				|

		52011PC0627

			Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le tacaíocht d’fhorbairt tuaithe ón gCiste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe (CETFT) /* COIM/2011/0627 leagan deireanach - 2011/0282 (COD) */

			   	MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN
1.           COMHTHÉACS AN TOGRA
Is i dtogra an Choimisiúin le haghaidh an
Chreata Airgeadais Ilbhliantúil (CAI) do 2014‑2020 (an togra le haghaidh an
CAI)[1] a leagtar síos an creat
buiséadach agus na príomhthreochtaí don Chomhbheartas Talmhaíochta (CBT). Ar a bhonn sin, tá an Coimisiún ag tíolacadh sraithe rialachán lena
leagfar síos an creat rialaitheach i gcomhair an CBT le linn na tréimhse 2014‑2020,
maille le measúnú tionchair ar chásanna malartacha a d'fhéadfadh a bheith i
gceist le héabhlóid an bheartais.
Tá na hathchóirithe atáthar á moladh faoi
láthair bunaithe ar an Teachtaireacht maidir leis an CBT as seo go 2020[2] ina raibh breac‑chuntas ar
roghanna ginearálta beartais chun dul i ngleic leis na dúshláin a bheidh le
sárú amach anseo ag lucht talmhaíochta agus ag limistéir thuaithe agus chun na
cuspóirí a leagadh síos don CBT a bhaint amach, mar atá 1) táirgeadh
inmharthana bia; 2) bainistíocht inbhuanaithe acmhainní
nádúrtha agus gníomhaíocht ar son na haeráide; agus 3) forbairt chothrom
críoch. Fuair na moltaí maidir le hathchóiriú atá sa Teachtaireacht tacaíocht
ghinearálta le linn na díospóireachta idirinstitiúidí[3] agus sa chomhairliúchán le
geallsealbhóirí a rinneadh faoi chuimsiú an mheasúnaithe tionchair.
Téama coitianta a tháinig chun cinn go minic
le linn an phróisis seo is ea an gá éifeachtúlacht acmhainní a chur chun cinn
d'fhonn fás cliste, inbhuanaithe agus uilechuimsitheach a bhaint amach i
gcomhair thalmhaíocht an AE agus i gcomhair limistéar tuaithe i gcomhréir leis
an straitéis Eoraip 2020, agus struchtúr an CBT á choinneáil roinnte ar dhá
cholún a úsáideann ionstraimí comhlántacha chun na cuspóirí céanna a bhaint
amach. Le Colún I cumhdaítear íocaíochtaí díreacha agus
bearta margaidh lena dtugtar tacaíocht bhunúsach bhliantúil d'ioncam
fheirmeoirí an AE agus tacaíocht i gcás ina dtarlóidh suaitheadh áirithe ar an
margadh. Le Colún II cumhdaítear forbairt tuaithe i gcás ina ndéanfaidh na
Ballstáit cláir ilbhliantúla a tharraingt suas agus a chómhaoiniú faoi
chomhchreat[4].

Trí athchóirithe leanúnacha mhéadaigh an CBT
treocht mhargaidh na talmhaíochta agus thug tacaíocht ioncaim do tháirgeoirí,
d'fheabhsaigh sé an chaoi ar comhtháthaíodh ceanglais chomhshaoil agus
threisigh tacaíocht d'fhorbairt tuaithe mar bheartas comhtháthaithe chun
limistéir thuaithe a fhorbairt ar fud an AE. De bharr an
phróisis athchóirithe sin, áfach, tháinig éilimh chun cinn go ndáilfí an
tacaíocht ar bhealach níos fearr i measc na mBallstát agus laistigh díobh, agus
gur fearr mar a spriocdhíreofaí bearta a bhfuil sé mar aidhm acu dul i ngleic
le dúshláin chomhshaoil agus dul i ngleic le luaineacht an mhargaidh ar
bhealach níos fearr.
San am a chuaigh thart, rinneadh athchóirithe
chun freagairt a thabhairt ar dhúshláin de thionscnamh inmheánach, barrachais
ollmhóra agus géarchéimeanna maidir le sabháilteacht bia mar shampla; agus rinne siad leas an AE laistigh dá theorainneacha agus go
hidirnáisiúnta mar aon. Sa lá atá inniu ann, áfach, is tosca seachtracha is
cúis le formhór na ndúshlán atá ag an tionscal talmhaíochta agus dá bhrí sin tá
beartas níos ginearálta de dhíth chun freagairt a thabhairt orthu.
Meastar go leanfaidh ioncam ó thalmhaíocht de
bheith faoi bhrú amach anseo ó tharla go mbeidh breis rioscaí ann
d'fheirmeoirí, go bhfuil an táirgiúlacht ag moilliú agus go mbeidh corrlaigh
níos lú de dheasca méaduithe ar phraghsanna ionchuir; dá
bhrí sin is gá tacaíocht ioncaim a choinneáil agus ionstraimí a threisiú chun
rioscaí a bhainistiú ar bhealach níos fearr agus freagairt níos fearr a
thabhairt i gcás géarchéimeanna. Tá sé sár‑riachtanach go mbeadh an talmhaíocht
láidir ar mhaithe le tionscal an bhia san AE agus le slándáil dhomhanda bia.
Ag an am céanna, táthar ag iarraidh ar
thionscal na talmhaíochta agus ar limistéir thuaithe breis iarrachta a dhéanamh
chun na spriocanna teanntásacha maidir leis an gcomhshaol agus le fuinneamh
agus an straitéis bhithéagsúlachta, ar cuid de clár oibre Eoraip 2020 iad, a
bhaint amach. Is gá tacú le feirmeoirí, arb iad na
príomhbhainisteoirí talún iad maille le foraoiseoirí, chun córais agus
cleachtais feirmeoireachta a ghlacadh agus a chothabháil a fhabhróidh go mór
cuspóirí a bhaineann leis an gcomhshaol agus leis an aeráid ó tharla nach
bhfuil aon léiriú i bpraghsanna margaidh ar leasanna den sórt sin don phobal. Tá
sé sár‑riachtanach freisin an tairbhe is optamaí a bhaint as an acmhainn atá i
limistéir éagsúla thuaithe agus sa dóigh sin cur le fás uilechuimsitheach agus
comhtháthú.
Dá bhrí sin, amach anseo ní bheidh an CBT ina
bheartas nach bhfreastalóidh ach ar chuid bheag, bíodh go bhfuil sé
sár-riachtanach, de gheilleagar an AE, ach beartas lena mbaineann tábhacht
straitéiseach i gcomhair slándála bia, an chomhshaoil agus cothroime idir
críocha a bheidh ann freisin. Is ansin atá an breisluach
don AE a thiocfaidh ó bheartas, ar comhbheartas i bhfírinne é, lena mbainfear
an úsáid is éifeachtúla as acmhainní teoranta an bhuiséid chun earnáil
talmhaíochta inmharthana a chothabháil ar fud an AE, agus a rachaidh i ngleic
le saincheisteanna tábhachtacha trasteorainn amhail athrú aeráide agus treisiú
dlúthpháirtíochta i measc na mBallstát, agus fairis sin, a cheadóidh
solúbthacht sa chur chun feidhme chun freastal ar riachtanais áitiúla.
Foráiltear sa chreat atá leagtha amach sa
togra le haghaidh an CAI gur cheart a struchtúr décholúnach a fhágáil ag an CBT
agus an buiséad le haghaidh gach colúin acu a choinneáil, i dtéarmaí ainmniúla,
ar a leibhéal le haghaidh 2013 agus gur cheart é a bheith dírithe ar thorthaí
de réir phríomhthosaíochtaí an AE. Ba cheart táirgeadh
inbhuanaithe a chur chun cinn le híocaíochtaí díreacha trí 30 % dá
gclúdach buiséadach a shannadh do bhearta sainordaitheacha a dhéanann leas na
haeráide agus an chomhshaoil. Ba cheart na leibhéil íocaíochta a chóineasú go
forchéimnitheach agus ba cheart uasteorannú forchéimnitheach a chur i bhfeidhm
ar íocaíochtaí le tairbhithe móra. Ba cheart forbairt tuaithe a áireamh i
gComhchreat Straitéiseach le cistí comhbhainistíochta eile de chuid an AE, an
cur chuige ina taobh a threisiú agus a dhíriú ar na torthaí agus coinníollachtaí
ex-ante feabhsaithe follasacha a chur i bhfeidhm. Ar deireadh thiar, ó
thaobh beart margaidh de ba cheart maoiniú an CBT a threisiú le dhá ionstraim
atá lasmuigh den CAI: 1) cúltaisce éigeandála chun gníomhú i ngéarchéimeanna; agus
2) raon feidhme Chiste na hEorpa um Choigeartú don Domhandú a shíneadh.
Ar a bhonn sin, tá príomheilimintí chreat
reachtach an CBT le linn na tréimhse 2014-2020 leagtha amach sna rialacháin seo
a leanas:
–
Togra le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na
hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear rialacha le haghaidh íocaíochtaí
díreacha le feirmeoirí faoi scéimeanna tacaíochta faoi choimsiú an
chomhbheartais talmhaíochta ('an Rialachán maidir le híocaíochtaí díreacha');
–
Togra le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na
hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear comheagraíocht na margaí i dtáirgí
talmhaíochta (an Rialachán maidir le CEM Aonair);
–
Togra le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na
hEorpa agus ón gComhairle maidir le tacaíocht d'fhorbairt tuaithe ón gCiste
Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe (CETFT) ('an Rialachán maidir le
forbairt tuaithe');
–
Togra le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na
hEorpa agus ón gComhairle maidir leis an gcomhbheartas talmhaíochta a mhaoiniú,
a bhainistiú agus faireachán a dhéanamh air ('an Rialachán cothrománach');
–
Togra le haghaidh Rialacháin ón gComhairle lena
gcinntear bearta maidir le cabhair agus aisíocaíochtaí áirithe a shocrú a
bhaineann le comheagraíocht na margaí i dtáirgí talmhaíochta;
–
Togra le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa
agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 73/2009 maidir le
cur i bhfeidhm íocaíochtaí díreacha le feirmeoirí i leith na bliana 2013;
–
Togra le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na
hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 1234/2007 maidir
le córas na scéime aoníocaíochta agus tacaíocht do shaothraithe fíniúnacha.
Forbairt é an Rialachán maidir le forbairt
tuaithe ar an togra arna thíolacadh ag an gCoimisiún an 6 Deireadh Fómhair
2011 ina leagtar amach comhrialacha le haghaidh gach ciste a oibríonn faoi
Chomhchreat Straitéiseach[5]. Tiocfaidh rialachán ina dhiaidh seo maidir leis an scéim le haghaidh
na ndaoine is díothaí. Cuirtear an cistiú don scéim sin faoi cheannteideal
éagsúil de chuid CAI anois.
Ina theanta sin, táthar ag ullmhú rialacha nua
maidir le foilsiú faisnéise i dtaobh tairbhithe ag cur san áireamh agóidí
Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh d'fhonn an bealach is iomchuí a aimsiú
chun réiteach a fháil idir ceart na dtairbhithe chun cosanta ar a sonraí pearsanta
agus prionsabal na trédhearcachta.
2.           TORTHAÍ AN CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA
PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS MEASÚNÚ TIONCHAIR
Ar bhonn na meastóireachta ar an gcreat
beartais atá ann faoi láthair agus ar bhonn anailíse ar dhúshláin agus
riachtanais a bheidh ann amach anseo, déantar measúnú agus comparáid idir
tionchar trí chás mhalartacha sa mheasúnú tionchair. Toradh
is ea é ar phróiseas fada a thosaigh in Aibreán 2010 agus a bhí faoi stiúir
grúpa idirsheirbhíse a thug anailís fhairsing chainníochtúil agus cháilíochtúil
le chéile, lena n‑áirítear bonnlíne a bhunú i bhfoirm réamh-mheastachán
meántéarmach le haghaidh margaí talmhaíochta agus ioncaim go dtí 2020 agus
tionchar na gcásanna éagsúla beartais a shamhaltú de réir eacnamaíocht na
hearnála.
Is iad seo a leanas na trí chás a léirítear sa
mheasúnú tionchair: 1) cás an choigeartaithe, ina leantar
leis an gcreat beartais atá ann faoi láthair ach ina dtéitear i ngleic leis na
lochtanna is tábhachtaí atá air, amhail dáileadh na n‑íocaíochtaí díreacha; 2)
cás an chomhtháthaithe, ina n‑athraítear an beartas go mór trí fheabhas a chur
ar spriocdhíriú agus ar ghlasú íocaíochtaí díreacha agus trí threisiú a
dhéanamh ar spriocdhíriú straitéiseach i gcomhair beartas forbartha tuaithe a
bheidh níos comhordaithe le beartais eile an AE, agus tríd an mbunús dlí a
shíneadh chomh maith chun scóip níos fairsinge a thabhairt do chomhar
táirgeoirí; agus 3) cás an athdhírithe, ina gcuirtear an beartas i dtreo nua sa
chaoi go mbeidh sé dírithe go heisiach ar an gcomhshaol agus go gcuirfear
deireadh le híocaíochtaí díreacha go forchéimnitheach, cás é ina dtoimhdítear
go bhféadfar an acmhainneacht táirgeachta a choinneáil gan tacaíocht a
thabhairt agus go bhféadfar freastal ar riachtanais shocheacnamaíocha limistéar
tuaithe le beartais eile.
I bhfianaise na géarchéime eacnamaíche agus an
bhrú ar an airgeadas poiblí, ar saincheisteanna iad ar ar thug an AE freagra
tríd an straitéis Eoraip 2020 agus an togra le haghaidh CAI, tugann gach aon de
na trí chás méid éagsúil tábhachta do gach ceann de na trí chuspóir beartais a
bheidh ag an CBT a bheidh ann amach anseo agus a bhfuil sé d'aidhm aige an
talmhaíocht a chur faoi bhonn níos iomaíche agus níos inbhuanaithe agus na
limistéir thuaithe a dhéanamh bríomhar. D'fhonn an beartas
a ailíniú níos fearr leis an straitéis Eoraip 2020, go háirithe ó thaobh
éifeachtúlachta acmhainní de, beidh sé níos riachtanaí fós amach anseo
táirgiúlacht na talmhaíochta a fheabhsú trí thaighde, aistriú eolais agus cur
chun cinn comhair agus nuálaíochta (lena n‑áirítear tríd an gComhpháirtíocht
Eorpach um Nuálaíocht maidir le táirgiúlacht agus inbhuanaitheacht na
talmhaíochta). Cé nach bhfuil beartas talmhaíochta an AE ag feidhmiú a
thuilleadh i dtimpeallacht ina bhfuil beartais a shaobhann trádáil, táthar ag tnúth
le breis brú ar an earnáil áirithe seo ó thuilleadh léirscaoilte, go háirithe
faoi chuimsiú Chlár Oibre Forbartha Doha nó an Chomhaontaithe Saorthrádála le
Mercosur.
Tarraingíodh na trí chás beartais suas ag cur
san áireamh na bpríomhroghanna a cuireadh in iúl le linn an chomhairliúcháin a
rinneadh mar chuid den mheasúnú tionchair. Iarradh ar
pháirtithe leasmhara aighneachtaí a chur isteach idir 23.11.2010 agus 25.1.2011
agus reáchtáladh coiste comhairleach an 12.1.2011. Seo thíos achoimre ar na
príomhphointí[6]:
–
Tá geallsealbhóirí d'aon tuairm go ginearálta gur
gá CBT láidir a bheith ann atá bunaithe ar struchtúr décholúnach chun dul i
ngleic le dúshláin na slándála bia, na bainistíochta oiriúnaí ar acmhainní
nádúrtha agus na forbartha críochaí.
–
Measann formhór na bhfreagróirí gur cheart ról a
bheith ag an CBT i gcobhsú margaí agus praghsanna.
–
Tá tuairimí éagsúla ag geallsealbhóirí i dtaobh na
nithe ar cóir tacaíocht a dhíriú orthu (go háirithe athdháileadh cabhrach dírí
agus uasteorannú íocaíochtaí).
–
Táthar d'aon tuairim gur féidir leis an dá cholún a
bheith tábhachtach chun gníomhaíocht ar son na haeráide a ghéarú agus chun
feidhmíocht i dtaobh an chomhshaoil a mhéadú ar mhaithe le sochaí an AE. Cé go gcreideann cuid mhaith feirmeoirí go bhfuiltear á dhéanamh
cheana féin, dar leis an bpobal i gcoitinne d'fhéadfaí úsáid ní b'éifeachtúla a
bhaint as íocaíochtaí faoi Cholún I.
–
Is mian leis na freagróirí go mbeadh gach cuid den
AE, limistéir mhídheisiúla san áireamh, páirteach i bhfás agus i bhforbairt
amach anseo.
–
D'aibhsigh go leor freagróirí comhtháthú an CBT le
beartais eile, amhail beartais comhshaoil, sláinte, trádála agus forbartha.
–
Amharctar ar nuálaíocht, forbairt gnóthas iomaíoch
agus soláthar earraí poiblí do shaoránaigh an AE mar bhealaí chun an CBT a
ailíniú leis an straitéis Eoraip 2020.
Seo thíos an chomparáid a rinneadh sa mheasúnú
tionchair idir na trí chás mhalartacha beartais:
Chuirfeadh cás an athdhírithe luas faoin
gcoigeartú struchtúrach in earnáil na talmhaíochta, tríd an táirgeadh a bhogadh
go dtí na limistéir ab éifeachtúla ó thaobh costais de agus go dtí na
hearnálacha ba mhó brabús. Cé go méadódh sé cistiú ar son
an chomhshaoil go mór, nochtfadh sé an earnáil do bhreis rioscaí de dheasca an
raoin feidhme theoranta a bheadh ag idirghabháil mhargaidh. Thairis sin, bheadh
costas mór sóisialta agus don chomhshaol ag baint leis ó tharla go gcaillfeadh
na limistéir ba lú iomaíochas cuid mhaith ioncaim agus go ndéanfaí cuid mhaith
díghrádú comhshaoil iontu, ós rud é go gcaillfeadh an beartas a éifeacht mar
luamhán a thagann ó íocaíochtaí díreacha a nascadh leis na ceanglais maidir le
tras-chomhlíonadh.
Ag ceann eile an speictrim, is le cás an
athdhírithe a bheadh an comhleanúnachas beartais ab fhearr ann maille le
feabhsuithe teoranta inbhraite maidir le hiomaíochas na talmhaíochta agus le
feidhmíocht i dtaobh an chomhshaoil araon. Tá amhras
tromchúiseach ann, áfach, go bhféadfadh an cás áirithe seo dul i ngleic ar
bhealach leordhóthanach leis na dúshláin mhóra a bheidh ann amach anseo maidir
leis an aeráid agus leis an gcomhshaol, ar dúshláin iad a mbeidh
inbhuanaitheacht fhadtéarmach na talmhaíochta i dtreis leo.
Cur chuige úrnua atá i gceist le cás an
chomhtháthaithe lena gcuirfí feabhas ar spriocdhíriú agus ar ghlasú íocaíochtaí
díreacha. Léiríonn an anailís gur féidir glasú a chur i
gcrích ar chostas réasúnta d'fheirmeoirí cé nach bhféadtar ualach riaracháin
éigin a sheachaint. Ar an dul céanna, is féidir spreagadh nua a thabhairt
d'fhorbairt tuaithe ar chuntar go mbainfidh na Ballstáit agus na réigiúin úsáid
éifeachtúil as na deiseanna nua agus nach ndéanfaidh an comhchreat
straitéiseach le cistí eile an AE an tsineirgíocht le Colún I a laghdú ná
láidreachtaí sainiúla na forbartha tuaithe a lagú. Má fhaightear an
chothromaíocht cheart, is é seo an cás is fearr a rachadh i ngleic le
hinbhuanaitheacht fhadtéarmach na talmhaíochta agus na limistéar tuaithe.
Ar a bhonn sin, baintear de thátal sa mheasúnú
tionchair gurb é an cás comhtháthaithe an cás is cothroime maidir le hailíniú
forchéimnitheach a dhéanamh idir an CBT agus cuspóirí straitéiseacha an AE agus
tá an chothromaíocht sin le fáil freisin i gcur chun feidhme na n‑eilimintí
éagsúla sna tograí reachtacha. Beidh sé sár-riachtanach
freisin creat meastóireachta a fhorbairt chun feidhmíocht an CBT a thomhas le
sraith choitinn táscairí a bheidh nasctha le cuspóirí beartais.
Leagadh béim nach beag ar an simpliúchán feadh
an phróisis agus ba cheart cur leis ar bhealaí éagsúla, mar shampla trí
chuíchóiriú a dhéanamh ar thras-chomhlíonadh agus ionstraimí margaidh, nó an
leagan amach atá ar scéim na bhfeirmeoirí beaga. Thairis
sin, ba cheart glasú na n‑íocaíochtaí díreacha a dhéanamh ar bhealach a
íoslaghdóidh an t‑ualach riaracháin, costais na rialuithe san áireamh.
3.           EILIMINTÍ DLÍTHIÚLA AN TOGRA
Tá sé beartaithe an struchtúr atá ag an CBT
faoi láthair a choinneáil, mar atá dhá cholún le bearta bliantúla
sainordaitheacha a chuirfear i bhfeidhm go ginearálta faoi chuimsiú
Cholún I maille le bearta deonacha atá oiriúnaithe do shainiúlachtaí tíortha
agus réigiún faoi chur chuige an chláraithe ilbhliantúil faoi chuimsiú
Cholún II. Leis an leagan amach nua atá ar íocaíochtaí díreacha, áfach,
táthar ag iarraidh breis leasa a bhaint as na sineirgíochtaí le Colún II,
agus ag an am céanna táthar ag cur an cholúin sin faoi Chomhchreat
Straitéiseach chun an comhordú idir é agus cistí comhbhainistíochta eile de
chuid an AE a fheabhsú.
Ar a bhonn sin, coinneofar an struchtúr atá
ann faoi láthair mar atá ceithre bunionstraimí dhlíthiúla, cé go méadófar raon
feidhme an rialacháin mhaoinithe chun forálacha coiteanna a thabhairt le chéile
faoi chuimsiú an rialacháin chothrománaigh, mar a thugtar air anois.
Comhlíonann na tograí prionsabal na
coimhdeachta. Comhbheartas i bhfírinne is ea an CBT: réimse
is ea é ina roinntear inniúlacht idir an AE agus na Ballstáit agus a
bhainistítear ar leibhéal an AE d'fhonn earnáil na talmhaíochta a choinneáil ar
bhonn inbhuanaithe agus ilghnéitheach ar fud an AE, agus chun dul i ngleic le
saincheisteanna móra trasteorainn amhail athrú aeráide agus treisiú na
dlúthpháirtíochta idir na Ballstáit. I bhfianaise thromchúis na ndúshlán a
bheidh ann amach anseo maidir le slándáil bia, an comhshaol agus cothroime idir
críocha, is beartas é an CBT fós lena mbaineann tábhacht straitéiseach chun a áirithiú
go dtabharfar an fhreagairt is éifeachtaí ar na dúshláin bheartais agus go
mbainfear an úsáid is éifeachtúla as acmhainní buiséadacha. Thairis sin, tá sé
beartaithe struchtúr na n‑ionstraimí a choinneáil mar atá sé faoi láthair, i.e.
in dhá cholún, agus níos mó saoirse ag na Ballstáit réitigh a chur in oiriúint
dá sainiúlachtaí áitiúla faoi Cholún II, ar colún é a chómhaoiníonn siad. Cuirfear
an Chomhpháirtíocht Eorpach um Nuálaíocht atá nua agus an tsraith straitéisí um
bainistiú rioscaí faoi chuimsiú Cholún II. Ag an am céanna ba cheart an
beartas a ailíniú níos fearr leis an straitéis Eoraip 2020 (lena n‑áirítear
comhchreat le cistí eile de chuid an AE) agus ba cheart roinnt feabhsuithe agus
eilimintí simpliúcháin a thabhairt isteach. Ar deireadh thiar, léiríonn an
anailís a rinneadh faoi chuimsiú an mheasúnaithe thionchair go follasach an
costas a bheadh ann i dtéarmaí iarmhairtí don gheilleagar, don chomhshaol agus
don tsochaí mura ndéanfar gníomhaíocht éigin.
Forbairt é an rialachán maidir le forbairt na
tuaithe ar an gcur chuige straitéiseach a tugadh isteach le linn na tréimhse
reatha, ar cur chuige é a d'imir tionchar dearfach toisc gur fhorbair Ballstáit
straitéisí agus cláir ar bhonn anailíse ar láidreachtaí, laigí, deiseanna agus
bagairtí chun idirghabháil a oiriúnú ar an gcaoi is fearr do shainiúlachtaí
náisiúnta agus réigiúnacha. Is é is aidhm don sásra
seachadta nua an cur chuige straitéiseach a threisiú – inter alia trí
chomhthosaíochtaí atá sainithe go follasach a leagan síos maidir le forbairt na
tuaithe ar leibhéal an AE (maille leis na sprioctháscairí coitinne gaolmhara)
chomh maith leis na coigeartuithe is gá a dhéanamh i bhfianaise na taithí a
fuarthas go dtí seo.
Tá an Chomhpháirtíocht Eorpach um Nuálaíocht
maidir le táirgiúlacht agus inbhuanaitheacht na talmhaíochta ar áireamh sa
rialachán freisin, ar comhpháirtíocht í a bhfuil sé d'aidhm dó éifeachtúlacht a
chur chun cinn ó thaobh acmhainní de, trí naisc a chothú idir an taighde agus
an cleachtas agus nuálaíochta a spreagadh go ginearálta. Gníomhaíonn
an comhpháirtíocht trí bhíthin grúpaí oibríochtúla a bhfuil freagracht orthu as
tionscadail nuálaíocha agus a bhfuil líonra de chúnamh acu.
Ar bhonn an togra a thíolaic an Coimisiún an 6
Deireadh Fómhair 2011 ina leagtar amach comhrialacha maidir le gach ciste a
oibríonn faoi Chomhchreat Straitéiseach, ba cheart go bhfeidhmeodh Colún II den
CBT ar mhodh comhordaithe agus comhlántach le Colún I, agus le cistí eile de
chuid an AE chomh maith (go háirithe Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa
(CFRE), Ciste Sóisialta na hEorpa (CSE), an Ciste Comhtháthaithe agus an Ciste
Eorpach Muirí agus Iascaigh (CEMI)). Tá
na cistí curtha faoi Chomhchreat Straitéiseach ar leibhéal an AE a thrasuífear
i gConarthaí Comhpháirtíochta ar an leibhéal náisiúnta, lena n‑áirítear
cuspóirí coiteanna agus comhrialacha i gcomhair a n‑oibrithe. A bhuí le comhrialacha a bhunú i gcomhair gach
ciste a oibríonn aoi Chomhchreat Straitéiseach, is éasca a bheidh sé do
thairbhithe agus d'údaráis náisiúnta araon tionscadail a bhainistiú agus
éascófar cur chun feidhme tionscadal comhtháthaithe freisin.
I bhfianaise an méid sin, tá sé mar aidhm
fhadtéarmach straitéiseach i gcónaí do bheartas fhorbairt na tuaithe cur le
hiomaíochtas earnáil na talmhaíochta, le bainistiú inbhuanaithe acmhainní
nádúrtha, gníomhaíocht ar son na haeráide agus le forbairt chothrom chríochach
limistéar tuaithe. I gcomhréir leis
an straitéis Eoraip 2020, tá léiriú níos mionsonraithe sna sé tosaíochaí uile‑AE
thíos ar na cuspóirí ginearálta sin maidir le tacaíocht le forbairt na tuaithe
feadh na tréimhse 2014-2020:
–
aistriú faisnéise agus nuálaíocht sa talmhaíocht,
foraoiseacht, agus i limistéir thuaithe a chothú
–
iomaíochas gach cineál talmhaíochta a fheabhsú agus
inmharthanacht feirmeacha a fheabhsú;
–
eagrúchán an tslabhra bia agus bainistíocht riosca
a chur chun cinn sa talmhaíocht;
–
na héiceachórais a bhraitheann ar an talmhaíocht
agus ar an bhforaoiseacht a athchóiriú, a chaomhnú agus a fheabhsú;
–
éifeachtúlacht acmhainní agus an t‑athrú go
geilleagar ísealcharbóin agus atá athléimneach ó thaobh aeráide de a chur chun
cinn in earnálacha na talmhaíochta agus an bhia agus in earnáil na
foraoiseachta;
–
cuimsiú sóisialta, laghdú bochtaineachta agus
forbairt eacnamaíoch i limistéir thuaithe a chur chun cinn
Ba cheart na tosaíochtaí sin a bheith mar
bhonn ag an gclárú, lena n‑áirítear sprioctháscairí a shainiú i ndáil le gach
ceann acu. Ar áireamh sa rialachán tá rialacha maidir le
cláir a ullmhú, a fhormheas agus a athbhreithniú, ar rialacha iad a leanann na
rialacha atá ann faoi láthair den chuid is mó. Thairis sin tá deis sa rialachán
fochláir a dhéanamh (e.g. feirmeoirí óga, feirmeoirí beaga, limistéir sléibhe,
slabhraí gearra soláthair) a thairbheoidh de leibhéal cabhrach níos airde.
Rinneadh liosta na mbeart ar leith a
chuíchóiriú agus rinneadh athbhreithniú ar bhearta ar leith. Dá bharr sin
tugadh roinnt coigeartuithe isteach chun dul i ngleic le saincheisteanna a
tháinig aníos le linn na tréimhse reatha maidir le raon feidhme, cur chun
feidhme agus glacadh. Toisc gur
féidir le formhór na mbeart freastal ar bhreis is cuspóir nó tosaíocht amháin,
ní mheastar gurb iomchuí a thuilleadh iad a ghrúpáil ina n‑aiseanna; ba cheart
go mbeadh cláir cothrom a bhuí leis an gclárú a dhéanamh ar bhonn tosaíochtaí. Tá beart sonrach cruthaithe i gcomhair
feirmeoireachta orgánaí, agus tá teorannú nua tugtha isteach maidir le srianta
nádúrtha sonracha. Tá feabhas curtha
ar fhoráil maidir le tacaíocht le comhbhearta comhshaoil.
Tá tréisiú suntasach déanta ar an mbeart
comhair atá ann faoi láthair agus síneadh é chun raon fairsing de chineálach
comhair a chumhdach (comhar eacnamaíoch, comhshaoil agus sóisialta) idir raon
fairsing tairbhithe ionchasacha. Cumhdaíonn sé
treoirthionscadal go sainráite anois chomh maith le comhar thar theorainneacha
réigiúnacha agus idirnáisiúnta. Beidh ról príomha ag Leadar agus lionraí i
gcónaí, go háirithe chun limistéir tuaithe a fhorbairt agus nuálaíocht a
scaipeadh. Beidh tacaíocht Leadar comhsheasmhach agus comhordaithe leis an
tacaíocht le forbairt áitiúil a thugann cistí comhbhainistíochta eile de chuid
an AE. A prize for local innovative co-operation projects will support
transnational initiatives in favour of innovation.
A bhuí le sraith straitéisí maidir le
bainistíocht riosca lena n‑airítear tacaíocht le cistí frithpháirteacha agus
uirlis nua maidir le cobhsaíocht ioncaim, tá deiseann nua ann déileáil leis an
luaineacht mhór i margaí talmhaíochta a chreidtear a leanfaidh ar aghaidh sa
mheántéarma.
A bhuí le deireadh a chur le córas na n‑áiseanna
atá ann faoi láthair, cuíchóireofar an clárú a dhéanann na Ballstáit.
Ar deireadh thiar, tá sé beartaithe forbairt a
dhéanamh ar an gComhchreat Monatóireachta agus Meastóireachta a tugadh isteach
le linn na tréimhse reatha. Déanfar é a shimpliú agus a
fheabhsú ar bhonn taithí a fuarthas go dtí seo. Beidh liosta coiteann táscairí
nasctha leis na tosaíochtaí beartais chun críche monatóireachta agus
meastóireachta.
4.           IMPLEACHT BHUISÉADACH
Foráiltear sa togra le haghaidh CAI gur cheart
leanúint de chuid shuntasach de bhuiséad an AE a thiomnú don talmhaíocht, ó
tharla go mbaineann tábhacht straitéiseach leis an gcomhbheartas talmhaíochta. Dá bhrí sin, agus de réir praghsanna reatha, tá sé beartaithe go
ndíreoidh an CBT ar a chroíghníomhaíochtaí le EUR 317.2 billiún leithdháilte ar
Cholún I agus EUR 101.2 billiún ar Cholún II feadh na tréimhse 2014‑2020.
Tá EUR 17.1 billiún de chistiú breise mar
chomhlánadh ar chistiú Cholún I agus Cholún II. Is éard atá i gceist leis
an gcistiú breise sin EUR 5.1 billiún i gcomhair taighde agus nuálaíochta, EUR
2.5 billiún i gcomhair sabháilteachta bia agus EUR 2.8 billiún i gcomhair
tacaíocht bia do na daoine is díothaí faoi cheannteidil eile de chuid an CAI,
chomh maith le EUR 3.9 billiún mar chúltaisce nua i gcomhair géarchéimeanna in
earnáil na talmhaíochta agus suas le EUR 2.8 billiún sa Chiste Eorpach um
Choigeartú don Domhandú lasmuigh den CAI. Dá bhrí sin is
ionann an buiséad iomlán agus EUR 435.6 billiún feadh na tréimhse 2014‑2020.
Maidir le dáileadh tacaíochta i measc na
mBallstát, tá sé beartaithe i gcás gach Ballstáit a fhaigheann íocaíochtaí
díreacha atá faoi bhun 90 % de mheán an AE, go laghdófar an bhearna sin
aon trian. Ríomhtar na huasmhéideanna náisiúnta sa
rialachán maidir le híocaíochtaí díreacha ar an mbonn sin.
Tá dáileadh tacaíochta ar fhorbairt tuaithe
bunaithe ar chritéir oibiachtúla atá nasctha leis na cuspóirí beartais agus an
dáileadh reatha á chur san áireamh. Amhail an cás faoi
láthair, ba cheart rátaí cómhaoinithe ní b'airde a bheith ann chun leasa na
réigiún lagfhorbartha, ar rátaí iad a bheidh feidhm acu maidir le bearta
áirithe eile amhail aistriú eolais, grúpaí táirgeoirí, comhar agus Leader.
Tabharfar roinnt solúbthachta isteach i gcás
aistrithe idir colúin (suas le 5 % d'íocaíochta díreacha): ó cholún I go colún II lena chur ar chumas na mBallstát a mbeartas
forbartha tuaithe a threisiú, agus ó cholún II go colún I i gcás na mBallstát
sin ina bhfuil leibhéal na n‑íocaíochtaí díreacha fós faoi bhun 90 % den
mheán don AE.
Tá mionsonraí an tionchair airgeadais a
thiocfaidh as na tograí le haghaidh athchóiriú an CBT leagtha amach sa ráiteas
airgeadais a ghabhann leis na tograí.
2011/0282 (COD)
Togra le haghaidh
RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS
ÓN gCOMHAIRLE
maidir le tacaíocht d’fhorbairt tuaithe ón
gCiste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe (CETFT)
TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS
COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,
Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an
Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 42 agus Airteagal 43 de,
Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach[7],
Tar éis an dréachtghníomh reachtach a chur
chuig na Parlaimintí náisiúnta,
Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch
agus Sóisialta na hEorpa[8],
Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún[9],
Tar éis dul i gcomhairle leis an Maoirseoir
Eorpach ar Chosaint Sonraí[10]
Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis
an ngnáthnós imeachta reachtach,
De bharr an méid seo a leanas:
(1)
Sa teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na
hEorpa, an Chomhairle, Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus Coiste
na Réigiún maidir le 'CBT as seo go dtí 2020: Na dúshláin
a bhaineann le bia, acmhainní nádúrtha agus críocha amach anseo a baint
amach"[11]
(anseo feasta 'Teachtaireacht CBT as seo go 2020') tá na dúshláin, cuspóirí
agus treoshuímh fhéideartha le haghaidh an chomhbheartais talmhaíochta (anseo
feasta 'CBT') i ndiaidh 2013 leagtha amach. I bhfianaise na díospóireachta i
dtaobh na Teachtaireachta sin, ba cheart CBT a athchóiriú le héifeacht ón 1
Eanáir 2014. Ba cheart gach ceann de phríomhionstraimí an CBT a chumhdach san
athchóiriú, lena n-áirítear Rialachán (CE) Uimh. 1698/2005 ón gComhairle
an 20 Meán Fómhair 2005 maidir le tacaíocht d'fhorbairt tuaithe ón gCiste
Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe (CETFT) [12]. I bhfianaise raon feidhme an
athchóirithe, is iomchuí Rialachán (CE) Uimh. 1698/2005 a aisghairm agus
téacs nua a chur ina ionad.
(2)
Ba cheart do bheartas forbartha tuaithe a bheith ag
gabháil le híocaíochtaí díreacha agus bearta margaidh an CBT agus iad a
chomhlánú agus dá bhrí sin rannchuidiú le cuspóirí an bheartais atá leagtha
síos sa Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh ( 'an Conradh' anseo feasta). Ina theannta sin, ba cheart na príomhchuspóirí beartais atá léirithe
sa Teachtaireacht ón gCoimisiún an 3 Márta 2010 'Eoraip 2020 Straitéis
maidir le fás cliste, inbhuanaithe agus uilechuimsitheach'[13] ('Straitéis 'Eoraip 2020'
anseo feasta) a bheith comhtháthaithe i mbeartas forbartha tuaithe agus ba
cheart an beartas sin a bheith ag luí leis na gcuspóirí ginearálta maidir leis an
mbeartas comhtháthaithe eacnamaíoch agus shóisialta atá leagtha amach sa
Chonradh.
(3)
Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an
Rialacháin seo, mar atá forbairt tuaithe, a ghnóthú go leordhóthanach i
bhfianaise na nasc idir é agus ionstraimí eile an CBT, méid na
n-éagothromaíochtaí idir na limistéir thuaithe éagsúla agus na srianta ar
acmhainní airgeadais na mBallstát in Aontas méadaithe, agus gur féidir dá bhrí
sin é a ghnóthú níos fearr ar leibhéal an Aontais thrí ráthaíocht ilbhliantúil
maoinithe ón Aontas agus trí dhíriú isteach ar a thosaíochtaí, féadfaidh an
tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta mar atá
leagtha amach in Airteagal 5(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais
Eorpaigh. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta mar
atá leagtha amach in Airteagal 5(4) den Chonradh sin, ní théann an
Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a bhaint amach.
(4)
Ba cheart an chumhacht a tharmligean chuig an
gCoimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290
den Chonradh ar mhaithe le heilimintí áirithe neamhriachtanacha den Rialachán
seo a fhorlíonadh nó a leasú. Tá sé an-tábhachtach go
ndéanfaidh an Coimisiún comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid réamhoibre,
lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe. Ba cheart don Choimisiún a
áirithiú, agus gníomhartha tarmligthe á n-ullmhú agus á dtarraingt suas aige,
go ndéanfar doiciméid ábhartha a tharchur go comhuaineach, go tráthúil agus go
hiomchuí chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle.
(5)
Chun forbairt inbhuanaithe ar limistéir thuaithe a
áirithiú, is gá díriú ar líon teoranta príomhthosaíochtaí a bhaineann le
haistriú eolais agus nuálaíocht sa talmhaíocht, san fhoraoiseacht agus i
limistéir thuaithe, iomaíochas gach cineál talmhaíochta agus inmharthanachta
feirme, eagrúchán biashlabhraí agus bainistíocht riosca sa talmhaíocht,
éiceachórais a bhraitheann ar an talmhaíocht agus ar an bhforaoiseacht a bhuanú
agus a fheabhsú, éifeachtúlacht acmhainní agus an t‑athrú go geilleagar ísealcharbóin
in earnálacha na talmhaíochta agus an bhia agus na foraoiseachta, agus cuimsiú
sóisialta, laghdú bochtaineachta agus forbairt eacnamaíoch na limistéar tuaithe
a chur chun cinn. Agus é sin á dhéanamh ní mór éagsúlacht
na gcásanna a imríonn tionchar ar limistéir thuaithe ag a bhfuil saintréithe
éagsúla nó ina bhfuil catagóirí éagsúla tairbhithe féideartha a chur san
áireamh agus na cuspóirí trasnaí maidir le nuálaíocht, comhshaol agus maolú ar
athrú aeráide agus oiriúnú don athrú sin a chur san áireamh. Ba cheart don
ghníomhaíocht mhaolaithe díriú ar astaíochtaí sa talmhaíocht agus san
fhoraoiseacht a theorannú i bpríomhghníomhaíochtaí amhail táirgeadh beostoic,
úsáid leasacháin agus ar linnte charbóin a chaomhnú agus ar cheapadh carbóin a
fheabhsú maidir le húsáid na talún, athrú ar úsáid na talún agus earnáil na
foraoiseachta. Tosaíocht an Aontais maidir le forbairt tuaithe a bhaineann le
haistriú eolais agus nuálaíocht sa talmhaíocht, san fhoraoiseacht agus i
limistéir thuaithe, ba cheart feidhm a bheith aici go cothrománach i dtaca le
tosaíochtaí eile an Aontais maidir le forbairt tuaithe.
(6)
Ba cheart tosaíochtaí an Aontais maidir le forbairt
tuaithe a shaothrú faoi chuimsiú na forbartha inbhuanaithe agus chuspóir an
Aontais maidir le cosaint agus fheabhsú an chomhshaoil á chur chun cinn mar atá
leagtha amach in Airteagail 11 agus 19 den Chonradh, ag cur san áireamh an
phrionsabail 'íoc mar a thruaillítear'. Ba cheart do na
Ballstáit faisnéis a sholáthar faoi na cuspóirí maidir le tacaíocht don athrú
aeráide i gcomhréir leis an sprioc 20 % ar a laghad de bhuiséad an Aontais
a chaitheamh chun na críche seo, ag úsáid modheolaíochta arna glacadh ag an
gCoimisiún.
(7)
Ba cheart do ghníomhaíochtaí an Chiste Eorpaigh
Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe ('CETFT' anseo feasta) agus na hoibríochtaí
lena gcuireann sé a bheith comhsheasmhach agus comhoiriúnach le tacaíocht ó
ionstraimí eile an CBT. Chun leithdháileadh barrmhaith agus úsáid éifeachtúil
acmhainní an Aontais a áirithiú ba cheart an chumhacht a tharmligean chuig an
gCoimisiún gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh i
ndáil le sainiú eisceachtaí ón riail nach féidir aon tacaíocht a dheonadh
d'oibríochtaí arna dtacú faoi chomheagraíochtaí margaidh.
(8)
Chun a áirithiú go dtosóidh cláir forbartha tuaithe
láithreach agus go gcuirfear chun feidhme go héifeachtúil iad, ba cheart
tacaíocht ón CETFT a bheith bunaithe ar chreatchoinníollacha riaracháin fónta a
bheith ann. Ba cheart do Bhallstáit measúnú a dhéanamh ar chomhlíonadh
coinníollachtaí ex ante áirithe. Ba cheart do gach
Ballstát clár forbartha tuaithe náisiúnta dá chríoch iomlán nó sraith de chláir
réigiúnacha a ullmhú. Ba cheart straitéis a shainaithint i ngach clár le
haghaidh spriocanna a bhaineann le tosaíochtaí an Aontais maidir le forbairt
tuaithe a bhaint amach agus rogha beart. Ba cheart tosaíochtaí an Aontais
maidir le forbairt tuaithe a chomhlíonadh sna cláir, agus iad a oiriúnú ag an
am céanna do chomhthéacsanna náisiúnta agus beartais eile an Aontais a
chomhlánú, go háirithe beartas an mhargaidh thalmhaíochta, an beartas
comhtháthaithe agus an comhbheartas iascaigh. Ba cheart do Bhallstáit a
roghnaíonn sraith de chláir réigiúnacha a bheith ábalta creat náisiúnta a
ullmhú chomh maith, gan leithdháileadh buiséid faoi leith, chun comhordú a
éascú i measc na réigiún chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin
fhorleitheadacha.
(9)
Ba cheart do na Ballstáit a bheith ábalta fochláir
théamacha a chuimsiú ina gcláir forbartha tuaithe chun aghaidh a thabhairt ar
riachtanais shainiúla sna limistéir lena gcuireann siad tábhacht faoi leith. Ba cheart d’fheirmeoirí óga, feirmeoirí beaga, feirmeacha beaga,
limistéir sléibhe agus cruthú slabhraí soláthair gairide i measc nithe eile a
bheith i gceist sna fochláir théamacha. Ba cheart fochláir théamacha a úsáid
freisin chun foráil a dhéanamh maidir leis an deis aghaidh a thabhairt ar na
hearnálacha talmhaíochta a bhfuil tionchar láidir acu ar fhorbairt limistéar
tuaithe a athstruchtúrú. Mar mhodh le hidirghabháil éifeachtúil fhochlár
téamach dá leithéid a mhéadú ba cheart go bhféadfadh Ballstáit soláthar a
dhéanamh i dtaobh rátaí tacaíochta níos airde maidir le hoibríochtaí áirithe
arna gcumhdach acu.
(10)
Ba cheart riachtanais an limistéir a chumhdaítear a
shainaithint sna cláir forbartha tuaithe agus ba cheart cur síos a dhéanamh
iontu ar straitéis chomhchuibhithe chun na riachtanais sin a bhaint amach i
bhfianaise thosaíochtaí an Aontais do bheartas forbartha tuaithe. Ba cheart don straitéis sin a bheith bunaithe ar bhunú spriocanna. Ba
cheart na naisc idir na riachtanais a shainaithneofar, na spriocanna a
shocrófar agus rogha na mbeart a roghnófar lena mbaint amach a bhunú. Ba cheart
an fhaisnéis uile a theastaíonn lena gcomhréireacht le ceanglais an Rialacháin
seo a mheasúnú a bheith sna cláir forbartha tuaithe chomh maith.
(11)
Bunófar spriocanna i gcláir forbartha tuaithe i
gcoinne comhshraith táscairí sprice le haghaidh gach Ballstáit. Chun an cleachtadh seo a éascú ba cheart na limistéir arna gcumhdach
sna táscairí seo a shainiú i gcomhréir le tosaíochtaí an Aontais maidir le
forbairt tuaithe. I bhfiainaise chur i bhfeidhm cothrománach thosaíocht an
Aontais maidir le forbairt tuaithe a bhaineann le haistriú eolais sa
talmhaíocht agus san fhoraoiseacht, measfar na hidirghabhálacha faoin tosaíocht
seo a bheith bunriachtanach i ndáil leis na táscairí sprice arna sainiú le
haghaidh thosaíochtaí eile an Aontais.
(12)
Is gá rialacha áirithe a bhunú le haghaidh cláir
forbartha tuaithe a chlárú agus a leasú. Ba cheart nós
imeachta níos éadroime a sholáthar le haghaidh leasuithe nach ndéanfadh difear
do straitéis na gclár nó ranníocaíochtaí airgeadais an Aontais faoi seach.
(13)
Chun deimhneacht dhlíthiúil agus soiléireacht a
áirithiú maidir leis an nós imeachta a leanfar i gcás leasuithe ar chláir, ba
cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le
hAirteagal 290 den Chonradh a tharmligean chuig an gCoimisiún maidir leis
na critéir a leagan síos ar an mbonn go mbreathnófar ar na hathruithe atá molta
ar na spriocanna cainníochtaithe mar a bheith an-tábhachtach, lena
n-imspreagtar ar an gcaoi sin an gá leis an gclár a mhodhnú trí ghníomh cur
chun feidhme a ghlacadh i gcomhréir le Airteagal 91 den Rialachán seo.
(14)
Teastaíonn leibhéal cuí oiliúna teicniúla agus
eacnamaíche mar aon le cumas méadaithe chun eolas agus faisnéis a rochtain agus
a mhalartú lena n-áirítear scaipeadh na gcleachtas is fearr táirgthe
talmhaíochta agus foraoiseachta de bharr theacht chun cinn agus
speisialtóireacht na talmhaíochta agus na foraoiseachta agus de bharr na
ndúshlán faoi leith atá os comhair micreafhiontar, fiontar beag agus meánmhéide
i limistéir thuaithe. Níor cheart do ghníomhaíochtaí
aistrithe eolais agus faisnéise a bheith i bhfoirm cúrsaí oiliúna traidisiúnta
amháin ach ba cheart iad a oiriúnú do riachtanais na ngníomhaithe tuaithe. Dá
bhrí sin ní amháin gur cheart ceardlanna, oiliúnú, gníomhaíochtaí taispeánta
agus gníomhartha faisnéise a chothú ach ba cheart scéimeanna malartaithe nó
cuairteanna feirme gearrthéarmacha a chothú chomh maith. Ba cheart don eolas
agus don fhaisnéis a fhaightear cur ar chumas feirmeoirí, sealbhóirí foraoise,
daoine atá bainteach le hearnáil an bhia agus fiontair bheaga agus mheánmhéide
a n-iomaíochas agus a n-éifeachtúlacht acmhainní a fheabhsú go háirithe, agus a
bhfeidhmíocht chomhshaoil a fheabhsú agus cur le hinbhuanaitheacht an
gheilleagair thuaithe ag an am céanna. Chun a áirithiú go mbeidh gníomhaíochtaí
aistrithe eolais agus faisnéise éifeachtach maidir leis na torthaí sin a
sheachadadh ba cheart a éileamh go mbeadh na hinniúlachtaí cuí ar fad ag
soláthraithe na seirbhísí aistrithe eolais.
(15)
Chun a áirithiú go bhfuil sé ar chumas na
n-eagraíochtaí a chuireann seirbhísí faisnéise ar fáil seirbhísí a sholáthar ar
chaighdeán agus de chineál atá i gcomhréir le cuspóirí an bheartais forbartha
tuaithe, lena áirithiú go spriocdhíreofar na cistí níos fearr agus lena
áirithiú i gcás scéimeanna malairte feirmeacha agus cuairteanna feirme go
ndéanfaí idirdhealú soiléir idir iad agus gníomhaíochtaí comhchosúla faoi
scéimeanna eile an Aontais, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh
i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh a tharmligean chuig an
gCoimisiún maidir le cáilíochtaí íosta na gcomhlachtaí atá ag soláthar an
aistrithe faisnéise, na costais incháilithe agus fad tréimhse agus inneachar
scéimeanna malairte feirmeacha agus cuairteanna feirme.
(16)
Cabhraíonn seirbhísí comhairleacha feirme le
feirmeoirí, le sealbhóirí foraoise agus le Fiontair Bheaga agus Mheánmhéide i
gceantair thuaithe le bainistíocht inbhuanaithe agus feidhmíocht fhoriomlán a
ngabháltais nó a ngnó a fheabhsú. Dá bhrí sin, ba cheart
spreagadh a thabhairt do bhunú seirbhísí den sórt sin agus ba cheart
feirmeoirí, sealbhóirí foraoise agus Fiontair Bheaga agus Mheánmhéide a
spreagadh chun leas a bhaint as an gcomhairle sin. Chun cur le caighdeán agus
éifeachtacht na comhairle a chuirtear ar fáil, ba cheart foráil a dhéanamh
maidir le cáilíochtaí íosta agus oiliúint rialta na gcomhairleoirí. Ba cheart
do sheirbhísí comhairleacha feirme, dá bhforáiltear i Rialachán ó Pharlaimint
na hEorpa agus ón gComhairle (AE) Uimh. HR/2012 an [...][14] cabhrú le feirmeoirí measúnú a
dhéanamh ar fheidhmíocht a ngabháltais talmhaíochta agus na feabhsúcháin
riachtanacha a aithint maidir leis na ceanglais bhainistíochta reachtúla, dálaí
maithe talmhaíochta agus comhshaoil, cleachtais talmhaíochta a bheadh
tairbheach don aeráid agus don chomhshaol atá leagtha amach i Rialachán ó
Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (AE) Uimh. DP/2012 an [...][15], ceanglais nó gníomhartha a
bhaineann le maolú maidir le hathrú aeráide agus oiriúnú chuige,
bithéagsúlacht, cosaint uisce, galar ainmhithe a fhógairt agus nuálaíocht ar a
laghad faoi mar atá leagtha síos in Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán (AE)
Uimh. HR/2012. Ba cheart don chomhairle caighdeáin sábháilteachta ceirde a
chuimsiú nuair is ábhartha. Féadfaidh an chomhairle saincheisteanna a bhaineann
le feidhmíocht eacnamaíoch, talmhaíochta agus comhshaoil an ghabháltais nó an
fhiontair a chuimsiú freisin. Ba cheart go gcabhródh seirbhísí bainistithe
feirme agus seirbhísí faoisimh feirme le feirmeoirí bainistiú a ngabháltais a
fheabhsú agus a éascú.
(17)
Chun a áirithiú go bhfuil sé ar chumas na
gcomhlachtaí agus na n-údarás a chuireann seirbhísí comhairleacha ar fáil
comhairle a sholáthar ar chaighdeán agus de chineál atá i gcomhréir le cuspóirí
an bheartais forbartha tuaithe, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a
ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh a tharmligean chuig an
gCoimisiún i leith sonrú breise cháilíochtaí íosta na n-údarás agus na gcomhlachtaí
a sholáthraíonn comhairle.
(18)
Cuireann scéimeanna cáilíochta an Aontais nó
scéimeanna náisiúnta le haghaidh táirgí talmhaíochta agus bia dearbhuithe ar
fáil do thomhaltóirí maidir le caighdeán agus tréithe an táirge nó maidir leis
an bpróiseas táirgthe a úsáideadh de thoradh na feirmeoirí a bheith
rannpháirteach i scéimeanna den sórt sin, cruthaíonn siad luach breise do na
táirgí atá i gceist agus cuireann siad leis na deiseanna atá ann dóibh sa
mhargadh. Dá bhrí sin ba cheart fheirmeoirí a spreagadh
chun páirt a ghlacadh sna scéimeanna sin. Ós rud é gurb ag an am a thosaíonn
siad ag glacadh páirte i scéimeanna den sórt sin agus sna blianta luatha a
bhíonn siad rannpháirteach iontu a fhorchuirtear costais agus oibleagáidí ar
fheirmeoirí de thoradh a rannpháirtíochta, agus nach n‑aisíocann an margadh go
hiomlán iad astu, ba cheart tacaíocht a bheith teoranta do dhaoine nua atá ag
glacadh páirte agus níor cheart go gcuimseodh an tacaíocht tréimhse níos faide
ná cúig bliana. Ós rud é go bhfuil saintréithe speisialta ag cadás mar tháirge
feirme, ba cheart scéimeanna cáilíochta don chadás a chumhdach freisin. Chun a
áirithiú go n-úsáidfear acmhainní buiséadacha an CETFT go héifeachtúil agus go
héifeachtach, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le
hAirteagal 290 den Chonradh a tharmligean chuig an gCoimisiún maidir le
scéimeanna cáilíochta an Aontais a d'fhéadfadh a bheith cuimsithe ag an mbeart
seo.
(19)
Chun feabhas a chur ar fheidhmíocht eacnamaíoch
agus chomhshaoil na ngabháltas talmhaíochta agus fiontar tuaithe, feabhas a
chur ar éifeachtúlacht na hearnála margaíochta agus próiseála táirgí
talmhaíochta, bonneagar a sholáthar atá riachtanach d’fhorbairt na
talmhaíochta, agus tacaíocht a thabhairt d’infheistíochtaí neamh-chúititheacha
atá riachtanach chun aidhmeanna comhshaoil a bhaint amach, ba cheart tacaíocht
a thabhairt d’infheistíochtaí fisiceacha a chuireann leis na haidhmeanna sin.
Cuimsíodh réimse idirghabhálacha éagsúla le bearta éagsúla le linn na tréimhse
cláraithe 2007-2013. Ar mhaithe le simpliú ach freisin le
ligean do thairbhithe tionscadail chomhtháite a dhearadh agus a chur i bhfeidhm
a mbeadh breisluach níos mó acu, ba cheart beart aonair a bheith ann a
chuimseodh gach cineál infheistíochta fisicí. Ba cheart do na Ballstáit tairseach
a shainiú le haghaidh gabháltas talmhaíochta atá incháilithe chun cabhair a
fháil le haghaidh infheistíochtaí a bhaineann le tacaíocht a thabhairt
d’inmharthanacht feirmeacha a bheadh bunaithe ar thorthaí anailíse ar
láidreachtaí, laigí, deiseanna agus bagairtí ('SWOT') mar mhodh chun cabhair a
spriocdhíriú níos fearr.
(20)
Déanann tubaistí nádúrtha níos mó damáiste
d’acmhainn táirgiúlachta earnáil na talmhaíochta ná mar a dhéanann siad
d’acmhainn earnálacha eile. Chun tacú le hinmharthanacht
agus le hiomaíochas feirmeacha nuair a tharlaíonn a leithéid de thubaistí ba
cheart tacaíocht a chur ar fáil le cabhrú le feirmeoirí an acmhainn
talmhaíochta a ndearnadh damáiste di a thabhairt ar ais. Ba cheart do
Bhallstáit a áirithiú chomh maith nach ndéanfar aon róchúiteamh i leith
damáistí mar thoradh ar an teaglaim atá ann de scéimeanna cúitimh an Aontais
(go háirithe an beart bainistithe riosca), scéimeanna náisiúnta agus scéimeanna
cúitimh príobháideacha. Chun a áirithiú go n-úsáidfear acmhainní buiséadacha an
CETFT go héifeachtach, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i
gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh a tharmligean chuig an gCoimisiún
maidir leis na costais a bheadh incháilithe faoin mbeart seo a shainiú.
(21)
Tá sé riachtanach ó thaobh fhorbairt agus
iomaíochas na gceantar tuaithe go gcruthófar agus go bhforbrófar gníomhaíocht
eacnamaíoch nua mar fheirmeacha nua, ghnólachtaí nua nó infheistíochtaí nua i
ngníomhaíochtaí neamhthalmhaíochta. Ba cheart go n-éascódh
beart forbartha feirme agus gnó iarrachtaí feirmeoirí óga iad féin a chur ar
bun ar dtús mar fheirmeoirí agus coigeartú struchtúrach a dhéanamh ar a
ngabháltais tar éis dóibh a bheith curtha ar bun, go n-éascódh sé iarrachtaí
feirmeoirí éagsúlú a dhéanamh agus dul le gníomhaíochtaí neamhthalmhaíochta
agus le bunú agus forbairt fiontar beag agus meánmhéide neamhthalmhaíochta i
limistéir thuaithe. Ba cheart spreagadh a thabhairt freisin d’fhorbairt
feirmeacha beaga a d’fhéadfadh a bheith inmharthana ó thaobh na heacnamaíochta
de. Chun a áirithiú go mbeidh gníomhaíochtaí eacnamaíocha nua a dtugtar
tacaíocht dóibh faoin mbeart seo inmharthana, ba cheart nárbh fholáir dóibh
plean gnó a sholáthar chun tacaíocht a fháil. Ba cheart nach dtabharfaí
tacaíocht do bhunú gnó ach amháin i rith thréimhse tosaigh an ghnó agus nach
ndéanfaí cúnamh oibriúcháin den tacaíocht sin. Dá bhrí sin, i gcás ina
roghnaíonn na Ballstáit cabhair a dheonú i dtráthchodanna ní ceart go mairfeadh
na tráthchodanna sin níos faide ná tréimhse cúig bliana. Ina theannta sin chun athstruchtúrú
earnáil na talmhaíochta a spreagadh, ba cheart tacaíocht i bhfoirm íocaíochtaí
bliantúla a sholáthar d'fheirmeoirí atá rannpháirteach sa scéim na bhfeirmeoirí
beaga arna bunú le Teideal V de Rialachán (AE) Uimh. DP/2012 agus a
thugann gealltanas a ngabháltas iomlán mar aon leis na teidlíochtaí íocaíochta
comhfhreagracha a aistriú go feirmeoir eile nach bhfuil rannpháirteach sa scéim
sin.
(22)
Is ar fhiontair bheaga agus mheánmhéide a sheasann
geilleagar tuaithe an Aontais. Ba cheart forbairt gnó feirme
agus neamhthalmhaíochta a bheith dírithe ar chur chun cinn fostaíochta agus ar
phoist ardchaighdeáin a bhunú i limistéir thuaithe, ar na poist atá ann cheana
féin a choinneáil, ar luaineachtaí séasúrachta i bhfostaíocht a laghdú, ar
earnálacha neamhthalmhaíochta taobh amuigh den talmhaíocht agus de phróiseáil
talmhaíochta agus bia a fhorbairt agus ag an am céanna comhtháthú gnó agus
naisc idir earnálacha áitiúla a chothú. Ba cheart tionscadail lena
gcomhtháthaítear talmhaíocht, turasóireacht tuaithe, trí thurasóireacht
inbhuanaithe agus freagrach a chur chun cinn i limistéir thuaithe, agus
oidhreacht nádúrtha agus chultúrtha ag an am céanna a spreagadh chomh maith le
hinfheistíochtaí i bhfuinneamh in-athnuaite.
(23)
Chun a áirithiú go mbainfear leas éifeachtach agus
éifeachtúil as acmhainní buiséadacha an CETFT agus chun cosaint ar chearta
tairbhithe a ráthú agus le hidirdhealú idir tairbhithe i mBallstáit éagsúla a
sheachaint, ba cheart an chumhacht a tharmligean chuig an gCoimisiún
gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh maidir
le leagan síos na gcoinníollacha faoina bhféadfar daoine dlítheanacha a mheas
mar fheirmeoirí óga, tréimhse chairde a leagan amach maidir le scileanna ceirde
a fhoghlaim, an méid ábhar is lú a nglacfar leis i bpleananna gnó agus na
critéir a bheidh le húsáid ag na Ballstáit ina sainmhínithe ar fheirmeacha
beaga agus na tairseacha uasta agus íosta le hincháilitheacht oibríochta a
chinneadh faoin tacaíocht d'fheirmeoirí óga nó forbairt feirmeacha beaga faoi
seach. .
(24)
Gnéithe riachtanacha d’aon iarracht acmhainn fáis
limistéar tuaithe a áirithiú agus a n-inbhuanaitheacht a chur chun cinn is ea
forbairt an bhonneagair áitiúil agus na seirbhísí áitiúla i limistéir thuaithe,
lena n‑áirítear fóillíocht agus cultúr, athnuachan sráidbhailte agus
gníomhaíochtaí atá dírithe ar athchóiriú agus ar fheabhsú na hoidhreachta
cultúrtha agus nádúrtha atá ag sráidbhailte agus tírdhreacha tuaithe. Dá bhrí sin ba cheart tacaíocht a dheonú d’oibríochtaí a bhfuil an
aidhm sin acu, lena n-áirítear rochtain ar Theicneolaíochtaí Faisnéise agus
Cumarsáide agus forbairt leathanbhanda tapa agus sárthapa. I gcomhréir leis na
cuspóirí sin, ba cheart spreagadh a thabhairt d’fhorbairt seirbhísí agus
bonneagair as a dtiocfaidh cuimsiú sóisialta agus a d’aisiompódh treochtaí
maidir le meath sóisialta agus eacnamaíoch agus bánú na limistéar tuaithe. Chun
a áirithiú go mbeidh gach tacaíocht chomh héifeachtach agus is féidir, ba
cheart oibríochtaí cuimsithe a chur chun feidhme i gcomhréir le pleananna
d'fhorbairt na mbardas agus a gcuid seirbhísí bunúsacha, i gcás ina bhfuil na
pleananna sin ann, arna leagan amach ag pobal tuaithe amháin nó níos mó. Chun
comhchuibheas a áirithiú le cuspóirí an Aontais maidir le hathrú aeráide, ba
cheart an chumhacht a tharmligean chuig an gCoimisiún gníomhartha a ghlacadh i
gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh i ndáil leis na cineálacha bonneagar
fuinnimh in-athnuaite a bheidh incháilithe do thacaíocht a shainiú.
(25)
Dlúthchuid den fhorbairt tuaithe is ea an
fhoraoiseacht agus i gcás tacaíochta d’úsáid talún atá inbhuanaithe agus
neamhdhíobhálach don aeráid, ba cheart go gcuimseodh an tacaíocht sin forbairt
limistéar foraoise agus bainistíocht inbhuanaithe foraoisí. Le linn na tréimhse cláraithe 2007-2013 chuimsigh bearta difriúla na
cineálacha éagsúla tacaíochta le haghaidh infheistíochtaí agus bainistíochta
foraoiseachta. Ar mhaithe le simpliú ach freisin ar mhaithe le ligean do
thairbhithe tionscadail chomhtháite a dhearadh agus a chur i bhfeidhm a mbeadh
breisluach méadaithe iontu, ba cheart beart aonair a bheith ann a chuimseodh
gach cineál infheistíochta agus bainistíochta foraoiseachta. Ba cheart go
gcuimseodh an beart seo feabhsú acmhainní foraoise agus cur leo trí fhoraoisiú
talún agus trí chórais agrafhoraoiseachta a chruthú ina mbeidh córais
fhairsinge talmhaíochta agus foraoiseachta, athchóiriú foraoisí a ndearnadh
damáiste dóibh de dheasca dóiteáin nó tubaistí nádúrtha eile agus bearta
coiscthe iomchuí, infheistíochtaí i dteicneolaíochtaí nua foraoiseachta agus i
bpróiseáil agus margú táirgí foraoise a bheidh dírithe ar fheabhsú fheidhmíocht
eacnamaíoch agus comhshaoil na sealbhóirí foraoise agus infheistíochtaí
neamhchúititheacha a fheabhsaíonn athléimneacht ó thaobh éiceaschórais agus
aeráide de agus luach comhshaoil na n-éiceachóras foraoise. Níor cheart do
thacaíocht an iomaíocht a shaobhadh agus ba cheart di a bheith neodrach ó
thaobh an mhargaidh de. Dá bhrí sin, ba cheart teorainneacha a chur i bhfeidhm
maidir le méid agus le stádas dlíthiúil na dtairbhithe. Ba cheart
gníomhaíochtaí coiscthe dóiteáin i limistéir atá aicmithe ag na Ballstáit a
bheith mar limistéir mheánriosca nó ardriosca ó thaobh dóiteáin de. Ba cheart
gach beart coisctheach a bheith ina cuid de phlean cosanta foraoisí poiblí. Más
rud é go dtarlaíonn tubaiste nádúrtha nuair atá athchóiriú á dhéanamh ar
acmhainneacht foraoise a ndearnadh damáiste di ba cheart d'eagraíocht
eolaíochta phoiblí aitheantas foirmiúil a thabhairt dó. Ba cheart an beart
foraoiseachta a ghlacadh i bhfianaise na ngealltanas a thug an tAontas agus na
Ballstáit ar an leibhéal idirnáisiúnta, agus a bheith bunaithe ar phleananna
foraoise náisiúnta nó fo-náisiúnta na mBallstát nó ar ionstraimí coibhéiseacha
ar cheart go gcuirfí san áireamh na gealltanais arna dtabhairt sna Comhdhálacha
Airí maidir le Cosaint Foraoisí san Eoraip. Ba cheart don bheart rannchuidiú le
cur chun feidhme Straitéis Foraoiseachta an Aontais[16]. Chun a áirithiú go mbeidh
foraoisiú talún talmhaíochta i gcomhréir le cuspóirí an bheartais comhshaoil ba
cheart an chumhacht a tharmligean chuig an gCoimisiún gníomhartha a ghlacadh i
gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh i leith an tsainithe ar íoscheanglais
áirithe maidir leis an gcomhshaol.
(26)
Chun a áirithiú go n-úsáidfear acmhainní
buiséadacha an CETFT go héifeachtúil agus go héifeachtach, ba cheart an
chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den
Chonradh a tharmligean chuig an gCoimisiún maidir le coinníollacha a leagan
síos faoina gcinnfidh Ballstáit gur tharla tubaiste nádúrtha nó foirgeacht le
lotnaidí nó galar agus go sannfaidh siad na gcineálacha beart coisctheach a
bheidh incháilithe chun tacaíocht a fháil ón CETFT.
(27)
Cabhraíonn grúpaí táirgeoirí le feirmeoirí aghaidh
a thabhairt le chéile ar na dúshláin a bhaineann le breis iomaíochta agus le
comhdhlúthú margaí iarmhartacha i ndáil le margú a gcuid táirgí lena n‑áirítear
i margaí áitiúla. Dá bhrí sin ba cheart spreagadh a
thabhairt do bhunú grúpaí táirgeoirí. Chun a áirithiú go n-úsáidfear acmhainní
teoranta airgeadais sa chaoi is fearr níor cheart go mbainfeadh aon dream leas
as tacaíocht ach amháin grúpaí táirgeoirí atá incháilithe mar fhiontair bheaga
agus mheánmhéide. Chun a áirithiú go mbeidh an grúpa táirgeoirí ina n-aonán
inmharthana, ba cheart plean gnó a chur isteach mar choinníoll go dtabharfadh
na Ballstáit aitheantas don ghrúpa táirgeoirí. Ionas nach mbeadh cúnamh
oibriúcháin á chur ar fáil agus chun ról dreasachta na tacaíochta a choimeád,
níor cheart go mairfeadh an tacaíocht ar feadh tréimhse níos faide ná cúig bliana
ar a mhéad.
(28)
Ba cheart ról tábhachtach a bheith i gcónaí ag
íocaíochtaí agra‑chomhshaoil‑aeráide maidir le tacú le forbairt inbhuanaithe
limistéar tuaithe agus freagairt d’éilimh na sochaí atá ag méadú i gcónaí
maidir le seirbhísí comhshaoil. Ba cheart d’íocaíochtaí
spreagadh breise a thabhairt d'fheirmeoirí agus do bhainisteoirí talún eile
freastal ar an tsochaí ina hiomláine trí chleachtais talmhaíochta a chur i
bhfeidhm, nó leanúint ar aghaidh á gcur i bhfeidhm, a chabhraíonn le maolú ar
an athrú aeráide agus oiriúnú don athrú sin agus atá comhoiriúnach le cosaint
agus le feabhsú an chomhshaoil, na tírdhreacha agus a gnéithe, acmhainní
nádúrtha, na hithreach agus na héagsúlachta géinití. Sa chomhthéacs seo, ba
cheart aird faoi leith a thabhairt ar chaomhnú acmhainní géiniteacha sa
talmhaíocht agus ar riachtanais bhreise na gcóras feirmeoireachta a bhfuil
luach ard acu ó thaobh an dúlra de. Ba cheart do na híocaíochtaí cuidiú le
costais bhreise agus ioncam tarscaoilte mar thoradh ar an ngealltanas a rinneadh
a chumhdach agus ba cheart nach gcumhdóidís ach gealltanais a théann níos faide
ná na caighdeáin agus na riachtanais shainordaitheacha a bhaineann leo, i
gcomhréir leis an bprionsabal 'íoc mar a thruaillítear'. Tarlaíonn sé i
gcásanna go leor nuair a bhíonn gealltanais ag grúpa feirmeoirí i gcomhar le
chéile go méadaíonn na sineirgí a bhíonn ann dá bharr sin an tairbhe don
chomhshaoil agus don aeráid. Mar sin féin, bíonn costais bhreise
idirbheartaíochta ann de thoradh gníomhaíochta comhpháirtí ar cheart cúiteamh
leordhóthanach a dhéanamh ina dtaobh. Chun a áirithiú go bhfuil sé ar chumas
feirmeoirí agus bainisteoirí talún eile na gealltanais atá déanta acu a chur
chun feidhme i gceart ba cheart do na Ballstáit féachaint chuige go dtabharfar
dóibh na scileanna agus an t-eolas atá riachtanach. Ba cheart do na Ballstáit
leanúint de leibhéal na n‑iarrachtaí arna ndéanamh sa tréimhse cláraithe
2007-2013 agus 25 % ar a laghad de ranníocaíocht iomlán ón CETFT i leith
gach cláir forbartha tuaithe a chaitheamh ar mhaolú ar athrú aeráide agus
oiriúnú don athrú sin agus ar bhainistíocht talún, trí íocaíochtaí
agra-chomhshaoil agus aeráide, íocaíochtaí feirmeoireachta orgánaí agus
íocaíochtaí i leith limistéir a bhfuil srianta nádúrtha ag bagairt orthu nó trí
bhearta sonracha eile maidir le srianta.
(29)
Chun a áirithiú go ndéanfar na gealltanais
agra-chomhshaoil‑aeráide a shainiú i gcomhréir le cuspóirí foriomlána
comhshaoil an Aontais, ba cheart an chumhacht gníomhartha a ghlacadh i
gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh a tharmligean chuig an gCoimisiún
i dtaca leis na coinníollacha a leagan síos a bheidh infheidhme maidir le
síneadh bliantúil gealltanas tar éis na tréimhse tosaigh, gealltanais chun
méadú a dhéanamh, nó bainistiú de chineál eile a dhéanamh, ar fheirmeoireachta
beostoic, srianta a chur le leasacháin, le táirgí cosanta plandaí nó le
hionchur eile, pórtha áitiúla a thógáil a bhfuil an baol ann go gcaillfear don
fheirmeoireacht iad nó acmhainní géiniteacha plandaí a chaomhnú agus
oibríochtaí incháilithe i ndáil le caomhnú acmhainní géiniteacha sa
talmhaíocht.
(30)
Ba cheart go spreagfadh íocaíochtaí maidir le
hathrú chuig an bhfeirmeoireacht orgánach nó leanúint ar aghaidh leis an
bhfeirmeoireacht orgánach feirmeoirí chun páirt a ghlacadh i scéimeanna den
sórt sin agus freagairt d'éileamh na sochaí atá ag méadú go mbainfí leas as
cleachtais feirme atá neamhdhíobhálach don chomhshaol agus go mbeadh caighdeáin
arda leasa ainmhithe ann. Chun an tsineirgíocht sna tairbhí bithéagsúlachta a
chuireann an beart ar fáil a mhéadú, ba cheart conarthaí comhchoiteanna nó
comhar idir feirmeoirí a spreagadh chun limistéir chóngaracha níos leithne a
chuimsiú. Ba cheart tacaíocht a thabhairt do bhearta
athraithe agus cothabhála chun a áirithiú nach bhfillfeadh líon mór feirmeoirí
ar an bhfeirmeoireacht traidisiúnta. Ba cheart do na híocaíochtaí cuidiú chun
costais bhreise a thabhaítear agus ioncam tarscaoilte de thoradh ar an
gealltanais a chumhdach agus ba cheart nach gcumhdóidís ach gealltanais a
théann níos faide ná na caighdeáin agus na ceanglais shainordaitheacha a
bhaineann leo.
(31)
Ba cheart leanúint de tacaíocht a dheonú
d'fheirmeoirí agus do shealbhóirí foraoise chun aghaidh a thabhairt ar na
míbhuntáistí sonracha sna limistéir lena mbaineann de thoradh chur i bhfeidhm
Threoir 2009/147/CE ó Pharlaimint na hЕorpa agus ón gComhairle an 30
Samhain 2009 maidir le caomhnú éan fiáin[17]
agus Threoir 92/43/CEE ón gComhairle an 21 Bealtaine 1992 maidir le
caomhnú gnáthóg nádúrtha agus fauna agus flora fiáine[18] chun tacú le bainistiú éifeachtach
láithreáin Natura 2000 agus ba cheart tacaíocht a chur ar fáil freisin
d'fheirmeoirí le cabhrú maidir le míbhuntáistí i limistéir abhantracha a
d'eascair ó chur i bhfeidhm Threoir 2000/60/CE ó Pharlaimint na hEorpa
agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2000 lenar bunaíodh creat do
ghníomhaíocht Chomhphobail i réimse an bheartais uisce[19]. Ba
cheart an tacaíocht a bheith nasctha le ceanglais shonracha a bhfuil tuairisc
orthu sa chlár forbartha tuaithe atá níos déine ná na caighdeáin agus na
ceanglais shainordaitheacha a bhaineann leo. Ina theannta sin, ba cheart do na
Ballstáit riachtanais shonracha limistéir Natura 2000 a chur san áireamh agus
éirim ghinearálta a gclár forbartha tuaithe á socrú.
(32)
I gcás íocaíochtaí d'fheirmeoirí i limistéir
sléibhe nó i réimsí eile a bhfuil constaicí nádúrtha nó constaicí sonracha eile
le sárú acu, ba cheart do na híocaíochtaí sin cuidiú le cothabháil na tuaithe
agus le cothabháil agus cur chun cinn modhanna feirmeoireachta inbhuanaithe,
trí spreagadh a thabhairt chun talamh talmhaíochta a úsáid go leanúnach. Chun a áirithiú go mbeidh íocaíochtaí tacaíochta den sórt sin
éifeachtúil ba cheart iad a thabhairt d'fheirmeoirí mar chúiteamh ar chostais
bhreise agus ioncam tarscaoilte a bhaineann le míbhuntáiste an limistéir lena
mbaineann.
(33)
Chun a áirithiú go n-úsáidfear cistí an Aontais go
héifeachtach agus go dtabharfar cóir chomhionann d'fheirmeoirí ar fud an
Aontais ba cheart limistéir sléibhe agus limistéir a bhfuil srianta nádúrtha nó
eile ar leith ag baint leo a shainiú i gcomhréir le critéir oibiachtúla. Ba cheart critéir bhithfhisiciúla a bheith i gceist i gcás na
limistéar sin a bhfuil srianta nádúrtha ag gabháil dóibh agus go mbeadh
fianaise dhaingean eolaíoch mar thaca faoi na critéir sin. Ba cheart socruithe
idirthréimhseacha eile a ghlacadh éascú a dhéanamh ar dheireadh a chur ar
bhealach céimneach le híocaíochtaí sna limistéir sin nach measfar a thuilleadh
gur limistéir iad a bhfuil srianta nádúrtha ag gabháil dóibh mar thoradh ar
chur i bhfeidhm na gcritéar seo.
(34)
Ba cheart leanúint de feirmeoirí a spreagadh
ardchaighdeáin a ghlacadh maidir le leas ainmhithe trí thacaíocht a sholáthar
d’fheirmeoirí a ghlacann caighdeáin maidir le feirmeoireacht ainmhithe a théann
níos faide ná mar is gá ná na caighdeáin shainordaitheacha a bhaineann leo. Chun a áirithiú go mbeidh gealltanais faoi leas ainmhithe i gcomhréir
le beartas foriomlán an Aontais sa réimse seo, ba cheart an chumhacht chun
gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh a
tharmligean chuig an gCoimisiún maidir le sainiú na réimsí inar ceart do na
gealltanais sin caighdeáin uasghrádaithe modhanna táirgthe a chur ar fáil.
(35)
Ba cheart leanúint de híocaíochtaí a dheonú do
shealbhóirí foraoise a sholáthraíonn seirbhísí caomhnaithe foraoise atá neamhdhíobhálach
don chomhshaol agus don aeráid nó trí ghealltanais a thabhairt maidir le
feabhsú bithéagsúlachta, caomhnú éiceachóras ard-luacha foraoise, a n‑acmhainneacht
maolaithe agus oiriúnaithe a fheabhsú, agus treisiú a dhéanamh ar luach
foraoisí i ndáil le creimeadh ithreach a chosc, acmhainní uisce a chothabháil
agus le guaiseacha nádúrtha a sheachaint. Sa chomhthéacs
seo, ba cheart aird faoi leith a thabhairt do chaomhnú agus do chur chun cinn
acmhainní géiniteacha foraoise. Déanfar íocaíocht i ndáil le gealltanais
comhshaoil foraoise a théann níos faide ná na caighdeáin shainordaitheacha
bhainteacha atá leagtha síos sa reachtaíocht náisiúnta. Chun a áirithiú go
n-úsáidfear acmhainní buiséadacha an CETFT go héifeachtúil agus go
héifeachtach, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le
hAirteagal 290 den Chonradh a tharmligean chuig an gCoimisiún maidir leis
na cineálacha oibríochtaí atá incháilithe ar thacaíocht faoin mbeart seo.
(36)
Le linn na tréimhse cláraithe 2007-2013 níor tugadh
tacaíocht ach d'aon chineál comhair amháin go sainráite faoin mbeartas
forbartha tuaithe: comhar maidir le forbairt táirgí,
teicneolaíochtaí agus próiseas nua san earnáil talmhaíochta agus bia agus san
earnáil foraoiseachta. Tá tacaíocht le haghaidh an chineáil comhair seo
riachtanach i gcónaí ach ba cheart í a chur in oiriúint chun freastal níos
fearr ar riachtanais an gheilleagair eolasbhunaithe. Ba cheart sa chomhthéacs
seo go bhféadfaí maoiniú a thabhairt do thionscadail le hoibreoir amháin faoin
mbeart seo, ar choinníoll go scaipfí na torthaí a gheofaí, agus go mbainfí
amach sa chaoi sin an cuspóir maidir le cleachtais, próisis nó táirgí nua a
scaipeadh. Ina theannta sin, tá sé soiléir anois má thacaítear le réimse níos
leithne cineálacha comhair agus le raon níos leithne tairbhithe, ó oibreoirí
beaga go oibreoirí níos mó, gur féidir cabhrú chun cuspóirí an bheartais
forbartha tuaithe a bhaint amach trí chabhrú le hoibreoirí i limistéir thuaithe
na míbhuntáistí eacnamaíocha, comhshaoil agus eile a thig as ilroinnt a shárú. Dá
bhrí sin, ba cheart an beart a leathnú. Ba cheart do thacaíocht d'oibreoirí
beaga chun próisis oibre i gcomhar le chéile a eagrú agus chun áiseanna agus
acmhainní a úsáid le chéile cabhrú leo a bheith inmharthana ó thaobh an gheilleagair
de in ainneoin iad a bheith ag obair ar scála beag. Ba cheart do thacaíocht do
mhodhanna cothrománacha agus ingearacha comhair i measc gníomhaithe sa slabhra
soláthair, chomh maith le gníomhaíochtaí a chur chun cinn i gcomhthéacsanna
áitiúla feidhmiú mar chatalaíoch chun slabhraí soláthair ghairide, margaí
áitiúla agus slabhraí bia áitiúla a fhorbairt a bheadh réasúnta ó thaobh an
gheilleagair de. Ba cheart do thacaíocht do chur chuige comhchoiteann maidir le
tionscadail agus cleachtais chomhshaoil cabhrú chun tairbhí comhshaoil agus
aeráide a sholáthar a bheadh níos comhsheasmhaí agus níos mó ná mar a
d’fhéadfadh oibreoirí aonair a chur ar fáil agus iad ag gníomhú beag beann ar
dhaoine eile (mar shampla, trí chleachtais a chur i bhfeidhm ar limistéir
neamhshaothraithe talún níos mó). Ba cheart tacaíocht a sholáthar i
bhfoirmeacha éagsúla sna réimsí difriúla sin. Tá braislí agus líonraí
an-tábhachtach maidir le comhroinnt saineolais agus maidir le saineolas,
seirbhísí agus táirgí a sholáthar atá speisialaithe agus nua. Uirlisí
tábhachtacha iad treoirthionscadail chun infheidhmeacht tráchtála na
dteicneolaíochtaí, na dteicnící agus na gcleachtas a thástáil i gcomhthéacsanna
éagsúla, agus iad a oiriúnú más gá. Gné ríthábhachtach iad grúpaí oibriúcháin
den Chomhpháirtíocht Eorpach um Nuáil ('CEN' anseo feasta) maidir le
táirgiúlacht agus inbhuanaitheacht talmhaíochta. Gléas thábhachtach eile iad
straitéisí forbartha áitiúla a fheidhmíonn lasmuigh de chreat forbartha áitiúil
LEADER – idir gníomhaithe poiblí agus príobháideacha ó limistéir thuaithe agus
uirbeacha araon. Murab ionann agus a bhíonn i gcur chuige LEADER, d'fhéadfadh a
leithéid de chomhpháirtíochtaí agus de straitéisí a bheith teoranta d’earnáil
amháin agus/nó d’aidhmeanna forbartha a bheadh réasúnta sonrach, lena
n-áirítear iad siúd atá luaite thuas. Ba cheart eagraíocht idir bhrainse a
bheith incháilithe chun tacaíocht a fháil faoin mbeart seo. Ba cheart an
tacaíocht a bheith teoranta do thréimhse seacht mbliana ach amháin i gcás
comhghníomhaíochta comhshaoil agus aeráide i gcásanna a bhfuil údar cuí leo.
(37)
Bíonn níos mó rioscaí eacnamaíochta agus comhshaoil
ag bagairt ar fheirmeoirí sa lá atá inniu ann de bharr athraithe aeráide agus
an mhéadaithe atá tagtha ar luaineacht praghsanna. Tá
bainistíocht éifeachtach rioscaí níos tábhachtaí d’fheirmeoirí anois sa
chomhthéacs sin. Ar an ábhar sin ba cheart beart bainistíochta riosca a chur ar
bun chun le cuidiú le feirmeoirí dul i ngleic leis na rioscaí is coitianta a
bhíonn ag bagairt orthu. Dá bhrí sin ba cheart don bheart seo tacú le
feirmeoirí chun na préimheanna a íocann siad chun árachas barraí, ainmhithe
agus plandaí a fháil a chuimsiú, agus go gcuimseodh sé freisin ceapadh cistí
frithpháirteacha agus an cúiteamh a íocann a leithéid de chistí d’fheirmeoirí
de bharr caillteanais a fhulaingíonn siad de bharr ráigeanna de ghalar
ainmhithe nó phlandaí chomh maith le teagmhais comhshaoil. Ba cheart uirlis
cobhsaithe ioncaim a chuimsiú freisin i bhfoirm ciste fhrithpháirtigh le tacú
le feirmeoirí nuair a bheadh titim mór le teacht ar a n-ioncam. Chun a áirithiú
go bhfuil cóireáil chomhionann le fáil ag feirmeoirí ar fud an Aontais, nach
saobhtar an iomaíocht, agus go dtugtar urraim d’oibleagáidí idirnáisiúnta an
Aontais, ba cheart coinníollacha sonracha a chur ar fáil maidir le tacaíocht a
dheonú faoi na bearta seo. Chun a áirithiú go n-úsáidfear acmhainní buiséadacha
an CETFT go héifeachtach, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i
gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh a tharmligean chuig an gCoimisiún
i dtaca leis an tréimhse íosta agus an tréimhse uasta d’iasachtaí tráchtála
chuig cistí frithpháirteacha a shainiú.
(38)
Tá sé cruthaithe thar roinnt blianta ag cur chuige
LEADER maidir le forbairt áitiúil gur cur chuige úsáideach é maidir le cur chun
cinn fhorbairt na limistéar tuaithe agus bíonn an toradh sin air toisc gur cur
chuige ó bhun aníos atá ann a chuireann san áireamh go hiomlán na riachtanais
il-earnála le haghaidh fhorbairt inginiúil na tuaithe. Dá
bhrí sin ba cheart leanúint de LEADER sa todhchaí agus é a bheith éigeantach é
a chur i bhfeidhm maidir le gach clár forbartha tuaithe.
(39)
Chun a áirithiú go gcuirfear straitéisí forbartha
áitiúla i bhfeidhm ar leibhéal críochach a ligeann dóibh torthaí a sholáthar a
chuireann go héifeachtach le tosaíochtaí an Aontais maidir le forbairt tuaithe
agus nuálaíocht, ba cheart an chumhacht a tharmligean don Choimisiún
gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh i ndáil
le critéir maidir le daonra a leagan síos don limistéar atá le clúdach ag gach
aon straitéis dá leithéid agus raon feidhme mionsonraithe na gcostas
ullmhúcháin agus beochana a mbeidh tacaíocht le tabhairt dóibh.
(40)
Ba cheart a chuimsiú sa tacaíocht a thugann an
CETFT d’fhorbairt áitiúil LEADER gach gné d’ullmhúchán agus de chur chun
feidhme straitéisí forbartha áitiúla agus feidhmiú grúpaí áitiúla gníomhaíochta
chomh maith le comhar i measc críoch agus grúpaí a bhíonn i mbun forbartha a
thagann ó bhun aníos agus a bhíonn faoi stiúir an phobail áitiúil. Ba cheart "trealamh tosaithe LEADER” a mhaoiniú chomh maith chun
comhpháirtithe i limistéir thuaithe nach bhfuil LEADER á chur i bhfeidhm go
fóill acu tástáil agus ullmhú a dhéanamh do dhearadh agus d’fheidhmiú
straitéise forbartha áitiúla. Chun a áirithiú go n-úsáidfear acmhainní
buiséadacha an CETFT go héifeachtúil agus go héifeachtach, ba cheart an
chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den
Chonradh a tharmligean chuig an gCoimisiún maidir le sainiú mionsonraithe a
dhéanamh ar na costais bheochana incháilithe a bheadh ag grúpaí áitiúla
gníomhaíochta.
(41)
Bíonn infheistíochtaí coiteann in go leor de na
bearta forbartha tuaithe faoin Rialachán seo agus d'fhéadfadh baint a bheith
acu le hoibríochtaí atá an-éagsúil. Chun a áirithiú go
mbeidh soiléireacht ann maidir le cur chun feidhme na n-oibríochtaí sin, ba
cheart rialacha comhchoiteanna áirithe a leagan síos i gcomhair gach
infheistíochta. Ba cheart a shainmhíniú sna comhrialacha seo na cineálacha
caiteachais ar féidir breathnú orthu mar chaiteachas infheistíochta agus a
áirithiú nach dtugtar tacaíocht ach do na hinfheistíochtaí a chruthaíonn luach
nua sa talmhaíocht agus do na hinfheistíochtaí sin amháin. Chun sainiúlachtaí a
bhaineann le cineálacha áirithe infheistíochtaí ar nós trealamh dara láimhe a
cheannach agus infheistíochtaí simplí athsholáthair agus a áirithiú ag an am
céanna go mbainfear leas éifeachtach as cistí an CETFT, ba cheart an chumhacht
gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh a
tharmligean chuig an gCoimisiún i dtaca leis na coinníollacha a leagan amach
faoina bhféadfar cineálacha áirithe infheistíochtaí a mheas mar chaiteachas
incháilithe. Chun éascú a dhéanamh ar réadú tionscadal infheistíochta ba cheart
do na Ballstáit a bheith in ann airleacain a íoc. Lena áirithiú go mbeidh
tionchar éifeachtach, cothrom agus inbhuanaithe ag cúnamh an CETFT, ba cheart
rialacha a leagan síos lena áirithiú go mbeidh infheistíochtaí a bhaineann le
hoibríochtaí buan agus nach n-úsáidtear tacaíocht an CETFT chun iomaíocht a shaobhadh.
(42)
I gcás beart áirithe faoin Rialachán seo a
bhaineann le limistéir ní mór do na tairbhithe gealltanais a thabhairt a
mhairfidh ar feadh cúig bliana ar a laghad. Le linn na
tréimhse sin d'fhéadfadh athruithe teacht ar staid an ghabháltais nó ar staid an
tairbhí. Ba cheart rialacha a leagan síos chun an nós imeachta sna cásanna sin
a chinneadh. Chun a áirithiú go gcuirfear bearta maidir le limistéar chun
feidhme go héifeachtúil agus chun leasa airgeadais an Aontais a urrú, ba cheart
an chumhacht a tharmligean chuig an gCoimisiún gníomhartha a ghlacadh i
gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh i ndáil leis na coinníollacha is
infheidhme a leagan amach i gcás aistriú gabháltais go páirteach, i ndáil le
cásanna eile a shainiú nach gceanglófar aisíoc na cabhrach iontu.
(43)
Tá foráil i mbearta áirithe faoin Rialachán seo go
mbeadh sé de choinníoll maidir le tacaíocht a dheonú go dtabharfadh na
tairbhithe gealltanais a bheadh níos leithne ná bonnlíne bhainteach atá
sainithe i dtéarmaí caighdeán nó ceanglas sainordaitheach.
I bhfianaise na n-athruithe a d’fhéadfadh teacht ar an reachtaíocht i rith
thréimhse na ngealltanas agus a dhéanfadh modhnú ar an mbonnlíne, ba cheart
foráil a dhéanamh maidir le hathbhreithniú na gconarthaí lena mbaineann chun a
áirithiú go dtabharfar urraim don choinníoll sin i gcónaí.
(44)
Chun a áirithiú go n-úsáidfear acmhainní airgeadais
le haghaidh fhorbairt na tuaithe ar an mbealach is fearr agus is féidir agus le
díriú ar bhearta faoi chláir forbartha tuaithe atá i gcomhréir le tosaíochtaí
an Aontais maidir le forbairt tuaithe ach le ráthú freisin go gcaithfear go
cothrom le hiarratasóirí, ba cheart do na Ballstáit critéir roghnúcháin a
leagan síos chun tionscadail a roghnú. Níor cheart go
gceadófaí aon eisceacht don riail seo ach amháin i gcás na mbeart sin ina
dtugtar tacaíocht chun íoc as soláthar seirbhísí agra-chomhshaoil nó leasa
ainmhithe. Nuair atá na critéir roghnúcháin á gcur i bhfeidhm ba cheart
prionsabal na comhréireachta a chur san áireamh lena mbaineann le deontais
bheaga.
(45)
Ba cheart don CETFT tacaíocht a thabhairt trí
bhearta cúnaimh theicniúil do ghníomhartha a bhaineann le cur chun feidhme clár
forbartha tuaithe, lena n-áirítear costais a bhaineann le cosaint na siombailí
agus na ngiorrúchán a bhaineann le scéimeanna cáilíochta de chuid an Aontais le
haghaidh rannpháirtíochta inar féidir tacaíocht a dheonú faoin Rialachán seo
agus costais na mBallstát maidir le teorannú limistéar a bhfuil srianta
nádúrtha ag bagairt orthu. Chun a áirithiú go n-úsáidfear
acmhainní buiséadacha an CETFT go héifeachtach, ba cheart an chumhacht chun
gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh a
tharmligean chuig an gCoimisiún maidir le gníomhaíochtaí rialaithe ar féidir a
mhaoiniú faoi chúnamh teicniúil.
(46)
Tá sé cruthaithe ag líonrú na líonraí, na
n-eagraíochtaí agus an lucht riaracháin náisiúnta a raibh baint acu le cur chun
feidhme céimeanna éagsúla den chlár, a eagraíodh i gcomhthéacs an ghréasáin
Eorpaigh um fhorbairt tuaithe, gur féidir leo ról an-tábhachtach a bheith acu ó
thaobh fheabhsú cáilíochta na gclár forbartha tuaithe trí rannpháirtíocht na
bpáirtithe leasmhara a mhéadú i rialachas na forbartha tuaithe chomh maith le
faisnéis a scaipeadh i measc an phobail níos leithne faoi na buntáistí a
bhaineann leis. Ba cheart an líonrú a mhaoiniú dá bhrí sin
ar leibhéal an Aontais mar chuid den chúnamh teicniúil.
(47)
Chun cabhrú chun aidhmeanna an CEN (Comhpháirtíocht
Eorpach um Nuáil a bhaint amach maidir le táirgiúlacht agus inbhuanaitheacht
talmhaíochta ba cheart gréasán CEN a chur ar bun chun líonrú a dhéanamh ar
ghrúpaí oibriúcháin, ar sheirbhísí comhairleacha agus ar thaighdeoirí a bhfuil
baint acu le cur chun feidhme gníomhaíochtaí a dhíríonn ar nuálaíocht sa
talmhaíocht. Ba cheart é a mhaoiniú ar leibhéal an Aontais
mar chuid den chúnamh teicniúil.
(48)
Le linn na tréimhse cláraithe 2007-2013 bhí gréasán
saineolaithe meastóireachta ag feidhmiú i gcomhthéacs an ghréasáin Eorpaigh um
fhorbairt tuaithe. Chun aird a thabhairt ar riachtanais
shonracha na meastóireachta, ba cheart gréasán meastóireachta Eorpach um
fhorbairt tuaithe a chur ar bun don tréimhse cláraithe 2014-2020 chun na
gníomhaithe go léir atá páirteach i ngníomhaíochtaí meastóireachta a thabhairt
le chéile chun malartú saineolais a éascú sa réimse sin. Ba cheart é a mhaoiniú
mar chuid den chúnamh teicniúil.
(49)
Ba cheart do Bhallstáit cuid de mhéid iomlán gach
cláir forbartha tuaithe a chur ar leataobh i gcomhair cúnaimh theicniúil le
maoiniú a thabhairt do bhunú agus d’fheidhmiú gréasáin náisiúnta tuaithe a
thabharfaidh le chéile eagraíochtaí agus lucht riaracháin a bhfuil baint acu le
forbairt tuaithe, lena n-áirítear an chomhpháirtíocht, a bhfuil sé d’aidhm aige
a rannpháirtíocht i gcur chun feidhme an chláir a mhéadú agus feabhas a chur ar
cháilíocht na gclár forbartha tuaithe. Ba cheart do
ghréasáin náisiúnta tuaithe plean gníomhaíochta a ullmhú agus a chur chun
feidhme.
(50)
Ba cheart don CETFT a thabhairt le fios go
n-aithníonn an tAontas gur féidir le cineálacha cur chuige um fhorbairt áitiúil
agus gné trasnáisiúnta iad féin a threisiú, go háirithe nuair a chuirtear
spiorad nuálach i bhfeidhm. Ba cheart don CETFT é seo a
dhéanamh trí dhuaiseanna a bhronnadh ar líon teoranta tionscadal atá ina
n-eiseamláirí ó thaobh na saintréithe sin de. Ba cheart go ndéanfadh na
duaiseanna comhlánú ar fhoinsí eile maoinithe atá ar fáil tríd an mbeartas
forbartha tuaithe trí aitheantas a thabhairt d’aon tionscadal oiriúnach
tosaigh, cibé acu ar tugadh maoiniú don tionscadal sin trí chlár forbartha
tuaithe nó nár tugadh.
(51)
Ba cheart do chláir forbartha tuaithe foráil a
dhéanamh do ghníomhaíochtaí nuálacha a chuireann earnáil talmhaíochta chun cinn
a bheadh éifeachtúil ó thaobh acmhainní de, a bheadh táirgiúil agus a mbeadh
astuithe ísle aici, le tacaíocht ón CEN um tháirgiúlacht agus inbhuanaitheacht
talmhaíochta. Ba cheart é bheith mar aidhm ag an CEN réitigh nuálacha a
thrasuíomh níos tapúla agus níos forleithne sa chleachtas. Ba cheart don CEN
breisluach a chruthú trí fheabhas a chur ar roghnú agus ar éifeachtacht
ionstraimí a bhaineann le nuálaíocht agus na sineirgíochtaí eatarthu a
fheabhsú. Ba cheart don CEN na bearnaí a líonadh trí thaighde agus
feirmeoireacht phraiticiúil a nascadh níos fearr le chéile.
(52)
Ba cheart do ghrúpaí oibriúcháin tionscadail
nuálaíocha maidir le táirgiúlacht agus inbhuanaitheacht na talmhaíochta a chur
i bhfeidhm i gcomhthéacs an CEN lena dtabharfaí le chéile feirmeoirí,
taighdeoirí, comhairleoirí, gnóthais agus gníomhaithe eile ar spéis leo
nuálaíocht san earnáil talmhaíochta. Chun a áirithiú go rachaidh tionscadail
den sórt sin chun tairbhe na hearnála ina hiomláine, ba cheart a dtorthaí a
scaipeadh.
(53)
Ba cheart foráil a dhéanamh maidir le cinneadh a
dhéanamh faoi mhéid iomlán de thacaíocht an Aontais maidir le forbairt tuaithe
faoin Rialachán seo don tréimhse ón 1 Eanáir 2014 go dtí an 31 Nollaig 2020,
maidir le miondealú bhliantúil air agus an méid is lú a bheadh le comhchruinniú
i réigiúin thearcfhorbartha i gcomhréir leis an gCreat Airgeadais Ilbhliantúil
don tréimhse ó 2014 go 2020 agus leis an gComhaontú Idirinstitiúideach maidir
le smacht buiséadach agus le feabhsú an nós imeachta bhuiséadaigh[20] don tréimhse chéanna. Ba cheart na leithreasaí a bheidh ar fáil a innéacsú ar bhonn ráta
comhréidh i gcomhair clárú.
(54)
Chun bainistiú chistí an CETFT a éascú, ba cheart
ráta ranníocaíochta amháin a shocrú don EAFRD maidir le cláir forbartha tuaithe
i ndáil le caiteachas poiblí sna Ballstáit. Chun aird a
thabhairt ar thábhacht nó ar nádúr ar leith na gcineálacha áirithe oibríochtaí,
ba cheart rátaí ranníocaíochta ar leith a shocrú maidir leo. Chun maolú a
dhéanamh ar na srianta ar leith atá ann de thoradh an leibhéil forbartha,
iargúltachta nó toisc iad a bheith ina n-oileáin ba cheart ráta cuí
ranníocaíochta an CETFT a shocrú i gcomhair na réigiún tearcfhorbartha agus na
réigiún is forimeallaí dá dtagraítear sa Chonradh agus i gcomhair na n-oileán
Aeigéach is lú.
(55)
Maidir leis na cistí a scaoiltear i mBallstáit de
thoradh chur i bhfeidhm uasteorann ar íocaíochtaí díreacha arna bhfáil ag
feirmeacha móra aonair faoin gcéad cholún den chomhbheartas talmhaíochta ba
cheart na cistí sin a chur in áirithe le haghaidh maoiniú a dhéanamh, i ngach
Ballstát ar thionscadail a bhaineann le nuálaíocht chun cabhrú le feirmeacha,
lena n‑áirítear feirmeacha móra, a n‑iomaíocht a mhéadú faoi chuimsiú chuspóirí
an CBT. Is iad na feirmeoirí, ar neamhaird le méid a bhfeirmeacha, na grúpaí
oibriúcháin CEN nó grúpaí áitiúla gníomhaíochta, na grúpaí comhpháirtithe atá
gafa le hearnáil na talmhaíochta ar ceart dóibh na tionscadail seo a
thionscnamh.
(56)
Ba cheart do na Ballstáit gach beart is gá a
ghlacadh agus forálacha leordhóthanacha a chur i bhfeidhm chun a áirithiú go
bhfuil a gcuid beart forbartha tuaithe infhíoraithe agus inrialaithe. Chun na críche sin ba cheart don Ghníomhaireacht Bainistíochta agus
don Údarás Íocaíochta measúnú ex-ante a chur ar fáil agus a ghabháil de láimh
chun measúnú a dhéanamh ar bhearta le linn chur chun feidhme an chláir. Ba
cheart bearta nach gcomhlíonann an coinníoll seo a choigeartú.
(57)
Ba cheart don Choimisiún agus do na Ballstáit gach
beart is gá a dhéanamh chun bainistíocht fhónta na gclár forbartha tuaithe a
áirithiú. Sa chomhthéacs seo, ba cheart don Choimisiún
rialuithe leordhóthanacha a ghabháil ar láimh agus ba cheart do na Ballstáit
bearta a ghlacadh chun feidhmiú fónta a gcórais bainistíochta a ráthú.
(58)
Ba cheart d’Údarás Bainistíochta amháin a bheith
freagrach as bainistiú agus cur chun feidhme gach cláir forbartha tuaithe. Ba cheart a chuid dualgas a shonrú sa Rialachán seo. Ba cheart don
Údarás Bainistíochta a bheith in ann cuid dá dhualgais a tharmligean agus
freagracht a choinneáil as éifeachtúlacht agus as ceartaiseacht na
bainistíochta. I gcás ina mbeadh fochlár téamach mar chuid de chlár forbartha
tuaithe ba cheart don Údarás Bainistíochta a bheith in ann comhlacht eile a ainmniú
chun an fochlár sin a bhainistiú agus a chur chun feidhme go hiomlán i ndáil
leis na leithdháiltí airgeadais a bheadh aitheanta dó sa chlár ach a áirithiú i
gcónaí go ndéanfar bainistíocht fhónta airgeadais ar na fochláir sin.
(59)
Ba cheart faireachán a dhéanamh ar gach clár
forbartha tuaithe chun súil a choinneáil go rialta ar chur chun feidhme an
chláir agus ar an dul chun cinn atá á dhéanamh i dtreo spriocanna bunaithe an
chláir. Maidir le héifeachtacht agus tionchar
gníomhaíochtaí faoin CETFT a thaispeáint agus a fheabhsú, tá sé ag brath
freisin ar mheastóireacht iomchuí le linn ullmhú agus chur chun feidhme agus
tabhairt chun críche cláir. Ba cheart dá bhrí sin don Choimisiún agus do na
Ballstáit le chéile córas faireacháin agus meastóireachta a chur ar bun chun
dul chun cinn an bheartais forbartha tuaithe a léiriú agus chun a thionchar
agus a éifeachtúlacht a mheasúnú.
(60)
Chun a áirithiú gur féidir faisnéis a chomhiomlánú
ar leibhéal an Aontais ba cheart foireann comhtháscairí a bheith mar chuid den
chóras. Ba cheart faisnéis thábhachtach maidir le cur chun
feidhme na gclár forbartha tuaithe a thaifeadadh agus a chothabháil go
leictreonach chun comhiomlánú sonraí a éascú. Ba cheart, dá bhrí sin, go
n-iarrfaí ar thairbhithe an oiread faisnéise sin is lú atá riachtanach a
sholáthar le haghaidh faireacháin agus meastóireachta.
(61)
Ba cheart an fhreagracht as faireacháin an chláir a
roinnt idir an tÚdarás Bainistíochta agus Coiste Faireacháin a chuirfear ar bun
chun na críche seo. Ba cheart é a bheith de chúram ar an
gCoiste Faireacháin faireachán a dhéanamh ar a éifeachtúla is a chuirfear an
clár chun feidhme. Chuige sin ba cheart a fhreagrachtaí a shonrú.
(62)
Ba cheart é a bheith i gceist le faireachán ar an
gclár go n-ullmhófaí tuarascáil bhliantúil ar an gcur chun feidhme, atá le cur
chuig an gCoimisiún.
(63)
Ba cheart meastóireacht a dhéanamh ar gach clár
forbartha tuaithe chun a cháilíocht a fheabhsú agus chun a bhfuil bainte amach
a léiriú.
(64)
Beidh feidhm ag Airteagail 107, 108 agus 109
den Chonradh maidir le tacaíocht a thabhairt do na bearta forbartha tuaithe
faoin Rialachán seo. Mar sin féin, ba cheart a shuíomh, i
bhfianaise sainiúlacht earnáil na talmhaíochta, gur cheart na bearta forbartha
tuaithe maidir le hoibríochtaí a thagann faoi raon feidhme Airteagal 42 den
Chonradh, a dhéantar faoin Rialachán seo agus i gcomhlíonadh an Rialacháin seo,
chomh maith leis na h‑íocaíochtaí arna ndéanamh ag na Ballstáit, lena
mbeartaítear maoiniú náisiúnta breise a sholáthar d'oibríochtaí forbartha
tuaithe a dtugtar tacaíocht ón Aontas ina leith, agus a thagann faoi raon
feidhme Airteagal 42 den Chonradh, ba cheart iad a eisiamh ó chur i bhfeidhm
Airteagail 107, 108 agus 109 den Chonradh.
(65)
Lena chois sin, chun comhchuibheas a áirithiú leis
na bearta forbartha tuaithe atá incháilithe chun tacaíocht a fháil ón Aontas
agus chun nósanna imeachta a shimpliú, i gcás íocaíochtaí a dhéanann na
Ballstáit, a bhfuil sé d’aidhm acu maoiniú breise a sholáthar le haghaidh
oibríochtaí náisiúnta forbartha tuaithe ar deonaíodh tacaíocht an Aontais dóibh
agus a thagann faoi réim feidhme Airteagal 42 den Chonradh, ba cheart iad
a údarú mar chuid de cheapadh clár faoi réir nós imeachta um fhógra a thabhairt
i gcomhréir le forálacha an Rialacháin seo. Chun a
áirithiú go ndéanfar faireachán cuí ar na híocaíochtaí sin, nuair a bheidh
measúnú á dhéanamh ag an gCoimisiún orthu ba cheart dó na critéir sin a leagadh
síos le haghaidh chur i bhfeidhm Airteagal 107 den Chonradh a chur i
bhfeidhm ar mhodh analaí. Chun a áirithiú nach gcuirfear maoiniú breise náisiúnta
nach bhfuil údaraithe ag an gCoimisiún chun feidhme, níor cheart don Bhallstát
lena mbaineann an maoiniú breise atá beartaithe le haghaidh forbartha tuaithe a
chur i bhfeidhm go dtí go mbeidh sé formheasta. Maidir le híocaíochtaí arna
ndéanamh ag Ballstáit lena mbeartaítear maoiniú náisiúnta breise a sholáthar
d'oibríochtaí forbartha tuaithe a ndeonaítear tacaíocht ón Aontas ina leith
agus atá lasmuigh de raon feidhme Airteagal 42 den Chonradh ba cheart iad a
chur i bhfios don Choimisiún de bhun Airteagal 108(3) den Chonradh, mura rud é
go dtagann siad faoi rialachán, arna ghlacadh de bhun Rialachán 944/98 ón
gComhairle[21],
agus ní fhéadfar iad a chur i bhfeidhm go dtí go ndéanann an Coimisiún an nós
imeachta seo a fhormheas.
(66)
Ba cheart córas leictreonach faisnéise a bhunú chun
sonraí a mhalartú ar bhealach a bheidh slán agus éifeachtúil.
(67)
Tá feidhm ag reachtaíocht an Aontais maidir le
daoine aonair a chosaint i dtaca le próiseáil sonraí pearsanta agus
saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, go háirithe Treoir 95/46/CE ó Pharlaimint
na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Deireadh Fómhair 1995 maidir le daoine
aonair a chosaint i dtaca le próiseáil sonraí pearsanta agus saorghluaiseacht
sonraí den sórt sin agus Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 ó Pharlaimint na hEorpa
agus ón gComhairle an 18 Nollaig 2000 maidir le daoine aonair a
chosaint i dtaca le próiseáil sonraí pearsanta arna ndéanamh ag institiúidí
agus comhlachtaí an Chomhphobail agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den
sórt sin.
(68)
Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir
le cur chun feidhme an Rialacháin seo i ndáil le tíolacadh clár forbartha
tuaithe, formheas na gclár agus modhnuithe orthu, na nósanna imeachta agus na
tráthchláir do na modhnuithe ar an gclár formheasta, lena n‑áirítear a dteacht i
bhfeidhm agus minicíocht an tíolactha, coinníollacha sonracha maidir le cur
chun feidhme beart forbartha tuaithe, struchtúr agus feidhmiú na ngréasán a
chuirtear ar bun leis an Rialachán seo, an córas faireacháin agus
meastóireachta a ghlacadh, na rialacha maidir le hoibriú an chórais faisnéise,
ba cheart cumhachtaí chur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE)
Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra
2011 lena leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta maidir le
meicníochtaí rialaithe do na Ballstáit maidir le feidhmiú chumhachtaí cur chun
feidhme an Choimisiúin[22].
(69)
Tá an scéim tacaíochta nua dá bhforáiltear sa
Rialachán seo á cur in áit na scéime tacaíochta a bunaíodh le Rialachán (CE)
Uimh. 1698/2005. Dá bhrí sin, ba cheart Rialachán
(CE) Uimh. 1698/2005 a aisghairm ón 1 Eanáir 2014.
(70)
Chun trasdul rianúil a éascú ón gcóras a bunaíodh
le Rialachán (CE) Uimh. 1698/2005 chuig an gcóras arna bhunú ag an
Rialachán seo ba cheart an chumhacht gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le
hAirteagal 290 den Chonradh a tharmligean chuig an gCoimisiún i dtaca le
forálacha idirthréimhseacha a bhunú,
TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:
CLÁR NA nÁBHAR
RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN
gCOMHAIRLE maidir le tacaíocht d’fhorbairt tuaithe ón gCiste Eorpach
Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe (CETFT)...................................................... 11
TEIDEAL I Cuspóirí agus Straitéis.............................................................................................. 33
Caibidil I Raon feidhme agus Sainmhínithe................................................................................... 33
Caibidil II Misean, cuspóirí agus
comhsheasmhacht...................................................................... 36
TEIDEAL II Clárú...................................................................................................................... 39
Caibidil I Ábhar an Chláraithe..................................................................................................... 39
Caibidil II Cláir forbartha tuaithe a ullmhú, a
fhormheas agus a mhodhnú....................................... 43
TEIDEAL III Tacaíocht d’fhorbairt tuaithe.................................................................................. 45
Caibidil I Bearta.......................................................................................................................... 45
Roinn 1 Bearta Aonair................................................................................................................ 45
Roinn 2 Comhar......................................................................................................................... 70
Caibidil II Forálacha comhchoiteanna do roinnt
beart................................................................... 72
Caibidil III Cúnamh teicniúil agus líonrú........................................................................................ 75
Caibidil IV Duais do chomhar áitiúil, nuálach i
limistéir thuaithe..................................................... 79
TEIDEAL IV CEN do tháirgiúlacht agus
inbhuanaitheacht talmhaíochta........................................ 82
TEIDEAL V Forálacha airgeadais............................................................................................... 84
TEIDEAL VI Bainistíocht, rialú agus poiblíocht............................................................................ 89
TEIDEAL VII Faireachán agus meastóireacht............................................................................. 92
Caibidil I Forálacha ginearálta..................................................................................................... 92
Roinn 1 Bunú agus Cuspóirí córais faireacháin
agus meastóireachta.............................................. 92
Roinn 2 Forálacha teicniúla.......................................................................................................... 92
Caibidil II Faireachán.................................................................................................................. 93
Caibidil III Meastóireacht............................................................................................................ 95
TEIDEAL VIII Forálacha Iomaíochta......................................................................................... 97
TEIDEAL IX Cumhachtaí an Choimisiúin, forálacha
coiteanna agus forálacha idirthréimhseacha agus críochnaitheacha    98
Caibidil I Cumhachtaí an Choimisiúin........................................................................................... 98
Caibidil II Forálacha comhchoiteanna.......................................................................................... 99
Caibidil III Forálacha idirthréimhseacha agus
forálacha críochnaitheacha....................................... 99
IARSCRÍBHINN I Méideanna agus rátaí tacaíochta................................................................. 101
IARSCRÍBHINN II Critéir bhithfhisiceacha maidir
le teorannú áiteanna a bhfuil srianta nádúrtha ag bagairt orthu            105
IARSCRÍBHINN III Liosta táscach beart agus
oibríochtaí a bhfuil ábharthacht faoi leith ag baint leo maidir le fochláir
théamacha dá dtagraítear in Airteagal 8...................................................................................... 107
IARSCRÍBHINN IV Coinníollachtaí ex ante le
haghaidh forbartha tuaithe.................................. 109
IARSCRÍBHINN V Liosta táscach beart atá ábhartha
maidir le tosaíocht amháin nó níos mó de chuid an Aontais maidir le forbairt
tuaithe........................................................................................................................... 114
TEIDEAL I
Cuspóirí agus Straitéis
Caibidil I
Raon feidhme agus Sainmhínithe
Airteagal 1
Raon Feidhme
1.
Leis an Rialachán seo:
(a)
leagtar síos na rialacha ginearálta a rialaíonn
tacaíocht an Aontais le haghaidh forbartha tuaithe, arna maoiniú ag an gCiste
Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe (ar a dtabharfar feasta “an CETFT”)
arna bhunú le Rialachán (AE) Uimh. HR/2012;
(b)
tugtar sainmhíniú ar na cuspóirí sin a
rannchuideoidh an beartas forbartha tuaithe leo agus ar thosaíochtaí ábhartha
an Aontais maidir le forbairt tuaithe;
(c)
tugtar cuntas imlíne ar an gcomhthéacs
straitéiseach maidir le beartas forbartha tuaithe;
(d)
tugtar sainmhíniú ar bhearta an beartais forbartha
tuaithe;
(e)
leagtar síos rialacha maidir le cláreagrú, líonrú,
bainistiú, faireachán agus meastóireacht ar bhonn na bhfreagrachtaí arna roinnt
idir na Ballstáit agus an Coimisiún.
(f)
leagtar síos rialacha chun comhordú an CETFT le
hionstraimí eile an Aontais a áirithiú.
2.
Leis an Rialachán seo comhlántar forálacha Chuid a
Dó de Rialachán (AE) Uimh. [CCS/2012]
Airteagal 2
Sainmhínithe
3.
Chun críocha an Rialacháin seo, beidh feidhm ag na
sainmhínithe seo a leanas:
(a)
'clárú': próiseas maidir le
heagrú, cinneadh a ghlacadh agus na hacmhainní airgeadais a leithdháileadh de
réir céimeanna éagsúla a bhfuil sé d’aidhm acu gníomhaíocht chomhpháirteach an
Aontais agus na mBallstát a chur chun feidhme, ar bhonn ilbhliantúil, chun
tosaíochtaí an Aontais a bhaint amach;
(b)
'réigiún': aonad críochach a
fhreagraíonn do leibhéal 1 nó 2 d’Ainmníocht na n-aonad críochach le haghaidh
staidrimh (NUTS leibhéal 1 agus 2) de réir bhrí Rialachán (CE)
Uimh. 1059/2003 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[23];
(c)
'beart': sraith oibríochtaí a
thacaíonn le ceann amháin nó níos mó de thosaíochtaí an Aontais maidir le
forbairt tuaithe;
(d)
'oibríocht': tionscadal, grúpa
tionscadal, conradh, nó comhshocraíocht nó gníomhaíocht eile a roghnaítear de
réir critéar don chlár forbartha tuaithe lena mbaineann agus á chur chun
feidhme ag tairbhí amháin nó níos mó sa chaoi gur féidir ceann amháin nó níos
mó de thosaíochtaí an Aontais maidir le forbairt tuaithe a bhaint amach;
(e)
'tairbhí': duine nádúrtha nó
dlítheanach nó comhlacht eile, cibé acu poiblí nó príobháideach, atá freagrach
as oibríochtaí a chur chun feidhme nó a fhaigheann tacaíocht;
(f)
'córas faireacháin agus meastóireachta': cur chuige ginearálta a d’fhorbair an Coimisiún agus na Ballstáit lena
sainítear líon teoranta comhtháscairí a bhaineann leis an staid bonnlíne agus
le feidhmiú airgeadais, aschur, torthaí, agus tionchair na gclár;
(g)
'straitéis forbartha áitiúla':
sraith chomhtháite oibríochtaí chun freastal ar chuspóirí agus ar riachtanais
áitiúla, a cabhraíonn chun tosaíochtaí an Aontais maidir le forbairt tuaithe a
bhaint amach, agus a chuirtear i bhfeidhm i gcomhpháirtíocht ar an leibhéal
cuí;
(h)
'ráta tacaíochta': ráta na
ranníocaíochta poiblí iomlán d'oibríocht;
(i)
'caiteachas poiblí': aon
ranníocaíocht phoiblí le haghaidh maoiniú oibríochtaí arb é buiséad an Stáit,
na n-údarás réigiúnach agus áitiúil, an Aontais agus aon chaiteachas den
chineál céanna is bunús léi. Aon ranníocaíocht maidir le maoiniú oibríochtaí
arb é buiséad na gcomhlachtaí dlí poiblí nó na gcomhlachas d'údarás réigiúnach
nó áitiúil amháin nó níos mó nó comhlachtaí dlí poiblí is bunús léi, de réir
bhrí Threoir 2004/18/CE[24],
glacfar léi mar ranníocaíocht phoiblí;
(j)
'réigiúin lagfhorbartha': réigiúin
ar lú a n‑olltáirgeacht intíre (OTI) per capita ná 75 % de mheán OTI an
AE-27;
(k)
'micrifhiontair-, fiontair bheaga agus mheánmhéide'
(anseo feasta 'FBManna)': micrifhiontair, fiontair bheaga
agus mheánmhéide mar atá sainmhínithe i Moladh ón gCoimisiún 2003/361/CE[25];
(l)
'costas idirbhirt': costas a
bhaineann le gealltanas ach nach bhfuil inchurtha go díreach lena chur chun
feidhme;
(m)
limistéar talmhaíochta arna úsáid ('UAA' anseo
feasta): limistéar talmhaíochta arna úsáid de réir bhrí
Chinneadh 2000/115/CE ón gComhairle an 24 Samhain 1999[26];
(n)
'caillteanas eacnamaíoch': aon
chostas breise arna thabhú ag feirmeoir mar thoradh ar bhearta eisceachtúla
arna nglacadh ag an bhfeirmeoir chun soláthar ar an margadh lena mbaineann a
laghdú nó aon chaillteanas suntasach táirgeachta;
(o)
'teagmhas díobhálach aeráide':
an aimsir, amhail sioc, stoirmeacha agus clocha sneachta, oighear, báisteach
throm nó triomach dian a d’fheadfadh a bheith ina cuid de thubaiste nádúrtha;
(p)
'galair ainmhithe': galair atá
luaite sa liosta galar ainmhithe arna bhunú ag an Eagraíocht Domhanda um
Shláinte Ainmhithe nó san Iarscríbhinn a ghabhann le Cinneadh 90/424/EEC ón
gComhairle[27];
(q)
'teagmhas comhshaoil': imeacht
sonrach trína dtarlaíonn éilliú, truailliú, nó díghrádú do cháilíocht an
chomhshaoil a bhaineann le teagmhas ar leith agus a bhfuil raon feidhme geografach
teoranta aici. Ní chuimsíonn sé rioscaí ginearálta comhshaoil nach bhfuil baint
acu le hócáid ar leith, amhail athrú aeráide nó truailliú an atmaisféir;
(r)
'tubaiste nádúrtha': teagmhas
a tharlaíonn go nádúrtha de chineál bitheach nó aibitheach as a thagann suaití
ar chórais táirgthe talmhaíochta agus ar struchtúir foraoisí, a bheadh ina
chúis le dochar suntasach eacnamaíoch d'earnálacha na talmhaíochta agus na
foraoiseachta
(s)
'teagmhas turraingeach': teagmhas
gan choinne de chineál bitheach nó aibitheach a tharlaíonn de thoradh
gníomhaíocht dhaonna de chineál bitheach nó aibitheach as a thagann suaití ar
chórais táirgthe talmhaíochta agus ar struchtúir foraoisí, a bheadh ina chúis
le dochar suntasach eacnamaíoch d'earnálacha na talmhaíochta agus na foraoiseachta
(t)
'slabhra soláthair gairid': slabhra
soláthair lena mbaineann líon teoranta oibreoirí eacnamaíocha, atá tiomanta do
chomhar, d’fhorbairt eacnamaíoch áitiúil, agus do dlúthchaidreamh geografach
agus sóisialta idir táirgeoirí agus tomhaltóirí;
(u)
'feirmeoir óg': feirmeoir atá
níos óige ná 40 bliain d'aois ag an am a chuirtear isteach an t-iarratas, a
bhfuil scileanna ceirde agus inniúlacht leordhóthanach aige agus atá á chur
féin ar bhun don chéad uair i ngabháltas talmhaíochta mar cheann an
ghabháltais.
(v)
ciallaíonn 'oibríocht chríochnaithe' oibríocht atá
críochnaithe go fisiciúil nó curtha chun feidhme go hiomlán agus a ndearna
tairbhithe gach íocaíocht bhainteach ina leith agus a n‑íocadh an ranníocaíocht
phoiblí chomhfhreagrach leis na tairbhithe ina leith;
(w)
'cuspóirí téamacha': na
cuspóirí téamacha arna sainiú in Airteagal 9 de Rialachán (AE)
Uimh. [CCS/2012] ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[28].
(x)
'Comhchreat Straitéiseach ('CCS' anseo feasta)': An Comhchreat Straitéiseach dá dtagraítear in Airteagal 10 de
Rialachán (AE) Uimh. [CCS/2010].
4.
Maidir leis an sainmhíniú ar fheirmeoir óg atá
leagtha síos i mír 1(u), tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha
tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 maidir leis na coinníollacha
faoina measfar duine dlítheanach mar 'fheirmeoir óg', lena n‑áirítear tréimhse
chairde a shocrú chun scileanna ceirde a fháil.
Caibidil II
Misean, cuspóirí agus comhsheasmhacht
Airteagal 3
Misean
Cuirfidh an CETFT le an straitéis
Eoraip 2020 trí fhorbairt inbhuanaithe tuaithe a chur chun cinn ar fud an
Aontais ar bhealach comhlántach le hionstraimí eile an chomhbheartais
talmhaíochta ( 'CBT' anseo feasta), agus leis an mbeartas ar chomhtháthaithe
agus leis an gcomhbheartas iascaigh. Cuideoidh sé earnáil
talmhaíochta an Aontais a dhéanamh níos nuálaí agus níos cothromúla ó thaobh
críche agus comhshaoil de, níos neamhdhíobhálaí don aeráid agus níos athléimní
ina taobh.
Airteagal 4
Cuspóirí
Laistigh de chreat foriomlán an CBT, cabhróidh
an tacaíocht a thabharfar d'fhorbairt tuaithe le baint amach na gcuspóirí seo a
leanas:
(2)
iomaíochas na talmhaíochta;
(3)
bainistíocht inbhuanaithe acmhainní nádúrtha agus
gníomhaíocht ar son na haeráide;
(4)
forbairt chothromúil chríochach na limistéar
tuaithe.
Airteagal 5
Tosaíochtaí an Aontais d’fhorbairt tuaithe
Déanfar na cuspóirí maidir le forbairt
tuaithe, a chuidíonn leis an straitéis Eoraip 2020 maidir le fás cliste,
inbhuanaithe agus uilechuimsitheach, a bhaint amach trí na sé thosaíocht seo a
leanas, ar thosaíochtaí de chuid an Aontais maidir le forbairt tuaithe iad, a
chuimsíonn Cuspóirí Téamacha an CCS:
(5)
aistriú eolais agus nuálaíocht sa talmhaíocht, san
fhoraoiseacht agus i limistéir thuaithe a chothú, ag díriú ar na réimsí seo a
leanas:
(a)
nuálaíocht agus bonn eolais a chothú i limistéir
thuaithe;
(b)
na naisc idir an talmhaíocht agus an fhoraoiseacht
agus an taighde agus an nuálaíocht a neartú.
(c)
foghlaim ar feadh an tsaoil agus gairmoiliúint in
earnálacha na talmhaíochta agus na foraoiseachta a chothú.

(6)
cur le hiomaíochas gach cineál talmhaíochta agus
cur le hinmharthanacht feirme, ag díriú ar na réimsí seo a leanas:
(a)
athstruchtúrú feirme atá i ngleic le fadhbanna móra
struchtúrtha a éascú, go háirithe feirmeacha nach bhfuil rannpháirteach go mór
sa mhargadh, feirmeacha dírithe ar an margadh in earnálacha áirithe agus
feirmeacha a dteastaíonn éagsúlú talmhaíochta iontu;
(b)
athnuachan glúine a éascú in earnáil na
talmhaíochta.
(7)
eagrúchán biashlabhra agus bainistíocht riosca sa
talmhaíocht a chur chun cinn, ag díriú ar na réimsí seo a leanas:
(a)
táirgeoirí tosaigh a lánpháirtiú níos fearr sa
bhiashlabhra trí scéimeanna cáilíochta, trí chur chun cinn i margaí áitiúla
agus ciorcad soláthair gairid, grúpaí táirgeoirí agus eagraíochtaí
idirchraoibhe;
(b)
tacú le bainistíocht riosca feirme:
(8)
éiceachórais atá ag brath ar an talmhaíocht agus ar
an bhforaoiseacht a athshlánú, a bhuanú agus cur leo, ag díriú ar na réimsí seo
a leanas:
(a)
bithéagsúlacht agus riocht thírdhreacha na hEorpa,
lena n‑áirítear i limistéir Natura 2000 agus feirmeoireacht a bhfuil ardluach ó
thaobh an dúlra uirthi, a athshlánú agus a bhuanú;
(b)
bainistíocht uisce a fheabhsú;

(c)
bainistíocht ithreach a fheabhsú.
(9)
éifeachtúlacht acmhainní agus an t‑athrú go
geilleagar ísealcharbóin agus atá athléimneach ó thaobh aeráide de a chur chun
cinn in earnálacha na talmhaíochta agus an bhia agus in earnáil na
foraoiseachta, ag díriú ar na réimsí seo a leanas:
(a)
éifeachtúlacht úsáide uisce sa talmhaíocht a
mhéadú;
(b)
éifeachtúlacht úsáide fuinnimh sa talmhaíochta agus
sa phróiseáil bia a mhéadú;
(c)
soláthar agus úsáid acmhainní in-athnuaite
fuinnimh, seachtháirgí, cineálacha dramhaíola, iarmhair agus amhábhar neamhbhia
eile a éascú chun críocha an bhithgheilleagair;
(d)
astaíochtaí ocsaíde nítriúla agus meatáin ón
talmhaíocht a laghdú;
(e)
ceapadh carbóin sa talmhaíocht agus san fhoraoiseacht
a chothú;
(10)
cuimsiú sóisialta, laghdú bochtaineachta agus
forbairt eacnamaíoch i limistéir thuaithe a chur chun cinn, ag díriú ar na
réimsí seo a leanas:
(a)
éagsúlú a éascú, fiontair bheaga nua a chruthú agus
cruthú post;
(b)
forbairt áitiúil i limistéir thuaithe a chothú.
(c)
feabhas a chur le hinrochtaineacht, úsáid agus
cáilíocht teicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide (TFC) i limistéir
thuaithe.
Cuirfidh na tosaíochtaí go léir le cuspóirí
trasnaí maidir le nuálaíocht, comhshaol agus maolú ar athrú aeráide agus
oiriúnú don athrú sin.
Airteagal 6
Comhsheasmhacht
5.
Beidh comhsheasmhacht idir an tacaíocht ón CETFT
agus na bearta arna maoiniú ag an gCiste Eorpach um Ráthaíocht Talmhaíochta.
6.
Ní dheonófar aon tacaíocht faoin Rialachán seo
d’oibríochtaí arna dtacú faoi eagraíochtaí cómhargaidh. Beidh
sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh, i gcomhréir
le hAirteagal 90 chun eisceachtaí ón riail seo a shainiú.
TEIDEAL II
Clárú
Caibidil I
 Ábhar an Chláraithe
Airteagal 7
Cláir forbartha tuaithe
7.
Gníomhóidh an CETFT sna Ballstáit trí chláir
forbartha tuaithe. Cuirfear chun feidhme leis na cláir sin
straitéis forbartha tuaithe chun tosaíochtaí an Aontais maidir le forbairt
tuaithe a chomhlíonadh trí shraith beart arna sainiú i dTeideal III, a lorgófar
cabhair ón CETFT chun é a bhaint amach.
8.
Féadfaidh Ballstát clár aonair dá chríoch iomlán nó
sraith de chláir réigiúnacha a chur isteach.
9.
Féadfaidh na Ballstáit a bhfuil cláir réigiúnacha
acu creat náisiúnta ina bhfuil gnéithe comónta do na cláir sin gan
leithdháileadh buiséadach ar leith a chur isteach dá fhormheas.
Airteagal 8
Fochláir théamacha
10.
Féadfaidh na Ballstáit fochláir théamacha a áireamh
ina gcláir forbartha tuaithe freisin, ag cur le tosaíochtaí an Aontais maidir
le forbairt tuaithe, a bhfuil d’aidhm acu aghaidh a thabhairt ar riachtanais
shonracha shainaitheanta, go háirithe maidir leis na nithe seo a leanas:
(d)
feirmeoirí óga;
(e)
feirmeacha beaga mar a dtagraítear dóibh sa tríú
fomhír de Airteagal 20(2);
(f)
limistéir sléibhe mar a dtagraítear dóibh in
Airteagal 33(2);
(g)
slabhraí soláthair gairide.
Leagtar amach liosta táscach beart agus cineálacha
oibríochta a bhfuil ábharthacht áirithe ag baint leo do gach fochlár téamach in
Iarscríbhinn III.
11.
Féadfar aghaidh a thabhairt sna fochláir théamacha
ar riachtanais shonracha a bhaineann le hathstruchtúrú earnálacha na
talmhaíochta a bhfuil tionchar suntasach acu ar fhorbairt limistéir thuaithe
shonraigh.
12.
Féadfar na rátaí tacaíochta atá leagtha síos in
Iarscríbhinn I a mhéadú 10 bpointe céatadáin i gcás oibríochtaí arna dtacú i
gcreat na bhfochlár téamach i dtaobh feirmeacha beaga agus slabhraí soláthair
gairide. I gcás feirmeoirí óga agus limistéar sléibhe,
féadfar na huasrátaí tacaíochta a mhéadú i gcomhréir le hIarscríbhinn I. Mar
sin féin, ní sháróidh an t-uasráta tacaíochta comhcheangailte 90% .
Airteagal 9
Ábhar na gclár forbartha tuaithe
13.
Sa bhreis ar na heilimintí dá dtagraítear in
Airteagal 24 de Rialachán (AE) Uimh. [CCS/2012], áireofar i ngach
limistéar tuaithe:
(h)
an mheastóireacht ex ante dá dtagraítear in
Airteagal 48 de Rialachán (AE) Uimh. [CCS/2012].
(i)
anailís ar an gcás i dtéarmaí láidreachtaí, laigí,
deiseanna, bagairtí (“SWOT” anseo feasta) agus sainaithint na riachtanas a
gcaithfear aghaidh a thabhairt orthu sa limistéar geografach cuimsithe ag an
gclár agus, nuair is ábhartha, ag na fochláir théamacha dá dtagraítear in
Airteagal 8.
Déanfar an anailís a struchtúrú thart ar
thosaíochtaí an Aontais maidir le forbairt tuaithe. Déanfar
measúnú ar riachtanais shonracha maidir leis an gcomhshaol, maolú ar athrú
aeráide agus oiriúnú don athrú sin agus an nuálaíocht thar thosaíochtaí an
Aontais, i bhfianaise freagairtí ábhartha a shainaithint sa dá réimse sin ar
leibhéal gach tosaíochta;
(j)
tuairisc ar an straitéis lena n-áirítear socrú
sprice do gach ceann de réimsí tosaíochtaí an Aontais maidir le forbairt
tuaithe a áirítear sa chlár, ar bhonn comhtháscairí dá dtagraítear in Airteagal
76, le sainiú mar chuid den chóras faireacháin agus meastóireachta dá
dtagraítear in Airteagal 74, agus rogha beart, bunaithe ar loighic fhónta
idirghabhála an chláir, lena n-áirítear measúnú ar ranníocaíocht ionchasach na
mbeart arna roghnú chun na spriocanna a bhaint amach.
Léireofar an méid seo a leanas sa chlár forbartha
tuaithe:
(i)      go n-áirítear
teaglamaí iomchuí beart i dtaca le tosaíochtaí an Aontais maidir le forbairt
tuaithe a áirítear sa chlár, ag leanúint go loighciúil ón meastóireacht ex
ante dá dtagraítear i bpointe (a) agus ón anailís dá dtagraítear i bpointe
(b);
(ii)      go bhfuil
leithdháileadh acmhainní airgeadais ar bhearta an chláir cothromúil agus
leormhaith chun na spriocanna arna leagan amach a chur i gcrích;
(iii)     go gcuirtear
riachtanais shonracha nasctha le coinníollacha shonracha ar leibhéal réigiúnach
nó foréigiúnach san áireamh agus tugtar aghaidh go nithiúil orthu trí
theaglamaí beart nó fochlár téamach arna gceapadh go leormhaith;
(iv)     go gcomhtháthaítear
cur chuige cuí maidir le nuálaíocht, leis an gcomhshaol, lena n‑áirítear
riachtanais shonracha limistéir Natura 2000, agus le maolú maidir le hathrú aeráide
agus le hoiriúnú sa chlár;
(v)     go mbeartaítear
gníomhaíocht iomchuí chun cur chun feidhme an chláir a shimpliú;
(vi)     gur glacadh bearta
chun infhaighteacht cumais leordhóthanaigh comhairligh ar na ceanglais rialála
agus gach gné a bhaineann le bainistíocht inbhuanaithe sa talmhaíocht agus san
fhoraoiseacht agus gníomhaíocht ar son na haeráide freisin a áirithiú;
(vii)    go mbeartaítear
tionscnaimh chun feasacht a mhúscailt agus gníomhartha nuálacha a bheochan agus
grúpaí oibríochta an 'CEN' maidir le táirgiúlacht agus inbhuanaitheacht
talmhaíochta;
(viii)   gur sainíodh cur
chuige iomchuí ina leagtar síos prionsabail agus aird ar shocrú critéar
roghnúcháin do thionscadail agus do straitéisí d’fhorbairt áitiúil, a chuireann
spriocanna ábhartha san áireamh. Sa chomhthéacs seo féadfaidh na Ballstáit
foráil a dhéanamh chun tosaíocht nó ráta tacaíochta níos airde a thabhairt
d’oibríochtaí a ghabhann grúpaí feirmeoirí ar láimh;
(k)
an measúnú ar na coinníollachtaí ex ante
agus, nuair a éilítear, na gníomhaíochtaí dá dtagraítear in Airteagal 17(4) de
Rialachán (AE) Uimh. [CCS/2012] agus na garspriocanna a bunaíodh chun críocha
Airteagal 19 de Rialachán (AE) Uimh. [CCS/2012];
(l)
tuairisc ar gach beart a roghnaítear;
(m)
maidir le forbairt áitiúil, tuairisc shonrach ar na
meicníochtaí comhordaithe idir straitéisí forbartha áitiúla, an beart ‘comhar’
dá dtagraítear in Airteagal 36, an beart ‘seirbhísí bunúsacha agus
athnuachan sráidbhaile limistéir thuaithe’ dá dtagraítear in Airteagal 21
agus an tacaíocht do ghníomhaíochtaí neamhthalmhaíochta i limistéir thuaithe
faoin mbeart ‘forbairt gnó agus feirme i limistéir thuaithe’ dá dtagraítear in
Airteagal 20.
(n)
tuairisc ar an gcur chuige i dtreo nuálaíochta i
bhfianaise táirgiúlacht agus bainistíocht inbhuanaithe acmhainní a fheabhsú agus
an ranníocaíocht do bhaint amach chuspóirí CEN do tháirgiúlacht agus
inbhuanaitheacht talmhaíochta dá dtagraítear in Airteagal 61;
(o)
Anailísiú ar riachtanais a bhaineann le ceanglais
faireacháin agus meastóireachta agus an plean meastóireachta dá dtagraítear in
Airteagal 49 de Rialachán (AE) Uimh. [CCS/2012].
Forálfaidh na Ballstáit leordhóthain acmhainní agus gníomhaíochtaí neartaithe
cumais chun aghaidh a thabhairt ar na riachtanais shainaitheanta;
(p)
plean maoinithe a chuimseoidh an méid seo a leanas:
(i)      tábla ina leagtar
amach, i gcomhréir le hAirteagal 64(4), ranníocaíocht iomlán an CETFT atá
beartaithe do gach bliain. Nuair is infheidhme léireofar sa tábla sin ar
leithligh laistigh de ranníocaíocht iomlán an CETFT na leithreasaí dá
bhforáiltear do na réigiúin thearcfhorbartha agus na cistí arna n-aistriú chuig
an CETFT i gcur chun feidhme Airteagal 7(2) de Rialachán (AE)
Uimh. DP/2012. Beidh ranníocaíocht bheartaithe bhliantúil an CETFT
comhoiriúnach leis an gCreat Airgeadais Ilbhliantúil;
(ii)      tábla ina leagtar
amach, do gach beart, an cineál oibríochta le ráta sonrach ranníocaíochta agus
cúnamh teicniúil an CETFT, ranníocaíocht bheartaithe iomlán an Aontais agus
ráta infheidhme ranníocaíochta an CETFT. Nuair is infheidhme, léireofar sa
tábla sin ar leithligh ráta ranníocaíochta an CETFT do réigiúin
thearcfhorbartha agus do réigiúin eile;
(q)
plean táscaire ina gcuimseofar i gcás gach ceann de
thosaíochtaí an Aontais maidir le forbairt tuaithe a áirítear sa chlár na
táscairí agus na bearta roghnaithe mar aon le haschur beartaithe agus
caiteachas beartaithe, miondealaithe idir poiblí agus príobháideach;
(r)
nuair is infheidhme, tábla ar mhaoiniú breise
náisiúnta in aghaidh an bhirt i gcomhréir le hAirteagal 89;
(s)
na gnéithe atá riachtanach don mheastachán faoi
Airteagal 89 agus, nuair is infheidhme, liosta na scéimeanna cabhrach a
thig faoi Airteagal 88(1) atá le húsáid do chur chun feidhme na gclár;
(t)
faisnéis ar an gcomhlántacht le bearta arna maoiniú
ag ionstraimí eile an chomhbheartais talmhaíochta, trí bheartas comhtháthaithe
nó ag an CEMI;
(u)
socruithe chun cláir a chur chun feidhme, lena
n-áirítear:
(i)      ainmniúchán an
Bhallstáit de na húdaráis uile dá dtagraítear in Airteagal 72(2) agus, i
gcomhair faisnéise, tuairisc achomair ar an struchtúr bainistíochta agus rialaithe;
(ii)      tuairisc ar na
nósanna imeachta faireacháin agus meastóireachta, mar aon le comhdhéanamh an
Choiste Faireacháin;
(iii)     na forálacha lena
áirithiú go bpoiblítear an clár, lena n-áirítear tríd an ngréasán náisiúnta
tuaithe dá dtagraítear in Airteagal 55;
(v)
ainmniúchán na gcomhpháirtithe dá dtagraítear in
Airteagal 5 de Rialachán Uimh. [CCS/2012] agus torthaí an
chomhairliúcháin leis na comhpháirtithe;
(w)
nuair is infheidhme, príomhghnéithe struchtúr agus
phlean gníomhaíochta an ghréasáin náisiúnta tuaithe dá dtagraítear in
Airteagal 55(3), agus forálacha dá bhainistíocht, arbh ionann é agus bonn
a phleananna gníomhaíochta bliantúla.
14.
I gcás ina n-áirítear fochláir théamacha i gclár
forbartha tuaithe, áireofar i ngach fochlár:
(x)
anailís shonrach ar an gcás i dtéarmaí SWOT agus
sainaithint na riachtanas a gcaithfear aghaidh a thabhairt orthu de réir
fochláir;
(y)
spriocanna sonracha ar leibhéal fochláir agus rogha
beart, bunaithe ar shainiú críochnúil loighic idirghabhála an fhochláir, lena
n-áirítear measúnú ar ranníocaíocht ionchasach na mbeart arna roghnú chun na
spriocanna a bhaint amach;
(z)
plean táscaire sonrach ar leith, mar aon le haschur
beartaithe agus caiteachas beartaithe, miondealaithe idir poiblí agus
príobháideach;
15.
Déanfaidh an Coimisiún, trí ghníomhartha cur chun
feidhme, rialacha a leagan síos do chur i láthair na ngnéithe dá dtuairiscítear
i míreanna 1 agus 2 i gcláir forbartha tuaithe. Glacfar na
gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin
dá dtagraítear in Airteagal 91.
Caibidil II
Cláir forbartha tuaithe a ullmhú, a fhormheas agus a mhodhnú
Airteagal 10
Coinníollachtaí ex ante
Sa bhreis ar na coinníollachtaí ex ante
ginearálta atá bunaithe in Iarscríbhinn IV, beidh feidhm ag an gcoinníollachtaí
ex ante dá dtagraítear in Iarscríbhinn IV de Rialachán
(AE) Uimh. [CCS/2012] maidir leis an CETFT.
Airteagal 11
Na cláir forbartha tuaithe a fhormheas
16.
Cuirfidh na Ballstáit togra faoi bhráid an
Choimisiúin do gach clár forbartha tuaithe, ina mbeidh an fhaisnéis atá luaite
in Airteagal 9.
17.
Formheasfaidh an Coimisiún gach clár forbartha
tuaithe trí ghníomh cur chun feidhme a ghlacfar i gcomhréir leis an nós
imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 91.
Airteagal 12
Na cláir forbartha tuaithe a leasú
18.
Formheasfar iarratais ar leasuithe cláir ó
Bhallstáit i gcomhréir leis na nósanna imeachta seo a leanas:
(a)     Déanfaidh an
Coimisiún, trí ghníomhartha cur chun feidhme, cinneadh ar iarratais ar chláir a
leasú maidir leis na nithe seo a leanas:
(i)      athrú ar straitéis
an chláir trí mhór-athshocrú na spriocanna cainníochtaithe;
(ii)      athrú ar ráta
ranníocaíochta an CETFT de bheart amháin nó níos mó;
(iii)     athrú ar
ranníocaíocht iomlán an Aontais nó ar a leithdháileadh bliantúil ar leibhéal an
chláir;
(iv)     aistriú cistí idir
bearta a cuireadh chun feidhme faoi rátaí éagsúla ranníocaíochta an CETFT.
Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i
gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 91.
(b)     Déanfaidh an
Coimisiún, trí ghníomhartha cur chun feidhme, cinneadh ar iarratais ar chlár a
leasú i ngach cás eile. Áireofar orthu siúd go háirithe:
(i)      tabhairt isteach nó
aistarraingt beart nó cineálacha oibríochta;
(ii)      athruithe ar
thuairisc na mbeart, lena n-áirítear athruithe ar choinníollacha
incháilitheachta.
19.
Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha
tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 maidir leis na critéir
a shainíonn mór-athshocrú na spriocanna cainníochtaithe dá dtagraítear i mír
1(a)(i).
Airteagal 13
Rialacha maidir le nósanna imeachta agus
tráthchláir
Glacfaidh an Coimisiún, trí bhíthin
gníomhartha cur chun feidhme, rialacha maidir le nósanna imeachta agus
tráthchláir don mhéid seo a leanas:
(b)
formheas na gclár forbartha tuaithe;
(c)
cur isteach agus formheas moltaí do leasuithe ar
chláir forbartha tuaithe, lena n‑áirítear a dteacht i bhfeidhm agus a mhinicí
agus a chuirtear isteach iad le linn na tréimhse cláraithe.
Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i
gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 91.
TEIDEAL III
Tacaíocht d’fhorbairt tuaithe
Caibidil I
Bearta
Airteagal 14
Bearta
Clárófar gach beart forbartha tuaithe chun cur
go sonrach le baint amach tosaíochta amháin nó níos mó ón Aontas maidir le
forbairt tuaithe. Tá liosta táscach beart a bhfuil ábharthacht
ar leith ag baint leo do thosaíochtaí an Aontais leagtha amach in Iarscríbhinn
V.
Roinn 1
Bearta Aonair
Airteagal 15
Gníomhaíochtaí aistrithe eolais agus
faisnéise
20.
Cumhdóidh tacaíocht faoin mbeart seo gníomhaíochtaí
gairmoiliúna agus éadála scileanna, gníomhaíochtaí taispeántais agus
gníomhaíochtaí faisnéise. Féadfaidh gníomhaíochtaí
gairmoiliúna agus éadála scileanna cúrsaí oiliúna, ceardlanna agus oiliúnú a
áireamh.
Féadfaidh tacaíocht malairt ghearrthéarma
bainistíochta feirme agus cuairt feirme a chumhdach freisin.
21.
Rachaidh tacaíocht faoin mbeart seo chun sochair
daoine atá fostaithe in earnáil na talmhaíochta, an bhia agus na foraoise,
bainisteoirí talún agus gníomhaithe eacnamaíocha eile ar FBManna atá ag
feidhmiú i limistéir thuaithe.
An soláthraí gníomhaíochta oiliúna nó aistrithe
eile eolais agus faisnéise a bheidh mar thairbhí na tacaíochta.
22.
Ní áireoidh tacaíocht faoin mbeart seo cúrsaí
teagaisc ná oiliúna, ar cuid de ghnáthchláir nó de ghnáthchórais oideachais ar
leibhéal meánscoile nó níos airde iad.
Beidh na cumais iomchuí i bhfoirm cáilíochtaí
foirne agus oiliúint rialta chun an tasc seo a chur i gcrích ag comhlachtaí a
chuireann seirbhísí aistrithe eolais agus faisnéise ar fáil.
23.
Beidh costais a bhaineann le heagrú agus le
seachadadh na gníomhaíochta aistrithe eolais nó faisnéise ar na costais
incháilithe faoin mbeart seo. I gcás tionscadal
taispeántais, féadfaidh an tacaíocht costais ábhartha infheistíochta a
chumhdach freisin. Beidh costais taistil, cóiríochta agus speansais cothaithe
laethúil na rannpháirtithe mar aon le costas athsholáthair feirmeoirí
incháilithe freisin.
24.
Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha
tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 maidir le sonraíocht
bhreise costas incháilithe, íoscháilíochtaí na gcomhlachtaí a chuireann
seirbhísí aistrithe eolais ar fáil agus fad tréimhse agus ábhar na scéimeanna
malairte feirme agus na gcuairteanna feirme.
Airteagal 16
Seirbhísí comhairleacha, seirbhísí
bainistíochta feirme agus seirbhísí faoisimh feirme
25.
Deonófar tacaíocht faoin mbeart seo chun an méid
seo a leanas a dhéanamh:
(a)
cabhrú le feirmeoirí, le sealbhóirí foraoisí agus
le FBManna i limistéir thuaithe tairbhe a bhaint as seirbhísí comhairleacha um
fheabhsú fheidhmíocht eacnamaíoch agus chomhshaoil chomh maith le
neamhdhíobhálacht don aeráid agus athléimneacht ina taobh a ngabháltais nó a
bhfiontair.
(b)
bunú seirbhísí bainistíochta feirme, seirbhísí
faoisimh feirme agus seirbhísí comhairleacha feirme, chomh maith le seirbhísí
comhairleacha foraoiseachta a chur chun feidhme, lena n‑áirítear an Córas
Comhairleach Feirme dá dtagraítear in Airteagail 12 go 14 de Rialachán
(AE) Uimh. HR/2012;
(c)
oiliúint comhairleoirí a chur chun cinn.
26.
Soláthraí na comhairle nó na hoiliúna a bheidh mar
thairbhí na tacaíochta atá tugtha i mír 1(a) agus (c). Deonófar
tacaíocht faoi mhír 1(b) don údarás nó don chomhlacht roghnaithe chun an
tseirbhís bainistíochta feirme, an tseirbhís faoisimh feirme, an tseirbhís
chomhairleach feirme nó an tseirbhís chomhairleach foraoiseachta a bhunú.
27.
Beidh na hacmhainní iomchuí ag na húdaráis nó ag na
comhlachtaí roghnaithe chun comhairle a thabhairt i bhfoirm foirne cáilithe a
gcuirtear oiliúint go rialta orthu agus beidh taithí chomhairleach acu agus
beidh siad iontaofach maidir leis na réimsí a dtugann siad comhairle ina leith. Roghnófar na tairbhithe trí ghlaonna ar thograí. Beidh an nós imeachta
roghnaithe oibiachtúil agus beidh comhlachtaí poiblí agus príobháideacha araon
incháilithe dó.
Agus comhairle á tabhairt, déanfaidh seirbhísí
comhairleacha na hoibleagáidí neamhnochta dá dtagraítear in
Airteagal 13(2) de Rialachán (AE) Uimh. HR/2012 a urramú.
28.
Nascfar comhairle d’fheirmeoirí le tosaíocht amháin
ón Aontas ar a laghad maidir le forbairt tuaithe agus cumhdófar inti ceann
amháin de na gnéithe seo a leanas ar a laghad:
(d)
ceann amháin nó níos mó de na caighdeáin agus/nó na
ceanglais reachtúla bainistíochta do dhálaí maithe talmhaíochta agus comhshaoil
dá bhforáiltear i gCaibidil I de Theideal VI de Rialachán (AE)
Uimh. HR/2012;
(e)
i gcás inar infheidhme, na cleachtais talmhaíochta
is tairbhiúil don aeráid agus don chomhshaol mar atá leagtha síos i gCaibidil 2
de Theideal III de Rialachán (AE) Uimh. DP/2012 agus cothabháil an
limistéir talamhaíochta dá dtagraítear in Airteagal 4(1)(c) de Rialachán (AE) Uimh. DP/2012;
(f)
na ceanglais nó gníomhaíochtaí a bhaineann le maolú
ar an hathrú aeráide agus oiriúnú don athrú sin, le bithéagsúlacht, le cosaint
uisce agus ithreach, le galar ainmhithe agus plandaí a fhógairt agus le
nuálaíocht atá leagtha síos in Iarscríbhinn I de Rialachán (AE)
Uimh. HR/2012;
(g)
forbairt inbhuanaithe ghníomhaíocht eacnamaíoch na
bhfeirmeacha beaga mar atá sainithe ag na Ballstáit agus ar a laghad na
bhfeirmeacha atá rannpháirteach i scéim na bhfeirmeoirí beaga dá dtagraítear
faoi Theideal V de Rialachán (AE) Uimh. DP/2012; nó
(h)
nuair is ábhartha, caighdeáin sábháilteachta ceirde
bunaithe ar reachtaíocht an Aontais.
Féadfaidh an chomhairle saincheisteanna eile a
chumhdach a bhaineann le feidhmíocht eacnamaíoch, talmhaíochta agus chomhshaoil
an ghabháltais talmhaíochta.
29.
Cumhdófar le comhairle do shealbhóirí foraoiseachta
na hoibleagáidí ábhartha faoi Threoracha 92/43/CEE, 2009/147/CE, 92/43/CEE agus
2000/60/CE ar a laghad. Féadfaidh sí saincheisteanna a
chumhdach freisin a bhaineann le feidhmíocht eacnamaíoch agus chomhshaoil an
ghabháltais foraoiseachta.
30.
Féadfaidh comhairle d’fhiontair bheaga agus
d’fhiontair mheánmhéide saincheisteanna a chumhdach a bhaineann le feidhmíocht
eacnamaíoch agus chomhshaoil an fhiontair.
31.
Nuair atá údar cuí leis agus é iomchuí, féadfar
comhairle a thabhairt go páirteach i ngrúpa, agus cásanna úsáideoir aonair na
seirbhísí comhairleacha san áireamh.
32.
Beidh an tacaíocht faoi mhíreanna 1(a) agus (c)
teoranta don uasmhéid atá leagtha síos in Iarscríbhinn I. Beidh tacaíocht faoi
mhír 1(b) céimlaghdaitheach thar uastréimhse cúig bliana ón mbunú.
33.
Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha
tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 a bhaineann le
sonraíocht bhreise íoscháilíochtaí na n‑údarás nó na gcomhlachtaí a thugann
comhairle.
Airteagal 17
Grúpaí táirgeoirí a bhunú Leader
34.
Cumhdófar sa tacaíocht faoin mbeart seo
rannpháirtíocht nua feirmeoirí sa mhéid seo a leanas:
(i)
scéimeanna cáilíochta do tháirgí talmhaíochta, do
chadás nó d’earraí bia arna mbunú le reachtaíocht an Aontais;
(j)
scéimeanna cáilíochta do tháirgí talmhaíochta, do
chadás nó d’earraí bia a aithníonn Ballstáit go gcomhlíonann siad na critéir
seo a leanas:
(i)      díorthaítear
sainiúlacht an táirge deiridh faoi scéimeanna den sórt sin ó oibleagáidí
soiléire chun an méid seo a leanas a ráthú:
- saintréithe sonracha táirgí, nó
- modhanna sonracha feirmeoireachta nó táirgthe,
nó
- cáilíocht an táirge deiridh a théann go
suntasach thar na caighdeáin tráchtearra tráchtála maidir le sláinte phoiblí,
ainmhithe nó plandaí, le leas ainmhithe nó le cosaint an chomhshaoil;
(ii)      tá an scéim ar
fáil don uile tháirgeoir;
(iii)     baineann an scéim
le sonraíochtaí táirge atá ina gceangal agus fíoraíonn údaráis phoiblí nó
comhlacht neamhspleách iniúchta comhlíonadh na sonraíochtaí sin;
(iv)     tá an scéim
trédhearcach agus ráthaíonn sé inrianaitheacht táirgí;
nó
(k)
scéimeanna deonacha deimhniúcháin do tháirgí
talmhaíochta a aithníonn na Ballstáit go gcomhlíonann siad treoirlínte
dea-chleachtais an Aontais d’oibríocht scéimeanna deonacha deimhniúcháin[29] a bhaineann le táirgí
talmhaíochta agus le hearraí bia.
35.
Deonófar tacaíocht mar íocaíocht bhliantúil
dreasachta, agus cinnfear leibhéal na híocaíochta de réir leibhéal na gcostas
seasta a thagann as rannpháirtíocht sna scéimeanna tacaithe, d’uastréimhse cúig
bliana.
Chun críche na míre seo, ciallaíonn ‘costais
sheasta’ na costais a thabhaítear de bharr dul isteach i scéim thacaithe
cáilíochta agus an ranníocaíocht bhliantúil do rannpháirtíocht sa scéim sin,
lena n-áirítear, más gá, caiteachas ar sheiceálacha a theastaíonn chun
comhlíonadh le sonraíochtaí na scéime a fhíorú.
36.
Beidh an tacaíocht teoranta don íosmhéid atá
leagtha síos in Iarscríbhinn I.
37.
Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha
tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 maidir le scéimeanna
sonracha cáilíochta an Aontais atá le cumhdach le mír 1(a).
Airteagal 18
Infheistíochtaí i sócmhainní fisiceacha
38.
Cumhdófar sa tacaíocht faoin mbeart seo
infheistíochtaí inláimhsithe agus/nó doláimhsithe mar seo a leanas:
(l)
infheistíochtaí a dhéanfaidh feidhmíocht fhoriomlán
an ghabháltais talmhaíochta a fheabhsú;
(m)
infheistíochtaí a bhainfidh le próiseáil, le
margaíocht agus/nó le forbairt táirgí talmhaíochta arna gcumhdach le
hIarscríbhinn I a ghabhann leis an gConradh nó cadáis. D’fhéadfadh
sé gur táirge nach gcumhdaítear leis an Iarscríbhinn sin a bheadh in aschur an
phróisis táirgeachta;
(n)
infheistíochtaí a bhainfidh le bonneagar a
bhaineann le forbairt agus le hoiriúnú talmhaíochta, lena n-áirítear rochtain
ar thalamh feirme agus foraoise, feabhsú agus comhdhlúthú talún, soláthar
fuinnimh, agus bainistíocht uisce; nó
(o)
infheistíochtaí ar infheistíochtaí neamhtháirgiúla
iad atá nasctha le baint amach ceanglais chomhshaoil talmhaíochta agus
foraoiseachta, stádas caomhnaithe bitheagsúlachta speiceas agus gnáthóg chomh
maith le cur le luach taitneamhachta poiblí limistéir Natura 2000 nó limistéar
eile a bhfuil ardluach ó thaobh an dúlra aige atá le sainiú sa chlár.
39.
Deonófar tacaíocht faoi mhír 1(a) do ghabháltais
talmhaíochta. I gcás infheistíochtaí chun tacú le
hathstruchtúrú feirme, ní bheidh incháilithe ach feirmeacha nach sáraíonn méid
áirithe, atá le sainiú ag na Ballstáit sa chlár bunaithe ar an anailís SWOT a
dhéanfar i ndáil leis tosaíocht an Aontais maidir le forbairt tuaithe 'cur le
hiomaíochas inmharthanacht gach cineál talmhaíochta agus feirme'.
40.
Beidh tacaíocht faoin mbeart sin teoranta do na
huasrátaí tacaíochta atá leagtha síos in Iarscríbhinn I. Féadfar na huasrátaí
sin a mhéadú d’fheirmeoirí óga, d’infheistíochtaí comhchoiteanna agus do
thionscadail chomhtháite a bhaineann le tacaíocht faoi níos mó ná beart amháin,
d’infheistíochtaí i limistéir a bhfuil srianta nádúrtha suntasacha ag gabháil
dóibh dá dtagraítear in Airteagal 33(3) agus d’oibríochtaí arna dtacú faoi
chreat an CEN do tháirgiúlacht agus inbhuanaitheacht talmhaíochta] i gcomhréir
leis na rátaí tacaíochta atá leagtha síos in Iarscríbhinn I. Mar sin féin, ní
fhéadfaidh an t-uasráta tacaíochta comhcheangailte a bheith os cionn 90% .
41.
Ní bheidh feidhm ag mír 3 maidir le hinfheistíochtaí
neamhtháirgiúla dá dtagraítear i mír 1(d).
Airteagal 19
Acmhainneacht táirgeachta talmhaíochta a
ndearnadh damáiste di de bharr tubaistí nádúrtha agus teagmhas turraingeach a
athbhunú agus bearta iomchuí coisctheacha a thabhairt isteach
42.
Cuimseofar sa tacaíocht faoin mbeart seo:
(p)
infheistíochtaí i mbearta coisctheacha a bhfuil
d’aidhm acu iarmhairtí tubaistí nádúrtha dóchúla agus teagmhas turraingeach a
laghdú;
(q)
infheistíochtaí le haghaidh athchóiriú talamh
talmhaíochta agus acmhainneacht táirgeachta a ndearnadh damáiste dóibh de bharr
tubaistí nádúrtha agus teagmhas turraingeach.
43.
Deonófar tacaíocht d’fheirmeoirí nó do ghrúpaí
feirmeoirí. Féadfar tacaíocht a dheonú freisin d’eintitis
phoiblí i gcás ina bhfuil nasc idir an infheistíocht a dhéanann eintitis den
sórt sin agus acmhainneacht táirgeachta talmhaíochta bunaithe.
44.
Beidh tacaíocht faoi mhír 1(b) faoi réir aithint
fhoirmiúil na n-údarás poiblí inniúil sna Ballstáit gur tharla tubaiste
nádúrtha agus go raibh scrios 30 % ar laghad den acmhainneacht ábhartha
talmhaíochta ina iarmhairt ar an tubaist sin nó ar bhearta arna nglacadh i
gcomhréir le Treoir 2000/29/CE chun galar plandaí nó foirgeacht lotnaidí a
dhíothú nó rialú a dhéanamh orthu.
45.
Ní dheonófar aon tacaíocht faoin mbeart seo do
chaillteanas ioncaim a d’eascair ón tubaiste nádúrtha nó ón teagmhas
turraingeach.
Áiritheoidh na Ballstáit go seachnófar róchúiteamh
de thoradh ar theaglaim den bheart seo agus d’ionstraimí eile tacaíochta
náisiúnta nó de chuid an Aontais eile nó scéimeanna árachais phríobháidigh.
46.
Beidh tacaíocht faoi mhír 1(a) teoranta don uasráta
tacaíochta atá leagtha síos in Iarscríbhinn I. Ní bheidh feidhm ag an uasráta
sin maidir le tionscadail chomhchoiteanna ag níos mó ná tairbhí amháin.
47.
Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha
tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 maidir le sainiú na
gcostas incháilithe faoi mbeart sin.
Airteagal 20
Forbairt feirme agus gnó
48.
Cuimseofar sa tacaíocht faoin mbeart seo:
(r)
cabhair nuathionscanta gnó dóibh seo a leanas:
(i)      feirmeoirí óga;
(ii)      gníomhaíochtaí
neamhthalmhaíochta i limistéir thuaithe;
(iii)     forbairt
feirmeacha beaga;
(s)
infheistíochtaí i ngníomhaíochtaí
neamhthalmhaíochta.
(t)
Íocaíochtaí bliantúla d'fheirmeoirí atá
rannpháirteach sa scéim um fheirmeoirí beaga arna bunú faoiTheideal V de
Rialachán (AE) Uimh. DP/2012 ('an scéim um fheirmeoirí beaga' anseo
feasta) a aistríonn a ngabháltas go buan chuig feirmeoir eile.
49.
Deonófar tacaíocht faoi mhír 1(a)(i) d’fheirmeoirí
óga.
Deonófar tacaíocht faoi mhír 1(a)(ii) d’fheirmeoirí
nó do bhall de theaghlach na feirme ag éagsúlú i ngníomhaíochtaí
neamhthalmhaíochta agus do mhicreafhiontair agus d’fhiontair bheaga
neamhthalmhaíochta i limistéir thuaithe.
Deonófar tacaíocht faoi mhír 1(a)(iii)
d’fheirmeacha beaga arna sainiú ag na Ballstáit.
Deonófar tacaíocht faoi mhír 1(b) do
mhicreafhiontair agus d’fhiontair bheaga neamhthalmhaíochta i limistéir
thuaithe agus d’fheirmeoirí nó do bhaill de theaghlach na feirme.
Deonófar tacaíocht faoi mhír 1(c) d'fheirmeoirí
atá rannpháirteacah sa scéim um fheirmeoirí beaga, tráth a thíolacann siad a n‑iarratais
ar thacaíocht, ar feadh bliain amháin ar a laghad agus a thugann gealltanas a
ngabháltas iomlán a aistriú go buan mar aon leis na teidlíochtaí íocaíochta
comhfhreagracha chuig feirmeoir eile. Íocfar an tacaíocht
ó dháta an aistrithe go dtí 31 Nollaig 2020.
50.
Féadfar duine nádúrtha nó duine dlítheanach ar bith
nó grúpa daoine nádúrtha nó grúpa daoine dlítheanacha, pé stádas dlíthiúil a
bhronntar ar an ngrúpa agus ar a bhaill ag an dlí náisiúnta, a mheas mar bhall
de theaghlach feirme, cé is moite d’oibrithe feirme. I
gcás ina meastar gur ball de theaghlach na feirme duine dlítheanach nó grúpa
daoine dlítheanacha, ní mór don bhall sin gníomhaíocht talmhaíochta a fheidhmiú
ar an bhfeirm tráth an iarratais ar thacaíocht.
51.
Cuirfear de choinníoll ar thacaíocht faoi mhír 1(a)
go gcuirtear plean gnó isteach. Ní mór cur chun feidhme an
phlean gnó a thosú laistigh de shé mhí ó dháta an chinnidh lena ndeonaítear an
chabhair.
Saineoidh na Ballstáit uastairsí agus íostairsí
chun rochtain ar thacaíocht faoi mhíreanna 1(a)(i) agus 1(a)(iii) faoi seach a
údarú do ghabháltais talmhaíochta. Beidh an íostairseach
do thacaíocht faoi mhír 1(a)(i) níos airde go mór ná an uastairseach do
thacaíocht faoi mhír 1(a)(iii). Beidh tacaíocht, áfach, teoranta do ghabháltais
a chuimsítear sa sainmhíniú ar mhicreafhiontair agus ar fhiontair bheaga.
52.
Beidh tacaíocht faoi mhír 1(a) i bhfoirm íocaíochta
ar ráta comhréidh, a fhéadfar a íoc in dhá thráthchuid ar a laghad thar
thréimhse cúig bliana ar a mhéad. Féadfaidh tráthchodanna
a bheith ar bhonn céimlaghdaitheach. Cuirfear de choinníoll ar íocaíocht na
tráthchoda deiridh, faoi mhír 1(a)(i) agus (ii), go cuirtear an plean gnó chun
feidhme i gceart.
53.
Tá an uas-suim tacaíochta do mhír 1(a) leagtha síos
in Iarscríbhinn I. Saineoidh na Ballstáit an líon tacaíochta faoi mhír 1(a)(i)
agus (ii) agus cás socheacnamaíoch limistéar an chláir á chur san áireamh.
54.
Beidh an tacaíocht faoi mhír 1(c) comhionann le
120 % den íocaíocht bhliantúil a bhfuair an tairbhí faoin scéim um
fheirmeoirí beaga.
55.
Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha
tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 maidir leis an méid ábhair
is lú a nglacfar leis i bpleananna gnó agus na critéir atá le húsáid ag na Ballstáit
chun na tairseacha dá dtagraítear i mír 4 a shocrú.
Airteagal 21
Seirbhísí bunúsacha agus athnuachan
sráidbhaile i limistéir thuaithe
56.
Cumhdófar go háirithe sa tacaíocht faoin mbeart
seo:
(u)
bunú agus tabhairt cothrom le dáta pleananna
d’fhorbairt bardas agus a seirbhísí bunúsacha agus pleananna cosanta agus
bainistíochta a bhaineann le láithreáin NATURA 2000 agus le háiteanna eile a
bhfuil ardluach ó thaobh an dúlra acu;
(v)
infheistíochtaí i gcruthú, i bhfeabhsú nó i
bhfairsingiú gach cineáil bonneagair ar mhionscála, lena n-áirítear
infheistíochtaí i bhfuinneamh in-athnuaite;
(w)
bonneagar leathanbhanda, lena n-áirítear a chruthú,
a fheabhsú agus a fhairsingiú, bonneagar éighníomhach leathanbhanda agus
soláthar rochtana ar réitigh leathanbhanda agus ríomhsheirbhísí poiblí an
rialtais;
(x)
infheistíochtaí i mbunú, i bhfeabhsú nó i
bhfairsingiú seirbhísí bunúsacha áitiúla don daonra tuaithe, lena n‑áirítear
fóillíocht agus cultúr agus an bonneagar lena mbaineann;
(y)
infheistíochtaí comhlachtaí poiblí i mbonneagar
áineasa, i bhfaisnéis do thurasóirí agus i gcomharthaíocht ar láithreáin
turasóireachta;
(z)
staidéir agus infheistíochtaí a bhaineann le
cothabháil, le hathbhunú agus le huasghrádú oidhreacht chultúrtha agus nádúrtha
sráidbhailte agus tírdhreacha tuaithe, lena n-áirítear gnéithe socheacnamaíocha
lena mbaineann;
(aa)
infheistíochtaí a dhírítear ar athlonnú
gníomhaíochtaí agus athchóiriú foirgneamh nó saoráidí eile lonnaithe gar do
lonnaíochtaí tuaithe, d’fhonn an cháilíocht beatha a fheabhsú nó feidhmíocht
chomhshaoil na lonnaíochta a mhéadú.
57.
Ní bhainfidh tacaíocht faoin mbeart seo ach le
bonneagar ar mhionscála, mar a shainíonn gach Ballstát sa chlár. Mar sin féin, féadfaidh cláir forbartha tuaithe foráil a dhéanamh
maidir le maoluithe sonracha ón riail seo d’infheistíochtaí i leathanbhanda
agus i bhfuinneamh in‑athnuaite. Sa chás seo, cuirfear critéir shoiléire a
áirithíonn comhlántacht le tacaíocht faoi ionstraimí eile an Aontais ar fáil.
58.
Beidh infheistíochtaí faoi mhír 1 incháilithe le
haghaidh tacaíochta i gcás ina gcuirfear na hoibríochtaí ábhartha chun feidhme
i gcomhréir le pleananna d’fhorbairt na mbardas agus a seirbhísí bunúsacha, i
gcás ina bhfuil na pleananna sin ann agus beidh siad comhsheasmhach le haon
straitéis forbartha áitiúla sa chás gur ann do cheann.
59.
Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha
tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 maidir le sainmhíniú na
gcineálacha bonneagar fuinnimh in-athnuaite a bheidh incháilithe le haghaidh
tacaíochta faoin mbeart seo.
Airteagal 22
Infheistíochtaí i bhforbairt limistéar
foraoise agus i bhfeabhsú inmharthanacht na bhforaoisí
60.
Bainfidh an tacaíocht faoin mbeart seo leis na
nithe seo a leanas:
(bb)
foraoisiú agus cruthú coillearnaí;
(cc)
bunú córas agrafhoraoiseachta;
(dd)
damáiste d’fhoraoisí de bharr dóiteán foraoise agus
tubaistí nádúrtha a chosc agus a n-athchóiriú, lena n-áirítear ráig de lotnaidí
agus de ghalair, teagmhais thurraingeacha agus bagairtí a bhaineann leis an
aeráid;
(ee)
infheistíochtaí a fheabhsaíonn athléimneacht agus
luach comhshaoil chomh maith le hacmhainneacht maolaithe na n‑éiceachóras
foraoise;
(ff)
infheistíochtaí i dteicneolaíochtaí nua
foraoiseachta agus i bpróiseáil agus i margaíocht táirgí foraoise.
61.
Ní bheidh feidhm ag teorainneacha ar úinéireacht
foraoisí dá bhforáiltear in Airteagail 36 go 40 maidir le foraoisí
trópaiceacha nó fothrópaiceacha agus leis na limistéir faoi chrainn i gcríocha
na nAsór, Mhaidéara, na nOileán Canárach, na n‑oileán Aeigéach is lú de réir
bhrí Rialachán (CEE) Uimh. 2019/93[30]
ón gComhairle an 19 Iúil 1993 agus ranna thar lear na Fraince.
I gcás gabháltais thar mhéid áirithe, a chinnfidh
na Ballstáit sa chlár, tabharfar tacaíocht ar choinníoll go gcuirfear plean
bainistíochta foraoise isteach nó ionstraim chomhionann atá ag luí le
bainistíocht inbhuanaithe foraoisí mar atá sainithe ag an gComhdháil Aireachta
um Chosaint Foraoisí san Eoraip 1993[31]
('bainistiú inbhuanaithe foraoisí' anseo feasta).
62.
Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha
tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 maidir leis na dálaí do
bhunú tarlú tubaiste nádúrtha nó ráig lotnaide nó galar, agus sainmhíniú ar
chineálacha incháilithe beart coisctheach.
Airteagal 23
Foraoisiú agus cruthú coillearnaí
63.
Deonófar tacaíocht faoi Airteagal 22(1)
d’úinéirí talún príobháidí agus do thionóntaí, do bhardais agus dá gcomhlachais
agus cumhdófar ann costais bunaithe agus préimh bhliantúil in aghaidh an
heicteáir chun costais cothabhála a chumhdach, lena n-airítear glantachán luath
agus deireanach, ar feadh uastréimhse deich mbliana.
64.
Beidh talamh talmhaíochta agus neamhthalmhaíochta
araon incháilithe. Oiriúnófar speicis a chuirtear do
dhálaí comhshaoil agus aeráide an limistéir agus comhlíonfaidh siad na
híoscheanglais maidir leis an gcomhshaol. Ní dheonófar aon tacaíocht do chur
barrscoite gearruainíochta, do chrainn Nollag ná do chrainn a fhásann go tapa
do tháirgeadh fuinnimh. I limistéir ina bhfuil foraoisiú deacair de bharr
diandálaí peidichlíomacha féadfar tacaíocht a thabhairt do chur speiceas eile
ilbhliantúil adhmadach amhail toir nó sceacha a oireann do na dálaí áitiúla.
65.
Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha
tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 i ndáil leis na
h-íoscheanglais maidir leis an gcomhshaol dá dtagraítear i mír 2 a shainiú
Airteagal 24
Córais agrafhoraoiseachta a bhunú
66.
Deonófar tacaíocht faoi Airteagal 22(1)(b)
d’úinéirí talún príobháidí agus do thionóntaí, do bhardais agus dá gcomhlachais
agus cumhdófar ann costais bunaithe agus préimh bhliantúil in aghaidh an
heicteáir chun costais cothabhála a chumhdach ar feadh uastréimhse trí bliana.
67.
Ciallóidh “córais agrafhoraoiseachta” córais úsáide
talún ina bhfástar crainn i gcomhar le talmhaíocht fhairsing ar an talamh
céanna. Cinnfidh na Ballstáit an t-uaslíon crann le cur in
aghaidh an heicteáir ag cur dálaí áitiúla peidichlíomacha, speicis
foraoiseachta agus an gá úsáid talmhaíochta na talún a áirithiú san áireamh.
68.
Beidh an tacaíocht teoranta don uasráta tacaíochta
atá leagtha síos in Iarscríbhinn I.
Airteagal 25
Cosc agus athshlánú damáiste d’fhoraoisí de
bharr dóiteán foraoise agus tubaistí nádúrtha agus teagmhas turraingeach
69.
Deonófar tacaíocht faoi Airteagal 22(1)(c)
d’úinéirí foraoise príobháidí, leathphoiblí agus poiblí, do bhardais,
d’fhoraoisí stáit agus dá gcomhlachais agus cumhdófar ann na costais do na
nithe seo a leanas:
(gg)
bunú bonneagair chosanta. I
gcás tóitbhearnaí, féadfaidh an tacaíocht cabhair a chuireann le costais
chothabhála a chumhdach freisin. Ní dheonófar aon tacaíocht do ghníomhaíochtaí
a bhaineann le talmhaíocht i limistéir a chumhdaítear le ceanglais
agra-chomhshaol;
(hh)
bearta coisctheacha áitiúla, ar mhionscála in
aghaidh dóiteáin nó guaiseacha nádúrtha eile;
(ii)
trealamh cumarsáide agus áiseanna faireacháin ar
dhóiteán foraoise, ar lotnaidí agus ar ghalair a bhunú agus a fheabhsú;
(jj)
acmhainneacht foraoise a ndearnadh dochar di de
bharr dóiteán agus tubaistí nádúrtha eile a athchóiriú, lena n-áirítear
lotnaidí, galair agus teagmhais thurraingeacha agus teagmhais a bhaineann le
hathrú aeráide.
70.
I gcás bearta coisctheacha a bhaineann le lotnaidí
agus le galair, caithfear tacú leis an riosca go dtarlóidh tubaiste ábhartha
trí fhianaise eolaíoch agus caithfidh eagraíochtaí poiblí eolaíochta tacú leis. Nuair is ábhartha, caithfear an liosta de speicis orgánach a dhéanann
díobháil do phlandaí a d’fhéadfadh a bheith ina gcúis le tubaiste a chur sa
chlár.
Beidh oibríochtaí incháilithe comhsheasmhach leis
an bplean um chosaint foraoisí arna bhunú ag na Ballstáit.
I gcás gabháltais thar mhéid áirithe, a chinnfidh na Ballstáit sa chlár,
cuirfear de choinníoll ar thacaíocht go gcuirfear plean bainistíochta foraoise
isteach ina mionsonraítear na cuspóirí coisctheacha.
Beidh limistéir foraoise atá aicmithe mar riosca
meánach go hard do dhóiteán foraoise de réir an phlean um chosaint foraoise
arna bhunú ag Ballstáit incháilithe le haghaidh tacaíocht a bhaineann le cosc
dóiteán foraoise.
71.
Beidh tacaíocht faoi mhír 1(d) faoi réir aithint
fhoirmiúil na n-údarás poiblí inniúil sna Ballstáit inar tharla tubaiste
nádúrtha agus go raibh scrios 30 % ar laghad den acmhainneacht ábhartha
talmhaíochta ina iarmhairt ar an tubaist seo nó bearta arna nglacadh i
gcomhréir le Treoir 2000/29/CE chun galar plandaí nó foirgeacht lotnaidí a
dhíothú nó rialú a dhéanamh orthu. Cinnfear an céatadán
seo ar bhonn na meánacmhainneachta foraoise atá ann cheana sa tréimhse trí
bliana díreach roimh an tubaiste nó ar an meán sa tréimhse cúig bliana díreach
roimh an tubaiste, gan an iontráil is airde ná is ísle san áireamh.
72.
Ní dheonófar aon tacaíocht faoin mbeart seo do
chaillteanas ioncaim a d’eascair ón tubaiste nádúrtha.
Áiritheoidh na Ballstáit go seachnófar róchúiteamh
de thoradh ar theaglaim den bheart seo agus d’ionstraimí eile tacaíochta
náisiúnta nó de chuid an Aontais eile nó scéimeanna árachais phríobháidigh.
Airteagal 26
Infheistíochtaí lena bhfeabhsaítear
solúbthacht agus luach comhshaol éiceachóras foraoise
73.
Deonófar tacaíocht faoi Airteagal 22(1)(d) do
dhaoine nádúrtha, d’úinéirí foraoise príobháidí, do chomhlachtaí leathphoiblí
agus dlí príobháideacha, do bhardais agus dá gcomhlachais.
I gcás foraoisí stáit, féadfar tacaíocht a dheonú freisin do chomhlachtaí a
bhainistíonn foraoisí den sórt sin, atá neamhspleách ar bhuiséad an stáit.
74.
Díreofar infheistíochtaí ar bhaint amach gealltanas
arna ndéanamh chun críoch comhshaoil nó seirbhísí éiceachórais a sholáthar
agus/nó a chuireann le luach taitneamhachta poiblí foraoise agus limistéir faoi
chrainn sa limistéar lena mbaineann, nó acmhainneacht eiceachóras maidir le
maolú ar an athrú aeráide a fheabhsú, gan sochair eacnamaíocha a eisiamh go
fadtéarmach.
Airteagal 27
Infheistíochtaí i dteicneolaíochtaí nua
foraoiseachta agus i bpróiseáil agus i margaíocht táirgí foraoiseachta
75.
Deonófar tacaíocht faoi Airteagal 22(1)(e)
d’úinéirí foraoise príobháidí, do bhardais agus dá gcomhlachais agus
d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide d’infheistíochtaí a chuireann le
hacmhainneacht foraoiseachta nó a bhaineann le próiseáil agus le margaíocht
lena gcuirtear le luach táirgí foraoiseachta. I gcríocha
na nAsór, na nOileán Canárach, na n-oileán Aeigéach is lú de réir bhrí Rialachán
(CEE) Uimh. 2019/93 agus na ranna Francacha thar lear, féadfar tacaíocht a
thabhairt d’fhiontair nach fiontair bheaga ná fiontair mheánmhéide iad.
76.
Beidh infheistíochtaí a bhaineann le feabhsú luach
eacnamaíoch na bhforaoisí ar leibhéal an ghabháltais foraoise agus féadfaidh
siad infheistíochtaí in innealra buainte agus i gcleachtais atá
neamhdhíobhálach don ithir agus d’acmhainní a áireamh.
77.
Beidh infheistíochtaí a bhaineann le húsáid adhmaid
mar amhábhar nó mar fhoinse fuinnimh teoranta don uile oibríochtaí oibre roimh
phróiseáil thionsclaíoch.
78.
Beidh an tacaíocht teoranta do na huasrátaí
tacaíochta atá leagtha síos in Iarscríbhinn I.
Airteagal 28
Slabhraí soláthair gairide:
79.
Deonófar tacaíocht faoin mbeart seo chun bunú
grúpaí táirgeoirí a éascú in earnálacha na talmhaíochta agus na foraoiseachta
chun na críocha seo a leanas:
(kk)
táirgeacht agus aschur táirgeoirí ar baill iad de
ghrúpaí den sórt sin a oiriúnú do riachtanais an mhargaidh;
(ll)
earraí a chur sa mhargadh go comhpháirteach, lena
n-áirítear ullmhúchán do dhíolachán, lárú díolacháin agus soláthar do
bhulc-cheannaitheoirí;
(mm)
comhrialacha a bhunú ar fhaisnéis táirgthe, agus
aird áirithe ar bhuaint agus ar infhaighteacht; agus
(nn)
gníomhaíochtaí eile a d’fhéadfadh grúpaí táirgeoirí
a dhéanamh, amhail forbairt scileanna gnó agus margaíochta agus eagrú agus
éascú próiseas nuálaíochta.
80.
Deonófar tacaíocht do ghrúpaí táirgeoirí a
aithníonn údarás inniúil an Bhallstáit go hoifigiúil iad ar bhonn plean gnó. Beidh sé teoranta do ghrúpaí táirgeoirí atá de réir shainmhíniú na
FBManna.
Fíoróidh na Ballstáit gur baineadh amach cuspóirí
an phlean gnó laistigh de chúig bliana ó aithint an ghrúpa táirgeoirí.
81.
Íocfar an tacaíocht mar chabhair ráta chomhréidh i
dtráthchodanna bliantúla do na chéad chúig bliana tar éis an dáta ar aithníodh
an grúpa táirgeoirí ar bhonn a phlean gnó. Ríomhfar í ar
bhonn táirgeachta bliantúla arna margú ag an ngrúpa. Ní íocfaidh na Ballstáit
an tráthchuid dheireanach ach tar éis cur chun feidhme ceart an phlean gnó a
fhíorú.
Sa chéad bhliain, féadfaidh na Ballstáit tacaíocht
a íoc leis an ngrúpa táirgeoirí arna ríomh ar bhonn meánluach bliantúil na
táirgeachta arna margú ag a bhaill thar na trí bliana sula ndeachaigh siad
isteach sa ghrúpa. I gcás grúpaí táirgeoirí in earnáil na
foraoiseachta, féadfar an tacaíocht a ríomh ar bhonn meántáirgeachta arna margú
ag baill an ghrúpa thar na cúig bliana roimh an aithint, gan an luach is airde
ná is ísle san áireamh.
82.
Beidh an tacaíocht teoranta do na huasrátaí agus na
huasmhéideanna atá leagtha síos in Iarscríbhinn I.
Airteagal 29
Agra-chomhshaoil-aeráide
83.
Cuirfidh na Ballstáit tacaíocht faoin mbeart seo ar
fáil ar fud a gcríoch, i gcomhréir lena riachtanais agus lena dtosaíochtaí
sonracha náisiúnta, réigiúnacha nó áitiúla. Beidh cuimsiú
an bhirt seo i gcláir forbartha tuaithe éigeantach.
84.
Deonófar íocaíochtaí agra-comhshaoil-aeráide
d’fheirmeoirí, do ghrúpaí feirmeoirí nó do ghrúpaí feirmeoirí agus bainisteoirí
eile talún a ghabhfaidh orthu féin, ar bhonn deonach, oibríochtaí a dheanamh,
arb ionann iad agus gealltanas agra‑comhshaoil-aeráide amháin nó níos mó ar
thalamh talmhaíochta. Nuair atá údar cuí leis chun
cuspóirí comhshaoil a bhaint amach, féadfar íocaíochtaí agra-chomhshaoil‑aeráide
a dheonú do bhainisteoirí eile talún nó do ghrúpaí de bhainisteoirí eile talún.
85.
Ní chumhdóidh íocaíochtaí comhshaoil talmhaíochta
ach na gealltanais a théann thar na caighdeáin shainordaitheacha ábhartha a
bhunaítear de bhun Chaibidil I de Theideal VI de Rialachán (AE)
Uimh. HR/2012 agus oibleagáidí ábhartha eile a bhunaítear faoi Chaibidil 2
de Theideal III de Rialachán (AE) DP/2012, íoscheanglais ábhartha maidir le
húsáid leasacháin agus táirgí cosanta plandaí mar aon le ceanglais
shainordaitheacha ábhartha eile arna mbunú le reachtaíocht náisiúnta. Aithneofar na ceanglais shainordaitheacha uile den sórt sin seo sa
chlár.
86.
Féachfaidh na Ballstáit leis an eolas agus leis an
bhfaisnéis a theastaíonn chun oibríochtaí faoin mbeart sin a chur chun feidhme
a chur ar fáil do dhaoine ag tabhairt fúthu lena n-áirítear trí chomhairle na
saineolaithe a bhaineann leis an gceanglas agus/nó trí thacaíocht faoin mbeart
seo a bheith coinníollach ar oiliúint ábhartha.
87.
Tabharfar faoi ghealltanais faoin mbeart seo ar
feadh tréimhse idir cúig bliana agus seacht mbliana. Mar
sin féin, más gá chun na sochair chomhshaoil a lorgaítear a bhaint amach nó a
chothabháil, féadfaidh Ballstáit tréimhse níos faide a chinneadh ina gcláir
forbartha tuaithe le haghaidh cineálacha áirithe gealltanas, lena n-áirítear
trí fhoráil a dhéanamh maidir lena bhfadú bliantúil tar éis fhoirceannadh na
tréimhse tosaigh.
88.
Deonófar na híocaíochtaí go bliantúil agus
tabharfaidh siad cúiteamh do na tairbhithe as an uile chostas breise agus
ioncam ligthe thar ceal de thoradh ar na ceanglais a rinneadh, nó cuid díobh. Más gá, féadfaidh siad costais na n-idirbheart a chumhdach suas go
luach 20 % den phréimh a íocadh as na gealltanais agra-comhshaoil‑aeráide.
I gcás go dtugann grúpa feirmeoirí faoi ghealltanais, is é 30 % an
t-uasleibhéal a bheidh ann.
89.
I gcás ina dteastaíonn sé chun cur i bhfeidhm
éifeachtach an bhirt a áirithiú, féadfaidh na Ballstáit leas a bhaint as an nós
imeachta dá dtagraítear in Airteagal 49(3) do roghnú tairbhithe.
90.
Beidh an tacaíocht teoranta do na híosmhéideanna
atá leagtha síos in Iarscríbhinn I.
Ní fhéadfar aon tacaíocht faoin mbeart seo a
dheonú do ghealltanais atá cumhdaithe faoin mbeart feirmeoireachta orgánaí.
91.
Féadfar tacaíocht a thabhairt do chaomhnú acmhainní
géiniteacha sa talmhaíocht i gcás oibríochtaí nach gcumhdaítear leis na
forálacha faoi mhír 1 go 8.
92.
Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha
tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 maidir le fadú
bliantúil na ngealltanas tar éis thréimhse tosaigh na hoibríochta, dálaí is
infheidhme maidir le gealltanais chun fairsingiú a dhéanamh, nó bainistiú de
chineál eile a dhéanamh ar fheirmeoireachta beostoic, teorainneacha a chur le
leasacháin, le táirgí cosanta plandaí nó le hionchur eile, pórtha áitiúla a
thógáil a bhfuil an baol ann go gcaillfear don fheirmeoireacht iad nó acmhainní
géiniteacha plandaí a chaomhnú mar aon leis an sainmhíniú lena mbaineann
d’oibríochtaí incháilithe faoi mhír 9.
Airteagal 30
Feirmeoireacht Orgánach
93.
Deonófar tacaíocht faoin mbeart seo, in aghaidh an
heicteáir UAA d’fheirmeoirí nó do ghrúpaí feirmeoirí a dhéanfaidh, ar bhonn
deonach, modhanna agus cleachtais feirmeoireachta orgánaí a chothabháil nó
aistriú chuici a ghabháil ar láimh mar a shainmhínítear i Rialachán (CE)
Uimh. 834/2007 ón gComhairle[32].
94.
Ní dheonófar tacaíocht ach do ghealltanais a théann
thar na caighdeáin shainordaitheacha ábhartha a bhunaítear de bhun Chaibidil 1
de Theideal VI de Rialachán (AE) Uimh. HR/2012, íoscheanglais ábhartha
maidir le húsáid leasacháin agus táirgí cosanta plandaí mar aon le ceanglais
shainordaitheacha ábhartha eile arna mbunú le reachtaíocht náisiúnta. Sainaithneofar na ceanglais uile den sórt sin sa chlár.
95.
Tabharfar faoi ghealltanais faoin mbeart seo ar
feadh tréimhse idir cúig bliana agus seacht mbliana. I
gcás ina ndeonaítear tacaíocht do chothabháil feirmeoireachta orgánaí,
féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh ina gcláir forbartha tuaithe fadú
bliantúil tar éis fhoirceannadh na tréimhse tosaigh.
96.
Deonófar na híocaíochtaí go bliantúil agus
tabharfaidh siad cúiteamh do na tairbhithe as an uile chostas breise agus ioncam
ligthe thar ceal de thoradh ar na ceanglais a rinneadh, nó as cuid díobh. Más gá, féadfaidh siad costais na n-idirbheart a chumhdach suas go
luach 20 % den phréimh a íocadh as an ngealltanas. I gcás go dtugann grúpa
feirmeoirí faoi ghealltanais, is é 30 % an t-uasleibhéal a bheidh ann.
97.
Beidh an tacaíocht teoranta do na híosmhéideanna
atá leagtha síos in Iarscríbhinn I.
Airteagal 31
Íocaíochtaí Natura 2000 agus na
Creat-Treorach Uisce
98.
Deonófar tacaíocht faoin mbeart sin go bliantúil
agus in aghaidh an heicteáir limistéar talmhaíochta arna úsáid nó in aghaidh an
heicteáir foraoise chun cúiteamh a íoc le tairbhithe as costais thabhaithe agus
ioncam ligthe thar ceal de bharr míbhuntáistí sna limistéir lena mbaineann, a
bhaineann le cur chun feidhme na dTreoracha 2009/147/CE, 92/43/CEE agus
2000/60/CE.
99.
Deonófar tacaíocht d’fheirmeoirí agus d’úinéirí
foraoise príobháidí agus do chomhlachais úinéirí foraoise faoi seach. I gcásanna a bhfuil údar cuí leo, féadfar í a dheonú ar bhainisteoirí
eile talún freisin.
100.
Ní dheonófar tacaíocht d’fheirmeoirí, nasctha le
Treoracha 92/43/CEE agus 2009/147/CE , ach i ndáil le míbhuntáistí a d’eascair
ó cheangaltais a théann thar an dáil mhaith talmhaíochta agus comhshaoil dá
bhforáiltear in Airteagal 94 agus in Iarscríbhinn II de Rialachán (AE)
Uimh. HR/2012 ón gComhairle.
101.
Ní dheonófar tacaíocht d’fheirmeoirí, nasctha le
Treoir 2000/60/CE, ach i ndáil leis an méid seo a leanas:
(oo)
ceanglais shonracha a tugadh isteach le
Treoir 2000/60/CE, atá i gcomhréir leis na cláir beart do phleananna
bainistíochta abhantracha chun críche cuspóirí comhshaoil na Treorach sin a
bhaint amach agus a théann thar na bearta a theastaíonn chun reachtaíocht eile
an Aontais a chur chun feidhme do chosaint an uisce;
(pp)
ceanglais shonracha a théann thar na ceanglais
reachtúla bainistíochta agus an dáil mhaith talmhaíochta agus comhshaoil dá
bhforáiltear i gCaibidil I de Theideal VI de Rialachán (AE) Uimh. HR/xxxx
agus na hoibleagáidí a bunaíodh faoi Chaibidil 2 de Theideal III de Rialachán
(AE) Uimh. DP/xxxx;
(qq)
ceanglais shonracha a théann thar an leibhéal
cosanta i reachtaíocht an Aontais a bhí ann tráth ar glacadh
Treoir 2000/60/CE mar atá leagtha síos in Airteagal 4(9) de
Threoir 2000/60/CE; agus
(rr)
ceanglais shonracha a fhorchuireann mórathruithe ar
chineál úsáide talún, agus/nó mórshrianta ar chleachtais feirmeoireachta a
bhfuil caillteanas suntasach ioncaim de thoradh air.
102.
Sainaithneofar na ceanglais dá dtagraítear i
míreanna 3 agus 4 sa chlár.
103.
Beidh na limistéir seo a leanas incháilithe
d’íocaíochtaí:
(ss)
limistéir talmhaíochta agus foraoiseachta Natura
2000 arna n-ainmniú de bhun Threoracha 92/43/CEE agus 2009/147/CE;
(tt)
limistéir cosanta dúlra eile arna dteorannú ina
bhfuil srianta comhshaoil atá infheidhme maidir le feirmeoireacht agus le
foraoisí agus a chuidíonn le cur chun feidhme Airteagal 10 de
Threoir 92/43/CEE. Ní sháróidh na limistéir seo, de
réir an chláir forbartha tuaithe, 5 % de limistéir ainmnithe Natura 2000 a
chumhdaítear ina raon feidhme críochach.
(uu)
limistéir talmhaíochta a áirítear i bpleananna
bainistíochta abhantrach de réir Threoir 2000/60/CE.
104.
Beidh an tacaíocht teoranta do na híosmhéideanna
atá leagtha síos in Iarscríbhinn I.
Airteagal 32
Íocaíochtaí le limistéir a bhfuil srianta
nádúrtha nó srianta eile sonracha ag gabháil dóibh
105.
Deonófar íocaíochtaí d’fheirmeoirí i limistéir
sléibhe nó i limistéir eile a bhfuil srianta nádúrtha nó srianta eile sonracha
ag gabháil dóibh go bliantúil in aghaidh an heicteáir limistéar talmhaíochta
arna úsáid chun cúiteamh a íoc le feirmeoirí as costais bhreise agus ioncam
ligthe thar ceal a bhaineann leis na srianta do tháirgeacht talmhaíochta sa
limistéar lena mbaineann.
Ríomhfar costais bhreise agus ioncam ligthe thar
ceal i gcomparáid le limistéir nach bhfuil srianta nádúrtha ná srianta eile
sonracha ag gabháil dóibh, ag cur íocaíochtaí de bhun Chaibidil 3 de Theideal
III de Rialachán (AE) Uimh. DP/2012 san áireamh.
106.
Deonófar íocaíochtaí d’fheirmeoirí a dhéanfaidh a
ngníomhaíocht feirmeoireachta i limistéir ainmnithe de bhun Airteagal 33 a
ghabháil ar láimh.
107.
Beidh íocaíochtaí seasta idir an t-íosmhéid agus an
t-uasmhéid atá leagtha síos in Iarscríbhinn I.
108.
Forálfaidh na Ballstáit do chéimlaghdaitheacht na
n-íocaíochtaí thar leibhéal tairsí limistéir in aghaidh an ghabháltais, atá le
sainmhíniú sa chlár.
109.
Féadfaidh na Ballstáit íocaíochtaí a dheonú faoin
mbeart seo idir 2014 agus 2017 d’fheirmeoirí i limistéir a bhí incháilithe faoi
Airteagal 36(a)(ii) de Rialachán (CE) Uimh. 1698/2005 le linn na
tréimhse cláraithe 2007-2013 ach nach bhfuil incháilithe níos mó i ndiaidh an
teorannaithe nua dá dtagraítear in Airteagal 46(3). Beidh
na híocaíochtaí sin céimlaghdaitheach ag tosú in 2014 ag 80 % den
íocaíocht a fuarthas in 2013 agus ag críochnú in 2017 ag 20 % .
110.
I mBallstáit nach bhfuil an teorannú dá dtagraítear
in Airteagal 33(3) curtha i gcrích acu roimh an 1 Eanáir 2014, beidh
feidhm ag mír 5 maidir le feirmeoirí a fhaigheann íocaíochtaí i limistéir a bhí
incháilithe d’íocaíochtaí den sórt sin le linn na tréimhse 2007-2013. Tar éis chur i gcrích an teorannaithe, gheobhaidh feirmeoirí i
limistéir atá incháilithe go fóill íocaíochtaí iomlána faoin mbeart seo. Leanfaidh
feirmeoirí i limistéir nach bhfuil incháilithe níos mó d’íocaíochtaí a fháil i
gcomhréir le mír 5.
Airteagal 33
Ainmniúchán limistéar a bhfuil srianta
nádúrtha agus srianta sonracha eile ag gabháil dóibh
111.
Ainmneoidh na Ballstáit, ar bhonn mhíreanna 2, 3
agus 4, limistéir incháilithe d’íocaíochtaí dá bhforáiltear in
Airteagal 32 faoi na catagóirí seo a leanas:
(vv)
limistéir sléibhe;
(ww)
limistéir, seachas limistéir sléibhe, a bhfuil
srianta suntasacha nádúrtha ag bagairt orthu; agus
(xx)
limistéir eile a bhfuil tionchar ag srianta
sonracha orthu;
112.
Chun a bheith incháilithe d’íocaíochtaí faoi
Airteagal 32, déanfar limistéir sléibhe a shaintréithriú trí shrian
suntasach a chur leis na féidearthachtaí chun an talamh a úsáid agus trí
mhórmhéadú ar chostais táirgeachta i ngeall ar na nithe seo a leanas:
(yy)
dálaí aeráide thar a bheith deacair, mar gheall ar
airde, a bhfuil mar éifeacht orthu an séasúr saothraithe a ghiorrú go
substaintiúil.
(zz)
ag airde níos ísle, láithreacht thar chuid mhór den
limistéar i dtrácht d’fhánaí atá róghéar d’úsáid innealra nó a bhfuil gá le
húsáid trealaimh speisialta an-chostasach mar gheall orthu, nó teaglaim den dá
fhachtóir sin, i gcás nach bhfuil na srianta a eascraíonn ón dá cheann ar leith
chomh géar sin ach go n-eascraíonn srianta cothroma ó theaglaim an dá
fhachtóir.
Measfar limistéir ó thuaidh den 62ú líne
dhomhanleithid agus limistéir áirithe chóngaracha mar limistéir sléibhe.
113.
D’fhonn a bheith incháilithe d’íocaíochtaí faoi
Airteagal 32, measfar limistéir, seachas limistéir sléibhe, mar limistéir
a bhfuil srianta suntasacha nádúrtha ag bagairt orthu má chomhlíonann 66 %
ar a laghad den limistéar talmhaíochta arna úsáid ceann amháin ar a laghad de
na critéir atá liostaithe in Iarscríbhinn II ar an luach tairsí léirithe. Áiritheofar urramú an choinníoll seo ar leibhéal iomchuí na n‑aonad
riaracháin áitiúil (leibhéal LAU 2').
Nuair atá teorannú á dhéanamh ar na limistéir lena
mbaineann an mhír seo, tabharfaidh na Ballstáit faoi chleachtadh
mionchoigeartaithe, bunaithe ar chritéir oibiachtúla, agus é mar chuspóir
limistéir a chur as an áireamh inar tuairiscíodh srianta suntasacha nádúrtha i
gcomhréir leis an gcéad fhomhír ach gur sháraigh infheistíochtaí nó gníomhaíocht
eacnamaíoch iad.
114.
Beidh limistéir seachas iad siúd dá dtagraítear i
míreanna 2 agus 3 incháilithe d’íocaíochtaí faoi Airteagal 32 má tá
tionchar ag srianta sonracha orthu agus i gcás gur cheart leanúint ar aghaidh
le bainistíocht talún chun an comhshaol a chaomhnú nó a fheabhsú, an tuath a
chothabháil agus acmhainneacht turasóireachta an limistéir a chaomhnú nó chun
an t-imeallbhord a chosaint.
Beidh limistéir a bhfuil tionchar ag srianta
sonracha orthu comhdhéanta de limistéir feirmeoireachta atá aonchineálach ó
thaobh dálaí cosanta nádúrtha de agus ní sháróidh a raon iomlán 10 %
d’achar an Bhallstáit lena mbaineann.
115.
Ceanglóidh Ballstáit lena gcláir forbartha tuaithe:
(aaa)
an teorannú reatha nó leasaithe de bhun mhíreanna 2
agus 4;
(bbb)
teorannú nua na limistéar dá dtagraítear i mír 3.
Airteagal 34
Leas ainmhithe
116.
Bronnfar íocaíochtaí leasa ainmhithe faoin mbeart
seo ar fheirmeoirí a ghabhann ar láimh, ar bhonn deonach, oibríochtaí a
dhéanamh arb ionann iad agus gealltanas amháin nó níos mó maidir le leas ainmhithe.
117.
Ní chumhdóidh íocaíochtaí leasa ainmhithe ach na
gealltanais a théann thar na caighdeáin shainordaitheacha ábhartha a bhunaítear
de bhun Chaibidil 1 de Theideal VI de Rialachán (AE) Uimh. HR/2012 agus
ceanglais shainordaitheacha ábhartha eile arna mbunú le reachtaíocht náisiúnta. Aithneofar na ceanglais ábhartha seo sa chlár.
Tabharfar faoi na gealltanais sin ar feadh
tréimhse inathnuaite de bhliain amháin.
118.
Deonófar na híocaíochtaí bunaithe ar achar nó ar
chostais aonaid eile go bliantúil agus tabharfaidh siad cúiteamh d’fheirmeoirí
as an uile chostas breise agus as ioncam ligthe thar ceal de thoradh ar an
gceanglas arna ndéanamh, nó as cuid díobh. Más gá,
féadfaidh siad costais na n-idirbheart a chumhdach suas go luach 20 % den
phréimh a íocadh as na gealltanais maidir le leas ainmhithe.
Beidh an tacaíocht teoranta don íosmhéid atá
leagtha síos in Iarscríbhinn I.
119.
Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha
tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 maidir leis na
limistéir ina dtabharfaidh gealltanais maidir le leas ainmhithe caighdeáin
uasghrádaithe ó thaobh modhanna táirgthe de.
Airteagal 35
Seirbhísí comhshaoil foraoise agus caomhnú
foraoise
120.
Deonófar tacaíocht faoin mbeart seo in aghaidh an
heicteáir foraoise, ar shealbhóirí foraoise, ar bhardais agus ar na cumainn atá
acu a ghabhann ar láimh, ar bhonn deonach, oibríochtaí arb ionann iad agus
gealltanas amháin nó níos mó maidir leis an gcomhshaol foraoise. Féadfaidh comhlachtaí a dhéanann bainistíocht ar fhoraoisí atá faoi
úinéireacht an stáit leas a bhaint as an tacaíocht freisin ar chuntar go bhfuil
siad neamhspleách ó bhuiséad an stáit.
I gcás gabháltais thar mhéid áirithe, a chinnfidh
na Ballstáit ina gcláir forbartha tuaithe, tabharfar tacaíocht faoi mhír 1 ar
choinníoll go gcuirfear plean bainistíochta foraoise isteach nó ionstraim
chomhionann atá ag luí le bainistíocht inbhuanaithe foraoisí.
121.
Ní chumhdóidh íocaíochtaí leasa ainmhithe ach na
gealltanais a théann thar na caighdeáin shainordaitheacha ábhartha arna mbunú
leis an acht foraoiseachta náisiúnta nó le reachtaíocht náisiúnta ábhartha
eile. Sainaithneofar na ceanglais uile den sórt sin sa
chlár.
Tabharfar faoi na gealltanais ar feadh tréimhse
idir cúig bliana agus seacht mbliana. Féadfaidh Ballstáit
tréimhse níos faide a shocrú ina gcláir forbartha tuaithe le haghaidh
cineálacha áirithe gealltanas nuair is gá agus nuair atá údar cuí leis, áfach.
122.
Tabharfaidh na híocaíochtaí cúiteamh do na
tairbhithe as an uile chostas breise agus ioncam ligthe thar ceal de thoradh ar
na gealltanais a rinneadh, nó as cuid díobh. Más gá,
féadfaidh siad costais na n-idirbheart a chumhdach suas le luach 20 % den
phréimh a íocadh as na gealltanais comhshaoil foraoise. Beidh an tacaíocht
teoranta don uasmhéid atá leagtha síos in Iarscríbhinn I.
123.
Féadfar tacaíocht a sholáthar d’aonáin
phríobháideacha, do bhardais agus do na cumainn atá acu as acmhainní
géiniteacha foraoise a chaomhnú agus a chur chun cinn le haghaidh oibríochtaí
nach gclúdaítear faoi mhíreanna 1, 2 agus 3.
124.
Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha
tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 maidir leis na
cineálacha oibríochtaí atá incháilithe le haghaidh tacaíochta faoi mhír 4.
Airteagal 36
Comhar
125.
Cuirfidh tacaíocht faoin mbeart seo cineálacha
comhair chun cinn a bhfuil baint ag dhá eintiteas ar a laghad leo agus go
háirithe:
(ccc)
cineálacha cur chuige comhair i measc gníomhaithe
difriúla i slabhra talrmhaíochta agus bia an Aontais, san earnáil foraoiseachta
agus i measc gníomhaithe eile a rannchuidíonn chun cuspóirí agus tosaíochtaí an
bheartais forbartha tuaithe a bhaint amach, lena n-áirítear eagraíochtaí
idirchraoibhe;
(ddd)
braislí agus gréasáin a chruthú;
(eee)
grúpaí oibriúcháin de chuid an CEN i gcomhair
táirgiúlachta agus inbhuanaitheachta talmhaíochta dá dtagraítear dóibh in Airteagal 62
a bhunú agus a oibriú.
126.
Bainfidh an comhar faoi mhír 1 go háirithe leo seo
a leanas:
(fff)
treoirthionscadail;
(ggg)
táirgí, cleachtais, próisis agus teicneolaíochtaí
nua a fhorbairt in earnálacha na talmhaíochta, an bhia agus na foraoiseachta;
(hhh)
comhar i measc oibreoirí beaga maidir le
comhphróisis oibre a eagrú agus áiseanna agus acmhainní a chomhroinnt;
(iii)
comhar cothrománach agus ingearach i measc
gníomhaithe sa slabhra bia chun ardáin lóistíochta a bhunú chun slabhraí
soláthair gearra agus margaí áitiúla a chur chun cinn;
(jjj)
gníomhaíochtaí cur chun cinn i gcomhthéacs áitiúil
a bhaineann le slabhraí soláthair gearra agus margaí áitiúla a fhorbairt;
(kkk)
gníomhaíocht chomhpháirteach a dhéantar d'fhonn an
t‑athrú aeráide a mhaolú nó oiriúnú don athrú sin;
(lll)
cineálacha cur chuige comhchoiteann i leith
tionscadal comhshaoil agus cleachtas comhshaoil leanúnach;
(mmm)
comhar cothrómánach agus ingearach i measc
gníomhaithe sa slabhra soláthair i dtáirgeadh inbhuanaithe bithmhaise le húsáid
i mbia, i dtáirgeadh fuinnimh agus i bpróisis thionsclaíocha.
(nnn)
straitéisí forbartha áitiúla a théann i ngleic le
ceann amháin nó níos mó de thosaíochtaí an Aontais maidir le forbairt tuaithe a
chur chun feidhme, go háirithe ag comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí
seachas na cinn sin a shainítear in Airteagal 28(1)(b) de Rialachán
(AE) Uimh. CCS/2012.
(ooo)
drawing up of forest
management plans or equivalent instruments.
127.
Ní dheonófar tacaíocht faoi mhír 1(b) ach ar
bhraislí agus ar ghréasáin nuabhunaithe agus orthusan faoina mbunaítear
gníomhaíocht nua.
Féadfar tacaíocht le haghaidh oibríochtaí faoi
mhír 2(b) a dheonú freisin ar ghníomhaithe aonair sa chás ina ndéantar foráil
don fhéidearthacht seo sa chlár forbartha tuaithe.
128.
Scaipfear na torthaí ó threoirthionscadail agus ó
oibríochtaí le gníomhaithe aonair faoi mhír 2(b).
129.
Beidh na costais seo a leanas, atá nasctha leis na
cineálacha comhair dá dtagraítear i mír 1, incháilithe le haghaidh tacaíochta
faoin mbeart seo:
(ppp)
staidéir ar an limistéar lena mbaineann, staidéir
indéantachta, agus costais maidir le plean gnó, nó plean bainistíochta foraoise
nó a choibhéis nó straitéis forbartha áitiúil a chur i dtoll a chéile, seachas
an ceann dá dtagraítear in Airteagal 29 de Rialachán (AE)
Uimh. [CCS/2012];
(qqq)
beochan an limistéir lena mbaineann ionas go mbeadh
tionscadal críche comhchoiteann indéanta. I gcás braislí,
d’fhéadfadh eagrú oiliúna, líonrú i measc na mball agus baill nua a earcú a
bheith i gceist le beochan freisin;
(rrr)
costais reatha an chomhair;
(sss)
costais dhíreacha tionscadal sonrach a bhfuil baint
acu le plean gnó, straitéis forbartha áitiúil seachas an ceann dá dtagraítear
in Airteagal 29 de Rialachán (AE) Uimh. [CCS/2012, nó gníomh atá
dírithe ar nuálaíocht, a chur chun feidhme;
(ttt)
costais na ngníomhaíochtaí cur chun cinn.
130.
I gcás ina gcuirtear plean gnó nó plean bainistíochta
foraoise nó a choibhéis nó straitéis forbartha chun feidhme, féadfaidh
Ballstáit an chabhair a dheonú mar shuim uilíoch a chumhdóidh costais an
chomhair agus costais na dtionscadal a chuirtear chun feidhme, é sin nó suim a
chumhdóidh costais an chomhair amháin agus úsáidfidh Ballstáit cistí ó bhearta
eile nó ó Chistí eile an Aontais le haghaidh cur chun feidhme na dtionscadal.
131.
Beidh comhar i measc gníomhaithe atá lonnaithe i
réigiúin nó i mBallstáit dhifriúla incháilithe le haghaidh tacaíochta freisin.
132.
Beidh an tacaíocht teoranta d’uastréimhse seacht
mbliana seachas le haghaidh gníomhartha comhchoitinne comhshaoil i gcásanna a
bhfuil údar cuí leo.
133.
Féadfar an comhar faoin mbeart seo a chur le chéile
le tionscadail a bhfuil tacaíocht acu ó chistí an Aontais seachas ón CETFT sa
chríoch céanna. Áiritheoidh na Ballstáit go seachnófar
róchúiteamh de thoradh ar theaglaim den bheart seo agus d’ionstraimí eile
tacaíochta náisiúnta nó de chuid an Aontais.
134.
Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha a
ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 maidir le tuilleadh sonraíochta ar
shaintréithe na dtreoirthionscdal, na mbraislí, na ngréasán, na slabhraí
soláthair gairide agus na margaí áitiúil a bheidh incháilithe chun tacaíocht a
fháil, agus maidir leis na coinníollacha chun cabhair a dheonú do na cineálacha
oibríochta arna liostú i mír 2 chomh maith.
Airteagal 37
Bainistíocht riosca
135.
Cuimseofar sa tacaíocht faoin mbeart seo:
(uuu)
ranníocaíochtaí airgeadais, arna n-íoc go díreach
le feirmeoirí, le préimheanna le haghaidh árachas barr, ainmhithe agus plandaí
i gcoinne caillteanas eacnamaíoch a tharla de dhroim teagmhas díobhálach
aeráide agus galar ainmhithe nó plandaí nó foirgeacht le lotnaidí;
(vvv)
ranníocaíochtaí airgeadais le cistí
frithpháirteacha chun cúitimh airgeadais a íoc le feirmeoirí, as caillteanais
eacnamaíocha a tharla de dhroim ráige de ghalair ainmhithe nó phlandaí nó
teagmhais comhshaoil;
(www)
uirlis cobhsaithe ioncaim, i bhfoirm
ranníocaíochtaí airgeadais le cistí frithpháirteacha, trína gcuirtear cúiteamh
ar fáil d’fheirmeoirí a mbíonn titim ghéar ar a n-ioncam.
136.
Chun críocha mhír 1, pointí (b) agus (c),
ciallaíonn 'ciste frithpháirteach' scéim arna creidiúnú ag an Ballstát i
gcomhréir lena dhlí náisiúnta le haghaidh feirmeoirí cleamhnaithe chun iad féin
a chur faoi árachas, trína ndéantar íocaíochtaí cúitimh le feirmeoirí
cleamhnaithe a raibh tionchar ag caillteanais eacnamaíocha orthu a tharla de
dhroim ráige de galair ainmhithe nó phlandaí nó teagmhais comhshaoil nó titim
ghéar a bheith ar a n-ioncam.
137.
Áiritheoidh na Ballstáit go seachnófar róchúiteamh
de thoradh ar theaglaim den bheart seo agus d’ionstraimí eile tacaíochta
náisiúnta nó de chuid an Aontais nó scéimeanna árachais phríobháidigh. Déanfar tacaíocht ioncaim dhírigh a fhaightear faoin gCiste Eorpach um
Choigeartú don Domhandú[33]
('EGF' anseo feasta) a chur san áireamh freisin nuair atá leibhéal ioncaim
feirmeoirí á mheas.
138.
Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha
tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 maidir le híostréimhse
agus le huastréimhse na n-iasachtaí tráchtála le cistí frithpháirteacha dá
dtagraítear in Airteagal 39(3)(b) agus Airteagal 40(4).
Airteagal 38
Árachas barr, ainmhithe agus plandaí
139.
Ní dheonófar tacaíocht faoi Airteagal 37(1)(a)
ach le haghaidh conarthaí árachais lena gclúdaítear caillteanas a tharla de
dhroim teagmhais dhíobhálaigh aeráide nó galair ainmhithe nó phlandaí nó
foirgeachta le lotnaidí nó beart a glacadh i gcomhréir le Treoir 2000/29/CE
maidir le díothú nó rialú a dhéanamh ar ghalar plandaí nó ar fhoirgeacht le
lotnaidí a scriosann níos mó ná 30 % den mheán‑táirgeacht bhliantúil an
fheirmeora sa tréimhse trí bliana roimhe sin nó meán trí bliana bunaithe ar an
tréimhse cúig bliana roimhe sin, ag fágáil an iontráil is airde agus an
iontráil is ísle ar lár.
140.
Ní mór d’údarás inniúil an Bhallstáit lena
mbaineann tarlú de theagmhas díobhálach aeráide nó ráig de ghalair ainmhithe nó
phlandaí nó foirgeacht le lotnaidí a aithint go foirmiúil mar tharlú den sórt
sin.
Féadfaidh na Ballstáit, nuair is iomchuí, critéir
a bhunú roimh ré faoin mbunús faoina measfar go bhfuil aitheantas foirmiúil den
sórt sin deonaithe.
141.
Ní thabharfaidh íocaíochtaí árachais cúiteamh as
níos mó ná iomlán an chostais a bhaineann leis na caillteanais dá dtagraítear
in Airteagal 37(1)(a) a ionadú agus ní cheanglófar leo cineál nó méid na
táirgeachta amach anseo, agus ní shonróidh siad an cineál ná an méid sin.
Féadfaidh na Ballstáit teorainn a chur le méid na
préimhe atá incháilithe le haghaidh tacaíochta trí uasteorainneacha oiriúnacha
a chur i bhfeidhm.
142.
Beidh an tacaíocht teoranta don uasráta atá leagtha
síos in Iarscríbhinn I.
Airteagal 39
Cistí frithpháirteacha le haghaidh galar
ainmhithe agus plandaí agus teagmhas
comhshaoil
143.
Chun a bheith incháilithe le haghaidh tacaíochta,
beidh an méid seo a leanas ag an gciste frithpháirteach lena mbaineann:
(xxx)
creidiúnú ón údarás inniúil i gcomhréir leis an dlí
náisiúnta;
(yyy)
beartas trédhearcach i leith íocaíochtaí isteach
agus aistarraingtí amach as an gciste;
(zzz)
rialacha soiléire lena leagtar síos freagrachtaí as
fiacha ar bith a thabhaítear.
144.
Saineoidh na Ballstáit na rialacha maidir le
comhdhéanamh agus bainistíocht na gcistí frithpháirteacha, go háirithe maidir
le deonú íocaíochtaí cúitimh le feirmeoirí i gcás géarchéime agus maidir le
riarachán agus faireachán a dhéanamh ar chomhlíonadh na rialacha sin.
145.
Ní fhéadfaidh baint a bheith ag na ranníocaíochtaí
airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 37(1)(b) ach leo seo a leanas:
(aaaa)
na costais riaracháin chun an ciste frithpháirteach
a bhunú, dáilte thar trí bliana ar a mhéad ar mhodh céimlaghdaitheach;
(bbbb)
na suimeanna arna n-íoc ag an gciste
frithpháirteach mar chúiteamh airgeadais le feirmeoirí. Ina
theannta sin, féadfaidh an ranníocaíocht airgeadais a bheith bainteach le hús
ar iasachtaí tráchtála a thógann an ciste frithpháirteach amach ar mhaithe le
cúiteamh airgeadais a íoc le feirmeoirí i gcás géarchéime.
Ní dhéanfar ranníocaíocht ó chistí poiblí i leith
stoic caipitil tosaigh.
146.
Maidir le galair ainmhithe, ní fhéadfar cúiteamh
airgeadais faoi Airteagal 37(1)(b) a dheonú ach i leith na ngalar a
luaitear sa liosta de ghalair ainmhithe a bhunaigh an Eagraíocht Dhomhanda um
Shláinte Ainmhithe agus/nó san Iarscríbhinn a ghabhann le Cinneadh 90/424/CÉ.
147.
Beidh an tacaíocht teoranta don uasráta tacaíochta
atá leagtha síos in Iarscríbhinn I.
Féadfaidh na Ballstáit teorainn a chur leis na
costais atá incháilithe le haghaidh tacaíochta trí na nithe seo a leanas a chur
i bhfeidhm:
(cccc)
uasteorainneacha in aghaidh an chiste;
(dddd)
uasteorainneacha oiriúnacha in aghaidh an aonaid.
Airteagal 40
Gléas Cobhsaithe Ioncaim
148.
Ní fhéadfar tacaíocht faoi Airteagal 37(1)(c)
a dheonú ach amháin má tá an titim san ioncam níos mó ná 30 % de
mheán-ioncam bliantúil an fheirmeora aonair sa tréimhse trí bliana roimhe sin
nó meán trí bliana bunaithe ar an tréimhse cúig bliana roimhe sin, ag fágáil an
iontráil is airde agus an iontráil is ísle ar lár. Chun
críocha Airteagal 37(1)(c), tagróidh ioncam do shuim na n-ioncam a
fhaigheann an feirmeoir ón margadh, lena n-áirítear tacaíocht phoiblí de
chineál ar bith, lúide costais ionchuir. Ní thabharfaidh íocaíochtaí ón gciste
frithpháirteach le feirmeoirí cúiteamh as níos mó ná 70 % den ioncam a
cailleadh.
149.
Chun a bheith incháilithe le haghaidh tacaíochta,
beidh an méid seo a leanas ag an gciste frithpháirteach lena mbaineann:
(eeee)
creidiúnú ón údarás inniúil i gcomhréir leis an dlí
náisiúnta;
(ffff)
beartas trédhearcach i leith íocaíochtaí isteach
agus aistarraingtí amach as an gciste;
(gggg)
rialacha soiléire lena leagtar síos freagrachtaí as
fiacha ar bith a thabhaítear.
150.
Saineoidh na Ballstáit na rialacha maidir le
comhdhéanamh agus bainistíocht na gcistí frithpháirteacha, go háirithe maidir
le deonú íocaíochtaí cúitimh le feirmeoirí i gcás géarchéime agus maidir le
riarachán agus faireachán a dhéanamh ar chomhlíonadh na rialacha sin.
151.
Ní fhéadfaidh na ranníocaíochtaí airgeadais dá
dtagraítear in Airteagal 37(1)(c) baint a bheith acu ach leis na suimeanna
arna n-íoc ag an gciste frithpháirteach mar chúiteamh airgeadais le feirmeoirí. Ina theannta sin, féadfaidh an ranníocaíocht airgeadais a bheith
bainteach le hús ar iasachtaí tráchtála a thógann an ciste frithpháirteach
amach ar mhaithe le cúiteamh airgeadais a íoc le feirmeoirí i gcás géarchéime.
Ní dhéanfar ranníocaíocht ó chistí poiblí i leith
stoic caipitil tosaigh.
152.
Beidh an tacaíocht teoranta don uasráta atá leagtha
síos in Iarscríbhinn I.
Airteagal 41
Rialacha maidir leis na bearta a chur chun
feidhme
Déanfaidh an Coimisiún, trí bhíthin
gníomhartha cur chun feidhme, rialacha maidir le cur chun feidhme na mbeart sa
roinn seo a ghlacadh i dtaca leis an méid seo a leanas:
(d)
nósanna imeachta maidir le húdaráis nó comhlachtaí
a roghnú a thairgeann seirbhísí comhairleacha feirme agus foraoiseachta,
seirbhísí bainistíochta feirme nó faoisimh feirme agus céimlaghdú na cabhrach
faoin mbeart seirbhísí comhairleacha dá dtagraítear in Airteagal 16;
(e)
measúnú an Bhallstáit ar dhul chun cinn an phlean
gnó, roghanna íocaíochta chomh maith le módúlachtaí maidir le rochtain ar
bhearta eile le haghaidh feirmeoirí óga faoin mbeart forbartha feirme agus gnó
dá dtagraítear in Airteagal 20;
(f)
críochadóireacht le bearta eile, comhshó go haonaid
eile seachas na haonaid sin a úsáidtear in Iarscríbhinn I, costais idirbhirt a
ríomh agus comhshó nó coigeartú na ngealltanas faoin mbeart agra-comhshaoil‑aeráide
dá dtagraítear in Airteagal 29, an beart feirmeoireachta orgánaí dá
dtagraítear in Airteagal 30 agus an beart seirbhísí comhshaoil foraoise
agus caomhnaithe foraoise dá dtagraítear in Airteagal 35;
(g)
an fhéidearthacht maidir le toimhdí caighdeánacha a
úsáid maidir leis an ioncam a ligtear thar ceal faoi bhearta Airteagal 29
go 32, 34 agus 35 agus na critéir chun é a ríomh;
(h)
méid na tacaíochta a ríomh nuair atá oibríocht
incháilithe le haghaidh tacaíochta faoi níos mó ná beart amháin.
Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i
gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 91.
Roinn 2
Comhar
Airteagal 42
Grúpaí áitiúla gníomhaíochta LEADER
153.
Sa bhreis ar chúraimí dá dtagraítear in Airteagal
30 de Rialachán (AE) Uimh. [CCS/2012] féadfaidh grúpaí áitiúla
gníomhaíochta cúraimí breise arna dtarmligean chucu ag an Údarás Bainistíochta
agus/nó ag an ngníomhaireacht íocaíochta a chomhlíonadh.
154.
Féadfaidh grúpaí áitiúla gníomhaíochta
réamhíocaíocht a iarraidh ón ngníomhaireacht íocaíochta inniúil má dhéantar foráil
maidir leis an bhféidearthacht sin sa chlár forbartha tuaithe. Ní bheidh méid na réamhíocaíochtaí níos mó ná 50 % den tacaíocht
phoiblí a bhaineann leis na costais reatha agus bheochana.
Airteagal 43
Tacaíocht ullmhúcháin
155.
Cumhdófar faoi Airteagal 31(a) de Rialachán
(AE) Uimh. [CCS/2012]:
(a)
'pacáiste tionscnaimh LEADER' a chuimseoidh
gníomhaíochtaí forbartha acmhainní do ghrúpaí nár chuir LEADER chun feidhme sa
tréimhse chláraithe 2007-2013 agus tacaíocht do threoirthionscadail bheaga;
(b)
forbairt acmhainní, oiliúint agus líonrú d’fhonn
straitéis forbartha áitiúla a ullmhú agus a chur chun feidhme.
156.
Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha
tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 maidir le costais
incháilithe na ngníomhaíochtaí faoi mhír 1 a shainiú.
Airteagal 44
Gníomhaíochtaí comhair LEADER
157.
Deonófar an tacaíocht dá dtagraítear in
Airteagal 31(c) de Rialachán (AE) [CCS/2012] a dheonú do:
(c)
tionscadail comhair idir chríocha nó
thrasnáisiúnta;
ciallaíonn 'comhar idir chríocha' comhar laistigh
de Bhallstát. Ciallaíonn 'comhar trasnáisiúnta' comhar
idir chríocha i roinnt Ballstát agus le críocha i dtríú tíortha.
(d)
tacaíocht theicniúil ullmhúcháin le haghaidh
tionscadal comhair idir chríocha agus thrasnáisiúnta, ar chuntar gur féidir le
grúpaí áitiúla gníomhaíochta a léiriú go bhfuil cur chun feidhme tionscadail
nithiúil faoi chaibidil acu.
158.
Cé is moite de ghrúpaí áitiúil gníomhaíochta eile,
féadfaidh siad seo a leanas a bheith ina gcomhpháirtithe i ngrúpa áitiúil
gníomhaíochta faoin CETFT:
(e)
comhpháirtíocht áitiúil phríobháideach phoiblí i
gcrích tuaithe a bhfuil straitéis forbartha áitiúla á cur chun feidhme aici
laistigh den Aontas nó lasmuigh de.
(f)
comhpháirtíocht áitiúil phríobháideach phoiblí i
gcrích neamh-tuaithe a bhfuil straitéis forbartha áitiúla á cur chun feidhme
aici.
159.
I gcásanna nach roghnaíonn na grúpaí áitiúla
gníomhaíochta na tionscadail comhair, bunóidh na Ballstáit córas iarratais
leanúnaigh le haghaidh tionscadal comhair.
Poibleoidh siad na nósanna imeachta riaracháin
náisiúnta nó réigiúnacha a bhaineann le roghnúchán na dtionscadal comhair
thrasnáisiúnta chomh maith le liosta de na costais incháilithe dhá bliain ar a
dhéanaí tar éis dháta formheasa a gclár forbartha tuaithe.
Formheasfar tionscadail comhair tráth nach déanaí
ná ceithre mhí tar éis an dáta ar cuireadh isteach an tionscadal.
160.
Cuirfidh na Ballstáit na tionscadail comhair
thrasnáisiúnta fhaofa in iúl don Choimisiún.
Airteagal 45
Costais reatha agus beochan
161.
Na costais dá dtagraítear in Airteagal 31(d)
de Rialachán (AE) Uimh. [CCS/2012[, is costais iad a bhaineann le
bainistíocht ar chur chun feidhme na straitéise forbartha áitiúla tríd an grúpa
áitiúil gníomhaíochta.
162.
Na costais a bhaineann le beochan an chríocha dá
dtagraítear in Airteagal 31(d) de Rialachán (AE) Uimh. [CCS/2012],
is costais iad chun gníomhaíochtaí a chumhdach le faisnéis a sholáthar maidir
leis an straitéis forbartha áitiúla chomh maith le cúraimí forbartha
tionscadail.
163.
Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha
tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 maidir le costais
incháilithe na ngníomhaíochtaí faoi mhír 2 a shainiú.
Caibidil II
Forálacha comhchoiteanna do roinnt beart
Airteagal 46
Infheistíochtaí
164.
Chun a bheith incháilithe le haghaidh oibríochta
infheistíochta tacaíochta an CETFT déanfar measúnú roimh ré ar an tionchar
ionchasach ar an gcomhshaol i gcomhréir le reachtaíocht a bhaineann go sonrach
leis an gcineál infheistíochta sin i gcás gur dócha go mbeidh drochthionchar ag
an infheistíocht ar an gcomhshaol.
165.
Beidh caiteachas incháilithe teoranta dóibh seo a
leanas:
(g)
réadmhaoin a thógáil, a fháil, lena n-áirítear
léasú, nó a fheabhsú;
(h)
innealra agus trealamh nua, lena n-áirítear
bogearraí ríomhaireachta, a cheannach nó a cheannach ar léas suas go luach
margaidh na sócmhainne;
(i)
costais ghinearálta a bhaineann le caiteachas dá
dtagraítear i bpointí (a) agus (b), cosúil le táillí ailtire, innealtóra agus
comhairliúcháin, staidéir indéantachta agus paitinní nó ceadúnais a fháil.
166.
I gcás uiscithe, ní mheasfar ach infheistíochtaí a
mbeidh íoslaghdú de 25 % i gcomparáid leis an méid uisce a úsáideadh
roimhe sin de thoradh orthu mar caiteachas incháilithe. Mar
mhaolú, sna Ballstáit a tháinig isteach san Aontas ón mbliain 2004 i leith,
féadfar glacadh le hinfheistíochtaí i suiteálacha uiscithe nua mar chaiteachas
incháilithe sna cásanna ina gcuirtear fianaise ar fáil in anailís chomhshaoil
go bhfuil an infheistíocht lena mbaineann inbhuanaithe agus nach bhfuil aon
drochthionchar aici ar an gcomhshaol.
167.
I gcás infheistíochtaí talmhaíochta, ní bheidh
ceannach ceart táirgthe talmhaíochta, teidlíochtaí íocaíochta, ainmhithe,
plandaí bliantúla agus iad a phlandáil incháilithe le haghaidh tacaíochta
infheistíochta. Mar sin féin, i gcás athshlánaithe ar
chumas féideartha táirgthe talmhaíochta a ndearna tubaistí nádúrtha damáiste
dóibh i gcomhréir le hAirteagal 19(1)(b), d’fhéadfadh caiteachas chun
ainmhithe a cheannach a bheith ina chaiteachas incháilithe.
168.
Féadfaidh tairbhithe na tacaíochta a bhaineann le
hinfheistíocht iarratas a dhéanamh ar réamhíocaíocht de suas le 50 % den
chúnamh poiblí a bhaineann leis an infheistíocht chuig na húdaráis íoctha
inniúla má tá an rogha sin san áireamh sa chlár forbartha tuaithe.
169.
Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha
tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 maidir leis na
coinníollacha faoinar féidir glacadh le costais eile a bhaineann le conarthaí
léasaithe, trealamh athláimhe agus infheistíochta shimplí athsholáthair mar
chaiteachas incháilithe.
Airteagal 47
Rialacha le haghaidh íocaíochtaí a
bhaineann le hachar
170.
Féadfar líon na heicteár a mbeidh feidhm ag
gealltanas de bhun Airteagail 29, 30 agus 35 ina leith a bheith éagsúil ó
bhliain go bliain sna cásanna seo a leanas:
(j)
déantar foráil maidir leis an bhféidearthacht seo
sa chlár forbartha tuaithe.
(k)
ní bhaineann an gealltanas atá i gceist le
dáileachtaí seasta; agus
(l)
ní bheidh baol ann maidir le cuspóir an
ghealltanais a bhaint amach.
171.
I gcás ina ndéantar an talamh ar fad faoin
ngealltanas, nó cuid de, nó an sealúchas ar fad a aistriú chuig duine eile i
rith na tréimhse a bhfuil tiomantas a tugtha ina leith mar choinníoll chun an
cúnamh a dheonú, féadfaidh an duine eile an gealltanas a ghlacadh chuige/chuici
féin don chuid eile den tréimhse nó féadfar go rachaidh sé in éag.
172.
I gcás nach bhfuil tairbhí in ann leanúint de chloí
leis na gealltanais a tugadh toisc go ndéantar an sealúchas a roinnt ina
dháileachtaí nua nó go bhfuil sé faoi réir ag bearta comhdhlúthaithe talún
poiblí nó bearta comhdhlúthaithe talún atá formheasta ag na húdaráis phoiblí
inniúla, glacfaidh na Ballstáit na bearta atá riachtanach ionas gur féidir na
gealltanais a chur in oiriúint do chás nua an tsealúchais.
Más rud é go bhfuil sé dodhéanta cur in oiriúint den sórt sin a dhéanamh,
rachaidh an gealltanas in éag.
173.
Ní gá an chabhair a fuarthas a aisíoc i gcásanna force
majeure.
174.
Beidh feidhm ag mír 2 i ndáil leis an sealúchas
iomlán a aistriú agus beidh feidhm ag mír 4 freisin maidir leis na gealltanas
faoi Airteagal 34.
175.
Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha
tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 maidir leis na
coinníollacha is infheidhme i gcás aistrithe sealúchais i bpáirt, maidir le
cásanna eile a shainiú nach mbeidh aisíocaíocht na cabhrach de dhíth.
Airteagal 48
Clásal um athbhreithniú
Déanfar foráil do chlásal um athbhreithniú
d'oibríochtaí arna ngabháil ar láimh de bhun Airteagail 29, 30, 34 agus 35
chun a áirithiú go ndéantar oiriúnú orthu i gcás leasuithe ar na caighdeáin,
ceanglais nó oibleagáidí sainordaitheacha ábhartha dá dtagraítear sna
hAirteagail sin nach mór do na gealltanais a shárú. Beidh
clásal um athbhreithniú in oibríochtaí arna ngabháil ar láimh de bhun
Airteagail 29, 30 agus 35 a shíneann thar an tréimhse cláraithe reatha
chun iad a oiriúnú do chreat dlí na tréimhse cláraithe dar gcionn.
I gcás nach nglacann an tairbhí leis an
oiriúnú sin, rachaidh an gealltanas in éag.
Airteagal 49
Roghnú tionscadal
176.
Saineoidh Údarás Bainistíochta an chláir forbartha
tuaithe na critéir roghnaithe i gcomhair oibríochtaí faoi gach beart tar éis
dul i gcomhairle leis an gCoiste Faireacháin. Beidh sé
d’aidhm ag na critéir roghnúcháin cothrom de chóir a áirithiú i leith na n‑iarratasóirí
agus úsáid fheabhsaithe acmhainní airgeadais agus spriocdhíriú beart i
gcomhréir le tosaíochtaí an Aontais maidir le forbairt tuaithe a áirithiú. Cuirfear
prionsabal na comhréireachta san áireamh i leith deontas beag agus critéir
roghnaithe á sainiú.
177.
Áiritheoidh údarás an Bhallstáit atá freagrach as
roghnú tionscadal go roghnófar tionscadail i gcomhréir leis na critéir
roghnaithe dá dtagraítear i mír 1 agus de réir nós imeachta trédhearcach a
mbeidh doiciméadú maith ann ina leith. Ní bheidh cur i
bhfeidhm critéar roghnaithe éigeantach i gcás na mbeart dá dtagraítear in
Airteagail 29 go 32, 34 agus 35 seachas i gcás nach bhfuil na cistí atá ar
fáil leordhóthanach chun gach iarratasóir incháilithe a chuimsiú.
178.
Nuair is iomchuí, féadfar na tairbhithe a roghnú ar
bhonn glaonna ar thograí, le critéir éifeachtúlachta eacnamaíche agus
comhshaoil á gcur i bhfeidhm.
Airteagal 50
Sainmhíniú ar limistéar tuaithe
Chun críocha an Rialacháin seo saineoidh an
tÚdarás Bainistíochta 'limistéar tuaithe' ar leibhéal an chláir.
Caibidil III
Cúnamh teicniúil agus líonrú
Airteagal 51
Cúnamh teicniúil a chistiú
179.
I gcomhréir le hAirteagal 6 de Rialachán
(AE) Uimh. HR/2012 féadfaidh an CETFT suas le 0,25 % dá
leithdháileadh bliantúil chun na cúraimí dá dtagraítear in Airteagal 51 de
Rialachán (AE) Uimh. [CCS/2012] a mhaoiniú, lena n‑áirítear na
costais dá dtagraítear in Airteagal 52 chun an gréasán Eorpach um fhorbairt tuaithe,
gréasán an CEN dá dtagraítear in Airteagal 53 agus an gréasán meastóireachta
Eorpach um fhorbairt tuaithe dá dtagraítear in Airteagal 54 a bhunú agus a
oibriú, ar thionscnamh an Choimisiúin agus/nó thar a cheann.
Féadfaidh an CETFT maoiniú a dhéanamh freisin ar
na gníomhartha dá bhforáiltear in Airteagal 41(2) de Rialachán (AE)
Uimh. XXXX/XXXX [rialú cáilíochta], i ndáil le siombailí agus táscairí
scéime cáilíochta an Aontais.
Cuirfear na gníomhartha sin i gcrích i gcomhréir
le hAirteagal 53(2) de Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002 agus i
gcomhréir le haon fhorálacha eile den Rialachán sin agus dá fhorálacha cur chun
feidhme is infheidhme maidir le forghníomhú an bhuiséid.
180.
Aistarraingeofar suim EUR 30 milliún ón
leithdháileadh dá dtagraítear i mír 1 agus úsáidfear é chun an duais i leith an
chomhoibrithe áitiúil nuálaigh dá dtagraítear in Airteagal 56 a mhaoiniú.
181.
Ar thionscnamh na mBallstát féadfar suas go
4 % de mhéid iomlán gach clár forbartha tuaithe a thiomnú do chúraimí dá
dtagraítear in Airteagal 52 de Rialachán (CE) Uimh. [CCS/2012], chomh
maith le costais a bhaineann le hobair ullmhúcháin le haghaidh teorannú
limistéar a bhfuil srianta nádúrtha dá dtagraítear in Airteagal 33(3) ag
bagairt orthu.
Ní bheidh costais a bhaineann leis an gcomhlacht
deimhniúcháin dá dtagraítear in Airteagal 9 de Rialachán (AE)
Uimh. HR/2012 incháilithe faoin mír seo.
Laistigh den teorainn 4 % forchoimeádfar méid
áirithe do bhunú agus oibriú an ghréasáin náisiúnta tuaithe dá dtagraítear in
Airteagal 55.
182.
Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha
tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 i leith sainithe
bhreise ar ghníomhaíochtaí rialaithe a bheidh incháilithe le haghaidh
tacaíochta faoi mhír 3.
Airteagal 52
Gréasán Eorpach um fhorbairt tuaithe
183.
Cuirfear gréasán Eorpach um fhorbairt tuaithe i
bhfeidhm do líonrú líonraí náisiúnta, eagraíochtaí agus ranna riaracháin atá
gníomhach i réimsí forbartha tuaithe ar leibhéal an Aontais, i gcomhréir le
hAirteagal 51(1).
184.
Beidh sé d’aidhm ag líonrú trí bhíthin an ghréasáin
Eorpaigh um fhorbairt tuaithe:
(m)
rannpháirtíocht na bpáirtithe leasmhara i gcur chun
feidhme na forbartha tuaithe a mhéadú
(n)
caighdeán na gclár forbartha tuaithe a fheabhsú
(o)
ról a ghlacadh maidir leis an bpobal a chur ar an
eolas i leith na sochar a bhaineann le beartas forbartha tuaithe.
185.
Is iad seo a leanas na cúraimí a bheidh ar an
ngréasán:
(p)
faisnéis a bhailiú maidir le gníomhú i réimse na
forbartha tuaithe, anailís a dhéanamh ar an bhfaisnéis sin agus í a scaipeadh;
(q)
dea-chleachtais forbartha tuaithe a bhailiú, a
chomhtháthú agus a scaipeadh ar leibhéal an Aontais;
(r)
grúpaí agus/nó ceardlanna téamacha a bhunú agus a
reáchtáil d’fhonn malartú saineolais a éascú agus tacú le cur chun feidhme agus
faireachán agus forbairt bhreise a dhéanamh ar bheartas forbartha tuaithe;
(s)
faisnéis a sholáthar maidir le forbairtí i
limistéir thuaithe an Aontais agus i dtríú tíortha;
(t)
cruinnithe agus seimineáir a eagrú ar leibhéal an
Aontais dóibh siúd atá páirteach go gníomhach san fhorbairt tuaithe;
(u)
tacú le tionscnaimh comhair na ngréasán náisiúnta
agus trasnáisiúnta;
(v)
i gcás grúpaí áitiúla gníomhaíochta go sonrach:
(i)      sineirgí a chruthú
leis na gníomhaíochtaí arna gcur i gcrích ar leibhéal náisiúnta agus/nó
réigiúnach ag na gréasáin faoi seach ag féachaint do ghníomhaíochtaí forbartha
acmhainní agus do chomhroinnt taithí; agus
(ii)      comhoibriú leis na
comhlachtaí líonraithe agus leis na comhlachtaí tacaíochta teicniúla
d’fhorbairt áitiúil arna mbunú ag CFRE, CSE, agus an CEMI maidir le
gníomhaíochtaí forbartha áitiúla agus comhar trasnáisiúnta.
186.
Leagfaidh an Coimisiún amach, trí bhíthin
gníomhartha cur chun feidhme, struchtúr agus feidhmiú eagraíochtúil an
ghréasáin Eorpaigh um fhorbairt tuaithe. Glacfar na
gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin
dá dtagraítear in Airteagal 91.
Airteagal 53
Gréasán CEN
187.
Cuirfear gréasán CEN i bhfeidhm chun tacú leis an
CEN maidir le táirgiúlacht agus inbhuanaitheacht talmhaíochta dá dtagraítear in
Airteagal 86, i gcomhréir le hAirteagal 61(1). Cumasóidh
sé líonrú grúpaí oibriúcháin, seirbhísí comhairleacha agus taighdeoirí
188.
Is iad seo a leanas na cúraimí a bheidh ar an
ngréasán CEN:
(w)
feidhm deisce cabhrach a sholáthar agus faisnéis a
sholáthar do phríomhghníomhaithe maidir leis an CEN;
(x)
plé a spreagadh ar leibhéal an chláir d’fhonn bunú
grúpaí oibriúcháin a spreagadh;
(y)
scagadh agus tuairisciú a dhéanamh ar thorthaí
taighde agus ar eolas ábhartha a bhaineann leis an CEN;
(z)
dea-chleachtas a bhaineann le nuálaíocht a bhailiú,
a chomhtháthú agus a scaipeadh;
(aa)
comhdhálacha agus ceardlanna a eagrú agus faisnéis
a scaipeadh i réimse an CEN.
189.
Leagfaidh an Coimisiún amach, trí bhíthin
gníomhartha cur chun feidhme, struchtúr agus feidhmiú eagraíochtúil an
ghréasáin CEN. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin
i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in
Airteagal 91.
Airteagal 54
Gréasán meastóireachta Eorpach um fhorbairt
tuaithe
190.
Cuirfear gréasán meastóireachta Eorpach um
fhorbairt tuaithe i bhfeidhm chun tacú le meastóireacht ar chláir forbartha
tuaithe i gcomhréir le hAirteagal 51(1). Cumasóidh sé
líonrú na ndaoine sin atá bainteach le meastóireacht ar chláir forbartha
tuaithe.
191.
Is í an aidhm a bheidh ag an ngréasán
meastóireachta Eorpach um fhorbairt tuaithe malartú saineolais agus
dea-chleachtas maidir le modheolaíochtaí meastóireachta a éascú, modhanna agus
uirlisí meastóireachta a fhorbairt, tacaíocht a sholáthar maidir le próisis
meastóireachta, agus sonraí a bhailiú agus a bhainistiú.
192.
Leagfaidh an Coimisiún amach, trí bhíthin
gníomhartha cur chun feidhme, struchtúr agus feidhmiú eagraíochtúil an
ghréasáin meastóireachta Eorpach um fhorbairt Tuaithe. Glacfar
na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta
scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 91.
Airteagal 55
Gréasán náisiúnta tuaithe
193.
Bunóidh gach Ballstát gréasán náisiúnta tuaithe, a
thabharfaidh le chéile na heagraíochtaí agus na ranna riaracháin atá bainteach
leis an bhforbairt tuaithe. Beidh an chomhpháirtíocht dá
dtagraítear in Airteagal 4 de Rialachán (AE) Uimh. [CCS/2012] mar
chuid den ghréasán náisiúnta tuaithe freisin.
Féadfaidh Ballstáit a bhfuil cláir réigiúnacha acu
formheas a lorg do chlár sonrach maidir le bunú agus feidhmiú a ngréasáin
náisiúnta tuaithe.
194.
Beidh sé d’aidhm ag líonrú sa ghréasán náisiúnta
tuaithe an méid seo a leanas a bhaint amach:
(bb)
rannpháirtíocht na bpáirtithe leasmhara i gcur chun
feidhme na forbartha tuaithe a mhéadú;
(cc)
caighdeán na gclár forbartha tuaithe a fheabhsú;
(dd)
eolas a chur ar fáil don phobal níos leithne agus
do thairbhithe féideartha maidir le beartas forbartha tuaithe;
(ee)
nuálaíocht a chothú sa talmhaíocht
195.
Bainfear úsáid as tacaíocht an CETFT faoi
Airteagal 51(3):
(ff)
i gcomhair na struchtúr a theastaíonn chun an
gréasán a reáchtáil;
(gg)
chun plean gníomhaíochta a ullmhú agus a chur chun
feidhme ina mbeidh an méid seo a leanas ar a laghad:
(i)      bainistíocht
gréasáin;
(ii)      rannpháirtíocht
pháirtithe leasmhara i dtaca le dearadh cláir;
(iii)     tacaíocht
d'fhaireachán, go háirithe trí bhailiú agus roinnt aiseolais, moltaí agus
anailíse ábhartha ó na Coistí Faireacháin dá dtagraítear in Airteagal 41 de
Rialachán (AE) Uimh. [xxx/CCS/2012] go príomha. Tacóidh an gréasán
náisiúnta tuaithe le grúpaí áitiúla gníomhaíochta freisin, maidir le faireachán
agus meastóireacht ar na straitéisí áitiúla forbartha;
(iv)     soláthar
gníomhaíochtaí oiliúna do chomhlachtaí cur chun feidhme agus do ghrúpaí áitiúla
gníomhaíochta atá á mbunú;
(v)     bailiú samplaí de
thionscadail ina gcuimsítear gach tosaíocht de chuid na gclár forbartha
tuaithe;
(vi)     anailís leanúnach
agus staidéir leanúnacha;
(vii)    gníomhaíochtaí
líonraithe do ghrúpaí gníomhaíochta áitiúla agus go háirithe cúnamh teicniúil
maidir le comhar idir-chríochach agus trasnáisiúnta, comhar a éascú idir
ghrúpaí gníomhaíochta áitiúla agus comhpháirtithe a lorg don bheart dá dtagraítear
in Airteagal 36;
(viii)   malartuithe
cleachtais agus taithí a éascú i measc comhairleoirí agus/nó seirbhísí
comhairleacha;
(ix)     gníomhaíochtaí
líonraithe a bhaineann le nuálaíocht;
(x)     plean cumarsáide
lena n-áirítear poiblíocht agus faisnéis maidir leis an gclár forbartha tuaithe
i gcomhaontú leis na hÚdaráis Bainistíochta agus gníomhaíochtaí faisnéise agus
cumarsáide arna ndíriú ar phobal níos leithne.
(xi)     foráil maidir le
páirt a ghlacadh i ngníomhaíochtaí an ghréasáin Eorpaigh um fhorbairt tuaithe agus
rannchuidiú leo;
(hh)
bord saineolaithe neamhspleácha réamhroghnaithe a
bhunú agus an próiseas réamhroghnaithe maidir le hiarratais ar an duais do
chomhar áitiúil, nuálach dá dtagraítear in Airteagal 58(2).
196.
Glacfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha cur
chun feidhme, rialacha maidir le bunú agus feidhmiú gréasán náisiúnta tuaithe. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós
imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 91.
Caibidil IV
Duais do chomhar áitiúil, nuálach i limistéir thuaithe
Airteagal 56
Duais do chomhar áitiúil, nuálach i
limistéir thuaithe
Úsáidfear na cistí dá dtagraítear in
Airteagal 51(2) chun maoiniú a dhéanamh ar bhronnadh duaise ar
thionscadail chomhair lena mbaineann ar a laghad dhá eintiteas atá lonnaithe i
mBallstáit éagsúla a bhaineann amach coincheap áitiúil, nuálach.
Airteagal 57
Glao ar thograí
197.
Ag tosú in 2015 ar a dhéanaí, agus gach bliain dá
éis, déanfaidh an Coimisiún glao ar thograí agus é mar aidhm aige an duais dá
dtagraítear in Airteagal 56 a bhronnadh. Seolfar an
glao deiridh ar thograí tráth nach déanaí ná 2019.
198.
Léireoidh an glao ar thograí téama do na tograí a
bheith nasctha le ceann de thosaíochta an Aontais maidir le forbairt tuaithe. Beidh an téama iomchuí freisin do chur chun feidhme trí bhíthin
chomhair ar leibhéal trasnáisiúnta.
199.
Beidh an glao ar thograí oscailte do ghrúpaí
áitiúla gníomhaíochta agus aonáin aonair atá ag comhoibriú chun críocha an
tionscadail ar leith.
Airteagal 58
An nós imeachta roghnúcháin
200.
Seolfaidh iarratasóirí i ngach Ballstát iarratais
ar an duais chuig an ngréasán náisiúnta tuaithe atá i gceist, a bheidh
freagrach as iarratais a réamhroghnú.
201.
Bunóidh gréasáin náisiúnta tuaithe, óna gcomhaltaí
féin, bord réamhroghnúcháin de shaineolaithe neamhspleácha chun iarratais a
réamhroghnú. Déanfar réamhroghnú ar iarratais ar bhonn na
gcritéar eisiaimh, roghnúcháin agus bronnta arna sainiú sa ghlao ar thograí. Réamhroghnóidh
gach gréasán náisiúnta tuaithe 10 n-iarratas ar a mhéad agus seolfaidh sé iad
chuig an gCoimisiún.
202.
Beidh an Coimisiún freagrach as caoga tionscadal
buacach a roghnú i measc na n-iarratas réamhroghnaithe sna Ballstáit go léir. Bunóidh an Coimisiún grúpa stiúrtha ad hoc a bheidh comhdhéanta de
shaineolaithe neamhspleácha seachtracha. Ullmhóidh an grúpa stiúrtha seo
roghnúchán na n‑iarratas buacach ar bhonn na gcritéar eisiaimh, roghnúcháin
agus bronnta arna sainiú sa ghlao ar thograí.
203.
Déanfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gnímh chur chun
feidhme cinneadh maidir leis an liosta tionscadal ar a mbronnfar an duais.
Airteagal 59
Duais Airgeadais – coinníollacha agus
íocaíocht
204.
Ionas go mbeidh tionscadail incháilithe chun an
duais a fháil, ní sháróidh an t-am a theastaíonn chun iad a chur i gcrích dhá
bhliain ón dáta a ghlactar leis an ngníomh cur chun feidhme lena mbronntar an
duais. Déanfar fráma ama do chur i gcrích an tionscadail a
shainiú san iarratas.
205.
Deonófar an duais i bhfoirm íocaíochta cnapshuime. Is é an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, a
chinnfidh suim na híocaíochta i gcomhréir le critéir arna sainiú sa ghlao ar
thograí agus ag féachaint don chostas measta a bhaineann le cur i gcrích an
tionscadail atá sonraithe san iarratas. Ní sháróidh an duais uasta in aghaidh
an tionscadail 100 000 euro.
206.
Íocfaidh Ballstáit an duais le hiarratasóirí
buacacha tar éis dóibh a dheimhniú go bhfuil an tionscadal críochnaithe. Aisíocfaidh an tAontas an caiteachas ábhartha leis na Ballstáit i
gcomhréir le forálacha Chuid 4 de Chaibidil II de Theideal IV de Rialachán (AE)
Uimh. HR/2012. Féadfaidh Ballstáit cinneadh a dhéanamh cuid den duais nó
an duais iomlán a íoc leis na hiarratasóirí buacacha roimh dóibh a dheimhniú go
bhfuil an tionscadal críochnaithe ach sa chás sin, is orthu a bheidh an
fhreagracht as an gcaiteachas go dtí go ndeimhnítear go bhfuil an tionscadal
críochnaithe.
Airteagal 60
Rialacha maidir le nósanna imeachta,
tráthchláir agus grúpa stiúrtha a bhunú
Leagfaidh an Coimisiún síos, trí bhíthin
gníomhartha cur chun feidhme, forálacha mionsonraithe maidir le nós imeachta
agus clár ama do roghnúchán tionscadal agus rialacha maidir le bunú an ghrúpa
stiúrtha saineolaithe neamhspleácha dá dtagraítear in Airteagal 58(3). Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós
imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 91.
TEIDEAL IV
CEN do tháirgiúlacht agus inbhuanaitheacht talmhaíochta
Airteagal 61
Aidhmeanna
207.
Déanfaidh an CEN do tháirgiúlacht agus
inbhuanaitheacht talmhaíochta an méid seo a leanas:
(ii)
earnáil talmhaíochta a chur chun cinn atá
éifeachtúil ó thaobh acmhainní, atá táirgiúil, a bhfuil astaíochtaí ísle i
gceist léi, atá neamhdhíobhálach don aeráid agus athléimneach ina taobh, a
oibríonn i gcomhar leis na hacmhainní nádúrtha fíor-riachtanacha ar a bhfuil an
fheirmeoireacht ag brath;
(jj)
cabhrú le soláthar seasta bia, beatha agus
bithábhar a sheachadadh, idir cinn atá ann cheana féin agus cinn nua;
(kk)
próisis a fheabhsú chun an comhshaol a chaomhnú,
dul in oiriúint don athrú aeráide agus an t-athrú aeráide a mhaolú;
(ll)
nasc a chruthú idir an teicneolaíocht agus eolas ó
thaighde cheannródaíoch agus feirmeoirí, gnóthais agus seirbhísí comhairleacha.
208.
Déanfaidh an CEN do tháirgiúlacht agus
inbhuanaitheacht talmhaíochta iarracht a aidhmeanna a bhaint amach mar seo a
leanas:
(mm)
breisluach a chruthú trí nasc níos láidre a chruthú
idir taighde agus cleachtas feirmeoireachta agus úsáid níos leithne na mbeart
nuálaíochta atá ar fáil a spreagadh;
(nn)
trasuíomh níos tapúla agus níos forleithne de
réitigh nuálacha a chur chun cinn; agus
(oo)
pobal na heolaíochta a chur ar an eolas maidir leis
na riachtanais taighde a bhaineann le cleachtas feirmeoireachta.
209.
Rannchuideoidh an CETFT le haidhmeanna an CEN i
leith táirgiúlachta agus inbhuanaitheachta talmhaíochta le tacaíocht, i
gcomhréir le hAirteagal 36, ó na grúpaí oibriúcháin an CEN dá dtagraítear
in Airteagal 62 agus sa Ghréasán CEN dá dtagraítear in Airteagal 53.
Airteagal 62
Grúpaí oibriúcháin
210.
Beidh grúpaí oibriúcháin an CEN mar chuid den CEN
do tháirgiúlacht agus inbhuanaitheacht talmhaíochta. Is
iad gníomhaithe leasmhara amhail feirmeoirí, taighdeoirí, comhairleoirí agus
gnóthais atá bainteach leis an earnáil talmhaíochta agus bia a bhunóidh na
grúpaí sin.
211.
Bunóidh grúpaí oibriúcháin an CEN nósanna imeachta
inmheánacha lena n‑áiritheofar trédhearcacht ina bhfeidhmiú agus lena
seachnófar cásanna coinbhleachta leasa.
Airteagal 63
Cúraimí grúpaí oibriúcháin
212.
Déanfaidh grúpaí oibriúcháin an CEN plean a
tharraingt suas ina mbeidh an méid seo a leanas:
(pp)
cur síos ar an tionscadal nuálach atá le forbairt,
le tástáil, le hoiriúnú nó le cur chun feidhme;
(qq)
cur síos ar na torthaí a bhfuil súil leo agus ar an
méid a chuirfidh siad le cuspóir an CEN táirgiúlacht agus bainistíocht
acmhainní inbhuanaithe a fheabhsú.
213.
Le linn dóibh a dtionscadail nuálacha a chur chun
feidhme, déanfaidh grúpaí oibriúcháin an méid seo a leanas:
(rr)
déanfaidh siad cinntí maidir le leagan amach agus
cur chun feidhme gníomhaíochtaí nuálacha; agus
(ss)
cuirfidh siad gníomhaíochtaí nuálacha chun feidhme
trí bhearta arna maoiniú trí na cláir forbartha tuaithe.
214.
Scaipfidh grúpaí oibriúcháin torthaí a
dtionscadail, go háirithe trí bhíthin an ghréasáin an CEN.
TEIDEAL V
Forálacha airgeadais
Airteagal 64
Acmhainní agus a ndáileadh
215.
Socróidh an Chomhairle agus Parlaimint na hEorpa
méid iomlán tacaíochta an Aontais d’fhorbairt tuaithe faoin Rialachán seo don
tréimhse ón 1 Eanáir 2014 go dtí an 31 Nollaig 2020, a mhiondealú bliantúil
agua an t‑íosmhéid atá le díriú ar réigiúin lagfhorbartha, ar mholadh ón
gCoimisiún i gcomhréir le creat airgeadais ilbhliantúil i gcomhair na mblianta
2014 go dtí 2020 agus an Comhaontú Idirinstitiúideach um chomhar maidir le
cúrsaí buiséadacha agus bainistíocht fhónta airgeadais[34] don tréimhse sin.
216.
Úsáidfear 0,25 % de na hacmhainní dá
dtagraítear i mír 1 chun críocha cuspóirí cúnaimh theicniúil don Choimisiún dá
dtagraítear in Airteagal 51(1).
217.
Ar mhaithe lena gclárú agus lena gcuimsiú ina
dhiaidh sin i mbuiséad ginearálta an Aontais, beidh na méideanna dá dtagraítear
i mír 1 innéacsaithe ag 2 % in aghaidh na bliana.
218.
Déanfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gnímh chur chun
feidhme, miondealú bliantúil de réir an Bhallstáit ar na méideanna dá
dtagraítear i mír 1, tar éis an méid dá dtagraítear i mír 2 a bhaint, agus ag
cur san áireamh aistriú na gcistí dá dtagraítear in Airteagal 14(2) de
Rialachán (AE) Uimh. DP/2012. Agus an miondealú
bliantúil á dhéanamh, cuirfidh an Coimisiún an méid seo a leanas san áireamh:
(tt)
critéir chuspóireacha atá nasctha leis na cuspóirí
dá dtagraítear in Airteagal 4; agus
(uu)
feidhmiú san am a chuaigh thart.
219.
I dteannta na méideanna dá dtagraítear i mír 4,
áireofar sa ghníomh cur chun feidhme dá dtagraítear sa mhír chéanna na cistí
arna n-aistriú chuig an CETFT i gcur i bhfeidhm Airteagal 7(2) agus
Airteagal 14(1) de Rialachán (AE) Uimh. DP/2012..
220.
Chun críocha leithdháileadh an chúlchiste
feidhmíochta dá dtagraítear in Airteagal 20(2) de Rialachán
(AE) Uimh. [CCS/2012], déanfar ioncam sannta arna bhailiú i gcomhréir
le hAirteagal 45 de Rialachán (AE) Uimh. HR/2012 don CETFT atá ar fáil a
chur leis na méideanna dá dtagraítear in Airteagal 18 de
Rialachán Uimh. [CCS/2012]. Leithdháilfear é ar
na Ballstáit ar bhonn cionmhar lena sciar den mhéid iomlán tacaíochta ón CETFT.
Airteagal 65
Ranníocaíocht don chiste
221.
Is leis an gCinneadh lena nglacfar clár forbartha
tuaithe a shocrófar an ranníocaíocht uasta ón CETFT le haghaidh an chláir. Sainaithneofar go follasach leis an gCinneadh, más gá, na leithreasaí
arna leithdháileadh ar na réigiúin thearcfhorbartha.
222.
Ríomhfar ranníocaíocht ón CETFT ar bhonn shuim an
chaiteachais phoiblí incháilithe.
223.
Bunófar leis na cláir forbartha tuaithe ráta
ranníocaíochta amháin ón CETFT is infheidhme maidir le gach beart. I gcás inar infheidhme, bunófar rannaíocht ar leith ón CETFT do na
réigiúin thearcfhorbartha, agus do na réigiún is forimeallaí agus do na
h-oileáin Aeigéacha is lú de réir bhrí Rialachán (CEE) Uimh. 2019/93. Is é
an t-uasráta ranníocaíochta ón CETFT a bheidh i gceist ná:
(vv)
85 % den chaiteachas poiblí incháilithe sna
réigiúin thearcfhorbartha na réigiúin is forimeallaí agus na hoileáin Aeigeacha
is lú de réir bhrí Rialachán (CEE) Uimh. 2019/93;
(ww)
50 % den chaiteachas poiblí incháilithe sna
réigiúin eile.
Is é an t-íosráta ranníocaíochta ón CETFT a bheidh
i gceist ná 20 % .
224.
De mhaolú ar mhír 3, is é an t-uasráta
ranníocaíochta ón CETFT a bheidh i gceist ná:
(xx)
80 % i gcomhair na mbeart dá dtagraítear in
Airteagail 15, 28 agus 36, don fhorbairt áitiúil LEADER dá dtagraítear in
Airteagal 28 de Rialachán (AE) Uimh. [CCS/2012] agus i gcomhair
oibríochtaí faoi Airteagal 20(1)(a)(i). Féadfar é a
mhéadú go 90 % i gcás na gclár do na réigiúin thearcfhorbartha, do na
réigiúin is forimeallaí agus do na hoileáin Aeigéacha is lú de réir bhrí
Rialachán (CEE) Uimh. 2019/93;
(yy)
100 % i gcás oibríochtaí arna maoiniú faoi
Airteagal 66.
225.
Beidh ar a laghad 5 % den ranníocaíocht iomlán
ón CETFT chuig an gclár forbartha tuaithe forchoimeádta do LEADER.
226.
Ní bheidh caiteachas atá cómhaoinithe ag an CETFT
cómhaoinithe trí ranníocaíocht ó na Cistí Struchtúracha, an Ciste
Comhtháthaithe nó aon ionstraim airgeadais eile de chuid an Aontais.
227.
Comhlíonfaidh caiteachas poiblí ar chabhair
d’fhiontair na teorainneacha cabhrach atá leagtha síos i leith státchabhrach,
ach amháin má fhoráiltear a mhalairt sa Rialachán seo.
Airteagal 66
Maoiniú ar oibríochtaí a chuireann go mór
le nuálaíocht
Beidh na cistí
arna n-aistriú chuig an CETFT i gcur i bhfeidhm Airteagal 7(2) de
Rialachán (AE) Uimh. DP/2012 forchoimeádta d'oibríochtaí a chuireann go
mór le nuálaíocht a bhaineann le táirgiúlacht agus inbhuanaitheacht
talmhaíochta, lena n‑áirítear maolú ar athrú aeráide nó oiriúnú don athrú sin.
Airteagal 67
Incháilitheacht caiteachais
228.
De mhaolú ar Airteagal 55(7) de Rialachán
(CE) Uimh. [CCS/2012], i gcásanna ina bhfuil bearta éigeandála i
gceist i ngeall ar thubaiste nádúrtha, féadfaidh cláir forbartha tuaithe a
fhoráil go dtosóidh incháilitheacht an chaiteachais a bhaineann le hathrú ar an
gclár ón dáta a tharla an tubaiste nádúrtha.
229.
Ní bheidh caiteachas incháilithe le haghaidh
ranníocaíochta ón CETFT ach amháin i gcás ina dtabhaítear iad i leith
oibríochtaí arna gcinneadh ag Údarás Bainistíochta an chláir atá i gceist nó
faoina fhreagracht, i gcomhréir leis na critéir roghnúcháin dá dtagraítear in
Airteagal 49.
Cé is moite de chostais ghinearálta arna sainiú in
Airteagal 46(2)(c), maidir le hoibríochtaí infheistíochta faoi bhearta atá
faoi raon feidhme Airteagal 42 den Chonradh, ní mheasfar a bheith
incháilithe ach amháin caiteachas arna thabhú tar éis don iarratas a bheith
seolta isteach chuig an údarás inniúil.
Féadfaidh Ballstáit a fhoráil ina gcláir nach
mbeidh incháilithe ach amháin caiteachas arna thabhú tar éis don iarratas ar
thacaíocht a bheith formheasta ag an údarás inniúil.
230.
Ní bheidh feidhm ag mír 1 ná mír 2 maidir le
hAirteagal 51(1) agus (2).
231.
Tacófar le híocaíochtaí ó thairbhithe le sonraisc
agus le doiciméid a dheimhníonn an íocaíocht. I gcás nach
féidir déanamh amhlaidh, tacófar le híocaíochtaí trí dhoiciméid a bhfuil luach
fíorúcháin coibhéiseach acu, cé is moite de chineálacha tacaíochta faoi
Airteagal 57(1)(b), (c) agus (d) de Rialachán (CE) [CCS/2012].
Airteagal 68
Caiteachas incháilithe
1.
I gcás ina bhfuil costais reatha faoi chumhdach
tacaíochta faoin Rialachán seo, beidh na cineálacha costais seo a leanas
incháilithe:
(zz)
costais oibriúcháin;
(aaa)
costais phearsanra;
(bbb)
costais oiliúna;
(ccc)
costais a bhaineann le caidreamh poiblí;
(ddd)
costais airgeadais;
(eee)
costais líonraithe.
2.
Ní bheidh staidéir ina gcaiteachas incháilithe ach
amháin i gcás ina bhfuil siad nasctha le hoibríocht ar leith faoin gclár nó le
cuspóirí agus spriocanna sonracha an chláir.
3.
Maidir le ranníocaíochtaí chomhchineáil i bhfoirm
oibreacha, earraí, seirbhísí, talún agus réadmhaoin nach ndearnadh aon
íocaíocht in airgead tirim arna dtacú le sonraisc nó doiciméid de luach
fíorúcháin coibhéiseach ina leith, féadfaidh siad a bheith incháilithe le
haghaidh tacaíochta ar chuntar go gcomhlíonfar coinníollacha Airteagal 59 de
Rialachán (AE) Uimh. [CCS/2012].
4.
Beidh costais indíreacha incháilithe le haghaidh
tacaíochta faoi bhearta Airteagail 15, 16, 19, 21, 25 agus 36.
Airteagal 69
Infhíoraitheacht agus inrialaitheacht na
mbeart
5.
Áiritheoidh na Ballstáit go mbíonn gach beart
forbartha tuaithe a bhfuil sé de rún acu iad a chur chun feidhme infhíoraithe
agus inrialaithe. Chuige sin soláthróidh Údarás
Bainistíochta agus gníomhaireacht íocaíochta gach cláir forbartha tuaithe
measúnú ex-ante ar infhíoraitheacht agus inrialaitheacht na mbeart atá le cur
san áireamh sa chlár forbartha tuaithe. Tabharfaidh an tÚdarás Bainistíocht
agus an ghníomhaireacht íocaíochta freisin faoi mheasúnú infhíoraitheachta agus
inrialaitheachta na mbeart le linn chur chun feidhme an chláir forbartha
tuaithe. Cuirfear san áireamh sa mheasúnú ex ante agus i measúnú le linn
na tréimhse cur chun feidhme na torthaí ó rialuithe sa tréimhse cláraithe
roimhe agus reatha. I gcás ina léirítear sa mheasúnú nach bhfuil ceanglais
infhíoraitheachta agus inrialaitheachta comhlíonta, ba cheart go n-oiriúnófaí
na bearta lena mbaineann dá réir.
6.
I gcás ina mbíonn cabhair deonaithe ar bhonn costas
caighdeánach nó costas breise agus ioncam ligthe thar ceal, áiritheoidh
Ballstáit go mbíonn na ríomhanna iomchuí leormhaith agus cruinn agus bunaithe
roimh ré ar bhonn ríofa atá cóir, cothrom agus infhíoraithe. Chuige sin, soláthróidh comhlacht atá neamhspleách ó na húdaráis atá
freagrach as na ríomhanna agus a bhfuil an saineolas iomchuí aige deimhniú ina
gcinntítear leordhóthanacht agus beachtas na ríomhanna. Áireofar an deimhniú
sin sa chlár forbartha tuaithe.
Airteagal 70
Airleacain
7.
Beidh íocaíocht airleacan faoi réir bunú
ráthaíochta bainc nó ráthaíochta coibhéisí arb ionann agus 100 % de mhéid
an airleacain é. Maidir le tairbhithe poiblí, íocfar airleacain le bardais, le
húdaráis réigiúnacha agus le comhlachais díobh, mar aon le comhlachtaí a
rialaítear leis an dlí poiblí.
Measfar gurb ionann áis a sholáthraítear mar
ráthaíocht ag údarás poiblí agus an ráthaíocht dá dtagraítear sa chéad fhomhír,
ar chuntar go ngabhann an t-údarás ar láimh an méid atá clúdaithe ag an
ráthaíocht sin a íoc sa chás nach mbunaítear teidlíocht don airleacan arna íoc
roimh ré.
8.
D’fhéadfaí an ráthaíocht a scaoileadh nuair a
dhearbhaíonn an ghníomhaireacht inniúil íocaíochta go bhfuil méid iomlán an
chaiteachais iarbhír atá comhionann leis an rannchuidiú poiblí a bhaineann leis
an oibríocht os cionn mhéid an airleacain.
TEIDEAL VI
Bainistíocht, rialú agus poiblíocht
Airteagal 71
Freagrachtaí an Choimisiúin
Chun bainistíocht fhónta airgeadais de réir
Airteagal 317 den Chonradh, i gcomhthéacs bainistíochta roinnte, a
áirithiú cuirfidh an Coimisiún i bhfeidhm na bearta agus na rialuithe atá
leagtha síos i Rialachán (AE) Uimh. HR/2012.
Airteagal 72
Freagrachtaí na mBallstát
9.
Glacfaidh na Ballstáit leis na forálacha
reachtacha, reachtúla agus riaracháin uile i gcomhréir le hAirteagal 60(1)
de Rialachán (AE) Uimh. HR/2012 chun a áirithiú go mbíonn leasanna
airgeadais an Aontais arna gcosaint go héifeachtach.
10.
Saineoidh Ballstáit, le haghaidh gach cláir
forbartha tuaithe, na húdaráis seo a leanas:
(fff)
an tÚdarás Bainistíochta, a d’fhéadfadh a bheith
ina chomhlacht poiblí nó príobháideach ag feidhmiú ar leibhéal náisiúnta nó
réigiúnach, nó an Ballstát féin i gcás ina dtugann sé faoin gcúram sin, le
bheith i gceannas ar bhainistíocht an chláir lena mbaineann;
(ggg)
an ghníomhaireacht chreidiúnaithe íocaíochta de
réir bhrí Airteagal 7 de Rialachán (AE) Uimh. HR/2012;
(hhh)
an comhlacht deimhniúcháin de réir bhrí
Airteagal 9 de Rialachán (AE) Uimh. HR/2012.
11.
Áiritheoidh Ballstáit i dtaca le gach clár
forbartha tuaithe go mbíonn an córas cuí bainistíochta agus rialaithe bunaithe
le leithdháileadh soiléir agus deighilt shoiléir feidhmeanna a áirithiú idir an
tÚdarás Bainistíochta agus comhlachtaí eile. Beidh
Ballstáit freagrach as a áirithiú go mbeidh feidhm éifeachtach leis na córais
le linn thréimhse an chláir.
12.
Saineoidh Ballstáit go soiléir cúraimí an údaráis
bhainistíochta, na Gníomhaireachta Íocaíochta agus, na ngrúpaí áitiúla gníomhaíochta
faoi LEADER maidir le cur i bhfeidhm na gcritéar incháilitheachta agus
roghnúcháin agus nós imeachta roghnúcháin an tionscadail.
Airteagal 73
Údarás Bainistíochta
13.
Beidh an tÚdarás Bainistíochta freagrach as
bainistiú agus cur chun feidhme an chláir ar bhealach éifeachtúil, éifeachtach
agus ceart agus go háirithe as:
(iii)
a áirithiú go bhfuil córas leictreonach slán
iomchuí ann le faisnéis staidrimh ar an gclár agus a chur chun feidhme a
thaifeadadh, a choinneáil, a bhainistiú agus a thuairisciú, faisnéis atá
riachtanach ar mhaithe le faireachán agus meastóireacht agus, go háirithe,
faisnéis atá riachtanach le faireachán a dhéanamh ar dhul chun cinn i dtreo na
gcuspóirí agus na dtosaíochtaí sainithe;
(jjj)
sonraí iomchuí táscaire ar oibríochtaí atá
roghnaithe le haghaidh cistiú a sholáthar don Choimisiún, ar bhonn ráithiúil,
lena n-áirítear príomh-shaintréithe an tairbhí agus an tionscadail;
(kkk)
a áirithiú, i gcás tairbhithe agus comhlachtaí eile
a bhfuil baint acu le cur chun feidhme oibríochtaí:
(i)      go gcoinnítear ar
an eolas iad faoina gcuid oibleagáidí a d’eascair ón gcabhair a tugadh, agus go
gcoinníonn siad córas cuntasaíochta ar leith nó cód cuntasaíochta iomchuí le
haghaidh gach idirbheart a bhaineann leis an oibríocht;
(ii)      go bhfuil siad ar
an eolas faoi na ceanglais maidir le soláthar sonraí don Údarás Bainistíochta
agus taifeadadh aschur agus torthaí;
(lll)
a áirithiú go gcloíonn an mheastóireacht ex ante
dá dtagraítear in Airteagal 48 de Rialachán (AE) Uimh. [CCS/2012]
leis an gcóras meastóireachta agus faireacháin agus go nglactar leis agus go
gcuirtear faoi bhráid an Choimisiúin é;
(mmm)
a áirithiú go bhfuil an plean meastóireachta dá
dtagraítear in Airteagal 49 de Rialachán (AE) Uimh. [CCS/2012] curtha
ar bun, go ndéantar an mheastóireacht cláir ex ante dá dtagraítear in
Airteagal 50 de Rialachán (AE) Uimh. [CCS/2012] laistigh de na
teorainneacha ama atá leagtha síos sa Rialachán sin, lena n‑áirithítear go
gcloíonn na meastóireachtaí sin leis an gcóras faireacháin agus meastóireachta
agus iad a chur faoi bhráid an Choiste Faireacháin agus an Choimisiúin;
(nnn)
faisnéis agus doiciméid atá ag teastáil le
faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme an chláir i bhfianaise a
shainchuspóirí agus a thosaíochtaí, a sholáthar don Choiste Faireacháin;
(ooo)
an tuarascáil bhliantúil ar dhul chun cinn a chur
le chéile, lena n-áirítear táblaí faireacháin comhiomlána, agus, i ndiaidh
formheasa ón gCoiste Faireacháin, í a chur faoi bhráid an Choimisiúin;
(ppp)
áirithiú go bhfaigheann an ghníomhaireacht
íocaíochta an fhaisnéis iomchuí uile, go háirithe ar na nósanna imeachta curtha
i bhfeidhm agus rialuithe ar bith ar tugadh fúthu maidir le hoibríochtaí atá
roghnaithe le haghaidh cistithe, sula gceadaítear íocaíochtaí;
(qqq)
poiblíocht a áirithiú le haghaidh an chláir, lena
n-áirítear trí bhíthin an Ghréasáin Náisiúnta Tuaithe, trí thairbhithe a
d’fhéadfadh a bheith ann, eagraíochtaí gairmiúla, comhpháirtíochtaí
eacnamaíocha agus sóisialta, comhlachtaí a bhfuil baint acu le comhionannas a
chur chun cinn idir fir agus mná, agus na heagraíochtaí neamhrialtais lena
mbaineann, lena n-áirítear eagraíochtaí comhshaoil a chur ar an eolas faoi na
féidearthachtaí atá á dtairiscint de réir an chláir agus na rialacha atá ann le
rochtain a fháil ar chistiú cláir mar aon le tairbhithe a chur ar an eolas faoi
rannchuidiú an Aontais agus an phobail go ginearálta ar an ról atá ag an Aontas
sa chlár.
14.
Féadtar go saineoidh an Ballstát nó an t-Údarás
Bainistíochta comhlacht inmheánach amháin nó níos mó lena n-áirítear údaráis
áitiúla, comhlachtaí forbartha réigiúnaí nó eagraíochtaí neamhrialtais, le
tabhairt faoi bhainistíocht agus faoi chur chun feidhme oibríochtaí forbartha
réigiúnaí.
Nuair a tharmligtear cuid dá chúraimí chuig
comhlacht eile, coinneoidh an tÚdarás Bainistíochta freagracht iomlán as
éifeachtúlacht agus ceartaiseacht bhainistíocht agus chur chun feidhme na
gcúraimí sin. Áiritheoidh an tÚdarás Bainistíochta go bhfuil forálacha iomchuí
i bhfeidhm ionas go bhfuil sé ar chumas an chomhlachta eile gach sonraí agus
faisnéis is gá a choinneáil leis na cúraimí seo a chur i gcrích.
15.
I gcás ina n-áirítear fo-chlár téamach, dá
dtagraítear in Airteagal 8, sa chlár forbartha réigiúnaí, d’fhéadfadh an
tÚdarás Bainistíochta comhlacht idirmheánach amháin nó níos mó, lena n-áirítear
údaráis áitiúla, grúpaí áitiúla gníomhaíochta nó eagraíochtaí neamhrialtais, a
shainiú le tabhairt faoi bhainistíocht agus faoi chur chun feidhme na
straitéise sin. Beidh feidhm ag mír 2 freisin sa chás seo.
Áiritheoidh an tÚdarás Bainistíochta go mbíonn
oibríochtaí agus aschur an fho-chláir théamaigh seo sainaitheanta ar leithligh
ar mhaithe leis an gcóras faireacháin agus meastóireachta dá dtagraítear in Alt
74.
TEIDEAL VII
Faireachán agus meastóireacht
Caibidil I
Forálacha ginearálta
Roinn 1
Bunú agus Cuspóirí córais faireacháin agus meastóireachta
Airteagal 74
Córas faireacháin agus meastóireachta
I gcomhréir leis an Teideal seo, dréachtófar
comhchóras faireacháin agus meastóireachta trí bhíthin comhair idir an
Coimisiún agus na Ballstáit agus glacfaidh an Coimisiún leis trí ghníomhartha
cur chun feidhme arna nglacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá
dtagraítear in Airteagal 91.
Airteagal 75
Cuspóirí
Beidh sé mar aidhm leis an gcóras faireacháin
agus meastóireachta:
(i)
dul chun cinn agus comhlíonadh beartais forbartha
tuaithe a léiriú agus tionchar, éifeacht, éifeachtúlacht agus ábharthacht
idirghabhálacha ar bheartas forbartha tuaithe a mheasúnú;
(j)
rannchuidiú le tacaíocht níos spriocdhírithe le
haghaidh forbartha tuaithe;
(k)
comhphróiseas foghlama a chothú i dtaca le
faireachán agus meastóireacht.
Roinn 2
Forálacha teicniúla
Airteagal 76
Comhtháscairí
16.
Beidh liosta de chomhtháscairí a bhaineann leis an
stad tosaigh chomh maith le cur i gcrích airgeadais, aschur, torthaí agus
tionchar an chláir agus a bheidh infheidhme maidir le gach clár sainithe sa
chóras faireacháin agus meastóireachta dá bhforáiltear in Airteagal 74
ionas gur féidir sonraí a chomhiomlánú ar leibhéal an Aontais.
17.
Beidh na comhtháscairí nasctha le struchtúr agus le
cuspóirí chreat beartais na forbartha tuaithe agus ceadófar iontu meastóireacht
ar dhul chun cinn, ar éifeachtúlacht agus ar éifeacht chur chun feidhme an
bheartais in aghaidh cuspóirí agus spriocanna ar leibhéal an Aontais, ar
leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an chláir.
Airteagal 77
Córas Faisnéise Leictreonach
18.
Déanfar príomhfhaisnéis ar chur chun feidhme an
chláir, ar gach oibríocht arna roghnú le haghaidh cistithe, chomh maith le
faisnéis ar oibríochtaí lánchríochnaithe, atá riachtanach ar mhaithe le
faireachán agus meastóireacht, lena n-áirítear príomhshaintréithe an tairbhí
agus an tionscadail, a thaifeadadh agus a choinneáil go leictreonach.
19.
Áiritheoidh an Coimisiún go bhfuil córas
leictreonach slán iomchuí le príomhfhaisnéis a thaifeadadh, a choinneáil agus a
bhainistiú agus le tuairisciú ar fhaireachán agus ar mheastóireacht.
Airteagal 78
Faisnéis a chur ar fáil
Glacfaidh tairbhithe a fuair tacaíocht ó
bhearta forbartha tuaithe agus ó ghrúpaí áitiúla gníomhaíochta mar chúram orthu
féin an fhaisnéis is gá a sholáthar don Údarás Bainistíochta agus/nó do mheastóirí
ceaptha nó do chomhlachtaí eile atá tarmligthe chun feidhmeanna a chomhlíonadh
ar a shon ionas go mbeifear in ann faireachán agus meastóireacht a dhéanamh ar
an gclár, go háirithe maidir le cuspóirí agus tosaíochtaí sainithe a
chomhlíonadh.
Caibidil II
Faireachán
Airteagal 79
Nósanna imeachta faireacháin
20.
Déanfaidh an tÚdarás Bainistíochta agus an Coiste
Faireacháin dá dtagraítear in Airteagal 41 de Rialachán (AE)
Uimh. [CCS/2012] faireachán ar chaighdeán cur chun feidhme an chláir.
21.
Tabharfaidh an tÚdarás Bainistíochta agus an Coiste
Faireacháin faoi fhaireachán ar gach clár forbartha tuaithe trí bhíthin
táscairí airgeadais, aschuir agus spriocanna.
Airteagal 80
Coiste Faireacháin
Féadfaidh Ballstáit a bhfuil cláir réigiúnacha
acu Coiste Faireacháin náisiúnta a bhunú le cur chun feidhme na gclár seo a
chomhordú i dtaca leis an gCreat Náisiúnta agus roghnú sócmhainní airgeadais.
Airteagal 81
Freagrachtaí an Choiste Faireacháin
22.
Deimhneoidh an Coiste Faireacháin dó féin maidir le
feidhmíocht chur chun feidhme an chláir forbartha tuaithe agus éifeachtacht a
chur chun feidhme. Chun na críche sin, i dteannta na
feidhmeanna dá dtagraítear in Airteagal 43 de Rialachán
(AE) Uimh. [CCS]:
(a)
rachfar i gcomhairle leis an gCoiste Faireacháin
agus eiseofar tuairim, laistigh de cheithre mhí ón gcinneadh a dhéanann an clár
a fhormheas, ar na critéir roghnúcháin le haghaidh oibríochtaí maoinithe. Déanfar na critéir roghnúcháin seo a athbhreithniú de réir na
riachtanas cláreagraithe;
(b)
déanfaidh an Coiste Faireacháin scrúdú ar ghníomhaíochtaí
agus aschur maidir le plean meastóireachta an chláir;
(c)
déanfaidh an Coiste Faireacháin scrúdú ar
ghníomhaíochtaí sa chlár a bhaineann le coinníollachtaí ex ante a
chomhlíonadh;
(d)
glacfaidh an Coiste Faireacháin páirt sa Chreat
Náisiúnta Tuaithe le faisnéis a mhalartú ar chur chun feidhme an chláir;
(e)
breithneoidh an Coiste Faireacháin na tuarascálacha
bliantúla maidir le cur chun feidhme agus déanfaidh sé iad a fhormheas sula
gcuirtear chuig an gCoimisiún iad;
Airteagal 82
Tuarascáil bhliantúil ar chur chun feidhme
23.
Faoin 31 Bealtaine 2016 agus faoin 31 Bealtaine
gach bliain ina dhiaidh sin go dtí 2023 agus an bhliain sin san áireamh,
cuirfidh an Ballstát tuarascáil bhliantúil ar chur chun feidhme maidir le cur
chun feidhme an chláir forbartha tuaithe sa bhliain féilire roimhe sin faoi
bhráid an Choimisiúin. Cumhdóidh an tuarascáil a chuirfear
isteach in 2016 na blianta féilire 2014 agus 2015.
24.
I dteannta an méid dá bhforáiltear in Airteagal 44
de Rialachán (AE) Uimh. [CCS/2012] áireofear sna tuarascálacha
bliantúla ar chur chun feidhme faisnéis inter alia faoi ghealltanais
airgeadais agus caiteachas de réir birt, agus achoimre ar na gníomhaíochtaí a
gabhadh ar láimh i ndáil leis an bplean meastóireachta.
25.
I dteannta an méid dá bhforáiltear in Airteagal 44
de Rialachán (AE) Uimh. [CCS/2012], cumhdófar freisin sa tuarascáil
bhliantúil ar chur chun feidhme a chuirfear isteach in 2017 tuairisc ar chur
chun feidhme aon fhochláir arna n‑áireamh sa chlár, measúnú ar an dul chun cinn
arna dhéanamh chun cur chuige comhtháite a áirithiú maidir le húsáid an CETFT
agus ionstraimí airgeadais eile de chuid an AE chun tacú le forbairt chríochach
limistéar tuaithe, lena n‑áireofar trí straitéisí áitiúla forbartha, agus na
torthaí maidir leis na spriocanna le haghaidh gach tosaíochta arna háireamh sa
chlár forbartha tuaithe.
26.
I dteannta an méid dá bhforáiltear in Airteagal 44
de Rialachán (AE) Uimh. [CCS/2012], cumhdófar freisin sa tuarascáil
bhliantúil ar chur chun feidhme a chuirfear isteach in 2019 tuairisc ar chur
chun feidhme aon fhochláir arna n‑áireamh sa chlár, measúnú ar an dul chun cinn
arna dhéanamh chun cur chuige comhtháite a áirithiú maidir le húsáid an CETFT
agus ionstraimí airgeadais eile de chuid an AE chun tacú le forbairt chríochach
limistéar tuaithe, lena n‑áireofar trí straitéisí áitiúla forbartha.
27.
Glacfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha cur
chun feidhme, rialacha maidir le heilimintí mionsonraithe nach mór a bheith sna
tuarascálacha bliantúla ar chur chun feidhme agus ina gcur i láthair. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós
imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 91.
Caibidil III
Meastóireacht
Airteagal 83
Forálacha ginearálta
28.
Déanfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha cur
chun feidhme, foráil maidir le heilimintí atá le háireamh sna meastóireachtaí ex
ante agus ex post dá dtagraítear in Airteagal 48 agus in Airteagal
50 de Rialachán (AE) Uimh. [CCS/2012] agus na híoscheanglais maidir
leis an bplean meastóireachta dá dtagraítear in Airteagal 49 de Rialachán (AE)
Uimh. [CCS/2012] a bhunú. Glacfar na gníomhartha cur
chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in
Airteagal 91.
29.
Áiritheoidh na Ballstáit go gcloíonn
meastóireachtaí leis an gcur chuige coitianta meastóireachta a comhaontaíodh i
gcomhréir le hAirteagal 74, eagróidh siad táirgeadh agus bailiú na sonraí
riachtanacha, agus soláthróidh siad na píosaí áirithe faisnéise arna soláthar
ón gcóras meastóireachta do na meastóirí.
30.
Cuirfidh na Ballstáit na tuarascálacha measúnaithe
ar fáil ar an Idirlíon agus déanfaidh an Coimisiún amhlaidh ar shuíomh Gréasáin
an Aontais.
Airteagal 84
Meastóireacht ex ante
Áiritheoidh na Ballstáit go bhfuil an meastóir
ex ante i ngleic le próiseas forbartha an chláir forbartha tuaithe ón gcéadchéim,
lena n-áirítear forbairt na hanailíse dá dtagraítear in Airteagal 9(1)(b),
dearadh loighic idirghabhála an chláir agus bunú spriocanna an chláir.
Airteagal 85
Meastóireacht ex ante
Sa bhliain 2023 ullmhóidh na Ballstáit
tuarascáil mheastóireachta ex post le haghaidh gach ceann dá gcláir
forbartha tuaithe. Cuirfear an tuarascáil sin faoi bhráid
an Choimisiúin faoin 31 Nollaig 2023 ar a dhéanaí.
Airteagal 86
Sintéisí meastóireachtaí
Déanfar sintéisí ar leibhéal Aontais na
meastóireachtaí ex ante, meántéarma agus ex post a ghabháil ar
láimh faoi fhreagracht an Choimisiúin.
Beidh sintéisí na dtuarascálacha
meastóireachta críochnaithe ar a dhéanaí faoin 31ú Nollaig den bhliain i
ndiaidh thaisceadh na meastóireachtaí iomchuí.
TEIDEAL VIII
Forálacha Iomaíochta
Airteagal 87
Rialacha a bhfuil feidhm acu maidir le
gnóthais
I gcás ina ndeonaítear tacaíocht faoin
Rialachán seo d'fhoirmeacha comhair idir gnólachtaí, ní fhéadfar í a dheonadh
ach do na foirmeacha comhair idir gnólachtaí a chomhlíonann na rialacha iomaíochta
mar atá feidhm acu de bhua Airteagail 143 go 145 de Rialachán
(AE) Uimh. sCEM/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle.
Airteagal 88
Státchabhair
31.
Seachas mar a bhforáiltear dá mhalairt sa Teideal
seo, beidh feidhm ag Airteagail 107, 108 agus 109 den Chonradh maidir le
tacaíocht a thabhairt do na bearta forbartha tuaithe ag Ballstáit.
32.
Ní bheidh feidhm ag Airteagail 107, 108 agus
109 den Chonradh maidir le híocaíochtaí arna ndéanamh ag Ballstáit de bhun an
Rialacháin seo agus i gcomhréir leis, ná maidir leis an maoiniú náisiúnta
breise dá dtagraítear in Airteagal 89, faoi raon feidhme Airteagal 42 den
Chonradh.
Airteagal 89
Maoiniú náisiúnta breise
I gcás íocaíochtaí a dhéanann na Ballstáit
maidir le hoibríochtaí a thagann faoi raon feidhme Airteagal 42 den
Chonradh agus a bhfuil sé d’fheidhm acu maoiniú breise a sholáthar le haghaidh
forbartha tuaithe a bhfuil tacaíocht ón Aontas formheasta ina leith, ba cheart
go gcuirfeadh Ballstáit na híocaíochtaí sin in iúl agus ba cheart go mbeidís formheasta
ag an gCoimisiún i gcomhréir leis an Rialachán seo mar chuid den chlárú dá
dtagraítear in Airteagal 7. Nuair atá measúnú á
dhéanamh ag an gCoimisiún ar na híocaíochtaí seo, cuirfidh Coimisiún i bhfeidhm
na critéir atá bunaithe le haghaidh chur i bhfeidhm Airteagal 107 den
Chonradh ar mhodh analaí. Ní chuirfidh an Ballstát lena mbaineann an maoiniú
breise atá beartaithe le haghaidh forbartha tuaithe i bhfeidhm go dtí go mbeidh
sé formheasta.
TEIDEAL IX
Cumhachtaí an Choimisiúin, forálacha coiteanna agus forálacha idirthréimhseacha
agus críochnaitheacha
Caibidil I
Cumhachtaí an Choimisiúin
Airteagal 90
An tarmligean a fheidhmiú
33.
Is faoi réir na gcoinníollacha a leagtar síos san
Airteagal seo a thugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a
ghlacadh.
34.
Is go ceann tréimhse neamhchinntithe ó theacht i
bhfeidhm an Rialacháin seo a thabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha
tarmligthe dá dtagraítear sa Rialachán seo a ghlacadh.
35.
Féadfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle
tarmligean na cumhachta dá dtagraítear sa Rialachán seo a chúlghairm tráth ar
bith. I gcás cinneadh maidir le haisghairm, cuirfear
deireadh le tarmligean na gcumhachtaí a bheidh sonraithe sa chinneadh sin.
Beidh éifeacht aige ón lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an
Aontais Eorpaigh nó ag dáta níos déanaí a shonrófar ann. Ní dhéanfaidh sé
difear do bhailíocht aon ghníomhartha tarmligthe atá i bhfeidhm cheana féin.
36.
A luaithe a ghlacfaidh sé gníomh tarmligthe,
tabharfaidh an Coimisiún fógra ina leith go comhuaineach do
Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle.
37.
Tiocfaidh gníomh tarmligthe a ghlactar de bhun an
Rialacháin seo i bhfeidhm ach amháin má dhéanann Parlaimint na hEorpa nó an
Chomhairle agóid ina choinne laistigh de thréimhse dhá mhí ó cuireadh Parlaimint
na hEorpa nó an Chomhairle ar an eolas faoin ngníomh sin nó má chuireann
Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon in iúl don Choimisiún, roimh dhul
in éag na tréimhse sin, nach ndéanfaidh siad agóid ina choinne. Cuirfear dhá mhí leis an tréimhse sin ar thionscnamh ó Pharlaimint na
hEorpa nó ón gComhairle.
Airteagal 91
An nós imeachta coiste
38.
Tabharfaidh an 'Coiste Forbartha Tuaithe' cúnamh
don Choimisiún. Coiste de réir bhrí Rialachán (AE)
Uimh. 182/2011 a bheidh sa choiste sin.
39.
I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh
feidhm ag Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.
Caibidil II
Forálacha comhchoiteanna

Airteagal 92
Malartú faisnéise agus doiciméad
Déanfaidh an Coimisiún, i gcomhar leis na
Ballstáit, córas faisnéise a bhunú chun go bhféadfaidh an Coimisiún agus na
Ballstáit sonraí comhleasa a mhalartú ar bhealach slán. Glacfaidh
an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, rialacha maidir le
hoibriú an chórais sin. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir
leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 91.
Airteagal 93
Forálacha ginearálta an CBT
Beidh feidhm ag Rialachán (AE)
Uimh. HR/2012 agus ag na forálacha arna nglacadh dá bhun maidir leis na
bearta atá leagtha amach sa Rialachán seo.
Caibidil III
Forálacha idirthréimhseacha agus forálacha
críochnaitheacha
Airteagal 94
Aisghairmeacha
Aisghairtear leis seo Rialachán
(CE) Uimh. 1698/2005.
Leanfar den fheidhm atá ag Rialachán (AE)
Uimh. 1698/2005 maidir le hoibríochtaí atá curtha i bhfeidhm de bhun clár
formheasta ag an gCoimisiún faoin Rialachán sin roimh an 1 Eanáir 2014.
Airteagal 95
Forálacha idirthréimhseacha
Chun an trasdul a éascú ón gcóras a bunaíodh
le Rialachán (CE) Uimh. 1698/2005 chuig an gcóras arna bhunú ag an
Rialachán seo, tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a
ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 maidir leis na dálaí faoinarbh
fhéidir le tacaíocht atá formheasta ag an gCoimisiún faoi Rialachán (AE)
Uimh. 1698/2005 a chomhtháthú le tacaíocht dá bhforáiltear faoin Rialachán
seo, lena n-áirítear le haghaidh cúnaimh theicniúil agus na meastóireachtaí ex
post.
Airteagal 96
Teacht i bhfeidhm agus cur i bhfeidhm
Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an
fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
Beidh feidhm aige ón 1 Eanáir 2014 ar aghaidh.
Beidh an Rialachán seo ina cheangal
go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.
Arna dhéanamh [...], an
Thar ceann Pharlaimint na hEorpa              Thar ceann na Comhairle
An tUachtarán                                               An tUachtarán
IARSCRÍBHINN I
Méideanna agus rátaí tacaíochta
 Airteagal || Ábhar || Uasmhéid in EUR nó ráta ||
 16(8) || Seirbhísí comhairleacha, seirbhísí bainistíochta feirme agus seirbhísí faoisimh feirme || 1.500 200.000 || In aghaidh na míre comhairle In aghaidh trí bliana i gcomhair oiliúint na gcomhairleoirí
 17(3) || Scéimeanna cáilíochta nó táirgí talmhaíochta agus earraí bia || 3.000 || In aghaidh an ghabháltais sa bhliain
   ||   ||   ||
 18(3) || Infheistíocht i sócmhainní fisiceacha ||   50%   75%   65%   40%                       50%   75%   65%   40% || Earnáil na Talmhaíochta De mhéid na hinfheistíochta incháilithe i réigiúin lagfhorbartha De mhéid na hinfheistíochta incháilithe sna réigiúin is forimeallaí De mhéid na hinfheistíochta incháilithe sna hoileáin Aeigéacha is lú De mhéid na hinfheistíochta incháilithe i réigiúin eile Féadfar na rátaí thuas a mhéadú 20 % , ar chuntar nach sáróidh an t-uasmhéid tacaíochta comhcheangailte 90 % , le haghaidh: - Feirmeoirí óga ag tosú amach - Infheistíochtaí comhchoiteanna agus tionscadal comhtháite - Limistéar a bhfuil srianta nádúrtha ag bagairt orthu dá dtagraítear in Airteagal 33. - Oibríochtaí arna dtacú laistigh de chreat an CEN Próiseáil agus margú tháirgí Iarscríbhinn I De mhéid na hinfheistíochta incháilithe i réigiúin lagfhorbartha De mhéid na hinfheistíochta incháilithe sna réigiúin is forimeallaí De mhéid na hinfheistíochta incháilithe sna hoileáin Aeigéacha is lú De mhéid na hinfheistíochta incháilithe i réigiúin eile Féadfar go méadófar na rátaí thuas le 20 % ar chuntas nach sáróidh an t-uasmhéid tacaíochta comhcheangailte 90 % , le haghaidh oibríochtaí arna dtacú laistigh de chreat an CEN
 19(5) || Acmhainneacht táirgeachta talmhaíochta a ndearnadh damáiste di de bharr tubaistí nádúrtha a athbhunú agus gníomhaíochtaí iomchuí coisctheacha a thabhairt isteach || 80% || De mhéid chostais na hinfheistíochta incháilithe le haghaidh oibríochtaí coisctheacha arna ndéanamh ag feirmeoirí aonair.
 20(6) || Forbairt feirme agus gnó || 70.000 70.000 15.000       || In aghaidh an fheirmeora óig faoi 33(1)(a)(i) In aghaidh an ghnóthais faoi 33 (1)(a)(ii) In aghaidh na feirme bige faoi 33(1)(a)(iii)
 24(3) || Córais agrafhoraoiseachta a bhunú || 80% || De mhéid na hinfheistíochta incháilithe le córais agrafhoraoiseachta a bhunú
 27(5) || Infheistíochtaí i dteicneolaíochtaí nua foraoiseachta agus i bpróiseáil agus i margaíocht táirgí foraoiseachta || 50%   75%   65%   40% || De mhéid na hinfheistíochta incháilithe i réigiúin thearcfhorbartha De mhéid na hinfheistíochta incháilithe sna réigiúin is forimeallaí De mhéid na hinfheistíochta incháilithe sna hoileáin Aeigéacha is lú De mhéid na hinfheistíochta incháilithe i réigiúin eile
 28(4) || Slabhraí soláthair gairide: || 10% , 10% , 8% , 6% , 4%   5% 5% 4% 3% 2%   100.000 || Le haghaidh táirgeadh a margaíodh suas le EUR 1 000 000 Mar chéatadán de tháirgeacht a margaíodh le linn na chéad chúig bliana i ndiaidh aitheantais, don 1ú, 2ú, 3ú, 4ú agus 5ú bliain faoi seach. Le haghaidh táirgeacht a margaíodh thar EUR 1 000 000 mar chéatadán de tháirgeadh a margaíodh le linn na chéad chúig bliana i ndiaidh aitheantais, don 1ú, 2ú, 3ú, 4ú agus 5ú bliain faoi seach.   Uas-suim in aghaidh na bliana i ngach cás.
 29(8) || Comhshaol Talmhaíochta || 600(*) 900(*)   450(*) 200(*) || In aghaidh an heicteáir sa bhliain le haghaidh barr bliantúil In aghaidh an heicteáir sa bhliain le haghaidh barr speisialaithe ilbhliantúil In aghaidh an heicteáir sa bhliain le haghaidh úsáidí eile talún In aghaidh an Aonaid Bheostoic ('LU') sa bhliain le haghaidh pórtha áitiúla i mbaol a gcaillte d’fheirmeoirí
 30(5) || Feirmeoireacht Orgánach || 600(*) 900(*)   450(*) || In aghaidh an heicteáir sa bhliain le haghaidh barr bliantúil In aghaidh an heicteáir sa bhliain le haghaidh barr speisialaithe ilbhliantúil In aghaidh an heicteáir sa bhliain le haghaidh úsáidí eile talún
 31(7) || Íocaíochtaí Natura 2000 agus na Creat-Treorach Uisce || 500(*)   200(*) 50 || Uasmhéid in aghaidh an heicteáir sa bhliain sa tréimhse tosaigh nach faide ná cúig bliana Uasmhéid in aghaidh an heicteáir sa bhliain Íosmhéid in aghaidh an heicteáir sa bhliain d’íocaíochtaí na Creat-treorach Uisce
 32(3) || Íocaíochtaí le limistéir a bhfuil srianta nádúrtha nó srianta eile sonracha ag gabháil dóibh || 25 250(*) 300(*)   || Íosmhéid in aghaidh an heicteáir sa bhliain Uasmhéid in aghaidh an heicteáir sa bhliain Uasmhéid in aghaidh an heicteáir sa bhliain i limistéir sléibhe mar atá sainithe in Airteagal 46(2)
 34(3) || Leas ainmhithe || 500 || In aghaidh LU
 35(3) || Seirbhísí comhshaoil foraoise agus caomhnú foraoise || 200(*) || In aghaidh an heicteáir sa bhliain
 38(5) || Árachas barr, ainmhithe agus plandaí || 65% || den phréimh árachais dlite
 39(5) || Cistí frithpháirteacha le haghaidh galar ainmhithe agus plandaí agus teagmhas comhshaoil || 65% || de na costais incháilithe.
 40(5) || Gléas Cobhsaithe Ioncaim || 65% || de na costais incháilithe
   ||   ||   ||
   ||   ||   ||
   ||   ||   ||
* Féadfar go méadófar na méideanna seo i
gcásanna eisceachtúla nuair a chuirtear san áireamh dálaí sonracha a bheidh le
fírinniú sna cláir forbartha tuaithe.
IARSCRÍBHINN II
Critéir bhithfhisiceacha maidir le teorannú áiteanna a bhfuil srianta nádúrtha
ag bagairt orthu
 CRITÉAR   || SAINMHÍNIÚ   || TAIRSEACH
 AERÁID ||   ||
 Teocht Íseal || Fad na Tréimhse Fáis (líon laethanta) arna sainiú ag líon na laethanta leis an meánteocht laethúil > 5°C (LGPt5) NÓ || ≤180 lá
 Suim ama theirmigh (céimeanna-laethanta) le haghaidh na Tréimhse Fáis arna sainiú trí mheánteocht laethúil charnach > 5°C || ≤ 1500 céim-laethanta
 Tirimeacht || Cóimheas na frasaíochta (P) leis an imghalú bliantúil a d’fhéadfadh a bheith ann (PET) || P/PET ≤ 0.5
 ITHIR AGUS AERÁID
 Ró-thaise ithreach || Líon na laethanta ar thoilleadh Réimse nó níos mó ná sin || ³ 230 lá
 ITHIR
 Draenáil theoranta ithreach || Limistéir leathbháite ar feadh tréimhse suntasaí den bhliain || Fliuch laistigh de 80 cm ón dromchlá ar feadh níos mó ná 6 mhí, nó fliuch laistigh de 40 cm ar feadh níos mó ná 11 mhí NÓ Ithir draenáilte go dona nó go holc Patrún i ndath gléirigh laistigh de 40cm ón dromchlá
 Uigeacht agus clochacht neamhfhabhrach || Flúirse choibhneasta cré, síolta, gainimh, ábhair orgánaigh (meáchan % ) agus codáin gharbhábhair (toirtmhéadrach % ) || ³ Garbhábhar is ea 15 % de thoirt bharrithreach, lena n-áirítear lomán carraigeach, bollán NÓ
 Aicme uigeachta barrithreach gainimh, gaineamh dúrabháin sainithe mar: siolta % + (2x cré % ) ≤30 % ) NÓ
 Cré throm atá san aicme uigeachta barrithreach (³ 60 % cré) NÓ
 Ithir orgánach (ábhar orgánach ³30% ) de 40cm ar a laghad NÓ
 Aicme uaigeachta barrithreach cré, sioltchré, cré ghainimheach agus airíonna ceartingearacha laistigh de 100cm ón dromchlá
 Doimhneacht Éadomhain Fréamhaithe || Doimhneacht (cm) ón dromchla ithreach go cruacharraig chomhtháiteach nó cruachiseal comhtháiteach || £ 30cm
 Airíonna Laga Ceimiceacha || Láithreacht salainn sa bharrithir, sóidiam inmhalartaithe, aigéadacht iomarcach || Salandacht: ³ 4 dheicishímin sa mhéadar (dS/m) NÓ
 Tomhas Sóidiam: ³ 6 chéatadán sóidiam inmhalartaithe (ESP) NÓ
 Aigéadacht ithreach: pH £ 5 (in uisce)
 TÍR-RAON
 Fána Ghéar || Athrú airde maidir le hachar plánaiméadrach (% ) || ³ 15%
IARSCRÍBHINN
III
Liosta táscach beart agus oibríochtaí a bhfuil ábharthacht faoi leith ag baint
leo maidir le fochláir théamacha dá dtagraítear in Airteagal 8
Feirmeoirí óga:
Cabhair nuathionscanta gnó d’fheirmeoirí óga atá ag tosú amach i
ngabháltas talún den chéad uair
Infheistíochtaí i sócmhainní fisiceacha
Gníomhaíochtaí aistrithe eolais agus faisnéise
Seirbhísí comhairleacha, seirbhísí bainistíochta feirme agus seirbhísí
faoisimh feirme
Leader
Infheistíochtaí i ngníomhaíochtaí
neamhthalmhaíochta
Feirmeacha beaga:
Cabhair nuathionscanta gnó le haghaidh feirmeacha beaga a fhorbairt
Infheistíochtaí i sócmhainní fisiceacha
Grúpaí táirgeoirí a bhunú

Gníomhaíochtaí aistrithe eolais agus faisnéise
Seirbhísí comhairleacha, seirbhísí bainistíochta feirme agus seirbhísí
faoisimh feirme
Comhar
Infheistíochtaí i ngníomhaíochtaí
neamhthalmhaíochta
Slabhraí soláthair gairide:
Comhar
Limistéir sléibhe;
- Íocaíochtaí le limistéir a bhfuil srianta
nádúrtha nó srianta eile sonracha ag bagairt orthu
- Oibríochtaí Comhshaoil Talmhaíochta
- Comhar
- Infheistíochtaí i sócmhainní fisiceacha
- Forbairt feirme agus gnó i limistéir
thuaithe
- Scéimeanna cáilíochta do tháirgí
talmhaíochta agus d’earraí bia
- Córais agrafhoraoiseachta a bhunú
Seirbhísí bunúsacha agus athnuachan sráidbhaile i limistéir thuaithe
Gníomhaíochtaí aistrithe eolais agus faisnéise
Seirbhísí comhairleacha, seirbhísí bainistíochta feirme agus seirbhísí
faoisimh feirme
Slabhraí soláthair gairide:
Comhar
Slabhraí soláthair gairide:
Leader
Slabhraí soláthair gairide:
Comhar
Grúpaí táirgeoirí a bhunú Leader
Seirbhísí bunúsacha agus athnuachan sráidbhaile i limistéir thuaithe
Infheistíochtaí i sócmhainní fisiceacha
Gníomhaíochtaí aistrithe eolais agus faisnéise
Seirbhísí comhairleacha, seirbhísí bainistíochta feirme agus seirbhísí
faoisimh feirme
IARSCRÍBHINN IV
Coinníollachtaí ex ante le haghaidh forbartha
tuaithe
1. COINNÍOLLachtaí
atá nasctha le tosaíochtaí
 Tosaíocht de chuid AE maidir le forbairt tuaithe/CCS Cuspóir Téamach (CT) || Coinníollachtaí ex ante || Critéir atá le comhlíonadh
 Tosaíocht 1 maidir le taighde agus forbairt: aistriú faisnéise agus nuálaíocht sa talmhaíocht, foraoiseacht, agus i limistéir thuaithe a chothú   CT 1: taighde, forbairt theicneolaíoch agus nuálaíocht a neartú || 1.1. Taighde agus Nuálaíocht: Straitéis nuálaíochta náisiúnta/réigiúnach um speisialtóireacht chliste i gcomhréir leis an gClár Athchóirithe Náisiúnta a bheith ann, chun caiteachas príobháideach Taighde agus Nuálaíochta a ghiaráil, a chloíonn le gnéithe córas dea-fheidhmiúil taighde agus nuálaíochta náisiúnta nó réigiúnacha[35].           1.2. Cumas comhairleach: cumas leordhóthanach comhairleach d’fhonn comhairle ar na ceanglais rialála agus gach gné a bhaineann le bainistíocht inbhuanaithe agus gníomhaíocht ar son na haeráide sa talmhaíocht agus san fhoraoiseacht a áirithiú || –      Straitéis nuálaíochta náisiúnta agus/nó réigiúnach um speisialtóireacht chliste a bheith curtha ar bun: –  atá bunaithe ar anailís SWOT chun acmhainní a chomhbhailiú maidir le sraith theoranta tosaíochtaí i dtaca le taighde agus nuálaíocht –  ina leagtar amach bearta chun infheistíocht phríobháideach i dtaighde agus i bhforbairt theicneolaíoch a spreagadh; –  ina bhfuil córas faireacháin agus athbhreithnithe. –      Tá creat glactha ag Ballstát ina leagtar amach acmhainní buiséadacha atá ar fáil do thaighde agus d'fhorbairt; –      Tá plean ilbhliantúil glactha ag Ballstát chun infheistíochtaí a bhaineann le tosaíochtaí an AE a bhuiséadú agus a chur in ord tosaíochta (ESFRI).   –      Tuairisc ar struchtúr na gcóras sínidh/comhairleach ar an scála ábhartha geografach (náisiúnta/réigiúnach) ‑ lena n‑áirítear an ról a bheartaítear dóibh faoi raon feidhme na tosaíochta maidir le taighde agus forbairt – a léiríonn go bhfuil coinníollachtaí ex ante 1.2 comhlíonta, a bheith san áireamh sa chlár,
 Tosaíocht 2 maidir le taighde agus forbairt: iomaíochas gach cineál talmhaíochta a fheabhsú agus inmharthanacht feirmeacha a fheabhsú   CT 3: iomaíochas fiontar beag agus meánmhéide a fheabhsú   || 2-3.1. Gnólacht a chur ar bun: Rinneadh gníomhaíochtaí sonracha chun an tAcht um Ghnólachtaí Beaga (SBA) a chur chun feidhme go héifeachtach agus an tAthbhreithniú air an 23 Feabhra 2011[36] lena n‑áirítear an prionsabal 'Smaoinigh ar Fhiontair Bheaga ar dtús'   || –      Áirítear ar na gníomhaíochtaí sonracha: – bearta chun an t-am is gá chun gnólacht a chur ar bun a laghdú go 3 lá oibre agus an costas a laghdú go EUR 100; –  bearta chun an t‑am is gá chun ceadúnais agus ceadanna a fháil chun gníomhaíocht shonrach fiontair a thionscnamh agus a fheidhmiú a laghdú go 3 mhí; – meicníocht le haghaidh measúnú córasach thionchar na reachtaíochta ar FBManna a úsáideann 'tástáil FBM' agus difríochtaí i méid fiontar a chur san áireamh, nuair is gá
 Tosaíocht 3 maidir le taighde agus forbairt: eagrúchán an tslabhra bia agus bainistíocht riosca a chur chun cinn sa talmhaíocht   CT 3: iomaíochas fiontar beag agus meánmhéide a fheabhsú
 Tosaíocht 4 maidir le taighde agus forbairt: na héiceachórais a bhraitheann ar an talmhaíocht agus ar an bhforaoiseacht a athshlanú, a chaomhnú agus a fheabhsú;   CT 5: Oiriúnú d'athrú aeráide, cosc agus bainistiú riosca a chur chun cinn   CT 6: an comhshaol a chosaint agus éifeachtúlacht acmhainní a chur chun cinn || 4.1 Dálaí Maithe Talmhaíochta agus Comhshaoil (DMTC): déantar caighdeáin maidir le dea-bhail talmhaíochta agus comhshaoil talún dá dtagraítear i gCaibidil I de Theideal VI de Rialachán (AE) HR/xxxx a bhunú ar leibhéal náisiúnta   4.2 Íoscheanglais maidir le leasacháin agus táirgí cosanta plandaí: déantar na híoscheanglais maidir le leasacháin agus táirgí cosanta plandaí dá dtagraítear in Airteagal 29 de Chaibidil I de Theideal III den Rialachán seo a shainiú ar leibhéal náisiúnta   4.3 caighdeáin náisiúnta ábhartha eile: sainítear na caighdeáin náisiúnta shainordaitheacha ábhartha chun críocha Airteagal 29 de Chaibidil I de Theideal III den Rialachán seo   4.4. Riosca a chosc: measúnuithe riosca náisiúnta um bainistiú tubaiste, ag cur san áireamh oiriúnú d'athrú aeráide[37]     || –       déantar caighdeáin DMTC a shainiú sa dlí náisiúnta agus a shonrú sna cláir;     –      déantar na híoscheanglais maidir le leasacháin agus táirgí cosanta plandaí dá dtagraítear i gCaibidil I de Theideal III den Rialachán seo a shainiú sna cláir;   –      sonraítear caighdeáin náisiúnta shainordaitheacha ábhartha sna cláir;   –      Beidh measúnú riosca náisiúnta curtha ar bun ina n‑áireofar; –  Tuairisc ar an bpróiseas, ar an modheolaíocht, ar na modhanna agus na sonraí neamhíogaireacha a úsáidtear don mheasúnú riosca náisiúnta; –  Modhanna cáilíochtúla agus cainníochtúla a ghlacadh don mheasúnú riosca; – Straitéisí náisiúnta oiriúnaithe d'athrú aeráide a chur san áireamh, nuair is iomchuí,
 Tosaíocht 5 maidir le taighde agus forbairt: éifeachtúlacht ó thaobh acmhainní de agus an t‑athrú go geilleagar ísealcharbóin atá athléimneach ó thaobh na haeráide de in earnálacha na talmhaíochta agus an bhia agus in earnáil na foraoiseachta a chur chun cinn CT 4: tacú le hathrú go geilleagar ísealcharbóin in gach earnáil   CT 5: oiriúnú d'athrú aeráide, cosc agus bainistiú riosca a chur chun cinn   || 5.1 Astaíochtaí gáis cheaptha teasa: Comhlíonadh Airteagal 6(1) de Chinneadh Uimh. 406/2009/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Aibreán 2009 maidir le hiarrachtaí na mBallstát a n‑astaíochtaí gáis cheaptha teasa a laghdú chun gealltanais an Chomhphobail maidir le laghdú gáis cheaptha teasa a chomhlíonadh go 2020   5.2 Tíosacht ar fhuinneamh: Treoir 2006/32/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Aibreán 2006 maidir le tíosacht úsáide deiridh ar fhuinneamh agus seirbhísí fuinnimh a thrasuíomh sa dlí náisiúnta[38]   5.3 Praghsáil uisce: beartas praghsála uisce a bheith ann lena n‑áirithítear rannchuidiú leormhaith na n‑úsáidí uisce éagsúla le haisghabháil chostais na seirbhísí uisce, i gcomhréir le hAirteagal 9 de Threoir 2000/60/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2000 lena mbunaítear creat do ghníomhaíocht Chomhphobail i réimse an bheartais uisce[39].         5.4. Pleananna bainistíochta dramhaíola: Treoir 2008/98/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Samhain 2008 maidir le dramhaíl agus lena n‑aisghairtear Treoracha áirithe[40], go háirithe forbairt pleananna bainistíochta dramhaíola i gcomhréir leis an Treoir a thrasuíomh sa dlí náisiúnta.   5.5 Fuinneamh in-athnuaite: Treoir 2009/28/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Aibreán 2009 maidir le húsáid fuinnimh ó fhoinsí inathnuaite a chur chun cinn agus lena leasaítear agus lena n‑aisghairtear ina dhiaidh sin Treoir 2001/77/CE agus Treoir 2003/30/CE[41]   || –      Tá Ballstát tar éis tuarascáil maidir le beartais agus bearta náisiúnta arna nglacadh de bhun Airteagal 3 de Chinneadh Uimh. 406/2009/CE a chur faoi bhráid an Choimisiúin in 2013-2020;     –      Tá Ballstát tar éis Plean Gníomhaíochta um Thíosacht ar Fhuinneamh a iompaíonn cuspóirí spárála fuinnimh ina mbearta nithiúla i gcomhréir le hAirteagal 14 de Threoir 2006/32/CE a chur faoi bhráid an Choimisiúin;   –      Tá Ballstát tar éis an prionsabal maidir le haisghabháil chostais na seirbhísí uisce a chur san áireamh, lena n‑áirítear costais comhshaoil agus acmhainní i gcomhréir le hAirteagal 9(1) de Threoir 2000/60/CE; –      Tá Ballstát tar éis anailís eacnamaíoch a dhéanamh i gcomhréir le hAirteagal 5 agus Iarscríbhinn III a ghabhann le Treoir 2000/60/CE maidir le toirt, praghas agus costas seirbhísí uisce, agus meastacháin na n‑infheistíochtaí ábhartha; –      Tá Ballstát tar éis rannchuidiú úsáidí éagsúla uisce de réir earnála a áirithiú i gcomhréir le hAirteagal 9(3) de Threoir 2000/60/CE   –      Tá Ballstát tar éis a áirithiú go mbunaíonn a údarás inniúil, i gcomhréir le hAirteagail 1, 4, 13 agus 16 de Threoir 2008/98/CE, plean bainistíochta dramhaíola amháin nó níos mó mar a cheanglaítear le hAirteagal 28 den Treoir;   –      Tá Ballstát tar éis plean gníomaíochta náisiúnta um fhuinneamh in-athnuaite a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 4 de Threoir 2009/28/CE
 Tosaíocht 6 maidir le taighde agus forbairt: cuimsiú sóisialta, laghdú bochtaineachta agus forbairt eacnamaíoch i limistéir thuaithe a chur chun cinn   CT 8: fostaíocht chur chun cinn agus tacú le soghluaiseacht saothair   CT 9: cuimsiú sóisialta a chur chun cinn agus bochtaineacht a chomhrac || 6.1 Rochtain ar an CETFT: Tacaíocht a sholáthar do gheallsealbhóirí ábhartha chun rochtain a fháil ar an CETFT   6.2 Féinfhostaíocht, fiontraíocht agus cruthú gnó: Straitéis chuimsitheach agus uilechuimsitheach maidir le tacaíocht nua-thionscanta uilechuimsitheach a bheith ann i gcomhréir leis an Acht um Ghnólachtaí Beaga[42] agus i gcomhchuibheas le treoirlíne 7 maidir le fostaíocht, i dtaca le coinníollacha cumasaithe le haghaidh cruthú post             6.3 Bonneagar do Rochtain na Chéad Ghlúine Eile (Gréasáin do Rochtain na Chéad Ghlúine Eile - NGA): Pleananna náisiúnta NGA a chuireann san áireamh gníomhaíochtaí réigiúnacha chun spriocanna maidir le rochtain ardluais ar an Idirlíon a bhaint amach[43], ag díriú ar réimsí nach soláthraíonn an margadh bonneagar oscailte ar chostas réasúnta agus de cháilíocht leormhaith   || –      Tugtar tacaíocht do gheallsealbhóirí ábhartha chun iarratais ar thionscadail a chur isteach agus chun na tionscadail roghnaithe a chur chun feidhme agus a bhainistiú   –      Tá straitéis chuimsitheach agus uilechuimsitheach curtha ar bun ag na Ballstáit ina n‑aireofar: – bearta chun an t‑am agus an costas chun gnó a thionscnamh a laghdú go suntasach i gcomhréir leis an Acht um Ghnólachtaí Beaga; –  bearta chun an t‑am is gá chun ceadúnais agus ceadanna a fháil chun gníomhaíocht shonrach gnó fiontair a thionscnamh agus a fheidhmiú a laghdú i gcomhréir leis an Acht um Ghnólachtaí Beaga ; –  Gníomhaíochtaí a nascann seirbhísí forbartha gnó oiriúnacha agus seirbhísí airgeadais oiriúnacha (rochtain ar chaipiteal), lena n‑áirítear for-rochtain ar ghrúpaí agus ar limistéir faoi mhíbhuntáiste     –      Plean náisiúnta NGA a bheith curtha ar bun ina bhfuil: –  plean infheistíochtaí sa bhonneagar trí chomhiomlánú éilimh agus léarscáilíocht bonneagair agus seirbhísí, a thugtar cothrom le dáta go rialta; – samhlacha infheistíochta inbhuanaithe a fheabhsaíonn iomaíocht agus a thugann rochtain ar bhonneagar agus sheirbhísí atá oscailte, ar chostas réasúnta, d'ardcháilíocht agus díonach ar an todhchaí; – bearta chun infheistíocht phríobháideach a spreagadh.
2. COINNÍOLLACHTAÍ
COTHROMÁNACHA (CC) A BHFUIL FEIDHM ACU MAIDIR LE ROINNT TOSAÍOCHTAÍ
   || CC.1 Éifeachtúlacht riaracháin na mBallstát: straitéis a bheith ann chun éifeachtúlacht riaracháin na tíre a neartú lena n‑áirítear athchóiriú an riaracháin phoiblí[44]               CC. 2 Leithdháileadh acmhainní daonna: acmhainneacht leordhóthanach i leithdháileadh acmhainní daonna, bainistiú oiliúna agus córais TF a bheith ar fáil laistigh de na comhlachtaí atá freagrach as bainistiú agus cur chun feidhme clár forbartha tuaithe   CC. 3 Critéir roghnaithe: sainítear cur chuige iomchuí ina leagtar síos prionsabail maidir le socrú critéar roghnaithe do thionscadail agus d’fhorbairt áitiúil   || –      Straitéis chun éifeachtúlacht riaracháin Bhallstáit a neartú a bheith curtha ar bun agus á cur chun feidhme[45]; áirítear sa straitéis: –  anailís agus pleanáil straitéiseach gníomhaíochtaí athchóirithe dlíthiúla, eagraíochtúla agus/nó nós imeachta; – córais bhainistíochta d'ardcháilíocht a fhorbairt; –  gníomhaíochtaí comhtháite chun nósanna imeachta riaracháin a shimpliú agus a chuíchóiriú; –  scileanna a fhorbairt ar gach leibhéal; –  nósanna imeachta agus uirlisí le haghaidh faireacháin agus meastóireachta a fhorbairt     –      Tuairisc ar leithdháileadh acmhainní daonna, bainistíocht oiliúna agus córais TF laistigh d'Údaráis Bainistíochta an chláir, a léiríonn gur comhlíonadh coinníollachtaí ex-ante CC.2 a bheith ar áireamh sa chlár   –      Tuairisc ar an gcur chuige atá roghnaithe maidir le critéir roghnúcháin do thionscadail agus d'fhorbairt áitiúil, a léiríonn gur comhlíonadh coinníollachtaí CC.3 a beith ar áireamh sa chlár
IARSCRÍBHINN V
Liosta táscach beart atá ábhartha maidir le tosaíocht amháin nó níos mó de
chuid an Aontais maidir le forbairt tuaithe
Bearta a bhfuil ábharthacht ar leith ag baint leo
maidir le roinnt tosaíochtaí de chuid an Aontais
Airteagal 16
Seirbhísí Comhairleacha, bainistíocht feirme agus seirbhísí um Fhaoiseamh
Feirmeoireachta
Airteagal 18
Infheistíochtaí i sócmhainní fisiceacha
Airteagal 20
Forbairt feirme agus gnó
Airteagal 36 Comhar
Airteagal 42 –
LEADER.
Bearta a bhfuil ábharthacht ar leith ag baint leo
maidir le haistriú eolas agus nuálaíocht sa talmhaíocht, san fhoraoiseacht agus
i limistéir thuaithe a chothú
Airteagal 15
Aistriú eolais agus gníomhaíochtaí faisnéise
Airteagal 27
Infheistíochtaí i dteicneolaíochtaí nua foraoiseachta agus i bpróiseáil agus
margú táirgí foraoise
Bearta a bhfuil ábharthacht ar leith ag baint leo
maidir le iomaíochas talamhaíochta de gach cineál a fheabhsú agus
inmharthanacht feirme a fheabhsú
Airteagal 17
Scéimeanna Cáilíochta le haghaidh táirgí talmhaíochta agus earraí bia
Airteagal 32-33
Íocaíochtaí i leith limistéar a bhfuil srianta nádúrtha nó eile orthu
Bearta a bhfuil ábharthacht ar leith ag baint leo
maidir leis an slabhra bia a eagrú agus bainistíocht riosca sa talmhaíochta
Airteagal 19
Athshlánú a dhéanamh ar acmhainneacht táirgeachta talmhaíochta a ndearnadh
dochar di trí thubaistí nádúrtha agus teagmhais thurraingeacha agus
gníomhaíochtaí coisctheacha iomchuí a thabhairt isteach
Airteagal 25 Dochar
d'fhoraoisí ó dhóiteáin foraoise agus ó thubaistí nádúrtha agus ó theagmhais
thurraingeacha a chosc agus a athshlánú
Airteagal 28 Grúpaí
táirgeoirí a bhunú
Airteagal 34 Leas
ainmhithe
Airteagal 37
Bainistíocht riosca
Airteagal 38
Árachas do bharra, d'ainmhithe agus do phlandaí
Airteagal 39 Cistí
frithpháirteacha le haghaidh galar ainmhithe agus plandaí agus teagmhas
comhshaoil
Airteagal 40 Uirlis
um chobhsaíocht ioncaim
Bearta a bhfuil ábharthacht ar leith ag baint leo
maidir le héiceachórais atá ag brath ar thalmhaíocht agus ar fhoraoiseacht a
athshlánú, a chaomhnú agus a fheabhsú
agus
Éifeachtúlacht acmhainní a chur chun cinn agus tacú le
hathrú go geilleagar ísealcharbóin atá athléimneach ó thaobh aeráide de in
earnálacha na talmhaíochta, an bhia agus na foraoiseachta
Airteagal 22
Infheistíochtaí i bhforbairt limistéar foraoise agus inmharthanacht foraoisí a
fheabhsú
Airteagal 23
Coillearnacha a fhoraoisiú agus a chruthú
Airteagal 24 Córais
agrafhoraoiseachta a bhunú
Airteagal 26
Infheistíochtaí chun athléimneacht agus luach comhshaoil éiceachórais na
bhforaoisí a fheabhsú
Airteagal 29
Agra-chomhshaoil-aeráide
Airteagal 30
Feirmeoireacht orgánach
Airteagal 31 Natura
2000 agus íocaíochtaí na creat-threorach maidir le hUisce
Airteagal 35
Seirbhísí foraoise-comhshaoil agus aeráide agus caomhnú foraoise
Bearta a bhfuil ábharthacht ar leith ag baint leo
maidir le cuimsiú sóisialta, laghdú bochtaineachta agus forbairt eacnamaíocht i
limistéir thuaithe a chur chun cinn.
Airteagal 21
Seirbhísí bunúsacha agus athnuachan sráidbhailte i limistéir thuaithe
Airteagal 42 – 45
LEADER
RÁITEAS
AIRGEADAIS REACHTACH

1.
LEAGAN AMACH AN TOGRA/TIONSCNAIMH
1.1.
Teideal an togra/tionscnaimh

-        Togra
le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena
mbunaítear rialacha maidir le scéimeanna íocaíochta dírí d'fheirmeoirí faoi
scéimeanna tacaíochta faoi chuimsiú an chomhbheartais talmhaíochta;
-        Togra
le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena
mbunaítear comheagraíocht na margaí i dtáirgí talmhaíochta (an Rialachán maidir
le CEM Aonair);
-        Togra
le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le
tacaíocht d'fhorbairt tuaithe ón gCiste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt
Tuaithe (CETFT);
-        Togra
le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis
an gcomhbheartas talmhaíochta a mhaoiniú, a bhainistiú agus faireachán a
dhéanamh air;
-        Togra
le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear
Rialachán (CE) Uimh. 73/2009 ón gComhairle maidir le híocaíochtaí díreacha
le feirmeoirí a chur i bhfeidhm i ndáil leis an mbliain 2013;
-        Togra
le haghaidh Rialacháin ón gComhairle lena gcinntear bearta maidir le cabhair
agus aisíocaíochtaí áirithe a shocrú a bhaineann le comheagraíocht na margaí i
dtáirgí talmhaíochta;
-        Togra
le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena
leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 1234/2007 ón gComhairle maidir le córas na
scéime aoníocaíochta agus tacaíocht do shaothraithe finiúnacha;

1.2.
Réimsí beartais lena mbaineann i gcreat
ABM/ABB[46]

Réimse
beartais Theideal 05 de Cheannteideal 02.

1.3.
An cineál togra/tionscnaimh (Creat reachtach
don CBT ó 2013 amach)

x Baineann an togra/tionscnamh le gníomhaíocht
nua
¨ Baineann an
togra/tionscnamh le gníomhaíocht nua a leanann
treoirthionscadal/réamhghníomhaíocht[47]
x Baineann an togra/tionscnamh le síneadh ar
ghníomhaíocht atá ann cheana
x Baineann an togra/tionscnamh le gníomhaíocht
a atreoraíodh i dtreo gníomhaíochta nua

1.4.
Cuspóirí
1.4.1.
Cuspóirí straitéiseacha ilbhliantúla an
Choimisiúin ar a bhfuil an togra/tionscnamh dírithe

Chun
éifeachtúlacht acmhainní a chur chun cinn d'fhonn fás cliste inbhuanaithe agus
uilechuimsitheach a bhaint amach i gcomhair thalmhaíocht an AE agus forbartha
tuaithe i gcomhréir leis an straités "Eoraip 2020", is iad cuspóirí
an CBT:
‑
Tairgeadh inmharthana bia;
‑
Bainistíocht inbhuanaithe acmhainní nádúrtha agus gníomhaíocht ar son na
haeráide;
‑
Forbairt chríochach chothromúil.

1.4.2.
Cuspóirí sonracha agus na gníomhaíochtaí
ABM/ABB lena mbaineann

Cuspóirí sonracha do Réimse beartais 05:
CUSPÓIR SONRACH Uimh. 1:
Earraí
poiblí atá neamhdhíobhálach don chomhshaol a sholáthar
Cuspóir sonrach Uimh. 2:
Deacrachtaí
táirgthe i limistéir a bhfuil srianta nádúrtha sonracha iontu a chúiteamh
Cuspóir sonrach Uimh. 3:
Gníomhaíochtaí
maidir le maolú ar athrú aeráide agus oiriúnú don athrú sin a dhéanamh
Cuspóir sonrach Uimh. 4:
Buiséad
an AE (CBT) a bhainistiú i gcomhréir le hardchaighdeáin bainistíochta airgeadais
Cuspóir sonrach d'ABB 05 02 – Idirghabhálacha i margaí
talmhaíochta:
Cuspóir sonrach Uimh. 5:
Iomaíocht
earnáil na talmhaíochta a fheabhsú agus cur lena luach sa slabhra bia
Cuspóir sonrach d'ABB 05 03 - Cabhair dhíreach:
Cuspóir sonrach Uimh. 6:
Cuidiú
le hioncaim feirme agus le hinathraitheacht ioncam feirme a theorannú
Cuspóirí sonracha d'ABB 05 04 – Forbairt tuaithe:
Cuspóir sonrach Uimh. 7:
Fás
glas a chothú trí nuálaíocht
Cuspóir sonrach Uimh. 8:
Tacú
le forbairt tuaithe agus uige shóisialta limistéar tuaithe a chothabháil
Cuspóir sonrach Uimh. 9:
An
geilleagar tuaithe a fheabhsú agus éagsúlú a chur chun cinn
Cuspóir sonrach Uimh. 10:
An
deis a thabhairt maidir le héagsúlacht i gcórais feirmeoireachta ó thaobh
struchtúir de

1.4.3.
An toradh agus an tionchar a bhfuil súil leis

Ní
féidir spriocanna cainníochtúla a shocrú le haghaidh táscairí tionchair ag an
gcéim seo. Cé gur féidir leis an mbeartas cúrsaí a threorú
i dtreo áirithe, bheadh na torthaí eacnamaíocha, comhshaoil agus sóisialta
ginearálta arna dtomhas leis na táscairí sin ag brath freisin ar thionchar raon
fachtóirí seachtracha, ar fachtóirí iad, i bhfianaise na taithí is déanaí, atá
anois suntasach agus neamh-intuartha Tá tuilleadh anailíse ar siúl ar bhonn
leanúnach, le bheith réidh don tréimhse tar éis 2013.
Maidir
leis na híocaíochtaí díreacha, beidh an deis ag na Ballstáit cinneadh a
dhéanamh, ar bhonn teoranta, maidir le cur chun feidhme ghnéithe áirithe na
scéimeanna íocaíochta dírí.
I
gcás na forbartha tuaithe, beidh na torthaí agus an tionchar a bhfuiltear ag
súil leo ag brath ar na cláir forbartha tuaithe a chuirfidh na Ballstáit faoi
bhráid an Choimisiún. Iarrfar ar Bhallstáit spriocanna a
shocrú ina gcláir.

1.4.4.
Táscairí a léiríonn toradh agus tionchar

Déantar
foráil sna tograí maidir le comhchreat faireacháin agus meastóireachta a bhunú
d'fhonn feidhmíocht an Chomhbheartais Talmhaíochta a thomhas. Áireofar sa chreat sin na hionstraimí uile a bhaineann le faireachán
agus meastóireacht ar bhearta an CBT agus go háirithe ar na híocaíochtaí
díreacha, ar na bearta margaidh, ar na bearta forbartha tuaithe agus ar chur i
bhfeidhm an tras-chomhlíonta.
Déanfar
tionchar na mbeart sin a thomhas i ndáil leis na cuspóirí seo a leanas:
(a)      táirgeadh inmharthana bia agus béim ar ioncam talmhaíochta, ar
tháirgeadh talmhaíochta agus ar chobhsaíocht praghsanna;
(b)     acmhainní nádúrtha a bhainistiú ar bhealach inbhuanaithe,
gníomhaíocht ar son na haeráide, agus béim a chur ar astaíochtaí gáis ceaptha
teasa, ar an mbithéagsúlacht, ar ithir agus ar uisce;
(c)      forbairt chríochach chothromúil, agus béim ar fhostaíocht
tuaithe, ar fhás agus ar bhochtaineacht i limistéir tuaithe.
Saineoidh
an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha tarmligthe, an tacar táscairí a bhaineann
go sonrach leis na cuspóirí agus na limistéir sin.
Ina
theannta sin, maidir le forbairt tuaithe, moltar comhchóras neartaithe
faireacháin agus meastóireachta. Dírítear sa chóras sin ar
(a) dul chun cinn agus comhlíonadh beartais forbartha tuaithe a léiriú agus
tionchar, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus ábharthacht idirghabhálacha ar
bheartas forbartha tuaithe a mheasúnú, (b)   rannchuidiú le tacaíocht
d'fhorbairt tuaithe atá níos spriocdhírithe, agus (c) tacú le comhphróiseas
foghlamtha i ndáil le faireachán agus meastóireacht. Bunóidh an Coimisiún, trí
bhíthin gníomhartha tarmligthe, liosta na gcomhtháscairí atá ceangailte leis na
cuspóirí beartais.

1.5.
Na forais leis an togra/tionscnamh
1.5.1.
Na ceanglais is gá a shásamh sa
ghearrthéarma nó san fhadtéarma

Chun
cuspóirí straitéiseacha ilbhliantúla an CBT a bhaint amach, arb ionann iad agus
aistriúchán díreach ar straitéis Eoraip 2020 maidir le limistéir thuaithe
Eorpacha agus chun ceanglais ábhartha an Chonartha a chomhlíonadh, dírítear sna
tograí ar chreat reachtach don Chomhbheartas Talmhaíochta a leagan amach don
tréimhse ó 2013 amach.

1.5.2.
Luach breise a bhaineann le rannpháirteachas
an AE

Amach
anseo ní bheidh an CBT ina bheartas nach bhfreastalaíonn ach ar chuid bheag,
bíodh go bhfuil an chuid sin sár-riachtanach, de gheilleagar an AE, ach beartas
lena mbaineann tábhacht straitéiseach i gcomhair slándála bia, an chomhshaoil
agus cothroime idir críocha a bheidh ann freisin. Ar an
gcaoi sin, baineann an CBT, ar chomhbheartas i bhfírinne é, an úsáid is
éifeachtúla as acmhainní buiséadacha teoranta chun talmhaíocht inbhuanaithe a
chothabháil ar fud an AE, ag díriú ar shaincheisteanna tábhachtacha trasteorann
amhail athrú aeráide, agus ag neartú na dlúthpháirtíochta i measc na mBallstát.
Mar
atá luaite sa Teachtaireacht ón gCoimisiún "Buiséad don Eoraip 2010"[48], is beartas Eorpach i
bhfírinne an CBT. Seachas 27 beartas talmhaíochta agus
buiséad talmhaíochta ar leith a fheidhmiú, déanann na Ballstáit a n‑acmhainní a
chomhthiomsú chun beartas Eorpach aonair mar aon le buiséad Eorpach aonair a
fheidhmiú. Ciallaíonn sé seo go nádúrtha gurb ionann an CBT agus sciar
suntasach de bhuiséad an AE. Mar sin féin, tá an cur chuige seo níos
éifeachtúla agus níos eacnamaíche ná cur chuige náisiúnta neamh-chomhordaithe.

1.5.3.
Ceachtanna a foghlaimíodh ó thaithí chosúil
roimhe seo

Bunaithe
ar an meastóireacht ar an gcreat beartais reatha, agus comhairliúchán fhairsing
leis na geallsealbhóirí chomh maith le hanailís ar dhúshláin agus ar
riachtanais amach anseo, cuireadh measúnú cuimsitheach tionchair i gcrích. Tá mionsonraí breise ar fáil sa mheasúnú tionchar agus sa mheabhrán
míniúcháin a ghabhann leis na tograí dlíthiúla.

1.5.4.
Comhchuibheas agus sineirgíocht a
d'fhéadfadh a bheith ann le hionstraimí ábhartha eile

Ba
cheart féachaint ar na tograí reachtacha a bhaineann leis an ráiteas airgeadais
seo i gcomhthéacs níos leithne an togra le haghaidh creat-rialachán aonair le
comhrialacha maidir le cistí an chomhchreata straitéisigh (CETFT, CFRE, CSE, an
Ciste Comhtháite agus CEMI). Cuideoidh an creat-rialachán
sin go suntasach leis an ualach riaracháin a laghdú, le cistí an AE a
chaitheamh ar bhealach éifeachtach, agus le simpliú a chur i ngníomh. Leis seo
daingnítear freisin coincheapa nua an chomhchreata straitéisigh le haghaidh na
gcistí sin go léir agus na Conarthaí Comhpháirtíochta atá ag teacht aníos a
chumhdóidh na cistí sin freisin.
Sa
chomhchreat straitéiseach a bhunófar, déanfar cuspóirí agus tosaíochtaí
Straitéis Eoraip 2020 a thiontú ina dtosaíochtaí don CETFT mar aon leis an
CFRE, CSE, an Ciste Comhtháite agus CEMI, rud a áiritheoidh úsáid chomhtháite
na gcistí chun comhchuspóirí a chur i gcrích.
Sa
chomhchreat straitéiseach leagfar amach meicníochtaí comhordúcháin freisin le
beartais agus ionstraimí ábhartha eile an Aontais.
Ina
theannta sin, maidir leis an CBT, gheofar sineirgíochtaí agus éifeachtaí
simpliúcháin suntasacha trí na rialacha maidir le bainistíocht agus rialú don
chéad cholún (CERT) agus don dara colún (CETFT) den CBT a chomhchuibhiú agus a
ailíniú. Ba cheart an nasc láidir idir an CERT agus an
CETFT a chothabháil agus na struchtúir atá curtha ar bun cheana sna Ballstáit a
choimeád.

1.6.
Fad agus tionchar
airgeadais

x Togra/tionscnamh d'fhad teoranta (i gcás na
ndréacht-rialachán maidir le scéimeanna íocaíochta dírí, forbairt tuaithe agus
rialacháin idirthréimhseacha)
–
x   Togra/tionscnamh in
éifeacht ón 1.1.2014 go dtí an 31.12.2020
–
x   Tionchar airgeadais do
thréimhse an chéad chreata airgeadais ilbhliantúil eile. D'fhorbairt tuaithe,
tionchar ar íocaíochtaí go 2023.
x Togra/tionscnamh d'fhad neamhtheoranta (i
gcás an dréacht-rialacháin maidir leis an CEM aonair agus an rialacháin
chothrománaigh)
–
Cur chun feidhme ó 2014 amach

1.7.
Modhanna
bainistíochta atá beartaithe[49]

x Bainistíocht dhíreach láraithe ag an
gCoimisiún
¨ Bainistíocht indíreach láraithe trí na cúraimí cur chun feidhme a tharmligean chuig:
–
¨  gníomhaireachtaí feidhmiúcháin
–
¨  comhlachtaí arna mbunú ag na Comhphobail[50]
–
¨  comhlachtaí náisiúnta san earnáil phoiblí/comhlachtaí a bhfuil misean
de sheirbhís phoiblí acu
–
¨  daoine a bhfuil sé de chúram orthu gníomhaíochtaí ar leith a chur
chun feidhme de bhun Theideal V den Chonradh ar an Aontas Eorpach agus atá
sainaitheanta sa ghníomh bunaidh ábhartha de réir bhrí Airteagal 49 den
Rialachán Airgeadais
x Bainistíocht chomhpháirteach leis an
Ballstáit
¨ Bainistíocht dhíláraithe le tríú tíortha
¨ Comhbhainistíocht le
heagraíochtaí idirnáisiúnta (tabhair sonraí)
Nótaí
Gan athrú
substainteach ar bith i gcomparáid leis an staid reatha, i.e. déanfar formhór
an chaiteachais a bhaineann leis na tograí reachtacha maidir le hathchóiriú an
CBT a bhainistiú trí chomhbhainistíocht ag na Ballstáit. Mar
sin féin, leanfar de chuid an-bheag a bheith faoi bhainistíocht dhíreach
láraithe ag an gCoimisiún.

2.
BEARTA BAINISTÍOCHTA
2.1.
Rialacha faireacháin agus tuairiscithe

I
dtéarmaí fhaireachán agus mheastóireacht an CBT, tíolacfaidh an Coimisiún
tuarascáil do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle gach 4 bliana, agus tá
an chéad tuarascáil le tíolacadh tráth nach déanaí ná deireadh 2017.
Comhlántar
an méid sin le forálacha sonracha i réimsí uile an CBT, mar aon le ceanglais
chuimsitheacha éagsúla maidir le tuairisciú agus fógra a thabhairt atá le sonrú
sna rialacha cur chun feidhme.
Maidir
le forbairt tuaithe, déantar foráil maidir le rialacha chun faireachán a
dhéanamh ar leibhéal na gclár, a dhéanfar a ailíniú leis na cistí eile, agus a
dhéanfar a chúpláil le meastóireachtaí ex ante, leanúnacha agus ex
post.

2.2.
Córas bainistíochta agus rialaithe
2.2.1.
Na rioscaí a aithníodh

Tá
níos mó ná seacht milliún tairbhí ag an CBT, a fhaigheann tacaíocht faoi a lán
cineálacha éagsúla scéimeanna cabhrach, a bhfuil critéir incháilitheachta
mhionsonraithe agus chasta ar uairibh ag gach ceann acu.
Is
féidir an laghdú ar an ráta earráide i réimse an chomhbheartais talmhaíochta a
mheas mar threocht cheana. Ar an gcaoi sin, deimhníonn an
ráta earráide is déanaí atá gar do 2 % measúnú foriomlán dearfach na
mblianta roimhe seo Beartaítear leanúint de na hiarrachtaí chun ráta earráide
faoi bhun 2 % a bhaint amach.

2.2.2.
Modhanna rialaithe atá beartaithe

Sa
phacáiste reachtach, go háirithe sa togra le haghaidh rialacháin maidir leis an
gcomhbheartas talmhaíochta a mhaoiniú, a bhainistiú agus faireachán a dhéanamh
air, beartaítear an córas reatha arna bhunú le Rialachán (CE) Uimh.
1290/2005 a chothabháil agus a neartú. Déantar foráil ann
do struchtúr éigeantach riaracháin ar leibhéal na mBallstát, láraithe ar
ghníomhaireachtaí íocaíochtaí creidiúnaithe, atá freagrach as rialuithe a
dhéanamh ar leibhéal na dtairbhithe deiridh i gcomhréir leis na prionsabail atá
leagtha amach faoi phointe 2.3. Gach bliain, ceanglaítear ar cheann gach
gníomhaireachta íocaíochta ráiteas ráthaíochta a sholáthar a chumhdaíonn
sláine, cruinneas agus fírinneacht na gcuntas, dea-fheidhmiú na gcóras
rialaithe inmheánaigh agus dlíthiúlacht agus rialtacht na mbun‑idirbheart. Tá
comhlacht iniúchta neamhspleách ag teastáil chun tuairim a thabhairt ar gach
ceann de na trí heilimintí seo.
Leanfaidh
an Coimisiún de chaiteachas talmhaíochta a iniúchadh, ag úsáid cur chuige
rioscabhunaithe chun a áirithiú go mbeidh a iniúchtaí spriocdhírithe ar na
réimsí is mó riosca. I gcás ina léiríonn na hiniúchtaí sin
gur tabhaíodh caiteachas a sháraíonn rialacha an Aontais, eisiafaidh sé na
méideanna lena mbaineann ó mhaoiniú an Aontais faoin gcóras imréitigh
comhréireachta.
Maidir
le costas na rialuithe, soláthraítear anailís mhionsonraithe in Iarscríbhinn 8
den mheasúnú tionchair a ghabhann leis na tograí reachtacha.

2.3.
Bearta chun calaois agus neamhrialtachtaí a
chosc

Sa phacáiste reachtach, go háirithe an togra le haghaidh
rialacháin maidir leis an gcomhbheartas a mhaoiniú, a bhainistiú agus
faireachán a dhéanamh air, beartaítear na córais mhionsonraithe reatha do
rialuithe agus do phionóis atá le cur i bhfeidhm ag gníomhaireachtaí
íocaíochtaí a chothabháil agus a neartú, le bunghnéithe coiteanna agus rialacha
speisialta arna n-oiriúnú do shainiúlachtaí gach córas cabhrach. Déantar foráil sna córais de ghnáth maidir le rialuithe
uileghabhálacha riaracháin ar 100 % de na hiarratais ar chabhair,
cros-seiceálacha le bunachair shonraí eile i gcás ina meastar gur iomchuí sin,
chomh maith le seiceálacha ar an láthair réamhíocaíochta ar íosmhéid
idirbheart, ag brath ar an riosca a bhaineann leis an gcóras atá i gceist. Má
léirítear sna seiceálacha ar an láthair sin líon mór neamhrialtachtaí, ní foláir
tuilleadh seiceálacha a dhéanamh. Sa chomhthéacs seo, is é an Córas Comhtháite
Riaracháin agus Rialaithe (IACS) an córas is mó tábhacht, córas a chumhdaigh
tuairim is 80 % den chaiteachas iomlán faoin CERT agus faoin CETFT sa
bhliain airgeadais 2010. I gcás Ballstát ina bhfuil córais rialaithe
dea-fheidhmiúla agus rátaí ísle earráide, tabharfar de chumhacht don Choimisiún
laghdú ar líon na seiceálacha ar an láthair a cheadú.
Beartaítear
sa phacáiste freisin go ndéanfaidh na Ballstáit neamhrialtachtaí agus calaois a
chosc, a bhrath agus a cheartú, pionóis atá éifeachtach athchomhairleach agus
comhréireach mar atá leagtha síos i reachtaíocht an Aontais nó sa dlí náisiúnta
a fhorchur, agus aon íocaíochtaí neamhrialta móide úis a aisghabháil. Áirítear ann meicníocht imréitigh uathoibríoch do chásanna
neamhrialtachtaí, ina bhforáiltear, más rud é nach dtarlaíonn an aisghabháil
laistigh de cheithre bliana ó dháta an iarratais ar aisghabháil, nó laistigh
d'ocht mbliana i gcás imeachtaí dlíthiúla, go n-íocfaidh an Ballstát lena
mbaineann na méideanna nach n-aisghabháiltear. Dreasacht láidir do Bhallstáit a
bheidh sa mheicníocht sin chun íocaíochtaí neamhrialta a aisghabháil chomh tapa
agus is féidir.

3.
AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH

Sloinntear na méideanna a léirítear sa ráiteas
airgeadais seo i bpraghsanna reatha agus i ngealltanais.
I dteannta na n‑athruithe a thig as na tograí
reachtacha mar atá liostaithe sna táblaí tionlacain thíos, tugann na tograí
reachtacha le tuiscint go mbeidh tuilleadh athruithe ann nach mbeidh aon
tionchar airgeadais acu.
I gcás aon cheann de na blianta sa tréimhse
2014-2020, ní féidir cur i bhfeidhm smachta airgeadais a eisiamh ag an gcéim
seo. Mar sin féin, ní bheidh sé seo ag brath ar na tograí
le haghaidh athchóiriú mar atá, ach ar fhachtóirí eile, amhail cur i gcrích
cabhrach dírí nó forbairtí sna margaí talmhaíochta amach anseo.
Maidir le cabhair dhíreach, tá na
glan-uasteorainneacha méadaithe do 2014 (bliain féilire 2013) arna n‑áireamh sa
togra maidir le haistriú níos airde ná na méideanna a leithdháiltear ar
chabhair dhíreach a léirítear sna táblaí tionlacain. Is é
is aidhm leis an méadú sin a áirithiú go leanfar den reachtaíocht atá ann
cheana a chur i bhfeidhm i gcás ina bhfanfadh na heilimintí eile go léir gan
athrú, gan dochar don riachtanas féideartha an mheicníocht smachta airgeadais a
chur i bhfeidhm.
Sna tograí le haghaidh athchóiriú tá forálacha a
thugann leibhéal socraithe solúbthachta do Bhallstáit i ndáil leis an gcabhair
dhíreach a leithdháiltear orthu i ndáil le le forbairt tuaithe. I gcás ina gcinneann na Ballstáit an tsolúbthacht sin a úsáid, beidh
iarmhairtí airgeadais laistigh de na méideanna áirithe sin, nach féidir a
chainníochtú ag an gcéim seo.
Sa ráiteas airgeadais seo ní chuirtear san áireamh
go bhféadfaí úsáid a bhaint as an gcúlchiste géarchéime. Ba
cheart a aibhsiú go bhfuil na méideanna a chuirtear san áireamh le haghaidh
caiteachas a bhaineann leis an margadh bunaithe ar cheannach isteach
idirghabhála neamhphoiblí agus ar bhearta eile a bhaineann le staid éigeandála
in earnáil ar bith.

3.1.
Ceannteidil an chreata airgeadais
ilbhliantúil agus na línte buiséid ar a n‑imrítear tionchar

Tábla 1: Méideanna
le haghaidh an CBT lena n‑áirítear méideanna comhlántacha dá bhforáiltear i
dtograí an CAI agus i dtograí an CBT le haghaidh athchóiriú
In million EUR (current prices)
 Bliain buiséid || 2013 || 2013 coigeartaithe (1) || 2014 || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020 || IOMLÁN 2014-2020
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Laistigh den CAI ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Ceannteideal 2 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Cabhair dhíreach agus caiteachas a bhaineann leis an margadh (2) (3) (4) || 44 939 || 45 304 || 44 830 || 45 054 || 45 299 || 45 519 || 45 508 || 45 497 || 45 485 || 317 193
 Ioncam sannta measta || 672 || 672 || 672 || 672 || 672 || 672 || 672 || 672 || 672 || 4 704
 P1 Cabhair dhíreach agus caiteachas a bhaineann leis an margadh (le hioncam sannta) || 45 611 || 45 976 || 45 502 || 45 726 || 45 971 || 46 191 || 46 180 || 46 169 || 46 157 || 321 897
 P2 Forbairt tuaithe (4) || 14 817 || 14 451 || 14 451 || 14 451 || 14 451 || 14 451 || 14 451 || 14 451 || 14 451 || 101 157
 Iomlán || 60 428 || 60 428 || 59 953 || 60 177 || 60 423 || 60 642 || 60 631 || 60 620 || 60 608 || 423 054
 Ceannteideal 1 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 CCS Taighde agus Nuálaíocht Talmhaíochta || N.A. || N.A. || 682 || 696 || 710 || 724 || 738 || 753 || 768 || 5 072
 Na daoine is díothaí || N.A. || N.A. || 379 || 387 || 394 || 402 || 410 || 418 || 427 || 2 818
 Iomlán || N.A. || N.A. || 1 061 || 1 082 || 1 104 || 1 126 || 1 149 || 1 172 || 1 195 || 7 889
 Ceannteideal 3 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Sábháilteacht bia || N.A. || N.A. || 350 || 350 || 350 || 350 || 350 || 350 || 350 || 2 450
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Lasmuigh den CAI ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Cúlchiste do ghéarchéimeanna talmhaíochta || N.A. || N.A. || 531 || 541 || 552 || 563 || 574 || 586 || 598 || 3 945
 Ciste Eorpach um Choigeartú don Domhandú (EGF) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 An t-uasmhéid de sin atá ar fáil don talmhaíocht (5) || N.A. || N.A. || 379 || 387 || 394 || 402 || 410 || 418 || 427 || 2 818
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 IOMLÁN ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 IOMLÁN Tograí ón gCoimisiún (CAI + lasmuigh den CAI) + ioncam sannta || 60 428 || 60 428 || 62 274 || 62 537 || 62 823 || 63 084 || 63 114 || 63 146 || 63 177 || 440 156
 IOMLÁN Tograí an CAI (i.e. seachas Cúlchiste agus EGF) + ioncam sannta || 60 428 || 60 428 || 61 364 || 61 609 || 61 877 || 62 119 || 62 130 || 62 141 || 62 153 || 433 393
Nótaí:
(1)           Ag cur san áireamh athruithe reachtacha
atá comhaontaithe cheana, i.e. scoirfidh modhnú deonach i gcás an RA agus
Airteagal 136 'méideanna nár caitheadh' d'fheidhm a bheith acu faoi dheireadh
2013.
(2)           Baineann na méideanna leis an
uasteorainn bhliantúil a mholtar don chéad cholún. Mar sin féin, ba cheart a
thabhairt faoi deara go mbeartaítear caiteachas diúltach a aistriú ó imréiteach
cuntas (atá faoi láthair faoi mhír bhuiséadach 05 07 01 06) go hioncam sannta
(faoi mhír 67 03). Le haghaidh sonraí, féach tábla d'ioncam measta ar na
leathanaigh thíos.
(3)           Áirítear sna figiúirí do 2013 na
méideanna le haghaidh beart tréidliachta agus fíteasláintíochta chomh maith le
bearta margaidh d'earnáil an iascaigh.
(4)           Tá na méideanna sa tábla thuas i
gcomhréir leis na méideanna sa Teachtaireacht ón gCoimisiún 'Buiséad don Eoraip
2020' (COIM(2011) 500 críochnaitheach an 29 Meitheamh 2011). Mar sin féin, tá
sé le cinneadh fós an léireoidh an CAI an t-aistriú atá beartaithe do chlúdach
Ballstáit amháin sa chlár athstruchtúraithe náisiúnta le haghaidh cadáis go
forbairt tuaithe amhail ó 2014, rud a chiallaíonn coigeartú (EUR 4 mhilliún in
aghaidh na bliana) ar na méideanna do fho-uasteorainn CERT agus do cholún 2
faoi seach. Sna táblaí sna ranna thíos, tá na méideanna aistrithe, gan aird ar
iad a bheith á léiriú sa CAI.
(5)           I gcomhréir leis an Teachtaireacht ón
gCoimisiún 'Buiséad don Eoraip 2010' (COIM(2011)500 críochnaitheach) beidh méid
iomlán de suas go EUR 2.5 milliún ar fáil i bpraghsanna 2011 faoin gCiste
Eorpach um Choigeartú don Domhandú chun tacaíocht bhreise a sholáthar
d'fheirmeoirí atá thíos le héifeachtaí an domhandaithe. Sa tábla thuas, is de
chineál táscach amháin an miondealú de réir bliana i bpraghsanna reatha.
Sa togra le haghaidh comhaontú idirinstitiúideach idir Parlaimint na hEorpa, an
Chomhairle agus an Coimisiún maidir le comhar in ábhair bhuiséadacha agus
maidir le bainistíocht fónta airgeadais COIM(2011)403 críochnaitheach an 29
Meitheamh 2011) leagtar amach, don EFG, uasmhéid bliantúil iomlán de
EUR 429 milliún i bpraghsanna 2011

3.2.
An tionchar a mheastar a bheidh ar chaiteachas
3.2.1.
Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh
ar chaiteachas

Tábla 2: Ioncam
measta chomh maith le caiteachas le haghaidh Réimse Beartais 05 laistigh de
Cheannteideal 2
EUR milliúin (praghsanna reatha)
 Bliain buiséid || 2013 || 2013 coigeartaithe || 2014 || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020 || IOMLÁN 2014-2020
 IONCAM ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 123 – Muirear ar thairgeadh siúcra (acmhainní dílse) || 123 || 123 || 123 || 123 || 123 ||   ||   ||   ||   || 369
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 67 03 – Ioncam sannta || 672 || 672 || 741 || 741 || 741 || 741 || 741 || 741 || 741 || 5 187
 de sin: ex 05 07 01 06 – Imréiteach cuntas || 0 || 0 || 69 || 69 || 69 || 69 || 69 || 69 || 69 || 483
 Iomlán || 795 || 795 || 864 || 864 || 864 || 741 || 741 || 741 || 741 || 5 556
 CAITEACHAS ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 05 02 – Margaí (1) || 3 311 || 3 311 || 2 622 || 2 641 || 2 670 || 2 699 || 2 722 || 2 710 || 2 699 || 18 764
 05 03 – Cabhair dhíreach (roimh uasteorannú) (2) || 42 170 || 42 535 || 42 876 || 43 081 || 43 297 || 43 488 || 43 454 || 43 454 || 43 454 || 303 105
 05 03 – Cabhair dhíreach (tar éis uasteorannú) || 42 170 || 42 535 || 42 876 || 42 917 || 43 125 || 43 303 || 43 269 || 43 269 || 43 269 || 302 027
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 05 04 – Forbairt tuaithe (roimh uasteorannú) || 14 817 || 14 451 || 14 455 || 14 455 || 14 455 || 14 455 || 14 455 || 14 455 || 14 455 || 101 185
 05 04 – Forbairt tuaithe (tar éis uasteorannú) || 14 817 || 14 451 || 14 455 || 14 619 || 14 627 || 14 640 || 14 641 || 14 641 || 14 641 || 102 263
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
  05 07 01 06 – Imréiteach cuntas || -69 || -69 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0
 Iomlán || 60 229 || 60 229 || 59 953 || 60 177 || 60 423 || 60 642 || 60 631 || 60 620 || 60 608 || 423 054
 BUISÉAD GLAN tar éis ioncam sannta ||   ||   || 59 212 || 59 436 || 59 682 || 59 901 || 59 890 || 59 879 || 59 867 || 417 867
Nótaí:
(1)           I gcás
2013, réamh-mheastachán bunaithe ar Dhréachtbhuiséad 2012 ag cur san áireamh
coigeartuithe dlíthiúla atá comhaontaithe cheana do 2013 (e.g. uasteorainn
fíona, díothú na préimhe stáirse prátaí, farae triomaithe) chomh maith le
roinnt forbairtí a raibh coinne leo. I gcás na mblianta uile, glactar leis sna
meastacháin nach mbeidh aon riachtanas maoinithe breise le haghaidh beart
tacaíochta i ngeall ar shuaitheadh ar an margadh nó géarchéimeanna.
(2)           Airítear
i méid 2013 meastachán ar ghrafadh do 2012.
Tábla 3: Tionchar
airgeadais thograí an CBT le haghaidh athchóiriú i dtaca le hioncam agus
caiteachas an CBT a ríomh de réir chaibidil buiséid
EUR milliúin (praghsanna reatha)
 Bliain buiséid || 2013 || 2013 coigeartaithe ||   || IOMLÁN 2014-2020
   ||   || 2014 || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020 ||
 IONCAM ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 123 – Muirear ar thairgeadh siúcra (acmhainní dílse) || 123 || 123 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 67 03 – Ioncam sannta || 672 || 672 || 69 || 69 || 69 || 69 || 69 || 69 || 69 || 483
 de sin: ex 05 07 01 06 – Imréiteach cuntas || 0 || 0 || 69 || 69 || 69 || 69 || 69 || 69 || 69 || 483
 Iomlán || 795 || 795 || 69 || 69 || 69 || 69 || 69 || 69 || 69 || 483
 CAITEACHAS ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 05 02 – Margaí (1) || 3 311 || 3 311 || -689 || -670 || -641 || -612 || -589 || -601 || -612 || -4 413
 05 03 – Cabhair dhíreach (roimh uasteorannú) (2) || 42 170 || 42 535 || -460 || -492 || -534 || -577 || -617 || -617 || -617 || -3 913
 05 03 – Cabhair dhíreach – táirge measta ó uasteorannú atá le haistriú go forbairt tuaithe ||   ||   || 0 || -164 || -172 || -185 || -186 || -186 || -186 || -1 078
 05 04 – Forbairt tuaithe (roimh uasteorannú) || 14 817 || 14 451 || 4 || 4 || 4 || 4 || 4 || 4 || 4 || 28
 05 04 – Forbairt tuaithe – Táirge measta ó uasteorannú atá le haistriú ó chabhair dhíreach ||   ||   || 0 || 164 || 172 || 185 || 186 || 186 || 186 || 1 078
  05 07 01 06 – Imréiteach cuntas || -69 || -69 || 69 || 69 || 69 || 69 || 69 || 69 || 69 || 483
 Iomlán || 60 229 || 60 229 || -1 076 || -1 089 || -1 102 || -1 115 || -1 133 || -1 144 || -1 156 || -7 815
 BUISÉAD GLAN tar éis ioncam sannta ||   ||   || -1 145 || -1 158 || -1 171 || -1 184 || -1 202 || -1 213 || -1 225 || -8 298
Nótaí:
(1)           I gcás
2013, réamh-mheastachán bunaithe ar Dhréachtbhuiséad 2012 ag cur san áireamh
coigeartuithe dlíthiúla atá comhaontaithe cheana do 2013 (e.g. uasteorainn
fíona, díothú phréimhe na stáirse prátaí, farae triomaithe) chomh maith le
roinnt forbairtí a raibh coinne leo. I gcás na mblianta uile, glactar leis sna
meastacháin nach mbeidh aon riachtanas maoinithe breise le haghaidh beart
tacaíochta i ngeall ar shuaití ar an margadh nó géarchéimeanna.
(2)           Airítear
i méid 2013 meastachán ar ghrafadh do 2012.
Tábla 4: Tionchar
airgeadais thograí an CBT le haghaidh athchóiriú a ríomh mar caiteachas a
bhaineann le margadh an CBT
EUR milliúin (praghsanna reatha)
 BLIAIN BUISÉID ||   || Bunús dlí || Riachtanais mheasta || Athruithe ar 2013 ||
   ||   ||   || 2013 (1) || 2014 || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020 || IOMLÁN 2014-2020
 Bearta Eisceachtúla Raon feidhme cuíchóirithe agus méadaithe an bhunúis dlí ||   || Airt. 155, 155, 156 || pm || pm || pm || pm || pm || pm || pm || pm || pm
 Idirghabháil a bhaint i gcás cruinneachta crua agus sorguim ||   || ex Airt.10 || pm || - || - || - || - || - || - || - || -
 Cláir bhia do na daoine is díothaí || (2) || Ex-Airt. 27 de Rial 1234/2009 || 500.0 || -500.0 || -500.0 || -500.0 || -500.0 || -500.0 || -500.0 || -500.0 || -3 500.0
 Stóráil phríobháideach (Líon snáithín) ||   || Airt. 16 || N.A. || pm || pm || pm || pm || pm || pm || pm || Pm
 Cabhair do chadás – Athstruchtúrú || (3) || ex Airt. 5 de Rial. 637/2008 || 10.0 || -4.0 || -4.0 || -4.0 || -4.0 || -4.0 || -4.0 || -4.0 || -28.0
 Cabhair a bhunú do ghrúpaí táirgeoirí torthaí agus glasraí ||   || ex Airt. 117 || 30.0 || 0.0 || 0.0 || 0.0 || -15.0 || -15.0 || -30.0 || -30.0 || -90.0
 Scéim Torthaí Scoile ||   || Airt. 21 || 90.0 || 60.0 || 60.0 || 60.0 || 60.0 || 60.0 || 60.0 || 60.0 || 420.0
 Díothú leannluslanna ||   || ex Airt. 111 || 2.3 || -2.3 || -2.3 || -2.3 || -2.3 || -2.3 || -2.3 || -2.3 || -15.9
 Stóráil phríobháideach bhreise do phúdar bainne bearrtha ||   || Airt. 16 || N.A. || pm || pm || pm || pm || pm || pm || pm || pm
 Díothú cabhrach d'úsáid bainne bearrtha/púdair bainne bhearrtha mar bhia-ábhar/cáiséin agus úsáid cáiséine ||   || ex Airt. 101, 102 || pm || - || - || - || - || - || - || - || -
 Stóráil phríobháideach roghnach d'im || (4) || Airt. 16 || 14.0 || [-1.0] || [-14.0] || [-14.0] || [-14.0] || [-14.0] || [-14.0] || [-14.0] || [-85.0]
 Díothú an tobhaigh inspreagtha do bhainne ||   || ex Airt. 309 || pm || - || - || - || - || - || - || - || -
 IOMLÁN 05 02 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Glanéifeacht na dtograí le haghaidh athchóiriú (5) ||   ||   ||   || -446.3 || -446.3 || -446.3 || -461.3 || -461.3 || -476.3 || -476.3 || -3 213.9
Nótaí:
(1)           Déantar
riachtanais 2013 a mheas ar bhonn Dréachtbhuiséad an Choimisiúin 2012, cé is
moite de (a) earnálacha na dtorthaí agus na nglasraí áit a bhfuil na
riachtanais bunaithe ar ráiteas airgeadais na n-athchóirithe faoi seach agus
(b) aon athruithe dlíthiúla atá comhaontaithe cheana.
(2)           Comhfhreagraíonn
méid 2013 leis an togra ón gCoimisiún (COIM)486. Ó 2014 amach, maoineofar an
beart faoi Cheannteideal 1
(3)           Déanfar
an clúdach le haghaidh chlár athstruchtúraithe an chadáis don Ghréig
(EUR 4 mhilliún/bliain) a aistriú go forbairt tuaithe ó 2014 amach. Cuirfear
an clúdach don Spáinn (EUR 6.1 milliún/bliain) isteach i Scéim na
hAoníocaíochta ó 2018 amach (cinneadh déanta cheana).
(4)           Éifeacht
mheasta i gcás nach gcuirtear an beart i bhfeidhm.
(5)           I
dteannta caiteachais laistigh de Chaibidil 05 02 agus 05 03, tá coinne leis go
maoineofar caiteachas díreach laistigh de Chaibidil 05 01, 05 07 agus 05 le
hioncam a shannfar don CERT
Tábla 5: Tionchar
airgeadais thograí an CBT le haghaidh athchóiriú a ríomh maidir le cabhair
dhíreach
EUR milliúin (praghsanna reatha)
 BLIAIN BUISÉID ||   || Bunús dlí || Riachtanais mheasta || Athruithe ar 2013 ||
   ||   || 2013 (1) || 2013 coigeartaithe (2) || 2014 || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020 || IOMLÁN 2014-2020
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Cabhair dhíreach ||   ||   || 42 169.9 || 42 535.4 || 341.0 || 381.1 || 589.6 || 768.0 || 733.2 || 733.2 || 733.2 || 4 279.3
 - Athruithe a cinneadh cheana: ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 12 AE a chéimniú isteach ||   ||   ||   ||   || 875.0 || 1 133.9 || 1 392.8 || 1 651.6 || 1 651.6 || 1 651.6 || 1 651.6 || 10 008.1
 Athstruchtúrú cadáis ||   ||   ||   ||   || 0.0 || 0.0 || 0.0 || 0.0 || 6.1 || 6.1 || 6.1 || 18.4
 Seiceáil Sláinte ||   ||   ||   ||   || -64.3 || -64.3 || -64.3 || -90.0 || -90.0 || -90.0 || -90.0 || -552.8
 Athchóirithe roimhe seo ||   ||   ||   ||   || -9.9 || -32.4 || -32.4 || -32.4 || -32.4 || -32.4 || -32.4 || -204.2
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 - Athruithe i ngeall ar thograí nua an CBT le haghaidh athchóiriú ||   ||   || -459.8 || -656.1 || -706.5 || -761.3 || -802.2 || -802.2 || -802.2 || -4 990.3
 Ina measc: uasteorannú ||   ||   ||   ||   || 0.0 || -164.1 || -172.1 || -184.7 || -185.6 || -185.6 || -185.6 || -1 077.7
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 IOMLÁN 05 03 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Glanéifeacht na dtograí le haghaidh athchóiriú ||   ||   ||   ||   || -459.8 || -656.1 || -706.5 || -761.3 || -802.2 || -802.2 || -802.2 || -4 990.3
 CAITEACHAS IOMLÁN ||   ||   || 42 169.9 || 42 535.4 || 42 876.4 || 42 916.5 || 43 125.0 || 43 303.4 || 43 268.7 || 43 268.7 || 43 268.7 || 302 027.3
Nótaí:
(1)           Áirítear
sa mhéid do 2013 meastachán ar ghrafadh do 2012.
(2)           Ag cur
san áireamh athruithe reachtacha atá comhaontaithe cheana, i.e. scoirfidh
modhnú deonach i gcás an RA agus Airteagal 136 'méideanna nár caitheadh'
d'fheidhm a bheith acu faoi dheireadh 2013.
Tábla 6: Comhpháirteanna
na cabhrach dírí
EUR milliúin (praghsanna reatha)
 BLIAIN BUISÉID ||   ||   ||   ||   || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020 || IOMLÁN 2014-2020
 Iarscríbhinn II ||   ||   ||   ||   || 42 407.2 || 42 623.4 || 42 814.2 || 42 780.3 || 42 780.3 || 42 780.3 || 256 185.7
 Íocaíocht as cleachtais talmhaíochta chun leasa na haeráide agus an chomhshaoil (30 % ) ||   ||   ||   ||   || 12 866.5 || 12 855.3 || 12 844.3 || 12 834.1 || 12 834.1 || 12 834.1 || 77 068.4
 An t-uasmhéid is féidir a leithdháileadh ar an Íocaíocht d'fheirmeoirí óga (2 % )   ||   ||   ||   ||   || 857.8 || 857.0 || 856.3 || 855.6 || 855.6 || 855.6 || 5 137.9
 Scéim Buníocaíochta, Íocaíocht i leith limistéar a bhfuil Srianta Nádúrtha iontu, Tacaíocht Chúpláilte Dheonach ||   ||   ||   ||   || 28 682.9 || 28 911.1 || 29 113.6 || 29 090.6 || 29 090.6 || 29 090.6 || 173 979.4
 An t-uasmhéid is féidir a thógáil ó na línte thuas chun an Scéim d'Fheirmeoirí Beaga a mhaoiniú (10 % ) ||   ||   ||   ||   || 4 288.8 || 4 285.1 || 4 281.4 || 4 278.0 || 4 278.0 || 4 278.0 || 25 689.3
 Aistrithe fíona a áirítear in Iarscríbhinn II[51]   ||   ||   ||   ||   || 159.9 || 159.9 || 159.9 || 159.9 || 159.9 || 159.9 || 959.1
 Uasteorannú ||   ||   ||   ||   || -164.1 || -172.1 || -184.7 || -185.6 || -185.6 || -185.6 || -1 077.7
 Cadás ||   ||   ||   ||   || 256.0 || 256.3 || 256.5 || 256.6 || 256.6 || 256.6 || 1 538.6
 POSEI/Na hOileáin Aéigeacha bheaga ||   ||   ||   ||   || 417.4 || 417.4 || 417.4 || 417.4 || 417.4 || 417.4 || 2 504.4
Tábla 7: Tionchar
airgeadais thograí an CBT le haghaidh athchóiriú a ríomh maidir le bearta
idirthréimhseacha chun cabhair dhíreach a dheonú in 2014
EUR milliúin (praghsanna reatha)
 BLIAIN BUISÉID ||   || Bunús dlí || Riachtanais mheasta || Athruithe ar 2013
   ||   ||   || 2013 (1) || 2013 coigeartaithe || 2014 (2)
 Iarscríbhinn IV a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 73/2009 ||   ||   || 40 165.0 || 40 530.5 || 541.9
 10 AE a chéimniú isteach ||   ||   ||   ||   || 616.1
 Seiceáil Sláinte ||   ||   ||   ||   || -64.3
 Athchóirithe roimhe seo ||   ||   ||   ||   || -9.9
 IOMLÁN 05 03 ||   ||   ||   ||   ||
 CAITEACHAS IOMLÁN ||   ||   || 40 165.0 || 40 530.5 || 41 072.4
Nótaí:
(1)           Áirítear
sa mhéid do 2013 meastachán ar ghrafadh do 2012.
(2)           Áirítear
sna glan-uasteorainneacha sínte meastachán ar na haistrithe fíona go SPS
bunaithe ar chinntí a rinne na Ballstáit do 2013.
Tábla 8: Tionchar
airgeadais thograí an CBT le haghaidh athchóiriú a ríomh maidir le forbairt tuaithe
EUR milliúin (praghsanna reatha)
 BLIAIN BUISÉID ||   || Bunús dlí || Leithreas d'fhorbairt tuaithe || Athruithe ar 2013 ||
   ||   ||   || 2013 || 2013 coigeartaithe (1) || 2014 || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020 || IOMLÁN 2014-2020
 Cláir forbartha tuaithe ||   ||   || 14 788.9 || 14 423.4 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Cabhair do chadás ‑ Athstruchtúrú || (2) ||   ||   ||   || 4.0 || 4.0 || 4.0 || 4.0 || 4.0 || 4.0 || 4.0 || 28.0
 Táirge ó chabhair dhíreach a uasteorannú ||   ||   ||   ||   ||   || 164.1 || 172.1 || 184.7 || 185.6 || 185.6 || 185.6 || 1 077.7
 Clúdach d'fhorbairt tuaithe cé is moite de chúnamh teicniúil || (3) ||   ||   ||   || -8.5 || -8.5 || -8.5 || -8.5 || -8.5 || -8.5 || -8.5 || -59.4
 Cúnamh teicniúil || (3) ||   || 27.6 || 27.6 || 8.5 || 3.5 || 3.5 || 3.5 || 3.5 || 3.5 || 3.5 || 29.4
 Duais do thionscadail chomhair nuálaíocha áitiúla || (4) ||   || N/B. || N/B. || 0.0 || 5.0 || 5.0 || 5.0 || 5.0 || 5.0 || 5.0 || 30.0
 IOMLÁN 05 04 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Glanéifeacht na dtograí le haghaidh athchóiriú ||   ||   ||   ||   || 4.0 || 168.1 || 176.1 || 188.7 || 189.6 || 189.6 || 189.6 || 1 105.7
 CAITEACHAS IOMLÁN (roimh uasteorannú) ||   ||   || 14 816.6 || 14 451.1 || 14 455.1 || 14 455.1 || 14 455.1 || 14 455.1 || 14 455.1 || 14 455.1 || 14 455.1 || 101 185.5
 CAITEACHAS IOMLÁN (tar éis uasteorannú) ||   ||   || 14 816.6 || 14 451.1 || 14 455.1 || 14 619.2 || 14 627.2 || 14 639.8 || 14 640.7 || 14 640.7 || 14 640.7 || 102 263.2
Nótaí:
(1)           Adjustments
in line with the existing legislation only applicable until the end of
financial year 2013.
(2)           Tá na méideanna i dtábla 1
(roinn 3.1) i gcomhréir leis na méideanna sa Teachtaireacht ón gCoimisiún
'Buiséad don Eoraip 2020' (COIM(2011) 500 críochnaitheach). Mar sin féin, tá sé
le cinneadh fós an léireoidh an CAI an t-aistriú a bheartaítear do chlúdach
Bhallstáit amháin sa chlár athstruchtúraithe náisiúnta le haghaidh cadáis chuig
forbairt tuaithe ó 2014 amach, rud a chiallaíonn coigeartú (EUR 4 mhilliún in
aghaidh na bliana) ar na méideanna d'fho-uasteorainn CERT agus do cholún 2 faoi
seach. I dtábla 8 thuas, tá na méideanna aistrithe, gan aird ar iad a bheith á
léiriú sa CAI.
(3)           Socraíodh
an méid le haghaidh cúnaimh theicniúil do 2013 ar bhonn an chlúdaigh tosaigh
d'fhorbairt tuaithe (ní áirítear aistrithe ó cholún 1 anseo).
Tá an cúnamh teicniúil do 2014-2020 socraithe ag 0.25 % den
chlúdach iomlán d'fhorbairt tuaithe.
(4)           Arna
chumhdach ag an méid atá ar fáil le haghaidh cúnaimh theicniúil.
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil: || 5 || "Caiteachas riaracháin"
EUR milliúin (go dtí an 3ú deachúil)
Tabhair faoi deara:    Meastar
nach mbeidh aon tionchar ag na tograí reachtacha ar leithreasaí de chineál
riaracháin, i.e. beartaítear gur féidir an creat reachtach a chur chun feidhme
leis an leibhéal reatha acmhainní daonna agus caiteachais riaracháin.
   ||   ||   || Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || IOMLÁN
 AS: AGRI ||
  Acmhainní daonna || 136.998 || 136.998 || 136.998 || 136.998 || 136.998 || 136.998 || 136.998 || 958.986
  Caiteachas riaracháin eile || 9.704 || 9.704 || 9.704 || 9.704 || 9.704 || 9.704 || 9.704 || 67.928
 IOMLÁN AS AGRI || Leithreasaí || 146.702 || 146.702 || 146.702 || 146.702 || 146.702 || 146.702 || 146.702 || 1 026.914
 IOMLÁN leithreasaí faoi CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || (Iomlán oibleagáidí = Iomlán íocaíochtaí) || 146.702 || 146.702 || 146.702 || 146.702 || 146.702 || 146.702 || 146.702 || 1 026.914
EUR milliúin (go dtí an 3ú deachúil)
   ||   ||   || Bliain N[52] || Bliain N+1 || Bliain N+2 || Bliain N+3 || ... tabhair na blianta ar fad a theastaíonn le fad an tionchair a thaispeáint (féach pointe 1.6) || IOMLÁN
 IOMLÁN leithreasaí faoi CHEANNTEIDIL 1 go 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || Oibleagáidí ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Íocaíochtaí ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||

3.2.2.
An tionchar a mheastar a bheidh ar leithreasaí faoi
chomhair oibríochtaí

–      ¨  Ní éilíonn an
togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí
–      x   Éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear
leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí mar a mhínítear thíos:
Leithreasaí faoi chomhair oibleagáidí in EUR milliúin
(go dtí an 3ú deachúil)
 Sonraigh cuspóirí agus aschuir   ò ||   ||   || Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || IOMLÁN
 ASCHUIR
 Saghas aschuir     || Meánchostas an aschuir || Líon na n-aschur || Costas || Líon na n-aschur || Costas || Líon na n-aschur || Costas || Líon na n-aschur || Costas || Líon na n-aschur || Costas || Líon na n-aschur || Costas || Líon na n-aschur || Costas || Líon iomlán na n-aschur || Costas iomlán
 CUSPÓIR SONRACH Uimh. 5: Iomaíocht earnáil na talmhaíochta a fheabhsú agus cur lena luach sa slabhra bia ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 ‑ Torthaí agus glasraí: Margaíocht trí eagraíochtaí táirgeoirí (POanna)[53] || Cion luach na táirgeachta arna margú trí POanna de réir luach na táirgeachta iomláine ||   ||   || 830.0 ||   || 830.0 ||   || 830.0 ||   || 830.0 ||   || 830.0 ||   || 830.0 ||   || 830.0 ||   || 5 810.0
 - Fíon: Clúdach náisiúnta – Athstruchtúrú 51 || Líon heicteár ||   || 54 326 || 475.1 || 54 326 || 475.1 || 54 326 || 475.1 || 54 326 || 475.1 || 54 326 || 475.1 || 54 326 || 475.1 || 54 326 || 475.1 ||   || 3 326.0
 - Fíon: Clúdach náisiúnta – Infheistíochtaí 51 ||   ||   || 1 147 || 178.9 || 1 147 || 178.9 || 1 147 || 178.9 || 1 147 || 178.9 || 1 147 || 178.9 || 1 147 || 178.9 || 1 147 || 178.9 ||   || 1 252.6
 - Fíon: Clúdach náisiúnta– driogadh seachtháirgí 51 || Heictilítir ||   || 700 000 || 98.1 || 700 000 || 98.1 || 700 000 || 98.1 || 700 000 || 98.1 || 700 000 || 98.1 || 700 000 || 98.1 || 700 000 || 98.1 ||   || 686.4
 - Fíon: Clúdach náisiúnta – Alcól inólta 51 || Líon heicteár ||   || 32 754 || 14.2 || 32 754 || 14.2 || 32 754 || 14.2 || 32 754 || 14.2 || 32 754 || 14.2 || 32 754 || 14.2 || 32 754 || 14.2 ||   || 14.2
 - Fíon: Clúdach náisiúnta – Úsáid úrfhíona thiubhaithe || Heictilítir ||   || 9 || 37.4 || 9 || 37.4 || 9 || 37.4 || 9 || 37.4 || 9 || 37.4 || 9 || 37.4 || 9 || 37.4 ||   || 261.8
 - Fíon: Clúdach náisiúnta – cur chun cinn 51 ||   ||   ||   || 267.9 ||   || 267.9 ||   || 267.9 ||   || 267.9 ||   || 267.9 ||   || 267.9 ||   || 267.9 ||   || 1 875.3
 - Eile ||   ||   ||   || 720.2 ||   || 739.6 ||   || 768.7 ||   || 797.7 ||   || 820.3 ||   || 808.8 ||   || 797.1 ||   || 5 452.3
 Fo-iomlán do chuspóir sonrach Uimh. 5 ||   || 2 621.8 ||   || 2 641.2 ||   || 2 670.3 ||   || 2 699.3 ||   || 2 721.9 ||   || 2 710.4 ||   || 2 698.7 ||   || 18 763.5
 CUSPÓIR SONRACH Uimh. 6: Cuidiú le hioncaim feirme agus le hinathraitheacht ioncam feirme a theorannú ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Tacaíocht cabhrach dírí[54] || Líon heicteár a íocadh (i milliúin) ||   || 161.014 || 42 876.4 || 161.014 || 43 080.6 || 161.014 || 43 297.1 || 161.014 || 43 488.1 || 161.014 || 43 454.3 || 161.014 || 43 454.3 || 161.014 || 43 454.3 || 161.014 || 303 105.0
 Fo-iomlán do chuspóir sonrach Uimh. 6 ||   || 42 876.4 ||   || 43 080.6 ||   || 43 297.1 ||   || 43 488.1 ||   || 43 454.3 ||   || 43 454.3 ||   || 43 454.3 ||   || 303 105.0
 COSTAS IOMLÁN ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
Tabhair faoi deara: I gcás cuspóirí sonracha 1
go 4 agus 7 go 10, tá an t-aschur fós le cinneadh (féach roinn 1.4.2 thuas).

3.2.3.
An tionchar a mheastar a bheidh ar leithreasaí de
chineál riaracháin
3.2.3.1.
Achoimre

–      ¨  Ní éilíonn an
togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasaí de chineál riaracháin
–      x   Éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear
leithreasaí de chineál riaracháin mar a mhínítear thíos:
EUR milliúin (go dtí an 3ú deachúil)
   || Bliain2014 || Bliain2015 || Bliain2016 || Bliain2017 || Bliain2018 || Bliain2019 || Bliain2020 || IOMLÁN
 CEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Acmhainní daonna[55]   || 136.998 || 136.998 || 136.998 || 136.998 || 136.998 || 136.998 || 136.998 || 958.986
 Caiteachas riaracháin eile || 9.704 || 9.704 || 9.704 || 9.704 || 9.704 || 9.704 || 9.704 || 67.928
 Fo-iomlán CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 5  den chreat airgeadais ilbhliantúil ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Acmhainní daonna ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Caiteachas eile de chineál riaracháin ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Fo-iomlán CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 IOMLÁN || 146.702 || 146.702 || 146.702 || 146.702 || 146.702 || 146.702 || 146.702 || 1 026.914

3.2.3.2.
Na hacmhainní daonna a mheastar a bheidh
riachtanach

–      ¨  Ní éilíonn an
togra/tionscnamh go n-úsáidfear acmhainní daonna
–      x   Éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear acmhainní daonna mar a
mhínítear thíos:
Tabhair faoi deara: Meastar nach mbeidh aon
tionchar ag na tograí reachtacha ar leithreasaí de chineál riaracháin, i.e.
beartaítear gur féidir an creat reachtach a chur chun feidhme leis an leibhéal
reatha acmhainní daonna agus caiteachais riaracháin. Tá na figiúirí don
tréimhse 2014-2020 bunaithe ar an staid in 2011.
Sloinnfear an meastachán i méideanna iomlána
(nó go dtí an 1ú deachúil ar a mhéad)
   || Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020
  Poist don phlean bunaíochta (oifigigh agus gníomhairí sealadacha) ||
 XX 01 01 01 (Ceanncheathrú agus Oifigí Ionadaíocht an Choimisiúin) || 1 034 || 1 034 || 1 034 || 1 034 || 1 034 || 1 034 || 1 034
 XX 01 01 02 (Toscaireachtaí) || 3 || 3 || 3 || 3 || 3 || 3 || 3
 XX 01 05 01 (Taighde indíreach) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 10 01 05 01 (Taighde díreach) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
  Pearsanra seachtrach (i gcoibhéis lánaimseartha: FTE)[56] ||
 XX 01 02 01 (CA, INT, SNE ón "clúdach iomlánaíoch") || 78 || 78 || 78 || 78 || 78 || 78 || 78
 XX 01 02 02 (CA, INT, JED, LA agus SNE sna toscaireachtaí) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 XX 01 04 yy || - sa Cheanncheathrú ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 - i dtoscaireachtaí ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 XX 01 05 02 (CA, INT, SNE – Taighde indíreach) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 10 01 05 02 (CA, INT, SNE – Taighde díreach) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Línte buiséid eile (sonraigh) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 IOMLÁN[57]   || 1 115 || 1 115 || 1 115 || 1 115 || 1 115 || 1 115 || 1 115
Is é XX an réimse beartais nó an
teideal buiséid lena mbaineann.
Comhlíonfar na
riachtanais acmhainní daonna trí fhoireann ón DG a bhfuil bainistíocht na
gníomhaíochta faoina cúram cheana agus/nó atá ath-imlonnaithe taobh istigh den
DG, mar aon le haon leithdháileadh breise a d'fhéadfaí a thabhairt don DG atá i
mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh
bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.
Cur síos ar na
cúraimí a bheidh le déanamh:
 Oifigigh agus gníomhairí sealadacha ||
 Pearsanra seachtrach ||

3.2.4.
Comhoiriúnacht don chreat airgeadais ilbhliantúil
reatha

–      x   Tá an togra/tionscnamh comhoiriúnach leis na TOGRAÍ
DON chreat airgeadais ilbhliantúil do 2014-2020
–      ¨  Beidh athchlárú
an cheannteidil ábhartha sa chreat airgeadais ilbhliantúil ag gabháil leis an
togra/tionscnamh seo.
–      ¨  Éilíonn an
togra/tionscnamh go gcuirfear an ionstraim sholúbthachta i bhfeidhm nó go
ndéanfar athbhreithniú ar an gcreat airgeadais ilbhliantúil

3.2.5.
Ranníocaíochtaí ó thríú páirtithe

–      Ní dhéantar foráil sa togra/tionscnamh maidir le cómhaoiniú le tríú
páirtithe
–      X  Déantar foráil sa togra maidir le forbairt
tuaithe (CETFT) maidir le cómhaoiniú atá réamh-mheasta thíos:
Leithreasaí in EUR milliúin (go dtí an 3ú deachúil)
   || Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || Iomlán
 Sonraigh an chomhlacht cómhaoinithe || BS || BS || BS || BS || BS || BS || BS || BS
 IOMLÁN leithreasaí cómhaoinithe[58] || Le cinneadh || Atá le cinneadh || Atá le cinneadh || Atá le cinneadh || Atá le cinneadh || Atá le cinneadh || Atá le cinneadh || Atá le cinneadh

3.3.
An tionchar a mheastar a bheidh ar ioncam

–      x   Níl tionchar airgeadais ar bith ag an togra ar
ioncam.
–      ¨  Tá an tionchar
airgeadais seo a leanas ag an togra/tionscnamh:
–
x   ar acmhainní dílse
–
x   ar ioncam ilghnéitheach
EUR milliúin (go dtí an 3ú deachúil)
 Líne buiséid ioncaim || Leithreasaí atá ar fáil don bhliain bhuiséadach leanúnach || Tionchar an togra/tionscnaimh[59]
 Bliain2016 || Bliain N+1 || Bliain N+2 || Bliain N+3 || ... iontráil na colúin ar fad a theastaíonn le fad an tionchair a thaispeáint (féach pointe 1.6)
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
I gcás ioncaim
ilghnéithigh shannta, sonraigh na línte buiséid a n-imrítear tionchar orthu.
Féach
táblaí 2 agus 3 i roinn 3.2.1.
[1]               Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa,
an Chomhairle, Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus Coiste na
Réigiún Buiséad don Eoraip 2020, COIM(2011)500 críochnaitheach,
29.6.2011.
[2]               Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa,
an Chomhairle, Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus Coiste na
Réigiún An CBT i dtreo 2020: déileáil leis na dúshláin bhia, acmhainní nádúrtha agus chríche a
bheidh ann amach anseo, COIM(2010)672 críochnaitheach,
18.11.2010.
[3]               Féach go háirithe an rún ó Pharlaimint na hEorpa an 23
Meitheamh 2011, 2011/2015(INI), agus conclúidí na hUachtarántachta an
18.3.2011.
[4]               Is éard atá sa chreat reachtach atá ann faoi láthair
Rialachán (CE) Uimh. 73/2009 ón gComhairle (íocaíochtaí díreacha),
Rialachán (CE) Uimh. 1234/2007 ón gComhairle (ionstraimí margaidh),
Rialachán (CE) Uimh. 1698/2005 ón gComhairle (forbairt tuaithe), Rialachán
(CE) Uimh. 1290/2005 ón gComhairle (maoiniú).
[5]               Togra le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa
agus ón gComhairle lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste
Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa, an Ciste
Comhtháthaithe, an Ciste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe agus an
Ciste Eorpach Muirí agus Iascaigh arna gcumhdach ag an gComhchreat Straitéiseach
agus lena leagtar síos forálacha ginearálta maidir le Ciste Forbraíochta
Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa, an Ciste Comhtháthaithe agus
lena n‑aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1083/2006, COIM(2011)615 an
6.10.2011.
[6]               Féach Iarscríbhinn 9 den mheasúnú tionchair chun
forbhreathnú a fháil ar an 517 aighneacht a fuarthas.
[7]               IO C , , lch .
[8]               IO C , , lch .
[9]               IO C , , lch .
[10]             IO C , , lch .
[11]             COIM(2010) 672 críochnaitheach, 18.11.2010.
[12]             IO L 277, 21.10.2005, lch 1.
[13]             COIM(2010) 2020 críochnaitheach, 3.3.2010.
[14]             IO L , , lch. .
[15]             IO L , , lch. .
[16]                    Rún ón gComhairle an 15 Nollaig 1998 maidir le Straitéis um
Fhoraoiseacht don Aontas Eorpach, IO C 56, 26/2/1999, lch. 1. [Tá straitéis nua le cur ina ionad faoi dheireadh
2013]
[17]             IO L 20, 26.1.2010, lch 7.
[18]             IO L 206, 22.7.1992, lch 7.
[19]             IO L 327, 22.12.2000, lch 1.
[20]             IO L , , lch. .
[21]             Rialachán (CE) Uimh. 994/98 ón gComhairle an 7
Bealtaine maidir le hAirteagal 92 agus Airteagal 93 (anois Airteagal 107 agus
Airteagal 108 faoi seach) den Chonradh lena mbunaítear an Comhphobal Eorpach a
chur i bhfeidhm i dtaca le catagóirí áirithe Státchabhrach cothrománaí, IO L
142, 14.5.1998, lch. 1.
[22]             IO L 55, 28.2.2011, lch. 13.
[23]             IO L 154, 21.6.2003, lch 1.
[24]             IO L 134, 30.4.2004, lch 114.
[25]             IO L 124, 20.5.2003, lch 36.
[26]             IO L 38, 12.2.2000, lch 1.
[27]             IO L 224, 18.8.1990, lch 19.
[28]             IO L , , lch. .
[29]             Teachtaireacht ón gCoimisiún – EU best practice guidelines for voluntary
certification schemes for agricultural products and foodstuffs (Treoirlínte
dea-chleachtais an AE do scéimeanna deonacha deimhniúcháin do tháirgí
talmhaíochta agus d’earraí bia), IO C 341, 16.12.2010, lch. 5.
[30]             IO L 184, 27.7.1993, lch. 1.
[31]             An Dara Comhdháil Aireachta um
Chosaint Foraoisí san Eoraip, 16-17 Meitheamh 1993. Heilsincí/an Fhionlainn, 'Rún H1 – Treoirlínte Ginearálta maidir
le Bainistiú Inbhuanaithe Foraoisí san Eoraip'.
[32]             IO L 189, 20.7.2007, lch 1.
[33]             Rialachán (AE) Uimh. […] an […] ó Pharlaimint na
hEorpa agus on gComhairle maidir leis an gCiste Eorpach um Choigeartú don
Domhandú (2014-2020, IO L […], […], lch. […].
[34]             xxx
[35]             Sa teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na
hEorpa, an Chomhairle, Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus Coiste
na Réigiún : Tionscnamh Suaitheanta Eoraip 2020 'Aontas na Nuálaíochta'
(COIM92010) 546 críochnaitheach an 6.10.2010). Conclúidí na Comhairle
Iomaíochais: Conclúidí maidir le hAontas na Nuálaíochta don Eoraip (doic. 17165/10 an 26.11.2010).
[36]             Sa teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na
hEorpa, an Chomhairle, Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus Coiste
na Réigiún: Smaoinigh ar Fhiontair Bheaga ar dtús – Acht um Ghnólachtaí Beaga
don Eoraip (COIM(2008) 394 an 23.6.2008; Conclúidí na Comhairle Iomaíochais: Smaoinigh ar
Fhiontair Bheaga ar dtús – Acht um Ghnólachtaí don Eoraip (doic. 16788/08, 1.12.2008; Teachtaireacht ón gComhairle chuig Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle,
Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta agus Coiste na Réigiún: Athbhreithniú ar an 'Acht um Ghnólachtaí Beaga don Eoraip (COIM(2008)
78 críochnaitheach, an 23.2.2011; Conclúidí
na Comhairle Iomaíochais: Conclúidí
an Athbhreithnithe ar an 'Acht um Ghnólachtaí Beaga' don Eoraip (doic. 10975/11 an 30.5.2011).
[37]             Conclúidí na Comhairle um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile; Conclúid maidir le tuilleadh forbartha ar
mheasúnuithe riosca maidir le bainistiú tubaiste san Aontas Eorpach. 11-12 Aibreán 2011.
[38]             IO L 48, 23.2.2011, lch 1.
[39]             IO L 327, 22.12.2000, lch 1.
[40]             IO L 312, 22.11.2008, lch 3.
[41]             IO L 140, 5.6.2009, lch 16.
[42]             Tagairtí le háireamh.
[43]             Sa teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na
hEorpa, an Chomhairle, Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus Coiste
na Réigiún: Clár Digiteach don Eoraip (COIM(2010) 245 críochnaitheach/2 an
26.8.2010); Doiciméad Inmheánach
Oibre an Choimisiúin: Scórchlár
don Chlar Digiteach (SEC(2011) 708 an 31.5.2011). Scórchlár: http://ec.europa.eu/information_society/digital-agenda/scoreboard/index_en.htm
[44]             Má tá moladh ón gComhairleatá sonrach
do thír áirithe i bhfeidhm, ceangailte go díreach leis an bhforáil seo maidir
le coinníollachtaí, sa chás sin, agus measúnú á dhéanamh ar a chomhlíonadh,
cuirfear san áireamh an dul chun cinn atá déanta ar chomhlíonadh an mholta atá
sonrach don tír.
[45]             Féadfar spriocdhátaí le haghaidh sheachadadh na n‑eilimintí
uile atá anseo i gcás ina mbaineann sé le cur chun feidhme na straitéise a
shocrú le linn thréimhse chur chun feidhme an chláir.
[46]             ABM: Bainistiú de réir gníomhaíochtaí – ABB: Bunú an
bhuiséid de réir gníomhaíochtaí.
[47]             Mar a thagraítear dó in Airteagal 49(6)(a) nó (b) den
Rialachán Airgeadais.
[48]             COIM(2011) 500 críochnaihteach, 29 Meitheamh 2011.
[49]             Is féidir mionsonraí ar na modhanna bainistíochta agus
tagairtí don Rialachán Airgeadais a fheiceáil ar shuíomh gréasáin DG Budg: http://www.cc.cec/budg/man/budgmanag/budgmanag_en.html
[50]             Mar a thagraítear dóibh in Airteagal 185 den
Rialachán Airgeadais.
[51]             Áirítear sa chabhair dhíreach don tréimhse 2014-2020
meastachán ar na haistrithe fíona go SPS bunaithe ar chinntí a rinne na
Ballstáit do 2013.
[52]             Is í bliain N an bhliain a gcuirtear tús le cur chun
feidhme an togra/tionscnaimh.
[53]             Bunaithe
ar fheidhmiú san am atá thart agus ar mheastacháin i nDréachtbhuiséad 2012. I
gcás eagraíochtaí táirgeoirí in earnáil na dtorthaí agus na nglasraí, tá na
méideanna ag luí leis an athchóiriú ar an earnáil sin agus, mar atá léirithe
cheana i ráitis ghníomhaíochta Dhreachtbhuiseád 2012, ní thaispeánfar aschur go
dtí déanach in 2011.
[54]             Bunaithe ar limistéir a d'fhéadfadh a
bheith incháilithe do 2009.
[55]             Bunaithe ar mheánchostas de EUR
127 000 do phlean bunaíochta le haghaidh post oifigeach agus gníomhairí
sealadacha.
[56]             CA= Gníomhaire ar conradh; INT= Foireann
ghníomhaireachta ("Intérimaire"); JED = "Jeune Expert
en Délégation" (saineolaí óg i dToscaireacht); LA= Gníomhaire áitiúil;
SNE= Saineolaí náisiúnta ar iasacht;
[57]             Ní áirítear anseo an fho-uasteorainn
ar líne buiséid 05.010404.
[58]             Leagfar amach an méid seo sna cláir
forbartha tuaithe atá le cur faoi bhráid na mBallstát.
[59]             A fhad a bhaineann le hacmhainní
dílse traidisiúnta (dleachtanna custaom, tobhaigh siúcra), ní mór na méideanna
a luaitear a bheith ina nglanmhéideanna, i.e. méideanna comhlána tar éis
25 % de chostais bhailiúcháin a bhaint.