontú sin[23].
An Eilvéis: Is éard atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis
Schengen, dá bhforáiltear leis an gComhaontú idir an tAontas Eorpach, an
Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir leis an mbaint atá ag an
gCónaidhm le cur chun feidhme, cur i bhfeidhm agus forbairt acquis
Schengen[24].
Lichtinstéin: Is éard atá sa Rialachán seo forbairt ar
fhorálacha acquis Schengen, dá bhforáiltear leis an bPrótacal idir an
tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach, Cónaidhm na hEilvéise agus Prionsacht
Lichtinstéin maidir le haontachas Phrionsacht Lichtinstéin leis an gComhaontú
idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach, agus Cónaidhm na hEilvéise i
ndáil leis an mbaint atá ag Cónaidhm na hEilvéise le cur chun feidhme, cur i
bhfeidhm agus forbairt acquis Schengen[25].
An Chipir: Is éard atá sa Rialachán seo, gníomh lena gcuirtear le acquis
Schengen nó a bhfuil baint eile aige leis, dá bhforáiltear le
hAirteagal 3(2) d'Ionstraim Aontachais 2003.
An Bhulgáir
agus an Rómáin Is éard atá sa Rialachán seo, gníomh
lena gcuirtear le acquis Schengen nó a bhfuil baint eile aige leis, dá
bhforáiltear le hAirteagal 4(2) d'Ionstraim Aontachais 2005.
An Chróit: Is éard atá sa Rialachán seo, gníomh lena gcuirtear le acquis
Schengen nó a bhfuil baint eile aige leis, dá bhforáiltear le
hAirteagal 4(2) d'Ionstraim Aontachais 2011.
2014/0095 (COD)
Togra le haghaidh
RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS
ÓN gCOMHAIRLE
lena mbunaítear víosa chamchuairte agus lena
leasaítear an Coinbhinsiún lena ndéantar Comhaontú Schengen a chur chun feidhme
agus Rialachán (CE) Uimh. 562/2006 agus Rialachán (CE) Uimh. 767/2008
TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS
COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,
Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an
Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 77(2)(a), (b) agus (c) de,
Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach[26],
Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a
chur chuig na parlaimintí náisiúnta,
Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch
agus Sóisialta na hEorpa[27],
Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós
imeachta reachtach,
De bharr an méid seo a leanas:
(1)       Bunaíodh rialacha
comhchuibhithe le reachtaíocht an Aontais maidir le hiontráil náisiúnach tríú
tíortha sna Ballstáit do thréimhse suas le 90 lá laistigh d'aon tréimhse
180 lá.
(2)       Glacadh roinnt Treoracha
earnála a bhaineann leis na coinníollacha atá le cead isteach a bheith ag
náisiúnaigh i gcríoch na mBallstát do thréimhse níos mó ná trí mhí. Le
hAirteagal 21 den Choinbhinsiún lena ndéantar Comhaontú Schengen a chur
chun feidhme[28],
tugtar ceart saorghluaiseachta laistigh de chríoch na mBallstát eile ar feadh
suas le 90 lá laistigh d'aon tréimhse 180 lá do náisiúnaigh tríú
tíortha ag a bhfuil cead cónaithe bailí nó víosa fadfhanachta arna heisiúint ag
ceann de na Ballstáit.
(3)       Náisiúnaigh tríú tíortha a
bhfuil víosa de dhíth orthu agus iad siúd atá díolmhaithe ó víosa a bheith acu,
b'fhéidir go mbeadh cúis dhlisteanach acu le bheith ag taisteal laistigh de
limistéar Schengen ar feadh níos mó ná 90 lá laistigh de thréimhse áirithe
180 lá gan fanacht in aon Bhallstát amháin ar feadh níos mó ná 90 lá.
Dá bhrí sin, ba cheart rialacha a ghlacadh chun gur féidir sin a dhéanamh.
(4)       Is minic a bhíonn sé deacair
d'ealaíontóirí beothaibhiúcháin, go háirithe, camchuairteanna a eagrú san
Aontas. Is féidir gur mian le mic léinn, taighdeoirí, gairmithe cultúir,
pinsinéirí, lucht gnó agus soláthraithe seirbhísí chomh maith le turasóirí
fanacht ar feadh níos mó ná 90 lá laistigh d'aon tréimhse 180 lá i
limistéar Schengen. Ós rud é nach ann don údarás iomchuí tá daoine ann a
thiocfadh ar cuairt agus nach dtagann agus cailltear airgead mar gheall air
sin.
(5)       Tá idirdhealú sa Chonradh
idir, ar thaobh amháin, coinníollacha iontrála sna Ballstáit agus forbairt
comhbheartais maidir le víosaí gearrfhanachta agus, ar an taobh eile,
coinníollacha maidir le hiontráil chun cónaí go dleathach i mBallstát agus
eisiúint víosaí fadfhanachta agus ceadanna cónaithe chun na críche sin. Os a
choinne sin níl aon sainmhíniú sa Chonradh ar cad is gearrfhanacht ann.
(6)       Ba cheart cineál nua víosa
(víosa chamchuairte) a bhunú do náisiúnaigh tríú tíortha atá díolmhaithe ó
víosa a bheith acu agus iad siúd a bhfuil víosa de dhíth orthu a bhfuil sé
beartaithe acu dul timpeall i gcríoch dhá Bhallstát nó níos mó ar feadh níos mó
ná 90 lá, ar choinníoll nach bhfuil sé beartaithe acu fanacht ar feadh
níos mó ná 90 lá laistigh d'aon tréimhse 180 lá i gcríoch aon Bhallstáit
amháin. San am céanna, ba cheart an riail
maidir le 90 lá sna 180 lá a choinneáil mar líne deighilte
ghinearálta idir tréimhsí gearrfhanachta agus tréimhsí fadfhanachta, ó nach
cúis trioblóide í ag formhór mór na dtaistealaithe.
(7)       Nuair a bhaineann sé le
hábhar, ba cheart feidhm a bheith ag forálacha Rialachán (AE)
Uimh. xxx/201x ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[29] agus Rialachán (CE)
Uimh. 767/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[30] maidir le víosaí
camchuairte a iarraidh agus a eisiúint. Dá ainneoin sin, ós rud é nach ionann
riachtanais agus dálaí náisiúnach tríú tíortha a iarrann víosaí camchuairte
agus ar chúiseanna eacnamaíocha agus slándála, ba cheart rialacha sonracha a
thabhairt isteach, inter alia, maidir leis na húdaráis a ghlacann páirt
sna nósanna imeachta, ag céim na hiarrata, i scrúdú ar iarratais agus
cinnteoireacht ina leith, agus in eisiúint agus diúltú víosaí camchuairte.
(8)       Ba cheart an bóthar a
réiteach ar dhóigheanna áirithe do na náisiúnaigh tríú tíortha atá liostaithe
in Iarscríbhinn II de Rialachán (CE) Uimh. 539/2001[31] ón gComhairle, amhail
an díolúine ó bhailiú méarlorg.
(9)       Ba cheart soiléiriú a
thabhairt maidir leis an idirghníomhaíocht idir tréimhsí fanachta ar bhonn
víosaí gearrfhanachta agus ceadanna cónaithe agus tréimhsí fanachta ar bhonn
víosaí camchuairte chun cinnteacht dlí a áirithiú. Ba cheart an deis a bheith
ann tréimhsí fanachta ar bhonn víosaí camchuairte a chomhcheangal de thréimhsí
fanachta saor ó víosa roimhe sin nó tar a éis sin agus de thréimhsí fanachta ar
bhonn víosaí gearrfhanachta, víosaí fadfhanachta nó ceadanna cónaithe.
(10)     Ba cheart an deis a bheith ann
fadú chur le tréimhse fanachta údaraithe, agus pátrúin taistil agus riachtanais
shonracha á gcur san áireamh, ar choinníoll go leanfaidh sealbhóirí víosaí
camchuairte de na coinníollacha iontrála agus eisiúna víosaí a chomhlíonadh
agus gur féidir leo a chruthú go gcomhlíonann siad an ceanglas gan fanacht níos mó ná 90 lá laistigh d'aon tréimhse
180 lá i gcríoch an aon Bhallstáit amháin le linn na tréimhse fanachta ar
cuireadh fadú léi.
(11)     Ba cheart scéim na víosaí
camchuairte a chomhtháthú in uirlisí dlí ábhartha acquis Schengen. Dá
bhrí sin, ba cheart leasuithe a chur isteach i Rialachán (CE)
Uimh. 562/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[32] agus i Rialachán (CE)
Uimh. 767/2008. Ba cheart feidhm a bheith ag na coinníollacha atá leagtha
amach in Airteagal 5 de Rialachán Uimh. 562/2006 mar choinníollacha
eisiúna. Ba cheart iarratais ar víosaí camchuairte agus cinntí maidir le víosaí
camchuairte a chlárú sa Chóras Faisnéise Víosaí.
(12)     Tar éis bhunú na víosa
camchuairte, ba cheart Airteagal 20(2) den Choinbhinsiún lena gcuirtear
chun feidhme Comhaontú Schengen a leasú ó nach bhfuil sé ag luí le 77(2)(a)
agus (c) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh ós rud é nach féidir
comhbheartas maidir le víosaí a bhunú ar chomhaontuithe déthaobhacha
tarscaoilte maidir le víosaí a thug Ballstáit i gcrích a bheith ann nó as. Níor
cheart an raon saoirse taistil atá ag náisiúnaigh tríú tíortha a bheith faoi
réir líon ná ábhar na gcomhaontuithe déthaobhacha sin a tugadh i gcrích roimhe
seo.
(13)     Ba cheart tréimhse eatramhach
cúig bliana a bheith ann le haghaidh deireadh a chur de réir a chéile leis an
tionchar atá ag comhaontuithe déthaobhacha tarscaoilte maidir le víosaí ar fhad
tréimhse fanachta náisiúnach tríú tíortha i limistéar Schengen.
(14)     Chun a áirithiú go mbeidh na
coinníollacha faoina gcuirfear an Rialachán seo chun feidhme aonfhoirmeach, ba
cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún maidir le
treoracha oibríochtúla i ndáil leis na cleachtais agus na nósanna imeachta atá
le leanúint ag na Ballstáit agus iad ag próiseáil iarratas ar víosaí
camchuairte. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán
(AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[33]. Ba cheart an nós
imeachta scrúdúcháin a úsáid chun gníomhartha cur chun feidhme den sórt sin a
ghlacadh.
(15)     Urramaíonn an Rialachán seo na
cearta bunúsacha agus na prionsabail a aithnítear i gCairt an Aontais Eorpaigh
um Chearta Bunúsacha. Go háirithe, tá an Rialachán seo dírithe ar a áirithiú go
n‑urramófar go hiomlán an saol príobháideach agus an saol teaghlaigh dá
dtagraítear in Airteagal 7, an chosaint sonraí pearsanta dá dtagraítear in
Airteagal 8 agus cearta an linbh dá dtagraítear in Airteagal 24 den
Chairt.
(16)     Tá feidhm ag
Treoir 95/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[34] maidir le Ballstáit i
ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil de bhun an Rialacháin seo.
(17)     Ós rud é nach féidir leis na
Ballstáit cuspóirí an Rialacháin seo, mar atá, cineál nua víosa a thabhairt
isteach a bheidh bailí sna Ballstáit uile agus coinníollacha agus nósanna
imeachta eisiúna a bhunú a bheidh aonfhoirmeach, a bhaint amach ach ar leibhéal
an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal
na coimhdeachta atá leagtha amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas
Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, atá leagtha amach san
Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na
cuspóirí sin a bhaint amach.
(18)     De réir Airteagal 1 agus
2 de Phrótacal Uimh. 22 ar sheasamh na Danmhairge, atá i gceangal le
Conradh an Aontais Eorpaigh agus leis an gConradh maidir le Feidhmiú an Aontais
Eorpaigh, níl an Danmhairg ag glacadh páirte i nglacadh an Rialacháin seo agus
níl sí faoina cheangal ná faoi réir a chur i bhfeidhm. Ós rud é go gcuireann an
Rialachán seo le acquis Schengen, cinnfidh an Danmhairg, i gcomhréir le
hAirteagal 4 den Phrótacal sin, laistigh de thréimhse sé mhí tar éis don
Chomhairle cinneadh a dhéanamh maidir leis an Rialachán seo, an gcuirfidh sí
chun feidhme ina dlí náisiúnta é.
(19)     Is forbairt é an Rialachán seo
ar fhorálacha acquis Schengen nach nglacann an Ríocht Aontaithe páirt
iontu, i gcomhréir le Cinneadh ón gComhairle 2000/365/EC[35]; dá bhrí sin, níl an
Ríocht Aontaithe rannpháirteach ina ghlacadh ná ní bheidh sí faoi cheangal aige
ná faoi réir a chur i bhfeidhm.
(20)     Is forbairt é an Rialachán seo
ar fhorálacha acquis Schengen nach nglacann Éire páirt iontu, i
gcomhréir le Cinneadh 2002/192/CE ón gComhairle 2000/192/EC[36]; dá bhrí sin, níl Éire
rannpháirteach ina ghlacadh ná ní bheidh sí faoi cheangal aige ná faoi réir a
chur i bhfeidhm.
(21)     A fhad a bhaineann leis an
Íoslainn agus leis an Iorua, is éard atá sa Rialachán seo forbairt ar
fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Chomhaontaithe a tugadh i
gcrích idir Comhairle an Aontais Eorpaigh agus Poblacht na hÍoslainne agus
Ríocht na hIorua maidir leis an mbaint atá ag Ríocht na hIorua le acquis[37] Schengen a
chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, rud a thagann faoin
réimse dá dtagraítear in Airteagal 1, pointe B de
Chinneadh 1999/437/CE ón gComhairle[38].
(22)     A fhad a bhaineann leis an
Eilvéis, is éard atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis
Schengen de réir bhrí an Chomhaontaithe a tugadh i gcrích idir an tAontas
Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir leis an mbaint
atá ag Cónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen[39] a chur chun feidhme, a
chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, rud a thagann faoin réimse dá dtagraítear in
Airteagal 1, pointe B de Chinneadh 1999/437/CE ón gComhairle,
arna léamh in éineacht le hAirteagal 3 de Chinneadh 2008/146/CE ón
gComhairle[40].
(23)     Maidir le Lichtinstéin, is
éard atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir
bhrí an Phrótacail arna síniú idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach,
Cónaidhm na hEilvéise agus Prionsacht Lichtinstéin maidir le haontachas
Phrionsacht Lichtinstéin leis an gComhaontú idir an tAontas Eorpach, an
Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na
hEilvéise le acquis Schengen[41]
a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, ar forálacha iad a
thagann faoin réimse dá dtagraítear i bpointe A d’Airteagal 1 de
Chinneadh 1999/437/CE ón gComhairle, arna léamh in éineacht le
hAirteagal 3 de Chinneadh 2011/350/CE ón gComhairle[42] maidir le tabhairt i
gcrích an Phrótacail sin.
(24)     Maidir leis an gCipir, is éard
atá sa Rialachán seo gníomh lena gcuirtear le acquis Schengen nó a
bhfuil baint eile aige le acquis Schengen de réir bhrí
Airteagal 3(2) d'Ionstraim Aontachais 2003.
(25)     Maidir leis an mBulgáir agus
leis an Rómáin, is éard atá sa Rialachán seo, gníomh lena gcuirtear le acquis
Schengen, nó a bhfuil baint aige leis de réir bhrí Airteagal 4(2) d'Ionstraim
Aontachais 2005.
(26)     Maidir leis an gCróit, is éard
atá sa Rialachán seo, gníomh lena gcuirtear le acquis Schengen, nó a
bhfuil baint eile aige leis de réir bhrí Airteagal 4 (2) d'Ionstraim Aontachais
2011.
TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:
Caibidil I – Forálacha ginearálta
Airteagal 1
Ábhar
agus raon feidhme
1.         Leis an Rialachán seo, leagtar síos
na coinníollacha agus na nósanna imeachta maidir le víosaí camchuairte.
2.         Beidh feidhm aige maidir le náisiúnaigh tríú tíortha nach
saoránaigh iad den Aontas de réir bhrí Airteagal 20(1), gan dochar do na
nithe seo a leanas:
(a)        an ceart saorghluaiseachta atá ag náisiúnaigh tríú tíortha
ar baill de theaghlaigh saoránaigh de chuid an Aontais iad;
(b)        na cearta coibhéiseacha atá ag náisiúnaigh tríú tíortha agus
ag baill a dteaghlaigh agus a bhfuil cearta saorghluaiseachta acu, faoi
chomhaontuithe idir an tAontas agus a Bhallstáit agus na tríú tíortha sin, atá
coibhéiseach le cearta shaoránaigh an Aontais agus baill a dteaghlaigh.
3.         Ní dhéanann an Rialachán seo difear d'fhorálacha dhlí an
Aontais ná an dlí náisiúnta is infheidhme maidir le náisiúnaigh tríú tíortha a
bhaineann le:
(a)        cead isteach le haghaidh tréimhsí fanachta is mó na trí mhí
i gcríoch aon Bhallstáit amháin agus an cead gluaiseacht go críoch Ballstát
eile a leanann é;
(b)        rochtain
ar an margadh saothair agus gníomhaíocht eacnamaíoch a dhéanamh.
Airteagal 2
Rialachán
(CE) Uimh. 767/2008 agus Rialachán (CE)
Uimh. xxx/201x [an Cód Víosaí (athmhúnlú)]
1.         Beidh feidhm ag Rialachán (CE) Uimh. 767/2008 maidir le víosaí camchuairte.
2.         Beidh feidhm ag
Rialachán (AE) Uimh. xxx/201x [an Cód Víosaí (athmhúnlú)] maidir le víosaí
camchuairte dá bhforáiltear in Airteagail 4 go dtí 10.
Airteagal 3
Sainmhínithe
Chun críocha an Rialacháin seo:
(1)
beidh feidhm ag na sainmhínithe dá bhforáiltear in
Airteagail 2(1), agus (11) go dtí (16) de Rialachán (AE) Uimh. xxx/201x [an Cód Víosaí (athmhúnlú)].
(2)
ciallaíonn 'víosa chamchuairte' údarú a eisíonn
Ballstát le haghaidh tréimhse fanachta bheartaithe i gcríoch dhá Bhallstát nó
níos mó ar feadh 90 lá laistigh d'aon tréimhse 180 lá, ar choinníoll
nach bhfuil sé beartaithe ag an iarratasóir fanacht níos mó ná 90 lá
laistigh d'aon tréimhse 180 lá i gcríoch aon Bhallstáit amháin.
Caibidil II– Coinníollacha agus nósanna
imeachta maidir le víosaí camchuairte a eisiúint
Airteagal 4
Na húdaráis a ghlacfaidh páirt sna nósanna imeachta a
bhaineann le hiarratais
1.         Beidh feidhm ag Airteagail 4(1), (3), (4) agus (5), Airteagal 6(1) agus
Airteagal 7(2) agus (3) de Rialachán (AE) Uimh. xxx/201x
[an Cód Víosaí (athmhúnlú)].
2.         Ní scrúdófar iarratais agus ní dhéanfar cinneadh maidir leo
ag teorainneacha seachtracha na mBallstát.
3.         Is é an Ballstát a
bhfuil sé beartaithe ag an iarratasóir a theorainn a thrasnú chun iontráil i
gcríoch na mBallstát a bheidh inniúil i dtaobh iarratas a scrúdú agus cinneadh
a dhéanamh maidir leis.
4.         Féadfar iarratais ó
náisiúnaigh tríú tíortha atá liostaithe in Iarscríbhinn II de Rialachán
(CE) Uimh. 539/2001 atá i láthair go
dleathach i gcríoch Ballstáit a chur isteach laistigh de chríoch an Bhallstáit
sin ar choinníoll go bhfuil 20 lá féilire ar a laghad ag consalacht an
Bhallstáit inniúil le haghaidh cinneadh a dhéanamh maidir leis an iarratas.
5.         Iarratais ó náisiúnaigh tríú tíortha, cibé náisiúntacht atá
acu, ag a bhfuil cead cónaithe bailí nó víosa fadfhanachta bhailí arna eisiúint
ag Ballstát, féadfar iad a chur isteach laistigh de chríoch an Bhallstáit sin
20 lá féilire ar a laghad roimh dhul in éag don chead cónaithe nó don
víosa fadfhanachta.
6.         I gcásanna dá
dtagraítear i mír 4 agus i mír 5, is é an Ballstát a bhfuil sé beartaithe ag an
iarratasóir iontráil ann ar dtús tríd an víosa chamchuairte a úsáid a bheidh
inniúil i dtaobh iarratas ar víosa chamchuairte a scrúdú agus cinneadh a
dhéanamh maidir leis.
Airteagal 5
Iarratas
1.         Beidh feidhm ag Airteagal 8(1),
(2), (5), (6) agus (7), Airteagal 9, Airteagal 10(1), agus (3) go dtí (7),
Airteagal 11, pointí (b) agus (c), Airteagal 12,
Airteagal 13(1), pointí (a) go dtí (d), Airteagal 13(5), (6)
agus (7), Airteagal 14 agus Airteagal 15 de Rialachán (AE) Uimh. xxx/201x [an Cód Víosaí (athmhúnlú)].
2.         Beidh an fhoirm iarratais le haghaidh na víosa camchuairte
ar an dóigh atá leagtha amach in Iarscríbhinn I.
3.         Sa bhreis ar na critéir atá leagtha amach in
Airteagal 11, pointí (b) agus (c) de Rialachán (AE) Uimh. xxx/201x [an Cód Víosaí (athmhúnlú)],
taispeánfaidh iarratasóirí doiciméad taistil a aithníonn an Ballstát atá inniúil i dtaobh iarratas a scrúdú agus
cinneadh a dhéanamh maidir leis agus aon Bhallstát amháin eile ar a
laghad.
4.         Sa bhreis ar na catagóirí daoine atá liostaithe in
Airteagal 12(7) de Rialachán (AE) Uimh. xxx/201x [an Cód Víosaí
(athmhúnlú)], beidh náisiúnaigh tríú tíortha atá liostaithe in
Iarscríbhinn II de Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 díolmhaithe ón
gceanglas méarloirg a thabhairt. Sna cásanna sin, cuirfear an iontráil 'ní
infheidhme' isteach sa Chóras Faisnéise Víosaí i gcomhréir le hAirteagal 8(5)
de Rialachán (CE) Uimh. 767/2008.
5.         Sa bhreis ar na doiciméid tacaíochta atá liostaithe in
Airteagal 13(1) de Rialachán (AE) Uimh. xxx/201x
[an Cód Víosaí (athmhúnlú)], taispeánfaidh iarratasóirí:
(a)        cruthúnas iomchuí go bhfuil sé beartaithe acu fanacht i gcríoch dhá Bhallstát nó níos mó ar feadh níos mó ná
90 lá laistigh d'aon tréimhse 180 lá gan fanacht níos mó ná
90 lá laistigh d'aon tréimhse 180 lá i gcríoch ceann de na Ballstáit
sin;
(b)        cruthúnas go bhfuil árachas tinnis acu i leith na rioscaí
uile a chumhdaítear de ghnáth i gcás náisiúnaigh na mBallstát a bhfuiltear le
cuairt a thabhairt air.
6.         Léireofar go bhfuil cóir leordhóthanach agus staid
eacnamaíoch cobhsaí ag an iarratasóir le duillíní pá nó ráitis bhainc a
chumhdaíonn tréimhse 12 mhí roimh dháta an iarratais agus/nó doiciméid
tacaíochta lena léirítear go bhfaighidh na hiarratasóirí cóir airgeadais
leordhóthanach go dleathach le linn a dtréimhse fanachta nó go mbeidh an
tairbhe sin acu.
7.         Má theastaíonn cead oibre i mBallstát amháin nó níos mó
tráth a iarrfar víosa chamchuairte mar gheall ar chuspóir na cuairte, is leor
don iarratasóir a chruthú go bhfuil cead oibre aige sa Bhallstát atá inniúil i
dtaobh iarratas ar víosa chamchuairte a scrúdú agus cinneadh a dhéanamh maidir
leis. Ceadófar do shealbhóirí víosa camchuairte iarratas a chur isteach sa
Bhallstát ina bhfuil siad i láthair go dleathach ar an gcead oibre atá
ceangailte sa chéad Bhallstát eile a bhfuil siad le cuairt a thabhairt air.
8.         Féadfaidh consalachtaí tarscaoileadh a dhéanamh ar an gceanglas
aon doiciméad tacaíochta amháin nó níos mó a thaispeáint má oibríonn na
hiarratasóirí do chuideachta, eagraíocht nó institiúid iontaofa a bhfuil aithne
ag an gconsalacht uirthi, go háirithe ag leibhéal na bainistíochta, nó má
thugann ceann de na comhlachtaí sin cuireadh do na hiarratasóirí, go háirithe
mar thaighdeoir, mac léinn, ealaíontóir, gairmí cultúir, lucht spóirt nó ball
foirne ag a bhfuil saineolas, taithí agus sáreolas teicniúil aige agus má
chuirtear cruthúnas leordhóthanach isteach chuig an gconsalacht ina leith sin.
Lena chois sin, féadfar an ceanglas a tharscaoileadh do ghar‑bhaill
teaghlaigh, lena n‑áirítear an céile, daoine clainne faoi bhun 18 agus
tuismitheoirí linbh faoi bhun 18 i gcás ina bhfuil sé beartaithe acu taisteal
le chéile.
Airteagal 6
Iarratas
a scrúdú agus cinneadh a dhéanamh maidir leis
1.         Beidh feidhm ag Airteagal 16 agus
Airteagal 17, Airteagail 18(1), (4), (5), (9), (10) agus (11), Airteagal
19 agus Airteagal 20(4), an abairt dheireanach, de Rialachán (AE) Uimh. xxx/201x [an Cód Víosaí (athmhúnlú)].
2.         Sa bhreis ar na
seiceálacha dá bhforáiltear in Airteagal 17(1) de Rialachán (AE)
Uimh. xxx/201x [an Cód Víosaí (athmhúnlú)] chun a mheas an bhfuil an t‑iarratas
inghlactha, seiceálfaidh an chonsalacht inniúil an gcomhlíonann an doiciméad
taistil an ceanglas atá leagtha amach in Airteagal 5(3).
3.         Ina chuid den scrúdú ar iarratas ar víosa chamchuairte
beidh, go háirithe, an measúnú ar an gceist an bhfuil cóir mhaireachtála
airgeadais leordhóthanach ag na hiarratasóirí d'fhad iomlán na tréimhse
fanachta atá beartaithe, lena n‑áirítear cóiríocht, mura soláthróidh an
chuideachta, an eagraíocht nó an institiúid a thug an cuireadh nó a bheidh ina
óstach an cóir mhaireachtála sin.
4.         Déanfar an scrúdú ar iarratas ar víosa chamchuairte agus an
cinneadh maidir leis gan aird a thabhairt ar thréimhsí fanachta a údaraíodh
faoi víosa ghearrfhanachta nó faoi tharscaoileadh víosa gearrfhanachta, faoi
víosa fadfhanachta nó faoi chead cónaithe a eisíodh roimhe sin.
5.         Déanfar cinneadh maidir le hiarratais laistigh de 20 lá
féilire ó dháta cur isteach iarratais inghlactha. I gcásanna eisceachtúla,
féadfar fadú suas le 40 lá féilire a chur leis an tréimhse sin.
Airteagal 7
An
víosa chamchuairte a eisiúint
1.         Beidh feidhm ag Airteagal 21(6), Airteagal 24(1), (3) agus (4), Airteagal
25, Airteagal 26(1) agus (5), Airteagail 27 agus Airteagal 28, Airteagal 29(1),
pointe (a)(i) go dtí (iii), (v) agus (vi) agus pointe (b), agus Airteagal 29(3)
agus (4) de Rialachán (AE) Uimh. xxx/201x
[an Cód Víosaí (athmhúnlú)].
2.         Leis an víosa chamchuairte, ceadófar iliontrálacha i gcríoch
na mBallstát uile, gan dochar do mhír 5.
3.         Socrófar fad tréimhse fanachta údaraithe ar bhonn mionscrúdú
ar an iarratas. Ní mhairfidh tréimhse fanachta údaraithe níos mó ná bliain
amháin ach is féidir fadú suas le bliain eile a chur léi i gcomhréir le
hAirteagal 8.
4.         Freagróidh tréimhse bailíochta na víosa camchuairte d'fhad
na tréimhse fanachta údaraithe.
5.         Má bhíonn doiciméad taistil a aithníonn níos mó ná Ballstát
amháin ach nach n‑aithníonn na Ballstáit uile ag iarratasóirí, beidh an
víosa chamchuairte bailí do chríoch na mBallstát a aithníonn an doiciméad
taistil, ar choinníoll nach mó an tréimhse fanachta atá beartaithe ná
90 lá laistigh d'aon tréimhse 180 lá i gcríoch na mBallstát lena
mbaineann.
6.         Eiseofar an víosa chamchuairte san fhormáid aonfhoirmeach do
víosaí atá leagtha amach i Rialachán (CE) Uimh. 1683/95[43] ón gComhairle agus
ceannteideal air ar a bhfuil an litir 'T' lena sonraítear cineál na víosa.
7.         Sa bhreis ar na cúiseanna diúltaithe atá liostaithe in
Airteagal 29(1) de Rialachán (AE) Uimh. xxx/201x [an Cód Víosaí
(athmhúnlú)], diúltófar víosa a thabhairt mura gcuirfidh iarratasóirí na nithe
seo a leanas ar fáil:
(a)        cruthúnas iomchuí go bhfuil sé beartaithe acu fanacht i
gcríoch dhá Bhallstát nó níos mó ar feadh níos mó ná 90 lá laistigh d'aon
tréimhse 180 lá gan fanacht níos mó ná 90 lá laistigh d'aon tréimhse
180 lá i gcríoch ceann de na Ballstáit sin.
(b)        cruthúnas go bhfuil árachas tinnis acu i leith na rioscaí
uile a chumhdaítear de ghnáth i gcás náisiúnaigh na mBallstát a bhfuiltear le
cuairt a thabhairt orthu.
8.         Tabharfar fógra don
iarratasóir i dtaobh cinnidh lenar diúltaíodh iarratas agus na gcúiseanna ar a
bhfuil an diúltú bunaithe trí bhíthin na foirme caighdeánaí atá leagtha amach
in Iarscríbhinn II.
Airteagal 8
Víosa
a eisíodh a mhodhnú
1.         Beidh feidhm ag Airteagail 30(1), (3), (6) agus (7),
Airteagal 31(1) go dtí (5), (7) agus (8) de Rialachán
(AE) Uimh. xxx/201x [an Cód Víosaí (athmhúnlú)].
2.         Sa bhreis ar an deis a bheith ann fadú a chur leis an
tréimhse fanachta ar chúiseanna sonracha dá bhforáiltear in
Airteagal 30(1) de Rialachán (AE) Uimh. xxx/201x [an Cód Víosaí
(athmhúnlú)], féadfaidh sealbhóirí víosa camchuairte iarratas a chur isteach ar
shíneadh i gcríoch na mBallstát tráth nach luaithe ná 90 lá agus nach
déanaí ná 15 lá roimh dhul in éag don víosa chamchuairte.
3.         Beidh consalacht an chéad Bhallstáit eile a bhfuiltear le
cuairt a thabhairt air inniúil iarratas ar fhadú a scrúdú agus cinneadh a
dhéanamh maidir leis.
4.         Iarrfaidh iarratasóirí an fadú trí fhoirm iarratais líonta a
chur isteach mar atá leagtha amach in Iarscríbhinn I.
5.         Gearrfar táille EUR 30 do gach
iarratas ar fhadú.
6.         I dtaca le cead oibre, beidh feidhm ag Airteagal 5(7)
maidir le faduithe, más infheidhme.
7.         Déanfar cinntí laistigh de 15 lá féilire ón dáta a
cuireadh isteach iarratas ar fhadú.
8.         Agus iad ag cur iarratais isteach ar fhadú, cruthóidh
iarratasóirí go gcomhlíonann siad fós na coinníollacha iontrála agus eisiúna
víosa agus an ceanglas gan fanacht níos mó ná 90 lá laistigh d'aon
tréimhse 180 lá i gcríoch aon Bhallstáit amháin.
9.         Le linn an scrúdaithe ar iarratas ar, féadfaidh an t‑údarás
inniúil, i gcásanna a bhfuil údar iomchuí leo, iarraidh ar iarratasóirí dul
faoi agallamh agus doiciméid bhreise a iarraidh.
10.       Ní bheidh an fadú níos faide ná bliain, agus ní bheidh fad
foriomlán tréimhse fanachta údaraithe, mar atá, fad na tréimhse fanachta a
údaraíodh ar dtús móide an fadú a cuireadh leis, níos mó ná dhá bhliain.
11.       Tabharfar fógra don iarratasóir faoi chinneadh fadú a dhiúltú
agus faoi na cúiseanna leis trí bhíthin na foirme caighdeánaí atá leagtha amach
in Iarscríbhinn II.
12.       Beidh an ceart ag iarratasóirí ar diúltaíodh a n‑iarratas
achomharc a dhéanamh. Seolfar achomhairc i gcoinne an Bhallstáit a mbeidh na
cinntí críochnaitheacha glactha aige maidir leis an iarratas nó an fadú agus i
gcomhréir le dlí náisiúnta an Bhallstáit sin. Cuirfidh na Ballstáit faisnéis
mhionsonraithe ar fáil d’iarratasóirí maidir leis an nós imeachta a bheidh le
leanúint i gcás achomhairc, mar atá sonraithe in Iarscríbhinn II.
13.       Cuirfear cinneadh maidir le neamhniú nó cúlghairm víosa
camchuairte agus na cúiseanna leis in iúl don iarratasóir trí bhíthin na foirme
caighdeánaí atá leagtha amach in Iarscríbhinn II.
Caibidil III – Bainistiú riaracháin agus
eagrú
Airteagal 9
Bainistiú
riaracháin agus eagrú
1.         Beidh feidhm ag
Airteagal 35 go dtí Airteagal 43, Airteagail 45, Airteagal 52(1)(a),
(c) go (f) agus (h) agus Airteagal 52(2) de Rialachán
(AE) Uimh. xxx/201x [an Cód Víosaí (athmhúnlú)].
2.         Tiomsóidh na Ballstáit staitisticí bliantúla maidir le
víosaí camchuairte, i gcomhréir le hIarscríbhinn III. Cuirfear isteach na
staitisticí sin chuig an gCoimisiún faoin 1 Márta gach bliain don bhliain
féilire roimhe sin.
3.         San fhaisnéis maidir le teorainneacha ama le hiarratais a
scrúdú dá bhforáiltear in Airteagal 45(1)(e) de Rialachán (AE)
Uimh. xxx/201x [an Cód Víosaí (athmhúnlú)] atá le cur ar fáil don phobal i
gcoitinne, beidh na teorainneacha ama le víosaí camchuairte atá leagtha síos in
Airteagal 6(5) den Rialachán seo.
4.         I gcomhthéacs chomhar áitiúil Schengen, de réir bhrí
Airteagal 46 de Rialachán (AE) Uimh. xxx/201x [an Cód Víosaí
(athmhúnlú)], malartófar sonraí ráithiúla maidir le víosaí camchuairte a
iarradh, a eisíodh agus a diúltaíodh le cois faisnéise ar na cineálacha
iarratasóirí.
Caibidil IV – Forálacha críochnaitheacha
Airteagal 10
Treoracha
maidir leis an Rialachán seo a chur i bhfeidhm go praiticiúil
Glacfaidh an Coimisiún, trí bhíthin
gníomhartha cur chun feidhme, na treoracha oibríochtúla sin maidir le cur i
bhfeidhm praiticiúil fhorálacha an Rialacháin seo. Déanfar na gníomhartha cur
chun feidhme sin a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear
in Airteagal 11(2).
Airteagal 11
An nós imeachta coiste
1.         Tabharfaidh coiste a bhunófar le hAirteagal 51(1) de
Rialachán (AE) Uimh. xxx/201x [an Cód Víosaí (athmhúnlú)] (an Coiste
Víosaí) cúnamh don Choimisiún.
2.         I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag
Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.
Airteagal 12
Leasú
ar an gCoinbhinsiún chun Comhaontú Schengen a chur chun feidhme
Cuirfear an méid seo a leanas in ionad
Airteagal 20(2) den Choinbhinsiún chun Comhaontú Schengen a chur chun
feidhme:
'2. Ní dhéanfaidh mír 1 difear don cheart atá
ag gach Páirtí Conarthach tréimhse fanachta eachtrannaigh a shíneadh thar
90 lá ina chríoch i gcásanna eisceachtúla.'
Airteagal 13
Leasuithe
ar Rialachán (CE) Uimh. 562/2006
Leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 562/2006
mar a leanas:
(1) Leasaítear Airteagal 5 mar a leanas:
(a)        i mír 1, cuirtear an méid seo
a leanas in ionad phointe (b):
'(b) víosa bhailí a bheith acu, má tá sin
ceangailte de bhun Rialachán (CE) Uimh. 539/2001* ón gComhairle nó víosa
chamchuairte bhailí a bheith acu mar a shainmhínítear in Airteagal 3(2) de
Rialachán (AE) Uimh. xxx/201x an xxx **, nó cead cónaithe bailí nó víosa
fadfhanachta bhailí a bheith acu.
_________
*
Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 ón gComhairle an 15 Márta 2001 lena
liostaítear na tríú tíortha nach mór dá náisiúnaigh víosa a bheith acu ar
thrasnú teorainneacha seachtracha dóibh agus na tríú tíortha a bhfuil a
náisiúnaigh díolmhaithe ón gceanglas sin (IO L 81, 21.3.2001, lch. 1)
**
Rialachán (AE) Uimh. xxx/201x ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
an xx.xx.201x lena mbunaítear víosa chamchuairte agus lena leasaítear an
Coinbhinsiún chun Comhaontú Schengen a chur chun feidhme agus Rialachán (CE)
Uimh. 562/2006 agus Rialachán (CE) Uimh. 767/2008(IO L xxx).'
(b)        cuirtear
an méid seo a leanas in ionad mhír 1a:
'1a. Chun críocha mír 1 a chur chun feidhme,
measfar gurb é an dáta iontrála an chéad lá den tréimhse fanachta i gcríoch na
mBallstát agus measfar gurb é an lá imeachta an dáta deireanach den tréimhse
fanachta i gcríoch na mBallstát. Ní chuirfear tréimhsí fanachta a údaraíodh
faoi víosa chamchuairte, cead cónaithe nó víosa fadfhanachta san áireamh sa
ríomh ar fhad na tréimhse fanachta i gcríoch na mBallstát.’
(c)        cuirtear
isteach mír 3a seo a leanas:
'3 a.
Beidh feidhm ag míreanna 1 go dtí 3 mutatis mutandis maidir le
hiontrálacha a bhaineann le tréimhsí fanachta ar bhonn víosa camchuairte
bailí.'
(2) Leasaítear Airteagal 7(3) mar a leanas:
(a)        cuirtear an méid seo a leanas in ionad
phointe (aa):
'(aa)
má bhíonn víosa nó víosa chamchuairte dá dtagraítear in Airteagal 5(1)(b)
ag an náisiúnach tríú tír, déanfar fíorú aitheantais shealbhóir na víosa/víosa
camchuairte agus fíorú údaracht na víosa/víosa camchuairte trí dhul i muinín an
Chórais Faisnéise Víosaí mar chuid de na mionseiceálacha a dhéanfar tráth na
hiontrála i gcomhréir le hAirteagal 18 de Rialachán (CE)
Uimh. 767/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle***;
_________
***
Rialachán (CE) Uimh. 767/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an
9 Iúil 2008 maidir leis an gCóras Faisnéise Víosaí (VIS) agus sonraí
a mhalartú idir na Ballstáit i dtaca le víosaí gearrfhanachta (Rialachán VIS),
IO L 218, 13.8.2008, lch. 60). '
(b)        cuirtear
an méid seo a leanas in ionad an dara habairt dheireanach de phointe (ab):
'Os
a choinne sin, sna cásanna uile ina bhfuil amhras ann maidir le haitheantas
shealbhóir na víosa agus/nó na víosa camchuairte, rachfar i muinín an Chórais
Faisnéise Víosaí go córasach, le huimhir an ghreamáin víosa agus fíorú na
méarlorg.'
(c)        i
bpointe (c), cuirtear an méid seo a leanas in ionad phointe (i):
'(i) fíorú go bhfuil víosa bhailí ag an duine, má tá sin ceangailte de
bhun Rialachán (CE) Uimh. 539/2001, nó víosa chamchuairte bhailí aige, ach
amháin i gcás ina bhfuil cead cónaithe bailí nó víosa fadfhanachta bailí aige;
d'fhéadfadh go rachfaí i muinín an Chórais Faisnéise Víosaí i gcomhréir le
hAirteagal 18 de Rialachán (CE) Uimh. 767/2008 mar chuid den fhíorú
sin ;’
Airteagal 14
Leasú
ar Rialachán (CE) Uimh. 767/2008
Leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 767/2008
mar a leanas:
(1) Cuirtear an méid seo a leanas in ionad
Airteagal 1:
'Leis an Rialachán seo, sainítear cuspóir fheidhmiúlachtaí agus
freagrachtaí an Chórais Faisnéise Víosaí mar a bhunaítear le hAirteagal 1
de Chinneadh 2004/512/CE. Cuirtear ar bun leis an Rialachán seo na
coinníollacha agus na nósanna imeachta maidir le malartú sonraí idir na
Ballstáit i ndáil le hiarratais ar víosaí gearrfhanachta agus víosaí
camchuairte mar a shainmhínítear in Airteagal 3(2) de Rialachán (AE)
Uimh. xxx/201x an xxx* agus i ndáil le cinntí a bhaineann leis sin, lena n‑áirítear
cinntí an víosa a chealú, a aisghairm nó a fhadú, chun scrúdú na n‑iarratas
sin agus cinntí a bhaineann leo a éascú.
_________
*
Rialachán (AE) Uimh. xxx/201x ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
an xx.xx.201x lena mbunaítear víosa chamchuairte agus lena leasaítear an
Coinbhinsiún Comhaontú Schengen a chur chun feidhme agus Rialachán (CE)
Uimh. 562/2006 agus (CE) Uimh. 767/2008(IO L xxx).'
(2) Leasaítear Airteagal 4 mar a leanas:
(a)        cuirtear an pointe seo a leanas le
pointe 1:
'(e)
'víosa chamchuairte' mar a shainmhínítear in Airteagal 3(2) de Rialachán
(AE) Uimh. Uimh xxx/201x;'
(b)        cuirtear an méid seo a leanas in ionad
phointe 4 agus phointe 5:
'4.
'ciallaíonn 'foirm iarratais' an fhoirm iarratais aonfhoirmeach do víosaí in
Iarscríbhinn I de Rialachán (CE) Uimh. xxx/201x [an Cód Víosaí
(athmhúnlú)] nó in Iarscríbhinn I de Rialachán (AE) Uimh. xxx/201x;
5. ciallaíonn 'iarratasóir' aon duine atá faoi réir an cheanglais víosa
de bhun Rialachán (CE) Uimh. 539/2001**, a chuir isteach iarratas ar
víosa, nó aon duine a chuir isteach iarratas ar víosa chamchuairte de bhun
Rialachán (AE) Uimh. xxx/201x;
_________
**
Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 ón gComhairle an 15 Márta 2001 lena
liostaítear na tríú tíortha nach mór dá náisiúnaigh víosaí a bheith acu ar
thrasnú teorainneacha seachtracha dóibh agus na tríú tíortha a bhfuil a
náisiúnaigh díolmhaithe ón gceanglas sin (IO L 81, 21.3.2001, lch. 1).
(3) Cuirtear pointe (e) a leanas le
hAirteagal 14(2):
‘(a) iarratas ar fhadú agus leanúint de
chomhlíonadh na gcoinníollacha i gcás sealbhóra víosa camchuairte.'
Airteagal 15
Faireachán
agus meastóireacht
Faoin [trí bliana tar éis dháta chur i
bhfeidhm an Rialacháin seo], déanfaidh an Coimisiún meastóireacht ar chur i
bhfeidhm an Rialacháin seo.
Airteagal 16
Teacht
i bhfeidhm
1.         Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis
lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
2.         Beidh feidhm aige [sé mhí tar éis
theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo].
3.         Beidh feidhm ag Airteagal 12 ón
[cúig bliana tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo].
4.         [Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go
hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach sna Ballstáit i gcomhréir leis
na Conarthaí.]
Arna dhéanamh sa Bhruiséil,
Thar ceann Pharlaimint na hEorpa                                        Thar
ceann na Comhairle
An tUachtarán                                                                        an
tUachtarán
[1]               Is fiú a áireamh gur do '3 mhí laistigh de 6 mhí ó dháta
na chéad iontrála' a thagair forálacha ábhartha acquis Schengen go dtí
an 18 Deireadh Fómhair 2013. Rinneadh ath‑shainmhíniú ar an gciall
atá le 'gearrfhanacht' (i.e. raon ama acquis Schengen) i Rialachán (AE)
Uimh. 610/2013 (IO L, 182, 29.6.2013, lch 1) tá tagairt ann do '90 lá
laistigh d'aon thréimhse 180 lá.'
[2]               http://ec.europa.eu/dgs/home‑affairs/what‑we‑do/policies/borders‑and‑visas/schengen/index_en.htm.
[3]               Tá an leagan comhdhlúthaithe de ar fáil ag:
                http://eur‑lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CONSLEG:2006R0562:20100405:EN:PDF.
[4]               Tá an leagan comhdhlúthaithe de ar fáil ag:
                http://eur‑lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CONSLEG:2001R0539:20110111:EN:PDF.
[5]               Tá an leagan comhdhlúthaithe de ar fáil ag:
                http://eur‑lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CONSLEG:2009R0810:20120320:EN:PDF.
[6]               IO L 239, 22.9.2000, Lch 19.
[7]               Mura bhfuil a mhalairt sonraithe, tagraíonn 'Ballstáit'
do Bhallstáit den AE a chuireann an comhbheartas víosaí i bhfeidhm ina iomláine
(Ballstáit uile an AE, seachas an Bhulgáir, an Chipir, an Chróit, Éire, an
Ríocht Aontaithe agus an Rómáin) chomh maithe le baill chomhlachaithe Schengen
(an Eilbhéis, an Iorua, an Íoslainn agus Lichtinstéin).
[8]               Féach Airteagal 19 den Choinbhinsiún chun Comhaontú
Schengen a chur chun feidhme, tagairt i bhfonóta 6.
[9]               COM(2001) 388 final. IO C 270, 25.9.2001, lch. 244.
[10]             'Féadfaidh eachtrannaigh nach bhfuil faoi réir ceanglais
víosa gluaiseacht faoi shaoirse laistigh de chríocha na bPáirtithe Conarthacha
ar feadh uastréimhse 90 lá laistigh d'aon tréimhse 180 lá[…]. Ní dhéanfaidh Mír
1 difear don cheart atá ag gach Páirtí Conarthach tréimhse fanachta
eachtrannaigh ina chríoch a fhadú thar 90 lá i gcásanna eisceachtúla nó i
gcomhréir le comhaontú déthaobhach a tugadh i gcrích roimh theacht i bhfeidhm
don Choinbhinsiún seo.'
[11]             'Eiseofar víosa a bhfuil bailíocht chríochach theoranta
aige sna cásanna eisceachtúla seo a leanas: […] (b) i
gcás, ar chúiseanna a mheasann an chonsalacht a bhfuil údar leo, ina n‑eisítear
víosa nua do thréimhse fanachta le linn na tréimhse céanna 180 lá d'iarratasóir
a d'úsáid cheana, le linn na tréimhse 180 lá sin, víosa aonfhoirmeach nó víosa
a bhfuil bailíocht chríochach theoranta aici lenar féidir fanacht ar feadh 90
lá.'
[12]             SWD(2014) 68.
[13]             COM(2014) 164.
[14]             Lena chois sin, tá sé luaite
sa Mheasúnú Tionchair go bhfuil sé an‑deacair na tionchair eacnamaíochta
agus airgeadais sa réimse sin a mheas ar a laghad sonrú atá ann agus ó nach
bhfuil modheolaíocht dhaingean ann le haghaidh meastachán, rud a fhágann nár
cheart glacadh leis na huimhreacha atá sa mhír sin ach go héideimhin.
[15]             IO L 218, 13.8.2008, lch. 60
[16]             COM(2014) 164.
[17]             Dá bhrí sin, ní mór leasuithe ar an gCód Víosaí
athmhúnlaithe a chur san áireamh sa togra seo freisin.
[18]             Mar atá luaite thuas, féadfaidh
náisiúnaigh tríú tíortha, bíodh de cheanglas orthu víosa a bheith acu nó ná
bíodh, atá faoi réir an chórais ghearrfhanachta, fanacht suas le 90 lá in aon
tréimhse 180 lá i limistéar Schengen, agus tá tréimhse fanachta in aon
Bhallstát amháin san áireamh ansin freisin. Faoi réir na n‑iontrálacha
agus na n‑imeachtaí, is ionann sin agus a rá gurb é is uasfhad do
thréimhse fanachta dhleathach laistigh de thréimhse bliana amháin, 180 lá (2 x
90 lá). Ós rud é gurbh fhéidir víosaí camchuairte a eisiúint do thréimhse suas
le bliain amháin (360 lá) tá an tagairt don 'tréimhse 180 lá' riachtanach chun
a áirithiú nach bhfaighidh sealbhóirí víosaí camchuairte níos lú, maidir le fad
tréimhsí fanachta údaraithe in aon Bhallstát amháin, ná náisiúnaigh tríú
tíortha atá díolmhaithe ó víosa a bheith acu nó sealbhóirí víosa gearrfhanachta
iliontrálacha ag a bhfuil bailíocht dhá bhliain nó níos mó. Mura mbeadh tagairt
ann don 'tréimhse 180 lá', mar shampla, ní fhéadfadh sealbhóir víosa
camchuairte bailí bliana amháin fanacht ach 90 lá in aon Bhallstát amháin
laistigh de bhailíocht a víosa camchuairte cé go bhféadfadh saoránach Rúiseach
ag a bhfuil víosa ghearrfhanachta atá bailí ar feadh bliana amháin fanacht, i
bprionsabal, ar feadh 180 lá (nach dtagann tar éis a chéile) in aon Bhallstát
amháin laistigh de bhailíocht bliana amháin na víosa sin.
[19]             IO L, 157, 15.6.2002, lch. 1.
[20]             SCH/Com‑ex (98) 24 an 23.6.1998.
[21]             COM(2013) 95 final, 28.2.2013.
[22]             An togra le haghaidh Cinnidh ó Pharlaimint na hEorpa agus
ón gComhairle lena dtugtar isteach córas simplithe le haghaidh daoine a rialú
ag na teorainneacha seachtracha a bheidh bunaithe ar an gCróit agus an Chipir a
athint go haontaobhach go bhfuil doiciméid áirithe coibhéiseach lena víosaí
náisiúnta le haghaidh idirthuras trína gcríoch nó fanacht ina gcríoch ar feadh
tréimhse nach mó ná 90 lá ina aon tréimhse 180 lá agus lena n‑aisghairtear
Cinneadh Uimh. 895/2006/CE agus Cinneadh Uimh. 582/2008/CE ó
Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (COM(2013) 441 final, 21.6.2013), is
cinnte go nglacfar é i bhfad roimh ghlacadh an togra seo. Tar éis ghlacadh an
'Chinnidh Idirthurais' sin, tá Airteagal nua le cur isteach sa togra seo chun
an víosa chamchuairte a chomhtháthú in Airteagal 2 den Chinneadh atá le
bheith ann. Ós rud é go bhfuiltear ag súil go n‑aisghairfear Cinneadh
Uimh. 895/2006/CE agus Cinneadh Uimh. 582/2008/CE leis an gCinneadh
nua, níl foráil sa Togra seo maidir leis na Cinntí sin a leasú.
[23]             IO L, 176, 10.7.1999, lch. 36.
[24]             IO L, 53, 27.2.2008, lch. 52.
[25]             IO L 160, 18.6.2011, lch. 19
[26]             IO C , , lch.
[27]             IO C , , lch.
[28]             Coinbhinsiún chun Comhaontú Schengen a chur chun feidhme
an 14 Meitheamh 1985 idir Rialtais Stáit Aontas Eacnamaíoch Benelux,
Poblacht Chónaidhme na Gearmáine agus Poblacht na Fraince maidir le seiceálacha
ag a gcomhtheorainneacha a chealú de réir a chéile, IO L 239,
22.9.2000, lch. 19.
[29]             Rialachán (AE)
Uimh. xxx/201x ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an xxx lena
mbunaítear Cód an Aontais maidir le Víosaí (an Cód Víosaí) (athmhúnlú) (IO
L, x, xxx, lch. x).
[30]             Rialachán (CE) Uimh. 767/2008 ó Pharlaimint na hEorpa
agus ón gComhairle an 9 Iúil 2008 maidir leis an gCóras Faisnéise
Víosaí (VIS) agus sonraí a mhalartú idir Ballstáit i ndáil le víosaí
gearrfhanachta (Rialachán VIS) (IO L 218, 13.8.2008, lch. 60).
[31]             Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 ón
gComhairle an 15 Márta 2001 lena liostaítear na tríú tíortha a bhfuil ar
a náisiúnaigh víosaí a bheith leo ar thrasnú teorainneacha seachtracha dóibh
agus na tríú tíortha a bhfuil a náisiúnaigh díolmhaithe ón gceanglas sin (IO L
81, 21.3.2001, lch. 1)
[32]             Rialachán (CE) Uimh. 562/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus
ón gComhairle an 15 Márta 2006 lena mbunaítear Cód Comhphobail maidir leis
na rialacha lena rialaítear gluaiseacht daoine thar theorainneacha (Cód
Teorainneacha Schengen) (IO L 105, 13.4.2006, lch. 1).
[33]             Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa
agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus na
prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na
Ballstát ar fheidhmiú inniúlachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún (IO L 55,
28.2.2011, lch. 13).
[34]             Treoir 95/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
an 24 Deireadh Fómhair 1995 maidir le daoine aonair a chosaint i
ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht na
sonraí sin (IO L 281, 23.11.1995, lch. 31).
[35]             Cinneadh 2000/365/CE ón gComhairle an 29 Bealtaine 2000
maidir leis an iarraidh ó Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart
Éireann páirt a ghlacadh i roinnt forálacha de acquis Schengen (IO
L 131, 1.6.2000, lch. 43).
[36]             Cinneadh 2002/192/CE ón gComhairle an 28 Feabhra 2000
maidir leis an iarraidh ó Éirinn páirt a ghlacadh i roinnt forálacha de chuid acquis
Schengen (IO L 64, 7.3. 2002, lch. 20).
[37]             IO L 176, 10.7.1999, lch. 36.
[38]             Cinneadh 1999/437/CE ón gComhairle an
17 Bealtaine 1999 maidir le socruithe áirithe i dtaca le cur i
bhfeidhm an Chomhaontaithe arna thabhairt i gcrích ag Comhairle an Aontais
Eorpaigh agus Poblacht na hÍoslainne agus Ríocht na hIorua maidir le comhlachas
an dá Stát sin le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm
agus a fhorbairt. (IO L 176, 10.7.1999, lch. 31).
[39]             IO L 53, 27.2.2008, lch. 52.
[40]             Cinneadh 2008/146/AE ón gComhairle an 28 Eanáir 2008
maidir le tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe, thar ceann an Aontais Eorpaigh,
idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise
maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur
chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt (IO L 53, 27.2.2008,
lch. 1).
[41]             (IO L 160, 18.6.2011, lch. 21)
[42]             Cinneadh 2011/350/AE ón gComhairle an 7 Márta 2011 maidir
le tabhairt i gcrích, ar son an Aontais Eorpaigh, an Phrótacail idir an tAontas
Eorpach, an Comhphobal Eorpach, Cónaidhm na hEilvéise agus Prionsacht
Lichtinstéin maidir le haontachas Phrionsacht Lichtinstéin leis an gComhaontú
idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise
maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise i dtaca le cur chun feidhme, cur i
bhfeidhm agus forbairt acquis Schengen, a bhaineann le seiceálacha ag
teorainneacha inmheánacha a chealú agus gluaiseacht daoine (IO L 160,
18.6.2011, lch. 19).
[43]             Rialachán (CE) Uimh. 1683/95 ón gComhairle an 29 Bealtaine
1995 lena leagtar síos formáid chomhionann do víosaí (IO L 164, 14.7.1995, lch.
1).