				|

		52012PC0499

			Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le reacht agus cistiú páirtithe polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha /* COM/2012/0499 final - 2012/0237 (COD) */

			   	MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN
1.           COMHTHÉACS AN TOGRA
1.1.        Comhthéacs ginearálta
Sa Chonradh ar an Aontas Eorpach dearbhaítear
in Airteagal 10 “go gcuidíonn páirtithe polaitiúla ar leibhéal Eorpach
feasacht pholaitiúil Eorpach a mhúnlú agus le toil shaoránaigh an Aontais a
chur in iúl”. Tá na prionsabail chéanna curtha in iúl in
Airteagal 12(2) den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh.
Is ionann an ceart um shaoirse comhlachais ar
gach leibhéal, in ábhair pholaitiúla agus shibhialta, mar shampla, agus an
ceart um shaoirse cainte, lena n‑áirítear an tsaoirse tuairimí a bheith
ag an duine agus eolas agus barúlacha a fháil agus a thabhairt gan cur isteach
ó údarás poiblí agus ar neamhaird ar theorainneacha, agus cearta bunúsacha
shaoránaigh uile an Aontais.
Dá bhrí sin, is chun leasa shaoránaigh an
Aontais Eorpaigh é daonlathas ionadaíoch Eorpach a bheith i dtreis. Tá
páirtithe polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla atá
fíor-thrasnáisiúnta ríthábhachtach chun go gcloisfear guthanna na saoránach ar
leibhéal Eorpach.
Tá ról tábhachtach le himirt ag páirtithe
polaitiúla Eorpacha – agus ag a bhfondúireachtaí cleamhnaithe – chun an bhearna
idir polaitíocht náisiúnta agus polaitíocht an AE a líonadh, agus comhlíonann
siad feidhmeanna cumarsáideacha tábhachtacha trí thacú leis an idirghníomhú
idir leibhéil uile chóras rialachais il-leibhéil an Aontais. Má tá
rannpháirteachas níos mó agus níos éifeachtaí le bheith ag na páirtithe agus ag
na fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha, is féidir tuiscint na saoránach ar an
gceangal idir na próisis pholaitiúla ar leibhéil náisiúnta agus Eorpacha a chur
chun cinn agus tá sé ar cheann de na bealaí chun díospóireachtaí poiblí
trasnáisiúnta a ghiniúint ar fud na hEorpa agus le taobhú le teacht chun cinn
réimse phoiblí Eorpaigh.
Ina theannta sin, ba cheart cuidiú leis na
páirtithe polaitiúla Eorpacha a n‑acmhainn maidir le toil na saoránach a
chur in iúl agus a úsáid i ndáil le hoifigí tofa agus feidhmeanna iondadaíochta
eile ar leibhéal Eorpach atá fíor-riachtanach don daonlathas ionadaíoch Eorpach
ina iomláine; ba cheart, dá bhrí sin iad a spreagadh, i gcomhthéacs toghchán
chuig Parlaimint na hEorpa, cur le feasacht saoránach maidir leis na
cleamhnachtaí idir iad agus a bpáirtithe agus a n‑iarrthóirí polaitiúla
náisiúnta. Tá an méid sin thar a bheith ábhartha tar éis theacht i bhfeidhm
Chonradh Liospóin, rud a chomhdhlúthaigh ról Pharlaimint na hEorpa mar
chomhreachtóir iomlán le taobh na Comhairle. Cuireann sé
ar bhealach tábhachtach freisin le suim na saoránach sna toghcháin Eorpacha
agus líon na vótálaithe a mhéadú agus le dlisteanacht dhaonlathach an Aontais
Eorpaigh a threisiú.
1.2.        Forais agus cuspóirí an togra
Naoi mbliana tar éis theacht i bhfeidhm
Rialachán (CE) Uimh. 2004/2003 maidir leis na rialacháin lena rialáiltear
páirtithe polaitiúla ar leibhéal Eorpach agus na rialacha maidir lena gcistiú[1],
agus cúig bliana tar éis a leasú in 2007[2], lenar tugadh
isteach, inter alia, fondúireachtaí polaitiúla cleamhnaithe ar leibhéal
Eorpach laistigh de raon feidhme an Rialacháin, sheol an Coimisiún measúnú
cuimsitheach ar mhaoiniú reatha agus ar chreat rialála páirtithe agus
fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha.
Rinne sé amhlaidh tar éis gur glacadh, ar
thaobh amháin, tuarascáil ó Ard‑Rúnaí Pharlaimint na hEorpa (PE) faoi
mhaoiniú páirtithe ar leibhéal Eorpach[3] agus, ar an taobh eile
rún PE an 6 Aibreán 2011 maidir le cur i bhfeidhm Rialachán
(CE) Uimh. 2004/2003 (dá ngairtear “tuarascáil Giannakou” anseo
feasta)[4].
I dTuarascáil Giannakou, arb ionann í agus
tuarascáil measúnaithe PE de bhun Airteagal 12 de Rialachán
(CE) Uimh. 2004/2003[5], cumhdaítear dhá
phríomhréimse tríd an méid seo a leanas:
·
iarrtar ar an gCoimisiún reacht le haghaidh
páirtithe agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha a mholadh, ag tagairt freisin
do cheisteanna gaolmhara faoi dhaonlathas inmheánach páirtithe; agus
·
moltar roinnt athruithe atá nasctha leis an gcóras
cistiúcháin is infheidhme maidir leis na páirtithe polaitiúla agus a
bhfondúireachtaí polaitiúla cleamhnaithe, iarrtar coinníollacha níos déine maidir
le rochtain ar chistiú, ar thaobh amháin, agus córas níos solúbtha, ar an taobh
eile.
Mar chuid dá mheasúnú ar na rialacha atá ann
cheana lena rialaítear páirtithe polaitiúla agus fondúireachtaí polaitiúla ar
leibhéal Eorpach, thug an Coimisiún aird chuí ar na conclúidí ar tháinig PE
orthu i dTuarascáil Giannakou. Tá
siad araon den tuairim go bhfuil ról tábhachtach le himirt ag na páirtithe agus
fondúireachtaí polaitiúla agus Eorpacha chun daonlathas ionadaíoch ar leibhéal
an AE a chothú, agus an bhearna idir polaitíocht an AE agus saoránaigh an
Aontais a líonadh.
Dírítear, dá bhrí sin, leis an togra seo le
haghaidh Rialacháin, ar na páirtithe polaitiúla Eorpacha agus a
bhfondúireachtaí polaitiúla cleamhnaithe a spreagadh agus cuidiú leo trí
choinníollacha a chruthú chun go bhféadfaidh siad fás agus leanúint dá n‑iarrachtaí
teacht ar shaoránaigh Eorpacha, chun a ndearcadh agus a dtuairimí a léiriú agus
a chur in iúl, agus chun nasc níos láidre idir an tsochaí shibhialta Eorpach
agus na hinstitiúidí, go háirithe Parlaimint na hEorpa, a sholáthar.
I ndáil le fondúireachtaí polaitiúla,
tairgeann sé creat sonrach dlíthiúil, airgeadais agus rialála atá oiriúnaithe
dá riachtanais. Tá an creat sin ar leithligh agus éagsúil ó na rialacha lena
mbunaítear foirm dhlíthiúil Eorpach le haghaidh fondúireachtaí Eorpacha atá
leagtha amach sa togra ón gCoimisiún maidir leis an Reacht um Fhondúireacht
Eorpach a glacadh an 8 Feabhra 2012[6].
2.           COMHAIRLIÚCHÁIN LE PÁIRTITHE LEASMHARA
Agus an togra reatha á ullmhú, bhí an Coimisiún
i ndlúthphlé agus i ndlúthchomhar leis na geallsealbhóirí ábhartha. Thionóil sé
roinnt cruinnithe ar leibhéil éagsúla go sonrach maidir leis an togra sin le
hionadaithe na bpáirtithe polaitiúla agus na bhfondúireachtaí ar leibhéal
Eorpach, le grúpaí polaitiúla i PE, le saineolaithe náisiúnta agus acadúla, le
hUachtarán PE, le hArd‑Rúnaí PE, agus le rapóirtéir thuarascáil
mheastóireachta PE.
Tugann na páirtithe leasmhara go léir ionchur
tábhachtach go rialta bunaithe ar a dtaithí agus a saineolas maidir leis na
rialacha reatha lena rialaítear na páirtithe polaitiúla agus na fondúireachtaí
polaitiúla faoi Rialachán (CE) Uimh. 2004/2003 agus faoin Rialachán
Airgeadais araon.[7]
Go háirithe, bhí na páirtithe agus
fondúireachtaí polaitiúla agus Eorpacha in ann tuarascáil mheastóireachta PE a
chomhlánú trí na deacrachtaí nithiúla a rabhadar i ngleic leo le blianta beaga
anuas a shainaithint agus trí thograí agus moltaí a thabhairt i gcás inarbh
fhéidir feabhsuithe a chur i gcrích; agus
thug saineolaithe agus acadóirí léargas suntasach ar rialacha a bhaineann le
stádas agus maoiniú páirtithe polaitiúla ar leibhéal náisiúnta chomh maith le
léargas ar an tionchar dóchúil a bheadh ag na bearta arna meas ag an gCoimisiún
ar na Ballstáit.
3.           EILIMINTÍ DLÍTHIÚLA AN TOGRA
3.1.        Bunús dlí
Tá an togra bunaithe ar Airteagal 224 den
Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ina ndearbhaítear “go ndéanfaidh
Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle, ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an
ngnáthnós imeachta reachtach, na rialacháin lena rialaítear páirtithe
polaitiúla ar leibhéal Eorpach dá dtagraítear in Airteagal 10(4) den
Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh agus go háirithe na rialacha maidir
lena gcistiú, a leagan síos”.
Comhfhreagraíonn an fhoráil seo, go bunúsach,
leis an dara fomhír d’Airteagal 191 den Chonradh ag bunú an Chomhphobail
Eorpaigh, ar a bhfuil Rialachán (CE) Uimh. 2004/2003 bunaithe.
3.2.        Coimhdeacht agus
comhréireacht
Comhlíonann an togra prionsabal na
coimhdeachta go hiomlán. Is ar leibhéal an AE amháin is féidir rialacha
lena rialaítear reacht agus cistiú páirtithe polaitiúla Eorpacha agus
fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha a leagan síos. Cé gur léir gur ardán maith
atá sa Rialachán atá ann cheana lena rialaítear páirtithe agus fondúireachtaí
polaitiúla chun go bhfaigheadh an dá eintiteas teannta daingean coise sa
saolréim pholaitiúil Eorpach agus iad féin a bhunú inti, tá gá anois le
hathchóiriú ar na córais reatha rialála agus cistiúcháin chun gur féidir
aghaidh a thabhairt ar dhúshláin uile an lae inniu leo (mar shampla trí
ghníomhaithe Eorpacha a chruthú ar leibhéal Eorpach, nó trína cheadú do
páirtithe polaitiúla Eorpacha acmhainní a thabhairt ar aghaidh ó bhliain amháin
go dtí an chéad bhliain eile) agus gur féidir leo oiriúnú do na dúshláin atá amach
rompu. Agus bearta athchóirithe
féideartha á leagan amach aige, bhí an Coimisiún cúramach na prionsabail i
nDearbhú Uimh. 11 maidir le hAirteagal 191 den Chonradh ag bunú an
Chomhphobail Eorpaigh arna chur i gceangal le hIonstraim Chríochnaitheach Chonradh
Nice a léiriú.[8]
Ní théann an togra thar an méid is gá chun an
cuspóir fadtéarmach maidir le daonlathas Eorpach agus dlisteanacht institiúidí
an AE a fhorbairt agus a neartú, trí fhéachaint le go mbeidh páirtithe
polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha ina ngníomhaithe
daonlathacha níos éifeachtaí agus níos cuntasaí. Dá bhrí sin, comhlíonann sé prionsabal
na comhréireachta. Dírítear leis an togra ar fhoirm dhlíthiúil Eorpach nua
a chruthú le haghaidh an dá chineál eintiteas, ach leanfaidís d’oibriú ar bhonn
foirme dlíthiúla arna haithint i ndlíchóras an Bhallstáit ina bhfuil a suíomh ó
thaobh an chuid is mó de ghnéithe a ngníomhaíochtaí praiticiúla.
Ba cheart dul i ngleic le cuid de na constaicí
is tábhachtaí a bhíonn roimh na páirtithe polaitiúla agus fondúireachtaí
polaitiúla le linn a ngníomhaíochtaí laethúla agus bainistíochta agus iad ag
oibriú sna Ballstáit agus ar fud na mBallstát, gan sraith uileghabhálach
rialacha is infheidhme ina leith a leagan síos, áfach. Mar shampla, ní áirítear
sa togra aon fhorálacha maidir le dlí saothair ná cánachais (cé is moite de
rialacha a bhaineann le neamh‑idirdhealú maidir le deontóirí agus
bronntanais thrasteorann, i gcás ina bhfuil gné shoiléir ar leibhéal Eorpach
gceist. Ach amháin i gcás ina bhforáiltear go sainráite ina leith, leanfadh na
páirtithe polaitiúla Eorpacha agus na fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha de
bheith faoi rialú dlíthe náisiúnta.
4.           PRÍOMHEILIMINTÍ AN TOGRA
Molann an Coimisiún pacáiste de thograí
comhlántacha chun cistiú agus creata rialála na bpáirtithe polaitiúla agus na
bhfondúireachtaí ar leibhéal Eorpach a fheabhsú: Le togra amháin, an togra
reatha, beartaítear Rialachán (CE) Uimh. 2003/2004 reatha a ionadú,
agus sa dara togra comhthreomhar, féachtar leis an Rialachán Airgeadais a
leasú.
Sa togra reatha le haghaidh Rialacháin maidir
le reacht agus cistiú páirtithe polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí
polaitiúla Eorpacha, molann an Coimisiún sraith feabhsuithe ar Rialachán
(CE) Uimh. 2004/2003. Is é an cuspóir uileghabhálach atá acu
infheictheacht, aithint, éifeachtacht, trédhearcacht agus cuntasacht páirtithe
agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha a mhéadú.
Leis an togra seo tugtar isteach reacht
dlíthiúil Eorpach. Déanann an reacht Eorpach foráil maidir leis an bhféidearthacht
clárú mar pháirtí polaitiúil Eorpach nó mar fhondúireacht pholaitiúil Eorpach
agus ar an gcaoi sin stádas dlíthiúil bunaithe ar dhlí an AE a fháil.
Leis an bpearsantacht dhlítheanach Eorpach
nua, a ghlacfaidh ionad aon phearsantachta dlítheanaí náisiúnta a bhí ann
roimhe seo, tabharfar an t‑aitheantas is gá do pháirtithe polaitiúla
Eorpacha, agus cuideofar leo dul i ngleic le cuid de na constaicí seanbhunaithe
a bhí rompu. Áirítear orthusan an éagsúlacht foirmeacha
dlíthiúla náisiúnta faoina raibh siad go dtí seo, nach n‑oireann go maith
do chúraimí agus cuspóirí an‑sonracha na bpáirtithe polaitiúla ar
leibhéal Eorpach, agus an easpa infheictheachta poiblí agus aitheantais phoiblí
a thig as an méid sin. Tá stádas
dlíthiúil aonfhoirmeach bunaithe ar dhlí an AE ríthábhachtach dá bhrí sin, agus
cuirfidh sé ar a gcumas an misean sonrach arna sannadh dóibh ag na Conarthaí a
chur i gcrích.
Is ionann an reacht dlíthiúil Eorpach
comhchosúil le haghaidh fondúireachtaí polaitiúla cleamhnaithe agus aitheantas
soiléir a thabhairt don ról ríthábhachtach atá acu mar cranntaca do
ghníomhaíochtaí na bpáirtithe polaitiúla Eorpacha agus dá gcomhlánú, go
háirithe trí rannchuidiú le díospóireachtaí faoi saincheisteanna i dtaca le
beartas poiblí Eorpach agus faoi lánpháirtiú Eorpach agus trí ghníomhaithe a
thabhairt le chéile ó réimsí éagsúla agus ó leibhéil éagsúla ar fud an Aontais
Eorpaigh.
Tabharfar stádas dlíthiúil Eorpach ar
choinníoll go n‑urramófar caighdeáin arda rialachais, cuntasachta agus
trédhearcachta. Ar na coinníollacha agus ceanglais shonracha chun stádas
dlíthiúil Eorpach a fháil áirítear urramú dian na luachanna ar a bhfuil an AE
bunaithe, agus, i gcás na bpáirtithe polaitiúla, comhlíonadh rialacha íosta
maidir le daonlathas inmheánach páirtithe.
Cé gur féidir reacht a chlárú mar pháirtí
polaitiúil Eorpach nó mar fhondúireacht pholaitiúil Eorpach agus gan iarratas
ar chistiú ón AE, a chur isteach ní féidir a mhalairt a dhéanamh. Ciallaíonn an méid sin gurb ionann aitheantas mar
pháirtí polaitiúil Eorpach nó mar fhondúireacht pholaitiúil Eorpach, agus dá
réir sin comhlíonadh na gcoinníollacha agus na gceanglas ar a bhfuil sé ag
brath, agus réamhchoinníoll le haghaidh incháilitheachta do chistiú ó bhuiséad
an AE.
Tá sé ríthábhachtach a áirithiú nach bhfuil na
coinníollacha maidir le bheith mar pháirtí polaitiúil Eorpach iomarcach ach gur
féidir le comhaontais thrasnáisiúnta de pháirtithe polaitiúla agus/nó daoine
nádurtha atá eagraithe agus dáiríre iad a chomhlíonadh gan stró, ag spreagadh
agus ag tacú, ar an gcaoi sin, le teacht chun cinn páirtithe polaitiúla
Eorpacha. Ar an taobh eile, is gá freisin critéir oibiachtúla a bhunú chun
acmhainní teoranta a leithdháileadh ó bhuiséad an AE, agus ar ceart dóibh
fíoruaillmhian páirtí pholaitiúil Eorpaigh chomh maith le fíorthacaíocht
thoghchánach a léiriú. Is fearr na critéir sin a aimsiú i dtorthaí na dtoghchán
chuig Parlaimint na hEorpa, lenar féidir léiriú beacht a thabhairt ar
aitheantas toghchánach ar pháirtí polaitiúil Eorpach, agus sainaithnítear leo
na páirtithe sin atá ábalta bheith rannpháirteach go hiomlán i saol daonlathach
an AE agus toil pholaitiúil shaoránaigh an Aontais a chur in iúl ar an leibhéal
is airde. Dá bhrí sin, mar a d’iarr Parlaimint na hEorpa ina rún an
6 Aibreán 2011, áfach, agus mar aitheantas don ról atá ag an
Parlaimint na hEorpa ó thaobh ionadú díreach a dhéanamh thar ceann shaoránaigh
an Aontais, a sannadh di le hAirteagal 10(2) den Chonradh ar an Aontas
Eorpach, molann an Coimisiún nár cheart a bheith i dteideal cistiú AE a fháil
ach amháin na páirtithe polaitiúla sin – agus, thairis sin, fondúireachtaí
polaitiúla Eorpacha – a ionadaíonn duine amháin dá gcomhaltaí ar a laghad
dóibh i bParlaimint na hEorpa.
Thairis sin molann an Coimisiún athruithe
tábhachtacha ar mhodh chistiú an AE le haghaidh páirtithe polaitiúla Eorpa agus
fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha. Sa leasú atá beartaithe ar an Rialachán
Airgeadais foráiltear go gcruthófar Teideal ar leith le haghaidh páirtithe
polaitiúla Eorpacha, nach bhfaigheadh deontais oibriúcháin a thuilleadh ach
ranníochtaí sui generis. Leis an togra reatha, mar aon leis an
athbhreithniú ar an Rialachán Airgeadais, tabharfar isteach an méid
solúbthachta is gá i ndáil le modhanna oibre agus gníomhaíochtaí na bpáirtithe
polaitiúla agus na bhfondúireachtaí polaitiúla, go háirithe, inter alia,
trí na leibhéil réamh‑mhaoiniúcháin a ardú, trí na ceanglais
chómhaoiniúcháin a laghdú agus trína cheadú cur le culchistí ó acmhainní dílse.
Ina theannta sin, leis an togra reatha ardaítear leibhéal na ndeontas a cheadaítear
in aghaidh na bliana agus in aghaidh an deontóra chun cumas na bpáirtithe agus
fondúireachtaí polaitiúla acmhainní dílse a ghiniúint a chothú.
Ar mhaithe leis an tsolúbthacht mhéadaithe a
fhrithchothromú, bunaítear creat rialála agus rialaithe cuimsitheach
trédhearcach, lena gcuimsítear na gnéithe uile atá nasctha le gníomhaíochtaí
agus maoiniú na bpáirtithe polaitiúla Eorpacha agus a bhfondúireachtaí
polaitiúla cleamhnaithe, lena gcumhdaítear a n‑oibríochtaí aigeadais
uile, beag beann ar fhoinse an chistiúcháin. Leis an gcreat sin treisítear
oibleagáidí tuairiscithe agus trédhearcachta, neartaítear na meicníochtaí
cuntasaíochta agus rialaithe, agus tugtar isteach córas nua smachtbhannaí
riaracháin agus airgeadais comhréireacha i gcás sáruithe ar choinníollacha an
Rialacháin, lena n‑áirítear sáruithe ar na luachanna ar a bhfuil an AE
bunaithe.
5.           IMPLEACHT BHUISÉADACH
Leanfaidh cistiú an AE arna soláthar do
pháirtithe polaitiúla Eorpacha agus d'fhondúireachtaí polaitiúla Eorpacha de
theacht as buiséad Pharlaimint na hEorpa. Níl aon impleachtaí breise suntasacha
ag an togra reatha le haghaidh bhuiséad an AE.
2012/0237 (COD)
Togra le haghaidh
RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS
ÓN gCOMHAIRLE
maidir le reacht agus cistiú páirtithe
polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha
TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS
COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,
Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an
Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 224 de,
Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,
Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a
chur chuig na parlaimintí náisiúnta,
Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch
agus Sóisialta na hEorpa[9],
Ag féachaint don tuairim ó Choiste na
Réigiún[10],
Tar éis dul i gcomhairle le Cúirt Iniúchóirí
na hEorpa[11],
Tar éis dul i gcomhairle leis an Maoirseoir
Eorpach ar Chosaint Sonraí[12],
Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós
imeachta reachtach,
De bharr an méid seo a leanas:
(1)       In Airteagal 10(4) den
Chonradh ar an Aontas Eorpach agus in Airteagal 12(2) den Chairt um
Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh dearbhaítear go gcuireann páirtithe
polaitiúla ar leibhéal Eorpach le feasacht pholaitiúil Eorpach a mhúnlú agus le
toil pholaitiúil shaoránaigh an Aontais a cur in iúl.
(2)       In Airteagal 11 agus
Airteagal 12 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh
dearbhaítear gurb ionann an ceart um shaoirse comhlachais ar gach leibhéal, mar
shampla in ábhair pholaitiúla agus shibhialta, agus an ceart um shaoirse
cainte, lena n‑áirítear an tsaoirse chun tuairimí a bheith ag an duine
agus eolas agus barúlacha a fháil agus a thabhairt gan cur isteach ó údarás
poiblí agus ar neamhaird ar theorainneacha, agus bunchearta shaoránaigh uile an
Aontais.
(3)       Ba cheart saoránaigh Eorpacha
a chumasú le húsáid a bhaint as na cearta sin agus páirt iomlán a ghlacadh i
saol daonlathach an Aontais.
(4)       Tá príomhról le himirt ag
páirtithe polaitiúla Eorpacha agus a bhfondúireachtaí polaitiúla Eorpacha
cleamhnaithe, atá trasnáisiúnta go fírinneach, le guthanna saoránach a chur in
iúl ar leibhéal Eorpach tríd an mbearna idir polaitíocht ar an leibhéal
náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais a líonadh.
(5)       Ba cheart páirtithe
polaitiúla agus a bhfondúireachtaí polaitiúla Eorpacha cleamhnaithe a spreagadh
agus cuidiú leo ina n‑iarrachtaí nasc láidir a sholáthar idir an tsochaí
shibhialta Eorpach agus na hinstitiúidí Eorpacha, go háirithe Parlaimint na
hEorpa.
(6)       Leis an taithí a fuair na
páirtithe polaitiúla Eorpacha agus a bhfondúireachtaí polaitiúla Eorpacha
cleamhnaithe i gcur i bhfeidhm Rialachán (CE) Uimh. 2004/2003 ó
Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Samhain 2003 maidir
leis na rialacháin lena rialaítear páirtithe polaitiúla ar leibhéal Eorpach
agus na rialacha maidir lena gcistiú[13], agus an rún reachtach
maidir le cur i bhfeidhm Rialachán (CE) Uimh. 2004/2003, a ghlac
Parlaimint na hEorpa an 6 Aibreán 2011[14],
léirítear an gá atá ann le feabhas a chur ar an gcreat dlíthiúil agus
airgeadais le haghaidh páirtithe polaitiúla Eorpacha agus a bhfondúireachtaí
polaitiúla Eorpacha cleamhnaithe chun iad a chumasú le bheith ina ngníomhaithe
níos infheicthe agus níos éifeachtaí i gcóras polaitiúil il-leibhéil an
Aontais.
(7)       Mar aitheantas ar an misean a
sannadh do pháirtithe polaitiúla Eorpacha sa Chonradh agus chun a n‑obair
a éascú, ba cheart stádas dlíthiúil Eorpach sonrach a bhunú le haghaidh
páirtithe polaitiúla Eorpacha agus a bhfondúireachtaí polaitiúla Eorpacha
cleamhnaithe, ag tabhairt láninniúlacht dhlítheanach dóibh agus aitheantais sna
Ballstáit go léir.
(8)       Ba
cheart na nósanna imeachta atá le leanúint ag páirtithe polaitiúla Eorpacha
agus a bhfondúireachtaí polaitiúla Eorpacha cleamhnaithe chun stádas dlíthiúil
Eorpach a fháil de bhun leagan síos an Rialacháin seo, mar aon leis na nósanna
imeachta agus na critéir atá le hurramú agus cinneadh á dhéanamh faoi cibé acu
an mbronnfar nó nach mbronnfar an stádas dlíthiúil Eorpach sin. Is gá freisin na nósanna imeachta a leagan síos
le haghaidh cásanna ina ndéanfadh páirtí polaitiúil Eorpach nó fondúireacht
pholaitiúil Eorpach a stádas dlíthiúil Eorpach a fhorghéilleadh, a chailleadh
nó a thabhairt suas.
(9)       Ba cheart na páirtithe
polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha a bheith rialaithe
leis na rialacha suibstainteacha atá leagtha amach sa Rialachán seo, agus tríd
an dlí náisiúnta sna Ballstáit, go háirithe dlí an Bhallstáit ina bhfuil a
suíomh faoi seach acu agus chun na críocha ar cheart dóibh an fhoirm dhlíthiúil
iomchuí a aithint ina leith, foirm nach mór di comhfhreagairt d’fhoirm eintitis
dhlíthiúil atá aitheanta i ndlíchóras an Bhallstáit sin.
(10)     Maidir leis na páirtithe
polaitiúla Eorpacha agus a bhfondúireachtaí polaitiúla Eorpacha cleamhnaithe ar
mhian leo aitheantas a fháil ar an leibhéal Eorpach sin trí stádas dlíthiúil
Eorpach agus cistiú poiblí ó bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh a fháil,
ba cheart dóibh urramú do phrionsabail áirithe agus coinníollacha áirithe a
chomhlíonadh. Go hairithe, ní mór do na páirtithe polaitiúla Eorpacha agus a
bhfondúireachtaí polaitiúla Eorpacha cleamhnaithe na luachanna a urramú ar a
bhfuil an tAontas Eorpach bunaithe, mar atá leagtha amach in Airteagal 2
den Chonradh ar an Aontas Eorpach agus sa Chairt um Chearta Bunúsacha an
Aontais Eorpaigh.
(11)     Ba cheart prionsabail agus
ceanglais íosta maidir le rialáil agus eagrú inmheánach na bpáirithe polaitiúla
Eorpacha a leagan síos, go háirithe le gealltanas i dtaobh caighdeáin arda
daonlathais páirtí inmheánaigh agus urraim do na caighdeáin sin a áirithiú. Ba
cheart sraith forálacha bunúsacha riaracháin agus dlíthiúla a bheith i
reachtanna páirtí pholaitiúil Eorpaigh nó i reacht fondúireachta polaitiúla
Eorpaí.
(12)     Ba cheart incháilitheacht le
haghaidh cistiú ó bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh a theorannú do
pháirtithe polaitiúla Eorpacha agus a bhfondúireachtaí polaitiúla Eorpacha a
fuair an t‑aitheantas sin agus a fuair stádas dlíthiúil Eorpach. Cé go bhfuil sé ríthábhachtach a áirithiú nach
bhfuil na coinníollacha chun stádas páirtí pholaitiúil Eorpaigh a bhaint amach
iomarcach, ach gur féidir le comhaontais trasnáisiúnta de pháirtithe polaitiúla
nó de dhaoine nádúrtha nó díobh araon atá eagraithe agus dáiríre, a
chomhlíonadh gan stró, is gá freisin critéir chomhréireacha a bhunú chun
acmhainní teoranta ó bhuiséad an AE a leithdháileadh, lena dtaispeántar go
hoibiachtúil an uaillmhian Eorpach agus an fhíorthacaíocht thoghchánach atá ann
do pháirtí polaitiúil Eorpach. Is
fearr na critéir sin a bheith bunaithe ar thoradh toghchán chuig Parlaimint na
hEorpa, a gceanglaítear ar na páirtithe polaitiúla Eorpacha a bheith rannpháirteach
iontu faoin Rialachán seo, lena dtugtar léiriú beacht ar aitheantas toghchánach
páirtí pholaitiúil Eorpaigh. Ba
cheart an ról atá ag Parlaimint na hEorpa mar ionadaí díreach ag saoránaigh an
Aontais, arna sannadh di le hAirteagal 10(2) den Chonradh ar an Aontas
Eorpacha, a bheith soiléir sa chritéar, chomh maith leis an gcuspóir maidir le
rannpháirteachas iomlán na bpáirtithe polaitiúla Eorpacha i saol daonlathach an
Aontais agus gur gníomhaithe gníomhacha iad i ndaonlathas ionadaíoch na hEorpa,
chun dearcadh, tuairimí agus toil pholaitiúil shaoránaigh an Aontais a chur in
iúl go héifeachtach. Ba cheart
incháilitheacht le haghaidh cistiú ó bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh a
theorannú do pháirtithe polaitiúla Eorpacha a bhfuil duine amháin dá gcomhaltaí
ar a laghad ina ionadaí dóibh i bParlaimint na hEorpa agus d’fhondúireachtaí
polaitiúla Eorpacha a chuireann iarratas isteach trí pháirtí polaitiúil Eorpach
a bhfuil duine amháin dá comhaltaí ar a laghad ina ionadaí dóibh i bParlaimint
na hEorpa.
(13)     Ar mhaithe le trédhearcacht
chistiú na bpáirtithe polaitiúla Eorpacha a mhéadú, agus le mí-úsáid
fhéideartha na rialacha maidir le cistiú a sheachaint, ba cheart comhalta de
chuid Pharlaimint na hEorpa, chun críocha cistiúcháin amháin, a mheas a bheith
ina chomhalta de pháirtí polaitiúil Eorpach amháin ar a mhéid, agus ba cheart i
gcás inar ábhartha, gur páirtí é a bhfuil a pháirtí náisiúnta nó réigiúnach
cleamhnaithe leis ar an dáta deiridh le haghaidh chur isteach na n‑iarratas.
(14)     Ba cheart na nósanna imeachta
atá le leanúint ag na páirtithe polaitiúla Eorpacha agus a bhfondúireachtaí
polaitiúla Eorpacha cleamhnaithe agus iad ag cur isteach ar chistiú ó bhuiséad
ginearálta an Aontais Eorpaigh a leagan síos, chomh maith leis na nósanna imeachta,
critéir agus rialacha atá le hurramú agus cinneadh á dhéanamh maidir leis an
gcistiú sin a dheonú.
(15)     Ar mhaithe le cultúr
polaitiúil Eorpach ina mbeidh neamhspleáchas, cuntasacht agus freagracht a
chothú, ba cheart cineálacha áirithe bronntanas agus ranníocaíochtaí do
pháirtithe polaitiúla Eorpacha agus d’fhondúireachtaí polaitiúla Eorpacha ó
fhoinsí eile seachas buiséad an Aontais Eorpaigh a thoirmeasc nó a a chur faoi
réir teorannacha agus diancheanglas trédhearcachta.
(16)     Tugann a lán Ballstát cóir
fhabhrach cánach do bhronntanais a thugtar do pháirtithe polaitiúla agus
d’fhondúireachtaí polaitiúla i gcás an tairbhí agus na ndeontóirí araon. I
bhfianaise an ghá atá le forbairt acmhainní dílse páirtithe polaitiúla Eorpacha
agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha a chothú, tá sé tábhachtach go
gcuirfear an chóir fhabhrach cánach ar fáil freisin go huathoibríoch do
pháirtithe polaitiúla Eorpacha, fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha agus a
ndeontóirí, i gcás bronntanas a dhéanfar laistigh de theorannacha stát agus
tharstu.
(17)     Ba cheart do pháirtithe
polaitiúla Eorpacha bheith ábalta feachtais arna seoladh i gcomhthéacs toghchán
chuig Parlaimint na hEorpa a mhaoiniú agus ba cheart cistiú agus teorannú
speansas toghcháin do pháirtithe agus d’iarrthóirí ag na toghcháin sin a bheith
á rialú leis na rialacha is infheidhme i ngach Ballstát. Ar mhaithe le cuidiú
le hardú feasachta polaitiúla Eorpaí i measc shaoránaigh an Aontais Eorpaigh
agus le trédhearcacht an phróisis thoghchánaigh Eorpaigh a chur chun cinn, ba
cheart páirtithe polaitiúla Eorpacha a spreagadh chun na naisc idir iad féin
agus a bpáirtithe polaitiúla náisiúnta cleamhnaithe mar aon lena a n‑iarrthóirí
a chur in iúl do shaoránaigh le linn toghchán chuig Parlaimint na hEorpa.
(18)     Níor cheart do pháirtithe
polaitiúla Eorpacha, páirtithe polaitiúla eile ná páirtithe nó iarrthóirí
náisiúnta go háirithe, a chistiú go díreach ná go hindíreach. Níor cheart
d’fhondúireachtaí polaitiúla Eorpacha, páirtithe polaitiúla ná iarrthóirí
Eorpacha ná náisiúnta a mhaoiniú, go díreach ná go hindíreach. Thairis sin,
níor cheart do pháirtithe polaitiúla Eorpacha ná a bhfondúireachtaí polaitiúla
Eorpacha cleamhnaithe feachtais reifrinn náisiúnta a mhaoiniú. Tá Dearbhú
Uimh. 11 maidir le hAirteagal 191 den Chonradh ag bunú an
Chomhphobail Eorpaigh atá curtha i gceangal le hIonstraim Chríochnaitheach
Chonradh Nice léirithe sna prionsabail seo.
(19)     Ar
chúiseanna trédhearcachta, agus chun grinnscrúdú agus cuntasacht dhaonlathach
na bpáirtithe polaitiúla Eorpacha agus na bhfondúireachtaí polaitiúla Eorpacha
a neartú, ba cheart faisnéis a mheastar a bheith chun leasa shubstaintigh an
phobail, a bhaineann go sonrach lena reachtanna, comhaltacht, ráitis
airgeadais, deontóirí agus bronntanais [ranníocaíochtaí] agus deontais arna
bhfáil ó bhuiséad an Aontais, chomh maith le faisnéis a bhaineann le cinntí
arna ndéanamh ag Parlaimint na hEorpa maidir le clárú, cistiú agus pionóis, a
fhoilsiú. Ach creat rialála a bhunú lena áirithiú go mbeidh an fhaisnéis sin ar
fáil ag an bpobal, sin an bealach is éifeachtaí chun cothromaíocht agus chun
iomaíocht chóir a áirithiú idir fórsaí polaitiúla, rud a neartódh muinín na
saoránach agus na vótálaithe sa daonlathas ionadaíoch Eorpach a neartú ar an
gcuma sin, agus a thacódh le próisis toghchánacha agus reachtacha atá oscailte,
trédhearcach agus daonlathach, agus, ar bhonn níos leithne, a choiscfidh
calaois agus mí-úsáidí cumhachta. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta,
níor cheart go feidhm a bheith ag an oibleagáid i dtaca le haitheantas daoine
nádúrtha a fhoilsiú maidir leis na comhaltaí sin de pháirtí polaitiúil Eorpach
nár thoiligh go sainráite le foilsiú ná le bronntanais ar comhionann iad agus
EUR 1 000 nó níos lú in aghaidh na bliana agus in aghaidh an
deontóra. Chomh maith leis sin, i gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, ba
cheart faisnéis faoi bhronntanais a fhoilsiú go bliantúil, ach amháin le linn
feachtas toghcháin chuig Parlaimint na hEorpa, nó i gcás bronntanas is mó ná
EUR 12 000 áit ar ceart iad a fhoilsiú go gasta.

(20)     Leis an Rialachán seo
urramaítear na cearta bunúsacha agus urramaítear na prionsabail atá coisricthe
sa Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, go háirithe
Airteagal 7 agus Airteagal 8 de ina ndearbhaítear go bhfuil an ceart
ómóis dá shaol nó dá saol príobháideach ag gach duine agus cosaint na sonraí
pearsanta a bhaineann leis, agus gur cheart é a chur chun feidhme agus na
cearta agus na prionsabail sin á n‑urramú.
(21)     Maidir le Rialachán
(CE) Uimh. 45/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an
18 Nollaig 2000 maidir le cosaint daoine aonair i ndáil leis an
bpróiseáil a dhéanann institiúidí agus comhlachtaí an Chomhphobail ar shonraí
pearsanta agus maidir le saorghluaiseacht na sonraí sin[15],
tá feidhm aige maidir leis an bpróiseáil sonraí pearsanta a dhéanann Parlaimint
na hEorpa agus an coiste daoine neamhspleácha oirirce agus an Rialacháin seo á
chur i bhfeidhm.
(22)     Maidir le Treoir 95/46/CE
ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Deireadh
Fómhair 1995 maidir le cosaint daoine aonair i dáil le próiseáil sonraí
pearsanta agus saorghluaiseacht na sonraí sin[16], tá feidhm aici
maidir le próiseáil sonraí pearsanta a dheanfar agus agus an Rialachán seo á
chur i bhfeidhm á chur i bhfeidhm .
(23)     Ar mhaithe le soiléire
dhlíthiúil, is cuí a shoiléiriú gurb iad Parlaimint na hEorpa, na páirtithe
polaitiúla Eorpacha agus na fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha, na húdaráis
náisiúnta atá inniúil chun rialú a dhéanamh ar ghnéithe a bhaineann le maoiniú
páirtithe polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha, agus
tríú páirtithe ábhartha eile dá dtagraítear nó dá bhforáiltear sa Rialachán seo
na rialathóirí sonraí de réir de bhrí Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 nó
Threoir 95/46/CE. Is gá freisin an uastréimse a shonrú a bhféadfaidh siad
na sonraí pearsanta arna mbailiú chun críocha dhlíthiúlacht, rialtacht agus
thrédhearcacht chistiú na bpáirithe polaitiúla Eorpacha agus na
bhfondúireachtaí polaitiúla Eorpacha a áirithiú a choinneáil lena linn. Ina
gcáil mar rialaitheóirí sonraí, ní mór do Pharlaimint na hEorpa, na páirtithe
polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha, na húdaráis
inniúla náisiúnta agus na tríú páirtithe ábhartha na bearta iomchuí uile a
dhéanamh chun oibleagáidí a fhorchuirtear le Rialachán (CE) Uimh. 45/2001
agus le Treoir 95/46/CE a chomhlíonadh, go háirithe na hoibleagáidí a
bhaineann le dlíthiúlacht na próiseála, slándáil na ngníomhaíochtaí próiseála,
soláthar faisnéise agus cearta na ndaoine a mbaineann na sonraí leo rochtain a
fháil ar a sonraí pearsanta, chomh maith le ceartú agus scrios a sonraí
pearsanta a fháil.
(24)     Tá feidhm ag forálacha
Chaibidil III de Threoir 95/46/CE maidir le leigheasanna
breithiúnacha, dliteanas agus smachtbhannaí i ndáil leis an bpróiseáil sonraí a
dhéantar agus an Rialacháin seo á chur i bhfeidhm. Ba cheart na húdaráis
inniúla náisiúnta nó na tríú páirtithe ábhartha a bheith faoi dhliteanas i
gcomhréir leis an dlí náisiúnta is infheidhme maidir le haon damáiste a
dhéanann siad. Ina theannta sin, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go mbeidh
na húdaráis inniúla náisiúnta nó na tríú páirithe ábhartha faoi réir pionós
iomchuí i leith sáruithe ar an Rialachán sin.
(25)     Leagfar síos rialacha agus
nósanna imeachta sonracha maidir le leithdháileadh na leithreasaí atá ar fáil
gach bliain ó bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh, ag cur san áireamh, ar
thaobh amháin, líon na dtairbhithe agus, ar an taobh eile, cion na gcomhaltaí
tofa i bParlaimint na hEorpa de gach páirtí polaitiúil Eorpach is tairbhí agus,
thairis sin, a fhondúireacht pholaitiúil Eorpach chleamhnaithe faoi seach.
Déanfar foráil sna rialacha sin maidir le rialú dian trédhearcachta,
cuntasaíochta, iniúchta agus airgeadais ar pháirtithe polaitiúla Eorpacha agus
a bhfondúireachtaí polaitiúla Eorpacha cleamhnaithe, agus maidir le forálacha
iniúchta arna ndéanamh ag Parlaimint na hEorpa agus ag an gCúirt Iniúchóirí
chomh maith le smachtbhannaí iomchuí, lena n‑áirítear cás sáraithe arna
dhéanamh ag páirtí polaitiúil Eorpach nó fondúireacht pholaitiúil Eorpach ar na
luachanna ar a bhfuil an tAontas Eorpach bunaithe.
(26)     Ba cheart don Pharlaimint a
fhíorú go rialta go leanfar de na coinníollacha agus na ceanglais a bhaineann
le clárú agus cistiú páirtithe polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí
polaitiúla Eorpacha a chomhlíonadh. Ba
cheart an fíorú seo a dhéanamh go bliantúil, nó tar éis do dhuine nádúrtha nó
dlítheanach an méid sin a iarraidh go réasúnaithe. Níor cheart cinntí a
bhaineann le hurramú na luachanna ar a bhfuil an tAontas bunaithe a dhéanamh
ach i gcomhréir leis an nós imeachta atá ceaptha go sonrach chun na críche sin,
agus i gcomhairle leis an gcoiste daoine neamhspleácha oirirce.
(27)     Ba cheart cúnamh teicniúil atá
le tabhairt ag Parlaimint na hEorpa do pháirtithe polaitiúla Eorpacha a bheith
bunaithe ar phrionsabal na córa comhionainne, a sholáthar in aghaidh sonraisc
agus íocaíochta agus beidh an cúnamh sin faoi réir tuarascála poiblí rialta.
(28)     Ba cheart príomhghnéithe an
Rialacháin a chur i láthair ar shuíomh gréasáin tiomnaithe agus a scrúdú i dtuarascáil
bhliantúil ó Pharlaimint na hEorpa, tuarascáil ar ceart í a fhoilsiú.
(29)     Tríd an léirmheas breithiúnach
a bhaineann le dlínse Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh cuideofar le cur
i bhfeidhm ceart an Rialacháin seo a áirithiú. Ba cheart forálacha a dhéanamh
maidir le nósanna imeachta achomhairc riaracháin
(30)     I bhfianaise an ghá atá le
hathruithe agus breisithe suntasacha a chur leis na rialacha agus nósanna
imeachta is infheidhme faoi láthair maidir le páirtithe polaitiúla Eorpacha
agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha, ba cheart Rialachán
(CE) Uimh. 2004/2003 a aisghairm,
TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A
GHLACADH:
CAIBIDIL I
Forálacha ginearálta
Airteagal 1
Ábhar
Sa Rialachán tá na
coinníollacha leagtha síos lena rialaítear an reacht agus cistiú páirtithe
polaitiúla ar leibhéal Eorpach (dá ngairtear “páirtithe polaitiúla Eorpacha”
anseo feasta) agus fondúireachtaí polaitiúla ar leibhéal Eorpach (dá ngairtear
"fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha” anseo feasta).
Airteagal 2
Sainmhínithe
Chun críocha an
Rialacháin seo:
(1)          ciallaíonn ‘páirtí polaitiúil’
comhlachas saoránach a shaothraíonn cuspóirí polaitiúla,
(2)          ciallaíonn ‘comhaontas polaitiúil’
comhar struchtúrtha idir páirtithe polaitiúla agus/nó daoine nádúrtha ó
Bhallstáit éagsúla,
(3)          ciallaíonn ‘páirtí polaitiúil
Eorpach’ ‘comhaontas polaitiúil’ a shaothraíonn cuspóirí polaitiúla agus atá
cláraithe le Parlaimint ne hEorpa i gcomhréir leis na coinníollacha agus na
nósanna imeachta atá leagtha síos sa Rialachán seo,
(4)          ciallaíonn ‘fondúireacht pholaitiúil
Eorpach’ eintiteas atá cleamhnaithe go foirmiúil le páirtí polaitiúil Eorpach,
a bhfuil reachtanna cláraithe aici le Parlaimint na hEorpa i gcomhréir leis na
coinníollacha agus na nósanna imeachta atá leagtha síos sa Rialachán seo, agus
atá, trína gníomhaíochtaí, laistigh d'aidhmeanna agus luachanna bunúsacha arna
saothrú ag an Aontas Eorpach, ina gcranntaca ag cuspóirí an pháirtí pholaitiúil
Eorpaigh agus a chomhlánann na cuspóirí sin trí ceann amháin nó roinnt de na
cúraimí seo a leanas, a chur i gcrích:
(a)
an díospóireacht faoi shaincheisteanna beartais
phoiblí Eorpaigh agus próiseas an lánpháirtithe Eorpaigh a bhreathnú, a
anailísiú agus cur léi,
(b)
gníomhaíochtaí atá nasctha le saincheisteanna
beartais phoiblí Eorpaigh a fhorbairt, amhail seimineáir, oiliúint,
comhdhálacha agus staidéir ar na saincheisteanna sin idir geallsealbhóirí
ábhartha, lena n‑áirítear eagraíochtaí óige agus iondadaithe eile na
sochaí sibhialta, a eagrú agus tacú leo.
(c)
comhar a fhorbairt chun daonlathas, lena n‑áirítear
daonlathas i dtríú tíortha, a chur chun cinn,
(d)
fónamh mar chreat le haghaidh fondúireachtaí
polaitiúla náisiúnta, acadóirí, agus gníomhaithe ábhartha eile chun bheith ag
obair le chéile ar leibhéal na hEorpa,
(5)          ciallaíonn ‘Parlaimint réigiúnach’
nó ‘tionól réigiúnach’ comhlacht a bhfuil sainordú toghchánach réigiúnach ag a
chomhaltaí nó atá cuntasach go polaitiúil do thionól tofa,
(6)          ciallaíonn ‘cistiú ó bhuiséad an
Aontais Eorpaigh’ deontas a bhronntar i gcomhréir le Teideal IV de Chuid a hAon
de Rialachán (CE, EURATOM) Uimh. 1605/2002 ón gComhairle an
25 Meitheamh 2002 maidir leis an Rialachán Airgeadais is infheidhme
maidir le buiséad ginearálta na gComhphobal Eorpach[17]
(dá ngairtear ‘an Rialachán Airgeadais’ anseo feasta) nó [ranníocaíocht] a
bhronntar i gcomhréir le […][18].
(7)          ciallaíonn ‘bronntanas’ tairiscintí
airgid thirim agus bronntanais eile chomhchineáil (earraí nó seirbhísí) arb
ionann iad agus buntáiste eacnamaíoch don pháirtí polaitiúil Eorpach nó don
fhondúireacht pholaitiúil Eorpach lena mbaineann.
CAIBIDIL II
Reacht do pháirtithe polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla
Eorpacha
Airteagal 3
Coinníollacha maidir le clárú
1.           Beidh comhaontas polaitiúil,
mar atá sainmhínithe in Airteagal 2, pointe (2), i dteideal
reachtanna a chlárú le Parlaimint na hEorpa chun bheith ina pháirtí polaitiúil
Eorpach faoi réir na gcoinníollacha seo a leanas:
(a)
ní foláir a shuíomh a bheith aige i mBallstát,
(b)
ní foláir é a bheith ionadaithe, in aon cheathrú de
na Ballstáit ar a laghad, ag Comhaltaí Pharlaimint na hEorpa nó sna Parlaimintí
náisiúnta, sna Parlaimintí réigiúnacha nó sna tionóil réigiúnacha, nó
ní foláir dó, in aon cheathrú de na Ballstáit ar a
laghad, trí faoin gcéad ar a laghad de na vótaí a fháil a caitheadh i ngach
ceann de na Ballstáit sin ag na toghcháin is deireanaí chuig Parlaimint na
hEorpa,
(c)
ní foláir dó, go háirithe ina chlár agus ina
ghníomhaíochtaí, agus trí ghníomhaíochtaí a gcomhaltaí, na luachanna ar a
bhfuil an tAontas Eorpach bunaithe a urramú, eadhon, meas ar dhínit an duine,
ar an tsaoirse, ar an daonlathas, ar an gcomhionannas, ar an smacht reachta
agus ar chearta an duine, lena n‑áirítear cearta daoine ó ghrúpaí
mionlaigh,
(d)
ní foláir dó sé páirt a ghlacadh i dtoghcháin chuig
Parlaimint na hEorpa, nó a rún a chur in iúl go poiblí páirt a ghlacadh sna
chéad toghcháin eile chuig Parlaimint na hEorpa,
(e)
ní ceart dó spriocanna brabúis a shaothrú.
2.           Beidh fondúireacht
pholaitiúil, i dteideal a reachtanna a chlárú chun bheith ina páirtí polaitiúil
Eorpach le Parlaimint na hEorpa faoi réir na gcoinníollacha seo a leanas:
(a)
ní foláir di bheith cleamhnaithe le páirtí
polaitiúil Eorpach atá aitheanta i gcomhréir leis na coinníollacha agus na
nósanna imeachta atá leagtha síos sa Rialachán seo, mar atá deimhnithe trí
reachtanna cláraithe an pháirtí sin,
(b)
ní foláir a suíomh a bheith aici i mBallstát,
(c)
ní foláir di, go háirithe ina clár agus ina
gníomhaíochtaí, na luachanna ar a bhfuil an tAontas Eorpach bunaithe a urramú,
eadhon, meas ar dhínit an duine, ar an tsaoirse, ar an daonlathas, ar an
gcomhionannas, ar an smacht reachta agus ar chearta an duine, lena n‑áirítear
cearta daoine ó ghrúpaí mionlaigh,
(d)
ní foláir dá cuspóirí a bheith ag comhlánú cuspóirí
an pháirtí pholaitiúil Eorpaigh a bhfuil sí cleamhnaithe leis go foirmiúil,
(e)
ní foláir a comhlacht rialaithe a bheith
comhdhéanta de chomhaltaí ó aon cheathrú de na Ballstáit ar a laghad,
(f)
ní ceart di spriocanna brabúis a shaothrú.
3.           Is féidir le páirtí
polaitiúil Eorpach aon fhondúireacht pholaitiúil Eorpach amháin arna cleamhnú
go foirmiúil a bheith aige. Ní foláir an caidreamh foirmiúil idir páirtí
polaitiúil Eorpach agus a fhondúireacht pholaitiúil Eorpach chleamhnaithe a
dhearbhú i reachtanna an dá cheann, i gcomhréir le hAirteagal 4(1) agus
Airteagal 5. Ní foláir do gach páirtí polaitiúil Eorpach agus do gach
fondúireacht pholaitiúil Eorpach chleamhnaithe idirdhealú a áirithiú idir
bainistíocht laethúil agus struchtúir rialaithe agus cuntais airgeadais an
pháirtí pholaitiúil Eorpaigh, ar thaobh amháin, agus a fondúireachtaí
polaitiula Eorpaí, ar an taobh eile.
Airteagal 4
Rialachas agus daonlathas inmheánach páirtithe polaitiúla Eorpacha
1.           Áireofar i reachteanna páirtí
pholaitiúil Eorpaigh forálacha riaracháin agus dlíthiúla lena gcuimsítear an
méid seo a leanas ar a laghad:
(a)
ainm an pháirtí, ar féidir é a idirdhealú go
soiléir, agus ina fhoirm ghearr chomh maith, ó ainm aon pháirtí pholaitiúil
Eorpaigh atá ann cheana,
(b)
seoladh a shuímh, nach foláir dó bheith i gceann de
na Ballstáit,
(c)
foirm dhlíthiúil an pháirtí, mar a aithnítear é i
ndlíchóras an Bhallstáit ina bhfuil a shuíomh aige,
(d)
clár polaitiúil i scríbhinn ina bhfuil aidhm agus
cuspóirí an pháirtí leagtha amach,
(e)
a thiomantas cloí leis an bprionsabal
neamhbhrabhúis, gan dochar d’Airteagal 12(4),
(f)
ainm a fhondúireachta polaitiúla cleamhnaithe, i
gcás inar ábhartha, agus tuairisc ar an gcaidreamh foirmiúil atá eatarthu,
(g)
faisnéis faoi ionadaíocht an pháirtí i leith a
ghníomhaíochtaí uile bainistíochta laethúla, lena n‑áirítear ionadaíocht
dhlíthiúil,
(h)
riarachán agus bainistíocht airgeadais an pháirtí,
(i)
na comhlachtaí nó na daoine nádúrtha, i ngach
Ballstát lena mbaineann, a bhfuil an chumhacht ionadaíoch acu, go háirithe chun
críocha maoin shochorraithe agus dhochorraithe a fháil nó a dhiúscairt agus
chun bheith ina bpáirtí in imeachtaí dlíthiúla.
(j)
díscaoileadh an eintitis mar pháirtí polaitiúil
Eorpach aitheanta.
2.           Áireofar i reachtanna páirtí
pholaitiúil Eorpaigh forálacha maidir le daonlathas páirtí inmheánaigh lena
gcuimsítear an méid seo a leanas ar a laghad:
(a)
ligean isteach, éirí as oifig agus eisiamh chomhaltaí
an pháirtí, agus liosta comhaltaí i gceangal leis an méid sin,
(b)
na cearta agus na dualgais a bhaineann le gach
cineál comhaltachta, lena n‑áirítear na rialacha lena ráthaítear cearta
ionadaíochta na gcomhaltaí uile, bíodh siad ina ndaoine nádúrtha nó ina ndaoine
dlítheanacha, agus na cearta vótála ábhartha,
(c)
feidhmiú an chomhthionóil ghinearálta, ar ceart
ionadaíocht na gcomhaltaí uile ann a áirithiú,
(d)
toghadh daonlathach comhlachtaí rialaithe uile eile
agus na próisis chinnteoireachta daonlathacha lena n‑aghaidh, ag sonrú a
chumhachtaí, a fhreagrachtaí agus a chomhdhéanaimh i gcás gach ceann acu, agus
lena n‑áirítear na modheolaíochtaí le haghaidh ceapadh agus dífhostú a
chomhaltaí agus critéir shoiléire agus thrédhearcacha maidir le roghnú
iarrthóirí agus toghadh sealbhóirí oifige, nach foláir a sainordú a theorannú ó
thaobh ama ach a fhéadtar a athnuachan,
(e)
próisis chinnteoireachta inmheánacha an pháirtí, go
háirithe na nósanna imeachta vótála agus na ceanglais chóraim,
(f)
a chur chuige maidir le trédhearcacht, go háirithe
ó thaobh leabhar, cuntas agus bronntanas, príobháideachais agus cosanta sonraí
pearsanta,
(g)
an nós imeachta chun na reachtanna a leasú.
Airteagal 5
Rialachas fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha
Áirítear i reachtanna fondúireachta polaitiúla
Eorpaí forálacha lena gcuimsítear an méid seo a leanas ar a laghad:
(a)
ainm na fondúireachta, nach foláir a bheith
so-idirdhealaithe, ina fhoirm ghearr chomh maith lena fhoirm fhada, ó ainm aon
fhondúireacht pholaitiúil Eorpach atá ann cheana,
(b)
seoladh a suímh, nach foláir a bheith i gceann de
na Ballstáit,
(c)
foirm dhlíthiúil na fondúireachta, mar a aithnítear
é i ndlíchórasi ndlíchóras an Bhallstáit ina bhfuil a suíomh aici,
(d)
tuairisc ar aidhm agus ar chuspóirí na
fondúireachta, nach foláir dóibh bheith comhoiriúnach leis na cúraimí atá
liostaithe in Airteagal 2 pointe (4),
(e)
a tiomantas cloí leis an bprionsabal
neamhbhrabhúis,
(f)
ainm an pháirtí pholaitiúil Eorpaigh a bhfuil sí
cleamhnaithe go díreach leis, agus tuairisc ar an gcaidreamh foirmiúil atá
eatarthu,
(g)
liosta chomhlachtaí na fondúireachta, ag sonrú i
gcás gach ceann acu a chumhachtaí, freagrachtaí agus comhdhéanamh, lena n‑áirítear
na modheolaíochtaí le haghaidh ceapadh agus dífhostú a chomhaltaí agus a
bhainisteoirí,
(h)
riarachán agus bainistíocht airgeadais na
fondúireachta,
(i)
na comhlachtaí nó na daoine nádúrtha, i ngach
Ballstát lena mbaineann, a bhfuil an chumhacht ionadaíoch acu, go háirithe chun
críocha maoin shochorraithe agus dhochorraithe a fháil nó a dhiúscairt agus
chun bheith ina bpáirtí in imeachtaí dlíthiúla.
(j)
an nós imeachta chun na reachtanna a leasú.
(k)
díscaoileadh an eintitis mar fhondúireacht
pholaitiúil Eorpach aitheanta.
Airteagal 6
Clárú
1.           Bunóidh Parlaimint na hEorpa
clárlann (dá ngairtear ‘an Chlárlann’ anseo feasta) chun críocha páirtí polaitiúil
Eorpach agus fondúireacht pholaitiúil Eorpach a chlárú.
2.           Ionas go gclárófar a
reachtanna, déanfaidh an comhaontas polaitiúil, mar a shainmhínítear in
Airteagal 2 pointe (2), nó an fhondúireacht pholaitiúil atá
cleamhnaithe le páirtí polaitiúil Eorpach iarratas a chomhdú le Parlaimint na
hEorpa.
3.           Beidh an méid seo a leanas
ag gabháil leis an iarratas:
(a)
doiciméid lena gcruthaítear go gcomhlíonann an t‑iarratasóir
na coinníollacha atá leagtha síos in Airteagal 3,
(b)
reachtanna an pháirtí nó na fondúireachta, ina n‑áireofar,
mar a cheanglaítear le hAirteagal 4 agus le hAirteagal 5, clár
polaitiúil an pháirtí i scríbhinn nó tuairisc ar aidhm agus ar chuspóirí na
fondúireachta chomh maith leis na rialacha agus na forálacha faoi seach maidir
le rialachas agus daonlathas páirtí inmheánaigh.
4.           Ní fhéadfaidh fondúireacht
pholaitiúil a reachtanna a chlárú leis an gClárlann ach amháin tríd an bpáirtí
polaitiúil Eorpach lena bhfuil sí cleamhnaithe.
5.           Laistigh de thrí mhí tar éis
an t‑iarratas ar chlárú a fháil, glacfaidh Parlaimint na hEorpa cinneadh,
a fhoilseoidh sí in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, mar aon le
reachtanna an pháirtí nó na fondúireachta nó, i gcás nár formheasadh iarratas,
na forais leis an diúltiú.
6.           Déanfar aon leasuithe ar na
doiciméid nó na reachtanna arna dtíolacadh mar chuid den iarratas ar chlárú i
gcomhréir le mír 3 a chur i bhfios do Pharlaimint na hEorpa laistigh de
cheithre seachtaine.
7.           Déanfar liosta arna thabhairt
cothrom le dáta de chomhaltaí fondúireachta polaitiúla Eorpaí, i gceangal le
reachtanna an pháirtí i gcomhréir le hAirteagal 4(2), a chur chuig
Parlaimint na hEorpa ar bhonn bliantúil, ach laistigh de cheithre seachtaine ó
aon athruithe a bhféadfar nach gcomhlíonfaidh an páirtí polaitiúil Eorpach an
ceanglas in Airteagal 3(1)(b) a thuilleadh dá n‑eis.
Airteagal 7
An clárú a fhíorú
1.           Fíoróidh Parlaimint na hEorpa
go bliantúil go leanfaidh na páirtithe polaitiúla Eorpacha agus na
fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha de na coinníollacha agus na ceanglais atá
leagtha amach in Airteagail 3, 4 agus 5 a chomhlíonadh.
I gcás inar ábhartha, déanfar uainiú an fhíoraithe
bhliantúil dá dtagraítear sa mhír seo a ailíniú leis an nós imeachta iarratais
ar chistiú atá leagtha amach in Airteagal 13, chun gur féidir leis an
gClárlann agus leis an Oifigeach Údarúcháin faisnéis a chomhordú agus a
mhalartú de réir mar is gá.
2.           Aon uair a iarrann aon
cheathrú dá comhaltaí, a ionadaíonn trí ghrúpa pholaitiúla ar a laghad i
bParlaimint na hEorpa, é, cinnfidh Parlaimint na hEorpa trí thromlach dá
comhaltaí an leanfar den choinníoll in Airteagal 3(1)(c) i gcás páirtí
polaitiúil Eorpach, agus in Airteagal 3(2)(c) i gcás fondúireachta
polaitiúla Eorpaí, a chomhlíonadh.
Sula ndéanfaidh sí a cinneadh, éistfidh Parlaimint
na hEorpa le hionadaithe an pháirtí pholaitiúil Eorpaigh nó na fondúireachta
polaitiúla Eorpaí lena mbaineann agus iarrfaidh sí ar choiste daoine
neamhspleácha oirirce tuairim a thabhairt ar an ábhar laistigh de thréimhse
réasúnta ama.
Beidh triúr comhaltaí ar an gcoiste sin, agus
ceapfaidh Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún comhalta amháin
laistigh de shé mhí tar éis dheireadh chéad sheisiún Pharlaimint na hEorpa tar
éis toghchán chuig Parlaimint na hEorpa. Soláthróidh Parlaimint na hEorpa
rúnaíocht agus cistiú an choiste.
3.           Féadfaidh aon duine nádúrtha
nó dlítheanach, uair ar bith, iarraidh réasúnaithe a chur isteach chuig
Parlaimint na hEorpa chun a fhíorú go leanfar de cheann amháin nó níos mó de na
coinníollacha agus de na ceanglais dá dtagraítear i mír 1 a chomhlíonadh. Ní féidir sárú ar na luachanna ar a bhfuil an
tAontas bunaithe arna dhéanamh ag páirtí polaitiúil Eorpach, lena n‑áirítear
a chomhaltaí, nó ag fondúireacht pholaitiúil Eorpach a shuíomh ach i gcomhréir
le mír 2.
4.           Má chinneann Parlaimint na
hEorpa nach bhfuil aon cheann de na coinníollacha nó na ceanglais dá
dtagraítear i mír 1 á chomhlíonadh a thuilleadh, beidh feidhm ag na
forálacha dá bhforáiltear in Airteagal 11 nó in Airteagal 22 nó sa dá
cheann, ag féachaint go cuí le forálacha Airteagal 23.
5.           Forghéillfidh fondúireacht
pholaitiúil Eorpach a stádas go huathoibríoch má bhaintear an páirtí polaitiúil
Eorpach lena bhfuil sí cleamhnaithe den Chlárlann. Déanfaidh an tOifigeach
Údarúcháin atá freagrach méid na ranníocaíochta nó an chomhaontaithe deontais
nó an cinneadh maidir le cistiú an Aontais arna fháil faoin Rialachán seo a
laghdú nó a fhoirceannadh, agus aon suimeanna arna n‑íoc go míchuí faoin
ranníocaíocht nó faoi chomhaontú deontais nó faoin gcinneadh a aisghabháil
chomh maith le haon chistiú Aontais nár caitheadh faoi dháta an chinnidh arna
ghlacadh ar bhonn Airteagal 11.
CAIBIDIL III
Stádas dlíthiúil do pháirtithe polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí
polaitiúla Eorpacha
Airteagal 8
Pearsantacht dhlítheanach
Beidh pearsantacht dhlítheanach ag an bpáirtí
polaitiúil Eorpach agus ag an bhfondúireacht pholaitiúil Eorpach, a gheobhaidh
siad ar an dáta a iontráilfear iad sa Chlárlann i gcomhréir le
hAirteagal 6.
Airteagal 9
Aitheantas dlíthiúil agus acmhainneacht dhlíthiúil
Beidh lánaitheantas dlíthiúil agus
láninniúlacht dhlíthiúil ag an bpáirtí polaitiúil Eorpach agus ag an
bhfondúireacht pholaitiúil Eorpach sna Ballstáit uile.
Airteagal 10
An dlí is infheidhme
1.           Beidh an páirtí polaitiúil
Eorpach agus an fhondúireacht pholaitiúil Eorpach á rialú ag an Rialachán seo
agus, i gcás ina n‑údaraíonn an Rialachán seo go sainráite é, ag
forálacha a reachtanna faoi seach.
2.           I gcás ábhar nach bhfuil
rialáilte ag an Rialachán seo nó, i gcás ina rialálann sé ábhair go páirteach,
i gcás na ngnéithe sin nach bhfuil cumhdaithe leis, beidh an páirtí polaitiúil
Eorpach agus an fhondúireacht pholaitiúil Eorpach á rialú sa Bhallstát ina
bhfuil a s(h)uíomh, ag na rialacha náisiúnta sin is infheidhme maidir leis an
bhfoirm dhlíthiúil dá dtagraítear i reachtanna an pháirtí nó na fondúireachta.
Beidh na gníomhaíochtaí a dhéanann an páirtí polaitiúil Eorpach agus an
fhondúireacht pholaitiúil Eorpach á rialú ag rialacha náisiúnta ábhartha na
mBallstát sin.
Airteagal 11
Stádas dlíthiúil a fhoirceannadh agus a thabhairt chun
críche
1.           Déanfaidh páirtí polaitiúil
Eorpach nó fondúireacht pholaitiúil Eorpach a stádas a fhorghéilleadh agus
scorfaidh siad de phearsantacht dhlítheanach a bheith acu i gceann amháin de na
cásanna seo a leanas:
(a)
cinneann a c(h)omhlacht rialaithe an páirtí
polaitiúil Eorpach nó an fhondúireacht pholaitiúil Eorpach a fhoirceannadh,
(b)
cinneann a c(h)omhlacht rialaithe an páirtí
polaitiúil Eorpach nó an fhondúireacht pholaitiúil Eorpach a thiontú ina
(h)eintiteas dlíthiúil a aithnítear i ndlíchóras Ballstáit.
(c)
ní chomhlíonann páirtí polaitiúil Eorpach na
ceanglais in Airteagal 3(1)(b) tar éis athruithe ar a chomhaltacht nó tar
éis toghchán chuig Parlaimint na hEorpa,
(d)
baintear é den Chlárlann de bhun na bhforálacha in
Airteagal 22(1) nó (4) nó i gcomhréir le hAirteagal 7(5).
2.           Glacfaidh Parlaimint na
hEorpa cinneadh maidir leis an stádas dlíthiúil Eorpach a fhoirceannadh agus a
bhaint den Chlárlann.
3.           Má bhaineann ceann de na
cásanna dá bhforáiltear i mír 1 pointí (a), (b) nó (c) le páirtí
polaitiúil Eorpach nó le fondúireacht pholaitiúil Eorpach, déanfar aon
chinneadh leanúnach maidir le cistiú ón Aontas arna fháil faoi réir an
Rialacháin seo a aistharraingt nó aon chomhaontú ar an gcistiú sin a
fhoirceannadh agus aon chistiú Aontais nach bhfuil caite a aisghabháil, lena n‑áirítear
aon chistí Aontais nach bhfuil caite ó bhlianta roimhe sin.
4.           Rialófar foirceannadh,
dócmhainneacht, scor d’íocaíochtaí agus nósanna imeachta comhchosúla trí na
forálacha dlíthiúla a bhfuil feidhm acu maidir leis an bhfoirm dhlíthiúil dá
dtagraítear i reachtanna an pháirtí pholaitiúil Eorpaigh nó na fondúireachta
polaitiúla Eorpaí sa Bhallstát ina bhfuil a s(h)uíomh aige/aici.
Caibidil IV
Forálacha cistiúcháin
Airteagal 12
Coinníollacha maidir le cistiú
1.           Maidir le páirtí polaitiúil
Eorpach a cláraíodh i gcomhréir leis na coinníollacha agus na nósanna imeachta
atá leagtha síos sa Rialachán seo, arna ionadú i bParlaimint na hEorpa ag duine
amháin dá chomhaltaí ar a laghad, agus nach bhfuil i gceann de na cásanna
eisiaimh dá dtagraítear in Airteagal [93] den Rialachán Airgeadais,
féadfaidh sé cur isteach ar chistiú ó bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh,
i gcomhréir leis na téarmaí agus na coinníollacha atá foilsithe ag Parlaimint
na hEorpa i nglao ar [ranníocaíochtaí].
2.           Maidir le fondúireacht
pholaitiúil Eorpach atá cleamhnaithe le páirtí polaitiúil Eorpach atá
incháilithe le cur isteach ar chistiú faoi mhír 1, cláraítear í i
gcomhréir leis na coinníollacha agus na nósanna imeachta atá leagtha síos sa
Rialachán seo, agus nach bhfuil i gceann de na cásanna eisiaimh dá dtagraítear
in Airteagal [93] den Rialachán Airgeadais, féadfaidh sé cur isteach ar
chistiú ó bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh, i gcomhréir leis na téarmaí
agus na coinníollacha atá foilsithe ag Parlaimint na hEorpa i nglao ar thograí.
3.           Chun críocha incháilitheacht
do chistiú ó bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh a chinneadh i gcomhréir le
mír 1 agus Airteagal 3(1)(b) agus chun na forálacha in
Airteagal 14(1) a chur i bhfeidhm, measfar Comhalta Pharlaimint na hEorpa
a bheith ina chomhalta d’aon pháirtí polaitiúil Eorpaigh amháin, arb ionann é,
i gcás inar ábhartha, agus an ceann a bhfuil a pháirtí nó a páirtí polaitiúil
náisiúnta nó réigiúnach cleamhnaithe ar an dáta deiridh le haghaidh iarratais a
chur isteach.
4.           Ní fhéadfaidh ranníochtaí
airgeadais ná deontais ó bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh dul thar
90 % de chaiteachas inaisíoctha bliantúil páirtí pholaitiúil Eorpaigh agus
95 % de chostais incháilitheacha bliantúla arna léiriú i mbuiséad fondúireachta
polaitiúla Eorpaí. Féadfaidh
páirtithe polaitiúla Eorpacha aon chuid de ranníocaíocht an AE a bronnadh ach
nár úsáideadh a úsáid chun caiteachas inaisíoctha a aisghabháil laistigh den dá
bhliain airgeadais tar éis a bronnadh. Déanfar suimeanna nár úsáideadh tar éis an dá bhliain airgeadais sin a
aisghabháil i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais.
Airteagal 13
Iarratas ar chistiú
1.           Ar mhaithe le cistiú a fháil
ó bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh, déanfaidh páirtí polaitiúil Eorpach
nó fondúireacht pholaitiúil Eorpach, a chomhlíonann choinníollacha
Airteagal 12(1) nó (2), iarratas a chomhdú le Parlaimint na hEorpa gach
bliain tar éis glao ar [ranníocaíochtaí] nó tograí.
2.           Ní foláir don pháirtí
polaitiúil Eorpach agus don fhondúireacht pholaitiúil Eorpach, tráth a
(h)iarratais, na hoibleagáidí atá liostaithe in Airteagal 19 a
chomhlíonadh, agus, ó dháta an iarratais go dtí deireadh na bliana airgeadais
arna gcumhdach ag an [ranníocaíocht] nó deontas, fanacht faoi chlárú sa
Chlárlann agus ní bheidh sé/sí faoi réir aon cheann de na pionóis dá
bhforáiltear in Airteagal 22.
3.           Áireoidh fondúireacht
pholaitiúil Eorpach a clár oibre bliantúil ina hiarratas.
4.           Glacfaidh an tOifigeach
Údarúcháin cinneadh laistigh de thrí mhí tar éis an ghlao ar [ranníocaíochtaí]
nó an ghlao ar thograí, agus údaróidh sé agus bainisteoidh sé na leithreasaí
comhfhreagracha, i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais.
5.           Ní fhéadfaidh fondúireacht
pholaitiúil Eorpach iarratas a chur isteach ar chistiú ó bhuiséad ginearálta an
Aontais Eorpaigh ach amháin tríd an bpáirtí polaitiúil Eorpach a bhfuil sí
cleamhnaithe leis.
Airteagal 14
Critéir maidir le bronnadh agus dáileadh cistiúcháin
1.           Déanfar na leithreasaí faoi
seach atá ar fáil do na páirtithe polaitiúla Eorpach agus do na fondúirteachtaí
polaitiúla Eorpacha ar ar bronnadh [ranníocaíochtaí] nó deontais i gcomhréir le
hAirteagal 13 a dháileadh go bliantúil ar bhonn na heochrach dáilte seo a
leanas:
–
dáilfear 15 % ina scaireanna comhionanna,
–
dáilfear 85 % i gcomhréir lena scair comhaltaí
tofa i bParlaimint na hEorpa i measc na bpáirtithe polaitiúla Eorpacha is
tairbhithe.
Úsáidfear an eochair dháilte chéanna chun cistiú a
bhronnadh ar fhondúireachtaí polaitiúla, ar bhonn a gcleamhnachta le páirtí
polaitiúil Eorpach.
2.           Bunófar an dáileadh dá
dtagraítear i mír 1 ar líon na gcomhaltaí tofa i bParlaimint na hEorpa ar
comhaltaí iad den pháirtí polaitiúil Eorpach is iarrthóir ar an dáta deiridh le
haghaidh iarratais a chur isteach, ag cur san áireamh fhorálacha Airteagal 12(3).
Tar éis an dáta sin, ní dhéanfaidh aon athruithe
ar an líon comhaltaí difear don chion cistiúcháin faoi seach idir páirtithe
polaitiúla Eorpacha nó fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha. Ní dochar don
cheanglas in Airteagal 12(1) maidir leis an bpáirtí polaitiúil Eorpach a
bheith ionadaithe i bParlaimint na hEorpa ag comhalta amháin ar a laghad dá
chomhaltaí an méid sin.
Airteagal 15
Bronntanais agus ranníocaíochtaí
1.           Féadfaidh páirtithe
polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha bronntanais a
ghlacadh ó dhaoine nádúrtha agus dlítheanacha suas le luach
EUR 25 000 in aghaidh na bliana agus in aghaidh an deontóra, gan
dochar do mhír 5.
2.           Tráth a ráitis airgeadais
bhliantúla a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa i gcomhréir le
hAirteagal 19, tarchuirfidh páirtithe polaitiúla Eorpacha agus
fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha liosta na ndeontóirí uile mar aon lena
mbronntanais chomhfhreagracha, ag léiriú nádúr agus luach na mbronntanas
aonair. Beidh feidhm ag an mír seo
freisin maidir leis na ranníocaíochtaí arna ndéanamh ag comhaltaí dá
dtagraítear i mír 7 agus mír 8.
3.           Déanfar bronntanais arna
bhfáil ag páirtithe polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha
laistigh de shé mhí roimh thoghcháin chuig Parlaimint na hEorpa a thuairisciú i
scríbhinn chuig Parlaimint na hEorpa ar bhonn seachtainiúil agus, i gcomhréir
le forálacha mhír 2.
4.           Déanfar bronntanais aonair ar
luach níos mó ná EUR 12 000 ar ghlac na páirtithe polaitiúla Eorpacha
agus na fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha leo a thuairisciú láithreach i
scríbhinn chuig Parlaimint na hEorpa agus i gcomhréir le forálacha mhír 2.
5.           Ní ghlacfaidh páirtí
polaitiúil Eorpach ná fondúireacht pholaitiúil Eorpach leis an méid seo a
leanas:
(a)
bronntanais nó ranníocaíochtaí gan ainm,
(b)
bronntanais ó bhuiséid grúpaí polaitiúla i
bParlaimint na hEorpa,
(c)
bronntanais ó aon ghnóthas a bhféadfaidh na
húdaráis phoiblí tionchar ceannasach a imirt air go díreach nó go hindíreach de
bhua a n‑úinéireachta air, a rannpháirteachais airgeadais ann, nó na rialacha
lena rialaítear é,
(d)
bronntanais ó aon údarás poiblí ó thríú tír, lena n‑áirítear
ó aon ghnóthas a bhféadfaidh na húdaráis phoiblí tionchar ceannasach a imirt
air go díreach nó go hindíreach de bhua a n‑úinéireachta air, a
rannpháirteachais airgeadais ann, nó na rialacha lena rialaítear é.
6.           Maidir le haon bhronntanas
nach gceadaítear faoin Rialachán seo, déanfar é a chur ar ais laistigh de
30 lá ó fuair an páirtí polaitiúil Eorpach nó an fhondúireacht pholaitiúil
Eorpach é:
–
chuig an deontóir nó chuig aon duine a ghníomhaíonn
thar ceann an deontóra, nó,
–
nuair nach féidir é a chur ar ais, tuairisceofar
ina leith chuig Parlaimint na hEorpa. Déanfaidh an tOifigeach Údarúcháin an t‑ord
aisghabhála a shuíomh agus a údarú i gcomhréir leis na forálacha atá leagtha
síos in Airteagail [71] agus [72] den Rialachán Airgeadais. Déanfar na
cistí a iontráil mar ioncam ginearálta i roinn Pharlaimint na hEorpa den
Bhuiséad.
7.           Ceadófar ranníocaíochtaí le
páirtí polaitiúil Eorpach óna chomhaltaí. Ní rachaidh na ranníocaíochtaí sin
thar 40 % de bhuiséad bliantúil an pháirtí pholaitiúil Eorpaigh.
8.           Ceadófar ranníocaíochtaí le
fondúireacht pholaitiúil Eorpach óna comhaltaí, chomh maith le ranníocaíochtaí
ó pháirtithe polaitiúla Eorpacha. Ní rachaidh na ranníocaíochtaí sin thar
40 % de bhuiséad bliantúil na fondúireachta polaitiúla Eorpaí sin agus ní
fhéadfar iad a dhíorthú ó chistí a fuair páirtí polaitiúil Eorpach de bhun an
Rialacháin seo ó bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh.
Fanfaidh an dualgas cruthúnais ar an bpáirtí
polaitiúil Eorpach lena mbaineann, a léireoidh go soiléir ina chuntais foinsí
na gcistí arna n‑úsáid chun a fhondúireacht pholaitiúil Eorpach
chleamhnaithe a mhaoiniú.
Airteagal 16
Cóir chánach neamh‑idirdhealaitheach maidir le bronntanais agus deontóirí
1.           Tairbheoidh aon pháirtí
polaitiúil Eorpach nó fondúireacht pholaitiúil Eorpach a fhaigheann deontas
laistigh de theorainneacha nó tharstu den chóir chánach chéanna agus atá
infheidhme maidir le bronntanais a thugtar do pháirtí polaitiúil nó d’fhondúireacht
pholaitiúil a bhfuil a s(h)uíomh aige nó aici sa Bhallstát lena mbaineann.
2.           Tairbheoidh aon duine
nádúrtha nó dlítheanach a thugann bronntanas do pháirtí polaitiúil Eorpach nó
d’fhondúireacht pholaitiúil Eorpach laistigh de theorainneacha nó tharstu den
chóir chánach chéanna agus atá infheidhme maidir le bronntanais a thugtar do
pháirtí polaitiúil nó d’fhondúireacht pholaitiúil a bhfuil a s(h)uíomh aige nó
aici sa Bhallstát ina bhfuil an deontóir cónaitheach chun críocha cánach.
3.           Chun críocha mhír 1 agus
mhír 2, measfar an páirtí polaitiúil Eorpach agus an fhondúireacht
pholaitiúil Eorpach a bheith comhionann le páirtí polaitiúil agus le
fondúireacht pholaitiúil faoi seach arna mbunú de bhun dhlí an Bhallstáit lena
mbaineann.
Airteagal 17
Feachtais a mhaoiniú i gcomhthéacs toghchán chuig Parlaimint na hEorpa
1.           Féadfar cistiú páirtithe
polaitiúla Eorpacha ó bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh nó ó aon fhoinse
eile a úsáid chun feachtais arna seoladh ag na páirtithe polaitiúla Eorpacha i
gcomhthéacs na dtoghchán chuig Parlaimint na hEorpa a mhaoiniú, ina nglacann
siad páirt mar a cheanglaítear in Airteagal 3(1)(d).
I gcomhréir le hAirteagal 8 den Ghníomh
maidir le toghadh chomhaltaí Pharlaimint na hEorpa trí vótáil chomhchoiteann[19],
déantar cistiú agus teorannú speansas toghcháin do na páirtithe agus do na
hiarrthóirí uile i dtoghcháin chuig Parlaimint na hEorpa a rialú i ngach
Ballstát trí fhorálacha náisiúnta.
2.           Ba cheart do na páirtithe
polaitiúla Eorpacha caiteachas atá nasctha le feachtais a sheoltar i
gcomhthéacs toghchán chuig Parlaimint na hEorpa a shainaithint go soiléir
amhlaidh mar chaiteachas den chineál sin ina ráitis airgeadais bhliantúla.
3.           Déanfaidh páirtithe
polaitiúla Eorpacha, i gcomhthéacs na dtoghchán chuig Parlaimint na hEorpa, na
bearta uile is cuí chun saoránaigh an Aontais a chur ar an eolas faoi na
cleamhnachtaí idir páirtithe agus iarrthóirí polaitiúla náisiúnta agus na
páirtithe polaitiúla Eorpacha.
Airteagal 18
Cistiú a thoirmeasc
1.           Ní úsáidfear cistiú páirtithe
polaitiúla ó bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh ná ó aon fhoinse eile chun
toghcháin náisiúnta, réigiúnacha nó áitiúla ná chun páirtithe polaitiúla eile a
chistiú go díreach nó go hindíreach, go háirithe páirtithe nó iarrthóirí
polaitiúla náisiúnta.
2.           Ní úsáidfear cistiú
fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha ó bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh nó
ó aon fhoinse eile chun aon chríche eile seachas maoiniú a gcúraimí mar atá
sainmhínithe in Airteagal 2 pointe (4) agus chun caiteachas atá
nasctha go díreach leis na cuspóirí atá leagtha amach ina reachtanna de réir
Airteagal 5 a chumhdach. Ní úsáidfear é go háirithe le haghaidh cistiú
díreach nó indíreach toghchán Eorpach, náisiúnta, réigiúnach nó áitiúil,
páirtithe polaitiúla, iarrthóirí, ná fondúireachtaí.
3.           Ní úsáidfear cistiú páirtithe
polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla ó bhuiséad ginearálta an
Aontais Eorpaigh ná ó aon fhoinse eile chun feachtais reifrinn náisiúnta,
réigiúnacha nó áitiúla a mhaoiniú.
Caibidil V
Rialú agus Trédhearcacht
Airteagal 19
Cuntais agus oibleagáidí tuairiscithe
1.           Ar a dhéanaí laistigh de shé
mhí tar éis dheireadh na bliana airgeadais, déanfaidh na páirtithe polaitiúla
Eorpacha agus na fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha, an méid seo a leanas a
chur faoi bhráid na Clárlainne agus na n‑údarás náisiúnta inniúil sna
Ballstáit:
(a)
a ráitis airgeadais bhliantúla agus nótaí a
ghabhann leo, lena gcumhdaítear an t‑ioncam agus an caiteachas, agus
sócmhainní agus dliteanais ag tús agus ag deireadh na bliana airgeadais, i
gcomhréir leis an dlí is infheidhme sa Bhallstát ina bhfuil suíomh acu,
(b)
tuarascáil iniúchóra sheachtraigh ar na ráitis
airgeadais bhliantúla, lena gcumhdaítear iontaofacht na ráiteas airgeadais
bliantúil sin agus dlíthiúlacht agus rialtacht a n‑ioncam agus a gcaiteachas
araon, arna déanamh ag comhlacht nó saineolaí neamhspleách arna údarú chun
cuntais a iniúchadh faoin dlí is infheidhme sa Bhallstát ina a bhfuil a suíomh
acu,
(c)
liosta na ndeontóirí agus a mbronntanas
comhfhreagrach arna dtuairisciú i gcomhréir le hAirteagal 15(2), (3) agus
(4).
2.           I gcás ina gcuireann
páirtithe polaitiúla Eorpacha caiteachas i gcrích go comhpháirteach le
páirtithe polaitiúla náisiúnta nó ina gcuireann fondúireachtaí polaitiúla
Eorpacha caiteachas i gcrích go comhpháirteach le fondúireachtaí polaitiúla
náisiúnta, agus le heagraíochtaí eile, áireofar fianaise faoin gcaiteachas arna
dtabhú ag na páirtithe polaitiúla Eorpacha nó ag na fondúireachtaí polaitiúla
Eorpacha go díreach nó go hindíreach trí na tríú páirtithe sin sna ráitis airgeadais
bhliantúla dá dtagraítear i mír 1.
3.           Foilseofar an fhaisnéis dá
dtagraítear i mír 1 i gcomhréir le hAirteagal 24.
Airteagal 20
Cur chun feidhme agus rialú
1.           Cinnfear leithreasaí chun
páirtithe polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha a chistiú
faoi réir an nós imeachta bhuiséadaigh bhliantúil agus cuirfear chun feidhme an
méid sin i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais.
Leagfaidh an tOifigeach Údarúcháin síos na téarmaí
agus na coinniollacha le haghaidh [ranníocaíochtaí] agus deontas sa ghlao ar
[ranníocaíochtaí] agus sa ghlao ar thograí.
2.           Déanfar rialú an chistithe
arna fháil ó bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh a fheidhmiú i gcomhréir
leis an Rialachán Airgeadais.
Déanfar rialú a fheidhmiú freisin ar bhonn
deimhniú bliantúil arna dhéanamh le hiniúchadh seachtrach neamhspleách, dá
bhforáiltear in Airteagal 19(1).
3.           Déanfaidh na húdaráis
náisiúnta inniúla sna Ballstáit ina bhfuil a suíomh faoi seach ag na páirtithe
polaitiúla Eorpacha agus ag na fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha, i gcomhréir
le hAirteagal 10(2), rialú ar an gcistiú arna fháil ó fhoinsí eile seachas
buiséad an Aontais Eorpaigh, agus gach caiteachas a fheidhmiú. Déanfar an rialú
sin a fheidhmiú i gcomhar le Parlaimint na hEorpa agus na húdaráis náisiúnta
inniúla sna Ballstáit eile.
Comhaontóidh na húdaráis náisiúnta agus Parlaimint
na hEorpa socruithe praiticiúla chun faisnéis faoi na páirtithe polaitiúla
Eorpacha agus faoi na fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha a chomhroinnt.
4.           Maidir le haon doiciméad nó
aon fhaisnéis arna gceangal ag an gCúirt Iniúchóirí chun a cúram a chur i
gcrích, déanfaidh na páirtithe polaitiúla Eorpacha agus na fondúireachtaí
polaitiúla Eorpacha a fhaigheann cistiú i gcomhréir leis an Rialachán iad a
sholáthar arna iarriadh sin don Chúirt.
5.           Sa chinneadh nó sa chomhaontú
maidir le [ranníocaíocht] agus deontas a bhronnadh, déanfar foráil go sainráite
maidir le hiniúchadh a dhéanfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chúirt
Iniúchóirí, ar bhonn taifead agus ar an láthair, ar an bpáirtí polaitiúil
Eorpach a fuair [ranníocaíocht] nó ar an bhfondúireacht pholaitiúil Eorpach a
fuair deontas ó bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh.
6.           Féadfaidh an Chúirt
Iniúchóirí agus an tOifigeach Údarúcháin, nó aon chomhlacht seachtrach arna
údarú ag an Oifigeach Údarúcháin, na seiceálacha agus na fíoruithe ar an
láthair is gá a dhéanamh chun dlíthiúlacht caiteachais agus cur chun feidhme
ceart fhorálacha na [ranníocaíochta] agus an cinneadh nó an comhaontú maidir le
deontas a bhronnadh, agus, i gcás fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha, cur chun
feidhme ceart an chláir oibre, a fhíorú. Soláthróidh an tairbhí aon doiciméad
nó aon fhaisnéis is gá chun an cúram seo a chur i gcrích.
7.           Féadfaidh an Oifig Eorpach
Frith‑chalaoise (OLAF) imscrúduithe a dhéanamh, lena n‑áirítear
seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair, i gcomhréir leis na forálacha agus
nósanna imeachta atá leagtha síos i Rialachán (CE) Uimh. 1073/1999 ó
Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Bealtaine 1999 maidir
le himscrúduithe arna ndéanamh ag an Oifig Eorpach Frith‑chalaoise (OLAF)[20]
agus Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 an
11 Samhain 1996 maidir le seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair
arna ndéanamh ag an gCoimisiún chun leas airgeadais na gComhphobal Eorpach a
chosaint in aghaidh calaoise agus neamhrialtachtaí[21]
eile d'fhonn a shuíomh, an raibh calaois, éilliú nó aon ghníomhaíocht
neamhdhleathach eile a dhéanfadh difear do leas airgeadais an Aontais i dtaca
le [ranníocaíochtaí] nó deontais faoin Rialachán seo ar siúl. Más cuí, féadfaidh
cinntí maidir le haisghabháil a theacht as torthaí Pharlaimint na hEorpa.
Airteagal 21
Tacaíocht theicniúil
Beidh an tacaíocht uile ó Pharlaimint na
hEorpa do pháirtithe polaitiúla Eorpacha bunaithe ar phrionsabal na córa
comhionainne. Tabharfar an tacaíocht sin ar choinníollacha nach lú fabhar ná na
coinníollacha a thugtar d’eagraíochtaí agus do chomhlachais sheachtracha eile a
bhféadtar áiseanna comhchosúla a thabhairt dóibh agus soláthrófar iad in
aghaidh sonraisc agus íocaíochta.
I gcomhréir le hAirteagal 24, foilseoidh
Parlaimint na hEorpa sonraí na tacaíochta teicniúla arna soláthar do gach
páirtí polaitiúil Eorpach i dtuarascáil bhliantúil, laistigh de thrí mhí tar
éis dheireadh na bliana airgeadais.
Airteagal 22
Pionóis
1.           Má chinneann Parlaimint na
hEorpa, i gcomhréir le hAirteagal 7(2), gur mhainnigh páirtí polaitiúil
Eorpach nó fondúireacht pholaitiúil Eorpach na luachanna ar a bhfuil an tAontas
bunaithe a urramú, nó go raibh sé faoi réir breithiúnais a bhfuil fórsa res
judicata aige i gcás gníomhaíochtaí neamhdhleathacha atá díobhálach do
leasa airgeadais an Aontais mar a shainmhínítear in Airteagal [93(1)(e)]
den Rialachán Airgeadais, nó gur mhainnigh páirtí polaitiúil Eorpach na
rialacha íosta maidir le daonlathas inmheánach arna gceangal ag
Airteagal 4(2) a urramú, féadfar an páirtí polaitiúil Eorpach nó an
fhondúireacht pholaitiúil Eorpach atá i gceist a bhaint den Chlárlann, a stádas
a fhorghéilleadh i gcomhréir le hAirteagal 11, agus aon chinneadh
leanúnach maidir le cistiú Aontais arna fháil faoin Rialachán seo a
aistharraingt nó aon chomhaontú leanúnach maidir leis an gcistiú sin a
fhoirceannadh agus aon chistiú Aontais a aisghabháil, lena n‑áirítear aon
chistí Aontais nár caitheadh ó na blianta roimhe sin.
2.           Déanfaidh Parlaimint na
hEorpa fíneáil a fhorchur ar pháirtí polaitiúil Eorpach nó ar fhondúireacht
pholaitiúil Eorpach de réir an scála a chinnfidh sí:
(a)
i gcás nach gcomhlíontar aon cheann de na
coinníollacha agus de na ceanglais atá leagtha síos in Airteagail 3, 4 nó
5 nach bhfuil cumhdaithe ag mír 1 agus nach de thoradh athruithe ar
chomhaltacht páirtí pholaitiúil Eorpaigh nó toghchán chuig Parlaimint na hEorpa
iad,
(b)
sa chás ina mainnítear an fógra atá leagtha síos in
Airteagal 6(6) agus (7) a thabhairt nó má chinneann Parlaimint na hEorpa
gur sholáthair an páirtí polaitiúil Eorpach nó an fhondúireacht pholaitiúil
Eorpach faisnéis mhícheart nó mhíthreorach tráth ar bith,
(c)
má bhraitheann aon cheann de na comhlachtaí arna n‑údarú
ag an Rialachán seo le hiniúchadh nó seiceálacha a dhéanamh ar thairbhithe
cistithe ó bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh, má bhraitheann siad
míchruinnis sna ráitis airgeadais,
(d)
sa chás ina mainnítear liosta na ndeontóirí agus a
mbronntanas comhfhreagrach a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa i gcomhréir le
hAirteagal 15(2) nó bronntanais a thuairisciú i gcomhréir le
hAirteagal 15(3) agus (4),
(e)
más rud é gur ghlac páirtí polaitilúil Eorpach nó
fondúireacht pholaitiúil Eorpach le bronntanais nach bhfuil ceadaithe de réir
Airteagal 15(5) nó nar thuairiscigh siad na bronntanais sin mar a
cheanglaítear le hAirteagal 15(6).
3.           Agus méid fíneála á fhorchur
ar pháirtí polaitiúil Eorpach nó ar fhondúireacht pholaitiúil Eorpach de bhun
mhír 2 á shocrú, cuirfidh Parlaimint na hEorpa san áireamh tromchúis, fad
tréimhse agus, i gcás inar cuí, atarlú an tsáraithe, an t‑am a d’imigh
thart ó tharla an sárú, an rún nó an méid faillí, agus aon bhearta arna
nglacadh chun coinníollacha agus ceanglais an Rialacháin seo a chomhlíonadh. Ní
foláir aon fhíneáil a bheith éifeachtach agus díchomhairleach, agus ní
fhéadfaidh sé dul thar 10 % de bhuiséad bliantúil an pháirtí pholaitiúil
Eorpaigh nó na fondúireachta polaitiúla Eorpaí i dtrácht a chomhfhreagraíonn
leis an mbliain ina bhforchuirtear an smachtbhanna.
4.           Maidir le páirtí polaitiúil
Eorpach nó fondúireacht pholaitiúil Eorpach a mhainníonn, tar éis sáraithe arna
thuairisciú i mír 2 pointe (a), bearta arna n‑iarraidh ag Parlaimint
na hEorpa chun an cor a leigheas a thabhairt isteach, in ainneoin gur tugadh an
deis dó an méid sin a dhéanamh de bhun Airteagal 23, féadfar iad a bhaint
den Chlárlann agus a stádas a fhorghéilleadh i gcomhréir le hAirteagal 11,
agus aon chinneadh leanúnach maidir le cistiú Aontais arna fháil faoin
Rialachán seo a aistharraingt nó aon chomhaontú leanúnach faoin gcistiú sin a
fhoirceannadh agus aon chistiú Aontais a aisghabháil, lena n‑áirítear aon
chistí Aontais nár caitheadh ó na blianta roimhe sin.
5.           Maidir le páirtí polaitiúil
Eorpach nó fondúireacht pholaitiúil Eorpach atá faoi réir pionóis a fhorchuirtear
air ar bhonn sáruithe atá liostaithe i mír 2, ní bheidh sé ag comhlíonadh
Airteagal 13(2) a thuilleadh. Dá thoradh sin, déanfaidh an tOifigeach
Údarúcháin atá freagrach méid na ranníocaíochta nó an chomhaontaithe deontais
nó an chinnidh maidir le cistiú an Aontais arna fháil faoin Rialachán seo a
laghdú nó a fhoirceannadh, agus suimeanna arna n‑íoc go míchuí faoin
ranníocaíocht nó comhaontú deontais nó cinneadh a aisghabháil, lena n‑áirítear
cistí Aontais nár caitheadh ó na blianta roimhe sin.
6.           Féadfaidh páirtí polaitiúil
Eorpach nó fondúireacht pholaitiúil Eorpach, sa bhreis air sin, a eisiamh ó
chistiú go ceann suas le cúig bliana i gcásanna mí‑iompair ghairmiúil
thromchúisigh arna suíomh ag an Oifigeach Údarúcháin i gcomhréir le
hAirteagal [93(1)(c)] den Rialachán Airgeadais.
7.           Beidh feidhm ag na pionós de
bhun an Airteagail seo maidir le gach páirtí polaitiúil Eorpach agus gach
fondúireacht pholaitiúil Eorpach is cuma an bhfaigheann siad cistiú ón Aontas
nó nach bhfaigheann. Féadfaidh an tOifigeach Údarúcháin pionóis riaracháin
agus/nó airgeadais a fhorchur i gcomhréir le hAirteagal [96(2)] den
Rialachán Airgeadais agus Airteagal [145] dá Rialacha maidir le Cur i
bhFeidhm ar aon pháirtí polaitiúil Eorpach nó ar aon fhondúireacht pholaitiúil
Eorpach atá i gceann de na cásanna dá dtagraítear in Airteagal [96(1)] den
Rialachán Airgeadais nach gcumhdaítear sna míreanna thuas.
Airteagal 23
Éisteachtaí agus bearta ceartaitheacha
1.           Sula ndéanfaidh siad cinneadh
críochnaitheach maidir le haon cheann de na pionóis in Airteagal 22,
tabharfaidh Parlaimint na hEorpa an deis don pháirtí polaitiúil Eorpach nó don
fhondúireacht pholaitiúil Eorpach lena mbaineann a mbarúlacha a chur isteach
agus, i gcás inar ábhartha agus cuí, na bearta a cheanglaítear a thabhairt
isteach chun an cor a leigheas laistigh de tréimhse réasúnta ama.
2.           Má mheasann Parlaimint na
hEorpa go bhfuil gá leis, féadfaidh sí daoine nádúrtha nó dlítheanacha eile a
éisteacht, lena n‑áirítear aon ghearánaigh dá dtagraítear in
Airteagal 7(3).
Caibidil VI
FORÁLACHA CRÍOCHNAITHEACHA
Airteagal 24
Trédhearcacht
1.           Foilseoidh an Chlárlann ar
shuíomh gréasáin a chruthófar chun na críocha seo a leanas:
(a)
ainmneacha agus reachtanna na bpáirtithe polaitiúla
Eorpacha agus na bhfondúireachtaí polaitiúla Eorpacha uile, mar aon leis na
doiciméid arna gcur isteach mar chuid den iarratas ar chlárú i gcomhreir le
hAirteagal 6(3), ar a dhéanaí ceithre seachtaine tar éis do Pharlaimint na
hEorpa a cinneadh a ghlacadh agus, thar an dáta sin, aon leasuithe arna gcur i bhfógra
chuig Parlaimint na hEorpa de bhun Airteagal 6(6) agus (7),
(b)
liosta na n‑iarratas sin nach bhfuil
formheasta, mar aon leis na doiciméid arna gcur isteach mar chuid den iarratas
ar chlárú i gcomhréir le hAirteagal 6(3) agus foras an diúltaithe, ar a dhéanaí
ceithre seachtaine tar éis do Pharlaimint na hEorpa a cinneadh a ghlacadh,
(c)
tuarascáil bhliantúil ina bhfuil tábla agus na
méideanna arna n‑íoc le gach páirtí polaitiúil Eorpach agus fondúireachat
pholaitiúil Eorpach ann, i n‑aghaidh gach bliana airgeadais a bhfuarthas
[ranníocaíochtaí] nó ar íocadh deontais ó bhuiseád ginearálta an Aontais
Eorpaigh lena linn,
(d)
ráitis airgeadais bhliantúla agus tuarascálacha
iniúchóra sheachtraigh dá dtagraítear in Airteagal 19(1), agus, i gcás na
bhfondúireachtaí polaitiúla Eorpacha, na tuarascálacha deiridh faoi chur chun
feidhme na gclár oibre,
(e)
ainmneacha na ndeontóirí agus a mbronntanais
chomhfhreagracha arna dtuairisciú ag na páirtithe polaitiúla Eorpacha agus na
fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha i gcomhréir le hAirteagal 15(2), (3)
agus (4), cé is moite de bhronntanais ó dhaoine nádúrtha ar luach nach mó ná
EUR 1 000 in aghaidh na bliana agus in aghaidh an chomhalta a
thuairisceofar mar “ranníocaíochtaí beaga”,
(f)
na ranníochtaí dá dtagraítear in
Airteagal 15(7) agus (8) agus a thuairiscigh na páirtithe polaitiúla
Eorpacha agus na fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha i gcomhréir le
hAirteagal 15(2), lena n‑áirítear freisin aitheantas na gcomhaltaí a
thug na ranníocaíochtaí, cé is moite de na ranníocaíochtaí ó dhaoine nádúrtha
ar luach nach mó ná EUR 1 000 in aghaidh na bliana agus in aghaidh an
chomhalta a thuairisceofar mar ‘mion‑ranníocaíochtaí’,
(g)
mionsonraí aon chinntí críochnaitheacha arna
ndéanamh ag Parlaimint na hEorpa de bhun Airteagal 22 agus na cúiseanna
leo, lena n‑áirítear, i gcás inar ábhartha, na tuairimí arna nglacadh ag
coiste na ndaoine neamhspleácha oirirce i gcomhréir le hAirteagal 7(2), ag
féachaint go cuí d’fhorálacha Rialachán (CE) Uimh. 45/2001
(h)
an tacaíocht theicniúil a tugadh do pháirtithe
polaitiúla Eorpacha i gcomhréir le hAirteagal 21,
(i)
na forálacha maidir le cur chun feidhme an
Rialacháin seo dá dtagraítear in Airteagal 28,
(j)
an tuarascáil mheastóireachta ó Pharlaimint na
hEorpa faoi chur chun feidhme an Rialacháin seo agus faoi na gníomhaíochtaí a
cistíodh dá dtagraítear in Airteagal 27.
2.           Ó liosta na gcomhaltaí i
bhfondúireacht pholaitiúil, atá i gceangal le reacht an pháirtí i gcomhréir le
hAirteagal 4(2), agus a tugadh cothrom le dáta i gcomhréir le
hAirteagal 6(7), foilseoidh Parlaimint na hEorpa líon iomlán na
gcomhaltaí, aitheantas na ndaoine dlítheanacha ar comhaltaí iad, chomh maith le
hainmneacha na ndaoine nádúrtha sin a thoiligh go sainráite i scríbhinn go
bhfoilseofaí iad. Iarrfaidh páirtithe polaitiúla Eorpacha an toiliú sin
mar chuid den ghnáthchleachtas ó na daoine nádúrtha uile ar comhaltaí iad.
3.           Déanfaidh
páirtithe polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha, i
ráiteas príobháideachais a bheidh ar fáil go poiblí, an fhaisnéis arna ceangal
le hAirteagal 10 de Threoir 95/46/CE a chur ar fáil do chomhaltaí agus do
dheontóirí féideartha agus cuirfidh siad i bhfios dóibh go bhfeádfaidh
Parlaimint na hEorpa, OLAF, an Chúirt Iniúchóirí, na húdaráis inniúla
náisiúnta, agus comhlachtaí nó saineolaithe seachtrachta arna n‑údarú
acusan a sonraí pearsanta a phoibliú agus a phróiseáil chun críche iniúchta
agus rialaithe. Agus
Airteagal 11 de Rialachán (CE) 45/2001 á chur i bhfeidhm,
áireoidh Parlaimint na hEorpa, an fhaisnéis cheánna sna glaonna ar
ranníocaíochtaí nó tograí dá dtagraítear in Airteagal 13(1).
Airteagal 25
Sonraí pearsanta a chosaint
1.           Agus sonraí pearsanta á
bpróiseáil de bhun an Rialacháin seo, comhlíonfaidh Parlaimint na hEorpa agus
an coiste dá dtagraítear in Airteagal 7(2) Rialachán
(CE) Uimh. 45/2001. Chun críocha sonraí pearsanta a phróiseáil,
measfar iad a bheith ina rialaitheoirí sonraí i gcomhréir le
hAirteagal 2(d) de Rialachán (CE) Uimh. 45/2001.
2.           Agus sonraí pearsanta á
bpróiseáil de bhun an Rialacháin sin, comhlíonfaidh na páirtithe polaitiúla Eorpacha
agus na fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha, na húdaráis náisiúnta is inniúil
chun rialú a fheidhmiú ar ghnéithe a bhaineann le maoiniú páirtithe polaitiúla
Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha i gcomhréir le
hAirteagal 20(3) agus na comhlachtaí agus na saineolaithe neamhspleácha
arna n‑údarú chun cuntais a iniúchadh i gcomhréir le
hAirteagal 19(1), comhlíonfaidh siad Treoir 95/46/CE agus na forálacha
náisiúnta arna nglacadh dá bun. Chun críocha sonraí pearsanta a phróiseáil,
measfar iad a bheith ina rialaitheoirí sonraí i gcomhréir le
hAirteagal 2(d) de Threoir (CE) Uimh. 95/46/CE.
3.           Áiritheoidh Parlaimint na
hEorpa agus an coiste dá dtagraítear in Airteagal 7(2) nach n‑úsáidfear
sonraí pearsanta arna mbailiú acu de bhun an Rialacháin seo chun aon chríocha
seachas dlíthiúlacht, rialtacht agus trédhearcacht chistiú páirtithe polaitiúla
Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha agus comhaltacht páirtithe
polaitiúla Eorpacha a áirithiú. Scriosfaidh siad na sonraí pearsanta sin ar a
dhéanaí 24 mí tar éis na codanna ábhartha a fhoilsiú i gcomhréir le
hAirteagal 24.
4.           Ní úsáidfidh na húdaráis
naisiúnta inniúla agus na comhlachtaí agus na saineolaithe neamhspleácha arna n‑údarú
chun cuntais a iniúchadh na sonraí pearsanta a fhaigheann siad ach amháin chun
rialú a fheidhmiú ar mhaoiniú páirtithe polaitiúla Eorpacha agus ar
fhondúireachtaí polaitiúla Eorpacha. Scriosfaidh siad na sonraí pearsanta sin i
gcomhréir leis an dlí náisiúnta is infheidhme tar éis iad a tharchur chuig
Parlaimint na hEorpa de bhun Airteagal 20(3).
5.           Féadfar sonraí pearsanta a
choinneáil thar na teorainneacha ama atá leagtha síos i mír 3 nó dá
bhforáiltear sa dlí náisiúnta is infheidhme dá dtagraítear i mír 4 más gá
chun críocha nósanna imeachta dlíthiúla nó riaracháin a bhaineann le cistiú
páirtí pholaitiúil Eorpaigh nó fondúireachta polaitiúla Eorpaí nó le
comhaltacht páirtí pholaitiúil Eorpaigh. Scriosfar na sonraí pearsanta sin uile ar a dhéanaí seachtain amháin
tar éis an dáta a a thabharfar na himeachtaí sin chun críche trí chinneadh
críochnaitheach, nó tar éis aon iniúchtaí, achomhairc nó éilimh a chur de
láimh.
6.           Déanfaidh na rialaitheoirí
sonraí dá dtagraítear i mír 1 agus mír 2 bearta teicniúla agus
eagraíochtúla iomchuí a chur chun feidhme chun sonraí pearsanta a chosaint in
aghaidh scriosadh tionóisceach nó neamhdhleathach nó cailleadh tionóisceach,
athrú, nochtadh nó rochtain neamhúdaraithe, go háirithe i gcás ina mbaineann an
phróiseáil le sonraí a tharchur thar líonra, agus in aghaidh aon fhoirmeacha
neamhdhleathacha próiseála eile.
7.           Beidh an Maoirseoir Eorpach
ar Chosaint Sonraí freagrach as faireachán a dhéanamh agus as a áirithiú go
ndéanfaidh Parlaimint na hEorpa agus an coiste dá dtagraítear in
Airteagal 7(2) cearta bunúsacha agus saoirsí daoine nádúrtha a urramú agus
a chosaint agus sonraí pearsanta á bpróiseáil de bhun an Rialacháin seo. Gan
dochar d’aon leigheas breithiúnach, féadfaidh gach duine is ábhar do shonraí
gearán a chur isteach chuig an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí má
mheasann sé go bhfuil an ceart maidir le cosaint a sonraí pearsanta sáraithe de
thoradh phróiseáil na sonraí sin arna ndéanamh ag Parlaimint na hEorpa agus an
coiste.
8.           Beidh na páirtithe polaitiúla
Eorpacha agus na fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha, na húdaráis náisiúnta
inniúla agus na comhlachtaí agus na saineolaithe neamhspleácha arna n‑údarú
chun cuntais a iniúchadh faoin Rialachán seo faoi dhliteanas i gcomhréir leis
an dlí náisiúnta is infheidhme i leith aon damáiste a dhéanann siad agus sonraí
pearsanta á bpróiseáil acu de bhun an Rialacháin seo. Áiritheoidh na Ballstáit
go mbeidh siad faoi réir pionós éifeachtach, comhréireacha agus
dhíchomhairleacha i gcás sáruithe ar an Rialachán seo, ar Threoir 95/46/CE
agus ar na forálacha náisiúnta arna nglacadh dá mbun, agus go háirithe i gcás
úsáide chalaoisí sonraí pearsanta.
Airteagal 26
Ceart achomhairc
1.           Déanfaidh Parlaimint na
hEorpa foráil maidir le nósanna imeachta achomhairc riaracháin i ndáil le haon
chinntí atá nasctha le clárú reachtanna, cistiú nó pionóis.
2.           Ní bheidh éifeacht
fionraíochta ag nósanna imeachta achomhairc riaracháin. Féadfaidh Parlaimint na
hEorpa, áfach, má mheasann sí go n‑éilíonn na himthosca é, cur i bhfeidhm
aon chinnidh a ghlac sí a fhionraí.
3.           Féadfaidh cinntí arna
ndéanamh de bhun an Rialacháin seo a bheith faoi réir nósanna imeachta cúirte
os comhair Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, i gcomhréir le forálacha
ábhartha an Chonartha ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh.
Airteagal 27
Meastóireacht
Foilseoidh Parlaimint na hEorpa faoin
1 Iúil den tríú bliain tar éis toghchán chuig Parlaimint na hEorpa
tuarascáil faoi chur i bhfeidhm an Rialacháin seo agus faoi na gníomhaíochtaí
arna gcistiú. Léireofar sa tuarascáil, i gcás inar cuí, leasuithe féideartha
atá le déanamh ar na córais reachta agus cistiúcháin.
Airteagal 28
Rialacha cur chun feidhme
Glacfaidh Parlaimint na hEorpa Cinneadh lena
leagfar síos na rialacha agus na nósanna imeachta maidir le cur chun feidhme an
Rialacháin seo, lena n‑áirítear iad siúd a bhaineann le bunú na Clárlainne.
Airteagal 29
Aisghairm
Aisghairtear Rialachán
(CE) Uimh. 2004/2003 ó dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo.
Airteagal 30
Teacht i bhfeidhm agus cur i bhfeidhm
Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an tríú
lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
Beidh feidhm aige ón 1 Eanáir 2013.
Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile
agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.
Arna dhéanamh sa Bhruiséil,
Thar ceann Pharlaimint na hEorpa              Thar ceann na Comhairle
An tUachtarán                                               An
tUachtarán
[1]               IO L 297, 15.11.2003, lch. 1
[2]               IO L 343, 27.12.2007, lch 5.
[3]               Tuarascáil ón Ard‑Rúnaí faoi
mhaoiniú páirtithe ar leibhéal Eorpach de bhun Airteagal 15 den Chinneadh
ó Bhiúro Pharlaimint na hEorpa an 29 Márta 2004 lena leagtar síos na
nósanna imeachta maidir le cur chun feidhme Rialachán
(CE) Uimh. 2004/2003 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
maidir leis na rialacháin lena rialáitear páirtithe polaitiúla ar leibhéal
Eorpach agus rialacha maidir lena maoiniú –18 Deireadh Fómhair 2010.
[4]               A7-0062/2011.
[5]               In Airteagal 12 léitear : “Foilseoidh Parlaimint na
hEorpa, faoin 15 Feabhra 2011, tuarascáil faoi chur i bhfeidhm an
Rialacháin agus na gníomhaíochtaí a cistíodh. Léireofar sa tuarascáil, i gcás
inar cuí, leasuithe féideartha atá le déanamh ar an gcóras cistiúcháin”.
[6]               COIM(2012) 35 críochnaitheach.
[7]               Faoi láthair Rialachán (CE, Euratom)
Uimh. 1605/2002 ón gComhairle an 25 Meitheamh 2002 maidir leis
an Rialachán Airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta na gComhphobal
Eorpach (IO L 248, 16.9.2002, lch. 1). Cuirfear an Rialachán
Airgeadais nua in ionad an téacs seo, ar ceart dó teacht i bhfeidhm ar an
1 Eanáir 2013.
[8]               Dearbhú Uimh. 11 de Chonradh Nice: “Meabhraíonn an
Chomhdháil nach dtugann forálacha Airteagal 191 le tuiscint aon aistriú
cumhachtaí don Chomhphobal Eorpach agus nach ndéanann siad difear do chur i
bhfeidhm na rialacha bunreachtúla náisiúnta ábhartha. Ní fhéadfar an cistiú do
pháirtithe ar leibhéal Eorpach arna soláthar as buiséad na gComhphobal Eorpach
a úsáid chun páirtithe polaitiúla ar leibhéal náisiúnta a chistiú, go díreach
ná go hindíreach. Beidh feidhm ag na forálacha i ndáil le cistiú páirtithe
polaitiúla, ar an mbonn céanna, maidir leis na fórsaí polaitiúla uile a
ionadaítear dóibh i bParlaimint na hEorpa.”
[9]               IO C , , lch. .
[10]             IO C , , lch. .
[11]             IO C , , lch. .
[12]             IO C , , lch. .
[13]             IO L 297, 15.11.2003, lch 1.
[14]             IO C , , lch. .
[15]             IO L 8, 12.1.2001, lch. 1.
[16]             IO L 281, 23.11.1995, lch 31.
[17]             IO L 248, 16.9.2002, lch 1. An tagairt le tabhairt cothrom le dáta a luaithe
is a ghlacfar agus a fhoilseofar an Rialachán Airgeadais go foirmiúil.
[18]             Ar an dáta a ghlacfar an togra reatha, glacfaidh an
Coláiste doiciméad inmheánach oibre ón gCoimisiún maidir le togra chun an
Rialachán Airgeadais nua, lena dtugtar isteach Teideal nua i dtaca le maoiniú
páirtithe polaitiúla Eorpacha trí bhíthin ranníocaíochtaí, a leasú. Déanfar tabhairt isteach ‘ranníocaíochtaí’ le
haghaidh páirtithe polaitiúla Eorpacha a dheimhniú tar éis do na comhreachtóirí
an togra is deireanaí a luaitear a ghlacadh.
[19]             IO L 278, 8.10.1976, lch. 5.
[20]             IO L 136, 31.5.1999, lch. 1
[21]             IO L 292, 15.11.1996, lch. 2