               AN COIMISIÚN EORPACH
            Strasbourg, 14.12.2021
            COM(2021) 891 final
            2021/0428(COD)

            Togra le haghaidh
            RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE
            lena leasaítear Rialachán (AE) 2016/399 maidir le Cód an Aontais i dtaca leis na rialacha lena rialaítear gluaiseacht daoine thar theorainneacha
            {SEC(2021) 440 final} - {SWD(2021) 462 final} - {SWD(2021) 463 final}

               MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

               1.COMHTHÉACS AN TOGRA

               •Forais agus cuspóirí an togra

                  Tá an limistéar gan rialuithe ag teorainneacha inmheánacha (an ‘Limistéar Schengen’) ar cheann de na héachtaí is mó atá bainte amach ag lánpháirtiú na hEorpa. Sa Teachtaireacht dar teideal A Strategy towards a full functioning and resilient area
                     1
                   (“Straitéis Schengen”), chuir an Coimisiún i bhfios go láidir gur cuid de DNA na hEorpa iad bonn Schengen. Is éard atá i limistéar Schengen limistéar inar féidir le saoránaigh den Aontas Eorpach agus saoránaigh neamh‑AE atá ag fanacht go dleathach ar an gcríoch, chomh maith le hearraí agus seirbhísí, taisteal gan a bheith faoi réir rialuithe ag teorainneacha inmheánacha. Is gné bhunriachtanach den limistéar saoirse, slándála agus ceartais é Schengen agus is príomhghné é d’fheidhmiú an Mhargaidh Aonair. De bharr a chruthaithe, tá buntáistí suntasacha sóisialta agus eacnamaíocha ag baint le sochaí na hEorpa.

                  Mar sin féin, le blianta beaga anuas, áfach, tá sraith géarchéimeanna agus dúshláin á dtástáil arís agus arís eile. Le géarchéim dídeanaithe 2015, nár tháinig a samhail riamh roimhe, nochtadh easnaimh i mbainistiú teorainneacha seachtracha an Aontais agus léiríodh nach raibh an córas imirce dea‑cheaptha chun dul i ngleic leis na dúshláin sin, rud a fhágann gur thug roinnt Ballstát rialuithe ag teorainneacha inmheánacha isteach an athuair. Tugadh isteach an athuair rialuithe ag teorainneacha inmheánacha freisin mar fhreagairt ar an mbagairt leanúnach sceimhlitheoireachta a bhí ann tar éis ionsaithe ar ithir na hEorpa. Dúshlán nach bhfacthas a leithéid riamh roimhe a bhí ann mar thoradh ar phaindéim COVID‑19 agus chuir sé brú mór ar limistéar Schengen, rud a thug ar go leor Ballstát eile rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú, rud a chuireann dea‑fheidhmiú an Mhargaidh Aonair i mbaol. Leis an méid sin go léir, baineadh an bonn den mhuinín atá ag teastáil chun limistéar a choinneáil saor ó rialuithe ag teorainneacha inmheánacha.

                  Ar na cúiseanna sin, d‘fhógair an Coimisiún go mbeadh sé d’aidhm aige an réimse uirlisí is gá a chur i gcrích chun feidhmiú cuí limistéar Schengen a áirithiú d’fhonn éiceachóras na rialacha a chur ar ais ar ais agus muinín fhrithpháirteach idir na Ballstáit a athbhunú agus a threisiú. Beart amháin den sórt sin chun limistéar Schengen a dhéanamh níos láidre agus níos athléimní is ea togra nua le haghaidh leasú ar Rialachán (AE) 2016/399
                     2
                   (‘Cód Teorainneacha Schengen’). Tá an togra seo ina ghné lárnach den Treochlár le haghaidh Comhshocrú Nua um Imirce agus Tearmann. Na réitigh go léir a mholtar sa Chomhaontú Nua maidir le hImirce agus Tearmann, beidh siad ina gcuidiú le bainistiú éifeachtach imirce, le comhar níos dlúithe, le comhroinnt níos dlúithe freagrachta idir na Ballstáit agus le creat dlúthpháirtíochta ceangailteach, rud a neartóidh limistéar Schengen.

                  Chun limistéar Schengen a fheidhmíonn go maith a bheith ann, tá gá le rialacha a chur i bhfeidhm ar bhealach aonfhoirmeach, ag na teorainneacha seachtracha agus ag na teorainneacha inmheánacha araon. Braitheann sé ar mhuinín i measc na mBallstát, ar rialuithe éifeachtúla ar na teorainneacha seachtracha agus ar bhearta malartacha ar chríoch na mBallstát d’fhonn ardleibhéal slándála a áirithiú laistigh de limistéar Schengen, in éagmais rialuithe ag teorainneacha inmheánacha.

                  Cé go soláthraítear uirlisí leis an gcreat a leagtar amach i gCód Teorainneacha Schengen chun dul i ngleic le dúshláin amhail na dúshláin a bhí ann le blianta beaga anuas, d’fhéadfaí feabhas a chur ar ghnéithe sonracha a bhaineann go háirithe leis an gcumas freagairt ar bhealach aonfhoirmeach ar mhórbhagairtí ar an tsláinte phoiblí, an cumas freagairt a thabhairt ar bhagairtí a eascraíonn as ionstraimiú imirceach chomh maith leis na modhanna chun freagairt, laistigh den chríoch, ar an sceimhlitheoireacht nó ar ghluaiseachtaí neamhúdaraithe.

                  I bhfianaise na ndúshlán atá ag teacht chun cinn i limistéar Schengen, tá gá le roinnt athruithe spriocdhírithe ar na rialacha reatha atá leagtha amach i gCód Teorainneacha Schengen i ndáil le teorainneacha seachtracha agus inmheánacha araon agus i ndáil leis na cumhachtaí a fheidhmítear laistigh de chríocha na mBallstát, gan amhras a chur ar roinnt na bhfreagrachtaí idir an tAontas agus na Ballstáit.

                  Ní mór féachaint ar an togra seo i gcomhthéacs tionscnaimh atá ar siúl faoi láthair chun rialachas foriomlán Schengen a fheabhsú. Ag tarraingt ar an obair a rinne Fóram Schengen
                     3
                   a bunaíodh in 2020, glacfaidh an Coimisiún go luath in 2022 ‘Tuarascáil ar Staid Schengen’ ina mbeidh achoimre ar an staid maidir le heaspa rialuithe ag teorainneacha inmheánacha, torthaí meastóireachtaí Schengen, agus staid chur chun feidhme na moltaí. Déanfaidh an Coimisiún ‘Scórchlár Schengen’ a chomhtháthú isteach sna tuarascálacha sin chun measúnú a dhéanamh ar bhealach idirnasctha ar chur chun feidhme acquis Schengen sna réimsí éagsúla beartais agus chun tacaíocht níos fearr a thabhairt do na Ballstáit agus aghaidh á tabhairt acu ar dhúshláin ar bith. Tá sé molta ag an gCoimisiún freisin go ndéanfaí athbhreithniú ar an Meicníocht Meastóireachta agus Faireacháin Schengen ionas go mbeidh sé níos éifeachtúla, níos straitéisí agus níos oiriúnaí chun dul i ngleic le réaltachtaí agus dúshláin nua. Leis an athbhreithniú, méadófar cumas na Meicníochta idirphlé polaitiúil a éascú maidir le staid Schengen, ag díriú ar na réimsí sin a d’fhéadfadh feidhmiú limistéar Schengen ina iomláine a chur i mbaol.

                  Teorainneacha seachtracha

                  Le Schengen, glactar leis go bhfuil leibhéal ard muiníne ann as bainistiú stóinsithe a dhéanamh ar na teorainneacha seachtracha. Bunaithe ar an taithí a fuarthas ón tréimhse go dtí deireadh 2021, ba cheart bainistiú na dteorainneacha seachtracha a threisiú maidir leis an dá ghné seo a leanas:

               ·
                     Dúshláin a bhaineann leis an tsláinte

               Léirigh géarchéim COVID‑19 nach leor na rialacha atá ann faoi láthair chun freagairt do ghéarchéimeanna a bhaineann le galair a bhfuil acmhainneacht eipidéimeolaíoch ag baint leo. D'éiligh carachtar domhanda COVID‑‑19 bearta ad hoc ag na teorainneacha seachtracha chun moill a chur ar an tarchur thar theorainneacha. I mí an Mhárta 2020, mhol an Coimisiún cinneadh comhordaithe maidir le srianta taistil a chur i bhfeidhm ar thaisteal neamhriachtanach ó thríú tíortha isteach i limistéar Schengen. Mar thoradh air sin, glacadh Moladh ón gComhairle i mí an Mheithimh 2020
                  4
               , agus é mar chuspóir leis cur chuige aontaithe a éascú maidir le rochtain ar an Aontas Eorpach a shrianadh do thaistealaithe a thagann ó thíortha a bhfuil staid eipidéimeolaíoch a mbaineann fadhbanna mór ag baint leo. Cé gur chomhaontaigh na Ballstáit eatarthu féin maidir le liosta de thríú tíortha a bhféadfaí deireadh a chur leis an srian ar thaisteal nach bhfuil riachtanach ina leith, tá an Moladh dá dtagraítear thuas curtha i bhfeidhm acu ar bhealaí an‑éagsúla
                  5
               . Níl ach cuid acu tar éis liosta na dtíortha a chur i bhfeidhm ina iomláine, agus chinn Ballstáit eile gan na srianta a chur i leataobh ach i gcás roinnt de na tíortha atá ar an liosta nó i gcás tíortha ar bith nach bhfuil ar an liosta fiú. Chuir Ballstáit eile deireadh leis na srianta ar thríú tíortha nach raibh ar an liosta ar chor ar bith, rud a bhain an bonn den chur chuige aontaithe inmhianaithe. Tá gá le nós imeachta nua chun cleachtas comhsheasmhach a chódú agus chun na neamhréireachtaí atá ann faoi láthair a sheachaint.

               ·Dúshláin a bhaineann le himircigh a ionstraimiú

               Mar a luadh sa Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le freagairt d'ionstraimiú státurraithe na n‑imirceach ag teorainn sheachtrach an Aontais
                  6
               , i bplean gníomhaíochta athnuaite an Aontais i gcoinne smuigleáil imirceach (2021‑2025) a ghlac an Coimisiún an 29 Meán Fómhair 2021
                  7
               , agus sa togra ón gCoimisiún le haghaidh Rialacháin maidir le bearta i gcoinne oibreoirí iompair lena n‑éascaítear nó a théann i mbun gáinneála ar dhaoine nó smuigleáil imirceach i ndáil le dul isteach neamhdhleathach i gcríoch an Aontais Eorpaigh
                  8
               , feiniméan an‑imníoch a breathnaíodh is ea an ról méadaitheach atá ag gníomhaithe stáit maidir leis an imirce neamhrialta a chruthú agus a éascú go saorga, agus sreafaí imirce á n‑úsáid mar uirlis chun críocha polaitiúla chun an tAontas Eorpach nó a Bhallstáit a dhíchobhsú.

               Mar a cuireadh in iúl sna conclúidí
                  9
                ón gComhairle Eorpach i mí Dheireadh Fómhair 2021, tá an tAontas agus na Ballstáit tiomanta do fhreagairt a thabhairt ar an ról méadaitheach sin atá ag gníomhaithe Stáit maidir leis an imirce neamhrialta a éascú agus daoine a úsáid chun brú a chur ar theorainneacha seachtracha an Aontais. D’iarr an Chomhairle Eorpach ar an gCoimisiún aon athruithe riachtanacha ar chreat dlíthiúil an AE a mholadh chun aghaidh a thabhairt ar shaincheist na hionstraimeachta. Chun na críche sin, is gá a shainiú ar dtús cad a thuigfear as ‘ionstraimiú’. Thairis sin, is gá a shoiléiriú cad iad na bearta is féidir leis na Ballstáit a dhéanamh faoi Chód Teorainneacha Schengen chun teorainneacha seachtracha coiteanna an Aontais a chosaint go héifeachtach in aghaidh ionstraimiú imirceach chun críocha polaitiúla. Ag an am céanna, tá bearta breise á moladh ag an gCoimisiún faoin acquis maidir le tearmann agus aisdúichiú chun soiléiriú breise a thabhairt ar conas is féidir leis na Ballstáit, agus ar cheart dóibh freagairt, i gcásanna ionstraimithe agus, san am céanna, cosaint iomlán chearta na n‑imirceach atá ionstraimithe a áirithiú, lena n‑áirítear an ceart chun tearmainn agus chun cosaint i gcoinne non‑refoulement.

               I gcomhréir le Cód Teorainneacha Schengen, 'Is chun leasa an Bhallstáit ag a theorainneacha seachtracha amháin a dhéantar rialú teorann, ní hamháin ach na Ballstáit uile a bhfuil deireadh curtha acu le rialú ag teorainneacha inmheánacha. Ba cheart go gcuideodh rialú teorann le hinimirce neamhdhleathach agus gáinneáil ar dhaoine a chomhrac agus chun aon bhagairt ar shlándáil inmheánach, beartas poiblí, sláinte phoiblí agus caidreamh idirnáisiúnta na mBallstát a chosc’
                  10
               . Dá bhrí sin, is léir go bhfuil freagracht dhúbailte ar na Ballstáit a bhfuil teorainneacha seachtracha Schengen acu: Maidir le gach duine a bhaineann leas as an bhféidearthacht taisteal gan a bheith faoi réir rialuithe ag teorainneacha inmheánacha agus i leith a saoránach agus a ngnó féin. Tá na rialacha ginearálta is infheidhme ag na pointí trasnaithe teorann (Airteagal 5) agus maidir le faireachas teorann (Airteagal 13) i gCód Teorainneacha Schengen le go mbeidh na Ballstáit in ann na cuspóirí a bhaineann le bainistiú teorainneacha mar atá luaite thuas a bhaint amach. Mar sin féin, is gá na rialacha sin a threisiú chun freagracht na mBallstát ag a bhfuil teorainneacha seachtracha Schengen a aithint agus chun freagra a thabhairt ar na dúshláin nua atá ann mar thoradh ar fheiniméan na hionstraimeachta.

                  Bearta ag teorainneacha inmheánacha agus laistigh den chríoch

                  Is é bunús thionscadal Schengen an easpa rialuithe ag na teorainneacha inmheánacha a chuireann ar chumas gach duine atá ag fanacht go dleathach san Aontas tairbhe iomlán a bhaint as an bhféidearthacht taisteal gan a bheith faoi réir rialuithe ag teorainneacha inmheánacha. Bunaithe ar an taithí a fuarthas ón tréimhse go dtí fómhar 2021, ní mór na gnéithe seo a leanas a athbhreithniú agus a threisiú d’fhonn limistéar Schengen a chaomhnú:

               ·Freagairt do dhúshláin a théann i bhfeidhm ar thromlach na mBallstát

                  Cé gur féidir gur beart dlisteanach é seiceálacha teorann a athbhunú chun aghaidh a thabhairt ar bhagairtí tromchúiseacha ar an tslándáil inmheánach agus ar an mbeartas poiblí, go háirithe nuair atá freagairt phráinneach ag teastáil (e.g. ionsaithe sceimhlitheoireachta), d’fhéadfadh sé go mbeadh sé níos deacra daoine agus saorghluaiseacht earraí a dhéanamh de bharr raon feidhme geografach agus ré na seiceálacha teorann sin. Fiú más rud é, per se, go bhfuil seiceálacha ag teorainneacha inmheánacha gan dochar don cheart chun saorghluaiseachta, sa chleachtas éascaítear gluaiseacht daoine trí easpa seiceálacha den sórt sin. Bhí tionchar na seiceálacha teorann a athbhunaíodh le feiceáil go háirithe ag na teorainneacha inmheánacha talún, a dhéanann difear do na naisc iomadúla eacnamaíocha agus shóisialta i réigiúin trasteorann leis an 150 milliún duine atá ina gcónaí sna réigiúin sin
                     11
                   agus thart ar 3.5 milliún duine ag trasnú teorainneacha inmheánacha limistéar Schengen gach lá
                     12
                  . In 2020, nuair a tugadh isteach arís agus arís eile seiceálacha teorann ag teorainneacha inmheánacha a raibh sé mar aidhm leo srian a chur le leathadh COVID‑19, is minic a bhí tionchar aige sin ar na hacmhainní áitiúla chun seirbhísí riachtanacha a áirithiú ar dhá thaobh na teorann. Bhí tionchar breise ag an easpa comhordaithe ar bhearta náisiúnta mar fhreagairt ar phaindéim COVID‑19 ar earnáil an iompair trí oibríochtaí iompair trasteorann a theorannú, rud a mhéadaíonn go minic éifeachtaí an chéad suaitheadh agus cur isteach ar na slabhraí soláthair. Tá gá le nós imeachta nua chun cur chuige níos comhordaithe a áirithiú i gcás géarchéimeanna a chuireann isteach ar thromlach na mBallstát, agus ceart ceannasach na mBallstát chun rialuithe teorann a athbhunú á urramú go hiomlán ag an am céanna.

                  Ag tógáil ar an raon leathan treoirlínte agus moltaí a glacadh do phaindéim COVID‑19, amhail an córas
                     13
                   ‘Leanaí Glasa’, cuirfidh an Coimisiún feabhas freisin ar an bpleanáil theagmhasach do Schengen. Ar an gcúis sin, códófar leis na bearta maolaitheacha ábhartha atá sa Lámhleabhar Praiticiúil do Ghardaí Teorann chun a bheith ina bpointe tagartha nádúrtha do ghardaí teorann i gcás géarchéime.

               ·Úsáid níos fearr a bhaint as bearta malartacha

                  I bpaindéim COVID‑19, i ngéarchéim na himirce in 2015 chomh maith leis an méadú atá tagtha ar na bagairtí sceimhlitheoireachta, tá limistéar Schengen á thástáil le blianta beaga anuas
                     14
                  . Mar fhreagairt ar na dúshláin sin, chinn roinnt Ballstát seiceálacha teorann a athbhunú ag roinnt dá dteorainneacha inmheánacha nó ag na teorainneacha inmheánacha go léir
                     15
                  . Cé gur fhreagair na cinntí sin, ar an gcéad dul síos, d’imeachtaí so‑aitheanta, agus ar feadh tréimhse áirithe ama, bhí Moltaí ón gComhairle
                     16
                   mar bhonn agus mar thaca acu, dealraíonn sé anois gur beart buan réamhchúraim a bhí iontu.

                  Léirigh na rialuithe fadmharthanacha ag na teorainneacha inmheánacha teorainneacha na n‑uirlisí atá ag an Aontas faoi láthair agus nach mór don Aontas measúnú a dhéanamh ar an ngá atá le rialuithe fada agus ar a gcomhréireacht. Dá bhrí sin, ba cheart na rialacha lena sainmhínítear rialuithe ag teorainneacha inmheánacha mar rogha dheiridh a threisiú.

                  Ar an gcaoi chéanna, leis na rialuithe fadtréimhseacha ag teorainneacha inmheánacha, tarraingíodh aird ar an úsáid theoranta a bhain na Ballstáit as bearta malartacha a d’fhéadfadh a bheith leordhóthanach in a lán cásanna chun ardleibhéal slándála a áirithiú gan gá le rialuithe teorann a athbhunú ag teorainneacha inmheánacha.

               Baineann sé sin go háirithe le feidhmiú chumhachtaí na bpóilíní. Spreag Moladh 2017 ón gCoimisiún maidir le seiceálacha póilíneachta agus comhar póilíneachta trasteorann
                  17
                na Ballstáit chun úsáid níos fearr a bhaint as a gcumhachtaí póilíneachta agus tosaíocht a thabhairt do sheiceálacha póilíneachta sula ndearnadh cinneadh maidir le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú ar bhonn sealadach. Le ceithre bliana anuas, chuir roinnt Ballstát leis na seiceálacha póilíneachta sna limistéir teorann i gcomhthéacs na mbagairtí méadaithe ar an mbeartas poiblí nó ar an tslándáil inmheánach. I roinnt de na cásanna sin, leagtar amach samplaí den dea‑chleachtas chun aghaidh a thabhairt ar bhagairtí leanúnacha, bagairtí méadaithe ar an mbeartas poiblí nó ar an tslándáil inmheánach. Go deimhin, is minic a bhíonn na seiceálacha sin chomh héifeachtúil céanna nó níos éifeachtúla ná rialuithe ag teorainneacha inmheánacha, go háirithe ós rud é go bhfuil siad níos solúbtha ná rialuithe teorann statacha ag pointí trasnaithe teorann ar leith agus gur fusa iad a chur in oiriúint do rioscaí a bhíonn ag athrú. Chun a áirithiú go mbainfear úsáid iomlán as acmhainneacht na mbeart sin, ba cheart do Bhallstát a mheasann síneadh a chur le hathbhunú an rialaithe teorann a mheas ar dtús an féidir bearta malartacha den sórt sin a chur in ionad an rialaithe teorann. Ina theannta sin, léirigh an taithí a bhaineann le paindéim COVID‑19 go bhféadfadh sé nach gá rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a thabhairt isteach arís mar thoradh ar chumhachtaí poiblí nach bhfuil baint acu leis na póilíní de ghnáth (e.g. seiceálacha a bhaineann leis an tsláinte phoiblí). Ar an gcúis sin, ba cheart athbhreithniú a dhéanamh ar liosta na mbeart malartach nár cheart a mheas gurb ionann iad agus rialuithe ag teorainneacha inmheánacha.

               Is féidir le comhar feabhsaithe póilíneachta cur leis na roghanna eile atá ar fáil do na Ballstáit seachas rialuithe ag teorainneacha inmheánacha. Chun na críche sin, ghlac an Coimisiún tograí reachtacha an 8 Nollaig 2021 le haghaidh Cód Comhair Póilíneachta an AE. Leis an gCód, soláthrófar creat dlíthiúil comhleanúnach de chuid an Aontais chun a áirithiú go mbeidh rochtain leordhóthanach ag údaráis forfheidhmithe dlí ar fhaisnéis atá i seilbh Ballstát eile nuair a bhíonn sí de dhíth orthu chun an choireacht agus an sceimhlitheoireacht a chomhrac.

               Ar deireadh, toisc rialuithe teorann inmheánaí a bheith fós ann i ndáil le gluaiseachtaí neamhúdaraithe, tá údar maith ann le modhnuithe chun cur ar chumas na mBallstát aghaidh níos fearr a thabhairt ar dhúshláin den sórt sin gan gá a bheith ann dul i muinín rialuithe ag teorainneacha inmheánacha.

               *

               I bhfianaise a bhfuil thuas, tá géarghá le haghaidh a thabhairt ar fhadhbanna a dhéanann difear do theorainneacha seachtracha agus inmheánacha limistéar Schengen a bhaineann leis an méid seo a leanas:

               a)Bearta ag na teorainneacha seachtracha chun aghaidh a thabhairt ar bhagairtí a bhaineann leis na mórbhagairtí ar an tsláinte phoiblí amhail paindéimí agus cásanna ionstraimithe imirceach;

               b)Coinníollacha chun seiceálacha teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú agus bearta eile a úsáid a mhéad is féidir chun leibhéal slándála sách ard a áirithiú gan dul i muinín rialuithe ag teorainneacha inmheánacha.

               Cuspóirí sonracha agus príomhghnéithe an togra

               Tá na cuspóirí sonracha seo a leanas ag an togra:

               a)Bearta a chur i bhfeidhm go haonfhoirmeach ag na teorainneacha seachtracha i gcás baol don tsláinte phoiblí.

               Is é is aidhm don togra sásra nua a bhunú lenar cheart go bhféadfadh an Chomhairle ionstraim cheangailteach a ghlacadh go tráthúil ina leagfaí amach srianta sealadacha taistil ag na teorainneacha seachtracha sna cúinsí sin. A bhuí leis an sásra sin, beidh feidhm ag srianta taistil go haonfhoirmeach sna Ballstáit uile fad is a mhairfidh an bhagairt don tsláinte phoiblí san Aontas. Cinntear leis an togra, ar bhealach cuimsitheach, na heilimintí go léir is gá d’ionstraim atá le glacadh ag an gComhairle i ngníomh cur chun feidhme. Dá réir sin, ba cheart a shonrú san ionstraim sin aon chatagóir daoine atá díolmhaithe ó shrianta taistil, fiú i gcásanna ina dtaistealaíonn siad ar chúiseanna neamhriachtanacha, agus/nó, ar bhonn táscairí oibiachtúla, aon limistéir gheografacha nó aon tríú tíortha óna bhféadfaidh taisteal a bheith faoi réir bearta sonracha, e.g. srianta taistil. Ina theannta sin, ba cheart aon choinníollacha breise a bheidh le forchur ar thaistealaithe a shainiú ann chun taisteal a dhéanamh sábháilte. I gcomhréir le hoibleagáidí faoi dhlí an Aontais agus faoin dlí idirnáisiúnta, ba cheart a cheadú i gcónaí do shaoránaigh den Aontas agus do náisiúnaigh tríú tír, faoi chomhaontuithe idir an tAontas agus a Bhallstáit, ar thaobh amháin, agus na tríú tíortha sin, ar an taobh eile, cearta chun saorghluaiseachta atá coibhéiseach leis na cearta atá ag saoránaigh an Aontais agus ag baill dá dteaghlaigh aiseacha, a thabhairt isteach san Aontas. Ba cheart go mbeadh cead i gcónaí ag cónaitheoirí filleadh ar an Aontas. Thairis sin, ba cheart go saineofaí leis an ionstraim liosta íosta de chatagóirí taistil a mheastar a bheith riachtanach i ndáil le feidhmeanna nó riachtanais riachtanacha agus níor cheart, dá bhrí sin, é a chumhdach le bearta faoin ionstraim seo. Ba cheart a léiriú sa liosta sin go háirithe oibleagáidí idirnáisiúnta an Aontais agus na mBallstát maidir le taisteal a cheadú, fad is a fhágfar faoi na cinntí aonair ón gComhairle catagóirí breise den taisteal riachtanach a shainiú, más gá, ag brath ar an mbagairt shonrach. D’fhéadfadh an ionstraim sásra coscánaithe éigeandála a bhunú freisin, lena gceadófaí bearta ábhartha a ghlacadh i gcás ina rachadh an staid eipidéimeolaíoch chun donais go mór i limistéar geografach amháin nó níos mó.

               b) Freagairt ar ionstraimiú imirceach ag teorainneacha seachtracha

               Is é is aidhm don togra aghaidh a thabhairt ar ionstraimiú na n‑imirceach, i gcás ina bhfuil daoine á n‑úsáid ag gníomhaí tríú tír chun an tAontas nó a Bhallstáit a dhíchobhsú. In Airteagal 2, sainítear sa togra cad ba cheart a thuiscint le ‘ionstraimiú’. Ina theannta sin, ba cheart go soiléireofaí leis an modhnú atá beartaithe ar Airteagal 5 agus Airteagal 13 cad iad na bearta atá ar fáil ag na pointí trasnaithe teorann agus i gcomhthéacs an fhaireachais teorann chun cosc a chur ar thrasnuithe neamhdhleathacha teorann agus chun freagairt dóibh nuair a bhíonn brú den sórt sin ó thríú tír ar Bhallstáit chéad dul isteach. Ina theannta sin, tá sé d’aidhm ag togra nua maidir le nósanna imeachta eisceachtúla maidir le tearmann agus filleadh comhchuibheas a áirithiú leis an gcur chuige sin trí fhorálacha a thabhairt isteach a chuirfidh ar chumas na mBallstát na bearta a ghlacadh a bhfuil sé d’aidhm acu bainistiú a dhéanamh ar bhealach daonnúil, ordúil agus díniteach, agus lánurraim á tabhairt do chearta bunúsacha agus prionsabail dhaonnúla, teacht i dtír daoine a bhfuil ról lárnach ag tríú tír iontu.

               c) Pleanáil theagmhasach a chruthú do Schengen i gcás bagairt a dhéanann difear do thromlach na mBallstát ag an am céanna

               Is é is aidhm don togra sásra nua a chruthú lena gceadófar freagairt Eorpach ar fhadhbanna a dhéanann difear do thromlach na mBallstát ag an am céanna agus feidhmiú foriomlán limistéar Schengen a chur i mbaol dá bhrí sin. Ba cheart go gcomhlánódh an sásra nua sin an sásra atá ann cheana le haghaidh easnamh tromchúiseach leanúnach ag na teorainneacha seachtracha, mar atá leagtha amach faoi láthair in Airteagal 29 de Chód Teorainneacha Schengen. Ba cheart go n‑urramófaí leis go hiomlán ceart na mBallstát na gníomhaíochtaí is gá a dhéanamh nuair a bhíonn bagairt láithreach i ndán dóibh agus ba cheart an deis a thabhairt don Chomhairle, bunaithe ar thogra ón gCoimisiún, athbhunú rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a údarú i roinnt de na Ballstáit nó sna Ballstáit uile a ndéanann an baol arna shainaithint difear dóibh, agus ar an gcaoi sin creat comhtháite a chur ar fáil d’úsáid rialuithe ag teorainneacha inmheánacha ag na Ballstáit agus bearta maolaitheacha iomchuí a shainiú. Ar thograí ón gCoimisiún, féadfar an t‑údarú sin a fhadú ar feadh tréimhsí breise suas le sé mhí an ceann, fad is a mheastar go bhfuil an bhagairt fós ann. I gcás ina measann an Coimisiún nach mbeadh údarú chun rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú iomchuí, ina ionad sin, ba cheart dó moladh a ghlacadh ina sonraítear na bearta a mheastar a bheith níos iomchuí chun déileáil leis an mbagairt ná rialuithe ag teorainneacha inmheánacha nó bearta a d’fhéadfadh na rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a chomhlánú.

               d)Coimircí nós imeachta i gcás rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú go haontaobhach

               D’fhonn a áirithiú go leanfaidh rialuithe ag teorainneacha inmheánacha de bheith ina rogha dheiridh, soiléirítear agus leathnaítear leis an togra liosta na ngnéithe nach mór do Bhallstát a mheasúnú agus cinneadh á dhéanamh aige maidir le rialuithe teorann a athbhunú ar bhonn sealadach. D’áireofaí leis na gnéithe sin a iomchuí atá sé rialuithe teorann a athbhunú ag teorainn inmheánach agus an tionchar a d’fhéadfadh a bheith ag beart den sórt sin ar ghluaiseacht daoine laistigh den limistéar gan rialú ag teorainneacha inmheánacha agus ar na réigiúin trasteorann. Ina theannta sin, i gcás ina gcinneann Ballstát síneadh a chur le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha mar fhreagairt ar bhagairtí intuartha, ba cheart a áireamh i measúnú den sórt sin measúnú ar a iomchuí agus atá bearta malartacha amhail seiceálacha comhréireacha arna ndéanamh i gcomhthéacs fheidhmiú dleathach cumhachtaí poiblí ag údaráis inniúla i réigiún na teorann, úsáid an nós imeachta um dhiúltú do náisiúnaigh tríú tír a thrasnaíonn an teorainn inmheánach agus comhar póilíneachta mar a fhoráiltear dó faoi dhlí an Aontais. Ina theannta sin, ba cheart measúnú riosca a bheith ar áireamh i bhfad níos faide ná 6 mhí i síntí maidir le bagairtí intuartha. Faoi mar atá inniu, féadfaidh an Coimisiún nó aon Bhallstát eile tuairim a ghlacadh tráth ar bith maidir leis an ngá atá le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú agus le comhréireacht na rialuithe sin. Cibé áit a bhfuil rialuithe inmheánacha i bhfeidhm ar feadh 18 mhí san iomlán, beidh sé de cheangal ar an gCoimisiún tuairim a eisiúint maidir lena gcomhréireacht agus a riachtanas agus próiseas comhairliúcháin a sheoladh leis na Ballstáit.

               D’fhonn a chur san áireamh an taithí is féidir le bagairtí áirithe a bheith ann ar feadh méid suntasach ama, déantar an fhéidearthacht rialú teorann a fhadú sna cásanna sin a shíneadh go huastréimhse iomlán dhá bhliain. Aithnítear sa togra, áfach, go bhféadfadh sé go bhfeicfeadh na Ballstáit gur gá rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a choinneáil níos faide ná an tréimhse ama sin. I gcásanna den sórt sin, ba cheart don Bhallstát lena mbaineann an Coimisiún a chur ar an eolas, agus é ag tabhairt bunús ina fhógra nua maidir le coinneáil na bagartha, lena n‑áirítear measúnú riosca agus tuairim an Choimisiúin a eisíodh i gcás rialuithe teorann a mhaireann 18 mhí á cur san áireamh. I gcás den sórt sin, eiseoidh an Coimisiún tuairim leantach.

               Thairis sin, chun anailís iar‑fhíorais a chumasú, ba cheart go mbeadh sé d’oibleagáid i gcónaí ar na Ballstáit tuarascáil maidir le rialú teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus an Choimisiúin, tar éis na rialuithe a bhaint. Ina theannta sin, i gcás ina gcoinnítear rialuithe teorann thar thréimhse sé mhí, ba cheart an tuarascáil sin a thíolacadh tar éis dhá mhí dhéag, agus gach bliain ina dhiaidh sin fad a choimeádfar na rialuithe.

               e)Bearta maolaitheacha agus coimircí sonracha do réigiúin trasteorann a chur i bhfeidhm i gcásanna ina ndéantar rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú

               Foráiltear sa togra freisin gur cheart coimircí a chur i bhfeidhm i gcónaí, chun teorainn a chur leis an tionchar diúltach a bheidh ag athbhunú sealadach seiceálacha teorann ag teorainneacha inmheánacha, i gcás ina mbeadh sé dosheachanta go mbeadh éifeacht an athbhunú sin dosheachanta, go háirithe chun a dtionchar ar fheidhmiú na réigiún trasteorann a theorannú, ar iompar agus , dá bhrí sin, ar an Margadh Aonair. Samplaí de na bearta maolaitheacha ba cheart a chomhlíonadh le linn rialuithe teorann a athbhunaíodh is ea na samplaí sin go háirithe a leagtar amach sna treoirlínte agus sna moltaí a forbraíodh in 2020 maidir leis an ngéarchéim COVID‑19.

               f) Méadú ar úsáid beart malartach chun aghaidh a thabhairt ar na bagairtí arna sainaithint in ionad rialuithe ag teorainneacha inmheánacha

               Is é is aidhm don togra ardleibhéal slándála a áirithiú laistigh de limistéar Schengen ar bhealach comhréireach. Chun na críche sin, soiléirítear sa togra go bhféadfaidh na Ballstáit úsáid níos forleithne a bhaint as seiceálacha seachas rialuithe teorann i limistéir teorann. Níor cheart d’údaráis phóilíneachta na seiceálacha sin a dhéanamh, ach d’fhéadfadh aon údaráis eile atá inniúil faoin dlí náisiúnta
                  18
                cumhachtaí poiblí a fheidhmiú. I ngach cás, ní mór d’údaráis inniúla na coimircí atá ann cheana a d’fhorbair cásdlí Chúirt Bhreithiúnais na hEorpa
                  19
                chun cumhachtaí póilíneachta a fheidhmiú a urramú, go háirithe tríd an gcreat is gá a chur ar fáil don chumhacht a thugtar do na húdaráis sin chun seiceálacha céannachta a dhéanamh, lena n‑áirítear an discréid atá ag na húdaráis sin a threorú agus an chumhacht sin á cur i bhfeidhm go praiticiúil acu, chun a áirithiú nach mbeidh na seiceálacha sin coibhéiseach le rialuithe teorann. Agus treoir den sórt sin á soláthar, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú freisin go ndéanfar lánrogha arna feidhmiú ag na húdaráis inniúla agus lánurraim á tabhairt do chearta bunúsacha, go háirithe an toirmeasc ar idirdhealú.

               D’fhonn modhanna breise a chur ar fáil do na Ballstáit chun bearta malartacha a úsáid chun aghaidh a thabhairt ar an bhfadhb a bhaineann le gluaiseachtaí neamhúdaraithe imirceach neamhrialta, tugtar isteach leis an togra an fhéidearthacht imircigh neamhrialta a aistriú má léirítear go soiléir gur tháinig an duine a gabhadh ag na teorainneacha inmheánacha mar chuid de chomhar oibríochtúil póilíneachta trasteorann ón mBallstát eile sin (mar shampla, clárú in Eurodac ag Ballstát eile nó billí a eisíodh le déanaí sa Bhallstát eile). I bhfianaise an tionscnaimh maidir leis an gcomhar póilíneachta trasteorann a cuireadh ar aghaidh an 8 Nollaig 2021, ba cheart go spreagfadh an nós imeachta nua sin úsáid patról comhpháirteach mar uirlis lenar féidir an t‑aistriú simplithe seo de dhaoine a ghabhtar ag na teorainneacha inmheánacha a chur i bhfeidhm. Foráiltear leis an togra freisin go gcuirfear deireadh leis an gclásal ‘toiscthe agus neamhghníomhaíochta’ is infheidhme faoi láthair maidir leis na comhaontuithe agus na socruithe déthaobhacha atá ann cheana idir na Ballstáit maidir leis an tsaincheist sin, dá dtagraítear in Airteagal 6(3) den Treoir um Fhilleadh
                  20
                agus lena gcinntear na coinníollacha faoinar féidir imircigh neamhrialta a chur ar ais faoi láthair a luaithe is a ghabhtar iad i gcás fanachta neamhdhleathaí i mBallstát. Tá modhnú spriocdhírithe ar Airteagal 6(3) den Treoir Aisdúichithe sa togra lena gcuirfí ar chumas na mBallstát comhaontuithe agus socruithe déthaobhacha níos éifeachtaí a chur i bhfeidhm maidir le hathligean isteach, lena bhféadfaí aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a bhaineann le gluaiseachtaí neamhúdaraithe. Leis an modhnú sin, cheanglófaí ar na Ballstáit fógra a thabhairt don Choimisiún faoi chomhaontuithe agus faoi shocruithe den sórt sin. Thairis sin, tá an Coimisiún réidh chun samhail de chomhaontú déthaobhach a ullmhú do phríomhchlásail chomhaontuithe den sórt sin, bunaithe ar athbhreithniú ar chomhaontuithe atá ann cheana, chun tacú leis na Ballstáit sa chúram seo uirlis éifeachtúil a chruthú chun gluaiseachtaí neamhúdaraithe a bhainistiú.

               Ina theannta sin, cuireann an togra deireadh le bacainní ar úsáid níos forleithne a bhaint as teicneolaíochtaí faireacháin agus faireachais, agus soiléirítear ann nach gcuireann Cód Teorainneacha Schengen cosc ar úsáid sonraí paisinéirí amhail Taifid Ainmneacha Paisinéirí nó Ardfhaisnéis faoi naisc
                  21
                laistigh de Schengen, i gcás ina gceadófaí é sin faoin dlí is infheidhme.

               •Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana

                  Mar a luadh thuas, tá an tionscnamh seo i gcomhréir leis na gníomhaíochtaí a leagtar amach i Straitéis Schengen.

               Cuireann an togra, le hoibleagáidí tuairiscithe athchóirithe ar an gCoimisiún maidir le spraoi a dhéanamh ar limistéar Schengen, le prionsabail rialachas Schengen, arb é is aidhm dóibh idirphlé polaitiúil, faireachán agus forfheidhmiú a mhéadú. Dá bhrí sin, is cuid lárnach é de struchtúr rialachais Schengen, mar a leagtar amach i Straitéis Schengen an 2 Meitheamh 2021. Déanfar an oibleagáid tuairiscithe sin a chomhlíonadh amach anseo trí thuarascáil bhliantúil ar Staid Schengen ina mbeidh an tuarascáil atá le soláthar faoi Airteagal 20 den Rialachán maidir le Meicníocht Meastóireachta Schengen
                  22
               .

               Foráiltear le Meicníocht Meastóireachta agus Faireacháin Schengen d’ionstraim idir piaraí a thacóidh le muinín fhrithpháirteach a fhorbairt i measc na mBallstát agus lena n‑áiritheofar go gcuirfear creat dlíthiúil Schengen chun feidhme i gceart agus go héifeachtúil. Is féidir le heasnaimh agus easpa cur chun feidhme i mBallstát amháin difear a dhéanamh do na Ballstáit uile go léir agus limistéar Schengen a chur i mbaol ina dhiaidh sin. Is gá, dá bhrí sin, sásra a bheith ann a bheidh oiriúnach don fheidhm lena ráthófar Schengen a bheidh níos láidre agus a mbeidh teacht aniar iontu. Chun an méid sin a bhaint amach, ghlac an Coimisiún athchóiriú ar an Sásra Meastóireachta agus Faireacháin Schengen an 2 Meitheamh 2021
                  23
               , agus tá an t‑athchóiriú sin faoi réir plé sa Chomhairle faoi láthair.

               Ba cheart an Tuarascáil ar Staid Schengen a phlé gach bliain i bhFóram Schengen a bhunaigh an Coimisiún chun idirphlé polaitiúil rialta agus struchtúrtha a chur chun cinn i measc na ngníomhaithe atá bainteach le dea‑fheidhmiú limistéar Schengen a áirithiú. Ba cheart go mbeadh na húdaráis ábhartha náisiúnta páirteach sa phlé sin ar an leibhéal náisiúnta agus ar an leibhéal réigiúnach d’fhonn comhar níos nithiúla agus níos mó muiníne a spreagadh i measc na mBallstát chun tacú le dea‑fheidhmiú Schengen. Bhí an chéad Fhóram Schengen ar siúl ar an 30 Samhain 2020, an dara Fóram ar an 17 Bealtaine 2021, agus ghlac Feisirí Pharlaimint na hEorpa agus Airí Gnóthaí Baile páirt ann.

               I gcomhréir le hAirteagal 33 de Chód Teorainneacha Schengen, díreofar Tuarascáil Schengen chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle. Ag tógáil ar an bplé a rinneadh i bhFóram Schengen, ba cheart do na hinstitiúidí sin machnamh a dhéanamh, dá bhrí sin, ar na conclúidí a bheidh le baint as an tuarascáil.

               Comhlánaíonn an togra na rialacha a bhaineann le rialuithe ag teorainneacha seachtracha mar réamhriachtanas don limistéar gan rialuithe ag teorainneacha inmheánacha. Cuidíonn sé leis an nGarda Teorann agus Cósta Eorpach bainistiú comhtháite teorainneacha san Eoraip a chur chun feidhme go héifeachtach. Léireofar an togra freisin sa Timthriall Beartais Straitéisigh Ilbhliantúil atá ar na bacáin, arb é is aidhm dó an creat straitéiseach a leagan amach chun bainistiú comhtháite teorainneacha san Eoraip a stiúradh trí dheireadh a chur le lúba ar lár idir cosaint teorann, slándáil, filleadh agus imirce, agus cosaint na gceart bunúsach á áirithiú ag an am céanna. Mar a fógraíodh i Straitéis Schengen, glacfaidh an Coimisiún doiciméad beartais ag tús 2022.

                  Meastar go n‑ullmhóidh an nós imeachta nua ag an teorainn sheachtrach a chuirfear i bhfeidhm i gcás galair thógálacha a bhféadfadh baol eipidéime a bheith ag baint leis mar a bhraith an Lárionad Eorpach um Ghalair a Chosc agus a Rialú nó an Coimisiún tríd an Údarás Eorpach um Ullmhacht agus Fhreagairt i gCás Éigeandála Sláinte (HERA), an tAontas ar bhealach níos fearr d’aon phaindéim amach anseo agus mar sin beidh sé ar cheann de chuspóirí na rialuithe teorann, i.e. chun bagairtí ar shláinte an phobail a chosc
                     24
                  . Líonfaidh sé an bhearna a luaithe a scoirfidh an Moladh (AE) 2020/912 ón gComhairle atá ann cheana maidir leis an srian sealadach ar thaisteal neamhriachtanach isteach san Aontas agus deireadh a chur leis an srian
                     25
                   sin a d‘fhéadfadh a bheith ann scor d’fheidhm a bheith aige. Chun a mheabhrú dó, glacadh Moladh 2020/912 ón gComhairle mar chuid den fhreagairt chomhordaithe ar phaindéim COVID‑19
                     26
                  , rud a chiallaíonn gur cheart go scoirfeadh sé d’fheidhm a bheith aige faoin tráth a nglacfar an Rialachán seo. Ba cheart a chur san áireamh go hiomlán sa nós imeachta nua na nósanna imeachta a bhunaítear leis an Rialachán a bheidh ann amach anseo ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le bagairtí tromchúiseacha trasteorann ar an tsláinte
                     27
                  , go háirithe i gcás éigeandáil sláinte poiblí a aithint, agus sainordú athbhreithnithe an Lárionaid Eorpaigh um Ghalair a Rialú.

                  Maidir le bearta a bhfuil sé d’aidhm acu tacú leis na Ballstáit ina n‑iarrachtaí aghaidh a thabhairt ar ionstraimíocht imirceach ag tríú tíortha, cuireann an togra leis na rialacha atá ann cheana maidir le faireachas teorann agus rialuithe teorann ag teorainneacha seachtracha mar a leagtar amach i gCód Teorainneacha Schengen iad.

               Freagraíonn an togra do roinnt Rún ó Pharlaimint na hEorpa
                  28
                agus cuireann sé leis na Moltaí ón gCoimisiún a glacadh in 2017 d’fhonn an bealach a réiteach chun deireadh a chur leis na rialuithe fadmharthanacha ag teorainneacha inmheánacha: Moladh an 12 Bealtaine 2017 maidir le húsáid chomhréireach seiceálacha póilíneachta agus comhar póilíneachta i limistéar Schengen agus an Moladh an 3 Deireadh Fómhair 2017 maidir le cur chun feidhme fhorálacha Chód Teorainneacha Schengen maidir le rialú teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú ar bhonn sealadach i limistéar Schengen.

                  Gabhann an togra ionad an togra ón gCoimisiún le haghaidh leasú ar Chód Teorainneacha Schengen arna ghlacadh ag an gCoimisiún in 2017
                     29
                   agus a tarraingíodh siar. Mar a míníodh i Straitéis Schengen
                     30
                  , in ainneoin gur chomhaontaigh na páirtithe leasmhara gur ghá aghaidh a thabhairt ar cheist na rialuithe ag na teorainneacha inmheánacha, níor tugadh dóthain tacaíochta do thionscnamh 2017 chun dul i mbun caibidlíochta go rathúil ag na comhreachtóirí agus ba cheart, dá bhrí sin, é a tharraingt siar.

                  Glacann an togra seo cosaintí nós imeachta a fuair tacaíocht ghinearálta sa chaibidlíocht in 2017, amhail an oibleagáid an measúnú riosca a thíolacadh chomh maith le fógra a thabhairt maidir le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha i gcás bagairtí intuartha. In éineacht le coimircí neartaithe, déanann an togra simpliú agus cuíchóiriú ar na teorainneacha ama faoinar féidir rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú nó síneadh a chur leo. Go háirithe, beidh na Ballstáit in ann síneadh suas le dhá bhliain a chur leis na rialuithe sin. Tar éis na tréimhse sin, féadfar síneadh eisceachtúil a chur le rialuithe teorann ach is gá don Bhallstát fógra nua a thabhairt ina leith, ina dtabharfar bunús leis an mbagairt a choinneáil, agus an tuairim ón gCoimisiún a eisíodh tar éis 18 mhí á cur san áireamh. Ina theannta sin, déantar foráil sa togra reatha maidir le hidirghabháil ón gComhairle i gcás ina bhfuil bagairt ina saincheist fíor‑Eorpach, rud a dhéanann difear d’fhormhór na mBallstát ag an am céanna. Dá bhrí sin, tá an chothromaíocht cheart ann idir, ar thaobh amháin, ceart ceannasach na mBallstát rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a thabhairt isteach agus an gá atá ann cineál fadtréimhseach bagairtí áirithe a chur san áireamh agus, ar an taobh eile, an gá atá ann a áirithiú go ndéanfar na hathbhunuithe sin ar bhealach comhordaithe leis na coimircí cearta.

               •Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais

                  Tá an togra le haghaidh leasú ar Chód Teorainneacha Schengen san áireamh i gClár Oibre an Choimisiúin 2021
                     31
                  .

                  Tá an togra gan dochar don cheart chun saorghluaiseachta atá ag saoránaigh an Aontais de réir bhrí Airteagal 20(1) CFAE agus ag náisiúnaigh tríú tír a bhfuil, faoi chomhaontuithe idir an tAontas agus a Bhallstáit, ar thaobh amháin, agus na tríú tíortha sin, ar an taobh eile, cearta chun saorghluaiseachta acu atá coibhéiseach leis na cearta atá ag saoránaigh an Aontais agus ag baill dá dteaghlaigh faoi seach. Baineann sé sin leis na bearta atá beartaithe ag teorainneacha seachtracha, ina ráthaítear an ceart chun filleadh abhaile don chatagóir sin daoine fiú le linn srian a bheith ar thaisteal neamhriachtanach chuig an Aontas, agus ag teorainneacha inmheánacha, áit a n‑athneartaítear an gá atá le measúnú a dhéanamh ar thionchar na mbeart arna nglacadh ag teorainneacha inmheánacha ar ghluaiseacht daoine laistigh den limistéar gan rialú ag teorainneacha inmheánacha. Ní dhéanann an togra seo difear ar bith do chearta shaoránaigh an Aontais faoi Threoir 2004/38/CE
                     32
                  .

                  Cuidíonn an togra le slándáil a fheabhsú laistigh de limistéar Schengen trí shoiléiriú a dhéanamh ar na bearta atá ar fáil do na Ballstáit chun ardleibhéal slándála a áirithiú, in ainneoin deireadh a chur le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha. Leanann an togra as pacáiste um chomhar póilíneachta a ghlacadh an 8 Nollaig 2021, arb éard atá ann togra le haghaidh Moladh ón gComhairle maidir le comhar oibríochtúil póilíneachta, togra le haghaidh Treoir maidir le malartú faisnéise idir údaráis um fhorfheidhmiú an dlí de chuid na mBallstát agus togra le haghaidh Rialachán maidir le malartú uathoibríoch sonraí le haghaidh comhar póilíneachta (“Prüm II”). Is é cuspóir na dtograí sin an dá ghné is tábhachtaí den chomhar póilíneachta a threisiú: Malartú faisnéise agus comhar oibríochtúil póilíneachta. Leis sin, cuirfear feabhas ar na bearta malartacha atá ar fáil do na Ballstáit agus, dá bhrí sin, cuirfear teorainn leis an ngá atá le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú.

                  Is é is cuspóir leis an nós imeachta nua a cuireadh chun cinn maidir le haistriú imirceach neamhrialta a gabhadh ag na teorainneacha inmheánacha mar chuid den chomhar póilíneachta trasteorann agus an modhnú spriocdhírithe atá beartaithe ar Airteagal 6(3) den Treoir um Fhilleadh an limistéar gan rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a chaomhnú. Mar sin, tá an togra gan dochar don Treoir um Fhilleadh agus ní dhéanann sé difear do chineál déach na Treorach sin, i.e. ionstraim chun inimirce neamhdhleathach a chomhrac agus tacú le feidhmiú ceart limistéir gan seiceálacha ag teorainneacha inmheánacha ag an am céanna. Agus cearta bunúsacha na ndaoine sin á n‑urramú go hiomlán, is é an cuspóir atá ann imirceach neamhrialta a bhaint amach as limistéar Schengen chuig tríú tír ar bhealach éifeachtach, agus ba cheart do na Ballstáit a ndícheall a dhéanamh i gcónaí imircigh neamhrialta den sórt sin a chur ar ais chuig tríú tír seachas an duine lena mbaineann a aistriú chuig Ballstát eile. Ina theannta sin, leis an maolú nua ní bheifear in ann imircigh a sheoladh ar ais chuig an mBallstát ónar braitheadh a dtrasnú teorann neamhrialta. Leanfar d’aon fhilleadh breise ar na Ballstáit eile a rialú le comhaontuithe agus socruithe déthaobhacha atá ann cheana agus a bheidh ann amach anseo idir na Ballstáit.

                  Leis an togra, urramaítear go hiomlán an acquis tearmainn, i gcás ina moltar bearta ag na teorainneacha seachtracha a bhaineann le hinstruimidiú imirceach agus ina moltar nós imeachta nua chun dul i ngleic le gluaiseachtaí neamhúdaraithe imirceach neamhrialta. Agus na cuspóirí maidir leis an nós imeachta nua sin á saothrú acu, beidh na Ballstáit in ann brath ar an togra lena leasaítear Rialachán Eurodac chomh maith leis an togra maidir le Scagadh, agus lánurraim á tabhairt do chearta bunúsacha agus do choimircí sonracha dá bhforáiltear sna hionstraimí sin.

               Cuirtear san áireamh sa togra beartas iompair an Aontais, agus go háirithe na Lanes Glasa iompair a tugadh isteach chun na slabhraí soláthair a chaomhnú agus chun gluaiseacht oibrithe iompair le linn phaindéim COVID‑19 a éascú. Sa phlean teagmhasach iompair atá le teacht, tabharfar tuilleadh sonraí maidir le láimhseáil géarchéimeanna in earnáil an iompair.

               2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT

               •Bunús dlí

               Tá an togra bunaithe ar Airteagal 77(2)(b) agus (e) agus ar Airteagal 79(2)(c) CFAE.

               Leasaítear leis an togra Rialachán (AE) 2016/399 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Márta 2016 maidir le Cód an Aontais maidir leis na rialacha lena rialaítear gluaiseacht daoine thar theorainneacha (Cód Teorainneacha Schengen), go háirithe Teideal II maidir leis na rialacha is infheidhme ag teorainneacha seachtracha agus Teideal III maidir leis na rialacha a chuirtear i bhfeidhm ag teorainneacha inmheánacha.

               Leasaítear leis an togra freisin Treoir 2008/115/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Nollaig 2008 maidir le caighdeáin choiteanna agus nósanna imeachta coiteanna sna Ballstáit i ndáil le náisiúnaigh tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach a chur ar ais, maidir leis na maoluithe ón oibleagáid cinneadh um fhilleadh a eisiúint do náisiúnach tríú tír.

               •Coimhdeacht (i gcás inniúlacht neamheisiach)

               Tá gníomhaíocht i réimse na saoirse, na slándála agus an cheartais ar cheann de na réimsí ina roinntear inniúlacht idir an tAontas agus na mBallstát, i gcomhréir le hAirteagal 4(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. Dá bhrí sin, tá prionsabal na comhréireachta infheidhme de bhua Airteagal 5(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus de réir an phrionsabail sin ní ghníomhóidh an tAontas ach amháin mura féidir agus a mhéid nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí na gníomhaíochta arna beartú a ghnóthú go leordhóthanach, bíodh sé ar leibhéal lárnach nó ar leibhéal réigiúnach agus áitiúil, ach gur féidir, de bharr fhairsinge nó éifeachtaí na gníomhaíochta arna beartú, na cuspóirí sin a ghnóthú níos fearr ar leibhéal an Aontais.

               Ní féidir leis na Ballstáit cuspóirí an togra seo a ghnóthú go leordhóthanach astu féin, agus is fearr is féidir iad a ghnóthú ar leibhéal an Aontais. Is amhlaidh atá toisc go mbaineann siad le seiceálacha ar dhaoine ag na teorainneacha seachtracha, rud atá ina réamhchoinníoll don limistéar gan rialuithe ag teorainneacha inmheánacha. Ina theannta sin, le sláine limistéar Schengen agus leis an ngá atá le coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú chun an ceart chun saorghluaiseachta a fheidhmiú, éilítear cur chuige comhleanúnach ar fud limistéar Schengen ina iomláine maidir le bearta chun muinín a chothú ag na teorainneacha seachtracha, lena n‑áirítear maidir le srianta ar thaisteal neamhriachtanach chuig an AE agus maidir le freagairt ar ionstraimiú imirceach ag údaráis tríú tíortha.

               Déantar easpa rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a ráthú leis an gConradh in Airteagal 77(2)(e) CFAE. Cé go gcoimeádann na Ballstáit an ceart chun gníomhaíochtaí a dhéanamh chun freagairt don tslándáil inmheánach agus don bheartas poiblí, agus ar an gcaoi sin an ceart a ráthaítear in Airteagal 72 CFAE a fheidhmiú fiú má chiallaíonn sé sin rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú, tá na rialacha maidir le hathbhunú sealadach den sórt sin leagtha amach i gCód Teorainneacha Schengen d’fhonn a áirithiú nach gcuirtear i bhfeidhm iad ach faoi choinníollacha dochta. Dá bhrí sin, tá gá le reachtaíocht ón Aontas i dtaca le haon athrú a bhaineann leis na coinníollacha sin chun rialuithe teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú.

               An cuspóir maidir le pleanáil theagmhasach a bhunú le haghaidh Schengen, lena n‑áirítear bearta sonracha ag teorainneacha inmheánacha chun aghaidh a thabhairt ar bhagairt a dhéanann difear do thromlach na mBallstát ag an am céanna agus chun tionchair dhiúltacha na rialuithe teorann a mhaolú i gcás ina bhfuil siad dosheachanta, ní féidir leis na Ballstáit an cuspóir sin a bhaint amach go leordhóthanach agus iad ag gníomhú ina n‑aonar, agus is fearr is féidir é a bhaint amach ar leibhéal an Aontais.

               Féadfaidh an tAontas, dá bhrí sin, bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na comhréireachta.

               •Comhréireacht

                  De réir phrionsabal na comhréireachta a leagtar síos in Airteagal 5(4) de CAE, ní mór cineál agus déine birt ar leith a bheith ag freagairt do chineál agus do dhéine na faidhbe a sainaithníodh. Éilíonn na fadhbanna uile a dtugtar aghaidh orthu sa tionscnamh reachtach seo, ar bhealach amháin nó ar bhealach eile, gníomhaíocht reachtach ar leibhéal an Aontais a chuireann ar chumas na mBallstát dul i ngleic go héifeachtach leis na fadhbanna sin.

                  Na bearta atá beartaithe a chur i bhfeidhm ag na teorainneacha seachtracha chun aghaidh a thabhairt ar bhagairt don tsláinte phoiblí, is inspioráid iad ón gcreat is infheidhme faoi láthair, mar a leagtar amach i Moladh (AE) 2020/912 ón gComhairle. Chun a gcomhréireacht a ráthú, leagtar amach sa nós imeachta atá beartaithe an creat lena bhféadfar a chinneadh, i gcás inar gá, na coinníollacha faoina bhféadfaí srianta a thabhairt isteach, a raon feidhme agus a gcoimircí, go háirithe i dtaca le saoránaigh an Aontais agus daoine eile a bhaineann tairbhe as saoirse gluaiseachta faoi dhlí an Aontais agus/nó náisiúnaigh tríú tír a bhfuil feidhm fhíor‑riachtanach acu.

                  Leis na bearta atá beartaithe maidir le hionstraim na n‑imirceach, comhlánaítear na forálacha atá ann cheana maidir le seiceálacha ag na pointí trasnaithe teorann agus maidir le faireachas teorann. Cuirtear inniúlachtaí na mBallstát san áireamh go hiomlán iontu maidir le bainistiú teorainneacha. Léirítear inniúlachtaí na Gníomhaireachta Eorpaí um an nGarda Teorann agus Cósta iontu go hiomlán freisin maidir le tacaíocht na mBallstát i ndáil leis an oibleagáid atá orthu teorainneacha seachtracha a chosaint.

                  Cuireann na modhnuithe a bhaineann le teorainneacha inmheánacha feabhas ar an gcothromaíocht idir na seiceálacha is féidir a dhéanamh i limistéir na teorann i gcomhthéacs cumhachtaí poiblí a fheidhmiú agus rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú. Leis na modhnuithe atá beartaithe, soiléirítear na coinníollacha faoinar féidir leis na Ballstáit seiceálacha a dhéanamh sna limistéir teorann gan baol a bheith ann go bhféadfaí iad a mheascadh le rialuithe teorann. Molann siad nós imeachta nua is infheidhme maidir le himircigh neamhrialta a ghabhtar i limistéir teorann inmheánaí chun aghaidh a thabhairt ar na gluaiseachtaí neamhúdaraithe gan gá dul i muinín rialuithe ag teorainneacha inmheánacha. Dá réir sin, comhlánóidh sé an creat atá ann cheana, rud a chumasóidh deireadh a chur le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha. Tá infheidhmeacht an nós imeachta nua teoranta d’iontrálacha ag na teorainneacha inmheánacha, nuair a ghabhtar imircigh neamhrialta mar chuid den chomhar trasteorann oibríochtúil póilíneachta, go háirithe le linn patról comhpháirteach, ós rud é go n‑áiritheoidh na patróil chomhpháirteacha go mbeidh an leibhéal céanna faisnéise ag an dá Bhallstát lena mbaineann agus a bhaineann le gabháil an imircigh neamhrialta. Agus lánurraim á tabhairt do phrionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta, tugtar an deis leis an togra a gcomhar déthaobhach a chinneadh maidir leis na hábhair a bhaineann le gluaiseachtaí neamhúdaraithe chuig na Ballstáit, agus cuspóirí bheartas aisdúichithe an Aontais á n‑urramú, mar a leagtar amach sa Treoir um Fhilleadh. Leis an togra, baintear an clásal neamhghníomhaíochta i gcás na gcomhaontuithe déthaobhacha nó na socruithe déthaobhacha atá ann cheana de réir bhrí Airteagal 6(3) den Treoir um Fhilleadh, chun go mbeidh na Ballstáit in ann a n‑inneachar a thabhairt cothrom le dáta. Beidh saoirse iomlán ag na Ballstáit ina leith sin, ach ba cheart dóibh fógra a thabhairt don Choimisiún faoi aon chomhaontuithe agus socruithe nua nó modhnaithe den sórt sin. Tá an Coimisiún réidh chun cabhrú leis na Ballstáit trí chomhaontú déthaobhach eiseamláireach a fhorbairt a bheidh bunaithe ar na clásail a mheastar mar na cleachtais is fearr chun aghaidh a thabhairt ar na gluaiseachtaí neamhúdaraithe faoi láthair, a chuirfear i gceangal leis an Lámhleabhar maidir le Filleadh.

                  Tugtar aitheantas iomlán sa togra do cheart ceannasach na mBallstát rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú, go háirithe nuair a bhíonn freagairt phráinneach ag teastáil, lena n‑áirítear i gcás bagairt a chuirfeadh feidhmiú foriomlán limistéar Schengen i mbaol, rud a éilíonn freagairt Eorpach. Ar deireadh, treisítear na coimircí i gcoinne síneadh lánroghnach a chur le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha toisc bagairt shimplí a bheith ann trí na ceanglais maidir le fógra a thabhairt a mhéadú le himeacht ama, go háirithe maidir le hoiriúnacht beart malartach.

                  Coinnítear sa togra an cur chuige nach bhféadfar rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a dhéanamh ach amháin chomh fada agus is gá, i.e. ba cheart deireadh a chur leo a luaithe is féidir le bearta eile aghaidh a thabhairt ar an mbagairt arna sainaithint. Dá réir sin, is cúram comhroinnte ar na Ballstáit agus ar an gCoimisiún é an fhreagracht as na teorainneacha ama atá ann cheana a chomhlíonadh. Go háirithe, ba cheart do na Ballstáit cur síos a chur ar fáil ar bhagairtí arna sainaithint lena dtugtar bonn cirt do rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú, agus measúnú riosca á dhéanamh freisin, i gcás síneadh a chur le rialuithe teorann chun aghaidh a thabhairt ar bhagairt intuartha. Ina theannta sin, ba cheart dóibh a mheas, de réir an cháis, an bhfuil an baol céanna ann fós, ar bagairt í a thugann údar le síneadh a chur le rialuithe teorann nó an bagairt nua atá i gceist, rud a thabharfadh údar le fógra nua a thabhairt. I gcás rialuithe teorann a athbhunú agus a shíneadh ina dhiaidh sin, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann anailís a chur ar fáil a léiríonn riachtanas agus comhréireacht rialuithe den sórt sin, agus go háirithe an chaoi a bhfuil na rialuithe ag teorainneacha inmheánacha oiriúnach chun aghaidh a thabhairt ar an mbaol agus ar an tionchar atá acu ar ghluaiseacht daoine sa limistéar gan rialuithe ag teorainneacha inmheánacha agus ar fheidhmiú réigiún trasteorann. I gcás aon sínidh maidir le bagairtí intuartha, ba cheart don Bhallstát a léiriú gur gá rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a choinneáil trí mheasúnú a dhéanamh an bhféadfaí na cuspóirí a shaothraítear leis an síneadh sin a bhaint amach trí bhearta malartacha. Thairis sin, ba cheart go n‑áireofaí measúnú riosca ar na faduithe maidir le bagairtí intuartha is mó ná sé mont. Is féidir leis an gCoimisiún agus le haon Bhallstát, trí bhíthin tuairime maidir leis an ngá agus leis an gcomhréireacht, an imní atá orthu maidir le rialuithe teorann a úsáid a chur in iúl. I gcás rialuithe teorann níos faide ná 18 mhí, ba cheart don Choimisiún tuairim den sórt sin a bheith éigeantach. Féadfar athbhunú rialuithe teorann a phlé faoi chuimsiú comhairliúchán arna ndéanamh ag an gCoimisiún, ag a thionscnamh féin nó arna iarraidh sin do Bhallstát, d’fhonn ábharthacht athbhunú beartaithe rialuithe teorann a shoiléiriú, oiriúnacht na mbeart malartach, chomh maith le comhar frithpháirteach maidir le rialuithe teorann agus bearta maolaitheacha. Mar atá faoi láthair, bheadh comhairliúchán den sórt sin éigeantach i gcás ina n‑eiseodh an Coimisiún nó Ballstát tuairim. Ar deireadh, i gcás bagairtí a bhfuil gné Eorpach ag baint leo, tá freagracht ar an gCoimisiún agus ar an gComhairle nach gcoinneofar na rialuithe ag na teorainneacha inmheánacha ach chomh fada agus is gá, gan aon teorainneacha ama a leagan síos.

               •An rogha ionstraime

               Baineann an togra le leasú ar Rialachán agus le leasú iarmhartach ar an Treoir um Fhilleadh. Ós rud é go mbaineann príomheilimintí an togra leis na forálacha atá ann cheana i dTeideal II de Chód Teorainneacha Schengen a bhaineann le rialuithe ar theorainneacha seachtracha agus i dTeideal III maidir le rialú teorann a thabhairt isteach arís ar bhonn sealadach ag teorainneacha inmheánacha, ní bheadh aon ionstraim eile iomchuí seachas Rialachán.

               3.TORTHAÍ AR MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, AR CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS AR MHEASÚNUITHE TIONCHAIR

               •Meastóireachtaí ex post/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá ann cheana

                  Neamhbhainteach.

               •Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara

                  Mar a leagtar amach in Iarscríbhinn 2 a ghabhann leis an Measúnú Tionchair a ghabhann leis an togra seo, reáchtáladh comhairliúchán le páirtithe leasmhara idir Samhain 2020 agus Feabhra 2021 agus cuimsíodh, go príomha, geallsealbhóirí spriocdhírithe trí Fhóram Schengen agus ceardlanna téamacha arna roinnt de réir an ábhair agus na bpáirtithe leasmhara a bhí i gceist. Áiríodh ann Ballstáit, Parlaimint na hEorpa, iompróirí agus eagraíochtaí neamhrialtasacha.

               Ina theannta sin, rinneadh comhairliúchán poiblí. Seoladh é an 19 Eanáir 2021, agus socraíodh an spriocdháta le haghaidh ranníocaíochtaí ag an 16 Márta 2021.

               D'fhoilsigh an Coimisiún an Measúnú ar Thionchar Tionscanta ar a shuíomh gréasáin
                  33
                ar feadh ceithre seachtaine freisin, agus fuair sé aiseolas ón bhFrainc, ón gCróit, ón Úcráin agus ó sheoltóir anaithnid amháin.

               •Bailiú agus úsáid saineolais

               Cuireann an togra leis an bhfianaise a bailíodh i staidéar DG REGIO 'Éifeachtaí dhúnadh teorann covid‑19 ar réigiúin trasteorann ‑ Tuarascáil eimpíreach lena gcumhdaítear an tréimhse Márta go Meitheamh 2020'
                  34
                agus '20 cás‑staidéar lena gcumhdaítear an tréimhse Márta go Meitheamh 2020'
                  35
               .

                  Bhí an Coimisiún ag brath freisin ar na staidéir ar na costais a bhaineann le neamh‑Schengen, a d'ullmhaigh Parlaimint na hEorpa
                     36
                  , fógraí ó na Ballstáit maidir le seiceálacha teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú ar bhonn sealadach agus maidir leis na freagairtí ón bpobal a léirítear i gcomhfhreagras a seoladh chuig an gCoimisiún.

               •Measúnú tionchair

                  I gcomhréir leis an mbeartas ‘Rialáil Níos Fearr’, rinne an Coimisiún Measúnú Tionchair
                     37
                  . Rinneadh meastóireacht ar thrí rogha beartais sa Mheasúnú Tionchair:

                  Rogha 1 ‑ Dlí bog. Mheas an rogha seo bearta maidir le reachtaíocht bhog agus leas á bhaint as na ceachtanna a foghlaimíodh ó ghéarchéim COVID‑19 agus bearta eile chun úsáid beart malartach seachas seiceálacha teorann ag teorainneacha inmheánacha a spreagadh. Dá réir sin, lean sé cur chuige níos luaithe an Choimisiúin i dTeachtaireacht 2016 dar teideal 'Filleadh ar Schengen – Treochlár'
                     38
                   agus an Moladh maidir le seiceálacha comhréireacha póilíneachta agus comhar póilíneachta i limistéar Schengen
                     39
                  . Faoin rogha seo, rinneadh bearta reachtaíochta boige maidir le comhordú níos fearr ar bhearta ag na teorainneacha seachtracha i gcás géarchéime a mheas freisin.

                  Bhíothas ag súil go mbainfear na cuspóirí sonracha amach trí Theachtaireacht maidir le todhchaí Schengen (Straitéis Schengen mar a thugtar uirthi) agus, b’fhéidir, trí nuashonrú a dhéanamh ar na Moltaí ábhartha (go háirithe Moladh 2017 maidir le seiceálacha póilíneachta comhréireacha).

                  Rogha 2 – An rogha mheasctha (leasú spriocdhírithe ar Chód Teorainneacha Schengen i dteannta na reachtaíochta boige). Ba é an aidhm a bhí leis an rogha seo go dtabharfaí aghaidh ar cháineadh na saoránach, Pharlaimint na hEorpa, mar aon le Ballstáit na seiceálacha fadmharthanacha ag teorainneacha inmheánacha. Thabharfadh sé freagra freisin ar an nglao ón saol acadúil. Bhíothas ag súil go n‑áiritheofaí leis an rogha seo gur féidir le daoine gluaiseacht faoi shaoirse i limistéar Schengen gan constaicí nach gá, a bhuí le teorannú na gcásanna ina ndéantar seiceálacha teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú. Maidir le bearta ag na teorainneacha seachtracha, mhol an rogha seo, i bhfianaise na treorach agus na moltaí a glacadh mar fhreagairt ar COVID‑19, ‘bearta maolaitheacha’ a fhorbairt a chaithfí a chur san áireamh nuair nach féidir seiceálacha teorann a athbhunú. Thairis sin, tugadh le tuiscint leis an rogha seo go nglacfaí bunús dlí soiléir maidir le ‘toirmeasc ar dhul isteach’ a fhorchur agus a bhaint don AE i gcás baol don tsláinte phoiblí, chun aonfhoirmeacht ag na teorainneacha seachtracha a áirithiú i gcás ina mbeadh baol ann don tsláinte phoiblí. Léiríonn an togra reatha na smaointe a forbraíodh faoin rogha seo.

                  Rogha 3 – Measctha rogha 2 (athrú níos bunúsaí ar Chód Teorainneacha Schengen, in éineacht le heilimintí reachtaíochta boige). D’fhéach an rogha seo ar limistéar Schengen gan teorainneacha a bheith ina spás lárnach amháin nach féidir a bheith ilroinnte ó chinntí na mBallstát aonair. I bhfianaise an méid sin, mhol sé aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a sainaithníodh ar leibhéal an Aontais amháin, trína fhoráil go mbeadh gá le formheas roimh ré ó cheann amháin d’institiúidí an Aontais ar aon chinneadh maidir le hathbhunú seiceálacha teorann ag teorainneacha inmheánacha nó go gcuirfí deireadh leis an bhféidearthacht seiceálacha teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú ar fad.

                  Maidir le bearta a chur i bhfeidhm ag na teorainneacha seachtracha i gcás bagairtí don tsláinte phoiblí, ní bheadh na leigheasanna atá beartaithe éagsúil le rogha 2 (srianta nua ar thaisteal neamhriachtanach isteach san AE is infheidhme i gcás baol don tsláinte phoiblí).

                  Toradh an Mheasúnaithe Tionchair: Bunaithe ar thorthaí na tuarascála ar an Measúnú Tionchair, meastar gurb í Rogha 2 (cur chuige measctha) rogha na tosaíochta. Léiríonn an rogha seo an scór carnach is fearr den rogha seo maidir le héifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhréireacht. Tarraingíonn sé ar na ceachtanna a foghlaimíodh san am atá caite agus, ag an am céanna, tá sé sách uaillmhianach. Urramaítear ann tuairimí na mBallstát maidir le ról na seiceálacha teorann chun aghaidh a thabhairt ar bhagairtí tromchúiseacha agus ionchais dhlisteanacha shaoránaigh an AE agus daoine eile a bhaineann tairbhe as easpa seiceálacha teorann ag teorainneacha inmheánacha á n‑urramú freisin ag an am céanna maidir le limistéar Schengen a chaomhnú, ar limistéar é lena n‑éascaítear gluaiseacht daoine agus earraí mar gheall ar easpa rialuithe ag teorainneacha inmheánacha.

                  Maidir leis na hiarmhairtí eacnamaíocha, go háirithe an sásra nua pleanála teagmhasaí, is dócha go n‑éascófar feidhmiú gluaiseachta agus/nó teorainn a chur le tionchair dhiúltacha na rialuithe ag teorainneacha inmheánacha ar an Margadh Aonair dá dtabharfaí an fhreagairt do chásanna géarchéime a dhéanann difear do roinnt Ballstát nó do na Ballstáit ar fad chuig leibhéal an AE agus go ndéanfaí úsáid beart malartach chomh maith le bearta maolaitheacha a threisiú, i gcás inarb iomchuí. Mar sin, d‘fhéadfadh sé go mbeadh ról lárnach ag an rogha seo maidir le tionchar diúltach eacnamaíoch seiceálacha teorann ag teorainneacha inmheánacha a theorannú agus, dá bhrí sin, d’fhéadfadh buntáistí eacnamaíocha na rogha seo a bheith suntasach. Ina theannta sin, d’fhéadfadh an fhéidearthacht srian taistil uile‑AE a ghlacadh i gcás taisteal neamhriachtanach is infheidhme ag na teorainneacha seachtracha, i gcás bagairt don tsláinte phoiblí, rannchuidiú leis an gcuspóir sin trí dheireadh a chur le cúis dhóchúil chun seiceálacha teorann a athbhunú ag teorainneacha inmheánacha.

                  Áirithítear leis an rogha seo freisin tionchair dhearfacha shóisialta, a bhuíochas don phleanáil theagmhasach do Schengen agus do choincheapa treisithe an ‘bhirt na rogha deiridh’, a bhfuiltear ag súil leis go gcuirfear teorainn le húsáid seiceálacha teorann ag teorainneacha inmheánacha.

                  Níl aon tionchar intomhaiste ar an gcomhshaol nasctha leis an rogha thosaíochta.

                  Ar an taobh eile, d’fhéadfadh sé go mbeadh an tionchar díreach is mó ar an riarachán i gceist leis an rogha seo. Is é is cúis leis sin go bhféadfaí seiceálacha teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú ar bhonn sealadach agus oibleagáidí nua a chur leis, amhail measúnú riosca, fógra caighdeánaithe a bhaineann le hathbhunú seiceálacha teorann ag teorainneacha inmheánacha agus oibleagáid tuairisciú go rialta orthu sin. Mar sin féin, ós rud é gur cheart laghdú foriomlán ar úsáid seiceálacha teorann a bhaint amach leis na bearta atá beartaithe sa rogha seo, ba cheart an t‑ualach riaracháin breise a theorannú.

                  Ní dhearnadh aon anailís shonrach maidir leis na bearta atá beartaithe chun ionstraimiú imirceach a chomhrac, ós rud é go bhfuil an togra, i ndáil leis sin, ceaptha chun na rialacha is infheidhme a shoiléiriú.

               An 19 Aibreán 2021, chuir an Coimisiún an Measúnú Tionchair faoi bhráid an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála (‘RSB’). Thug an Bord tuairim dhearfach le tuairimí. Bhain na tuairimí sin le (i) leis an easpa fianaise leordhóthanach ar láidreachtaí agus laigí phríomhbhearta reatha Chód Teorainneacha Schengen, (ii) le doiléire an chur síos ar na roghanna beartais agus leis an rogha cur chun feidhme, agus (iii) leis an anailís ar na tionchair nach bhfuil forbartha go leor. Chun aghaidh a thabhairt ar na barúlacha sin, leathnaigh an Coimisiún tuilleadh go háirithe na sonraí cainníochtúla agus an fhaisnéis maidir le tuairimí na ngeallsealbhóirí tríd an tuarascáil chun na hargóintí cáilíochtúla a ardaíodh i dtaca leis na sochair a bhaineann le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a bhaint a neartú. Leagadh amach ann ar bhealach níos soiléire na heasnaimh sa phróiseas in 2020 ó thaobh Schengen de, agus dhírigh Freagairt Chomhtháite do Ghéarchéim Pholaitiúil an Aontais (IPCR) ar dtús ar na gnéithe sláinte sula dtéann siad i ngleic le gnéithe eile amhail rialú ag teorainneacha, cé gur féidir rialuithe teorann a bheith ina n‑uirlis éifeachtúil, go gcruthaítear fadhbanna suntasacha leis an gcéimniú amach agus gur léiríodh ar bhealach níos mionsonraithe gur lú costas na mbeart malartach ná na rialuithe teorann agus gur minic a bhaintear an toradh céanna amach. Ina theannta sin, chuir an Coimisiún béim ar na roghanna éagsúla atá beartaithe. Ar deireadh, cuireadh faisnéis chuimsitheach bhreise san áireamh maidir le cuspóir an togra roimhe seo in 2017, na ceachtanna a foghlaimíodh ón gcaibidlíocht agus maidir leis an bpeirspictíocht nua a tháinig as géarchéim COVID‑19. Tá tuilleadh eolais faoin gcaoi a léirítear na moltaí maidir le RSB sa tuarascáil ar an Measúnú Tionchair le fáil in Iarscríbhinn I, pointe 3, den mheasúnú tionchair.

               •Oiriúnacht rialála agus simpliú

                  De réir Chlár an Choimisiúin um Oiriúnacht agus Feidhmíocht Rialála (REFIT), ba cheart go mbeadh sé d’aidhm ag gach tionscnamh darb aidhm reachtaíocht reatha an Aontais a athrú cuspóirí beartais sonraithe a shimpliú agus a sheachadadh ar bhealach níos éifeachtúla (i.e. costais rialála neamhriachtanacha a laghdú).

                  Tugtar le tuiscint san anailís ar an tionchar gur cheart go gcuideodh an rogha thosaíochta le barr feabhais a chur ar leithdháileadh acmhainní i gcás géarchéime agus leis na costais a bhaineann le hathbhunú seiceálacha teorann ag teorainneacha inmheánacha a theorannú. Mar sin féin, ba cheart a thabhairt faoi deara go bhféadfadh sé, mar thoradh ar an oibleagáid nua maidir leis an measúnú riosca, ar an teimpléad nua d’fhógraí a bhaineann le hathbhunú agus oibleagáidí tuairiscithe, agus ar chúraimí nua a bhaineann le bearta malartacha a úsáid, go bhféadfadh sé tarlú nach laghdófaí an t‑ualach foriomlán ar na Ballstáit, agus i gcásanna áirithe go méadófaí é fiú.

                  Thiocfadh oibleagáidí breise chun cinn d’institiúidí an AE. Is éard a bheadh i gceist leis sin ná an cumas a chruthú chun cinntí cuí‑réasúnaithe a dhéanamh ar leibhéal an Aontais maidir le srianta ar thaisteal neamhriachtanach isteach san Aontas ag teorainneacha seachtracha a úsáid, ach freisin an phleanáil theagmhasach a chur i bhfeidhm i gcás inar gá. Ní mheastar go mbeidh aon mhórthionchar ag an nGníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta, laistigh de theorainneacha Rialachán (AE) 2019/1896
                     40
                   ón nGníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta, d’fhonn cabhrú leis na Ballstáit agus aghaidh á tabhairt acu ar an dúshlán sin.

                  Ar an iomlán, ba cheart go nginfí costais bhreise theoranta leis na cúraimí breise sin i gcomparáid leis an tionchar dearfach suntasach ar bhainistiú géarchéimeanna a chuireann feidhmiú foriomlán limistéar Schengen i mbaol.

               •Cearta bunúsacha

               Urramaíonn an leasú atá beartaithe na cearta bunúsacha agus na prionsabail atá leagtha amach i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, go háirithe an tsaoirse gluaiseachta agus cónaithe (Airteagal 45) chomh maith leis an gceart chun tearmainn (Airteagal 18) agus prionsabal an non‑refoulement (Airteagal 19). Leanfaidh d’fheidhm a bheith ag coimircí Airteagal 3, Airteagal 4 agus Airteagal 7 de Chód Teorainneacha Schengen, lena n‑áirítear maidir leis na bearta a dhéantar chun aghaidh a thabhairt ar ionstraimíocht imirceach ag tríú tíortha. Ina theannta sin, maidir leis na bearta atá beartaithe chun aghaidh a thabhairt ar ionstraimiú na n‑imirceach, measann an Coimisiún gur gá do na Ballstáit urraim a thabhairt don tsaoirse chun tuairimí a nochtadh, saoirse na meán agus saoirse comhlachais eagraíochtaí na sochaí sibhialta.

                  Féachtar leis na bearta atá beartaithe aghaidh a thabhairt ar fhadhbanna a mbíonn tionchar acu faoi láthair ar na cearta seo a leanas: I) an ceart chun saol teaghlaigh atá ag daoine a chónaíonn go dlíthiúil san AE, ii) an ceart chun oibre, an ceart chun bunaíochta agus chun seirbhísí a sholáthar in aon Bhallstát, iii) an ceart chun gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát, agus iv) an ceart chun príobháideachta agus chun sonraí pearsanta a chosaint.

                  Cé go mbeidh tionchar dosheachanta ag srianta ar thaisteal neamhriachtanach chuig an Aontas ar chuid de na cearta thuasluaite, ní mhéadóidh na bearta atá beartaithe na tionchair sin toisc go léiríonn siad an méid atá i bhfeidhm faoi láthair bunaithe ar Mholadh 2020/912 ón gComhairle agus dá bhrí sin meastar é a bheith riachtanach agus comhréireach i bhfianaise bagairt don tsláinte phoiblí.

                  Bhí tionchar suntasach ag na rialuithe fadmharthanacha ag teorainneacha inmheánacha agus an úsáid lánroghnach atá á baint as rialuithe teorann mar bheart réamhchúraim, go háirithe ag tús phaindéim COVID‑19, ar na cearta bunúsacha atá liostaithe thuas. Ní fhéadfaidh na bearta atá beartaithe maidir le teorainneacha inmheánacha ach an tionchar sin a laghdú.

                  Maidir le húsáid beart malartach a cuireadh chun cinn sa togra, beidh feidhm iomlán ag na coimircí a eascraíonn as na hoibleagáidí frith‑idirdhealaithe atá ann faoi láthair faoi dhlí AE agus faoin dlí náisiúnta lena n‑áirítear ó Airteagal 21 de Chairt um Chearta Bunúsacha AE, mar a léirítear go sainráite freisin in Airteagal 4 agus in Airteagal 7(2) de Chód Teorainneacha Schengen, chun próifíliú
                     41
                   ciníoch nó cleachtais neamhdhleathacha eile a chosc. D’fhéadfadh rialacha Schengen rannchuidiú chuige sin trí bhearta faireacháin méadaithe, e.g. i gcomhthéacs Meastóireachtaí Schengen.

                  Maidir leis an gceart chun príobháideachta agus chun cosaint sonraí pearsanta a d’fhéadfadh a bheith i dtreis i gcomhthéacs teicneolaíochtaí faireachais agus faireacháin, beidh gach beart atá beartaithe faoi réir rialacha cosanta sonraí is infheidhme an AE. Cuirfidh an dlí náisiúnta bunús dlí ar fáil chun na sonraí pearsanta a phróiseáil. Sa chiall sin, áirithítear leis na roghanna uile go bhfuil leibhéal leordhóthanach cosanta ann do na saoránaigh agus do na dlíthe náisiúnta lena gcuirtear bunús dlí ar fáil chun sonraí pearsanta a phróiseáil ag teicneolaíochtaí den sórt sin.

               4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA

                  Níl aon impleachtaí do bhuiséad an Aontais ag an leasú atá beartaithe.

               5.EILIMINTÍ EILE

               •Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe

                  Beidh an mheastóireacht ar an leasú spriocdhírithe ar Chód Teorainneacha Schengen maidir leis an bhfreagairt ar bhagairtí don limistéar gan rialuithe ag teorainneacha inmheánacha ag brath ar an bhfaisnéis a gheofar ó na Ballstáit.

                  I dTábla 11 sa Mheasúnú Tionchair tá liosta neamh‑uileghabhálach de tháscairí cainníochtúla atá beartaithe faireachán a dhéanamh ar ghnóthú na gcuspóirí beartais a shainaithnítear sa Mheasúnú Tionchair seo. Léiríonn na táscairí sin rath na roghanna beartais agus sainítear, sa chleachtas, an rath a bhí orthu. Ós rud é, áfach, go mbaineann an rogha atá beartaithe le dul i ngleic le cásanna eisceachtúla, ní féidir na táscairí a thomhas go rialta.

                  Thairis sin, cuireann an neamh‑intuarthacht sin cosc ar spriocanna cainníochtúla seasta a shocrú.

                  Is é suíomh gréasáin an Choimisiúin

                     https://ec.europa.eu/home‑affairs/what‑we‑do/policies/borders‑and‑visas/schengen/reintroduction‑border‑control_en

                   an pobal a chur ar an eolas faoi na seiceálacha teorann atá ann faoi láthair ag teorainneacha inmheánacha, is é sin an phríomhuirlis faisnéise lena bhféadfar faireachán agus meastóireacht a dhéanamh ar an staid ag na teorainneacha inmheánacha. Ós rud é go bhfuil teorainn leis an mbunús dlí atá ar bhearta ag na teorainneacha inmheánacha, ní féidir leis an gCoimisiún uirlis ar leith a fhorbairt maidir le bearta malartacha a úsáid amhail seiceálacha póilíneachta sna limistéir teorann. Mar sin féin, beidh coinníollacha úsáide na mbeart malartach ag na teorainneacha inmheánacha (seiceálacha póilíneachta/teicneolaíochtaí nua) faoi réir faireacháin faoi chuimsiú Mheicníocht Meastóireachta Schengen, lena n‑áirítear aon chuairteanna ar an láthair a d’fhéadfadh a bheith ann ag na teorainneacha inmheánacha agus aon imeachtaí maidir le sárú.

               •Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra

                  Tá ceithre fhoráil sa togra. Tugtar isteach le hAirteagal 1 modhnuithe ar Chód Teorainneacha Schengen. Déantar foráil in Airteagal 2 maidir le Treoir 2008/115/CE um Fhilleadh a leasú chun an méid seo a leanas a dhéanamh: (i) an nós imeachta nua a léiriú lena gceadaítear imircigh neamhrialta a ghabhtar ag na teorainneacha inmheánacha a aistriú láithreach mar chuid de chomhar oibríochtúil póilíneachta trasteorann chuig an mBallstát comharsanachta a bheartaítear a thabhairt isteach i gCód Teorainneacha Schengen; (ii) an clásal neamhghníomhaíochta a bhaint ó Airteagal 6(3) den Treoir um Fhilleadh, agus (iii) oibleagáid a chur ar na Ballstáit fógra a thabhairt don Choimisiún faoi aon chomhaontuithe/socruithe nua den sórt sin agus aon mhodhnuithe orthu atá ann cheana. Leagtar síos in Airteagal 3 an tréimhse trasuímh chun an Treoir um Fhilleadh a leasú. Cinntear le hAirteagal 4 na coinníollacha maidir le teacht i bhfeidhm agus éifeachtaí an Rialacháin.

                  Airteagal 1 Modhnuithe ar Chód Teorainneacha Schengen:

               Modhnaítear Airteagal 2 de Chód Teorainneacha Schengen chun an sainmhíniú ar ‘fhaireachas teorann’ a leasú agus léirítear ann na sainmhínithe is gá do choincheapa amhail: ‘ionstraimiú imirceach’, ‘taisteal riachtanach’ agus ‘taisteal neamhriachtanach’ a tugadh isteach den chéad uair i gCód Teorainneacha Schengen agus i ‘moil iompair’. Cuirtear isteach na sainmhínithe sin chun go léireofaí ar bhealach níos fearr na freagrachtaí atá ar na Ballstáit ag na teorainneacha seachtracha faireachas teorann a dhéanamh, lena n‑áirítear bearta coisctheacha.

               Modhnaítear Airteagal 5 chun soiléiriú a dhéanamh ar na bearta is féidir leis na Ballstáit a chur i bhfeidhm ag na pointí trasnaithe teorann a mbíonn orthu dul i ngleic le hionstruálú imirceach.

               Modhnaítear Airteagal 13 chun soiléiriú a dhéanamh ar na bearta is féidir leis na Ballstáit a chur i bhfeidhm agus iad i mbun cúraimí a bhaineann le faireachas teorann ag a dteorainneacha seachtracha i ndáil le hinstruimidiú imirceach, agus an méid a thig as Airteagal 5.

               Cuirtear isteach Airteagal 21a d’fhonn foras a chruthú do chur i bhfeidhm aonfhoirmeach na srianta ar thaisteal neamhriachtanach chuig an Aontas Eorpach ag na teorainneacha seachtracha i gcás galair a bhfuil acmhainneacht eipidéimeolaíoch ag baint leis. Leis an bhforáil, tugtar de chumhacht don Chomhairle, ar bhonn togra ón gCoimisiún, rialachán cur chun feidhme a ghlacadh ina leith sin. Leagtar amach ann na paraiméadair uile is gá le haghaidh a leithéid de chinneadh agus foráiltear ann do choimircí maidir le saoránaigh AE, cónaitheoirí fadtéarmacha, chomh maith le daoine a bhfuil feidhmeanna riachtanacha acu.

               Modhnaítear Airteagal 23 chun soiléiriú a dhéanamh ar an gcineál seiceálacha atá údaraithe sna limistéir teorann. Leis na modhnuithe atá beartaithe, soiléirítear nach bhfuil an éifeacht chéanna le rialuithe teorann ag seiceálacha a dhéantar i limistéir teorann le húsáid na dteicneolaíochtaí faireacháin agus faireachais. Ar an gcaoi chéanna, ba cheart fíorú sonraí paisinéirí daoine atá ag taisteal laistigh den limistéar gan rialuithe ag teorainneacha inmheánacha i mbunachair sonraí ábhartha a cheadú freisin, faoin dlí is infheidhme más féidir, ó thaobh Chód Teorainneacha Schengen.

                  Leis an Airteagal 23a nua bunaítear nós imeachta chun imircigh neamhrialta a ghabhtar ag na teorainneacha inmheánacha a aistriú mar chuid de chomhar oibríochtúil póilíneachta trasteorann chuig na Ballstáit as a dtagann siad go díreach. Comhlánaíonn sé na rialacha is infheidhme faoin Treoir um Fhilleadh mar bheart tionlacain riachtanach don limistéar gan rialuithe ag teorainneacha inmheánacha ag teorainneacha inmheánacha. Foráiltear leis go bhféadfaidh na Ballstáit daoine nach bhfuil i dteideal teacht isteach nó fanacht a aistriú, ar aon dul leis an oibleagáid glacadh leis na daoine sin, a ghabhtar ag na teorainneacha inmheánacha i gcomhthéacs an chomhair oibríochtúil póilíneachta trasteorann amhail patróil phóilíneachta chomhpháirteacha ar an gcoinníoll go dtugtar le fios go soiléir gur thrasnaigh an duine lena mbaineann an teorainn inmheánach amháin. D’fhéadfadh easpa doiciméad bailí lena ndeimhnítear céannacht nó ceart fanachta sa Bhallstát, clárú in Eurodac ag Ballstát eile nó billí a eisíodh le déanaí i mBallstát eile a bheith i gceist leis na tásca sin. Leagtar amach san Airteagal nua agus san Iarscríbhinn XII nua a ghabhann le Cód Teorainneacha Schengen an nós imeachta is infheidhme i gcásanna den sórt sin.

                  Soiléirítear in Airteagal 24, modhnaithe, i bhfianaise na modhnuithe a rinneadh ar Airteagal 23, go bhféadfadh údar a bheith le húsáid a bhaint as teicneolaíochtaí faireacháin agus faireachais ag pointí trasnaithe talún, mar aon le bearta sábháilteachta, teorainneacha luais nó bacainní eile ag pointí trasnaithe bóthair ag teorainneacha inmheánacha.

                  Déantar foráil in Airteagal 25 maidir le creat ginearálta is infheidhme maidir le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú. Tugann sé samplaí den chineál baoil a d’fhéadfadh a bheith ina chúis le rialuithe teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú go haontaobhach agus le cúinsí faoinar féidir síneadh a chur le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha.

                  Déantar foráil in Airteagal 25a maidir leis an nós imeachta is infheidhme maidir le rialuithe ag na Ballstáit ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú go haontaobhach mar fhreagairt ar imeachtaí neamh‑intuartha nach féidir a thuar.

                  Soiléirítear in Airteagal 26 na critéir ar cheart do na Ballstáit a chur san áireamh agus a léiriú san fhógra a thugtar ina dhiaidh sin maidir le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha. I ndáil leis sin, mar rud úrnua, cuirtear leis an tionchar ar réigiúin trasteorann. Bunaítear leis an bhforáil ceanglais éagsúla do chásanna ina n‑athbhunaítear rialuithe teorann den chéad uair agus ina gcuirtear síneadh leis na rialuithe teorann i gcás bagairtí intuartha, d’fhonn a chur san áireamh gur gá méadú le himeacht ama ar na coinníollacha maidir le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a choinneáil, i gcomhréir le prionsabal na comhréireachta. Tugtar isteach leis an Airteagal seo freisin coincheap na mbeart a mhaolaíonn na tionchair a eascraíonn as rialuithe teorann a athbhunú agus ba cheart na bearta sin a chur i bhfeidhm dá réir.

                  Cuirtear Airteagal nua in ionad Airteagal 27, atá tiomnaithe d’fhógra a thabhairt maidir le rialuithe teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú nó a shíneadh ar bhonn sealadach. Leagtar amach ann freisin oibleagáid chun measúnú riosca a thíolacadh i gcás síneadh a chur le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha i ndáil le bagairtí intuartha.

                  Soiléirítear in Airteagal 27a cathain ba cheart comhairliúcháin a dhéanamh idir an Coimisiún agus na Ballstáit lena mbaineann agus na cúinsí faoinar féidir nó faoinar cheart tuairim a eisiúint maidir le riachtanas agus comhréireacht rialuithe ag teorainneacha inmheánacha.

                  Cuirtear foráil nua in ionad Airteagal 28 lena mbunaítear sásra cosanta sonrach do limistéar Schengen i gcás ina ndéanann an baol tromchúiseach do bheartas poiblí nó do shlándáil inmheánach difear d’fhormhór na mBallstát ag an am céanna, rud a chuireann feidhmiú foriomlán an limistéir gan rialuithe ag teorainneacha inmheánacha i mbaol. Tugann an fhoráil cumhacht don Chomhairle, bunaithe ar thogra ón gCoimisiún, cinneadh cur chun feidhme a ghlacadh maidir le cur chuige comhordaithe i leith na bagartha tromchúisí a sainaithníodh i dtromlach na mBallstát ag an am céanna, a chuirfí in ionad aon bhearta náisiúnta atá i bhfeidhm. Ní mór cinneadh na Comhairle a athbhreithniú ar bhonn rialta, ar thogra ón gCoimisiún, d’fhonn na bearta a glacadh a fhadú, a mhodhnú nó a chur i leataobh.

               Modhnaítear Airteagal 31 chun rialacha ginearálta a leagan síos maidir le faisnéis ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, rialacha is infheidhme faoi gach ceann de na ceithre shásra.

               Modhnaítear Airteagal 33 chun an oibleagáid maidir le tuairisciú ar athbhunú rialaithe teorann ag teorainneacha inmheánacha a dhícheangal ó dheireadh a chur le rialuithe den sórt sin. Tugtar tuilleadh sonraí ann freisin maidir leis na gnéithe atá le cur san áireamh i dtuarascáil bhliantúil an Choimisiúin maidir le feidhmiú an limistéir gan teorainneacha inmheánacha, agus maidir le comhar leis na Gníomhaireachtaí i ndáil leis sin.

               Comhlánaíonn Airteagal 39 modhnaithe de Chód Teorainneacha Schengen Airteagal 2 den Rialachán atá beartaithe agus foráiltear leis go mbeidh oibleagáid ar na Ballstáit na réigiúin trasteorann a chur in iúl don Choimisiún, chun raon feidhme aon bheart maolaitheach dá bhforáiltear i Rialachán Cur Chun Feidhme faoi Airteagal 28 agus na limistéir atá le cur san áireamh agus an tionchar faoi Airteagal 26 de Chód Teorainneacha Schengen á meas.

               Chun gur fearr is féidir leasanna na réigiún trasteorann a chur san áireamh agus Airteagal 26 agus Airteagal 28 de Chód Teorainneacha Schengen á gcur i bhfeidhm, ceanglaítear leis an Airteagal 42b nua ar na Ballstáit fógra a thabhairt don Choimisiún maidir le réigiúin ainmnithe trasteorann.

               2021/0428 (COD)

               Togra le haghaidh

               RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

               lena leasaítear Rialachán (AE) 2016/399 maidir le Cód an Aontais i dtaca leis na rialacha lena rialaítear gluaiseacht daoine thar theorainneacha

               TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

               Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 77(2)(b) agus (e) agus Airteagal 79(2)(c) de,

               Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

               Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

               Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach,

               De bharr an mhéid seo a leanas:

               (1)I gcomhréir le hAirteagal 3(2) den Chonradh ar an Aontas Eorpach, cuimsíonn an tAontas limistéar saoirse, slándála agus ceartais, gan teorainneacha inmheánacha, ina n‑áirithítear saorghluaiseacht daoine i dteannta le bearta iomchuí maidir le rialuithe ar theorainneacha seachtracha, tearmann agus inimirce, maille leis an gcoireacht a chosc agus a chomhrac.

               (2)Le Rialachán (AE) 2016/399 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Márta 2016 (‘Cód Teorainneacha Schengen’)
                  42
               , leagtar síos rialacha lena rialaítear gluaiseacht daoine chuig an limistéar gan rialuithe ag teorainneacha inmheánacha (‘Limistéar Schengen’) agus ón limistéar sin, agus idir na Ballstát atá rannpháirteach i limistéar Schengen freisin.

               (3)Le blianta beaga anuas, tá limistéar Schengen buailte ag dúshláin nach bhfacthas a leithéid cheana, arbh iad na cineálacha dúshlán iad nach raibh teoranta do chríoch aon Bhallstát amháin. Chuir na dúshláin sin in iúl gur freagracht chomhroinnte é caomhnú an oird phoiblí agus na slándála i limistéar Schengen, rud a éilíonn gníomhaíocht chomhpháirteach chomhordaithe idir na Ballstáit agus ar leibhéal an Aontais. Chuir siad i dtábhacht freisin na bearnaí sna rialacha atá ann faoi láthair lena rialaítear feidhmiú limistéar Schengen ag na teorannacha seachtracha agus na teorainneacha inmheánacha araon, agus an gá atá ann le creat atá níos láidre agus níos tréine a chruthú trínar féidir freagairt níos éifeachtaí a dhéanamh ar na dúshláin atá roimh limistéar Schengen.

               (4)Ní hamháin go dtéann rialú teorann ag na teorainneacha seachtracha chun leasa an Bhallstáit a gcuirtear i gcrích ag a theorainneacha seachtracha é, ach téann sé chun leasa na mBallstát go léir a chuir deireadh le rialú ag teorainneacha inmheánacha, agus chun leasa an Aontais ina iomláine. Ceanglaítear ar na Ballstáit ardchaighdeáin a áirithiú maidir le bainistiú a dteorainneacha seachtracha, lena n‑áirítear trí chomhar feabhsaithe idir gardaí teorann, póilíní, údaráis chustaim agus údaráis ábhartha eile. Tá tacaíocht ghníomhach á tabhairt ag an Aontais trí thacaíocht mhaoiniúcháin a chuirtear ar fáil trí na Gníomhaireachtaí, tríd an nGarda Teorann agus Cósta Eorpach go háirithe, agus trí bhainistiú Shásra Meastóireachta Schengen. Na rialacha is infheidhme maidir leis na teorainneacha seachtracha, is gá iad a threisiú chun gur fearr is féidir freagairt ar dhúshláin nua atá tagtha chun cinn le déanaí ag na teorainneacha seachtracha.

               (5)Le paindéim COVID‑19, treisíodh an gá go mbeidh an tAontas ullmhaithe níos fearr chun freagairt ar staideanna géarchéime ag na teorannacha seachtracha, staideanna a bhaineann le cásanna galair a mbaineann baol eipidéime leo agus ar bagairtí iad don tsláinte phoiblí. Léirigh paindéim COVID‑19 gur i ngeall ar bhagairtí don tsláinte phoiblí, gur féidir go n‑éilítear rialacha aonfhoirmeacha a bhaineann le srianta taistil le haghaidh náisiúnaigh tríú tír atá ag iarraidh taisteal isteach san Aontas. Má ghlactar bearta neamhsheasmhacha éagsúla ag na teorainneacha seachtracha chun aghaidh a thabhairt ar na bagairtí sin, is rud é sin a bhfuil drochéifeacht aige ar fheidhmiú limistéar Schengen ina iomláine agus laghdaítear dá réir an intuarthacht le haghaidh taistealaithe tríú tír agus teagmhálacha pearsanta le tríú tíortha. Chun limistéar Schengen a ullmhú le haghaidh dúshláin amach anseo, dúshláin ar scála inchomparáide a bhaineann le bagairtí don tsláinte phoiblí, is gá sásra nua a bhunú lena bhféadfaí bearta comhordaithe a ghlacadh agus a bhaint go tráthúil ar leibhéal an Aontais. An nós imeachta nua ag an teorainn sheachtrach, ba cheart é a chur i bhfeidhm i gcás galar tógálach a mbaineann baol eipidéime leis arna shainaithint ag an Lárionad Eorpach um Ghalair a Chosc agus a Rialú nó ag an gCoimisiún. Ba cheart don sásra sin comhlánú a dhéanamh ar na nósanna imeachta a moltar iad a bhunú sa Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le bagairtí tromchúiseacha trasteorann don tsláinte
                  43
               , , go háirithe i gcás éigeandáil sláinte poiblí a aithint, agus ar shainordú athbhreithnithe an Lárionaid Eorpaigh um Ghalair a Rialú
                  44
               .

               (6)Ba cheart don sásra foráil a dhéanamh maidir leis an gComhairle rialachán a ghlacadh ar bhonn togra ón gCoimisiún, rialachán lena leagtar amach srianta ar thaisteal, lena n‑áirítear srianta ar dhul isteach agus ar aon bheart eile atá riachtanach le haghaidh taisteal isteach san Aontas, agus na coinníollacha chun deireadh a chur leo. I bhfianaise íogaireacht pholaitiúil na mbeart sin a bhaineann leis an gceart dul isteach ar chríoch na mBallstát, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Chomhairle chun rialachán den sórt sin a ghlacadh, ag gníomhú di ar bhonn togra ón gCoimisiún.

               (7)Go tábhachtach, i gcomhréir leis na hoibleagáidí is infheidhme faoi dhlí an Aontais agus faoin dlí idirnáisiúnta, saoránaigh den Aontas, agus náisiúnaigh tríú tír a bhfuil cearta soghluaisteachta acu atá coibhéiseacha leis na cearta atá ag saoránaigh den Aontas, faoi chomhaontuithe idir an tAontas agus a Bhallstáit, ar thaobh amháin, agus na tríú tíortha sin, ar an taobh eile, ba cheart cead a bheith acu i gcónaí teacht isteach san Aontas. Ba cheart cead a bheith i gcónaí ag cónaitheoirí san Aontas filleadh ar an Aontas. Na heilimintí uile is gá chun a áirithiú go mbeidh na srianta ar thaisteal éifeachtach, spriocdhírithe, neamh‑idirdhealaitheach agus comhréireach don staid eipidéimeolaíoch atá ag athrú de réir a chéile, ba cheart na heilimintí sin uile a bheith sa ghníomh. Ba cheart a shonrú ann, i gás inarb ábhartha, aon chatagóir taistealaithe ar cheart a dtaisteal a dhíolmhú ó na srianta ar dhul isteach. Sa bhreis air sin, nó a mhalairt air sin, ba cheart a shonrú sa ghníomh, aon limistéar geografach nó tríú tír ónar bhféadfar an taisteal a chur faoi réir bearta sonracha, ar bhonn modheolaíocht oibiachtúil agus na gcritéar is infheidhme maidir léi, critéir ar cheart a áireamh iontu, go háirithe, an staid eipidéimeolaíoch. D’fhéadfaí a shonrú sa ghníomh na coinníollacha faoina bhféadfar an taisteal a cheadú, amhail tástáil, coraintín, féin‑leithlisiú nó aon bheart iomchuí eile, amhail an gá foirm aimsithe paisinéirí nó uirlis rianaithe teagmhála eile a líonadh isteach, agus ag féachaint go háirithe d’aon chóras de chuid an Aontais a forbraíodh chun taisteal faoi choinníollacha sábháilte a éascú, amhail córais deimhniúcháin dhigitigh. I gcás inarb iomchuí, d’fhéadfaí sásra a bhunú faoin ionstraim freisin, lena gceadófaí bearta ábhartha a ghlacadh i gcás ina rachadh an staid eipidéimeolaíoch chun donais go mór i limistéar geografach amháin nó níos mó.

               (8)Is gá freisin na rialacha agus na coimircí i ndlí an Aontais a threisiú ionas gur féidir leis na Ballstát gníomhú go tapa chun cur i gcoinne cásanna ina ndéantar ionstraimiú ar imircigh. Ba cheart an t‑ionstraimiú sin a thuiscint mar thagairt do staid ina dtionscnaíonn tríú tír sreabha imirce neamhrialta chuig an Aontas trí theacht náisiúnach tríú tír chuig teorainneacha seachtracha na mBallstát a spreagadh nó a éascú go gníomhach, i gcás ina léiríonn na gníomhaíochtaí sin rún chun an tAontas ina iomláine nó Ballstát a dhíchobhsú, agus i gcás ina bhféadfadh na gníomhaíochtaí sin feidhmeanna bunriachtanacha Stáit a chur i mbaol, lena n‑áirítear a shláine críche, caomhnú rialach agus reachta, nó cosaint a shlándála náisiúnta.

               (9)D’fhéadfadh sé gurbh é atá i gceist le hionstraimiú imirceach, staideanna ina ndearna tríú tír taisteal neamhrialta náisiúnach tríú tír a spreagadh nó a éascú ar a críoch féin chun go sroichfidís teorainn sheachtrach na mBallstát, ach d’fhéadfadh sé gurbh é atá i gceist leis freisin, taisteal neamhrialta náisiúnach tríú tír atá sa tír sin cheana féin a spreagadh nó a éascú. Ina theannta sin, d’fhéadfadh sé gurbh é atá i gceist le hionstraimiú imirceach, bearta comhéigneacha a fhorchur arb é is aidhm dóibh na náisiúnaigh trí tír a chosc ar limistéir teorann an tríú tír atá i mbun a n‑ionstraimithe a fhágáil seachas i dtreo a théann trí Bhallstát.

               (10)Ba cheart don Aontas leas a bhaint as na huirlisí uile atá ina bhosca uirlisí de bhearta taidhleoireachta, maoiniúcháin agus oibriúcháin chun tacú leis na Ballstáit ar gá dóibh déileáil leis an ionstraimiú sin. Ba cheart tús áite a thabhairt d’iarrachtaí taidhleoireachta an Aontais nó an Bhallstáit lena mbaineann mar mhodh chun aghaidh a thabhairt ar fheiniméan an ionstraimithe. Féadfar an méid sin a fhorlíonadh, i gcás inarb iomchuí, le forchur beart sriantach ag an Aontas.

               (11)San am céanna, sa bhreis ar na bearta sin, na rialacha atá ann faoi láthair maidir le rialú ag teorainneacha seachtracha agus faireachas ar theorainneacha, is gá na rialacha sin a threisiú freisin. Chun cúnamh breise a thabhairt don Bhallstát ar gá dó aghaidh a thabhairt ar ionstraimiú imirceach, le Rialachán (AE) XXX/XXX forlíontar na rialacha maidir le rialú teorann trí fhoráil a dhéanamh maidir le bearta sonracha i réimse an tearmainn agus an fhillte, agus urraim á tabhairt san am céanna do chearta bunúsacha na ndaoine lena mbaineann agus go háirithe trí urraim don cheart chun tearmainn a áirithiú, agus tríd an gcúnamh is ga ó ghníomhaireachtaí na Náisiún Aontaithe agus eagraíochtaí ábhartha eile a chur ar fáil.

               (12)Go háirithe, i gcás ionstraimithe, i gcas inar gá, ba cheart don Bhallstát lena mbaineann a bheith in ann trácht teorann a theorannú don íosmhéid trí phointí trasnaithe teorann áirithe a dhúnadh, agus fíor‑rochtain éifeachtach ar nósanna imeachta cosanta idirnáisiúnta a ráthú san am céanna. Ba cheart a chur san áireamh in aon chinneadh den sórt sin an bhfuil sé aitheanta ag an gComhairle go bhfuil an tAontas nó ceann amháin nó níos mó dá Bhallstát ag déileáil le staid ina bhfuil ionstraimiú á dhéanamh ar imircigh. Thairis sin, ba cheart a chur san áireamh go hiomlán in aon srian den sórt sin, náisiúnaigh tríú tír ar tairbhithe iad den cheart chun saorghluaiseachta de bhun comhaontú idirnáisiúnta, agus náisiúnaigh tríú tír ar cónaithe fadtéarmacha iad faoin dlí náisiúnta nó faoi dhlí an Aontais nó a bhfuil víosaí fadtéarmacha ina seilbh acu, agus ba cheart cearta a mball teaghlaigh a chur san áireamh freisin. Ba cheart na srianta sin a chur i bhfeidhm ar bhealach a áirithíonn urraim do na hoibleagáidí a bhaineann le rochtain ar chosaint idirnáisiúnta, go háirithe prionsabal an non‑refoulement.

               (13)Tugann an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta cúnamh do na Ballstáit ó thaobh gnéithe oibríochtúla de bhainistiú na dteorainneacha seachtracha de a chur chun feidhme, lena n‑áirítear malartú faisnéise, trealamh, fothú acmhainneachta agus oiliúint a chur ar fáil do ghardaí teorann náisiúnta, faisnéis spriocdhírithe agus anailís riosca, mar aon le himscaradh an Bhuancóir. Le sainordú nua na Gníomhaireachtaí, cuirtear roinnt mhaith deiseanna ar fáil chun tacaíocht a thabhairt do gníomhaíochtaí rialaithe teorann, lena n‑áirítear scagadh agus oibríochtaí um fhilleadh, agus seoladh mear‑idirghabhála teorann agus/nó idirghabhála fillte ar iarraidh agus ar chríoch an Ballstáit lena mbaineann.

               (14)De bhua Airteagal 41(1) de Rialachán (AE) 2019/1896, tá sé de cheangal ar Stiúrthóir Feidhmiúcháin na Gníomhaireachta Eorpaí um an nGarda Teorann agus Cósta a mholadh do Bhallstát go n‑iarrfaidh an Ballstát sin ar an nGníomhaireacht tacaíocht na Gníomhaireachta a thionscnamh, a chur i gcrích, nó a choigeartú, chun aghaidh a thabhairt ar bhagairtí agus ar dhúshláin shainaitheanta ag na teorainneacha seachtracha, i gcás ina gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar síos san fhoráil sin. Go háirithe d’fhéadfadh an gá atá ann le tacaíocht ón nGníomhaireacht a bheith soiléir i staideanna ina ndearna an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta meastóireacht leochaileachta thiomnaithe i ndáil le hionstraimiú imirceach. Ar bhonn thorthaí an mheasúnaithe leochaileachta nó i gcás ina sanntar leibhéal tionchair géibheannach do cheann amháin nó níos mó de chodanna den teorainn sheachtrach agus na heilimintí ábhartha i bpleananna teagmhasacha an Bhallstáit, anailís riosca na Gníomhaireachta agus sraith anailíse an léargais ar dhálaí náisiúnta á gcur san áireamh, molfaidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin don Bhallstát lena mbaineann a iarraidh go ndéanfaidh an Ghníomhaireacht tacaíocht na Gníomhaireachta i gcomhréir le hAirteagal 41(1) de Rialachán (AE) 2019/1896 a thionscnamh, a chur i bhfeidhm nó a choigeartú. Tá inniúlacht an Stiúrthóra Feidhmiúcháin gan dochar don tacaíocht ghinearálta a d’fhéadfadh an Ghníomhaireacht a bheith ag cur ar fáil do na Ballstáit.

               (15)Ina theannta sin, i gcás ina ndéanfar imircigh a ionstraimiú, ba cheart don Bhallstát lena mbaineann an rialú teorann a threisiú, lena n‑áirítear, de réir mar is iomchuí, trí bhearta breise lena gcuirtear cosc ar thrasnuithe neamhdhleathacha agus trí úsáid acmhainní breise agus modhanna teicniúla chun cosc a chur ar thrasnú neamhúdaraithe na teorann. D’fhéadfaí teicneolaíochtaí nua‑aimseartha a áireamh ar mhodhanna teicniúla den sórt sin, lena n‑áirítear dróin agus braiteoirí gluaisne, chomh maith le haonaid shoghluaiste. Ní mór úsáid na modhanna teicniúla den sórt sin, go háirithe aon teicneolaíocht atá in ann sonraí pearsanta a bhailiú, a bhunú agus a fheidhmiú i gcomhréir le forálacha atá sainithe go soiléir sa dlí náisiúnta.

               (16)Ba cheart an chumhacht a thabhairt don Choimisiún caighdeáin iomchuí a shonrú, i ngníomhartha tarmligthe a ghlactar faoin Rialachán seo, maidir le faireachas ar theorainneacha, go háirithe maidir leis na teicneolaíochtaí nua a fhéadfaidh na Ballstáit a úsáid, agus cineál na dteorainneacha (teorainn talún, farraige nó aeir), na leibhéil tionchair a shanntar do gach cuid de theorainn sheachtrach i gcomhréir le hAirteagal 34 de Rialachán (AE) 2019/1896 agus tosca ábhartha eile á gcur san áireamh, mar fhreagairt shonrach ar chásanna ina ndéantar imircigh a ionstraimiú.

               (17)I limistéar gan rialuithe ag teorainneacha inmheánacha, ba cheart daoine a bheith in ann gluaiseacht faoi shaoirse, agus faoi shlándáil idir na Ballstáit. I dtaca leis sin, ba cheart a shoiléiriú nach ndéanann an toirmeasc ar rialuithe ag teorainneacha inmheánacha difear d’inniúlacht na mBallstát seiceálacha a dhéanamh ar a gcríoch, lena n‑áirítear ag a dteorainneacha inmheánacha, chun críoch eile seachas rialú teorann. Ba cheart a shoiléiriú, go háirithe, go bhfanann údaráis inniúla náisiúnta, lena n‑áirítear údaráis sláinte nó údaráis forfheidhmithe dlí, i bprionsabal, saor chun seiceálacha a dhéanamh agus iad ag feidhmiú na gcumhachtaí poiblí dá bhforáiltear faoin dlí náisiúnta.

               (18)Cé go mbaineann an toirmeasc ar rialuithe ag teorainneacha inmheánacha le seiceálacha a bhfuil éifeachtaí coibhéiseacha acu freisin, níor cheart a mheas go bhfuil seiceálacha ag údaráis inniúla coibhéiseach le seiceálacha teorann a dhéanamh i gcás nach bhfuil rialú teorann acu mar chuspóir, i gcás ina bhfuil siad bunaithe ar fhaisnéis agus ar thaithí ghinearálta na n‑údarás inniúil maidir leis na bagairtí a d’fhéadfadh a bheith ann don tslándáil phoiblí nó don bheartas poiblí, lena n‑áirítear i gcás ina bhfuil sé d’aidhm acu fanacht nó cónaí neamhrialta agus coireanna trasteorann a bhfuil baint acu le himirce neamhrialta a chomhrac, i gcás ina bhfuil siad ceaptha agus curtha i gcrích ar bhealach atá éagsúil go soiléir le seiceálacha córasacha ar dhaoine ag na teorainneacha seachtracha agus i gcás ina ndéantar iad ag moil iompair amhail poirt, stáisiúin traenach nó bus, nó aerfoirt, nó go díreach ar bord seirbhísí iompair paisinéirí, agus i gcás ina ndéantar iad ar bhonn anailís riosca.

               (19)Cé nár cheart a mheas, per se, gur bagairt don bheartas poiblí nó don tslándáil inmheánach sreabha imirce neamhrialta, d’fhéadfadh bearta breise a bheith ag teastáil chun feidhmiú limistéar Schengen a áirithiú.

               (20)Maidir le cónaí nó fanacht neamhdhleathach agus coireacht trasteorann a bhaineann le himirce neamhrialta a chomhrac, amhail gáinneáil ar dhaoine, smuigleáil imirceach agus calaois doiciméad agus cineálacha eile coireachta trasteorann, d’fhéadfaí a chuimsiú sna bearta sin bearta lena bhféadfar céannacht, náisiúntacht agus stádas cónaithe daoine a fhíorú ar choinníoll gur fíoruithe neamhchórasacha iad na fíoruithe sin agus go ndéantar iad ar bhonn anailís riosca.

               (21)D’fhéadfadh úsáid na dteicneolaíochtaí nua‑aimseartha chun faireachán a dhéanamh ar shreabha tráchta, go háirithe ar mhótarbhealaí agus ar bhóithre tábhachtacha eile arna gcinneadh ag na Ballstáit, a bheith ríthábhachtach chun aghaidh a thabhairt ar bhagairtí don bheartas poiblí nó don tslándáil inmheánach. Níor cheart go dtuigfí leis an toirmeasc ar rialuithe ag teorainneacha inmheánacha go gcuirtear cosc ar fheidhmiú dleathach na bpóilíní nó cumhachtaí poiblí eile maidir le seiceálacha a dhéanamh i limistéir na teorann inmheánaí. Áirítear leis sin seiceálacha arb é atá i gceist leo úsáid a bhaint as teicneolaíochtaí faireacháin agus faireachais a úsáidtear go ginearálta sa chríoch nó atá bunaithe ar mheasúnú riosca chun an tslándáil inmheánach a chosaint. Dá bhrí sin, níor cheart a mheas go bhfuil úsáid na dteicneolaíochtaí sin le haghaidh seiceálacha coibhéiseach le rialuithe teorann.

               (22)Ionas go mbeidh na teicneolaíochtaí sin éifeachtach, ba cheart é a bheith indéanta luasteorainneacha comhréireacha a chur i bhfeidhm ag pointí trasnaithe bóthair.

               (23)Níor cheart go gcuirfeadh an toirmeasc ar rialuithe teorann ag teorainneacha inmheánacha srian le seiceálacha a dhéanamh, seiceálacha dá bhforáiltear in ionstraimí eile de chuid dhlí an Aontais. Dá bhrí sin, na rialacha dá bhforáiltear sa Rialachán seo, níor cheart dóibh difear a dhéanamh do na rialacha is infheidhme maidir le seiceálacha a dhéanamh ar shonraí paisinéirí i mbunachair sonraí ábhartha roimh a dteacht.

               (24)Na seiceálacha a dhéanfaidh na Ballstáit agus iad ag feidhmiú a n‑inniúlachtaí náisiúnta, is gá a áirithiú go mbeidh na seiceálacha sin comhsheasmhach go hiomlán le limistéar atá saor ó rialuithe ag teorainneacha inmheánacha. I gcomhréir le cásdlí na Cúirte Breithiúnais, na seiceálacha a dhéanann na Ballstáit ag a limistéir teorann, dá mhéad atá na léirithe go bhfuil éifeacht ag na seiceálacha sin atá coibhéiseach leis an rialú teorann, ag féachaint do chuspóirí na seiceálacha sin, a raon feidhme críochach agus na difríochtaí a d’fhéadfadh a bheith eatarthu agus na seiceálacha a dhéantar ar an gcuid eile de chríoch na Ballstáit lena mbaineann, is ea is mó an gá atá ann le rialacha agus teorannacha dochta mionsonraithe lena leagtar síos na coinníollacha maidir leis na Ballstáit a gcumhachtaí póilíneachta i limistéar teorann a fheidhmiú.

               (25)Is gá bearta a ghlacadh chun aghaidh a thabhairt ar ghluaiseachtaí neamhúdaraithe náisiúnach tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach i limistéar gan rialuithe ag teorainneacha inmheánacha. Chun feidhmiú limistéar Schengen a neartú, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann bearta breise a dhéanamh chun dul i ngleic le gluaiseachtaí neamhrialta idir na Ballstáit, agus chun fanachtaí neamhdhleathacha a chomhrac. I gcás ina ngabhann údaráis forfheidhmithe dlí de chuid Ballstáit áirithe náisiúnaigh tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach ag na teorainneacha inmheánacha mar chuid de chomhar oibríochtúil póilíneachta trasteorann, ba cheart na húdaráis sin a bheith in ann an ceart a dhiúltú do na daoine sin dul isteach ar a gcríoch nó fanacht uirthi agus iad a aistriú chuig an mBallstát ónar tháinig siad isteach. Ba cheart a cheangal ar an mBallstát as ar tháinig an duine go díreach glacadh leis na náisiúnaigh tríú tír a gabhadh.

               (26)An nós imeachta trína bhféadfaidh Ballstát náisiúnaigh tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach a aistriú go tapa chuig Ballstát as ar tháinig an duine go díreach, ba cheart é a bheith faoi réir coimircí agus é á chur i gcrích agus lánurraim á tabhairt do chearta bunúsacha agus do phrionsabal an neamh‑idirdhealaithe a chumhdaítear in Airteagal 21 den Chairt, chun próifíliú ciníoch a chosc. Ba cheart é a bheith indéanta ag na húdaráis fíorú a dhéanamh ar fhaisnéis ábhartha atá ar fáil láithreach do na húdaráis maidir le gluaiseachtaí na ndaoine lena mbaineann. Féadfaidh eilimintí oibiachtúla a bheith san fhaisnéis sin lena gceadófaí do na húdaráis a chinneadh gur thaistil an duine ó Bhallstát eile le déanaí, amhail seilbh doiciméad, lena n‑áirítear admhálacha nó sonraisc, lena bhfianaítear taisteal ó Bhallstát eile le déanaí. Ba cheart cinneadh réasúnaithe i scríbhinn a thabhairt do náisiúnaigh tríú tír atá faoi réir an nós imeachta aistrithe. Cé gur cheart an cinneadh a bheith in‑fhorghníomhaithe láithreach, ba cheart leigheas éifeachtach a chur ar fáil don náisiúnach tríú tír chun achomharc a dhéanamh i gcoinne an chinnidh aistrithe nó athbhreithniú air a lorg. Níor cheart éifeacht fionraíochta a bheith ag an leigheas sin.

               (27)Níor cheart go ndéanfadh an nós imeachta aistrithe dá bhforáiltear faoin Rialachán seo difear don fhéidearthacht atá ag na Ballstáit náisiúnaigh tríú tír neamhrialta a fhilleadh i gcomhréir le comhaontuithe déthaobhacha nó socruithe déthaobhacha dá dtagraítear in Airteagal 6(3) de Threoir 2008/115/CE (an ‘Treoir um Fhilleadh’), i gcás ina mbraitear na daoine sin lasmuigh de limistéar na dteorainneacha inmheánacha. Chun cur i bhfeidhm comhaontuithe den sórt sin a éascú, agus chun comhlánú a dhéanamh ar an gcuspóir maidir le cosaint a thabhairt don limistéar gan teorainneacha inmheánacha, ba cheart an deis a thabhairt do na Ballstáit comhaontuithe nó socruithe nua a thabhairt i gcrích agus na comhaontuithe nó na socruithe atá ann cheana a thabhairt cothrom le dáta. Ba cheart fógra a thabhairt don Choimisiún faoi aon mhodhnú nó aon nuashonrú ar chomhaontuithe nó ar shocruithe nua. I gcás inar ghlac Ballstát náisiúnach tríú tír ar ais faoin nós imeachta dá bhforáiltear sa Rialachán seo nó ar bhonn comhaontú déthaobhach nó socrú déthaobhach, ba cheart a cheangal ar an mBallstát lena mbaineann cinneadh um fhilleadh a eisiúint i gcomhréir leis an Treoir um Fhilleadh. Chun comhsheasmhacht a áirithiú idir na nósanna imeachta nua dá bhforáiltear sa Rialachán seo agus na rialacha atá ann cheana maidir le náisiúnaigh tríú tír a fhilleadh, is gá, dá bhrí sin, modhnú spriocdhírithe a dhéanamh ar Airteagal 6(3) den Treoir um Fhilleadh.

               (28)I gcásanna eisceachtúla, d’fhéadfadh sé gur ghá go nglacfadh na Ballstáit bearta ag na teorainneacha inmheánacha chun aghaidh a thabhairt ar bhagairtí do limistéar Schengen. Tá inniúlacht i gcónaí ag na Ballstáit chun an gá a chinneadh maidir le rialuithe teorann a athbhunú nó a shíneadh ar bhonn sealadach. Faoi na rialacha atá ann faoi láthair, déantar foráil maidir le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú i gcás ina dtagann bagairt thromchúiseach don tslándáil inmheánach nó don bheartas poiblí chun cinn in aon Bhallstát amháin ar feadh tréimhse teoranta ama. Go háirithe, d’fhéadfadh sceimhlitheoireacht agus coireacht eagraithe, éigeandálaí sláinte poiblí mórscála nó imeachtaí idirnáisiúnta mórscála nó ardphróifíle amhail imeachtaí spóirt, trádála nó polaitiúla a bheith ina mbagairt thromchúiseach don bheartas poiblí nó don tslándáil inmheánach.

               (29)Ina theannta sin, d’fhéadfadh bagairt thromchúiseach don bheartas poiblí nó don tslándáil inmheánach a bheith ann mar thoradh ar ghluaiseachtaí mórscála neamhúdaraithe d’imircigh neamhrialta idir na Ballstáit i gcás ina gcruthaíonn sé sin staid ina gcuirtear brú ar acmhainní foriomlána agus ar acmhainní na seirbhísí náisiúnta freagracha, i gcás nach leor na modhanna eile dá bhforáiltear faoin Rialachán seo chun aghaidh a thabhairt ar na hinsreabha agus ar na gluaiseachtaí sin. Sa chomhthéacs sin, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann brath ar thuarascálacha oibiachtúla cainníochtaithe maidir le gluaiseachtaí neamhúdaraithe nuair a bhíonn siad ar fáil, go háirithe, nuair a tháirgeann gníomhaireachtaí inniúla an Aontais iad ar bhonn rialta i gcomhréir lena sainorduithe féin. Ba cheart é a bheith indéanta ag Ballstát úsáid a bhaint as an bhfaisnéis arna soláthar ag na gníomhaireachtaí chun a léiriú sa mheasúnú riosca gur bagairt eisceachtúil í an bhagairt shainaitheanta, bagairt arb é is cúis léi an ghluaisteacht neamhúdaraithe, chun bonn cirt a thabhairt le rialuithe teorann athbhunú ar an bhforas sin.

               (30)Cé go bhforáiltear maidir le gníomhaíocht ar leibhéal an Aontais i gcásanna ina dtagann cineál bagartha as easnaimh thromchúiseacha leanúnacha ag na teorainneacha seachtracha, níl aon sásra uile‑Aontais ann a mbeadh feidhm aige maidir le cásanna ina bhfuil bagairt thromchúiseach ar an tslándáil inmheánach nó ar réimse beartais phoiblí laistigh de limistéar Schengen, bagairt a bhfuil tionchar aige ar fhormhór na mBallstát agus a chuireann dea‑fheidhmiú limistéar Schengen i mbaol. Ba cheart an bhearna a líonadh trí shásra cosanta nua a chur ar bun le haghaidh limistéar Schengen lena gceadaítear réitigh chomhordaithe chun cosaint a thabhairt do leasanna na ndaoine atá i dteideal leas a bhaint as an limistéar gan rialuithe ag teorainneacha inmheánacha, trí éifeachtacht na mbeart a dhéantar a uasmhéadú agus a bhfo‑éifeachtaí diúltacha a íoslaghdú san am céanna.

               (31)Leis an sásra cosanta nua le haghaidh limistéar Schengen, ba cheart an Chomhairle a bheith in ann, ar bhonn togra ón gCoimisiún, cinneadh a ghlacadh lena n‑údarófar athbhunú nó síneadh rialuithe ag teorainneacha inmheánacha, i gcás ina bhfuil údar cuí leis de bharr bagairt ar leith, arna shainaithint ar bhonn fógraí a fuarthas ó Bhallstáit aonair, nó ar bhonn faisnéis eile atá ar fáil, go háirithe measúnú riosca, i gcás síneadh is faide ná sé mhí a chur le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha. Ós rud é go bhfuil cinneadh den sórt sin íogair ó thaobh na polaitíochta de, cinneadh lena rialaítear an fhéidearthacht atá ag na Ballstáit rialú ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú nó a shíneadh i gcúinsí áirithe, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Chomhairle chun cinneadh a ghlacadh, ag gníomhú di ar bhonn togra ón gCoimisiún.

               (32)Agus cinneadh á dhéanamh an bhfuil bonn cirt le hathbhunú na rialuithe ag na Ballstáit ag teorainneacha inmheánacha, nó le síneadh a chur orthu, ba cheart don Chomhairle a chur san áireamh an bhfuil fáil ar aon bheart eile lena bhféadfaí ardleibhéal slándála a áirithiú laistigh den chríoch, amhail seiceálacha treisithe ag na húdaráis inniúla sna limistéir teorann inmheánacha. I gcás ina measfar nach bhfuil bonn cirt leis na rialuithe a shíneadh, ba cheart don Choimisiún a mholadh, ina ionad sin, go n‑úsáidfí bearta eile a mheastar a bheith níos iomchuí chun aghaidh a thabhairt ar an mbagairt shainaitheanta.

               (33)Bunú sásra cosanta nua le haghaidh limistéar Schengen, níor cheart go ndéanfadh sin difear do cheart na mBallstát dul i muinín beart aontaobhach roimh ré i gcomhréir leis an Rialachán, má éilíonn an staid sin. Mar sin féin, nuair a ghlacfar é, ba cheart beart an Aontais a bheith ina bhunús aonair chun freagairt chomhordaithe a thabhairt ar an mbagairt shainaitheanta.

               (34)Chun comhlíonadh phrionsabal na comhréireachta a áirithiú, ba cheart cinneadh na Comhairle a ghlacadh ar feadh tréimhse teoranta nach faide ná sé mhí, tréimhse a fhéadfar a shíneadh faoi réir athbhreithniú rialta ar bhonn togra ón gCoimisiún, fad is a mheastar gurb ann fós don bhagairt. Ba cheart a áireamh sa chinneadh tosaigh measúnú ar an tionchar a mheastar a bheidh ag na bearta a glacadh, lena n‑áirítear na fo‑éifeachtaí díobhálacha a bhaineann leo, d’fhonn a chinneadh an bhfuil bonn cirt le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha nó an bhféadfaí bearta nach bhfuil chomh sriantach a chur i bhfeidhm ar bhealach éifeachtach ina n‑áit. I gcinntí a dhéanfar ina dhiaidh sin, ba cheart éabhlóid na bagartha a sainaithníodh a chur san áireamh. Ba cheart do na Ballstáit an Coimisiún agus na Ballstáit eile a chur ar an eolas láithreach maidir le hathbhunú rialuithe teorann i gcomhréir leis an gcinneadh ón gComhairle.

               (35)Ba cheart an fhéidearthacht a bheith fós ann freisin teorainneacha inmheánacha a athbhunú i gcás ina bhfuil easnaimh thromchúiseacha ann i mbainistiú na dteorainneacha seachtracha, rud a chuirfeadh feidhmiú foriomlán an limistéir gan rialú ag teorainneacha inmheánacha i mbaol. Tréimhsí inar athbhunaigh na Ballstáit rialuithe teorann de bharr phráinn na staide a d’éiligh sin, nó ina gcinneann an Chomhairle an t‑athbhunú a mholadh de bhrí go ndéanann bagairt difear do líon suntasach Ballstát, níor cheart iad a áireamh sa tréimhse dhá bhliain is infheidhme maidir le hathbhunú atá bunaithe ar easnaimh thromchúiseacha ag na teorainneacha seachtracha.

               (36)Má athbhunaítear rialuithe teorann ag na teorainneacha inmheánacha, bíodh sin ar bhonn cinntí aontaobhacha de chuid na mBallstát nó ar leibhéal an Aontais, tá impleachtaí tromchúiseacha aige sin d’fheidhmiú limistéar Schengen. Chun a áirithiú nach ndéanfar aon chinneadh i leith rialuithe teorann a athbhunú ach amháin i gcás inar gá agus mar rogha dheiridh, ba cheart an cinneadh maidir le rialuithe teorann a athbhunú nó a shíneadh a bheith bunaithe ar chritéir choiteanna, agus béim á leagan ar an ngá agus ar an gcomhréireacht. Ceanglaítear le prionsabal na comhréireachta go mbeidh athbhunú rialuithe ag teorainneacha inmheánacha faoi réir coimircí a mhéadaíonn le himeacht ama.

               (37)Ar an gcéad ásc, ba cheart do na Ballstáit measúnú a dhéanamh ar oiriúnacht na rialuithe ag teorainneacha inmheánacha, ag féachaint do chineál na bagartha tromchúisí a sainaithníodh. Sa chomhthéacs sin, ba cheart do na Ballstáit aird ar leith a thabhairt ar an tionchar is dócha a bheidh ag rialuithe ag teorainneacha inmheánacha ar ghluaiseacht daoine laistigh den limistéar gan rialuithe ag teorainneacha inmheánacha agus ar fheidhmiú na réigiún trasteorann, agus measúnú a dhéanamh ar an tionchar sin. Ba cheart an measúnú sin a bheith mar chuid den fhógra a gceanglaítear ar na Ballstáit a tharchur chuig an gCoimisiún. I gcás ina gcuirtear síneadh le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha i gcás imeachtaí intuartha thar thréimhse thosaigh sé mhí, ba cheart don Bhallstát freisin measúnú a dhéanamh ar a iomchuí atá bearta malartacha chun na cuspóirí céanna a shaothrú maidir le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha, amhail seiceálacha comhréireacha a dhéantar i bhfeidhmiú cumhachtaí póilíneachta nó cumhachtaí poiblí eile nó trí chineálacha comhair phóilíneachta dá bhforáiltear faoi dhlí an Aontais, agus an fhéidearthacht an nós imeachta aistrithe a úsáid.

               (38)Chun iarmhairtí díobhálacha a thagann as athbhunú rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a theorannú, ba cheart bearta maolaitheacha a bheith ag gabháil le haon chinneadh maidir le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú más gá. Ba cheart a chuimsiú leis na bearta sin, bearta a áiritheoidh oibriú rianúil idirthurais earraí agus pearsanra iompair agus maraithe trí ‘lánaí glasa’ a bhunú. Sa bhreis air sin, agus chun aird a thabhairt ar an ngá atá ann gluaiseacht daoine a áirithiú a bhféadfadh a ngníomhaíochtaí a bheith riachtanach chun an slabhra soláthair a chaomhnú nó chun seirbhísí riachtanacha a sholáthar, ba cheart do na Ballstáit na treoirlínte atá ann cheana maidir le hoibrithe trasteorann a chur i bhfeidhm freisin
                  45
               . I bhfianaise an mhéid sin, ba cheart a chur san áireamh sna rialacha maidir le hathbhunú na rialuithe teorann ag teorainneacha inmheánacha, na treoirlínte agus na moltaí a glacadh i rith phaindéim COVID‑19 mar líontán daingean sábháilteachta don Mhargadh Aonair, chun a áirithiú go gcuirfidh na Ballstáit i bhfeidhm iad, i gcás inarb iomchuí, mar bhearta maolaithe le linn do rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a bheith i bhfeidhm arís. Ba cheart, go háirithe, bearta a shainaithint d’fhonn feidhmiú leanúnach an Mhargaidh Aonair a áirithiú agus d’fhonn leasanna na réigiún trasteorann agus ‘na gcathracha cúplacha’ a chosaint, lena n‑áirítear, mar shampla, údaruithe nó maoluithe do chónaitheoirí na réigiún trasteorann.

               (39)An fógra atá le tabhairt ag na Ballstáit, ba cheart é a bheith cinntitheach agus measúnú á dhéanamh ar chomhlíonadh na gcritéar agus na gcoinníollacha a bhaineann le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú ar bhonn sealadach. Chun sraith inchomparáide faisnéise a áirithiú, ba cheart don Choimisiún teimpléad a ghlacadh i ngníomh cur chun feidhme le haghaidh fógra a thabhairt maidir le hathbhunú rialuithe teorann ag teorainneacha inmheánacha. Ba cheart do na Ballstáit a bheith i dteideal rúnaicmiú a dhéanamh ar an bhfaisnéis uile nó ar chodanna den fhaisnéis a chuirtear ar fáil san fhógra, gan dochar d’fheidhmiú na mbealaí iomchuí agus slána den chomhar póilíneachta.

               (40)Chun a áirithiú nach mbeidh rialuithe ag teorainneacha inmheánacha ina rogha dheiridh ach amháin a fhad is gá agus ionas gur féidir measúnú a dhéanamh ar an ngá atá le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha agus ar a gcomhréireacht chun aghaidh a thabhairt ar bhagairtí intuartha, ba cheart do na Ballstáit measúnú riosca a ullmhú a bheidh le cur faoi bhráid an Choimisiúin i gcás ina gcuirfear síneadh le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha thar an tréimhse thosaigh sé mhí mar fhreagairt ar bhagairtí intuartha. Ba cheart do na Bhallstáit míniú a thabhairt go háirithe ar scála agus ar fhorbairt na bagartha tromchúisí sainaitheanta, lena n‑áirítear an fad a mheastar a mhairfidh an bhagairt thromchúiseach shainaitheanta agus cé na codanna de na teorainneacha inmheánacha a d’fhéadfadh a bheith faoi thionchar aici, mar aon lena mbearta comhordaithe leis na Ballstáit eile a mbeidh tionchar ag na bearta sin orthu nó ar dócha go mbeidh tionchar ag na bearta sin orthu.

               (41)Ba cheart don Choimisiún a bheith i dteideal faisnéis bhreise a iarraidh ar bhonn an fhógra a fhaightear, lena n‑áirítear faisnéis maidir leis an measúnú riosca nó na bearta comhair agus comhordaithe leis na Ballstáit a ndéanann an síneadh atá beartaithe ar rialú teorann ag teorainneacha inmheánacha difear dóibh. I gcás nach gcomhlíonann an fógra na híoscheanglais, ba cheart don Choimisiún an fógra a phlé leis an mBallstát lena mbaineann agus faisnéis bhreise a iarraidh air, sin nó a iarraidh air an fógra a chur isteach an athuair.

               (42)Chun leibhéal leordhóthanach trédhearcachta a áirithiú sna gníomhaíochtaí a dhéanann difear do thaisteal gan rialuithe ag teorainneacha inmheánacha, ba cheart do na Ballstáit Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle a chur ar an eolas freisin faoi na príomhghnéithe a bhaineann le hathbhunú beartaithe na rialuithe teorann. I gcásanna a bhfuil údar leo, féadfaidh na Ballstáit faisnéis den sórt sin a rúnaicmiú freisin. Gach bliain, de bhun Airteagal 33 de Chód Teorainneacha Schengen, ba cheart don Choimisiún tuarascáil a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle maidir le feidhmiú an limistéir gan rialú ag teorainneacha inmheánacha (‘an tuarascáil ar Staid Schengen’), ar tuarascáil í inar cheart aird ar leith a thabhairt ar an staid maidir le gluaiseachtaí neamhúdaraithe náisiúnach tríú tír, ag cur leis an bhfaisnéis atá ar fáil ó na Gníomhaireachtaí ábhartha agus ar anailís sonraí ó na córais faisnéise ábhartha. Ba cheart measúnú a dhéanamh inti freisin ar an ngá atá le rialuithe teorann a athbhunú agus ar a gcomhréireacht sa tréimhse a chumhdaítear leis an Tuarascáil sin. Cumhdóidh tuarascáil Schengen freisin na hoibleagáidí um thuairisciú is toradh ar Airteagal 20 de Shásra Meastóireachta Schengen
                  46
               .

               (43)Leis an sásra um rialuithe teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú ar bhonn sealadach i gcásanna práinneacha nó chun aghaidh a thabhairt ar bhagairtí intuartha, ba cheart a fhoráil sa sásra sin maidir leis an bhféidearthacht a thabhairt don Choimisiún comhairliúcháin a eagrú idir na Ballstáit, lena n‑áirítear arna iarraidh sin d’aon Bhallstát. Ba cheart do Ghníomhaireachtaí ábhartha an Aontais a bheith rannpháirteach sa phróiseas sin chun a gcuid saineolais a roinnt, i gcás inarb iomchuí. Sna comhairliúcháin sin, ba cheart féachaint ar na rialacha mionsonraithe a bhaineann le rialuithe a dhéanamh ag na teorainneacha inmheánacha agus ar a n‑amlíne, ar bhearta maolaitheacha a d’fhéadfadh a bheith ann agus ar na féidearthachtaí a bhaineann le bearta malartacha a chur i bhfeidhm ina n‑ionad. I gcás inar eisigh an Coimisiún nó Ballstát tuairim a léiríonn imní maidir le hathbhunú rialuithe teorann, ba cheart na comhairliúcháin sin a bheith éigeantach.

               (44)Ba cheart an fhéidearthacht a bheith ag an gCoimisiún agus na Ballstáit fós aon údar imní a chur in iúl a mhéid a bhaineann le riachtanas agus comhréireacht cinnidh ó Bhallstát i leith rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú ar chúis práinne nó chun aghaidh a thabhairt ar bhagairt intuartha. I gcás ina ndéanfar rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú agus a shíneadh i gcás bagairtí intuartha le haghaidh tréimhsí níos faide ná ocht mí dhéag le chéile, ba cheart é a bheith ina cheanglas ar an gCoimisiún tuairim a eisiúint lena ndéanfar measúnú ar riachtanas agus comhréireacht na rialuithe sin ag teorainneacha inmheánacha. I gcás ina measann Ballstát go bhfuil cásanna eisceachtúla ann a thugann údar leis an ngá leanúnach atá le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha ar feadh tréimhse níos faide ná dhá bhliain, ba cheart don Choimisiún tuairim leantach a eisiúint. Tá an tuairim sin gan dochar do na bearta forfheidhmiúcháin, lena n‑áirítear gníomhaíochtaí sáraithe, a fhéadfaidh an Coimisiún a dhéanamh aon tráth i gcoinne aon Bhallstát toisc nár chomhlíon sé a oibleagáidí faoi dhlí an Aontais. I gcás ina n‑eiseofar tuairim, ba cheart don Choimisiún comhairliúcháin a thionscnamh leis na Ballstáit lena mbaineann.

               (45)Chun go bhféadfar an anailís post factum a dhéanamh ar an gcinneadh maidir le rialuithe teorann a athbhunú ar bhonn sealadach ag na teorainneacha inmheánacha, ba cheart é a bheith mar oibleagáid ar na Ballstáit fós tuarascáil maidir le hathbhunú na rialaithe teorann ag teorainneacha inmheánacha a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus an Choimisiúin a luaithe a chuireann siad deireadh leis na rialuithe. I gcás ina gcoinnítear na rialuithe ar feadh tréimhsí fada ama, ba cheart an tuarascáil sin a chur isteach freisin tar éis dhá mhí dhéag, agus gach bliain ina dhiaidh sin má choimeádtar rialuithe eisceachtúla ar bun agus fad a choimeádtar na rialuithe ar bun. Ba cheart a leagan amach sa tuarascáil, go háirithe, an measúnú tosaigh agus an measúnú leantach ar an ngá atá le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha agus ar urramú na gcritéar maidir le rialuithe teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú. Ba cheart don Choimisiún teimpléad a ghlacadh i ngníomh cur chun feidhme agus é a chur ar fáil ar líne.

               (46)Fad a bheidh an Rialachán seo á chur chun feidhme acu, ní dhéanfaidh na Ballstáit idirdhealú i gcoinne daoine bunaithe ar ghnéas, ar bhunadh ciníoch ná eitneach, ar reiligiún ná ar chreideamh, ar mhíchumas, ar aois ná ar chlaonadh gnéasach.

               (47)Bainfidh na húdaráis inniúla úsáid as a gcumhachtaí seiceálacha a dhéanamh laistigh den chríoch agus cuirfidh siad nósanna imeachta ábhartha i bhfeidhm agus lánurraim á tabhairt do na rialacha maidir le cosaint sonraí faoi dhlí an Aontais. Tá feidhm ag Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle nó ag Treoir (AE) 2016/680 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le próiseáil sonraí pearsanta ag údaráis náisiúnta inniúla chun críocha an Rialacháin seo, de réir a raon feidhme faoi seach.

               (48)Is é cuspóir an Rialacháin seo feidhmiú limistéar Schengen a neartú. Ní féidir an cuspóir sin a bhaint amach más ar a chonlán féin atá gach Ballstát ag gníomhú. Dá bhrí sin, is gá leasú a dhéanamh ar na comhrialacha arna mbunú ar leibhéal an Aontais. Dá bhrí sin, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú.

               (49)I gcomhréir le hAirteagail 1 agus 2 de Phrótacal Uimh. 22 maidir le seasamh na Danmhairge, prótacal atá i gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach agus leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, níl an Danmhairg rannpháirteach i nglacadh an Rialacháin seo agus níl sí faoi cheangal aige ná faoi réir a chur i bhfeidhm. Ós rud é go gcuireann an Rialachán seo le acquis Schengen, cinnfidh an Danmhairg, i gcomhréir le hAirteagal 4 den Phrótacal sin, laistigh de thréimhse 6 mhí tar éis don Chomhairle cinneadh a dhéanamh ar an Rialachán seo, an gcuirfidh sí chun feidhme ina dlí náisiúnta é.

               (50)Is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen nach bhfuil Éire rannpháirteach iontu, i gcomhréir le Cinneadh 2002/192/CE ón gComhairle
                  47
               ; dá bhrí sin, níl Éire rannpháirteach i nglacadh an Rialacháin seo agus níl sí faoi cheangal aige ná faoi réir a chur i bhfeidhm.

               (51)Maidir leis an Íoslainn agus leis an Iorua, is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Chomhaontaithe arna thabhairt i gcrích ag Comhairle an Aontais Eorpaigh agus Poblacht na hÍoslainne agus Ríocht na hIorua maidir le comhlachas an dá thír sin le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt
                  48
               , ar forálacha iad a thagann faoi réim an réimse dá dtagraítear in Airteagal 1, pointe A, de Chinneadh 1999/437/CE ón gComhairle
                  49
               .

               (52)Maidir leis an Eilvéis, is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Chomhaontaithe arna thabhairt i gcrích idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt
                  50
               , ar forálacha iad a thagann faoi réim an réimse dá dtagraítear in Airteagal 1, pointe A, de Chinneadh 1999/437/CE
                  51
               , arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3 de Chinneadh 2008/146/CE ón gComhairle
                  52
               .

               (53)Maidir le Lichtinstéin, is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Phrótacail idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach, Cónaidhm na hEilvéise agus Prionsacht Lichtinstéin i ndáil le haontachas Phrionsacht Lichtinstéin leis an gComhaontú idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt
                  53
               , ar forálacha iad a thagann faoi réim an réimse dá dtagraítear in Airteagal 1, pointe A, de Chinneadh 1999/437/CE arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3 de Chinneadh 2011/350/AE ón gComhairle
                  54
               .

               (54)Tá an Rialachán seo gan dochar do chur i bhfeidhm Threoir 2004/38/CE
                  55
               .

               (55)Urramaíonn an Rialachán seo cearta bunúsacha agus comhlíonann sé na prionsabail a aithnítear go sainráite le Cairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh.

               (56)Dá bhrí sin, ba cheart Rialachán (AE) Uimh. 2016/399 agus Treoir 2008/115/CE a leasú dá réir,

               TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

               Airteagal 1

               Leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 2016/399 mar a leanas:

               (1)Leasaítear Airteagal 2 mar a leanas:

               a) cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 12:

               12. Ciallaíonn ‘faireachas ar theorainneacha’ faireachas a dhéanamh ar theorainneacha idir pointí trasnaithe agus ar phointí trasnaithe teorann lasmuigh d’uaireanta oscailte seasta, lena n‑áirítear bearta coisctheacha chun trasnuithe teorann neamhúdaraithe a bhrath agus a chosc nó daoine ag teacht timpeall ar sheiceálacha teorann a bhrath agus a chosc.

               b) cuirtear isteach pointí 27 go 30 seo a leanas:

               27. tagraíonn ‘ionstraimiú imirceach’ do staid ina dtionscnaíonn tríú tír sreabha imirce neamhrialta isteach san Aontas trí ghluaiseacht náisiúnach tríú tír chuig teorainneacha seachtracha na mBallstát a spreagadh nó a éascú go gníomhach, is é sin isteach ina chríoch féin i dtosach báire nó ag teacht óna chríoch féin agus ansin ar aghaidh chuig na teorainneacha seachtracha sin, i gcás ina léiríonn na gníomhaíochtaí sin rún chun an tAontas nó Ballstát a dhíchobhsú, agus i gcás ina bhféadfadh na gníomhaíochtaí sin feidhmeanna bunriachtanacha Stáit a chur i mbaol, lena n‑áirítear a iomláine chríochach, caomhnú rialach agus reachta, nó cosaint a shlándála náisiúnta;

               28. ciallaíonn ‘taisteal riachtanach’ taisteal a bhfuil feidhm nó riachtanas riachtanach leis, agus na hoibleagáidí idirnáisiúnta is infheidhme de chuid an Aontais agus na mBallstát á gcur san áireamh, oibleagáidí a liostaítear in Iarscríbhinn XI;

               29. ciallaíonn ‘taisteal neamhriachtanach’ taisteal chun críoch eile seachas taisteal riachtanach;

               30. ciallaíonn ‘moil iompair’ aerfoirt, calafoirt farraige nó abhann, stáisiúin traenach nó bus.”

               (2)In Airteagal 5, cuirtear isteach an mhír nua 4 seo a leanas:

               ‘4. I staid ina bhfuil ionstraimiú á dhéanamh ar imircigh, féadfaidh na Ballstáit srian a chur le líon na bpointí trasnaithe teorann arna bhfógairt de bhun mhír 1 nó srian a chur lena n‑uaireanta oscailte i gcás inar gá sin.

               Aon shrian arna ghlacadh de bhun na chéad fhomhíre, déanfar a chur chun feidhme ar bhealach comhréireach agus ar bhealach lena gcuirtear san áireamh go hiomlán na cearta seo a leanas:

               (a)
                     daoine a bhfuil an ceart chun saorghluaiseachta acu faoi dhlí an Aontais;

               (b)
                     náisiúnaigh tríú tír ar cónaitheoirí fadtéarmacha iad faoi Threoir 2003/109/CE ón gComhairle
                  56
               , daoine a bhfuil a ceart cónaitheachta acu ó ionstraimí eile de dhlí an Aontais nó den dlí náisiúnta nó daoine a bhfuil víosaí fadtéarmacha náisiúnta acu, mar aon le baill teaghlaigh na ndaoine sin faoi seach;

               (c)
                     náisiúnaigh tríú tír a bhfuil cosaint idirnáisiúnta á lorg acu.’

               (3)Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 13:

               ‘Airteagal 13

               Faireachas ar theorainneacha

               1.Is é an príomhchuspóir atá leis an bhfaireachas ar theorainneacha trasnuithe teorann neamhúdaraithe a bhrath agus chosc, an choireacht trasteorann a chomhrac agus bearta a ghlacadh i gcoinne daoine atá tar éis an teorainn a thrasnú go neamhdhleathach.

                  Duine a thrasnaigh teorainn go mídhleathach agus nach bhfuil cead aige fanacht ar chríoch an Bhallstáit atá i gceist, déanfar an duine sin a ghabháil agus a chur faoi réir na nósanna imeachta lena n‑urramaítear Treoir 2008/115/CE.

               2.Bainfidh na gardaí teorann úsáid as aonaid dho‑aistrithe nó aonaid shoghluaiste chun faireachas a dhéanamh ar theorainneacha.

                  Déanfar an faireachas sin ar bhealach a chuirfidh cosc ar dhaoine trasnuithe teorann neamhúdaraithe a dhéanamh idir pointí trasnaithe teorann agus a theacht timpeall ar na seiceálacha atá ag na pointí trasnaithe teorann, agus ar bhealach a dhíspreagfaidh iad an dá rud sin a dhéanamh.

               3.Is iad na gardaí teorann a dhéanfaidh faireachas idir pointí trasnaithe teorann agus déanfar líon agus modhanna na ngardaí sin a oiriúnú ag brath ar na rioscaí agus na bagairtí atá ann nó a mheastar a bheidh ann. Beidh athruithe minice agus tobanna ar thréimhsí faireachais agus ar mhodhanna nó teicnící eile i gceist leis, ionas go mbraithfear nó go gcoiscfear trasnuithe teorann neamhúdaraithe ar bhealach éifeachtach.

               4.Is aonaid dho‑aistrithe nó aonaid shoghluaiste a dhéanfaidh an faireachas agus chun a gcúraimí a chomhlíonadh beidh siad ag patrólú nó suite in áiteanna a n‑aithnítear iad a bheith leochaileach nó a cheaptar iad a bheith amhlaidh, agus beidh d’aidhm ag an bhfaireachas sin trasnuithe teorann neamhúdaraithe a chosc nó daoine a thrasnaíonn an teorainn go neamhdhleathach a ghabháil. Féadfar faireachas a dhéanamh ar bhealaí teicniúla freisin, lena n‑áirítear bealaí leictreonacha, trealamh leictreonach agus córais faireachais leictreonacha.

               5.I staid ina bhfuil ionstraimiú á dhéanamh ar imircigh, treiseoidh an Ballstát lena mbaineann an faireachas ar theorainneacha de réir mar is gá chun aghaidh a thabhairt ar an mbagairt mhéadaithe. Go háirithe, cuirfidh an Ballstát feabhas, de réir mar is iomchuí, ar na hacmhainní agus ar na modhanna teicniúla chun cosc a chur ar thrasnú teorann neamhúdaraithe.

               ‑‑Féadfar teicneolaíochtaí nuaaimseartha a áireamh ar na modhanna teicniúla sin, lena náirítear ladrainn agus braiteoirí gluaisne, mar aon le haonaid shoghluaiste chun trasnuithe teorann neamhúdaraithe isteach san Aontas a chosc.

               6.Gan dochar don tacaíocht a fhéadfaidh an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta a chur ar fáil do na Ballstáit, i staid ina bhfuil ionstraimiú á dhéanamh ar imircigh, féadfaidh an Ghníomhaireacht measúnú leochaileachta a dhéanamh dá bhforáiltear in Airteagal 10(1), pointe (c) agus Airteagal 32 de Rialachán (AE) 2019/1896 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
                  57
               , d’fhonn an tacaíocht is gá a chur ar fáil don Bhallstát lena mbaineann.

                  Ar bhonn thorthaí an mheasúnaithe sin nó aon mheasúnaithe leochaileachta ábhartha eile nó má shanntar leibhéal tionchair géibheannach don chuid den teorainn lena mbaineann de réir bhrí Airteagal 35(1)(d) de Rialachán (AE) 2019/1896, déanfaidh Stiúrthóir Feidhmiúcháin na Gníomhaireachta Eorpaí um an nGarda Teorann agus Cósta moltaí, i gcomhréir le hAirteagal 41(1) den Rialachán sin, chuig aon Bhallstát lena mbaineann.

               7.Cumhachtófar don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 37 maidir le bearta breise lena rialaítear faireachas, lena n‑áirítear forbairt caighdeán maidir le faireachas ar theorainneacha, go háirithe úsáid teicneolaíochtaí faireachais agus faireacháin ag na teorainneacha seachtracha, agus aird á tabhairt ar na cineálacha teorainneacha, na leibhéil tionchair atá sannta do gach cuid den teorainn sheachtrach i gcomhréir le hAirteagal 34 de Rialachán (AE) 2019/1896 agus tosca ábhartha eile.’

               (4)Athainmnítear Caibidil V mar a leanas: “Bearta sonracha a bhaineann leis na teorainneacha seachtracha”

                  Cuirtear an tAirteagal 21a seo a leanas i gCaibidil V:

               “Airteagal 21a
               Srianta ar thaisteal chuig an Aontas Eorpach

               1.Beidh feidhm ag an Airteagal seo maidir le staideanna ina sainaithníonn an Lárionad Eorpach um Ghalair a Chosc agus a Rialú nó an Coimisiún go bhfuil galar tógálach i dtríú tír amháin nó níos mó a mbaineann baol eipidéime leis mar a shainmhínítear in ionstraimí ábhartha na hEagraíochta Domhanda Sláinte.

               2.Féadfaidh an Chomhairle, ar bhonn togra ón gCoimisiún, rialachán cur chun feidhme a ghlacadh, lena bhforáiltear do shrianta sealadacha ar thaisteal chuig na Ballstáit.

               D’fhéadfadh a bheith san áireamh leis na srianta sealadacha ar thaisteal sin, srianta ar dhul isteach sna Ballstáit agus bearta eile a mheastar a bheith riachtanach chun an tsláinte phoiblí a chosaint sa limistéar gan rialuithe ag teorainneacha inmheánacha, cuir i gcás, tástáil, coraintín agus féin‑leithlisiú.

               3.Beidh na catagóirí daoine seo a leanas díolmhaithe ó na srianta ar dhul isteach, gan beann ar chuspóir a dtaisteal:

               a)daoine a bhfuil an ceart chun saorghluaiseachta acu faoi dhlí an Aontais;

               b)náisiúnaigh tríú tír ar cónaitheoirí fadtéarmacha iad faoi Threoir 2003/109/CE, daoine a bhfuil a ceart cónaitheachta acu ó ionstraimí eile de dhlí an Aontais nó den dlí náisiúnta nó daoine a bhfuil víosaí fadtéarmacha náisiúnta acu, mar aon le baill teaghlaigh na ndaoine sin faoi seach. 4.Leis an rialachán cur chur chun feidhme dá dtagraítear i mír 1, déanfar an méid seo a leanas i gcás inarb iomchuí:

               a)sainiú a dhéanamh ar aon chatagóir daoine a dhéanann taisteal neamhriachtanach ar daoine iad a bheidh díolmhaithe ó aon shrian is infheidhme maidir le taisteal;

               b)aon limistéar geografacha nó aon tríú tír a shainaithint óna bhféadfaidh taisteal neamhriachtanach a bheith faoi réir srianta nó díolúintí ó shrianta, ag féachaint do staid ar leith na limistéar nó na dtíortha lena mbaineann ar bhonn modheolaíocht oibiachtúil agus critéir oibiachtúla, lena n‑áirítear, go háirithe, an staid eipidéimeolaíoch;

               c)na coinníollacha a leagan síos faoina bhféadfar srian a chur le taisteal neamhriachtanach dá dtagraítear i bpointí (a) agus (b) nó é a dhíolmhú ó shrianta, lena n‑áirítear cruthúnas a bheidh le taispeáint chun tacú leis an díolúine agus na coinníollacha a bhaineann le fad agus cineál na tréimhse fanachta sna limistéir nó sna tíortha dá dtagraítear i bpointe (b);

               d)na coinníollacha a leagan síos faoina bhféadfar srianta taistil a fhorchur, go heisceachtúil, ar dhaoine atá i mbun taisteal riachtanach, i gcás ina dtéann an staid eipidéimeolaíoch chun donais go tapa agus, go háirithe i gcás ina n‑mbraitear athraitheach ar díol imní nó suntais é.

               5.Ní fhéadfaidh srianta ar dhul isteach maidir le taistealaithe a liostaítear i bpointe i. agus i bpointí iv. go viii. d’Iarscríbhinn XI a bheith san áireamh sna srianta ar thaisteal riachtanach dá dtagraítear i mír 4(d).”

               (5)Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 23:

               “Airteagal 23
               Cumhachtaí poiblí a fheidhmiú

               Ní dhéanfaidh éagmais rialaithe teorann ag teorainneacha inmheánacha difear d’aon cheann acu seo a leanas:

               a)feidhmiú cumhachtaí póilíneachta ná cumhachtaí poiblí eile ag údaráis inniúla na mBallstát ar a gcríoch, lena n‑áirítear ar a limistéir teorann inmheánaí, mar a thugtar dóibh faoin dlí náisiúnta, sa mhéid nach bhfuil an éifeacht chéanna ag feidhmiú na gcumhachtaí sin agus atá ag seiceálacha teorann.

                  Ní mheasfar gurb ionann feidhmiú a gcumhachtaí ag údaráis inniúla, go háirithe, agus seiceálacha teorann a dhéanamh nuair is fíor an méid seo a leanas maidir leis na bearta:

               i)ní rialú teorann is cuspóir leo;

               ii)tá siad bunaithe ar fhaisnéis ghinearálta agus ar thaithí ghinearálta na n‑údarás inniúil maidir le bagairtí a d’fhéadfadh a bheith ann don tslándáil phoiblí nó don bheartas poiblí agus tá sé d’aidhm acu, go háirithe, an méid seo a leanas a dhéanamh:

               –an choireacht trasteorann a chomhrac;

               –cónaí neamhrialta nó fanacht neamhrialta a chomhrac, rudaí a bhaineann leis an imirce neamhrialta; nó

               –leathadh galair thógálaigh a mbaineann baol eipidéime leis a shrianadh, arna bhraith ag an Lárionad Eorpach um Rialú Galar;

               iii)ceaptar agus déantar iad ar bhealach ar léir é a bheith éagsúil ó sheiceálacha córasacha ar dhaoine ag na teorainneacha seachtracha, lena n‑áirítear i gcás ina ndéantar iad ag moil iompair nó go díreach ar bord seirbhísí paisinéirí agus nuair a bhíonn siad bunaithe ar anailís riosca;

               iv)déantar iad, i gcás inarb iomchuí, ar bhonn teicneolaíochtaí faireacháin agus faireachais a úsáidtear go ginearálta sa chríoch, chun aghaidh a thabhairt ar bhagairtí don tslándáil phoiblí nó don bheartas poiblí mar a leagtar amach faoi phointe ii);

               b)an fhéidearthacht atá ag Ballstát seiceálacha slándála a dhéanamh ar dhaoine, seiceálacha arna ndéanamh i moil iompair ag údaráis inniúla faoi dhlí gach Ballstáit, ag a n‑údaráis inniúla nó ag iompróirí, ar choinníoll go ndéantar na seiceálacha sin freisin ar dhaoine atá ag taisteal laistigh de Bhallstát;

               c)féidearthacht atá ag Ballstát foráil a dhéanamh sa dlí maidir le hoibleagáid a chur ar dhaoine páipéir agus doiciméid a bheith ina seilbh nó á n‑iompar acu;

               d)an fhéidearthacht atá ag Ballstát foráil a dhéanamh le dlí lena gcuirfear oibleagáid ar náisiúnaigh tríú tír a láithreacht ar a chríoch a thuairisciú de bhun fhorálacha Airteagal 22 den Choinbhinsiúin chun Comhaontú Schengen an 14 Meitheamh 1985 idir Rialtais Stáit Aontas Eacnamaíoch Benelux, Phoblacht Chónaidhme na Gearmáine agus Phoblacht na Fraince maidir le seiceálacha ag a gcomhtheorainneacha a dhíothú de réir a chéile (‘Coinbhinsiún Schengen’) a chur chun feidhme;

               e)seiceálacha chun críoch slándála ar shonraí paisinéirí sna bunachair sonraí ábhartha i dtaca le daoine atá ag taisteal sa limistéar gan rialuithe ag teorainneacha inmheánacha, ar seiceálacha iad a d’fhéadfadh na húdaráis inniúla a dhéanamh faoin dlí is infheidhme.”

               (6)Cuirtear an tAirteagal 23a seo a leanas isteach:

               “Airteagal 23a
                  Nós imeachta i ndáil le daoine a ghabhtar ag na teorainneacha inmheánacha a aistriú

               1.Tá feidhm ag an Airteagal seo maidir le náisiúnach tríú tír a ghabháil i gcóngar teorainneacha inmheánacha, i gcásanna ina gcomhlíontar gach ceann de na coinníollacha seo a leanas:

               a)ní chomhlíonann an náisiúnach tríú tír lena mbaineann na coinníollacha maidir le dul isteach a leagtar síos in Airteagal 6(1) nó nach gcomhlíonann sé a thuilleadh iad;

               b)ní chumhdaítear an náisiúnach tríú tír leis an maolú a leagtar síos in Airteagal 6(5), pointe (a);

               c)gabhtar an náisiúnach tríú tír mar chuid de chomhar póilíneachta oibríochtúil trasteorann, go háirithe le linn comhphatról póilíneachta;

               d)tá tásca soiléire ann gur tháinig an náisiúnach tríú tír go díreach ó Bhallstát eile, ar bhonn faisnéise atá ar fáil láithreach do na húdaráis gabhála, lena n‑áirítear ráitis ón duine lena mbaineann, doiciméid chéannachta, doiciméid taistil nó doiciméid eile a aimsíodh ar an duine sin nó torthaí na gcuardach a rinneadh i mbunachair sonraí ábhartha ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais.

               2.Féadfaidh údaráis inniúla an Bhallstáit, ar bhonn cinneadh nach bhfuil aon cheart fanachta ag an náisiúnach tríú tír lena mbaineann ar a chríoch, féadfaidh siad a chinneadh an duine a aistriú láithreach chuig an mBallstát ónar tháinig an duine isteach nó óna raibh sé ag iarraidh a theacht isteach, i gcomhréir leis an nós imeachta a leagtar amach in Iarscríbhinn XII.

               3.I gcás ina gcuirfidh Ballstát an nós imeachta dá dtagraítear i mír 2 i bhfeidhm, beidh de cheangal ar an mBallstát glactha gach beart is gá a dhéanamh chun an náisiúnach tríú tír lena mbaineann a ghlacadh i gcomhréir leis na nósanna imeachta a leagtar amach in Iarscríbhinn XII.

               4.Ó [bliain amháin tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin] agus ar bhonn bliantúil ina dhiaidh sin, cuirfidh na Ballstáit faoi bhráid an Choimisiúin na sonraí arna dtaifeadadh i gcomhréir le pointe 3 d’Iarscríbhinn XII, maidir le cur i bhfeidhm mhíreanna 1, 2 agus 3.”

               (7)Ag deireadh na chéad mhíre d’Airteagal 24, cuirtear an méid seo a leanas in áit na chéad mhíre:

                  “Bainfidh na Ballstáit na bacainní ar fad atá ar shreabhadh éasca tráchta ag pointí trasnaithe bóthair ag teorainneacha inmheánacha, go háirithe aon luasteorainn nach bhfuil bunaithe go heisiach ar cheisteanna slándála bóthair nó nach bhfuil gá leo chun na teicneolaíochtaí dá dtagraítear in Airteagal 23, pointe (a)(iv) a úsáid.”

               (8)Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 25:

               “Airteagal 25
               Creat ginearálta le haghaidh rialú teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú nó a shíneadh ar bhonn sealadach

               1.I gcás ina bhfuil bagairt thromchúiseach ann do bheartas poiblí nó don tslándáil inmheánach sa limistéar gan rialuithe ag teorainneacha inmheánacha i mBallstát, féadfaidh an Ballstát sin rialuithe teorann a athbhunú ar bhonn eisceachtúil ag a theorainneacha inmheánacha uile nó ag codanna sonracha dá theorainneacha inmheánacha.

               Féadfar a mheas gur as na nithe seo a leanas, go háirithe, a thagann bagairt thromchúiseach don bheartas poiblí nó don tslándáil inmheánach:

               (a)gníomhaíochtaí a bhaineann leis an sceimhlitheoireacht nó leis an gcoireacht eagraithe;

               (b)éigeandálaí sláinte poiblí mórscála;

               (c)staid arb é a príomhthréith gluaiseachtaí neamhúdaraithe mórscála náisiúnach tríú tír idir na Ballstáit, rud a chuireann feidhmiú foriomlán an limistéir gan rialú ag teorainneacha inmheánacha i mbaol;

               (d)imeachtaí idirnáisiúnta mórscála nó ardphróifíle amhail imeachtaí spóirt, trádála nó polaitiúla.

               2.Ní fhéadfar rialuithe teorann a bhunú ach amháin de bhun Airteagail 25a agus 28 i gcás ina bhfuil sé suite ag Ballstát go bhfuil an beart sin riachtanach agus comhréireach, agus na critéir dá dtagraítear in Airteagal 26(1) á gcur san áireamh, agus, i gcás ina gcuirtear síneadh leis na rialuithe sin, na critéir dá dtagraítear in Airteagal 26(2) freisin. Féadfar rialuithe teorann a athbhunú freisin i gcomhréir le hAirteagal 29, agus na critéir dá dtagraítear in Airteagal 30 á gcur san áireamh.

               I ngach cás, déanfar rialuithe teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú mar rogha dheiridh. Ní rachaidh raon feidhme agus fad athbhunú sealadach an rialaithe teorann thar a bhfuil riachtanach chun freagairt a thabhairt ar an mbagairt thromchúiseach a sainaithníodh.

               3.I gcás ina leanann an bhagairt chéanna de bheith ann, féadfar síneadh a chur le rialuithe teorann ag teorainneacha inmheánacha i gcomhréir le hAirteagail 25a, 28 nó 29.

               Measfar gurb ann don bhagairt chéanna i gcás ina bhfuil an bonn cirt atá curtha chun cinn ag an mBallstát maidir le síneadh a chur le rialuithe teorann bunaithe ar an gcinneadh gurb ann fós don bhagairt chéanna a bhí ina bonn cirt leis na rialuithe teorann a athbhunú ar dtús.”

               (9)Cuirtear isteach Airteagal 25a nua i ndiaidh Airteagal 25:

               “Airteagal 25a

               Nós imeachta i ndáil le cásanna ina n‑éilítear beart i ngeall ar theagmhais neamh‑intuartha nó intuartha

               1.I gcás inar neamh‑intuartha an bhagairt thromchúiseach í don bheartas poiblí nó don tslándáil inmheánach i mBallstát agus i gcás ina bhfuil gá le beart láithreach dá barr, féadfaidh an Ballstát lena mbaineann ar bhonn eisceachtúil rialú teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú láithreach.

               2.Tabharfaidh an Ballstát fógra don Choimisiún agus do na Ballstáit eile, an tráth le rialú teorann a athbhunú faoi mhír 1, maidir le rialuithe teorann a athbhunú, i gcomhréir le hAirteagal 27(1).

               3.Chun críocha mhír 1, féadfar rialú teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú láithreach ar feadh tréimhse teoranta nach faide ná mí amháin. Más ann don bhagairt thromchúiseach don bheartas poiblí nó don tslándáil inmheánach tar éis na tréimhse sin, féadfaidh an Ballstát an rialú teorann ag teorainneacha inmheánacha a shíneadh ar feadh tréimhsí níos faide, tréimhsí a mbeidh uasfhad nach faide ná trí mhí acu.

               4.I gcás inarb intuartha bagairt thromchúiseach don bheartas poiblí nó don tslándáil inmheánach i mBallstát, cuirfidh an Ballstát an Coimisiún agus na Ballstáit eile ar an eolas i gcomhréir le hAirteagal 27(1), laistigh de cheithre seachtaine ar a dhéanaí roimh an dáta atá beartaithe d’athbhunú na rialuithe teorann, nó laistigh de thréimhse níos giorra i gcás ina bhfuil na cúinsí is cúis leis an ngá le rialuithe teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú ar eolas níos lú ná ceithre seachtaine roimh an dáta atá beartaithe don athbhunú.

               5.Chun críocha mhír 4, agus gan dochar d’Airteagal 27a(4), féadfar rialú teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú ar feadh tréimhse nach faide ná sé mhí. I gcás inarb ann don bhagairt thromchúiseach don bheartas poiblí nó don tslándáil inmheánach tar éis na tréimhse sin, féadfaidh an Ballstát an rialú teorann ag teorainneacha inmheánacha a shíneadh ar feadh tréimhsí in‑athnuaite sé mhí ar a mhéid.

                  Cuirfear aon síneadh in iúl don Choimisiún agus do na Ballstáit eile i gcomhréir le hAirteagal 27 agus laistigh de na teorainneacha ama dá dtagraítear i mír 4. Faoi réir Airteagal 27a(5), ní rachaidh uasfhad an rialaithe teorann ag teorainneacha inmheánacha thar dhá bhliain.

               6.An tréimhse dá dtagraítear i mír 5, ní áireofar tréimhsí dá dtagraítear i mír 3 inti.”

               (10)Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 26:

               “Airteagal 26
               Critéir maidir le rialú teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú agus a shíneadh ar bhonn sealadach

               1.Chun a shuí an bhfuil sé riachtanach agus comhréireach rialú teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú i gcomhréir le hAirteagal 25, déanfaidh Ballstát na nithe seo a leanas a mheas go háirithe:

               (a)a iomchuí atá sé rialuithe teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú, ag féachaint do chineál na bagartha tromchúisí a sainaithníodh agus go háirithe, an dócha go réiteoidh athbhunú rialuithe teorann ag teorainneacha inmheánacha an bhagairt don bheartas poiblí nó don tslándáil inmheánach ar bhealach leormhaith;

               (b)an tionchar is dócha a bheidh ag beart den sórt sin ar an méid seo a leanas:

               –gluaiseacht daoine laistigh den limistéar gan rialú ag teorainneacha inmheánacha agus

               –feidhmiú na réigiún trasteorann, agus na naisc láidre shóisialta agus eacnamaíocha eatarthu á gcur san áireamh.

               2.I gcás ina gcinneann Ballstát síneadh a chur leis an rialú teorann ag teorainneacha inmheánacha de bhun Airteagal 25a(5), déanfaidh sé measúnú mionsonraithe freisin an bhféadfaí cuspóirí an tsínidh sin a bhaint amach a bhuí leis na nithe seo a leanas:

               a)úsáid beart malartach amhail seiceálacha comhréireacha a dhéantar i gcomhthéacs fheidhmiú dleathach cumhachtaí dá dtagraítear in Airteagal 23 pointe (a);

               b)úsáid an nós imeachta dá dtagraítear in Airteagal 23a;

               c)cineálacha comhair póilíneachta dá bhforáiltear faoi dhlí an Aontais, lena n‑áirítear maidir le hábhair amhail patróil chomhpháirteacha, oibríochtaí comhpháirteacha, foirne comhpháirteacha um imscrúdú, tóir thrasteorann, nó faireachas trasteorann.

               3.I gcás inar athbhunaíodh nó inar cuireadh síneadh le rialuithe teorann ag teorainneacha inmheánacha, áiritheoidh na Ballstáit lena mbaineann, i gcás inar gá, go mbeidh bearta iomchuí ag gabháil leo a mhaolóidh na tionchair a bheidh ag athbhunú rialuithe teorann ar dhaoine agus ar iompar earraí, agus aird ar leith á tabhairt ar na réigiúin trasteorann.”

               (11)Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 27:

               “Airteagal 27
               Fógra a thabhairt maidir le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú ar bhonn sealadach agus measúnú riosca

               1.Beidh an fhaisnéis seo a leanas sna fógraí a dhéanfaidh na Ballstáit maidir le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú nó síneadh a chur leo:

               (a)na cúiseanna atá leis an athbhunú nó an síneadh, lena n‑áirítear na sonraí ábhartha ar fad ina dtugtar tuairisc mhionsonraithe ar na gníomhartha is cúis le bagairt thromchúiseach dá bheartas poiblí nó dá shlándáil inmheánach;

               (b)raon feidhme an athbhunaithe nó an tsínidh atá beartaithe, ina sonraítear an chuid nó na codanna de na teorainneacha inmheánacha a bhfuil an rialú teorann le hathbhunú nó le síneadh;

               (c)ainmneacha na bpointí trasnaithe atá údaraithe;

               (d)dáta agus fad an athbhunaithe nó an tsínidh atá beartaithe;

               (e)na cúinsí maidir leis an ngá agus leis an gcomhréireacht dá dtagraítear in Airteagal 26(1) agus, i gcás sínidh, in Airteagal 26(2);

               (f)i gcás inarb iomchuí, na bearta atá le glacadh ag na Ballstáit eile.

               Féadfaidh dhá Bhallstát nó níos mó fógra a chur isteach le chéile.

               Cuirfear an fógra ar fáil i gcomhréir le teimpléad atá le bunú ag an gCoimisiún trí ghníomh cur chun feidhme agus atá le cur ar fáil ar líne. Déanfar an gníomh cur chun feidhme sin a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 38(2).”

               2.I gcás ina bhfuil rialuithe teorann i bhfeidhm le sé mhí i gcomhréir le hAirteagal 25a(4), áireofar measúnú riosca in aon fhógra ina dhiaidh sin maidir le síneadh a chur leis na rialuithe sin. Cuirfear i láthair sa mheasúnú riosca scála agus forbairt réamh‑mheasta na bagartha tromchúisí sainaitheanta, go háirithe an fad a mheastar a mhairfidh an bhagairt thromchúiseach shainaitheanta agus cé na codanna de na teorainneacha inmheánacha a bhféadfaí difear a dhéanamh dóibh, mar aon le faisnéis maidir le bearta comhordaithe leis na Ballstáit eile a mbeidh tionchar ag na bearta sin orthu nó ar dócha go mbeidh tionchar ag na bearta sin orthu.

               3.I gcás ina dtagraíonn athbhunú nó síneadh rialuithe teorann do ghluaiseachtaí neamhúdaraithe mórscála dá dtagraítear in Airteagal 25(1), pointe (b), cuirfear faisnéis ar fáil freisin sa mheasúnú riosca maidir le scála agus treochtaí na ngluaiseachtaí neamhúdaraithe sin, lena n‑áirítear aon fhaisnéis a fuarthas ó ghníomhaireachtaí ábhartha an Aontais i gcomhréir lena sainorduithe féin agus anailís sonraí ó chórais faisnéise ábhartha.

               4.Cuirfidh an Ballstát lena mbaineann, arna iarraidh sin ag an gCoimisiún, aon fhaisnéis bhreise ar fáil, lena n‑áirítear faisnéis maidir leis na bearta comhordaithe leis na Ballstáit a ndéanann an síneadh atá beartaithe ar rialú teorann ag teorainneacha inmheánacha difear dóibh mar aon leis an bhfaisnéis bhreise is gá chun measúnú a dhéanamh ar úsáid fhéideartha na mbeart dá dtagraítear in Airteagail 23 agus 23a.

               5.Ballstáit a thugann fógra faoi mhíreanna 1 nó 2, féadfaidh siad a chinneadh an fhaisnéis a tugadh fógra fúithi a aicmiú ina iomláine, nó codanna di a aicmiú, más gá sin agus i gcomhréir leis an dlí náisiúnta.

                  Ní chuirfidh an t‑aicmiú sin bac ar rochtain ar fhaisnéis, trí bhealaí comhair póilíneachta iomchuí agus slána ag Ballstáit eile a ndéanann athbhunú sealadach rialuithe teorann ag teorainneacha inmheánacha difear dóibh.”

               (12)Cuirtear an tAirteagal 27a seo a leanas isteach:

               “Airteagal 27a
               Comhairliúchán leis na Ballstáit agus tuairim ón gCoimisiún

               1.Tar éis dó fógraí a fháil, ar fógraí iad arna gcur isteach faoi Airteagal 27(1), féadfaidh an Coimisiún próiseas comhairliúcháin a bhunú, i gcás inarb iomchuí, lena n‑áirítear cruinnithe comhpháirteacha idir an Ballstát a bhfuil sé beartaithe aige rialú teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú nó síneadh a chur leis, agus na Ballstáit eile, go háirithe iad siúd a ndéanann na bearta sin difear dóibh go díreach, agus gníomhaireachtaí ábhartha an Aontais.

               Bainfidh an comhairliúchán go háirithe leis an mbagairt shainaitheanta don bheartas poiblí nó don tslándáil inmheánach, le hábharthacht athbhunú beartaithe na rialuithe teorann agus aird á tabhairt ar oiriúnacht beart malartach, agus leis na bealaí lena áirithiú go gcuirfear an comhar frithpháirteach idir na Ballstáit chun feidhme i ndáil leis na rialuithe teorann athbhunaithe.

               An Ballstát a bhfuil sé beartaithe aige rialú teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú nó a shíneadh, tabharfaidh sé lánaird ar thorthaí an chomhairliúcháin sin nuair a bheidh an rialú teorann ag an teorainn inmheánach á dhéanamh aige.

               2.Tar éis fógraí a fháil, ar fógraí iad a cuireadh isteach i ndáil le rialuithe teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú nó síneadh a chur leo, féadfaidh an Coimisiún nó aon Bhallstát eile, gan dochar d’Airteagal 72 CFAE, tuairim a eisiúint más rud é, bunaithe ar an bhfaisnéis atá san fhógra agus sa mheasúnú riosca, i gcás inarb iomchuí, nó ar aon fhaisnéis bhreise, go bhfuil imní orthu maidir leis an ngá atá le rialú teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú nó síneadh a chur leis.

               3.Tar éis dó fógraí a fháil arna gcur isteach maidir le síneadh a chur le rialú teorann ag an teorainn inmheánach faoi Airteagal 25a(4) arb é is toradh air go leantar de na rialuithe teorann ag teorainneacha inmheánacha ar feadh 18 mí ar an iomlán, eiseoidh an Coimisiún tuairim maidir le riachtanas agus comhréireacht na rialuithe sin ag teorainneacha inmheánacha.

               4.I gcás ina n‑eiseofar tuairim dá dtagraítear i míreanna 2 nó 3, féadfaidh an Coimisiún próiseas comhairliúcháin a bhunú chun an tuairim a phlé leis na Ballstáit. I gcás ina n‑eiseoidh an Coimisiún nó Ballstát tuairim ina gcuirtear ábhair imní in iúl maidir leis an ngá nó leis an gcomhréireacht a bhaineann le rialuithe athbhunaithe ag teorainneacha inmheánacha, cuirfidh an Coimisiún tús leis an bpróiseas sin.

               5.I gcás ina measfaidh Ballstát go bhfuil staideanna eisceachtúla ann a thugann bonn cirt don ghá leanúnach le rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a sháraíonn an uastréimhse dá dtagraítear in Airteagal 25(5), tabharfaidh sé fógra don Choimisiún i gcomhréir le hAirteagal 27(2). Tabharfaidh an fógra nua ón mBallstát bunús leis an mbagairt leanúnach donn bheartas poiblí nó don tslándáil inmheánach, agus aird á tabhairt don tuairim ón gCoimisiún a tugadh de bhun mhír 3. Eiseoidh an Coimisiún tuairim leantach.”

               (13)Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 28:

               “Airteagal 28
               Sásra sonrach i gcás ina gcuireann an bhagairt thromchúiseach don bheartas poiblí nó don tslándáil inmheánach feidhmiú foriomlán an limistéir gan rialuithe ag teorainneacha inmheánacha i mbaol

               1.I gcás ina suífidh an Coimisiún go ndéanann an bhagairt thromchúiseach chéanna don tslándáil inmheánach nó don bheartas poiblí difear do thromlach na mBallstát, agus feidhmiú foriomlán an limistéir gan teorainneacha inmheánacha á chur i mbaol, féadfaidh sé togra a chur faoi bhráid na Comhairle cinneadh cur chun feidhme a ghlacadh lena n‑údarófar do na Ballstáit na rialuithe teorann a athbhunú i gcás nach leor na bearta atá ar fáil dá dtagraítear in Airteagail 23 agus 23a chun aghaidh a thabhairt ar an mbagairt sin.

               2.Cumhdófar leis an gcinneadh tréimhse suas le sé mhí agus féadfar é a athnuachan, ar thogra ón gCoimisiún, ar feadh tréimhsí breise suas le sé mhí fad a mhairfidh an bhagairt, agus an t‑athbhreithniú dá dtagraítear i mír 5 á chur san áireamh.

               3.I gcás ina ndéanfaidh na Ballstáit rialuithe teorann a athbhunú nó síneadh a chur leo de bharr na bagartha dá dtagraítear i mír 1, beidh na rialuithe sin, ón tráth a thiocfaidh an cinneadh ón gComhairle i bhfeidhm, bunaithe ar an gcinneadh sin.

               4.Leis an gcinneadh ón gComhairle dá dtagraítear i mír 1, déanfar tagairt freisin d’aon bheart maolaitheach iomchuí a bhunófar ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais chun laghdú a dhéanamh ar na tionchair a bheidh ag athbhunú na rialuithe teorann.

               5.Déanfaidh an Coimisiún athbhreithniú ar fhorbairt na bagartha sainaitheanta agus ar thionchar na mbeart arna nglacadh i gcomhréir leis an gcinneadh ón gComhairle dá dtagraítear i mír 1, d’fhonn a mheas an bhfuil bonn cirt leis na bearta fós.

               6.Cuirfidh na Ballstáit an Coimisiún agus na Ballstáit eile sa Chomhairle ar an eolas láithreach maidir le hathbhunú rialuithe teorann i gcomhréir leis an gcinneadh dá dtagraítear i mír 1.

               7.Féadfaidh an Coimisiún moladh a eisiúint lena léirítear bearta eile dá dtagraítear in Airteagail 23 agus 23a a d’fhéadfadh rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a chomhlánú nó a d’fhéadfadh a bheith níos oiriúnaí chun aghaidh a thabhairt ar an mbagairt shainaitheanta don tslándáil inmheánach nó don bheartas poiblí dá dtagraítear i mír 1.”

               (14)Leasaítear Airteagal 31 mar a leanas:

               a)Déantar mír 1 d’Airteagal 31;

               b)cuirtear an mhír 2 seo a leanas isteach:

               ‘2.
                     I gcás ina dtugann Ballstát fógra don Choimisiún agus do na Ballstáit eile faoi rialuithe teorann a athbhunú i gcomhréir le hAirteagal 27(1), cuirfidh sé an méid seo a leanas in iúl do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle an tráth céanna:

               a)sonraí na dteorainneacha inmheánacha ag a bhfuil rialú teorann le hathbhunú;

               b)na cúiseanna atá leis an athbhunú atá beartaithe;

               c)ainmneacha na bpointí trasnaithe atá údaraithe;

               d)dáta agus fad an athbhunaithe atá beartaithe;

               e)i gcás inarb iomchuí, na bearta atá le glacadh ag an mBallstát eile.

               3.Féadfaidh an soláthar faisnéise a bheith faoi réir aicmiú faisnéise ag na Ballstáit de bhun Airteagal 27(4).

               Ní cheanglófar ar na Ballstáit an fhaisnéis ar fad dá dtagraítear i mír 2 a sholáthar i gcásanna a bhfuil bonn cirt leo ar fhorais slándála poiblí.

               Ní fhágfar leis an aicmiú faisnéise nach gcuirfidh an Coimisiún an fhaisnéis ar fáil do Pharlaimint na hEorpa. Comhlíonfaidh tarchur agus láimhseáil na faisnéise agus na ndoiciméad a tarchuireadh chuig Parlaimint na hEorpa faoin Airteagal seo na rialacha a bhaineann le faisnéis rúnaicmithe a chur ar aghaidh agus a láimhseáil, ar rialacha iad atá infheidhme idir Parlaimint na hEorpa agus an Coimisiún.”

               (15)Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 33:

               “Airteagal 33
               Tuarascáil ar rialú teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú

               1.Laistigh de cheithre seachtaine ón uair a chuirfear deireadh le rialú teorann ag teorainneacha inmheánacha, cuirfidh na Ballstáit a rinne rialuithe teorann ag teorainneacha inmheánacha tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus an Choimisiúin maidir le hathbhunú rialaithe teorann ag teorainneacha inmheánacha agus, i gcás inarb infheidhme, maidir le síneadh a chur le rialú teorann ag teorainneacha inmheánacha.

               2.Gan dochar don chéad mhír 1, i gcás ina gcuirfear síneadh le rialuithe teorann dá dtagraítear in Airteagal 25a(5), cuirfidh an Ballstát lena mbaineann tuarascáil isteach tar éis 12 mhí agus gach 12 mhí ina dhiaidh sin má choinnítear ar bun rialú teorann ar bhonn eisceachtúil.

               3.Leagfar amach sa tuarascáil, go háirithe, an measúnú tosaigh agus an measúnú leantach ar an ngá atá le rialuithe teorann agus ar urramú na gcritéar dá dtagraítear in Airteagal 26, feidhmiú na seiceálacha, an comhar praiticiúil le Ballstáit chomharsanachta, an tionchar ar ghluaiseacht daoine de bharr na rialuithe sin go háirithe sna réigiúin trasteorann, an éifeachtacht a bhí ag athbhunú rialaithe teorann ag teorainneacha inmheánacha, lena n‑áirítear measúnú ex post ar chomhréireacht athbhunú an rialaithe teorann.

               4.Glacfaidh an Coimisiún formáid aonfhoirmeach don tuarascáil sin agus cuirfidh sé ar fáil ar líne í.

               5.Féadfaidh an Coimisiún tuairim a eisiúint maidir leis an measúnú ex‑post sin ar rialú teorann a athbhunú ag teorainn inmheánach amháin nó níos mó ná sin nó ar chodanna díobh.

               6.Déanfaidh an Coimisiún tuarascáil maidir le feidhmiú an limistéir gan rialú ag teorainneacha inmheánacha darb ainm ‘tuarascáil maidir le Staid Schengen’ a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle ar a laghad uair sa bhliain. Áireofar sa tuarascáil liosta de na cinntí go léir a rinneadh chun rialú teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú le linn na bliana ábhartha. Áireofar ann freisin faisnéis faoi na treochtaí laistigh de limistéar Schengen maidir le gluaiseachtaí neamhúdaraithe náisiúnach tríú tír, agus aird á tabhairt ar fhaisnéis atá ar fáil ó ghníomhaireachtaí ábhartha an Aontais, anailís sonraí ó chórais faisnéise ábhartha agus measúnú ar an ngá a bhí le rialuithe teorann a athbhunú sa tréimhse arna cumhdach sa tuarascáil sin.”

               (16)In Airteagal 39(1), cuirtear isteach an pointe (h) seo a leanas:

               “h)Tabharfaidh na Ballstáit fógra don Choimisiún faoi na limistéir riaracháin áitiúla a mheastar a bheith ina réigiúin trasteorann agus faoi aon athrú ábhartha orthu.”

               (17)Cuirtear isteach an tAirteagal 42b seo a leanas:

               “Airteagal 42b

               Fógra a thabhairt faoi réigiúin trasteorann

               Faoin [dhá mhí tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo] ar a dhéanaí, tabharfaidh na Ballstáit fógra don Choimisiún maidir leis na limistéir dá gcríoch a mheastar gurb iad na réigiúin trasteorann iad.

               Cuirfidh na Ballstáit an Coimisiún ar an eolas freisin maidir le haon athrú ábhartha orthu.”

               (18)Cuirtear isteach an Iarscríbhinn XI seo a leanas:

               “IARSCRÍBHINN XI

               Taisteal riachtanach

               Tagraíonn na feidhmeanna nó na riachtanais riachtanacha dá dtagraítear in Airteagal 2, pointe (23) do thaisteal i dtaca le haon cheann de na feidhmeanna nó de na riachtanais seo a leanas:

               i.Gairmithe cúraim sláinte, taighdeoirí sláinte, agus gairmithe cúraim sláinte scothaosta;

               ii.Oibrithe teorann;

               iii.Pearsanra iompair;

               iv.Taidhleoirí, baill foirne eagraíochtaí idirnáisiúnta agus daoine ar cuireadh ó eagraíochtaí idirnáisiúnta agus a bhfuil gá leo a bheith ann go fisiciúil chun a bhfeidhmeanna a chur i gcrích ar mhaithe le feidhmiú ceart na n‑eagraíochtaí sin, pearsanra míleata agus oibrithe cabhrach daonnúla agus pearsanta cosanta sibhialta le linn dóibh a ndualgais a chomhlíonadh;

               v.Paisinéirí idirthurais;

               vi.Paisinéirí atá ag taisteal ar chúiseanna práinneacha teaghlaigh;

               vii.Maraithe;

               viii.Daoine a bhfuil cosaint idirnáisiúnta de dhíth orthu, nó ar chúiseanna daonnúla eile.”

               (19)Cuirtear isteach Iarscríbhinn XII nua:

               “IARSCRÍBHINN XII

               CUID A

               Nós imeachta maidir le daoine a ghabhtar ag na teorainneacha inmheánacha a aistriú

               1.Luafar sna cinntí na forais lena chinneadh nach bhfuil an ceart fanachta ag duine. Beidh feidhm acu láithreach.

               2.Eiseofar an cinneadh trí bhíthin foirm chaighdeánach, mar a leagtar amach i gCuid B, arna líonadh isteach ag an údarás inniúil náisiúnta.

               Tabharfar an fhoirm chaighdeánach agus í líonta isteach don náisiúnach tríú tír lena mbaineann, agus aithneoidh sé go bhfuair sé an cinneadh tríd an bhfoirm a shíniú agus tabharfar cóip den fhoirm shínithe dó.

               I gcás ina ndiúltaíonn an náisiúnach tríú tír an fhoirm chaighdeánach a shíniú, luafaidh an t‑údarás inniúil an diúltú sin ar an bhfoirm faoin roinn dar teideal ‘nótaí’.

               3.Déanfaidh na húdaráis náisiúnta a eisíonn cinneadh diúltaithe taifead ar na sonraí seo a leanas:

               a)céannacht agus náisiúntacht an náisiúnaigh tríú tír lena mbaineann, sa mhéid gur féidir leis na húdaráis iad sin a shuíomh,

               b)tagairtí an doiciméid céannachta, más ann dóibh,

               c)i gcás ina bhfuil fáil orthu, cóipeanna d’aon doiciméad nó sonraí a bhaineann le céannacht nó le náisiúntacht an náisiúnaigh tríú tír lena mbaineann, in éineacht leis na bunachair sonraí náisiúnta ábhartha agus bunachair sonraí ábhartha an Aontais.

               d)forais an diúltaithe,

               e)dáta an diúltaithe,

               f)na Ballstáit ar chucu a cuireadh an náisiúnach tríú tír ar ais.

               4.Déanfaidh na húdaráis náisiúnta a eisíonn cinneadh diúltaithe na sonraí seo a leanas a bhailiú:

               a)líon na ndaoine ar diúltaíodh cead isteach dóibh;

               b)líon na ndaoine ar diúltaíodh cead fanachta dóibh;

               c)líon na ndaoine ar diúltaíodh cuireadh ar ais;

               d)an Ballstát nó na Ballstáit ar chucu a cuireadh daoine ar ais;

               e)i gcás ina bhfuil fáil ar an bhfaisnéis sin, náisiúntacht na náisiúnach tríú tír a gabhadh;

               f)na forais le cead isteach agus fanacht a dhiúltú;

               g)an cineál teorann mar a shonraítear in Airteagal 2, pointe 1 de Rialachán (AE) 2016/399 ag ar cuireadh na náisiúnaigh tríú tír ar ais.

               5.Beidh an ceart chun achomhairc ag daoine dá ndiúltaítear cead isteach nó cead fanachta. Déanfar na hachomhairc i gcomhréir leis an dlí náisiúnta. Ina theannta sin, tabharfar léiriú i scríbhinn don náisiúnach tríú tír faoi na pointí teagmhála ar féidir leo faisnéis a sholáthar maidir le hionadaithe atá inniúil ar ghníomhú ar son náisiúnach tríú tír i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, agus tabharfar an léiriú sin dó i dteanga a thuigeann sé nó i dteanga a síltear le réasún go dtuigfidh sé. Má dhéantar achomharc, ní bheidh éifeacht fionraíochta aige sin.

               6.Áiritheoidh na húdaráis a dtugtar an chumhacht dóibh faoin dlí náisiúnta go ndéanfar an náisiúnach tríú tír atá faoi réir cinneadh diúltaithe a aistriú chuig údaráis inniúla an Bhallstáit chomharsanachta láithreach agus laistigh de 24 uair an chloig ar a dhéanaí. Na húdaráis a dtugtar an chumhacht dóibh faoin dlí náisiúnta sa Bhallstát comharsanachta, oibreoidh siad i gcomhar le húdaráis an Bhallstáit chuige sin.

               7.I gcás ina dtugann iompróir chuig an teorainn náisiúnach tríú tír atá faoi réir cinneadh dá dtagraítear i mír 1, féadfaidh an t‑údarás áitiúil atá freagrach an méid seo a leanas a dhéanamh:

               (a)ordú a thabhairt don iompróir an náisiúnach tríú tír a ghabháil faoina chúram agus é nó í a iompar gan mhoill chuig an mBallstát ónar iompraíodh é nó í;

               (b)ar feitheamh iompar ar aghaidh, na bearta iomchuí a dhéanamh, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta agus ag féachaint do na cúinsí áitiúla, chun cosc a chur ar náisiúnaigh tríú tír ar diúltaíodh cead isteach dóibh dul isteach go neamhdhleathach.

               CUID B

               Foirm chaighdeánach chun daoine a ghabhtar ag na teorainneacha inmheánacha a aistriú

                           Ainm an Stáit

                        Lógó an Stáit (Ainm na hOifige)

                        ____________________________

                        _________________________________________________________________________(1)

                        AN NÓS IMEACHTA UM AISTRIÚ AG AN TEORAINN INMHEÁNACH

                        An _________________________ ag (am) ___________ ag an suíomh (sonraigh an cineál teorann inmheánaí atá in aice láimhe nó faisnéis ábhartha eile a bhaineann le gabháil ag patról comhpháirteach)

                        Dearbhaímid, a bhfuil ár n‑ainmneacha sínithe anseo thíos, __________________________________________________________________________________ go bhfuil as ár gcomhair amach:

                        Sonraí pearsanta (ach iad a bheith ar fáil)

                        Sloinne_______________________________________________________ Céadainm _________________________________________

                        Dáta Breithe__________________________________ Áit bhreithe ____________________________________________ Gnéas _________

                        Náisiúntacht ________________________________________ Cónaitheoir i _____________________________________________________

                        An cineál doiciméid aitheantais ________________________________________________ uimhir___________________________________

                        Eisithe i(n) _____________________________________________ an _________________________________________________________

                        Uimhir víosa, más ann di ________________________ cineál _________________ arna heisiúint ag ________________________________________________

                        Bailí ó ________________________ go dtí ________________________

                        Ar feadh tréimhse ________ lá: __________________________________________________________________

                        Ag teacht ó ___________________ ar/i __________________ (sonraigh an modh iompair a úsáideadh, e.g. uimhir eitilte), cuirtear in iúl dó/di leis seo nach bhfuil cead isteach sa tír aige/aici agus aistreofar é/í chuig ______________________ de bhun (sonraigh tagairtí don dlí náisiúnta atá i bhfeidhm), ar na cúiseanna seo a leanas:

                        □ (A) níl doiciméad taistil bailí/doiciméid thaistil bhailí aige/aici

                        □ (B) tá doiciméad taistil bréagach/góchumtha/brionnaithe aige/aici

                        □ (C) níl víosa ná cead cónaithe bailí aige/aici

                        □ (D) tá víosa nó cead cónaithe bréagach/góchumtha/brionnaithe aige/aici

                        □ (E) níl na doiciméid chuí aige/aici ar fianaise iad ar chuspóir agus coinníollacha an fhanachta

                        Níorbh fhéidir an doiciméad/na doiciméid seo a leanas a sholáthar: ___________________________________________________________________

                        □ (F) tá sé/sí tar éis 90 lá a chaitheamh cheana féin ar chríoch Bhallstáit an Aontais Eorpaigh sna 180 lá roimhe sin

                        □ (G) níl an chóir leordhóthanach mhaireachtála aige/aici maidir le tréimhse agus foirm an fhanachta, ná an chóir chun filleadh ar ais go dtí an tír thionscnaimh, ná an chóir maidir le idirthuras

                        □ (H) is duine é/í a bhfuil foláireamh eisithe ina leith chun cead isteach a dhiúltú

                        □ in CFS

                        □ sa chlár náisiúnta

                        □ (I) meastar gur bagairt é/í do bheartas poiblí, slándáil inmheánach, sláinte phoiblí nó caidreamh idirnáisiúnta ceann amháin nó níos mó de Bhallstáit an Aontais (ní mór do gach Stát na tagairtí don dlí náisiúnta a bhaineann leis an aistriú sin a shonrú)

                        Nótaí

                        □ Diúltaigh an duine lena mbaineann an fhoirm a shíniú.

                        An Duine lena mBaineann an tOifigeach atá freagrach as seiceálacha

                        Féadfaidh an duine lena mbaineann achomharc a thabhairt in aghaidh an chinnidh nach bhfuil cead fanachta aige/aici de réir mar a fhoráiltear sa dlí náisiúnta. Gheobhaidh an duine lena mbaineann cóip den doiciméad seo (ní mór do gach Stát na tagairt don dlí náisiúnta agus don nós imeachta a bhaineann leis an gceart achomhairc a shonrú).

               Airteagal 2

               Leasú ar Threoir 2008/115/CE

               1. Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 6(3) de Threoir 2008/115/CE:

               “3. Féadfaidh na Ballstáit staonadh ó chinneadh um fhilleadh a eisiúint chuig náisiúnach tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach ar a gcríoch má ghlacann Ballstát eile an náisiúnach tríú tír lena mbaineann ar ais i gcomhréir leis an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 23a de Rialachán (AE) 2016/399 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle* nó faoi chomhaontuithe nó socruithe déthaobhacha.

               An Ballstát a bhfuil an náisiúnach tríú tír lena mbaineann glactha ar ais aige i gcomhréir leis an gcéad fhomhír, glacfaidh sé cinneadh um fhilleadh i gcomhréir le mír 1. I gcásanna den sórt sin, ní bheidh feidhm ag an maolú atá leagtha síos sa chéad fhomhír.

               Tabharfaidh na Ballstáit fógra don Choimisiún gan mhoill faoi aon chomhaontú déthaobhach nó aon socrú déthaobhach atá ann cheana, bíodh siad leasaithe nó nua.”

               * Rialachán (AE) 2016/399 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Márta 2016 maidir le Cód an Aontais maidir leis na rialacha lena rialaítear gluaiseacht daoine thar theorainneacha (Cód Teorainneacha Schengen) (IO L 077, 23.3.2016, lch. 1).

               Airteagal 3

               Leasú ar Threoir 2008/115/CE a thrasuí

               2. Déanfaidh na Ballstáit na forálacha reachtaíochta, rialúcháin agus riaracháin is gá chun Airteagal 2 a chomhlíonadh a ghlacadh agus a fhoilsiú faoin [6 mhí tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo] ar a dhéanaí. Cuirfidh siad téacs na bhforálacha sin in iúl don Choimisiún láithreach.

               Cuirfidh siad na forálacha sin i bhfeidhm ón [6 mhí ón teacht i bhfeidhm].

               Nuair a ghlacfaidh na Ballstáit na forálacha sin, beidh tagairt iontu d’Airteagal 2 den Rialachán seo nó beidh tagairt den sórt sin ag gabháil leo tráth a bhfoilsithe oifigiúil. Is iad na Ballstáit a chinnfidh an bealach le tagairt den sórt sin a dhéanamh.

               Airteagal 4

               Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

               Beidh feidhm ag Airteagal 1, pointe 6, áfach, ón [dáta a mbeidh feidhm ag na leasuithe dá bhforáiltear in Airteagal 2 sna Ballstáit].

               Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach sna Ballstáit i gcomhréir leis na Conarthaí.

               Arna dhéanamh in Strasbourg,

                  Thar ceann Pharlaimint na hEorpa
                        Thar ceann na Comhairle

                  An tUachtarán
                        An tUachtarán

                     (1)

                        Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle, "Straitéis i dtreo limistéar Schengen atá lánfheidhmiúil agus athléimneach", COM(2021)277 final, 2.6.2021.

                     (2)

                        Rialachán (AE) 2016/399 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Márta 2016 maidir le Cód an Aontais maidir leis na rialacha lena rialaítear gluaiseacht daoine thar theorainneacha (Cód Teorainneacha Schengen) (IO L 77, 23.3.2016, lch. 1).

                     (3)

                        Faoin gComhshocrú Nua maidir le hImirce agus Tearmann, d'fhógair an Coimisiún go mbunófaí Fóram Tiomnaithe Schengen, ina mbeadh na húdaráis náisiúnta ábhartha amhail aireachtaí gnóthaí baile agus (teorainn) ar an leibhéal náisiúnta agus réigiúnach chun comhar níos nithiúla agus níos mó muiníne a spreagadh i measc na mBallstát chun tacú le dea‑fheidhmiú Schengen. Bhí an 1d Fóram Schengen ar siúl an 30 Samhain 2020, an dara Fóram an 17 Bealtaine 2021.

                     (4)

                        Moladh (AE) 2020/912 ón gComhairle maidir leis an srian sealadach ar thaisteal neamhriachtanach isteach san Aontas agus maidir leis an bhféidearthacht deireadh a chur leis an srian sin

                     (5)

                        Féach roinn 2.1.2. den Mheasúnú Tionchair.

                     (6)

                        JOIN(2021) 32 críochnaitheach.

                     (7)

                        COM(2021) 591 final.

                     (8)

                        COM(2021) 753 final.

                     (9)

                        Cruinniú urghnách den Chomhairle Eorpach an 24 agus an 25 Bealtaine 2021 – Conclúidí, doiciméad ón gComhairle EUCO 5/21 an 25 Bealtaine 2021.

                     (10)

                        Féach Aithris 6 de Rialachán (AE) 2016/399 (Cód Teorainneacha Schengen).

                     (11)

                        Tá thart ar 150 milliún Eorpach ina gcónaí i réigiúin teorann, arb ionann iad agus 30% de dhaonra an Aontais. Clúdaíonn na réigiúin trasteorann 40 % de chríoch an Aontais agus táirgeann siad 30 % d’olltáirgeacht intíre an Aontais. Dá bhrí sin, tá aon athruithe maidir leis an bhféidearthacht na teorainneacha a thrasnú gan rialuithe suntasach go sóisialta agus go heacnamaíoch.

                     (12)

                        Féach Straitéis Schengen an 2 Meitheamh 2021 agus https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2018/621815/EPRS_BRI(2018)621815_EN.pdf

                     (13)

                        2020/C 96 I/01 agus COM(2020) 685 final.

                     (14)

                        Ba é an scaipeadh tapa a rinneadh paindéim COVID‑19 idir Márta agus Deireadh Fómhair 2020 ná farasbarr básanna arbh ionann é agus beagnach 300,000 san Aontas, i gcomparáid leis an tréimhse chéanna in 2016 – 2019. (Féach: Eurostat "Mortlaíocht iomarcach in 2020: Go háirithe ard san earrach agus san fhómhar", 20 Eanáir 2021).Cé go bhfuil an bhagairt sceimhlitheoireachta i gcónaí, tá sí an‑tábhachtach san Eoraip ó rinneadh an t‑ionsaí ar Charlie Hebdo i mí Eanáir 2015, agus ó fhás an Stát Ioslamach, mar a thugtar air, sa tSiria.In 2015, rinne 1,255,600 iarrthóir tearmainn den chéad uair iarratas ar chosaint idirnáisiúnta san Aontas Eorpach, líon níos mó ná dhá oiread iarrthóirí tearmainn na bliana roimhe sin (féach Eurostat Newsrelease “Asylum i mBallstáit an Aontais Eorpaigh Taifead de níos mó ná 1.2 milliún iarrthóir tearmainn don chéad uair in 2015”). I gcomparáid leis sin, cuireadh 699,000 iarratas isteach san Aontas in 2018, lena n‑áirítear 631,000 iarratas den chéad uair (féach: An Coimisiún Eorpach “Staitisticí maidir leis an imirce chun na hEorpa”).

                     (15)

                        Ó mhí Mheán Fómhair 2015 i leith, tugadh isteach seiceálacha teorann ag na teorainneacha inmheánacha os cionn 250 uair.

                     (16)

                        Mar thoradh ar easnaimh thromchúiseacha a sainaithníodh ag teorainn sheachtrach na Gréige in 2016, glacadh ceithre Mholadh ón gComhairle lena n‑iarrtar ar chúig Bhallstát (an Ostair, an Ghearmáin, an tSualainn, an Danmhairg agus an Iorua) seiceálacha teorann a athbhunú go sealadach ag a dteorainneacha inmheánacha idir Bealtaine 2016 agus Samhain 2017

                     (17)

                        Moladh (AE) 2017/820 ón gCoimisiún an 12 Bealtaine 2017 maidir le seiceálacha comhréireacha póilíneachta agus comhar póilíneachta i limistéar Schengen.

                     (18)

                        Le linn phaindéim COVID‑19, d’fhéadfadh na Ballstáit seiceálacha a dhéanamh a bhaineann leis an tsláinte i limistéir teorann, seachas rialuithe ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú.

                     (19)

                        Féach Breithiúnas Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh an 22 Meitheamh 2010, Melki agus Abdeli, cásanna uamtha C‑188/10 agus C‑189/10.

                     (20)

                        Treoir 2008/115/EC ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Nollaig 2008 maidir le caighdeáin choiteanna agus nósanna imeachta coiteanna sna Ballstáit i ndáil le náisiúnaigh tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach a fhilleadh IO L 348, 24.12.2008, lch. 98.

                     (21)

                        Mar a fógraíodh i Straitéis Schengen an 2 Meitheamh (COM(2021)277), tá togra reachtach á ullmhú ag an gCoimisiún chun an úsáid a bhaintear as réamhfhaisnéis faoi phaisinéirí (API) a leathnú chun eitiltí laistigh de Schengen a chumhdach freisin. Faoi láthair, murab ionann agus PNR, ní bhailítear faoi láthair é ach go córasach i gcás eitiltí a thagann isteach san Aontas ó thríú tíortha.

                     (22)

                        Rialachán (AE) Uimh. 1053/2013 ón gComhairle an 7 Deireadh Fómhair 2013, lena mbunaítear sásra meastóireachta agus faireacháin chun cur i bhfeidhm acquis Schengen a fhíorú agus lena n‑aisghairtear an Cinneadh ón gCoiste Feidhmiúcháin an 16 Meán Fómhair 1998 lena mbunaítear Buanchoiste um measúnú agus cur chun feidhme Schengen IO L 295, 6.11.2013, lch. 27.

                     (23)

                        Togra le haghaidh Rialachán ón gComhairle maidir le bunú agus oibriú sásra meastóireachta agus faireacháin chun cur i bhfeidhm acquis Schengen a fhíorú agus lena n‑aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1053/2013, COM(2021)278 final, 02.06.2021.

                     (24)

                        Féach Aithris 6 de Chód Teorainneacha Schengen.

                     (25)

                        Moladh (AE) 2020/912 ón gComhairle maidir leis an srian sealadach ar thaisteal neamhriachtanach isteach san Aontas agus maidir leis an bhféidearthacht deireadh a chur leis an srian sin

                     (26)

                        Comhaontú idir Cinn Stáit nó Rialtais an Aontais Eorpaigh, 26 Márta 2020.

                     (27)

                        COM(2020)727.

                     (28)

                        E.g. Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 24 Samhain 2020 maidir le córas Schengen agus bearta a glacadh le linn na géarchéime COVID‑19 (2020/2801(RSP)), rún ó Pharlaimint na hEorpa an 19 Meitheamh 2020 maidir leis an staid i limistéar Schengen tar éis na ráige COVID‑19 (2020/2640(RSP)), rún ó Pharlaimint na hEorpa an 17 Meán Fómhair 2020 maidir le COVID‑19: Comhordú AE ar mheasúnuithe sláinte agus ar aicmiú riosca, agus ar na hiarmhairtí do Schengen agus don mhargadh aonair (2020/2780(RSP)), rún ó Pharlaimint na hEorpa an 30 Bealtaine 2018 maidir leis an tuarascáil bhliantúil ar fheidhmiú limistéar Schengen (2017/2256(INI)).

                     (29)

                        Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE) 2016/399 maidir leis na rialacha is infheidhme maidir le rialú teorann ag teorainneacha inmheánacha a athbhunú go sealadach, COM(2017)571, 27.9.2017.

                     (30)

                        COM(2021)277.

                     (31)

                        COM(2020) 690 final, Clár Oibre an Choimisiúin 2021, Aontas beogachta i saol na leochaileachta, lch.6,
                   https://eur‑lex.europa.eu/resource.html?uri=cellar%3A91ce5c0f‑12b6‑11eb‑9a54‑01aa75ed71a1.0001.02/DOC_1&format=PDF
                  .

                     (32)

                        Treoir 2004/38/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir le ceart shaoránaigh an Aontais agus bhaill a dteaghlaigh aistriú agus cur fúthu gan bhac laistigh de chríoch na mBallstát lena leasaítear Rialachán (CEE) Uimh. 1612/68 agus lena n‑aisghairtear Treoracha 64/221/CEE, 68/360/CEE, 72/194/CEE, 73/148/CEE, 75/34/CEE, 75/35/CEE, 90/364/CEE, 90/365/CEE agus 93/96/CEE) (IO L 158, 30.4.2004, lch. 77).

                     (33)

                  https://ec.europa.eu/info/law/better‑regulation/have‑your‑say/initiatives/12827‑Amendment‑of‑the‑Schengen‑Borders‑Code

                     (34)

                  https://op.europa.eu/en/publication‑detail/‑/publication/46250564‑669a‑11eb‑aeb5‑01aa75ed71a1/language‑en/format‑PDF/source‑search
                  .

                     (35)

                  https://op.europa.eu/en/publication‑detail/‑/publication/bf14de68‑6698‑11eb‑aeb5‑01aa75ed71a1/language‑en
                  .

                     (36)

                        Ard‑Stiúrthóireacht na mBeartas Inmheánach, Roinn Beartais A: An Beartas Eacnamaíoch agus Eolaíochta, Aonad Breisluacha Eorpaigh Sheirbhís Taighde Pharlaimint na hEorpa, PE 578.974‑Bealtaine 2016: ‘Costas neamh‑Schengen: Tionchar na rialuithe teorann laistigh de Schengen ar an Margadh Aonair’, arna iarraidh ag an gCoiste um an Margadh Inmheánach agus um Chosaint an Tomhaltóra i bParlaimint na hEorpa, https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2016/578974/IPOL_STU(2016)578974_EN.pdf

                     (37)

                        Féach an Doiciméad Inmheánach Oibre a ghabhann leis.

                     (38)

                        Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle Eorpach agus chuig an gComhairle, Filleadh ar Schengen ‑ Treochlár, COM(2016)120 final, 4.3.2016.

                     (39)

                        Moladh (AE) 2017/820 ón gCoimisiún an 12 Bealtaine 2017 maidir le seiceálacha póilíneachta comhréireacha agus comhar póilíneachta i limistéar Schengen, C(2017)3349, IO L 122, 13.5.2017, lch. 79.

                     (40)

                        Rialachán (AE) 2019/1896 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Samhain 2019 maidir leis an nGarda Teorann agus Cósta Eorpach agus lena n‑aisghairtear Rialacháin (AE) Uimh. 1052/2013 agus (AE) 2016/1624 (IO L 295, 14.11.2019, lch. 1).

                     (41)

                        Is féidir 'próifíliú' a thuiscint mar ‘dhaoine aonair a chatagóiriú de réir tréithe pearsanta. D’fhéadfadh na saintréithe sin a bheith 'gan athrú' (amhail aois nó airde) nó 'inathraithe' (amhail éadaí, nósanna, roghanna agus gnéithe eile iompraíochta). Cuimsíonn próifíliú mianadóireacht sonraí trína ndéantar daoine aonair a chatagóiriú 'ar bhonn roinnt dá saintréithe inbhraite chun tátal a bhaint as, le lamháil earráide áirithe, cinn eile nach bhfuil inbhraite.

                     (42)

                        Rialachán (AE) 2016/399 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Márta 2016 maidir le Cód an Aontais maidir leis na rialacha lena rialaítear gluaiseacht daoine thar theorainneacha (Cód Teorainneacha Schengen) (IO L 77, 23.3.2016, lch. 1).

                     (43)

                        COM(2020)727.

                     (44)

                        Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 851/2004 lena mbunaítear an Lárionad Eorpach um Ghalair a Chosc agus a Rialú COM(2020)726.

                     (45)

                        2020/C 102 I/03.

                     (46)

                        Rialachán (AE) Uimh. 1053/2013 ón gComhairle an 7 Deireadh Fómhair 2013 lena mbunaítear sásra meastóireachta agus faireacháin chun cur i bhfeidhm acquis Schengen a fhíorú agus lena n‑aisghairtear an Cinneadh ón gCoiste Feidhmiúcháin an 16 Meán Fómhair 1998 lena mbunaítear Buanchoiste um measúnú agus cur chun feidhme Schengen (IO L 295, 6.11.2013, lch. 27).

                     (47)

                        Cinneadh 2002/192/CE ón gComhairle an 28 Feabhra 2002 maidir leis an iarraidh ó Éirinn a bheith rannpháirteach i roinnt forálacha de acquis Schengen (IO L 64, 7.3.2002, lch. 20).

                     (48)

                        IO L 176, 10.7.1999, lch. 36.

                     (49)

                        Cinneadh 1999/437/CE ón gComhairle an 17 Bealtaine 1999 maidir le socruithe áirithe i dtaca le cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe arna thabhairt i gcrích ag Comhairle an Aontais Eorpaigh agus Poblacht na hÍoslainne agus Ríocht na hIorua maidir le comhlachas an dá Stát sin le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, IO L 176, 10.7.1999, lch. 31.

                     (50)

                        IO L 53, 27.2.2008, lch. 52.

                     (51)

                        Cinneadh 1999/437/CE ón gComhairle an 17 Bealtaine 1999 maidir le socruithe áirithe i dtaca le cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe arna thabhairt i gcrích ag Comhairle an Aontais Eorpaigh agus Poblacht na hÍoslainne agus Ríocht na hIorua maidir le comhlachas an dá Stát sin le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, IO L 176, 10.7.1999, lch. 31.

                     (52)

                        Cinneadh 2008/146/CE ón gComhairle an 28 Eanáir 2008 maidir le tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe, thar ceann an Chomhphobail Eorpaigh, idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, IO L 53, 27.2.2008, lch. 1.

                     (53)

                        IO L 160, 18.6.2011, lch. 21.

                     (54)

                        Cinneadh 2011/350/AE ón gComhairle an 7 Márta 2011 maidir le tabhairt i gcrích an Phrótacail, ar son an Aontais Eorpaigh, idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach, Cónaidhm na hEilvéise agus Prionsacht Lichtinstéin i ndáil le haontachas Phrionsacht Lichtinstéin leis an gComhaontú idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, a bhaineann le seiceálacha ag na teorainneacha inmheánacha a dhíothú agus le gluaiseacht daoine, IO L 160, 18.6.2011, lch. 19.

                     (55)

                        Treoir 2004/38/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir le ceart shaoránaigh an Aontais agus bhaill a dteaghlaigh aistriú agus cur fúthu gan bhac laistigh de chríoch na mBallstát lena leasaítear Rialachán (CEE) Uimh. 1612/68 agus lena n‑aisghairtear Treoracha 64/221/CEE, 68/360/CEE, 72/194/CEE, 73/148/CEE, 75/34/CEE, 75/35/CEE, 90/364/CEE, 90/365/CEE agus 93/96/CEE) (IO L 158, 30.4.2004, lch. 77).

                     (56)

                        Treoir 2003/109/CE ón gComhairle an 25 Samhain 2003 maidir le stádas náisiúnach tríú tír ar cónaitheoirí fadtéarmacha iad (IO L 16, 23.1.2004, lch. 44.).

                     (57)

                        Rialachán (AE) 2019/1896 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Samhain 2019 maidir leis an nGarda Teorann agus Cósta Eorpach agus lena n‑aisghairtear Rialacháin (AE) Uimh. 1052/2013 agus (AE) 2016/1624, IO L 295, 14.11.2019, lch. 1.