               AN COIMISIÚN EORPACH
            An Bhruiséil,8.9.2021
            COM(2021) 537 final
            2021/0286(NLE)
            Togra le haghaidh
            CINNEADH ÓN gCOMHAIRLE
            maidir leis an seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais Eorpaigh sa Chomhairle Siúcra Idirnáisiúnta a mhéid a bhaineann leis an gComhaontú Idirnáisiúnta Siúcra, 1992 a leasú
            {SWD(2021) 235 final}

               MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

               1.Ábhar an togra

               Baineann an togra seo leis an gcinneadh lena leagtar síos an seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais Eorpaigh sa Chomhairle Siúcra Idirnáisiúnta(‘ISC’) i gcomhar leis an vóta speisialta a bhfuil sé beartaithe é a reáchtáil i gcomhréir le hAirteagal 44(1) den Chomhaontú Idirnáisiúnta Siúcra (‘ISA’) lena molfar do Bhaill na hEagraíochta Idirnáisiúnta Siúcra (‘ISO’) ISA a leasú i gcomhréir le toradh na gcaibidlíochtaí maidir lena pháirt-athbhreithniú a cuireadh tús leis i mí Iúil 2019.

               2.Comhthéacs an togra

               2.1.An Comhaontú Idirnáisiúnta Siúcra, 1992

               Is é is aidhm d’ISA, 1992 a áirithiú go mbeidh comhar idirnáisiúnta feabhsaithe ann maidir le cúrsaí siúcra agus saincheisteanna gaolmhara, go gcuirfear fóram ar fáil le haghaidh comhairliúcháin idir-rialtasacha maidir le siúcra agus bealaí chun feabhas a chur ar gheilleagar domhanda an tsiúcra, go n‑éascófar trádáil trí fhaisnéis ar mhargadh domhanda an tsiúcra agus milseoirí eile a bhailiú agus a sholáthar, agus go spreagfar éileamh méadaithe ar shiúcra, go háirithe ar úsáidí neamhthraidisiúnta.

               Tháinig ISA i bhfeidhm an 1 Eanáir 1993.

               Is páirtí é an tAontas in ISA
                  1
               . Tugadh ISA i gcrích le Cinneadh 92/580/CEE ón gComhairle agus tháinig sé i bhfeidhm an 1 Eanáir 1993. Tugadh i gcrích é le haghaidh tréimhse 3 bliana go dtí an 31 Nollaig 1995 agus ó shin i leith, cuireadh síneadh leis go tráthrialta le haghaidh tréimhsí breise dhá bhliain, mar a fhoráiltear le hAirteagal 45 den Chomhaontú. Cuireadh an síneadh deireanach le ISA i mí Iúil 2019
                  2
                agus beidh sé i bhfeidhm go dtí an 31 Nollaig 2021. Tá togra le haghaidh Cinneadh ón gComhairle chun síneadh breise a chur le ISA go dtí mí na Nollag 2023 réitithe ag an gCoimisiún. Tá an nós imeachta um ghlacadh maidir leis an togra seo ar siúl faoi láthair.

               Is chun leasa an Aontais a bheith rannpháirteach i gcomhaontú idirnáisiúnta maidir le siúcra, i bhfianaise a thábhachtaí atá an earnáil sin do roinnt Ballstát agus do gheilleagar earnáil siúcra an Aontais.

               2.2.An Chomhairle Siúcra Idirnáisiúnta

               Is é ISC an comhlacht atá freagrach as feidhmiú na bhfeidhmeanna uile is gá chun forálacha ISA a chomhlíonadh. Glacann sé rialacha agus rialacháin lena n‑áirítear rialacha nós imeachta le haghaidh ISC agus a chuid coistí agus le haghaidh rialacháin airgeadais agus foirne ISO. Coimeádann ISC na taifid riachtanacha agus foilsíonn sé tuairisc bhliantúil agus eolas eile má mheastar é a bheith iomchuí.

               Tá 2000 vóta san iomlán ag Baill ISA. Tá líon sonrach vótaí ag gach Ball d’ISA, líon a choigeartaítear go bliantúil agus critéir réamhshainithe ISA á leanúint. Déanfar cinntí uile na Comhairle de chomhthoil, i bprionsabal, ach amháin má leagtar síos a mhalairt in ISA. I gcás nach bhfuil comhthoil ann, déanfar cinntí agus moltaí trí vóta tromlaigh shimplí, ach amháin má fhoráiltear maidir le vóta speisialta in ISA.

               2.3.An gníomh atá beartaithe ag an gComhairle Siúcra Idirnáisiúnta

               In 2017, fuair an Coimisiún an t‑údarú ón gComhairle
                  3
                chun tús a chur le caibidlíocht le páirtithe eile ISA, laistigh d’ISC, d’fhonn ISA a nuachóiriú, go háirithe maidir leis na neamhréireachtaí idir líon vótaí Bhaill ISO agus a gcuid ranníocaíochtaí airgeadais ar thaobh amháin, agus a seasamh coibhneasta i margadh domhanda an tsiúcra ar an taobh eile. Cuireadh síneadh leis an údarú sin in 2019 agus beidh sé bailí go dtí an 31 Nollaig 2021
                  4
               .

               Ar an 19 Iúil 2019, le linn a 55ú seisiún, chinn ISC tús a chur le caibidlíochtaí faoi threoir UNCTAD. Bhain na caibidlíochtaí sin le páirt-athbhreithniú ar ISA, ag díriú ar na trí réimse seo a leanas: an buiséad riaracháin agus ranníocaíochtaí na mBall faoi Airteagal 25; leathnú na gcuspóirí, na staidéar, na meastóireachta agus gníomhaíochtaí na taighde chun gur féidir táirgí eile atá bainteach le siúcra (go háirithe bitheatánól), a chuimsiú faoi raon feidhme Airteagal 1, 32, 33 agus 34; agus na rialacha le haghaidh an Stiúrthóra Feidhmiúcháin a cheapadh faoi Airteagal 23.

               (a)An buiséad riaracháin agus ranníocaíochtaí na mBall faoi Airteagal 25

               Bunaithe ar an údarú caibidlíochta ón gComhairle, chuir an Coimisiún tograí nithiúla i láthair chun leasú a dhéanamh ar Airteagal 25, faoina rialaítear glacadh an bhuiséid riaracháin agus ranníocaíochtaí na mBall. Spreagadh an togra seo de bhrí go bhfuil sciar an Aontais den ranníocaíocht airgeadais gan athrú geall leis ó bhí 1992 ann, faoi na rialacha atá i bhfeidhm faoi láthair maidir le ranníocaíochtaí airgeadais d’ISO, cé go bhfuil athrú mór ó shin i leith i margadh domhanda an tsiúcra, go háirithe seasamh coibhneasta an Aontais ann. Mar thoradh air sin, tá sciar ard díréireach de chostais bhuiséadacha ISO
                  5
                agus de fhreagracht bhuiséadach ISO glactha ag an Aontas le blianta beaga anuas. Chun aghaidh a thabhairt ar an gcás sin, chuir an Coimisiún tús le caibidlíochtaí chun teacht ar mhodh ríofa athbhreithnithe agus ar shásra coigeartaithe nuashonraithe níos éifeachtaí. San fhoirmle atá beartaithe, tá an t‑ualú céanna ag na táscairí ábhartha seo a leanas: táirgeadh, tomhaltas, onnmhairí, allmhairí agus cumas íocaíochta, agus cuirtear athruithe struchtúracha le himeacht ama san áireamh san fhoirmle ina bhfuil sásra coigeartaithe bliantúil bunaithe ar mheáin shoghluaiste thar cúig bliana. Chun an dáileachán vótaí atá i bhfeidhm faoi láthair a ailíniú le dálaí reatha mhargadh domhanda an tsiúcra, tá sásra idirthréimhseach inti a chuireann srian ar an athrú bliantúil ar líon na vótaí go 15 % le linn na chéad 5 bliana agus go 20 % don chuid eile den idirthréimhse. Ní bheidh an idirthréimhse níos faide ná 10 mbliana. Thar ceann an Aontais agus i gcomhréir leis an údarú caibidlíochta a tugadh dó, thacaigh an Coimisiún leis an leasú ar Airteagal 25 d’ISA a d’eascair as na caibidlíochtaí.

               (b)Leathnú na gcuspóirí, na staidéar, na meastóireachta agus na ngníomhaíochtaí taighde chun gur féidir táirgí eile atá bainteach le siúcra , a chuimsiú faoi raon feidhme Airteagal 1, 32, 33 agus 34

               Le linn na gcaibidlíochtaí maidir leis a bpáirt-athbhreithniú ar ISA, mhol Baill eile d’ISA leasuithe a bhaineann le hAirteagal 1 (cuspóirí), le hAirteagal 32 (faisnéis agus staidéir), le hAirteagal 33 (meastóireachtaí margaidh, tomhaltas agus staitisticí) agus le hAirteagal 34 (taighde agus forbairt). Baineann na hathruithe atá beartaithe leis na leasuithe sin leis an méid seo a leanas:

               (1)bitheatánól a chuimsiú faoi chuspóirí foriomlána ISA (Airteagal 1, Caibidil I).

               (2)dearcadh níos leithne ar ‘faisnéis agus staidéir’ (Airteagal 32, Caibidil IX) ‘meastóireachta margaidh, tomhaltas agus staitisticí’ (Airteagal 33, Caibidil IX), ‘taighde agus forbairt’ (Airteagal 34, Caibidil X), go bunúsach chun gur féidir táirgí eile atá bainteach le siúcra (go háirithe bitheatánól), a chuimsiú sna gníomhaíochtaí sin.

               Thar ceann an Aontais agus i gcomhréir leis an údarú caibidlíochta a tugadh dó, thacaigh an Coimisiún leis na leasuithe sin, de bhrí nach ndéanfaidh bitheatánól a chuimsiú sna gníomhaíochtaí sin athrú ar chuspóir foriomlán ISA, mar a leagtar amach é in Airteagal 1 d’ISA.

               Pléadh na leasuithe faoi phointí a) agus b) thuas go mion agus tháinig ISC ar chomhaontú ar a sainfhoirmle chríochnaitheach le linn a 57ú seisiún a bhí ar siúl i mí na Samhna 2020.

               (c)Na rialacha le haghaidh an Stiúrthóra Feidhmiúcháin a cheapadh faoi Airteagal 23

               I mí na Nollag 2020, mhol an Bhrasaíl leasú ar Airteagal 23 d’ISA a bhaineann leis na rialacha le haghaidh an Stiúrthóra Feidhmiúcháin a cheapadh. Is é an t‑athrú is mó a eascraíonn as an leasú seo nach féidir leis an Stiúrthóir Feidhmiúcháin níos mó ná dhá théarma oifige a chur isteach. Faoi láthair, ní deirtear aon ní faoi na gnéithe seo i gCaibidil IV d’ISA ná i gCaibidil IX de na rialacha Riaracháin lena mbaineann sí. Cé gur cuireadh isteach é tar éis an 31 Eanáir 2020, an sprioc-am a comhaontaíodh, thacaigh an tAontas leis an leasú sin a chuimsiú faoi pháirt-athbhreithniú reatha ISA de bhrí gurb é is aidhm dó feabhas a chur ar ghníomhaíochtaí na hEagraíochta Idirnáisiúnta Siúcra agus go rannchuidíonn sé leis an gcuspóir foriomlán ISO a nuachóiriú. Tháinig ISC ar chomhaontú ar shainfhoirmle chríochnaitheach an leasaithe sin mar aon lena chuimsiú faoi pháirt-athbhreithniú reatha ISA le linn a 58ú seisiún i mí an Mheithimh 2021.

               Ba cheart gach leasú thuas a comhaontaíodh le linn na gcaibidlíochtaí maidir le páirt-athbhreithniú ISA a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta a leagtar amach in Airteagal 44 chun go mbeidh sé éifeachtach: ‘Féadfaidh an Chomhairle, trí vóta speisialta, leasú ar an gComhaontú seo a mholadh do na Baill. Féadfaidh an Chomhairle teorainn ama a leagan síos ar dá éis a thabharfaidh gach Ball fógra don taiscí go nglacann sé leis an leasú. Tiocfaidh an leasú in éifeacht 100 lá tar éis don taiscí fógraí glactha a fháil ó Bhaill ag a mbeidh ar a laghad dhá thrian d’iomlán na vótaí atá ag na Baill go léir faoi Airteagal 11 mar a chinntear faoi Airteagal 25, nó ar cibé dáta is déanaí ná sin a bheidh an Chomhairle tar éis a chinneadh trí vóta speisialta. Féadfaidh an Chomhairle tráth a leagan síos faoina thabharfaidh gach Ball fógra don taiscí go nglacann sé leis an leasú agus, mura mbeidh sé tagtha in éifeacht faoin tráth sin, measfar é a bheith tarraingthe siar. Soláthróidh an Chomhairle don taiscí an fhaisnéis is gá lena chinneadh an leordhóthanach na fógraí i dtaobh glacadh leis an leasú chun go mbeidh sé éifeachtach.’

               De bhun an Airteagail thuas, le linn a chéad sheisiún eile atá beartaithe don 26 Samhain 2021, déanfaidh ISC an méid seo a leanas:

               ·ISA a leasú, de chomhthoil nó mura féidir teacht ar chomhthoil trí vóta speisialta, a mholadh do na Baill.

               ·An clár ama le haghaidh an leasú a chur chun feidhme a fhormheas, de chomhthoil nó mura féidir teacht ar chomhthoil trí vóta speisialta. Tá clár ama molta ag Rúnaíocht ISO le haghaidh an nós imeachta um leasú faoi Airteagal 44 a chur chun feidhme agus le haghaidh teacht i bhfeidhm na leasuithe ar Airteagail ISA a d’eascair as an gcaibidlíocht maidir le páirt-athbhreithniú ISA ina dhiaidh sin. Cuireadh an clár ama sin faoi bhráid an ISC le linn a 58ú seisiún ar an 18 Meitheamh 2021. Le linn an tseisiúin, níor ardaigh aon Bhall aon agóid i ndáil leis an gclár ama maidir le cur chun feidhme atá beartaithe.

               Is iad seo a leanas príomh-gharspriocanna an chláir ama maidir le cur chun feidhme atá beartaithe:

               ·Faoin 30 Meitheamh 2023 tabharfaidh na baill fógra don taiscí go nglacann siad leis na leasuithe. Moltar an sprioc-am seo le go mbeidh leordhóthanach ama ag na Baill an nós imeachta bunreachtúil is gá, le haghaidh an leasú ar an ISA a formheas, a thabhairt chun críche.

               ·Má fhaigheann an taiscí fógraí i dtaobh a nglacadh ó a Baill ag a bhfuil ar a laghad dhá thrian d’iomlán na vótaí, tiocfaidh na leasuithe in éifeacht an 31 Deireadh Fómhair 2023. Tá sé sin tuairim is 123 lá tar éis an dáta atá socraithe don fhógra i dtaobh glacadh na leasuithe a fháil (i.e. an 30 Meitheamh 2023). Aon Bhall nach mbeidh an fógra i dtaobh ghlacadh na leasuithe seolta aige faoin dáta sin scoirfidh sé de bheith ina pháirtí in ISA.

               ·I gcás ina dtarlaíonn an staid thuas, formheasfaidh na Baill dáileadh athbhreithnithe na vótaí de réir na foirmle ríofa nua a leagtar síos san Airteagal 25 leasaithe d’ISA agus an ranníocaíocht airgeadais don bhliain 20245 le linn an dara seisiún d’ISC le haghaidh na bliana 2023 a bheidh ar siúl an tseachtain deiridh de mhí na Samhna nó an chéad seachtain de mhí na Nollag 2023.

               ·Tiocfaidh ISA leasaithe i bhfeidhm an 1 Eanáir 2024. Beidh an dáta sin i gcomhthráth leis an dáta a rachaidh an síneadh is déanaí d’ISA in éag, síneadh lena gcumhdaítear an tréimhse ón 1 Eanáir 2022 go dtí an 31 Nollaig 2023 (le formheas ag ISC ag a seisiún an 26 Samhain 2021
                  6
               ).

               ·Má fhaigheann an taiscí fógraí i dtaobh glactha ó Bhaill ag a bhfuil níos lú ná dhá thrian d’iomlán na vótaí faoin 31 Deireadh Fómhair 2023, ní thiocfaidh an leasú in éifeacht agus ní bheidh aon athrú ar ISA, 1992.

               Tá an clár ama thuas i gcomhréir leis na forálacha in Airteagal 44 d’ISA.

               3.An seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais

               Tá sé de chuspóir ag an gCinneadh seo údarú na Comhairle a lorg don Choimisiún chun vótáil, thar ceann an Aontais, i bhfabhar a mholadh do Bhaill ISO ISA a leasú, i gcomhréir le toradh na caibidlíochta maidir lena pháirt-athbhreithniú, le linn an 59ú seisiún den ISC a bheidh ar siúl an 26 Samhain 2021. Áirítear i ndréacht ISA leasaithe, athruithe i ndáil le hAirteagail 1, 23, 25, 32, 33 agus 34 a d’eascair as an gcaibidlíocht maidir le páirt-athbhreithniú ISA (le haghaidh mionsonraí, féach fophointí a, b agus c faoi phointe 2.3 thuas).

               Is léir go bhfuil sé chun leas an Aontais ISO a athchóiriú chun é a ailíniú tuilleadh leis na cleachtais a chothaíonn an tAontas i gcomhlachtaí idirnáisiúnta tráchtearraí eile agus le forbairtí i margadh domhanda an tsiúcra ó bhí 1992 ann. De thoradh an athchóirithe seo, bheadh trédhearcacht ann maidir le dualgais vótála na mBall agus lena ranníocaíochtaí airgeadais. Tá bunú rialacha soiléire maidir le ceapadh an Stiúrthóra Feidhmiúcháin agus an srian ar líon na téarmaí oifige is féidir leis a chur isteach i gcomhréir le haidhm an Aontais ISA a nuachóiriú, agus, san am céanna, le cuimsiú foirmiúil eatánóil i gcuspóirí agus clár oibre ISO ailínítear a bhfuil sa Chomhaontú leis an gcleachtas atá ann faoi láthair.

               Thairis sin, tá sé de chuspóir ag an gcinneadh seo údarú na Comhairle a lorg don Choimisiún vótáil, thar ceann an Aontais le linn an 59ú seisiún d’ISC a bheidh ar siúl an 26 Samhain 2021, i bhfabhar clár ama maidir le cur chun feidhme a áiritheoidh go leagfar amach go soiléir na garspriocanna éagsúla a bhaineann leis an leasú ar ISA agus go dtiocfaidh an leasú i bhfeidhm tráth nach déanaí ná 1 Eanáir 2024.

               4.Bunús dlí

               4.1.Bunús dlí nós imeachta

               4.1.1.Na prionsabail

               In Airteagal 218(9) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) déantar foráil maidir le cinntí lena leagtar síos ‘na seasaimh a ghlacfar thar ceann an Aontais i gcomhlacht arna chur ar bun le comhaontú nuair a iarrtar ar an gcomhlacht sin gníomhartha a ghlacadh a bhfuil éifeachtaí dlíthiúla leo, seachas gníomhartha lena bhforlíonfar nó lena leasófar creat institiúideach an chomhaontaithe.’

               Áirítear leis an gcoincheap ‘gníomhartha a bhfuil éifeachtaí dlíthiúla leo’ gníomhartha a bhfuil éifeachtaí dlíthiúla leo de bhua rialacha an dlí idirnáisiúnta lena rialaítear an comhlacht atá i gceist. Áirítear leis freisin ionstraimí nach bhfuil éifeacht cheangailteach leo faoin dlí idirnáisiúnta, ach ‘a bhféadfadh tionchar cinntitheach a bheith acu ar ábhar na reachtaíochta a ghlacfaidh reachtas an Aontais Eorpaigh’
                  7
               .

               4.1.2.Cur i bhfeidhm maidir leis an gcás seo

               Leis an ngníomh atá beartaithe ag an gComhairle Siúcra Idirnáisiúnta, leasófar ISA, ar comhaontú idirnáisiúnta é atá ina cheangal ar an Aontas. Dá bhrí sin, tá éifeachtaí dlíthiúla ag an ngníomh atá beartaithe.

               Leis an ngníomh atá beartaithe ní fhorlíontar ná ní leasaítear creat institiúideach ISA.

               Dá bhrí sin, is é Airteagal 218(9) CFAE an bunús dlí leis an nós imeachta maidir leis an gcinneadh atá beartaithe.

               4.2.Bunús substaintiúil dlí

               4.2.1.Na prionsabail

               An bunús dlí substainteach le cinneadh faoi Airteagal 218(9) CFAE, braitheann sé go príomha ar chuspóir agus ar ábhar an ghnímh atá beartaithe agus a bhfuiltear ag glacadh seasamh thar ceann an Aontais ina leith. Má tá dhá aidhm ag an ngníomh atá beartaithe nó má tá dhá chomhpháirt ann agus más féidir ceann de na haidhmeanna nó de na comhpháirteanna sin a shainaithint mar phríomhaidhm nó mar phríomh-chomhpháirt agus an ceann eile a shainaithint mar aidhm nó comhpháirt theagmhasach, ní mór an cinneadh faoi Airteagal 218(9) CFAE a bhunú ar bhunús dlí substainteach aonair, eadhon an bunús dlí a éilítear de réir na príomhaidhme nó na príomh-chomhpháirte.

               4.2.2.Cur i bhfeidhm maidir leis an gcás seo

               Is le comhbheartas tráchtála (trádáil i dtáirgí talmhaíochta) a bhaineann príomhchuspóir agus príomhábhar an ghnímh atá beartaithe.

               Dá bhrí sin, is é Airteagal 207 CFAE bunús dlí substainteach an chinnidh atá beartaithe.

               4.3.Conclúid

               Ba cheart Airteagal 207 CFAE a bheith ina bhunús dlí don chinneadh atá beartaithe, i gcomhar le hAirteagal 218(9) CFAE.

               5.Foilsiú an ghnímh atá beartaithe

               Ós rud é go leasófar ISA le gníomh ón gComhairle Siúcra Idirnáisiúnta , is iomchuí é a fhoilsiú in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh tar éis a ghlactha.

               2021/0286 (NLE)

               Togra le haghaidh

               CINNEADH ÓN gCOMHAIRLE

               maidir leis an seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais Eorpaigh sa Chomhairle Siúcra Idirnáisiúnta a mhéid a bhaineann leis an gComhaontú Idirnáisiúnta Siúcra, 1992 a leasú

               TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

               Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 207 i gcomhar le hAirteagal 218(9) de,

               Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

               De bharr an mhéid seo a leanas:

               (1)Is páirtí é an tAontas sa Chomhaontú Idirnáisiúnta Siúcra, 1992 (‘ISA’), a thug an tAontas i gcrích le Cinneadh 92/580/CEE ón gComhairle
                  8
               1 agus is Ball é den Eagraíochta Idirnáisiúnta Siúcra (‘ISO’).

               (2)De bhun Airteagal 8 d’ISA, déanann an Comhairle Siúcra Idirnáisiúnta na feidhmeanna ar fad is gá nó déanann sí socrú lena n‑aghaidh chun forálacha ISA a chomhlíonadh. De bhun Airteagal 13 d’ISA, déanta cinntí uile na Comhairle Siúcra Idirnáisiúnta de chomhthoil, i bprionsabal. I gcás nach bhfuil comhthoil ann, déantar cinntí trí vóta tromlaigh shimplí, ach amháin má fhoráiltear maidir le vóta speisialta san ISA.

               (3)De bhun Airteagal 25 d’ISA, tá 2 000 vóta san iomlán ag Baill ISA. Tá líon sonrach vótaí ag gach Ball d’ISA, líon a choigeartaítear go bliantúil i gcomhréir leis na critéir a leagtar amach san Airteagal sin.

               (4)Dáileadh na vótaí i measc Bhaill ISO, trína chinntear freisin ranníocaíocht airgeadais na mBall, níl sin ag teacht a thuilleadh le fírinní mhargadh domhanda an tsiúcra, áfach.

               (5)Faoi rialacha ISA maidir le ranníocaíochtaí airgeadais d’ISO, tá sciar an Aontais díobh gan athrú ó bhí 1992 ann cé gur tháinig athrú mór ar mhargadh domhanda an tsiúcra ó shin, go háirithe seasamh coibhneasta an Aontais ann. Mar thoradh air sin, tá sciar ard díréireach de na costais bhuiséadacha agus den fhreagracht bhuiséadach in ISO glactha ag an Aontas le blianta beaga anuas.

               (6)Le Cinneadh (AE) 2017/2242 ón gComhairle
                  9
               2, fuair an Coimisiún údarú ón gComhairle chun tús a chur le caibidlíocht le páirtithe eile ISA, laistigh den Chomhairle Siúcra Idirnáisiúnta, d’fhonn ISA a nuachóiriú, go háirithe maidir leis na neamhréireachtaí idir líon vótaí Bhaill ISO agus a gcuid ranníocaíochtaí airgeadais ar thaobh amháin agus a seasamh coibhneasta i margadh domhanda an tsiúcra ar an taobh eile. Le Cinneadh (AE) 2019/2136 ón gComhairle
                  10
               3 cuireadh síneadh leis an údarú sin go dtí 31 Nollaig 2021.

               (7)Bunaithe ar an údarú a fuair sé, chuaigh an Coimisiún i mbun caibidlíochta leis na tíortha is ball d’ISO agus chuir sé tograí nithiúla i láthair chun leasú a dhéanamh ar Airteagal 25 d’ISA, faoina rialaítear glacadh an bhuiséid riaracháin agus ranníocaíochtaí na mBall. An 19 Iúil 2019, le linn a 55ú seisiún, chinn an Chomhairle Siúcra Idirnáisiúnta tús a chur le caibidlíocht maidir le páirt-athbhreithniú a dhéanamh ar ISA, roimh a chéad chruinniú eile i mí na Samhna 2019, faoi threoir Chomhdháil na Náisiún Aontaithe ar Thrádáil agus Forbairt (UNCTAD).

               (8)Tar éis do roinnt Ball d’ISO iarratais a dhéanamh, de bhreis ar an athbhreithniú ar Airteagal 25 d’ISA a mhol an tAontas, chinn an Chomhairle Siúcra Idirnáisiúnta go mbeidh réimsí eile d’ISA, go háirithe na cuspóirí faoi Airteagal 1 d’ISA, agus tosaíochtaí oibre ISO faoi Airteagail 32, 33 agus 34 d’ISA chomh maith leis na rialacha le haghaidh an Stiúrthóra Feidhmiúcháin a cheapadh faoi Airteagal 23 d’ISA, go mbeidh na réimsí sin faoi réir caibidlíocht fhoirmiúil. Tháinig an Chomhairle Siúcra Idirnáisiúnta ar chomhaontú ar shainfhoirmle chríochnaitheach na leasuithe a bhaineann leis na hAirteagail sin le linn a 57ú seisiún i mí na Samhna 2020 agus a 58ú seisiún i mí an Mheithimh 2021.

               (9)Tá aon leasuithe arna chomhaontú le linn na caibidlíochta sin le glacadh i gcomhréir leis an nós imeachta a leagtar amach in Airteagal 44 d’ISA. De bhun an Airteagail sin, féadfaidh an Chomhairle Siúcra Idirnáisiúnta, trí vóta speisialta, leasú ar ISA a mholadh do Bhaill ISO. Mar Bhall den Chomhairle Siúcra Idirnáisiúnta, i gcomhréir le hAirteagal 7 d’ISA, tá an tAontas in ann páirt a ghlacadh sa vóta speisialta sin arb aidhm dó tús a chur leis an nós imeachta chun creat institiúideach ISA a leasú.

               (10)De réir an chláir ama chun an páirt-athbhreithniú ar ISA a chur chun feidhme, reáchtálfar an vóta speisialta de bhun Airteagal 44 d’ISA, chun leasú ISA a mholadh do na Baill, le linn an 59ú seisiún den Chomhairle Siúcra Idirnáisiúnta atá beartaithe do mhí na Samhna 2021.

               (11)Is iomchuí dá réir sin an seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais ag an 59ú seisiún den Chomhairle Siúcra Idirnáisiúnta a shuí, óir is chun leas an Aontais é ISA a leasú chun toradh na caibidlíochta le haghaidh a pháirt-athbhreithnithe a léiriú.

               (12)Thairis sin, is iomchuí an seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais ag an 59ú seisiún den Chomhairle Siúcra Idirnáisiúnta a shuí ar chlár ama an leasaithe ar ISA thuas a chur chun feidhme, óir is chun leas an Aontais an leasú a bheith curtha chun feidhme an 1 Eanáir 2024 ar a dhéanaí,

               TAR ÉIS AN CINNEADH SEO A GHLACADH:

               Airteagal 1

               Leagtar amach an seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais i leith an vóta speisialta a reáchtálfar le linn an 59ú seisiún den Chomhairle Siúcra Idirnáisiúnta ar an 26 Samhain 2021 de bhun Airteagal 44 den Chomhaontú Idirnáisiúnta Siúcra, 1992 san Iarscríbhinn a ghabhann leis an gCinneadh seo.

               Airteagal 2

               Is chuig an gCoimisiún a dhírítear an Cinneadh seo.

               Arna dhéanamh sa Bhruiséil,

                     Thar ceann na Comhairle

                     An tUachtarán

                        RÁITEAS AIRGEADAIS

                        FinancSt/10/
                           PSH/hn/xxxxxx

                        6.22.2021.1

                        DÁTA: 12.7.2021

                        1.

                        CEANNTEIDEAL BUISÉID:

                        14 20 03 06 Eagraíochtaí agus Comhaontuithe Idirnáisiúnta

                        LEITHREASUITHE:

                        B2021 6 300 000 EUR

                        2.

                        TEIDEAL:

                        Togra le haghaidh Cinneadh ón gComhairle maidir leis an seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais Eorpaigh sa Chomhairle Siúcra Idirnáisiúnta a mhéid a bhaineann leis an gComhaontú Idirnáisiúnta Siúcra, 1992 a leasú

                        3.

                        BUNÚS DLÍ: Airteagal 207 i gcomhar le hAirteagal 218(9) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh

                        4.

                        AIDHMEANNA:

                        An seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais Eorpaigh sa Chomhairle Siúcra Idirnáisiúnta(‘ISC’) i gcomhar leis an vóta speisialta a reáchtálfar i gcomhréir le hAirteagal 44(1) den Chomhaontú Idirnáisiúnta Siúcra (‘ISA’) lena molfar do Bhaill na hEagraíochta Idirnáisiúnta Siúcra (‘ISO’) ISA a leasú i gcomhréir le toradh na caibidlíochta maidir lena pháirt-athbhreithniú ar cuireadh tús leis i mí Iúil 2019 a shuí. Baineann an t‑athbhreithniú seo go príomha le modh ríofa athbhreithnithe agus le sásra coigeartaithe nuashonraithe níos éifeachtaí a aimsiú chun sciar an Aontais de na costais bhuiséadacha agus den fhreagracht bhuiséadach laistigh d’ISO a normalú.

                        5.

                        IMPLEACHTAÍ AIRGEADAIS

                        TRÉIMHSE 12 MHÍ

                           (EUR milliún)

                        AN BHLIAIN AIRGEADAIS REATHA

                        2021

                        (EUR milliún)

                        AN CHÉAD BHLIAIN AIRGEADAIS EILE

                        2022

                        (EUR milliún)

                        5.0

                        CAITEACHAS

                        -
                              ARNA MHUIREARÚ AR BHUISÉAD AN AONTAIS
                           (AISÍOCAÍOCHTAÍ/IDIRGHABHÁLACHA)

                        -
                              ÚDARÁIS NÁISIÚNTA

                        -
                              EILE

                        5.1

                        IONCAM

                        -
                              ACMHAINNÍ DÍLSE AN AONTAIS (TOBHAIGH/DLEACHTANNA CUSTAIM)

                        -
                              NÁISIÚNTA

                        2023              (EUR milliún)

                        5.0.1

                        CAITEACHAS MEASTA

                        5.1.1

                        IONCAM MEASTA

                        5.2

                        MODH RÍOMHA:

                        6.0

                        AN FÉIDIR AN TIONSCADAL A MHAOINIÚ Ó LEITHREASUITHE A CUIREADH ISTEACH I gCAIBIDIL ÁBHARTHA AN BHUISÉID ATÁ ANN FAOI LÁTHAIR?

                        IS FÉIDIR

                        6.1

                        AN FÉIDIR AN TIONSCADAL A MHAOINIÚ TRÍ AISTRIÚ A DHÉANAMH IDIR CAIBIDLÍ AN BHUISÉID ATÁ ANN FAOI LÁTHAIR?

                        -

                        6.2

                        AN mBEIDH GÁ LE BUISÉAD FORLÍONTACH?

                        -

                        6.3

                        AN mBEIDH GÁ LE LEITHREASUITHE A CHUR ISTEACH I mBUISÉID AMACH ANSEO?

                        BEIDH

                        NÓTAÍ:

                        Is féidir go mbeidh iarmhairtí airgeadais ag an togra amhail ó 2024 ach ní féidir iad chainníochtú faoi láthair. Braithfidh sciar an Aontais den ranníocaíocht airgeadais ar líon críochnaitheach na vótaí a bhfaighidh an tAontas i ndiaidh aontú an leasaithe. Is é is dóichí go laghdóidh sciar an Aontais.

                     (1)

                        Cinneadh (92/580/CEE) ón gComhairle an 13/11/1992 (IO L 379 an 23/12/1992, lch. 15).

                     (2)

                        Cinneadh 2019/1251 ón gComhairle an 15 Iúil 2019 maidir leis an seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais Eorpaigh sa Chomhairle Siúcra Idirnáisiúnta a mhéid a bhaineann le síneadh a chur leis an gComhaontú Idirnáisiúnta Siúcra, 1992 (IO L 195, 23.7.2019, lch. 18).

                     (3)

                        Cinneadh 2017/2242 ón gComhairle an 30 Samhain 2017 lena n‑údaraítear tús a chur le caibidlíocht chun an Comhaontú Idirnáisiúnta Siúcra 1992 a leasú(IO L 322, 7.12.2017, lch. 29).

                     (4)

                        Cinneadh 2019/2136 ón gComhairle an 5 Nollaig 2019 lena n‑údaraítear tús a chur le caibidlíocht chun an Comhaontú Idirnáisiúnta Siúcra a leasú (IO L 324, 13.12.2019, lch. 3).

                     (5)

                        Baintear úsáid as líon na vótaí, a chinntear i gcomhréir le hAirteagal 25, mar aon leis an méid in aghaidh an vóta chun ranníocaíocht airgeadais gach Ballstát i mbuiséad bliantúil ISO a ríomh.

                     (6)

                        Tá togra le haghaidh Cinneadh ón gComhairle chun síneadh breise a chur le ISA go dtí mí na Nollag 2023 dréachtaithe ag an gCoimisiún. Tá an nós imeachta um ghlacadh maidir leis an togra seo ar siúl faoi láthair.

                     (7)

                        Breithiúnas ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh an 7 Deireadh Fómhair 2014, an Ghearmáin v an Chomhairle, C-399/12, ECLI:EU:C:2014:2258, míreanna 61 go 64.

                     (8)
                  1
                        Cinneadh 92/580/CEE ón gComhairle an 13 Samhain 1992 maidir le síniú agus tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe Idirnáisiúnta Siúcra 1992 (IO L 379, 23.12.1992, lch. 15).

                     (9)
                  2
                        Cinneadh (AE) 2017/2242 ón gComhairle an 30 Samhain 2017 lena n‑údaraítear tús a chur le caibidlíocht chun an Comhaontú Idirnáisiúnta Siúcra 1992 a leasú(IO L 322, 7.12.2017, lch. 29).

                     (10)
                  3
                        Cinneadh (AE) 2019/2136 ón gComhairle an 5 Nollaig 2019 lena n‑údaraítear tús a chur le caibidlíocht chun an Comhaontú Idirnáisiúnta Siúcra 1992 a leasú (IO L 324, 13.12.2019, lch. 3).

    ---documentbreak---

               AN COIMISIÚN EORPACH
            An Bhruiséil,8.9.2021
            COM(2021) 537 final
            IARSCRÍBHINN
            a ghabhann leis an
            Togra le haghaidhCINNEADH ÓN gCOMHAIRLE
            maidir leis an seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais Eorpaigh sa Chomhairle Siúcra Idirnáisiúnta a mhéid a bhaineann leis an gComhaontú Idirnáisiúnta Siúcra, 1992 a leasú
            {SWD(2021) 235 final}

               IARSCRÍBHINN

               An seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais le linn an vóta speisialta ag an 59ú seisiún den Chomhairle Siúcra Idirnáisiúnta (ISC) is chun vótáil i bhfabhar:

               (a)moladh do Bhaill na hEagraíochta Idirnáisiúnta Siúcra an Comhaontú Idirnáisiúnta Siúcra (ISA) a leasú chun na hathruithe a d’eascair as an gcaibidlíocht maidir lena pháirt-athbhreithniú i leith Airteagail 1, 23, 25, 32, 33 agus 34 d’ISA a léiriú;

               (b)an clár ama, mar a comhaontaíodh le linn an 58ú seisiún d’ISC i mí an Mheithimh 2021, ina leagtar síos sprioc-amanna le haghaidh na gcéimeanna éagsúla den nós imeachta a leagtar amach in Airteagal 44 d’ISA an clár ama sin a fhormheas;

               (c)an leasú dá dtagraítear i bpointe (a) a chur chun feidhme i gcomhréir leis an gclár ama dá dtagraítear i bpointe (b) lena n‑áiritheofar go dtiocfaidh an leasú i bhfeidhm tráth nach déanaí ná an 1 Eanáir 2024.

               Féadfaidh ionadaithe an Aontais in ISC oiriúnuithe teicniúla ar dhoiciméid eile de chuid ISC a aontú gan cinneadh eile ón gComhairle maidir leis an seasamh a bheidh le glacadh thar ceann an Aontais, má eascraíonn siad as an leasú dá dtagraítear sa chéad mhír, pointe (a).


               AN COIMISIÚN EORPACH
            An Bhruiséil,9.12.2020
            COM(2020) 709 final
            2020/0319(NLE)
            Togra le haghaidh
            CINNEADH ÓN gCOMHAIRLE
            maidir le tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Cabo Verde lena leasaítear an Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Cabo Verde maidir le héascú a dhéanamh ar eisiúint na víosaí gearrfhanachta le saoránaigh Phoblacht Cabo Verde agus le saoránaigh den Aontas Eorpach

               MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

               1.COMHTHÉACS AN TOGRA

               •Forais agus cuspóirí an togra

               Tá dlúthchaidreamh ar fónamh ann idir Cabo Verde agus an tAontas Eorpach le breis agus 35 bliana anuas, agus thar aon ní eile is ar chomhar suntasach leanúnach um fhorbairt atá an dlúthchaidreamh sin bunaithe. Ó bhí Samhain 2007 ann, tá an caidreamh idir an tAontas agus Cabo Verde á rialú faoi Chomhpháirtíocht Speisialta, uirlis uaillmhianta lena neartaítear an caidreamh déthaobhach, agus cás uathúil i measc an ghrúpa stát san Afraic, i Muir Chairib agus san Aigéan Ciúin (Stáit ACC). Is de chuspóirí na Comhpháirtíochta Speisialta an tsoghluaisteacht agus an teagmháil idirphearsanta a fheabhsú idir saoránaigh den Aontas agus saoránaigh Cabo Verde, mar aon le comhar a mhéadú i réimse an chomhraic in aghaidh na hinimirce neamhrialta. Faoi chuimsiú na comhpháirtíochta sin, in 2008 bhí Cabo Verde ar an gcéad tír Afracach a thug Comhpháirtíocht Soghluaisteachta i gcrích leis an Aontas, agus ina dhiaidh sin thug sí Comhaontú i gcrích leis an Aontas maidir le héascú a dhéanamh ar eisiúint na víosaí gearrfhanachta le saoránaigh Phoblacht Cabo Verde agus le saoránaigh den Aontas
                  1
               , comhaontú a glacadh go comhthreomhar le Comhaontú maidir le daoine atá faoi chónaí gan údarú a athligean isteach
                  2
               . Is an 1 Nollaig 2014 a tháinig an dá chomhaontú i bhfeidhm.

               Tá na comhaontuithe sin á gcur chun feidhme le beagnach 5 bliana anuas, agus i bhfianaise na n‑athruithe atá tagtha chun cinn i reachtaíocht an Aontais agus i reachtaíocht intíre Cabo Verde maidir le víosaí, eadhon an t‑athbhreithniú a rinneadh ar Chód Víosaí an Aontais
                  3
                agus an cinneadh a rinne Cabo Verde chun saoránaigh den Aontas a dhíolmhú ón gceanglas víosa maidir le fanacht nach faide ná 30 lá
                  4
               , d’fhéach an Coiste Comhpháirteach arna bhunú faoin gcomhaontú reatha ar an ngá atá ann chun rialacha áirithe a bunaíodh faoin gComhaontú a leasú, d’fhonn é a chur in oiriúint don athrú atá ar na dálaí.

               Dá bhrí sin, an 13 Meán Fómhair 2019, chuir an Coimisiún Moladh
                  5
                faoi bhráid na Comhairle d’fhonn treoracha a fháil chun Comhaontú a chaibidliú lena leasófaí an Comhaontú reatha um Eisiúint Víosaí a Éascú le Poblacht Cabo Verde.

               Tar éis an údaraithe a thug an Chomhairle
                  6
                an 29 Deireadh Fómhair 2019, cuireadh tús go hoifigiúil leis an gcaibidlíocht le Poblacht Cabo Verde an 28 Samhain 2019 sa Bhruiséil. Bhí dreas eile cainteanna ann an 30 Eanáir 2020 in Praia, áit ar bhain na príomh‑idirbheartaithe comhaontú amach i bprionsabal maidir leis an dréacht‑téacs. Chuir na príomh‑idirbheartaithe a gcuid inisealacha le téacs an chomhaontaithe an 24 Iúil 2020 trí mhalartú ríomhphost.

               I rith gach céime den chaibidlíocht, tugadh eolas do na Ballstáit agus chuathas i gcomhairle leo faoi chuimsiú Mheithleacha ábhartha de chuid na Comhairle. Roinneadh an dréacht deiridh de théacs an chomhaontaithe leis an Meitheal um Víosaí, agus formhuiníodh é mórán, trí nós imeachta an tosta, an 27 Márta 2020.

               Is éard atá sa togra atá i gceangal an ionstraim dlí i ndáil le tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe. Is trí thromlach cáilithe a dhéanfaidh an Chomhairle cinneadh.

               2.AIDHM AGUS ÁBHAR AN CHOMHAONTAITHE

               An Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Cabo Verde lena leasaítear an Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Cabo Verde maidir le héascú a dhéanamh ar eisiúint na víosaí gearrfhanachta le saoránaigh Phoblacht Cabo Verde agus le saoránaigh den Aontas (dá ngairtear: ‘an Comhaontú’ anseo feasta), is é is aidhm don Chomhaontú sin eisiúint na víosaí a éascú, ar bhonn cómhalartach, maidir le tréimhse fanachta atá beartaithe le haghaidh tréimhse nach faide ná 90 lá i rith tréimhse 180 lá.

               Measann an Coimisiún gur gnóthaíodh na cuspóirí a shocraigh an Chomhairle ina treoracha caibidlíochta, agus measann sé go bhfuil an Dréachtchomhaontú inghlactha don Aontas.

               Is féidir ábhar deiridh an chomhaontaithe a achoimriú mar a leanas:

               –
                     laghdaítear an táille víosa le haghaidh iarratais a phróiseáil go 75 % den mhéid atá le gearradh i gcomhréir leis an reachtaíocht intíre is infheidhme (i.e. EUR 60 do shaoránaigh Cabo Verde). Sin é an táille a ghearrfar ar gach iarratasóir. Ina theannta sin, tarscaoiltear go hiomlán ón gceanglas sin céilí, leanaí (lena n‑áirítear leanaí uchtaithe) faoi bhun 21 bhliain d’aois nó leanaí atá i gcleithiúnas, agus tuismitheoirí de chuid shaoránaigh Cabo Verde a bhfuil cónaí orthu go dlíthiúil ar chríoch Ballstáit, nó de chuid saoránach den Aontas a bhfuil cónaí orthu i mBallstát a náisiúntachta féin. Sa bhreis air sin, maidir le leanaí atá 12 bhliain d’aois ar a óige (ach atá faoi bhun 18 mbliana d’aois), laghdaítear an táille a thuilleadh faoi 50 % den táille is infheidhme go hiondúil (i.e. EUR 30 do shaoránaigh Cabo Verde);

               –
                     Na doiciméid atá le cur isteach maidir le cuspóir an turais, tá simpliú déanta orthu le haghaidh na gcatagóirí iarratasóirí seo a leanas: comhaltaí de thoscaireachtaí oifigiúla; lucht gnó; céilí, leanaí agus tuismitheoirí de chuid saoránach den Aontas nó de chuid shaoránaigh Cabo Verde; daltaí scoile, mic léinn agus mic léinn iarchéime; daoine atá páirteach in ócáidí eolaíocha, cultúrtha, spóirt agus reiligiúnacha; iriseoirí gona bhfoireann chúnta; daoine atá ag taisteal ar chúiseanna leighis. Le haghaidh na gcatagóirí daoine sin, ní iarrfar doiciméad orthu ach amháin na doiciméid a liostaítear sa Chomhaontú chun údar cuí a lua le cuspóir an turais; má bhí víosa il-iontrála dleathach a raibh bailíocht bliana amháin ar a laghad leis in úsáid ag iarratasóir roimhe seo, ní gá don iarratasóir sin cruthúnas a thabhairt i leith fianaise lóistín;

               –
                     rinneadh leasú ar na rialacha maidir le heisiúint na víosaí il-iontrála trí dhíriú ar víosaí a úsáideadh ar bhealach dleathach le linn tréimhsí tagartha ar leith roimhe seo in ionad díriú ar chuspóir turais an iarratasóra: de ghnáth, is i gcomhair bliain amháin a eisítear víosa il-iontrála leis na hiarratasóirí a d’úsáid víosa amháin go dleathach le linn na 18 mí go nuige seo; eisítear víosa il-iontrála ar feadh 2 bhliain leis na hiarratasóirí a d’úsáid víosa il-iontrála 1 bhliain go dleathach le linn na 30 mí go nuige seo; eisítear víosa il-iontrála ar feadh idir 3 bliana agus 5 bliana leis na hiarratasóirí a d’úsáid víosa il-iontrála 2 bhliain go dleathach le linn an 42 mhí go nuige seo.

               –
                     tá díolúine ag sealbhóirí laissez-passer bailí an Aontais Eorpaigh ón gceanglas víosa le haghaidh tréimhsí gearrfhanachta;

               –
                     foráiltear sna clásail deiridh go bhfuil sé d’fhéidearthacht ag na Páirtithe cuid den chomhaontú a chur ar fionraí nó é a chur ar fionraí ina iomláine ar aon chúis a mheastar a bheith iomchuí. I nDearbhú Comhpháirteach maidir le hAirteagal 12(5) den Chomhaontú a bhaineann leis na forais ar a bhféadfaí an Comhaontú a chur ar fionraí, tá liosta neamh‑uileghabhálach de na forais sin, mar an t‑ord poiblí, cosaint na slándála nó na sláinte náisiúnta, cúiseanna a bhaineann le cearta an duine nó leis an daonlathas, nó easpa comhar i réimse an athligin isteach;

               –
                     leasaítear clásal ginearálta an Chomhaontaithe d’fhonn an méid seo a leanas a áirithiú: an t‑éascú a dhéantar do shaoránaigh Cabo Verde, is éascú é a dhéanfar do shaoránaigh den Aontas freisin má chuirtear an ceanglas víosa i bhfeidhm arís le haghaidh fanacht nach faide ná 30 lá i gcomhair a dturais go Cabo Verde; déanfar an t‑éascú céanna ar laghad do shaoránaigh den Aontas i gcás a ndéanann siad iarratas ar víosa Cabo Verde le haghaidh fanacht is faide ná 30 lá ach nach faide ná 90 lá. I gceangal leis an gComhaontú, tá Dearbhú Comhpháirteach faoi na rialacha maidir le víosaí Cabo Verde a eisiúint le saoránaigh den Aontas le haghaidh fanacht is faide ná 30 lá ach nach faide ná 90 lá agus sonraítear ann go bhféadfaidh saoránaigh den Aontas iarratas a dhéanamh laistigh de chríoch Cabo Verde ar na húdaráis inniúla le síneadh ama a chur leis an bhfanacht;

               –
                     An Dearbhú Comhpháirteach maidir le doiciméid taistil agus malartú rialta faisnéise ar shlándáil na ndoiciméad taistil, leasaítear é d’fhonn tagairt a dhéanamh do reachtaíocht intíre Cabo Verde lena dtugtar isteach doiciméid taistil bhithmhéadracha;

               –
                     Na cásanna sonracha a bhaineann leis an Danmhairg agus le hÉirinn, is sa bhrollach agus sna Dearbhuithe Comhpháirteacha a léirítear iad, brollach agus Dearbhuithe atá i gceangal leis an gComhaontú.

               3.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT

               •Bunús dlí

               Is chun an Comhaontú a thabhairt i gcrích atá an togra seo á chur faoi bhráid na Comhairle.

               Is é is bunús dlí leis an togra seo pointe (a) d’Airteagal 77(2) den Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), i gcomhréir le hAirteagal 218 de.

               •Coimhdeacht (maidir le hinniúlacht neamheisiach)

               Faoi Airteagal 77(2)(a) CFAE, is faoi inniúlacht eisiach an Aontais caibidlíocht agus tabhairt i gcrích na gcomhaontuithe a mbíonn tionchar ag a bhforálacha ar na rialacha maidir le heisiúint víosaí gearrfhanachta Schengen.

               •Comhréireacht

               Ní théann an togra reatha thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir inmhianaithe a ghnóthú, eadhon tabhairt i gcrích comhaontaithe idirnáisiúnta a éascóidh eisiúint na víosaí le saoránaigh Cabo Verde agus, ar bhonn cómhalartach, le saoránaigh den Aontas.

               4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA

               Níl aon chostas breise ag gabháil leis an togra seo do bhuiséad an Aontais.

               5.CONCLÚIDÍ

               I bhfianaise na dtorthaí thuasluaite, molann an Coimisiún gurb í an Chomhairle, tar éis di toiliú a fháil ó Pharlaimint na hEorpa, a dhéanfaidh tabhairt i gcrích an Comhaontaithe idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Cabo Verde a fhormheas, an comhaontú sin atá i gceangal agus lena leasaítear an Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Cabo Verde maidir le héascú a dhéanamh ar eisiúint na víosaí gearrfhanachta le saoránaigh Phoblacht Cabo Verde agus le saoránaigh den Aontas Eorpach.

               2020/0319 (NLE)

               Togra le haghaidh

               CINNEADH ÓN gCOMHAIRLE

               maidir le tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Cabo Verde lena leasaítear an Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Cabo Verde maidir le héascú a dhéanamh ar eisiúint na víosaí gearrfhanachta le saoránaigh Phoblacht Cabo Verde agus le saoránaigh den Aontas Eorpach

               TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

               Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 77(2)(a), i gcomhréir le hAirteagal 218(6)(a) de,

               Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

               Ag féachaint don toiliú ó Pharlaimint na hEorpa
                  7
               ,

               De bharr an méid seo a leanas:

               (1)I gcomhréir le Cinneadh XXXX/XX ón gComhairle
                  8
               , an Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Cabo Verde lena leasaítear an Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Cabo Verde maidir le héascú a dhéanamh ar eisiúint na víosaí gearrfhanachta le saoránaigh Phoblacht Cabo Verde agus le saoránaigh den Aontas (‘an Comhaontú’), síníodh an Comhaontú sin an […], faoi réir a thabhairt i gcrích ar dháta is faide anonn.

               (2)Rinne Comhairle an Aontais Eorpaigh an Chomhpháirtíocht Speisialta idir an tAontas agus Cabo Verde a fhormheas an 19 Samhain 2007
                  9
               . Is de na cuspóirí atá aici an tsoghluaisteacht agus an teagmháil idirphearsanta a fheabhsú idir saoránaigh den Aontas agus saoránaigh Cabo Verde, mar aon le comhar a mhéadú i réimse an chomhraic in aghaidh na hinimirce neamhrialta.

               (3)An Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Cabo Verde maidir le héascú a dhéanamh ar eisiúint na víosaí gearrfhanachta le saoránaigh Phoblacht Cabo Verde agus le saoránaigh den Aontas
                  10
               , is an 1 Nollaig 2014 a tháinig an Comhaontú sin i bhfeidhm.

               (4)I bhfianaise na n‑athruithe atá tagtha chun cinn i reachtaíocht intíre na bPáirtithe agus bunaithe ar an aiseolas ón gCoiste Comhpháirteach gur dá chúram faireachán ar chur chun feidhme an Chomhaontaithe dá dtagraítear sa mhír roimhe seo, is é is aidhm don Chomhaontú, leasú a dhéanamh ar chuid de na forálacha, nó iad a chomhlánú, lena n‑éascaítear eisiúint na víosaí le saoránaigh Cabo Verde agus, ar bhonn cómhalartach, le saoránaigh den Aontas maidir le tréimhse fanachta atá beartaithe le haghaidh tréimhse nach faide ná 90 lá i rith tréimhse 180 lá.

               (5)Is é atá sa Chinneadh seo forbairt ar fhorálacha de acquis Schengen nach bhfuil Éire rannpháirteach iontu, i gcomhréir le Cinneadh 2002/192/CE ón gComhairle
                  11
               . Dá bhrí sin, níl Éire rannpháirteach i nglacadh an Chinnidh seo ná níl sí faoi cheangal aige ná faoi réir an chuir i bhfeidhm a ghabhann leis.

               (6)I gcomhréir le hAirteagail 1 agus 2 de Phrótacal Uimh. 22 maidir le seasamh na Danmhairge, prótacal atá i gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach agus leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, níl an Danmhairg rannpháirteach i nglacadh an Chinnidh seo ná níl sí faoi cheangal aige ná faoi réir an chuir i bhfeidhm a ghabhann leis.

               (7)Ba cheart an Comhaontú a fhormheas thar ceann an Aontais Eorpaigh,

               TAR ÉIS AN CINNEADH SEO A GHLACADH:

               Airteagal 1

               An Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Cabo Verde lena leasaítear an Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Cabo Verde maidir le héascú a dhéanamh ar eisiúint na víosaí gearrfhanachta le saoránaigh Phoblacht Cabo Verde agus le saoránaigh den Aontas (‘an Comhaontú’), is leis seo atá an Comhaontú céanna á fhormheas feasta.

               Tá téacs an Chomhaontaithe agus na nDearbhuithe Comhpháirteacha i gceangal leis an gCinneadh seo.

               Airteagal 2

               Ainmneoidh Uachtarán na Comhairle an duine a chumhachtófar, thar ceann an Aontais Eorpaigh, chun an fógra dá bhforáiltear in Airteagal 2(1) den Chomhaontú a thabhairt, chun toiliú an Aontais le bheith faoi cheangal ag an gComhaontú a chur in iúl.

               Airteagal 3

               An lá a ghlacfar é, sin é an lá a thiocfaidh an Cinneadh seo i bhfeidhm
                  12
               .

               Arna dhéanamh sa Bhruiséil,

                     Thar ceann na Comhairle

                     An tUachtarán

                     (1)

                        IO L 282, 24.10.2013, lgh. 3-12.

                     (2)

                        IO L 282, 24.10.2013, lch. 15.

                     (3)

                        Rialachán (AE) 2019/1155 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2019 lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 810/2009 lena mbunaítear Cód Comhphobail maidir le Víosaí (Cód Víosaí). IO L 188, 12.7.2019, lgh. 25–54.

                     (4)

                        Feasachán Oifigiúil Phoblacht Cabo Verde I.54, 13.8.2018, lch. 1350.

                     (5)

                        COM(2019) 417 final.

                     (6)

                        Ares(2019)6870996

                     (7)

                        IO C […], […], lch. […].

                     (8)

                        Cinneadh ón gComhairle, maidir le síniú, thar ceann an Aontais, an Chomhaontaithe idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Cabo Verde lena leasaítear an Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Cabo Verde maidir le héascú a dhéanamh ar eisiúint na víosaí gearrfhanachta le saoránaigh Phoblacht Cabo Verde agus le saoránaigh den Aontas (IO L […], […], lch. […]).

                     (9)

                        Conclúidí na Comhairle agus ionadaithe Rialtais na mBallstát ar theacht le chéile dóibh i dtionóil na Comhairle maidir leis an gCaidreamh idir an tAontas Eorpach agus Cabo Verde san am atá le teacht (an 19 Samhain 2007); Doic. tagartha 15113/07.

                     (10)

                        IO L 282, 24.10.2013, lch. 3.

                     (11)

                        Cinneadh 2002/192/CE ón gComhairle an 28 Feabhra 2002 maidir leis an iarraidh ó Éirinn a bheith rannpháirteach i roinnt forálacha de acquis Schengen (IO L 64, 7.3.2002, lch. 20).

                     (12)

                        Déanfaidh Ardrúnaíocht na Comhairle dáta theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe a fhoilsiú in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh..

    ---documentbreak---

               AN COIMISIÚN EORPACH
            An Bhruiséil,9.12.2020
            COM(2020) 709 final
            IARSCRÍBHINN
            a ghabhann leis an
            Togra le haghaidh Cinneadh ón gComhairle
            maidir le tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Cabo Verde lena leasaítear an Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Cabo Verde maidir le héascú a dhéanamh ar eisiúint na víosaí gearrfhanachta le saoránaigh Phoblacht Cabo Verde agus le saoránaigh den Aontas Eorpach

               AN COMHAONTÚ
               idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Cabo Verde lena leasaítear an Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Cabo Verde maidir le héascú a dhéanamh ar eisiúint na víosaí gearrfhanachta le saoránaigh Phoblacht Cabo Verde agus saoránaigh den Aontas Eorpach

               AN tAONTAS EORPACH, dá ngairtear ‘an tAontas’ anseo feasta, de pháirt amháin,

               agus

               POBLACHT CABO VERDE, dá ngairtear ‘Cabo Verde’, anseo feasta, den pháirt eile,

               dá ngairtear ‘na Páirtithe’ anseo feasta,

               AG MEABHRÚ DÓIBH Comhaontú Comhpháirtíochta Cotonou idir na Stáit san Afraic, i Muir Chairib agus san Aigéan Ciúin agus an Comhphobal Eorpach gona Bhallstáit, comhaontú a síníodh in Cotonou an 23 Meitheamh 2000, a leasaíodh an 25 Meitheamh 2005, agus a ndearnadh athbhreithniú air an 22 Meitheamh 2010, mar aon leis an gComhpháirtíocht Speisialta idir an tAontas agus Cabo Verde, comhpháirtíocht arna formheas ag Comhairle an Aontais Eorpaigh an 19 Samhain 2007,

               AG FÉACHAINT don Dearbhú Comhpháirteach an 5 Meitheamh 2008 maidir le Comhpháirtíocht Soghluaisteachta idir an tAontas agus Cabo Verde, comhpháirtíocht a bhfuil na Páirtithe le céimeanna a ghlacadh i gcomhréir léi maidir le saincheisteanna a bhaineann le víosaí gearrfhanachta, d’fhonn soghluaisteacht catagóirí áirithe daoine a éascú,

               AG FÉACHAINT don chomhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Cabo Verde maidir le héascú a dhéanamh ar eisiúint na víosaí gearrfhanachta le saoránaigh Phoblacht Cabo Verde agus le saoránaigh den Aontas
                  1
               , comhaontú a tháinig i bhfeidhm an 1 Nollaig 2014,

               AG FÉACHAINT don Chomhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Cabo Verde maidir le daoine atá faoi chónaí gan údarú a athligean isteach
                  2
               , comhaontú a tháinig i bhfeidhm an 1 Nollaig 2014,

               Ó FIOS go bhfuil díolúine ann ón 2 Eanáir 2019, díolúine ag saoránaigh den Aontas ón gceanglas maidir le víosa a bheith acu agus iad ag taisteal chuig Cabo Verde ar feadh tréimhse nach faide ná 30 lá
                  3
               ,

               ÓS AMHLAIDH A AITHNÍTEAR sa chás ina gcuireann Cabo Verde ceanglais víosaí i bhfeidhm arís maidir le saoránaigh nó catagóirí áirithe saoránaigh den Aontas maidir le tréimhsí fanachta atá beartaithe le haghaidh tréimhse nach faide na 30 lá, go mbeidh feidhm ag ar a laghad na héascuithe céanna a dheonaítear do shaoránaigh Cabo Verde faoin gComhaontú seo, maidir leis na saoránaigh den Aontas lena mbaineann, agus is rud ar bhonn cómhalartach a bheidh ann,

               AGUS teacht i bhfeidhm Rialachán (AE) 2019/1155 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2019 á chur san áireamh, rialachán lena leasaíodh Rialachán (CE) Uimh. 810/2009 faoinar bunaíodh Cód Comhphobail maidir le Víosaí (Cód Víosaí)
                  4
               ,

               ÓS MIAN LEO teagmháil a chur chun cinn idir muintir an Aontais agus muintir Cabo Verde mar ghné thábhachtach a áiritheoidh forbairt leanúnach an chaidrimh eacnamaíoch, chultúrtha, eolaíoch eatarthu mar aon le caidreamh i réimsí eile, trí éascú a dhéanamh ar eisiúint na víosaí lena saoránaigh, ar bhonn cómhalartach,

               ÓS AMHLAÍTEAR A AITHNÍTEAR nach ceart go spreagfaí imirce neamhdhleathach mar gheall air sin, agus aird ar leith á tabhairt acu ar an tslándáil agus ar an athligean isteach,

               AGUS an Prótacal maidir le seasamh na Ríochta Aontaithe agus na hÉireann i leith réimse na saoirse, na slándála agus an cheartais á chur san áireamh, prótacal atá i gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach agus leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus á dhearbhú dóibh nach bhfuil feidhm ag forálacha an Chomhaontaithe seo maidir le hÉirinn,

               AGUS an Prótacal maidir le seasamh na Danmhairge á chur san áireamh, prótacal atá i gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach agus leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus á dhearbhú dóibh nach bhfuil feidhm ag forálacha an Chomhaontaithe seo maidir leis an Danmhairg,

               TAR ÉIS DOIBH COMHAONTÚ A DHÉANAMH MAR A LEANAS:

               Airteagal 1

               Leasaítear an Comhaontú mar a leanas:

               (1)Cuirtear an méid seo a leanas in ionad an teidil:

               ‘An Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Cabo Verde lena ndéantar éascú ar eisiúint na víosaí gearrfhanachta’.

               (2)Cuirtear ‘Cabo Verde’ in ionad gach tagartha do ‘Cape Verde’ i dtéacs an Chomhaontaithe.

               (3)Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 2:

               ‘Airteagal 2
               Clásal Ginearálta

               1.
                     Na bearta lena ndéantar éascú ar eisiúint na víosaí, faoi mar a leagtar amach sa Chomhaontú seo, beidh feidhm acu maidir le saoránaigh Cabo Verde agus saoránaigh den Aontas a mhéid agus nach bhfuil díolúine ag na saoránaigh sin ó cheanglais víosaí faoi dhlíthe agus faoi rialacháin an Aontais nó a Bhallstáit, faoi dhlíthe agus rialacháin Cabo Verde, sin nó faoin gComhaontú reatha nó faoi chomhaontuithe idirnáisiúnta eile.

               2.
                     Má chuireann Cabo Verde an ceanglas víosa i bhfeidhm arís le haghaidh saoránaigh den Aontas nó le haghaidh catagóirí áirithe saoránaigh den Aontas maidir le tréimhsí fanachta atá beartaithe le haghaidh tréimhsí nach faide ná 30 lá, beidh feidhm ag ar a laghad na héascuithe céanna a dheonaítear do shaoránaigh Cabo Verde faoin gComhaontú seo, maidir le saoránaigh den Aontas lena mbaineann, agus is rud ar bhonn cómhalartach a bheidh ann.

               3.
                     Maidir le tréimhsí fanachta atá beartaithe le haghaidh tréimhse is faide ná 30 lá ach nach faide ná 90 lá, beidh feidhm ag ar a laghad na héascuithe céanna a dheonaítear do shaoránaigh Cabo Verde faoin gComhaontú seo, maidir leis na saoránaigh den Aontais lena mbaineann.

               4.
                     Beidh feidhm ag dlí náisiúnta Cabo Verde agus dlí náisiúnta na mBallstát nó dlí an Aontais maidir le saincheisteanna nach gcumhdaítear faoin gComhaontú seo.’

               (4)Leasaítear Airteagal 3 mar a leanas:

               (a)Cuirtear an méid seo a leanas in ionad phointe (a):

               ‘(a)
                     Is é is brí le “Ballstát” aon Bhallstát den Aontas seachas an Ríocht Aontaithe, Ríocht na Danmhairge agus Éire,’

               (b)Cuirtear an méid seo a leanas in ionad phointe (e):

               ‘(e)
                     Is é is brí le “cónaitheoir dlítheanach” aon saoránach de Cabo Verde atá údaraithe nó atá i dteideal fanacht ar feadh tréimhse is faide ná 90 lá ar chríoch Ballstáit ar bhonn an dlí náisiúnta nó dhlí an Aontais,’

               (c)Cuirtear isteach an pointe seo:

               ‘(f)
                     Is é is brí le “laissez-passer an Aontais” an doiciméad a eisíonn an tAontas le seirbhísigh institiúidí an Aontais i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh, 1417/2013 ón gComhairle
                  5
               .’

               (5)Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 4:

               ‘Airteagal 4
               Eisiúint na víosaí il-iontrála

               1.
                     Déanfaidh misin taidhleoireachta agus poist chonsalachta de chuid na mBallstát víosaí il-iontrála a mbeidh bailíocht 5 bliana leo a eisiúint leis na catagóirí de shaoránaigh Cabo Verde seo a leanas:

               (a)
                     comhaltaí de rialtais nó de pharlaimintí náisiúnta nó áitiúla, cúirteanna bunreachtúla, cúirteanna uachtaracha nó cúirteanna iniúchóirí, mura bhfuil díolúine acu ó cheanglais víosaí faoin gComhaontú seo, fad atá a gcuid dualgas á ndéanamh acu;

               (b)
                     comhaltaí buana de thoscaireachtaí oifigiúla atá ag taisteal chuig Ballstát, tar éis cuireadh oifigiúil a chur chuig Cabo Verde chun páirt a ghlacadh i gcruinnithe, comhairliúcháin, caibidlíocht, cláir mhalartaithe nó ócáidí a eagraíonn eagraíochtaí idir-rialtasacha dá ndeoin féin;

               (c)
                     lucht gnó agus ionadaithe thar ceann cuideachtaí a théann chuig na Ballstáit go rialta;

               (d)
                     céilí, leanaí (lena n‑áirítear leanaí uchtaithe) atá faoi bhun 21 bhliain d’aois nó leanaí atá i gcleithiúnas, agus tuismitheoirí de chuid shaoránaigh Cabo Verde a bhfuil cónaí orthu go dlíthiúil ar chríoch Ballstáit; nó de chuid saoránach den Aontas a bhfuil cónaí orthu i mBallstát a náisiúntachta féin.

               Mar sin féin, más léir go bhfuil an gá chun taisteal a dhéanamh go rialta nó go minic teoranta do thréimhse níos giorra, beidh tréimhse bhailíochta an víosa il-iontrála teoranta don tréimhse sin, go háirithe i gcás ina mbeidh aon cheann de na tréimhsí seo a leanas níos giorra ná 5 bliana:

               -téarma oifige, i gcás na ndaoine atá cumhdaithe faoi phointe (a) thuas;

               -téarma oifige de chuid comhalta bhuain de thoscaireacht oifigiúil, i gcás na ndaoine atá cumhdaithe faoi phointe (b) thuas;

               -an tréimhse a mhaireann na poist atá ag lucht gnó agus ionadaithe cuideachtaí, i gcás na ndaoine atá cumhdaithe faoi phointe (c) thuas; nó

               -tréimhse bhailíochta na gceadanna cónaithe a eisítear le saoránaigh Cabo Verde a bhfuil cónaí orthu ar chríoch Ballstáit, i gcás na ndaoine atá cumhdaithe faoin gcéad chuid de phointe (d) thuas.

               2.
                     Gan dochar do mhír 1, déanfaidh misin toscaireachta agus poist chonsalachta de chuid na mBallstát víosaí il-iontrála a eisiúint le hiarratasóirí eile agus beidh na tréimhsí bailíochta seo a leanas leis na víosaí sin:

               (a)
                     1 bhliain amháin, ar choinníoll go bhfuair an t‑iarratasóir víosa amháin le linn na 18 mí go nuige seo agus gur bhain sé úsáid as an víosaí sin go dleathach;

               (b)
                     2 bhliain, ar choinníoll go bhfuair an t‑iarratasóir víosa il-iontrála amháin a bhí bailí ar feadh 1 bhliain amháin le linn na 30 mí go nuige seo agus gur bhain sé úsáid as an víosa sin go dleathach;

               (c)
                     3 bliana go 5 bliana, ar choinníoll go bhfuair an t‑iarratasóir víosa il-iontrála amháin a bhí bailí ar feadh 2 bhliain le linn an 42 mhí go nuige seo agus gur bhain sé úsáid as an víosa sin go dleathach.

               3.
                     De mhaolú ar mhíreanna 1 agus 2, féadfar tréimhse bhailíochta an víosa a ghiorrú i gcásanna ar leith ina bhfuil amhras réasúnta ann nach gcomhlíonfar na coinníollacha iontrála le linn na tréimhse uile nó i gcás ina rachadh tréimhse bhailíochta an víosa thar tréimhse bhailíochta dhoiciméad taistil an iarratasóra.

               4.
                     Na daoine dá dtagraítear i míreanna 1 agus 2, ní fhanfaidh siad ar chríoch na mBallstát ar feadh tréimhse is faide ná 90 lá i rith tréimhse 180 lá.’

               (6)Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 5:

               ‘Airteagal 5
               Táillí víosaí agus muirir sheirbhíse

               1.
                     75% den mhéid atá le gearradh i gcomhréir leis an reachtaíocht intíre is infheidhme, sin é a bheidh sa táille le haghaidh phróiseáil na n‑iarratas víosa.

               Féadfar an céatadán sin a athbhreithniú i gcomhréir leis an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 12(4).

               2.
                     Gan dochar do mhír 1, ní ghearrfaidh na Ballstáit táillí víosaí ar na catagóirí daoine seo a leanas:

               (a)
                     comhaltaí de thoscaireachtaí oifigiúla atá ag taisteal chuig Ballstát, tar éis cuireadh oifigiúil a chur chuig Cabo Verde, chun páirt a ghlacadh i gcruinnithe, comhairliúcháin, caibidlíocht, cláir mhalartaithe nó ócáidí a eagraíonn eagraíochtaí idir-rialtasacha dá ndeoin féin;

               (b)
                     leanaí faoi bhun 12 bhliain d’aois;

               (c)
                     daltaí scoile, mic léinn, mic léinn iarchéime gona múinteoirí atá ag taisteal ar chúiseanna staidéir nó oideachais;

               (d)
                     taighdeoirí atá ag taisteal chun taighde eolaíoch a dhéanamh;

               (e)
                     rannpháirtithe atá 25 bliana d’aois nó níos lú agus iad ag glacadh páirt i seimineáir nó comhdhálacha, sin nó in ócáidí spóirt, cultúrtha nó oideachais atá eagraithe ag eagraíochtaí neamh‑bhrabúsacha;

               (f)
                     céilí, leanaí (lena n‑áirítear leanaí uchtaithe) atá faoi bhun 21 bhliain d’aois nó leanaí atá i gcleithiúnas, agus tuismitheoirí de chuid shaoránaigh Cabo Verde a bhfuil cónaí orthu go dlíthiúil ar chríoch Ballstáit; nó de chuid saoránach den Aontas a bhfuil cónaí orthu i mBallstát a náisiúntachta féin.

               3.
                     Gan dochar do phointe (f) i mír 2, gearrfar 50% den táille is infheidhme faoi mhír 1 ar leanaí atá 12 bhliain d’aois ar a óige ach atá faoi bhun 18 mbliana d’aois.

               4.
                     I gcás ina bhfuil Ballstát ag obair le soláthraí seirbhíse seachtrach, féadfar muirear seirbhíse a ghearradh. Is comhréireach a bheidh an muirear seirbhíse sin leis na costais a thabhaíonn an soláthraí seirbhíse seachtrach le linn dó a bheith ag déanamh na dtascanna, agus ní rachaidh an muirear sin thar EUR 30.’

               (7)Cuirtear isteach an t‑airteagal seo a leanas:

               ‘Airteagal 5a
               Fianaise dhoiciméadach

               1.
                     Is leor na doiciméid seo a leanas chun an cuspóir turais a dheimhniú le haghaidh na gcatagóirí de shaoránaigh Cabo Verde seo a leanas:

               (a)
                     maidir le comhaltaí de rialtais nó de pharlaimintí náisiúnta nó áitiúla, cúirteanna bunreachtúla, cúirteanna uachtaracha nó cúirteanna iniúchóirí, mura bhfuil díolúine acu ó cheanglais víosaí faoin gComhaontú seo, fad atá a gcuid dualgas á ndéanamh acu:

               -
                     nóta briathra arna eisiúint ag Aireacht Gnóthaí Eachtracha Cabo Verde lena ndeimhnítear go bhfuil an t‑iarratasóir páirteach i misean oifigiúil chuig Ballstát;

               (b)
                     maidir le comhaltaí de thoscaireachtaí oifigiúla atá ag taisteal chuig Ballstát, tar éis cuireadh oifigiúil a chur chuig Cabo Verde, chun páirt a ghlacadh i gcruinnithe, comhairliúcháin, caibidlíocht, cláir mhalartaithe nó ócáidí a eagraíonn eagraíochtaí idir-rialtasacha dá ndeoin féin:

               -
                     litir arna heisiúint ag údarás inniúil de chuid Cabo Verde lena ndeimhnítear gur comhalta de thoscaireacht dá chuid é an t‑iarratasóir, an toscaireacht sin atá ag taisteal chuig críoch Ballstáit nó Ballstát chun páirt a ghlacadh sna hócáidí atá faoi chaibidil, mar aon le cóip den chuireadh oifigiúil nó den deimhniú clárúcháin arna eisiúint ag an eagraíocht óstach;

               (c)
                     maidir le lucht ngnó agus ionadaithe thar ceann eagraíochtaí gnó:

               -
                     litir i scríbhinn arna heisiúint ag cuideachta nó eagraíocht atá lonnaithe sa Bhallstát cinn scríbe;

               (d)
                     maidir le céilí, leanaí (lena n‑áirítear leanaí uchtaithe) faoi bhun 21 bhliain d’aois nó leanaí atá i gcleithiúnas, agus tuismitheoirí de chuid shaoránaigh Cabo Verde a bhfuil cónaí orthu go dlíthiúil ar chríoch Ballstáit, nó saoránaigh den Aontas a bhfuil cónaí orthu i mBallstát a náisiúntachta féin:

               -
                     cuireadh i scríbhinn ón duine óstach;

               (e)
                     maidir le daltaí scoile, mic léinn, mic léinn iarchéime gona múinteoirí atá ag taisteal ar chúiseanna staidéir nó oideachais, lena n‑áirítear cláir mhalartaithe ollscoile nó cláir mhalartaithe eile (le haghaidh tréimhsí fanachta nach faide ná 90 lá i rith tréimhse 180 lá):

               -
                     cuireadh i scríbhinn nó deimhniú clárúcháin arna eisiúint ag an scoil, coláiste nó ollscoil óstach, nó deimhnithe na gcúrsaí a bhfuiltear le freastal orthu;

               (f)
                     maidir le daoine atá ag glacadh páirt i dtaighde eolaíoch nó acadúil nó in imeachtaí oiliúna, lena n‑áirítear oiliúint ghairmiúil (le haghaidh tréimhsí fanachta nach faide ná 90 lá i rith tréimhse 180 lá):

               -
                     deimhniú clárúcháin arna eisiúint ag an institiúid oideachais nó iarratas i scríbhinn arna eisiúint ag an eagraíocht óstach;

               (g)
                     maidir le rannpháirtithe i seimineáir, comhdhálacha, nó in ócáidí cultúrtha nó reiligiúnacha a eagraíonn eagraíochtaí neamhbhrabúsacha atá cláraithe i mBallstát dá ndeoin féin.

               -
                     cuireadh i scríbhinn ón eagraíocht óstach chun páirt a ghlacadh sna himeachtaí;

               (h)
                     maidir le daoine atá ag taisteal ar chúiseanna leighis agus na daoine ar gá dóibh imeacht in éineacht leo:

               -
                     doiciméad oifigiúil ó institiúid leighis lena ndeimhnítear an gá atá ann le cúram leighis a fháil san institiúid sin, agus fianaise go bhfuil an t‑iarratasóir in acmhainn íoc as an gcúram leighis sin nó fianaise gur íocadh as an gcúram leighis roimh ré, agus más iomchuí, fianaise go bhfuil gá le duine chun teacht in éineacht leis an duine atá faoi chúram;

               (i)
                     maidir le daoine atá ag glacadh páirt in ócáidí idirnáisiúnta spóirt agus na daoine atá ag teacht in éineacht leo i gcáil a ngairme :

               -
                     cuireadh i scríbhinn ón eagraíocht óstach nó ó údaráis inniúla, cónaidhmeanna spóirt náisiúnta nó coistí Oilimpeacha náisiúnta de chuid na mBallstát;

               (j)
                     maidir le hiriseoirí gona bhfoireann chúnta theicniúil atá ag taisteal leo i gcáil a ngairme:

               -
                     deimhniú nó doiciméad eile arna eisiúint ag eagraíocht ghairmiúil nó ag fostóir an iarratasóra lena ndeimhnítear gur iriseoir cáilithe é an t‑iarratasóir atá ag taisteal chun obair iriseoireachta a dhéanamh nó gur ball den fhoireann theicniúil é atá ag taisteal in éineacht leis an iriseoir i gcáil a ghairme;

               2.
                     Chun críocha an Airteagail seo, áireofar sa litir chuiridh i scríbhinn nó sna doiciméid oifigiúla ábhartha, an fhaisnéis seo a leanas:

               (a)
                     maidir leis an duine ar tugadh cuireadh dó: ainm agus sloinne, dáta breithe, gnéas, saoránacht, uimhir phas, tréimhse agus cuspóir an turais, an líon iontrálacha is gá agus (más iomchuí) ainm an chéile agus ainmneacha na leanaí atá ag taisteal in éineacht leis an duine ar tugadh cuireadh dó; agus

               (b)
                     más duine nádúrtha an páirtí a thug an cuireadh: ainm, sloinne, seoladh an duine a thug an cuireadh agus (más iomchuí) fianaise i leith a chónaí dhlíthiúil i mBallstát i gcomhréir leis an reachtaíocht náisiúnta; nó

               (c)
                     más duine dlítheanach, cuideachta nó eagraíocht (lena n‑áirítear eagraíocht neamhbhrabúsach) atá bunaithe ar chríoch Ballstáit nó na mBallstát an páirtí a thug an cuireadh: ainm agus seoladh iomlán an duine a thug an cuireadh, ainm agus post an ionadaí a shínigh an t‑iarratas agus uimhir chlárúcháin an duine a thug an cuireadh de réir mar a cheanglaítear faoi dhlí náisiúnta an Bhallstáit atá i gceist; nó

               (d)
                     má d’eisigh údarás poiblí an doiciméad oifigiúil ábhartha: ainm agus post an duine a shínigh an t‑iarratas, agus stádas an iarratasóra.

               3.
                     Iarratasóirí a fuair víosa il-iontrála a raibh bailíocht leis nár lú ná 1 bhliain amháin agus a bhain úsáid as an víosa sin go dleathach le linn an 30 mí go nuige seo, beidh díolúine ag na hiarratasóirí sin, i bprionsabal, ón gceanglas maidir le doiciméid a chur isteach chun cruthúnas i leith fianaise lóistín a léiriú nó chun cruthúnas go bhfuil sé d’acmhainn acu íoc as an lóistín a léiriú.’

               (8)Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 8:

               ‘Airteagal 8
               Pasanna taidhleoireachta agus pasanna seirbhíse

               1.
                     Saoránaigh Cabo Verde a bhfuil pasanna bailí taidhleoireachta nó seirbhíse acu, féadfaidh siad dul isteach ar chríocha na mBallstát nó iad a fhágáil nó taisteal tríothu, gan víosa a bheith acu.

               2.
                     Saoránaigh den Aontas a bhfuil pasanna bailí taidhleoireachta nó seirbhíse arna n‑eisiúint ag Ballstát acu, agus sealbhóirí laissez-passer bailí an Aontais, féadfaidh siad dul isteach ar chríoch Cabo Verde nó í a fhágáil nó taisteal tríthi, gan víosa a bheith acu.

               3.
                     Na daoine dá dtagraítear i míreanna 1 agus 2, ní fhanfaidh siad ar chríocha na mBallstát nó ar chríoch Cabo Verde faoi seach ar feadh tréimhse is faide ná 90 lá i rith tréimhse 180 lá.’

               (9)Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 10(1):

               1.
                     Bunóidh na Páirtithe Comhchoiste chun an Comhaontú a bhainistiú (‘an Coiste’), agus is iad ionadaithe an Aontais agus Cabo Verde a bheidh sa choiste sin.’

               (10) Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 11:

               ‘Airteagal 11
               An caidreamh idir an Comhaontú seo agus na comhaontuithe idir na Ballstáit agus Cabo Verde

               Ar theacht i bhfeidhm dó, beidh tosaíocht ag an gComhaontú seo thar fhorálacha d’aon chomhaontú déthaobhach nó iltaobhach nó thar aon socruithe arna dtabhairt i gcrích idir na Ballstáit agus Cabo Verde, a mhéid a bhfuil tionchar ag forálacha na gcomhaontuithe nó na socruithe sin ar raon feidhme an Chomhaontaithe seo nó a mhéid a n‑athróidh siad é.’

               (11) Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 12(5):

               5.
                     Is féidir le gach ceann de na Páirtithe cuid den Chomhaontú seo a chur ar fionraí nó é a chur ar fionraí ina iomláine. 48 n‑uair ar a dhéanaí tar éis a theacht i bhfeidhm is ea a thabharfar fógra don Pháirtí eile maidir leis an bhfionraí. An Páirtí a chuir an Comhaontú seo ar fionraí, cuirfidh sé an Páirtí eile ar an eolas láithreach a thúisce a bheidh deireadh feidhme le cúiseanna na bhfionraí.’

               (12) Cuirtear an méid seo a leanas in ionad an dara mír den Phrótacal a ghabhann leis an gComhaontú maidir leis na Ballstáit nach gcuireann acquis Schengen i bhfeidhm go hiomlán:

               I gcomhréir le Cinneadh Uimh. 565/2014/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
                  6
               , glacadh bearta comhchuibhithe chun simpliú a dhéanamh do shealbhóirí víosaí Schengen nó do shealbhóirí cheadanna cónaithe Schengen nuair atá siad ar idirthuras trí chríocha nó ag gearrfhanacht ar chríocha na mBallstát nach bhfuil acquis Schengen á chur i bhfeidhm acu ina iomláine go fóill. Faoi Chinneadh Uimh. 565/2014/AE, tugtar údarú don Bhulgáir, don Chróit, don Chipir agus don Rómáin aitheantas aontaobhach a thabhairt do na doiciméid seo a leanas mar dhoiciméid atá coibhéiseach lena víosaí náisiúnta, ní hamháin le haghaidh idirthurais trína gcríocha ach le haghaidh tréimhsí fanachta atá beartaithe chomh maith i gcomhair tréimhse nach faide ná 90 lá i rith tréimhse 180 lá:

               -víosaí gearrfhanachta aonfhoirmeacha atá bailí le haghaidh dhá iontráil nó níos mó;

               -víosaí fadfhanachta agus ceadanna cónaithe arna n‑eisiúint ag Ballstáit atá ag cur acquis Schengen chun feidhme ina iomláine, lena n‑áirítear víosaí a bhfuil bailíocht chríochach theoranta acu arna n‑eisiúint i gcomhréir leis an gcéad abairt in Airteagal 25(3) den Chód Víosaí; agus

               -víosaí náisiúnta agus ceadanna cónaithe arna n‑eisiúint ag an mBulgáir, ag an gCróit, ag an gCipir agus ag an Rómáin.’

               Airteagal 2

               1.
                     Beidh an Comhaontú seo faoi réir a dhaingnithe, a ghlactha nó a fhormheasa i gcomhréir le nósanna imeachta na bPáirtithe féin agus déanfaidh na Páirtithe fógra a thabhairt dá chéile faoi chur i gcrích na nósanna imeachta is gá chun na críche sin.

               2.
                     An chéad lá den dara mí tar éis na míosa ina gcuirfear i gcrích an fógra deireanach dá bhforáiltear i mír 1, sin é an lá thiocfaidh an Comhaontú seo i bhfeidhm.

               Airteagal 3

               Tarraingeofar an Comhaontú seo suas i ndúblach sna teangacha seo a leanas: an Béarla, an Bhulgáiris, an Chróitis, an Danmhairgis, an Eastóinis, an Fhionlainnis, an Fhraincis, an Ghearmáinis, an Ghréigis, an Iodáilis, an Laitvis, an Liotuáinis, an Mháltais, an Ollainnis, an Pholainnis, an Phortaingéilis, an Rómáinis, an tSeicis, an tSlóivéinis, an tSlóvaicis, an Spáinnis, an tSualainnis agus an Ungáiris, agus beidh na téacsanna sin ar fad ar aon údarás le chéile.

               Glacann na Páirtithe na Dearbhuithe Comhpháirteacha seo a leanas agus cuirtear i gceangal leis an gComhaontú iad:

               ‘An Dearbhú Comhpháirteach maidir leis na rialacha a bhaineann le víosaí Cabo Verde a dheonú do shaoránaigh den Aontas le haghaidh tréimhsí fanachta is faide ná 30 lá agus nach faide ná 90 lá

               I gcomhréir le reachtaíocht Cabo Verde, tá díolúine ag saoránaigh den Aontas ón gceanglas víosa maidir le hiontrálacha agus tréimhsí fanachta ar chríoch Cabo Verde nach faide ná 30 lá. Le haghaidh tréimhsí fanachta atá beartaithe le haghaidh tréimhse is faide ná 30 lá, tá ceanglas orthu údarú a lorg agus údarú a fháil ó údaráis Cabo Verde. Faoi Dhlí uimh. 66/VIII/2014 de chuid Cabo Verde, arna leasú, féadfaidh saoránaigh den Aontas iarratas a dhéanamh ar víosa atá bailí ar feadh suas le 90 lá, agus é a fháil ag poist chonsalachta de chuid Cabo Verde nó féadfaidh siad iarratas a dhéanamh laistigh de chríoch Cabo Verde ar na húdaráis inniúla le síneadh ama a chur leis an bhfanacht.

               Faoi Airteagal 2(3) den Chomhaontú, maidir le tréimhsí fanachta atá beartaithe le haghaidh tréimhse is faide ná 30 lá ach nach faide ná 90 lá, beidh feidhm ag ar a laghad na héascuithe céanna a dheonaítear do shaoránaigh Cabo Verde faoin gComhaontú seo, maidir leis na saoránaigh den Aontais lena mbaineann.

               An Comhchoiste arna bhunú de bhun Airteagal 10, tuigeann na Páirtithe go ndéanfaidh an comhchoiste sin faireachán ar chur chun feidhme na forála sin.’

               ‘An Dearbhú Comhpháirteach maidir le hAirteagal 12(5) den Chomhaontú a bhaineann leis na forais ar a bhféadfaí an Comhaontú a chur ar fionraí

               Féadfaidh gach Páirtí cuid den Chomhaontú a chuir ar fionraí nó é a chur ar fionraí ina iomláine, agus go háirithe Airteagal 8 ar chúiseanna mar an ord poiblí, cosaint na slándála nó na sláinte náisiúnta, easpa comhar i réimse an athligin isteach nó cúiseanna a bhaineann le cearta an duine agus leis an daonlathas. Aon fhionraí den chineál sin, is i gcomhréir leis an nós imeachta atá leagtha amach in Airteagal 12(5) a chuirfear i bhfeidhm iad.

               Má chuirtear cuid de na forálacha den Chomhaontú ar fionraí, nó má chuirtear iad uile ar fionraí, cuirfidh na Páirtithe tús le comhairliúcháin faoi chuimsiú an Choiste arna bhunú faoi Airteagal 10 d’fhonn réiteach a fháil ar na fadhbanna ba chúis leis an bhfionraí.

               Cuirtear an Dearbhú Comhpháirteach seo in ionad an Dearbhaithe Chomhpháirtigh maidir le hAirteagal 8 a bhaineann le pasanna taidhleoireachta agus pasanna seirbhíse.’

               ‘An Dearbhú Comhpháirteach maidir le comhar i réimse na ndoiciméad taistil

               Agus é ag déanamh faireachán ar chur chun feidhme an Chomhaontaithe, aontaíonn na Páirtithe go mba cheart don Chomhchoiste, an comhchoiste sin arna bhunú faoi Airteagal 10, meastóireacht a dhéanamh ar an tionchar atá ag leibhéal slándála na ndoiciméad taistil ar fheidhmiú an Chomhaontaithe. Chuige sin, aontaíonn na Páirtithe an méid seo a leanas a chur in iúl ar son a chéile go rialta:

               -na bearta a glacadh chun iomadú na ndoiciméad taistil a sheachaint;

               -na bearta a glacadh chun gnéithe teicniúla a bhaineann le slándáil na ndoiciméad taistil a fhorbairt; agus

               -na bearta a glacadh maidir le pearsanú a dhéanamh ar phróiseas eisiúna na ndoiciméad taistil.

               Is de thosaíochtaí an dá Pháirtí leibhéal ard slándála a áirithiú le haghaidh pasanna taidhleoireachta agus pasanna seirbhíse, go háirithe trí aitheantóirí bithmhéadracha a chomhtháthú. I gcás an Aontais, déanfar é sin i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 2252/2004 ón gComhairle an 13 Nollaig 2004 maidir le caighdeáin le haghaidh gnéithe slándála agus bithmhéadracha i bpasanna agus i ndoiciméid taistil arna n‑eisiúint ag Ballstáit. I gcás Cabo Verde, is i gcomhréir le Dlí‑foraithne uimh. 21/2014 an 17 Márta 2014 a dhéanfar é, dlí lena mbunaítear na sonraíochtaí teicniúla, an tslándáil agus na coinníollacha eisiúna a bhaineann leis an bpas bithmhéadrach arna eisiúint ag Cabo Verde/.

               Cuirtear an Dearbhú Comhpháirteach seo in ionad an Dearbhaithe Chomhpháirtigh maidir le comhar i réimse na ndoiciméad taistil.’

                     (1)

                        Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh L 282, 24.10.2013, lch. 3.

                     (2)

                        Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh L 282, 24.10.2013, lch. 15.

                     (3)

                        Feasachán Oifigiúil Phoblacht Cabo Verde I.54, 13.8.2018, lch. 1350.

                     (4)

                        Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh L 188, 12.7.2019, lch. 25.

                     (5)

                        Rialachán (AE) Uimh. 1417/2013 ón gComhairle an 17 Nollaig 2013 lena leagtar síos foirm an laissez-passer a eisíonn an tAontas Eorpach (Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh L 353, 28.12.2013, lch. 26).

                     (6)

                        Cinneadh Uimh. 565/2014/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Bealtaine 2014 lena dtugtar córas simplithe isteach le daoine a rialú ag na teorainneacha seachtracha, córas a bheidh bunaithe ar aitheantas aontaobhach a bheith á thabhairt ag an mBulgáir, ag an gCróit, ag an gCipir agus ag an Rómáin do dhoiciméid áirithe mar dhoiciméid atá coibhéiseach lena víosaí náisiúnta le haghaidh idirthuras trína gcríocha nó tréimhsí fanachta atá beartaithe ar a gcríocha le haghaidh tréimhse nach faide ná 90 lá i rith tréimhse 180 lá agus lena n‑aisghairtear Cinneadh Uimh. 895/2006/CE agus Cinneadh Uimh. 582/2008/CE (Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh L 157, 27.5.2014, lch. 23).