				|

		52013PC0641

			Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le hinnéacsanna a úsáidtear mar thagarmharcanna in ionstraimí airgeadais agus i gconarthaí airgeadais /* COM/2013/0641 final - 2013/0314 (COD) */

			   	MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN
1.           COMHTHÉACS AN TOGRA
1.1.        Comhthéacs ginearálta, forais
agus cuspóirí an togra
Is ionann innéacs agus aonad tomhais, ar
phraghas nó ar chainníocht de ghnáth, a shocraítear ó am go ham ó thacar
ionadaíoch sonraí bunúsacha. Nuair a úsáidtear innéacs mar phraghas tagartha i
gcomhair ionstraime nó conartha airgeadais, is tagarmharc ansin é. Tá
éagsúlacht leathan tagarmharcanna á n-ullmhú faoi láthair agus soláthraithe
difriúla ag úsáid modheolaíochtaí difriúla, idir eintitis phoiblí agus
soláthraithe tagarmharcanna tiomanta neamhspleácha.
Leagadh béim ar thábhacht na dtagarmharcanna
agus na leochaileachtaí a bhaineann leo leis na socraíochtaí atá déanta ag
roinnt údarás inniúil le líon áirithe bainc maidir le cúbláil na
dtagarmharcanna rátaí úis LIBOR agus EURIBOR. Tá imscrúdú idir lámha ag na
húdaráis inniúla freisin ar líomhaintí maidir le cúbláil ar mheasúnuithe ar
phraghsanna tráchtearraí arna soláthar ag gníomhaireachtaí tuairiscithe
praghsanna tráchtearraí (PRAnna) agus rinne IOSCO athbhreithniú ar mheasúnuithe
ar phraghsanna ola a dhéanann na gníomhaireachtaí sin. Tá sláine na
dtagarmharcanna fíorthábhachtach do phraghsáil cuid mhaith ionstraimí
airgeadais, cosúil le babhtálacha rátaí úis, agus conarthaí tráchtála agus
neamhthráchtála, cosúil le morgáistí. Má dhéantar cúbláil ar thagarmharc, beidh
caillteanais shuntasacha ar roinnt de na hinfheisteoirí ar leo ionstraimí
airgeadais a ndéantar a luach a shocrú trí thagairt a dhéanamh don thagarmharc.
D'fhéadfadh sé an fíorgheilleagar a shuaitheadh trí chomharthaí míthreoracha a
sheoladh amach maidir le staid margaidh bhunúsaigh. Ar bhonn níos ginearálta,
is féidir le himní faoin mbaol a bhaineann le cúbláil tagarmharcanna an bonn a
bhaint d'iontaoibh an mhargaidh. Bíonn tagarmharcanna faoi réir cúblála má tá
coinbhleachtaí leasa nó discréid ann sa phróiseas tagarmharcála agus mura
bhfuil siad faoi réir rialachais agus rialuithe leordhóthanacha.
Sa chéad chuid d'fhreagairt an Choimisiúin ar
an gcúbláil líomhnaithe ar LIBOR agus EURIBOR, rinneadh leasú ar na tograí atá
ann cheana le haghaidh Rialacháin um dhrochúsáid mhargaidh (MAR) agus le
haghaidh Treorach maidir le smachtbhannaí coiriúla i ndáil le drochúsáid
mhargaidh (CSMAD) d'fhonn a shoiléiriú go follasach agus go haonchiallach go bhfuil
aon chúbláil ar thagarmharcanna neamhdhleathach agus faoi réir smachtbhannaí
riaracháin nó coiriúla.
Ní leor díreach an réimeas smachtbhannaí ann
féin a athrú áfach chun feabhas a chur ar an mbealach ina ndéantar
tagarmharcanna a tháirgeadh agus a úsáid; ní fhaightear réidh leis na rioscaí a
bhaineann le cúbláil a eascraíonn ó rialachas neamhleor an phróisis
thagarmharcála áit ina mbíonn coinbhleachtaí leasa agus discréid ann. Ina
theannta sin, d'fhonn infheisteoirí agus tomhaltóirí a chosaint, is gá go
mbeidh tagarmharcanna láidir, iontaofa agus iad oiriúnach dá bhfeidhm. I
bhfianaise na gcomaoineacha sin, tá ceithre phríomhchuspóir ag an togra seo i
gcomhair rialacháin a bhfuil sé mar aidhm leo an creat faoina soláthraítear
tagarmharcanna, faoina rannchuidítear leo agus faoina n-úsáidtear iad a
fheabhsú:
–
rialachas agus rialuithe ar an bpróiseas
tagarmhairc a fheabhsú agus go háirithe a áirithiú go seachnaíonn riarthóirí
coinbhleachtaí leasa, nó go ndéanann siad iad a bhainistiú go leordhóthanach ar
a laghad ar bith;
–
cáilíocht na sonraí ionchuir agus na
modheolaíochtaí a bhíonn in úsáid ag riarthóirí tagarmharcanna a fheabhsú agus
go háirithe a áirithiú go n-úsáidfear sonraí leordhóthanacha agus cruinne nuair
a bhíonn tagarmharcanna á socrú;
–
a áirithiú go mbeidh rannchuiditheoirí
tagarmharcanna faoi réir rialuithe leordhóthanacha, go háirithe d'fhonn
coinbhleachtaí leasa a sheachaint agus go mbeidh a rannchuidiú do
thagarmharcanna faoi réir rialuithe leordhóthanacha. Nuair is gá ba cheart go
mbeadh an chumhacht ag an údarás inniúil ábhartha sainordú a thabhairt do
rannchuiditheoirí leanúint de bheith ag rannchuidiú le tagarmharcanna; agus
–
a áirithiú go mbeidh dóthain cosanta ag tomhaltóirí
agus ag infheisteoirí a úsáideann tagarmharcanna trí trédhearcacht a fheabhsú,
cearta sásaimh leordhóthanacha a áirithiú agus a áirithiú go ndéantar measúnú
ar oiriúnacht nuair is gá.
1.2.        Forálacha atá i bhfeidhm
cheana féin i réimse an togra
Téitear i ngleic le gnéithe áirithe den húsáid
tagarmharcanna i ndlí an Aontais faoi láthair:
–
Soiléirítear go follasach agus go haonchiallach sna
tograí le haghaidh Rialacháin um Dhrochúsáid Mhargaidh (MAR)[1] in Airteagail 2(3)(d) agus
8(1)(d) agus le haghaidh Treoir um Smachtbhannaí Coiriúla maidir le Drochúsáid
Mhargaidh (CSMAD)[2]
(bhí MAR faoi réir comhaontaithe polaitiúil ag Parlaimint na hEorpa agus ag an
gComhairle i Meitheamh 2013) go bhfuil aon chúbláil ar thagarmharcanna
neamhdhleathach agus faoi réir smachtbhannaí riaracháin nó coiriúla.
–
Foráiltear sa Rialachán maidir le Sláine agus
Trédhearcacht an Mhargaidh Fuinnimh (REMIT)[3]
go bhfuil an chúbláil a dhéantar ar thagarmharcanna a úsáidtear i gcomhair
táirgí mórdhíola fuinnimh neamhdhleathach.
–
Éilítear sa Treoir a bhaineann le Margaí in
Ionstraimí Airgeadais[4]
go mbítear in ann aon ionstraimí airgeadais a ligtear isteach chun a dtrádála i
margadh rialáilte a thrádáil ar bhealach cóir, ordúil agus éifeachtúil.
Sonraítear tuilleadh i Rialachán Cur Chun Feidhme[5] na Treorach sin nach mór do
phraghas nó d'aonad tomhais luacha eile na bunionstraime a bheith iontaofa agus
ar fáil go poiblí.
–
Tá foráil in Airteagal 30 de Thogra an Choimisiúin
Eorpaigh maidir leis an Rialachán um Mhargaí in Ionstraimí Airgeadais (MiFIR)[6] (atá á chaibidliú faoi láthair
ag Parlaimint na hEorpa agus ag an gComhairle) ag éileamh cheadúnú
neamh-eisiach tagarmharcanna chun críocha imréitigh agus trádála.
–
Foráiltear leis an Treoir Réamheolaire agus an
Rialachán Cur Chun Feidhme[7]
i gcás ina bhfuil tagairt d'innéacs i réamheolaire, gur cheart don eisitheoir
an cineál bunionstraime a leagan amach agus sonraí faoi cén áit is féidir
faisnéis a fháil maidir leis an mbunionstraim, tuairim maidir le cén áit is
féidir faisnéis a fháil faoi fheidhmiú na bunionstraime roimhe seo amach anseo
agus maidir lena luaineacht, agus ainm an innéacs. Más é an t-eisitheoir a
chumann an t-innéacs atá i gceist, ní mór don eisitheoir freisin tuairisc a
thabhairt ar an innéacs. Murab é an t-eisitheoir a chumann an t-innéacs, is gá
don eisitheoir a shoiléiriú cén áit is féidir faisnéis a fháil maidir leis an
innéacs, agus i gcás gur ráta úis an ráta bunúsach is gá don eisitheoir
tuairisc a thabhairt ar an ráta úis.
–
Foráiltear sa Treoir um Ghnóthais le haghaidh
Comhinfheistíochta in Urrúis Inaistrithe[8]
nach féidir le cistí UCITS ach sciar uasta ionstraimí arna n-eisiúint ag an
gcomhlacht céanna a bheith acu ina bpunann. Féadfaidh Ballstáit na
teorainneacha a bhaineann le cén mhéid dá bpunann iomlán is féidir le UCITS a
shealbhú suas go uasmhéid 20 % a ardú le haghaidh infheistíochta i scaireanna
nó in urrúis fiachais arna n-eisiúint ag an gcomhlacht céanna nuair a bhaineann
sé le hinnéacs is mian leis an UCITS a mhacasamhlú, ar an gcoinníoll go bhfuil
comhdhéanamh an innéacs sách éagsúlaithe, go ndéantar ionadaíoch san innéacs ar
thagarmharc leormhaith don mhargadh dá dtagraíonn sé agus go bhfoilsítear é ar
bhealach iomchuí.
2.           TORTHAÍ NA gCOMHAIRLIÚCHÁN
LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS NA MEASÚNUITHE TIONCHAIR
2.1.        Comhairliúcháin
Seoladh comhairliúchán poiblí trí mhí an 3
Meán Fómhair agus cuireadh deireadh leis an 29 Samhain 2012. Fuarthas 84
rannchuidiú ó rannchuiditheoirí, ó sholáthraithe agus ó úsáideoirí
tagarmharcanna lena n-áirítear malairtí, bainc, infheisteoirí, grúpaí
tomhaltóirí, comhlachtaí trádála agus comhlachtaí poiblí. D'aithin geallsealbhóirí
na laigí a bhain le táirgeadh agus le húsáid tagarmharcanna, agus thacaigh siad
go forleathan le gníomh ar leibhéal AE. Chuir freagróirí béim freisin ar an ngá
atá le comhordú idirnáisiúnta, agus le calabrú cúramach ar scóip aon tionscnaimh.

Rinne ESMA agus EBA infheistíocht
chomhpháirteach i soláthar EURIBOR ag an EBF-EURIBOR agus an 11 Eanáir 2013
sheol siad comhairliúchán maidir le Prionsabail na bPróiseas faoina Socraítear
Tagarmharcanna san AE[9].
I litir dar dáta an 7 Márta 2013 thug EBA, ESMA agus EIOPA comhairle maidir le
hábhar na reachtaíochta beartaithe seo i bhfianaise na hoibre sin. Bhí
seirbhísí an Choimisiúin rannpháirteach in éisteacht oscailte ESMA-EBA an 13
Feabhra 2013[10]
maidir le Prionsabail sin na bPróiseas faoina Socraítear Tagarmharcanna. Bhí
seirbhísí an Choimisiúin rannpháirteach freisin san éisteacht phoiblí ar dhul i
ngleic le cultúr na cúblála sa mhargadh - post gníomhaíochta domhanda
LIBOR/EURIBOR arna thionól ag Parlaimint na hEorpa an 29 Meán Fómhair 2012.
2.2.        Measúnú Tionchair
I gcomhréir lena bheartas "Rialáil Níos
Fearr", rinne an Coimisiún measúnú tionchair ar na roghanna beartais.
Cuimsíodh i roghanna beartais roghanna chun dreasachtaí i gcomhair cúblála a
theorannú, discréid a íoslaghdú agus a áirithiú go bhfuil tagarmharcanna
bunaithe ar shonraí leordhóthanacha, iontaofa agus ionadaíocha, a áirithiú go
dtéann rialachas inmheánach agus rialuithe i ngleic le rioscaí, a áirithiú go
ndéantar maoirseacht éifeachtach ar thagarmharcanna agus go bhfeabhsaítear trédhearcacht
agus cosaint infheisteoirí. Rinneadh gach rogha beartais a mheasúnú de réir na
gcritéar seo a leanas: an tionchar ar pháirtithe leasmhara, ar éifeachtacht
agus ar éifeachtúlacht.
Tá na cearta bunúsacha seo a leanas den Chairt
um Chearta Bunúsacha thar a bheith ábhartha: meas ar an saol príobháideach agus
ar shaol an teaghlaigh, sonraí pearsanta a chosaint, saoirse chun tuairimí a
nochtadh agus faisnéis a fháil.
Ceadaítear teorainneacha ar na cearta agus
saoirsí seo faoi Airteagal 52 den Chairt. Tá na cuspóirí mar a shainmhínítear
thuas iad i gcomhréir le hoibleagáidí an AE cearta bunúsacha a urramú. Is gá
foráil a dhéanamh maidir le aon theorannú ar chleachtadh na gceart agus na
saoirsí seo sa dlí agus is gá bunbhrí na gcearta agus na saoirsí seo a urramú
leis áfach. Faoi réir phrionsabal na comhréireachta, ní fhéadfar teorainneacha
a dhéanamh ach amháin má tá gá leo agus má fhreagraíonn siad go hiarbhír do
chuspóirí leasa ghinearálta arna n-aithint ag an Aontas nó don riachtanas
cearta agus saoirsí daoine eile a chosaint. I gcás tagarmharcanna, is é an
cuspóir leasa ghinearálta lena dtugtar bonn cirt do theorainneacha áirithe ar
chearta bunúsacha an cuspóir maidir le sláine an mhargaidh a áirithiú. Tugann
an gá leis an gceart chun maoine (Airteagal 17 den Chairt) a chosaint bonn cirt
do theorainneacha áirithe ar chearta bunúsacha freisin, toisc go bhfuil
infheisteoirí i dteideal cosaint a fháil do luach a gcuid maoine (e.g.
iasachtaí, díorthaigh) ó chaillteanais arna gcruthú ag suaitheadh margaidh.
Éalaíonn an ceart ar an tsaoirse chun tuairimí
a nochtadh agus faisnéis a fháil go ndéanfaí saoirse na meán a urramú. Ba
cheart an Rialachán seo a léirmhíniú agus a chur i bhfeidhm i gcomhréir leis an
gceart bunúsach sin. Dá bhrí sin, más rud é nach ndéanann duine ach tagarmharc
a fhoilsiú nó go ndéantar tagairt dó mar chuid dá ghníomhaíochtaí
iriseoireachta, agus nach bhfuil smacht aige ar sholáthar an tagarmhairc sin,
níor cheart go mbeadh an duine sin faoi réir na gceanglas a fhorchuirtear ar
riarthóirí leis an Rialachán seo. Mar sin, fágann sé seo go mbeidh iriseoirí
saor chun tuairisciú a dhéanamh ar mhargaí airgeadais agus tráchtearraí agus
gníomhaíochtaí iriseoireachta idir lámha acu. Dá réir sin, tugadh sainmhíniú
docht ar riarthóir tagarmhairc lena n-áirithiú go gcuimsíonn sé soláthar
tagarmhairc ach nach dtagann gníomhaíochtaí iriseoireachta laistigh dá raon
feidhme.
3.           EILIMINTÍ DLÍ AN TOGRA
3.1.        Bunús dlí
Tá an togra bunaithe ar Airteagal 114 den
Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (“CFAE”).
3.2.        Coimhdeacht agus
comhréireacht
Tá tograí an Choimisiúin maidir le
tagarmharcanna a rialú i gcomhréir le prionsabal na comhréireachta mar atá
leagtha síos in Airteagal 5(3) den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE), ina
n-éilítear ar an Aontas gníomhaíocht a ghlacadh ach amháin agus a mhéid is nach
féidir leis na Ballstáit cuspóirí na gníomhaíochta beartaithe a bhaint amach go
leordhóthanach agus dá bhrí sin, de bharr fhairsinge nó éifeachtaí na
gníomhaíochta arna beartú, gur fearr a bheidh an tAontas in ann iad a bhaint
amach.
Cé gur tagarmharcanna náisiúnta iad go leor de
na tagarmharcanna, is tionscal idirnáisiúnta trí chéile é an tionscal
tagarmharcanna ó thaobh táirgeadh agus úsáide araon. Cé go bhféadfaidh
gníomhaíocht ar leibhéal náisiúnta maidir le hinnéacsanna náisiúnta cuidiú lena
áirithiú go ndéantar aon idirghabháil a chur in oiriúint go hiomchuí do na
fadhbanna ar an leibhéal, d'fhéadfadh meascán rialacha a bheith mar thoradh air
sin, d'fhéadfaí deis míchothrom iomaíochta a chruthú laistigh den mhargadh
aonair agus d'fhéadfadh cur chuige neamhréireach agus nach bhfuil comhordaithe
a bheith mar thoradh air. Úsáidtear tagarmharcanna chun go leor idirbhearta
trasteorann éagsúla a phraghsáil, go háirithe sa mhargadh maoinithe idirbhainc
agus i margadh na ndíorthach. Chuirfeadh éagsúlacht sna rialacha náisiúnta bac
ar an deis tagarmharcanna trasteorann a chruthú agus dá bhrí sin chuirfeadh sé
bac ar na hidirbhearta trasteorann seo. Is fadhb í seo atá aitheanta ag an G20
agus ag an FSB, agus leag siad freagracht ar IOSCO sraith uilíoch prionsabal a
tháirgeadh a mbeidh feidhm leo i leith tagarmharcanna airgeadais. Cuideoidh
tionscnamh AE leis an margadh aonair a fheabhsú trí chreat coiteann a chruthú
le haghaidh tagarmharcanna iontaofa a úsáidtear i gceart ar fud na mBallstát
éagsúla.
Cé nach ndéantar aon rialáil ar tháirgeadh
tagarmharcanna ar an leibhéal náisiúnta i bhformhór na mBallstát, tá
reachtaíocht náisiúnta glactha ag dhá Bhallstát cheana féin maidir le
tagarmharcanna rátaí úis dá n-airgeadraí náisiúnta. Lena chois sin, tháinig
IOSCO ar chomhaontú le déanaí maidir le tagarmharcanna atá le cur chun feidhme
ag a chuid comhaltaí. Tá solúbthacht sna prionsabail seo maidir le raon feidhme
agus modhanna ó thaobh iad a chur chun feidhme de agus i ndáil le téarmaí
áirithe áfach. In éagmais creat comhchuibhithe Eorpach le haghaidh
tagarmharcanna, is dócha go nglacfaidh Ballstáit eile éagsúlacht reachtaíochta
ar an leibhéal náisiúnta. Mar shampla, i láthair na huaire, is dealraitheach go
bhfuil raon feidhme na reachtaíochta i mBallstát amháin chomh leathan le raon
feidhme IOSCO, agus ag an am céanna ní chumhdaíonn reachtaíocht an Bhallstáit
eile a thug isteach rialacha maidir le tagarmharcanna ach tagarmharcanna rátaí
úis. Bheadh ilroinnt ar an margadh inmheánach ann mar thoradh ar na cineálacha
cur chuige éagsúla seo, toisc go mbeadh riarthóirí agus úsáideoirí
tagarmharcanna faoi réir rialacha difriúla i mBallstáit difriúla. In éagmais
creat reachtach ón Aontas, ní bheadh na gníomhaíochtaí aonair náisiúnta éifeachtach
ach an oiread, toisc nach bhfuil aon dualgas ar Bhallstáit nó go deimhin aon
dreasacht ann dóibh comhoibriú le chéile agus fágann an t-easpa comhair dá
leithéid eatarthu go bhféadfadh arbatráiste rialála a bheith ann.
Tá gnéithe áirithe den chosaint
d'infheisteoirí sa réimse seo cumhdaithe go ginearálta ag MiFID. Go háirithe,
tá ceanglas ar ghnóthais faoi MiFID measúnú oiriúnachta a dhéanamh. Socrófar
leis an tástáil seo cibé an bhfuil an taithí agus an t-eolas ag an gcliant is
gá d'fhonn na rioscaí atá i gceist maidir leis an táirge nó an tseirbhís
infheistíochta atá á thairiscint nó á éileamh a thuiscint nó nach bhfuil. Dá
bhrí sin, cuireann sé leibhéal leordhóthanach cosanta d'infheisteoirí ar fáil.
Ó thaobh cosaint tomhaltóirí de, cuimsíonn an
Treoir um Chreidmheas Tomhaltais rialacha maidir le faisnéis leordhóthanach a
nochtadh, mar aon leis an Treoir um Chreidmheas Morgáiste a ghlacfar go luath,
a chuimsíonn ceanglas freisin comhaontuithe oiriúnacha creidmheasa a mholadh.
Ní théann rialacha sin an AE maidir le cosaint tomhaltóirí i ngleic leis an
tsaincheist ar leith i ndáil le hoiriúnacht tagarmharcanna i gconarthaí
airgeadais áfach. Ina theannta sin, fágann cumhacht margála míchothrom agus
úsáid téarmaí caighdeánacha go bhféadfadh rogha theoranta a bheith ag
tomhaltóirí acu maidir leis an tagarmharc a úsáidfear. Níl an t-eolas ná an
taithí is gá ag tomhaltóirí chun measúnú iomchuí a dhéanamh ar oiriúnacht
tagarmharcanna. Dá bhrí sin, ba cheart go ndéanfaí reachtaíocht an AE atá ann
cheana sa réimse seo a chomhlánú leis an togra seo trí a áirithiú go bhfágfar
an fhreagracht as measúnú a dhéanamh ar oiriúnacht tagarmharcanna i gconarthaí
miondíola leis na hiasachtóirí nó creidiúnaithe. Áiritheoidh an méid sin
rialacha comhchuibhithe an AE um chosaint tomhaltóirí maidir le tagarmharcanna
a úsáid chun tagairt a dhéanamh do chonarthaí airgeadais. Tá comhchreat rialála
do thomhaltóirí agus do chreidiúnaithe maidir le conarthaí airgeadais de dhíth
freisin le go mbeifear in ann tagarmharcanna trasteorann a úsáid seachas cur
chuige ilroinnte náisiúnta. Mar thoradh ar ghearáin ó chustaiméirí agus ar
dhlíthíocht a bhaineann le tagarmharcanna mí-oiriúnacha a úsáid i roinnt
Ballstát, is dócha go nglacfaí bearta maidir le cosaint tomhaltóirí atá éagsúil
óna chéile ar an leibhéal náisiúnta. D'fheadfadh ilroinnt ar an margadh
inmheánach a bheith ann dá bharr.
Chomh maith leis sin, tá an Rialachán atá
beartaithe comhréireach, mar a cheanglaítear faoi Airteagal 5(4) den CAE. Ní
dhíríonn sé ach amháin ar na hinnéacsanna sin a úsáidtear chun tagairt a
dhéanamh d'ionstraimí airgeadais, nó do chonarthaí airgeadais amhail morgáistí,
toisc gurb iad sin na tagarmharcanna a bhféadfadh tionchar eacnamaíoch cinnte
díreach a bheith acu má dhéantar cúbláil orthu. Ina theannta sin, tá forálacha
sa Rialachán atá beartaithe chun a cheanglais a chur in oiriúint d'earnálacha
difriúla agus na cineálacha éagsúla tagarmharcanna amhail tráchtearraí, ráta
úis idirbhainc agus tagarmharcanna ina n-úsáidtear sonraí malairte. Déantar cur
chuige comhréireach a áirithiú toisc go bhforchuirtear formhór mór na
n-oibleagáidí ar riarthóir an tagarmhairc. Tá roinnt de na ceanglais seo ar a
laghad á gcomhlíonadh ag go leor riarthóirí tagarmharcanna cheana féin, rud a
thugann le fios nár cheart go dtiocfadh méadú díréireach ar an ualach
riaracháin. Lena chois sin, níl próisis um rialachas agus rialú inmheánach de
dhíth ach ó rannchuiditheoirí faoi mhaoirseacht, rud a chiallaíonn nach mbeidh
tionchar suntasach i gceist do rannchuiditheoirí tagarmhairc nach bhfuil faoi
mhaoirseacht, trádálaí neamhchláraithe mar shampla. Ar deireadh, sna codanna
tábhachtacha go léir, tá an Rialachán seo ailínithe le Prionsabail IOSCO do
thagarmharcanna airgeadais a foilsíodh ar an 17 Iúil 2013 agus atá
comhaontaithe ar bhonn idirnáisiúnta, prionsabail a ndeachthas i mbun
comhairliúcháin leathana le geallsealbhóirí i ndáil leo. Cuirfidh sé seo
teorainn le costais oiriúnaithe.
I bhfianaise an méid sin, tá gníomhaíocht AE
iomchuí i dtéarmaí phrionsabal na coimhdeachta agus na comhréireachta.
3.3.        Rogha ionstraime
Meastar gur Rialachán an ionstraim dlí is
oiriúnaí chun ceanglais aonfhoirmeacha a thabhairt isteach maidir le soláthar
tagarmharcanna, sonraí ionchuir a chur ar fáil do na tagarmharcanna sin, agus
úsáid tagarmharcanna san Aontas. Tá ceanglais áirithe á leagan síos i
bhforálacha an togra seo ar riarthóirí, ar rannchuiditheoirí agus ar úsáideoirí
tagarmharcanna. I ngeall ar an ngné trasteorann a bhaineann le go leor
tagarmharcanna, tá gá leis an comhchuibhiú is mó is féidir a dhéanamh ar na
ceanglais sin. Toisc go bhfuil bearta i gceist i rialáil tagarmharcanna lena
sonraítear ceanglais bheachta i ndáil le sonraí agus modheolaiochtaí, féadfaidh
éagsúlachtaí beaga fiú sa chur chuige a thógtar bacainní suntasacha a chruthú ó
thaobh soláthar trasteorann tagarmharcanna de. Trí úsáid a bhaint as Rialachán,
atá infheidhme go díreach gan reachtaíocht náisiúnta a bheith de dhíth,
cuirfear srian ar an bhféidearthacht go dtógfaidh údaráis inniúla bearta atá
éagsúil óna gcéile ar an leibhéal náisiúnta, agus áiritheoidh sé go mbeidh cur
chuige comhsheasmhach ann agus deimhneacht dhlíthiúil níos fearr ar fud an AE.
3.4.        Míniú mionsonraithe ar an
togra
3.4.1.     Raon feidhme
(Airteagal 2)
Tá feidhm ag an Rialachán atá beartaithe i
leith gach tagarmharc foilsithe a úsáidtear chun tagairt d'ionstraim airgeadais
arna thrádáil nó arna cheadú chun trádála in ionad rialáilte, nó conradh
airgeadais (amhail morgáistí) agus tagarmharcanna lena ndéantar feidhmíocht
ciste infheistíochta a thomhas.
I gcás ina bhfuil discréid sa phróiseas
tagarmharcála atá faoi réir coinbhleachta leasa, tá baol cúblála ann mura
bhfuil rialachas agus rialuithe leordhóthanach. Dá bhrí sin, ba cheart go
mbeadh na hinnéacsanna sin lena mbaineann discréid a bheith faoi réir bearta
rialúcháin. Cé go mbíonn leibhéil éagsúla discréide ann, bíonn méid áirithe
discréide i gceist le gach innéacs. Dá bhrí sin, ba cheart go mbeadh gach
tagarmharc san áireamh sa raon feidhme, beag beann ar an modh ríomha ná an
cineál faisnéise a thugtar.
Ba cheart go mbeadh gach innéacs san áireamh
sa raon feidhme, lena n-áirítear innéacsanna foilsithe, toisc gur dócha go
ndéanfaidh aon dabht atá ann maidir le cruinneas agus iontaofacht innéacsanna
den sórt sin níos mó damáiste do dhaonra níos leithne ná innéacsanna nach
innéacsanna poiblí iad.
I gcás ina úsáidtear tagarmharcanna mar
phraghas tagartha d'ionstraim airgeadais nó do chonradh airgeadais, cruthaíonn
aon chúbláil caillteanas eacnamaíoch. Sa chás go mbaineann an rannchuiditheoir
úsáid as an ionstraim airgeadais a mbíonn sé ag tagairt dó freisin, tá
coinbhleacht leasa de dhlúth agus d'inneach ann agus tá dreasacht ann dul i
mbun cúblála. Lena chois sin, nuair a úsáidtear tagarmharcanna chun feidhmíocht
ionstraimí airgeadais a thomhas, féadfaidh siad a bheith faoi réir
coinbhleachta leasa agus is é an toradh a bheidh ar chúbláil orthu go
ndéanfaidh infheisteoirí roghanna infheistíochta nach iad na roghanna is fearr
a d'fhéadfaidís a dhéanamh iad. Dá bhrí sin, tá sé tábhachtach díriú ar gach tagarmharc
lena ndéantar praghsáil ar ionstraim airgeadais nó conradh tomhaltóra nó lena
thomhaistear feidhmíocht cistí airgeadais.
Maidir le tagarmharcanna a úsáidtear go
forleathan, féadfaidh tionchar suntasach a bheith ann de thoradh mionchúblála
fiú, ach athraíonn leochaileacht agus tábhacht tagarmhairc le himeacht ama. Dá
ndéanfaidh an raon feidhme a shrianadh trí thagairt a dhéanamh d'innéacsanna
tábhachtacha nó leochaileacha, ní rachadh sé sin i ngleic leis na rioscaí a
d'fhéadfadh a bheith ann amach ó aon tagarmharc.
D'fhonn aird a thabhairt ar an méid sin ar fad
agus chun a áirithiú go gcuirfear an Rialachán i bhfeidhm ar bhealach soiléir
cuimsitheach, níl an raon feidhme ag brath ach an oiread ar na cineálacha
sonraí ionchuir i.e. an uimhir nó luach eacnamaíoch (e.g. praghas scaireanna)
nó nach bhfuil eacnamaíoch (e.g. paraiméadar a bhaineann leis an aimsir) atá
sna sonraí ionchuir. Seo mar gheall gurb é an chaoi go socraítear luach
ionstraime airgeadais nó conartha airgeadais nó an chaoi go ndéantar feidhmíocht
chiste infheistíochta a thomhas an ghné is tábhachtaí chun an raon feidhme a
shocrú. Sa chomhthéacs seo, chomh luath agus a úsáidtear luach chun tagairt a
dhéanamh do chonradh nó ionstraim airgeadais, ní bhaineann an ghné neamh‑eacnamaíoch
a bhí aige roimhe sin le hábhar a thuilleadh.
Ó thaobh riarthóirí tagarmharcanna de, tá an
fhéidearthacht ann i gcás gach riarthóra go mbeidh sé faoi réir coinbhleachtaí
leasa, cleachtann gach riarthóir discréid agus d'fhéadfaí córais rialachais
agus rialaithe neamhleora a bheith i bhfeidhm acu. Dá bhrí sin, is gá go
mbeidís faoi réir rialála oiriúnaí. Lena chois sin, toisc gurb iadsan a
rialaíonn an corás tagarmharcála, forchuirtear ceanglas údarúcháin ar gach
riarthóir tagarmhairc toisc gurb é maoirseacht an bealach is éifeachtaí chun
sláine tagarmharcanna a áirithiú.
Maidir leo siúd a rannchuidíonn le
tagarmharcanna, tá an fhéidearthacht ann freisin i gcás na ndaoine seo go
mbeidh sé faoi réir coinbhleachtaí leasa, feidhmíonn siad discréid agus mar sin
d'fhéadfaidís i bheith ina bhfoinsí cúblála. Is gníomhaíocht dheonach atá i
gceist le rannchuidiú le tagarmharc. Má cheanglaítear le haon tionscnamh ar
rannchuiditheoirí athrú suntasach a dhéanamh ar a gcuid samhlacha gnó,
d'fhéadfaidís scor de bheith ag rannchuidiú leis an tagarmharc lena mbaineann.
I gcás na n-eintiteas atá faoi réir rialála agus maoirseachta cheana féin,
áfach (rannchuiditheoirí faoi mhaoirseacht, mar a thugtar orthu), níltear ag
súil leis go mbeidh costais shuntasacha ann ná ualach riaracháin míréireach má
cheanglaítear orthu córais mhaithe rialachais agus rialaithe a bheith acu. Dá
bhrí sin, is iomchuí gach rannchuiditheoir faoi mhaoirseacht a thabhairt
laistigh de raon feidhme an Rialacháin seo.
I gcás rannchuiditheoirí nach bhfuil faoi réir
rialála agus maoirseachta (rannchuiditheoirí nach bhfuil faoi mhaoirseacht),
d'fhéadfaí go mbeadh costais shuntasacha agus ualach mhór riaracháin a bheith
orthu as údarú a fháil nó teacht faoi réir rialacha ar bhealach eile. Bheadh
rialtóirí mí-éifeachtach freisin dá mbeidís i mbun maoirseachta ar ghnólachtaí
nach bhfuil aon saineolas acu orthu. Dá bhrí sin, ghearrfaí costais shuntasacha
agus ní bheadh ach leasanna beaga ann dá ngearrfaí maoirseacht ar eintitis agus
ar dhaoine nach bhfuil faoi mhaoirseacht faoi láthair. Dá ainneoin sin, tá
codanna áirithe den Rialachán seo, mar shampla an gá le sonraí cruinne iontaofa
a sholáthar, ábhartha go neamhdhíreach ar gach rannchuiditheoirí toisc go
mbeidh siad fós faoi réir an Rialacháin um Dhrochúsáid Mhargaidh agus beidh
ceangal conarthach orthu ceanglas chód iompair an riarthóra a chomhlíonadh
faoin Rialachán seo.
Sa togra, díolmhaítear bainc cheannais atá ina
gcomhaltaí den Chóras Eorpach Banc Ceannais óna raon feidhme.
Ar deireadh, i gcásanna áirithe d'fhéadfadh sé
go dtáirgfeadh duine innéacs ach gan a fhios a bheith aige gur tagarmharc atá
san innéacs seo toisc, mar shampla, go n-úsáidtear é mar thagairt d'ionstraim
airgeadais gan eolas a bheith ag an tairgeoir faoin úsáid sin. Dá bhrí sin,
cuimsítear sásra sa rialachán chun fógra a thabhairt do na táirgeoir go bhfuil
a n-innéacs ina thagarmharc, nó go bhféadfadh sé a bheith, agus chun an
chumhacht a thabhairt dóibh a dhiúltú go n-úsáidfí mar thagarmharc é. Má
aontaíonn an táirgeoir, beidh sé faoi réir an Rialacháin atá beartaithe i ndáil
leis an tagarmharc sin. Má dhiúltaíonn sé, ní fhéadfar an t‑innéacs a úsáid mar
thagarmharc agus ní bheidh feidhm le ceanglais an Rialacháin ar riarthóirí.
3.4.2.     Rialachas agus Rialú
Riarthóirí (Airteagal 5-6)
Áirithítear leis an togra go seachnaítear
coinbhleachtaí leasa agus áirithítear go bhfuil rialachas agus rialuithe
éifeachtach. Tugtar aghaidh orthu sin trí cheanglais maidir le rialachas agus
rialuithe, agus tá ceanglais níos mionsonraithe áirithe san iarscríbhinn.
3.4.3.     Sonraí Ionchuir agus
Modheolaíocht (Airteagail 7)
Leagtar síos trí cheanglas sa togra, a
shonraítear san iarscríbhinn, maidir leis na sonraí ionchuir agus an
mhodheolaíocht a úsáidtear chun tagarmharc a tháirgeadh d'fhonn discréid a
laghdú agus sláine agus iontaofacht a fheabhsú:
–
ba cheart go mbeadh na sonraí ionchuir
leordhóthanach agus cruinn ionas go dtabharfaidh siad léargas ar an margadh
iarbhír nó ar an bhfíorchás eacnamaíoch lena bhfuil sé beartaithe c é a thomhas
leis an tagarmharc;
–
ba cheart na sonraí ionchuir a fháil ó phainéal nó
ó shampla rannchuiditheoirí atá iontaofa agus ionadaíoch; agus
–
ba cheart don riarthóir modheolaíocht láidir
iontaofa a úsáid chun an tagarmharc a chinneadh.
3.4.4.     Riachtanais na
Rannchuiditheoirí (Airteagal 9 agus Airteagal 11)
Iarrtar ar an riarthóir cód iompair a
dhréachtú do rannchuiditheoirí ina sonraítear go soiléir na hoibleagáidí agus
na freagrachtaí atá ar rannchuiditheoirí nuair a sholáthraíonn siad sonraí
ionchuir ar mhaithe leis an tagarmharc a chinneadh. I gcás ina bhfuil na
rannchuiditheoirí faoi rialáil cheana féin, iarrtar orthu freisin
coinbhleachtaí leasa a sheachaint agus rialuithe leordhóthanacha a chur chun
feidhme.
3.4.5.     Riachtanais Earnálacha
(Airteagal 10 agus Airteagail 12-14)
D'fhonn comhréireacht a áirithiú agus a
áirithiú go bhfuil an togra curtha in oiriúint go leormhaith do chineálacha
agus d'earnálacha difriúla tagarmharcanna, tá forálacha níos mionsonraithe in
Iarscríbhinn II agus in Iarscríbhinn III maidir le tagarmharcanna tráchtearraí
agus tagarmharcanna rátaí úis. Forchuirtear ceanglais bhreise maidir le
tagarmharcanna criticiúla, lena n-áirítear an chumhacht atá ag an údarás
inniúil ábhartha sainordú a thabhairt maidir le rannchuidithe. Scaoiltear
tagarmharcanna lena gcuireann ionaid rialáilte na sonraí ionchuir ar fáil dóibh
ó oibleagáidí áirithe freisin chun dé-rialáil a sheachaint.
3.4.6.     Trédhearcacht agus Cosaint
Tomhaltóirí (Airteagail 15-18)
Feabhsaítear cosaint infheisteoirí trí
fhorálacha trédhearcachta. Iarrtar ar riarthóirí ráiteas a sholáthar ina
leagtar síos cad a thomhaiseann an tagarmharc agus a leochaileachtaí, mar aon
le sonraí bunúsacha a fhoilsiú d'fhonn deis a thabhairt d'úsáideoirí an
tagarmharc is oiriúnaí agus is cuí a roghnú. Tugtar fógra sa ráiteas freisin gur
cheart do na húsáideoirí foráil iomchuí a dhéanamh i gcás go scoireann an
riarthóir den tagarmharc a sholáthar. Ar deireadh forchuirtear measúnú
oiriúnachta ar bhainc ina gcuid déileálacha le tomhaltóirí i gconarthaí
airgeadais amhail iasachtaí a bhfuil morgáistí mar urrús leo.
3.4.7.     Nós Imeachta Maoirseachta agus
Údaraithe do Riarthóirí (Airteagail 22-37)
Beidh an ghníomhaíocht a bhaineann le soláthar
tagarmharcanna faoi réir údarú a fháil roimh ré agus maoirseacht leanúnach.
Leagtar síos sa togra na coinníollacha agus an nós imeachta do riarthóirí
tagarmharcanna atá lonnaithe san Aontas d'fhonn údarú a fháil ón údarás inniúil
ábhartha. Cruthaítear sásra sa togra chun forfheidhmiú éifeachtach an
Rialacháin a áirithiú. Tugann sé na cumhachtaí is gá d'údaráis inniúla lena
áirithiú go gcomhlíonann riarthóirí an Rialachán.
I gcás tagarmharcanna criticiúla, ba cheart
coláistí maoirseoirí a bhunú d'fhonn malartú faisnéise a fheabhsú agus d'fhonn
údarú agus maoirseacht aonfhoirmeach a áirithiú.
4.           IMPLEACHT BHUISÉADACH
Tá impleachtaí ag an togra ar bhuiséad an
Chomhphobail.
Baineann impleachtaí buiséadacha sonracha an
togra leis an gcúram a leithdháiltear ar ESMA, de réir mar atá sonraithe sna
ráitis airgeadais reachtacha a ghabhann leis an togra seo. Déanfar na cúraimí
nua leis na hacmhainní daonna atá ar fáil laistigh den nós imeachta um
leithdháileadh buiséid, i bhfianaise srianta ar an mbuiséad a mbaineann le gach
comhlacht den AE agus atá i gcomhréir leis an gclárú airgeadais do na
gníomhaireachtaí.
Go háirithe, beidh na hacmhainní a bheidh de
dhíth ar an ngníomhaireacht le haghaidh na cúraimí nua comhsheasmhach agus
comhoiriúnach leis an gcláreagrú daonna agus airgeadais le haghaidh ESMA a
socraíodh sa Teachtaireacht le déanaí chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an
gComhairle – Cláreagrú acmhainní daonna agus airgeadais le haghaidh
gníomhaireachtaí díláraithe 2014-2020' (COM(2013)519).
Déantar impleachtaí buiséadacha sonracha don
Choimisiún a mheasúnú freisin sa ráiteas airgeadais a ghabhann leis an togra
seo.Mar achoimre, is iad seo a leanas príomhimpleachtaí buiséadacha an togra:
a) Foireann DG MARKT: 1 ball foirne AD
(lánaimseartha) chun gníomhartha tarmligthe a dhréachtú, mar aon le
meastóireacht, faireachán ar an gcur chun feidhme agus athbhreithniú féideartha
ar an tionscnamh: Meastar go mbeidh na costais iomlána in aghaidh na bliana
cothrom le € 0.141 M .
b) ESMA:
(i) Costais foirne: beirt ghníomhairí
sealadacha chun a bheith rannpháirteach sna coláistí maoirseoirí le haghaidh
tagarmharcanna criticiúla agus dul i mbun idirghabhála iontu, comhairle
theicniúil a sholáthar don Choimisiún maidir le cur chun feidhme an Rialacháin
seo, comhordú a dhéanamh ar fhorbairt socruithe comhair le tríú tíortha,
treoirlínte a dhréachtú chun cóineasú agus comhsheasmhacht thrasearnála réimeas
pionóis a chur chun cinn agus cláir a choinneáil d'fhógraí a thugtar maidir le
húsáid tagarmharcanna agus liosta a choinneáil de riarthóirí cláraithe
tagarmharcanna.
Bheadh costas iomlán bliantúil de €0.326 M ar
an mbeirt ghníomhaithe sealadacha seo, agus ranníocfadh an Coimisiún 40 %
den mhéid sin (€ 0.130 M) agus ranníocfadh na Ballstáit 60 % (€ 0.196 M)
in aghaidh na bliana.
(ii) Costais oibríochtúla agus costais bonneagair:
chomh maith leis sin, meastar go mbeidh speansas tosaigh de € 0.25 M ag ESMA,
agus ranníocfadh an Coimisiún 40 % (€ 0.1 M) leis sin agus
ranníocfaidh na Ballstáit 60 % (€ 0.15 M) in 2015. Baineann an
speansas seo le córais TF den chuid is mó, le go gcomhlíonfaidh ESMA na
ceanglais seo a leanas:
- Liosta de riarthóirí atá cláraithe i
gcomhréir leis an Rialachán seo agus gnólachtaí tríú tíortha a bhfuil
tagarmharcanna á soláthar acu san Aontas a choimeád.
- Glacadh le fógraí maidir le húsáid tagarmhairc
in ionstraim airgeadais nó i gconradh airgeadais laistigh den Aontas, clár a
choimeád agus a áirithiú go bhfuil riarthóirí ar an eolas faoin úsáid seo.
Beidh ar ESMA tuarascáil maidir le cur i
bhfeidhm an Rialacháin seo a chur i dtoll a chéile faoin 1 Eanáir 2018 freisin;
beidh costas iomlán € 0.3 M ar an tuarascáil seo agus ranníocfadh an
Coimisiún 40 % (€ 0.12 M) agus ranníocfaidh na Ballstáit 60 %
(€ 0.18 M) in 2017.
2013/0314 (COD)
Togra le haghaidh
RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS
ÓN gCOMHAIRLE
maidir le hinnéacsanna a úsáidtear mar
thagarmharcanna in ionstraimí airgeadais agus i gconarthaí airgeadais
(Téacs atá ábhartha maidir leis an LEE)
TÁ PARLAIMINT NA HEORPA AGUS
COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,
Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an
Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 114 de,
Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,
Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a
chur chuig na parlaimintí náisiúnta,
Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch
agus Sóisialta na hEorpa[11],

Ag féachaint don tuairim ón mBanc Ceannais
Eorpach,
Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis
an ngnáthnós imeachta reachtach,
De bharr an méid seo a leanas:
(1)       Bíonn praghsáil go leor
ionstraimí airgeadais agus conarthaí airgeadais ag brath ar chruinneas agus ar
shláine tagarmharcanna. Léirigh cásanna cúblála ar thagarmharcanna rátaí úis
amhail LIBOR agus EURIBOR, mar aon le líomhaintí go ndearnadh cúbláil ar
thagarmharcanna fuinnimh, ola agus malairte eachtraí, go bhféadfadh
tagarmharcanna a bhfuil saintréithe comónta áirithe ag baint lena bpróisis
socraithe, amhail a bheith faoi réir coinbhleachtaí leasa, úsáid discréide nó
rialachas lag, a bheith i mbaol cúblála. Féadfaidh clistí maidir le cruinneas
agus sláine innéacsanna a úsáidtear mar thagarmharcanna, nó amhras faoina
gcruinneas agus sláine, an bonn a bhaint d'iontaoibh an mhargaidh, caillteanais
a chruthú do thomhaltóirí agus d'infheisteoirí agus an fíorgheilleagar a
shuaitheadh. Is gá, dá bharr sin, cruinneas, láidreacht agus sláine
tagarmharcanna agus an próiseas faoina socraítear tagarmharcanna a áirithiú.
(2)       Tá ceanglais áirithe i
dTreoir 2004/39/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an
21 Aibreán 2004 maidir le margaí in ionstraimí airgeadais[12] i ndáil le hiontaofacht na
dtagarmharcanna a úsáidtear chun ionstraim airgeadais liostaithe a phraghsáil.
I dTreoir 2003/71/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Samhain
2003 maidir leis an réamheolaire atá le foilsiú nuair a thairgfear urrúis don
phobal nó nuair a ghlacfar iad chun a dtrádála[13]
tá ceanglais áirithe ann maidir le tagarmharcanna arna n-úsáid ag eisitheoirí.
I dTreoir 2009/65/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Iúil 2009
maidir le comhordú dlíthe, rialachán agus forálacha riaracháin a bhaineann le
gnóthais le haghaidh comhinfheistíochta in urrúis inaistrithe (UCITS)[14] tá ceanglais áirithe ann
maidir le húsáid tagarmharcanna ag cistí infheistíochta UCITS. I Rialachán (AE)
Uimh. 1227/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Deireadh
Fómhair 2011 maidir le sláine an mhargaidh mórdhíola fuinnimh[15] tá forálacha áirithe ina
gcuirtear cosc ar chúbláil tagarmharcanna a úsáidtear i gcomhair táirgí
mórdhíola fuinnimh. Ní chumhdaítear ach gnéithe áirithe de thagarmharcanna
áirithe leis na gníomhartha reachtacha seo áfach agus ní théann siad i ngleic
leis na leochaileachtaí ar fad sa phróiseas faoina dtáirgtear gach tagarmharc.
(3)       Bíonn tagarmharcanna
ríthábhachtach chun idirbhearta trasteorann a phraghsáil, agus feidhmiú
éifeachtach an mhargaidh inmheánaigh a éascú i raon leathan ionstraimí agus
seirbhísí airgeadais dá bharr. Go leor de na tagarmharcanna a úsáidtear mar
rátaí tagartha i gconarthaí airgeadais, go háirithe i gcás morgáistí, táirgtear
iad i mBallstát amháin ach baineann institiúidí creidmheasa agus tomhaltóirí i
mBallstáit eile úsáid astu. Chomh maith leis sin, is minic go ndéanann na
hinstitiúidí creidmheasa seo a gcuid rioscaí a fhálú, nó go bhfaigheann siad an
maoiniú chun na conarthaí airgeadais seo a dheonú, sa mhargadh idirbhainc
trasteorann. Níl reachtaíocht náisiúnta maidir le tagarmharcanna glactha ach ag
dhá Bhallstát, ach léiríonn a gcreat dlí faoi seach maidir le tagarmharcanna
éagsúlachtaí cheana féin i ndáil le gnéithe amhail raon feidhme an chur i
bhfeidhm. Chomh maith leis sin, chomhaontaigh an Eagraíocht Idirnáisiúnta um
Choimisiúin Urrús (IOSCO) prionsabail maidir le tagarmharcanna le déanaí agus,
toisc go bhfuil solúbthacht áirithe ar fáil sna prionsabail seo i ndáil lena
raon feidhme sonrach agus maidir lena modhanna cur chun feidhme agus i ndáil le
téarmaí áirithe, is dealraitheach go nglacfaidh Ballstáit reachtaíocht ar an
leibhéal náisiúnta lena gcuirfeadh na prionsabail sin i bhfeidhm ar bhealaí
éagsúla.
(4)       Bheadh ilroinnt ar an margadh
inmheánach ann mar thoradh ar na cineálacha cur chuige éagsúla seo, toisc go
mbeadh riarthóirí agus úsáideoirí tagarmharcanna faoi réir rialacha difriúla i
mBallstáit difriúla agus d'fhéadfaí go gcoscfaí úsáid tagarmharcanna arna
dtáirgeadh i mBallstát amháin i mBallstáit eile. In éagmais creat comhchuibhithe
chun cruinneas agus sláine na dtagarmharcanna a úsáidtear in ionstraimí
airgeadais agus i gconarthaí airgeadais san Aontas a áirithiú, is dealraitheach
dá bhrí sin go gcruthóidh difríochtaí i reachtaíocht na mBallstát bacainní a
chur ar fheidhmiú rianúil an mhargaidh inmheánaigh maidir le soláthar
tagarmharcanna.
(5)       Ní chumhdaíonn rialacha an AE
maidir le cosaint tomhaltóirí an tsaincheist ar leith i ndáil le hoiriúnacht
tagarmharcanna i gconarthaí airgeadais áfach. Mar thoradh ar ghearáin ó chustaiméirí
agus ar dhlíthíocht a bhaineann le tagarmharcanna mí-oiriúnacha a úsáid i
roinnt Ballstát, is dócha go nglacfaí bearta atá éagsúil óna chéile, arna
spreagadh ag imní dlisteanach maidir le cosaint tomhaltóirí, ar an leibhéal
náisiúnta, agus d'fheadfadh ilroinnt ar an margadh inmheánach a bheith ann dá
bharr i ngeall ar na coinníollacha éagsúla iomaíochta a bhaineann le leibhéil
dhifriúla cosanta tomhaltóirí.
(6)       Dá bhrí sin, d'fhonn feidhmiú
ceart an mhargaidh aonair a áirithiú agus coinníollacha a fheidhmithe a
fheabhsú, go háirithe maidir le margaí airgeadais, agus d'fhonn leibhéal ard
cosanta a áirithiú do thomhaltóirí agus d'infheisteoirí, is iomchuí dá bhrí sin
creat rialúcháin a leagan síos le haghaidh tagarmharcanna ar leibhéal an
Aontais.
(7)       Is iomchuí agus is gá go
mbeadh na rialacha sin i bhfoirm reachtach Rialacháin d'fhonn a áirithiú go
gcuirtear forálacha i bhfeidhm a fhorchuireann oibleagáidí díreacha ar dhaoine
a bhfuil baint acu le táirgeadh agus úsáid tagarmharcanna, agus a rannchuidíonn
leo, agus go ndéantar sin ar bhealach aonfhoirmeach ar fud an Aontais. Toisc go
bhfuil sé riachtanach i gclár dlí maidir le soláthar tagarmharcanna go mbeadh
bearta ann lena sonraítear ceanglais bheachta ar gach gné éagsúil atá de dhlúth
agus d'inneach i soláthar tagarmharcanna, féadfaidh éagsúlachtaí beaga fiú sa
chur chuige a thógtar i leith ceann de na gnéithe sin bacainní suntasacha a
chruthú ó thaobh soláthar trasteorann tagarmharcanna de. Dá bhrí sin, trí úsáid
a bhaint as Rialachán, atá infheidhme go díreach gan reachtaíocht náisiúnta a
bheith de dhíth, ba cheart go gcuirfí srian ar an bhféidearthacht go dtógfaidh
údaráis inniúla bearta atá éagsúil óna gcéile ar an leibhéal náisiúnta, agus ba
cheart cur chuige comhsheasmhach agus deimhneacht dhlíthiúil níos fearr a
áirithiú agus cosc a chur ar bhacainní suntasacha theacht chun cinn i ndáil le
soláthar trasteorann tagarmharcanna.
(8)       Ba cheart go mbeadh raon
feidhme an Rialacháin seo chomh leathan agus is gá chun creat rialála
coisctheach a chruthú. Bíonn discréid i gceist le táirgeadh tagarmharcanna
maidir lena socrú agus tá sé faoi réir cineálacha áirithe coinbhleachta leasa
mar gheall ar a bhfuil de dhlúth agus d'inneach sa táirgeadh sin, rud a thugann
le fios go bhfuil deiseanna agus dreasachtaí ann chun cúbláil a dhéanamh ar na
tagarmharcanna sin. Tá na fachtóirí riosca comónta seo ann i gcás gach
tagarmhairc, agus ba cheart gach ceann acu a chur faoi réir cheanglais
rialachais agus rialaithe. Toisc go n-athraíonn leochaileacht agus tábhacht tagarmhairc
le himeacht ama, ní rachfaí i ngleic leis na rioscaí a d'fhéadfadh a bheith ann
amach ó aon tagarmharc dá ndéanfaidh an raon feidhme a shrianadh trí thagairt a
dhéanamh d'innéacsanna tábhachtacha nó leochaileacha. Go háirithe, d'fhéadfadh
sé go mbainfear úsáid fhorleathan as tagarmharcanna nach bhfuil á úsáid mar sin
faoi láthair, ar an gcaoi go bhféadfadh tionchar suntasach a bheith ann dá
ndéanfaí mionchúbláil fiú orthu.
(9)       Is é an rud criticiúil is
ceart raon feidhme an Rialacháin seo a shocrú cibé an ndéantar nó nach ndéantar
luach ionstraime airgeadais nó conartha airgeadais a shocrú nó feidhmíocht
chiste infheistíochta a thomhas. Dá bhrí sin, níor cheart go mbeadh an raon
feidhme ag brath ar chineál na sonraí ionchuir. Dá bhrí sin, ba cheart go
gcuimseofaí tagarmharcanna a ríomhtar ó shonraí ionchuir eacnamaíoch, amhail
praghsanna scaireanna agus uimhir nó luach nach bhfuil eacnamaíoch amhail
paraiméadair aimsire. Ba cheart go gcumhdófaí sa chreat na tagarmharcanna sin
atá faoi réir na rioscaí sin, ach ba cheart go ndéanfaí foráil ann freisin
d'fhreagairt chomhréireach maidir leis na rioscaí a bhaineann le tagarmharcanna
difriúla. Ba cheart go gcumhdófaí sa Rialachán seo dá bhrí sin gach tagarmharc
a úsáidtear chun ionstraimí airgeadais atá liostaithe nó arna dtrádáil in ionad
rialáilte a phraghsáil.
(10)     Tá líon mór tomhaltóirí ina
bpáirtithe i gconarthaí airgeadais, go háirithe comhaontuithe creidmheasa
tomhaltais a bhfuil morgáistí mar urrús leo, a dhéanann tagairt do
thagarmharcanna atá faoi réir na rioscaí céanna. Dá bhrí sin, ba cheart go
gcumhdófaí na hinnéacsanna nó rátaí tagartha dá dtagraitear in [Treoir
2013/…/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le comhaontuithe
creidmheasa do thomhaltóirí a bhaineann le maoin chónaithe dhochorraithe agus
lena leasaítear Treoir 2008/48/CE] sa Rialachán seo.
(11)     Bíonn coinbhleachtaí leasa
suntasacha i gceist i go leor innéacsanna infheistíochta agus úsáidtear iad
chun feidhmíocht chiste, mar shampla ciste UCITS, a thomhas. Foilsítear roinnt
de na tagarmharcanna seo agus cuirtear cinn eile ar fáil, saor in aisce nó tar
éis táille a íoc, don phobal nó do chuid den phobal agus féadfaidh tionchar
dochrach a bheith ann d'infheisteoirí má dhéantar cúbláil orthu. Dá bhrí sin,
ba cheart go gcumhdófaí innéacsanna nó rátaí tagartha a úsáidtear chun
feidhmíocht chiste infheistíochta a thomhas leis an Rialachán seo.
(12)     Tá an fhéidearthacht ann i
gcás gach riarthóra tagarmharcanna go mbeidh sé faoi réir coinbhleachtaí leasa,
cleachtann gach riarthóir discréid agus d'fhéadfaí córais rialachais agus
rialaithe neamhleora a bheith i bhfeidhm acu. Anuas ar sin, toisc go rialaíonn
riarthóirí an próiseas tagarmharcála, is é an bealach is éifeachtaí chun sláine
tagarmharcanna a áirithiú údarú agus maoirseacht a bheith de cheangal ar
riarthóirí.
(13)     Tá an fhéidearthacht ann i
gcás rannchuiditheoirí go mbeidh sé faoi réir coinbhleachtaí leasa, déanann
siad discréid a fheidhmiú agus mar sin d'fhéadfaidís i bheith ina bhfoinsí
cúblála. Is gníomhaíocht dheonach atá i gceist le rannchuidiú le tagarmharc. Má
cheanglaítear ar rannchuiditheoirí athrú suntasach a dhéanamh ar a gcuid
samhlacha gnó le haon tionscnamh, d'fhéadfaidís scor de bheith ag rannchuidiú.
I gcás na n-eintiteas atá faoi réir rialála agus maoirseachta cheana féin,
áfach, níltear ag súil leis go mbeidh costais shuntasacha ann ná ualach
riaracháin míréireach má cheanglaítear orthu córais mhaithe rialachais agus
rialaithe a bheith acu. Dá bhrí sin, leagann an Rialachán seo oibleagáid
áirithe ar rannchuiditheoirí faoi mhaoirseacht.
(14)     Is éard is riarthóir ann an
duine nádúrtha nó dlítheanach a bhfuil smacht aige ar sholáthar tagarmhairc, go
háirithe duine a dhéanann an tagarmharc a riaradh, a bhailíonn sonraí ionchuir
agus a dhéanann anailísiú orthu, a shocraíonn an tagarmharc agus i gcásanna
áirithe, a fhoilsíonn an tagarmharc. Más rud é nach ndéanann duine ach
tagarmharc a fhoilsiú nó go ndéantar tagairt dó mar chuid dá ghníomhaíochtaí
iriseoireachta, áfach, agus nach bhfuil smacht aige ar sholáthar an tagarmhairc
sin, níor cheart go mbeadh an duine sin faoi réir na gceanglas a fhorchuirtear
ar riarthóirí leis an Rialachán seo.
(15)     Déantar innéacs a ríomh ag
baint úsáide as foirmle nó as modheolaíocht éigean eile bunaithe ar luachanna
bunúsacha. Bíonn discréid i gceist maidir leis an bhfoirmle seo a chur le
chéile, an ríomh a dhéanamh nó na sonraí ionchuir a chinneadh. Cruthaíonn an
discréid seo baol cúblála agus dá bhrí sin ba cheart gach tagarmharc lena
mbaineann an tsaintréith seo a chumhdach leis an Rialachán. I gcás ina
n-úsáidtear praghas nó luach amháin mar thagairt d'ionstraim airgeadais, áfach,
mar shampla más é an praghas atá ar urrús amháin an praghas tagartha do rogha,
níl bhíonn aon ríomh, sonraí ionchuir ná discréid i gceist. Dá bhrí sin, níor
cheart a mheas go bhfuil praghsanna tagartha le praghas amháin nó luach amháin
ina dtagarmharcanna chun críche an Rialacháin seo. Níor cheart a mheas go
bhfuil praghsanna tagartha nó praghsanna socraíochta arna dtáirgeadh ag
Contrapháirtithe Lárnacha (CPLanna) ina dtagarmharcanna toisc go n-úsáidtear
iad chun socraíocht, corrlaigh agus bainistíocht riosca a shocrú agus dá bhrí
sin ní shocraítear leo an méid atá iníoctha faoi ionstraim airgeadais ná luach
ionstraime airgeadais.
(16)     Tá tagarmharcanna a chuireann
bainc cheannais san Aontas ar fáil faoi réir rialaithe ag údaráis phoiblí agus
comhlíonann siad prionsabail, caighdeáin agus nósanna imeachta lena ndéantar
cruinneas, sláine agus neamhspleáchas a dtagarmharcanna a áirithiú mar a
fhoráiltear leis an Rialachán seo. Dá bhrí sin, níl sé riachtanach go mbeadh na
tagarmharcanna seo faoi réir an Rialacháin seo. Féadfaidh bainc cheannais thríú
tíortha tagarmharcanna a sholáthar a úsáidtear san Aontas freisin áfach. Is gá
a chinneadh nach ndéantar ach bainc cheannais thríú tíortha a sholáthraíonn
tagarmharcanna atá faoi réir caighdeán atá cosúil leis na caighdeáin arna mbunú
ag an Rialachán seo a dhíolmhú ó na hoibleagáidí faoin Rialachán seo.
(17)     Cruthaíonn leochaileachtaí sa
phróiseas lena ndéantar tagarmharc a sholáthar nach bhfuil faoi réir rialachais
leormhaith an fhéidearthacht go ndéanfar tagarmharc a chúbláil. I gcás ina
bhfuil tagarmharcanna ar fáil don phobal ní gá go gcuirfí san áireamh méid
iomlán na rioscaí seo agus dá réir sin d'fhéadfadh sé go gcuirfí rialuithe agus
rialachas neamhleora chun feidhme. D'fhonn sláine na dtagarmharcanna a
áirithiú, ba cheart go n-iarrfaí ar riarthóirí tagarmharcanna socruithe
leordhóthanacha rialachais a chur chun feidhme d'fhonn na coinbhleachtaí leasa sin
a rialú agus d'fhonn iontaoibh i sláine na dtagarmharcanna a chosaint. Fiú
nuair a dhéantar bainistiú éifeachtach orthu, tá formhór na riarthóirí faoi
réir roinnt coinbhleachtaí leasa agus beidh orthu breithiúnais agus cinntí a
dhéanamh a dhéanfaidh difear do ghrúpa de geallsealbhóirí éagsúla. Is gá mar
sin go mbeidh feidhm neamhspleách ag riarthóirí chun maoirseacht a dhéanamh ar
chur chun feidhme agus éifeachtacht na socruithe rialachais lena gcuirtear
maoirseacht éifeachtach ar fáil.
(18)     Is féidir le cúbláil nó le
neamhiontaofacht tagarmharcanna damáiste a dhéanamh d'infheisteoirí agus do
thomhaltóirí. Dá bhrí sin, ba cheart creat a leagan amach leis an Rialachán seo
faoina gcoimeádfaidh riarthóirí agus rannchuiditheoirí taifid, chomh maith le
trédhearcacht a sholáthar maidir le cuspóir agus sonraí ionchuir tagarmhairc,
chun réiteach níos éifeachtaí agus níos cothroime a éascú ar aon éileamh
féideartha i gcomhréir leis an dlí náisiúnta nó le dlí an Aontais.
(19)     Éilítear anailís agus fianaise
ex post le hiniúchóireacht a dhéanamh agus le forfheidhmiú éifeachtach a
dhéanamh ar an Rialachán seo agus is gá do riarthóirí tagarmharcanna dá bharr
sin taifid leordhóthanacha a bhaineann le ríomh an tagarmhairc a choimeád ar
feadh tréimhse ama leordhóthanach. Gach seans go dtiocfaidh athrú de réir a
chéile ar an méid a fhéachtar a thomhas le tagarmharc agus ar an timpeallacht
ina dtomhaistear é. Dá bhrí sin is gá próiseas agus modheolaíocht sholáthar na
dtagarmharcanna a iniúchadh nó a athbhreithniú ar bhonn tréimhsiúil d'fhonn
easnaimh agus feabhsúcháin fhéideartha a shainaithint. D'fhéadfadh clistí ó
thaobh soláthar an tagarmhairc tionchar a fhágáil ar go leor geallsealbhóirí
agus is féidir leo cuidiú chun na heasnaimh sin a shainaithint. Is gá dá bhrí
sin nós imeachta neamhspleách maidir le gearáin a bhunú lena áirithiú go mbeidh
na geallsealbhóirí sin in ann fógra a thabhairt don riarthóir tagarmharcanna
maidir le gearáin agus go mbeidh an riarthóir tagarmharcanna in ann measúnú
oibiachtúil a dhéanamh ar fhiúntas aon ghearáin.
(20)     Is minic le soláthar
tagarmharcanna go gcaitear feidhmeanna tábhachtacha a sheachfhoinsiú, amhail an
tagarmharc a ríomh, na sonraí ionchuir a bhailiú agus an tagarmharc a
scaipeadh. D'fhonn éifeacht na socruithe rialachais a áirithiú, is gá a
áirithiú nach scaoileann seachfhoinsiú den sórt sin riarthóir tagarmharcanna ó
aon cheann de na hoibleagáidí agus freagrachtaí atá air, agus go ndéantar é ar
bhealach nach gcuireann isteach ar chumas an riarthóra na hoibleagáidí ná na
freagrachtaí sin a chomhlíonadh, ná ar chumas an údaráis inniúil iomchuí iad a
mhaoirsiú.
(21)     Is é an riarthóir
tagarmharcanna an té a fhaigheann formhór na sonraí ionchuir agus tá sé in ann
meastóireacht a dhéanamh ar shláine agus ar chruinneas na sonraí ionchuir sin
ar bhonn leanúnach. Is gá dá bhrí sin go mbeadh dóthain rialuithe ag an
riarthóir tagarmharcanna chun cruinneas na sonraí ionchuir a mheas agus fógra a
thabhairt don údarás inniúil ábhartha maidir le sonraí amhrasacha.
(22)     Féadfaidh fostaithe an riarthóra
sáruithe féideartha ar an Rialachán seo nó leochaileachtaí féideartha a
d'fhéadfaidh cúbláil nó iarracht ar chúbláil a bheith mar thoradh leo a
shainaithint. Dá bhrí sin, ba cheart a áirithiú leis an Rialachán seo go bhfuil
socruithe leordhóthanacha i bhfeidhm le go mbeidh ar chumas fostaithe
foláireamh faoi rún a thabhairt do riarthóírí maidir le sáruithe féideartha ar
an Rialachán seo.
(23)     Aon uair a fheidhmítear
discréid agus sonraí ionchuir á soláthar, cruthaítear deis chun tagarmharc a
chúbláil. Más sonraí bunaithe ar idirbhirt iad na sonraí ionchuir, ní bhíonn an
oiread discréide i gceist agus laghdaítear dá bhrí sin an deis a bhíonn ann
cúbláil a dhéanamh ar na sonraí. Mar riail ghinearálta, ba cheart do riarthóirí
tagarmharcanna dá bhrí sin sonraí ionchuir iarbhíre maidir le hidirbhearta a
úsáid más féidir ach féadfar sonraí eile a úsáid sna cásanna sin nach leor na
sonraí idirbheart chun sláine agus cruinneas an tagarmhairc a áirithiú.
(24)     Bíonn cruinneas agus
iontaofacht tagarmhairc, ó thaobh an fhíorcháis eacnamaíoch atá sé beartaithe
rianú leis, a thomhas ag brath ar an modheolaíocht agus ar na sonraí ionchuir a
úsáidtear. Is gá dá bhrí sin modheolaíocht a chur in oiriúint lena ndéanfar
iontaofacht agus cruinneas an tagarmhairc a áirithiú.
(25)     D'fhéadfadh sé go mbeidh gá an
mhodheolaíocht a athrú d'fhonn cruinneas leanúnach an tagarmhairc a áirithiú,
ach beidh tionchar ag aon athruithe sa mhodheolaíocht ar úsáideoirí agus ar
gheallsealbhóirí an tagarmhairc. Dá bhrí sin, is gá na nósanna imeachta a
shonrú a bheidh le leanúint má dhéantar modheolaíocht an tagarmhairc a athrú,
lena n-áirítear an gá le comhairliúchán, sa chaoi go mbeidh úsáideoirí agus
geallsealbhóirí in ann na gníomhaíochtaí is gá a thógáil i bhfianaise na
n-athruithe seo nó fógra a thabhairt don riarthóir má tá ábhar imní acu i ndáil
leis na hathruithe seo.
(26)     Braitheann sláine agus
cruinneas na dtagarmharcanna ar shláine agus ar chruinneas na sonraí ionchuir a
sholáthraíonn rannchuiditheoirí. Tá sé riachtanach go ndéanfar oibleagáidí na
rannchuiditheoirí maidir leis na sonraí ionchuir sin a shonrú go soiléir, gur
féidir brath orthu agus go bhfuil siad comhsheasmhach le rialuithe agus le
modheolaíocht an riarthóra tagarmharcanna. Is gá dá bhrí sin don riarthóir
tagarmharcanna cód iompair a tháirgeadh chun na ceanglais sin a shonrú agus go
mbíonn na rannchuiditheoirí sin faoi cheangal ag an gcód iompair sin.
(27)     Socraítear go leor
tagarmharcanna ó shonraí ionchuir arna soláthar ag ionaid rialáilte, malartáin
fuinnimh agus ceantanna lamháltas astaíochtaí. Bíonn na hionaid seo faoi réir
rialála agus maoirseachta lena ndéantar sláine na sonraí ionchuir a áirithiú
agus lena ndéantar foráil maidir le ceanglais rialachais agus maidir le fógra a
thabhairt i ndáil le sáruithe. Dá bhrí sin scaoiltear na tagarmharcanna seo ó
oibleagáidí áirithe d'fhonn dé-rialáil a sheachaint agus toisc go ndéanann an
mhaoirseacht a dhéantar ar na sonraí ionchuir a úsáidtear sláine na sonraí a
áirithiú.
(28)     Féadfaidh rannchuiditheoirí a
bheith faoi réir coinbhleachtaí leasa agus féadfaidh siad discréid a fheidhmiú
agus cinneadh á dhéanamh acu maidir leis na sonraí ionchuir. Dá bhrí sin is gá
go mbeadh rannchuiditheoirí faoi réir socruithe rialachais lena áirithiú go
ndéantar na coinbhleachtaí sin a bhainistiú agus go mbíonn na sonraí ionchuir
cruinn, i gcomhréir le riachtanais an riarthóra agus gur féidir iad a
bhailíochtú.
(29)     Tá saintréithe,
leochaileachtaí agus rioscaí éagsúla ag baint le cineálacha éagsúla
tagarmharcanna agus earnálacha éagsúla tagarmharcanna. Ba cheart tuilleadh
sonraithe a dhéanamh ar fhorálacha an Rialacháin seo le haghaidh earnálacha
agus cineálacha tagarmharcanna ar leith. Is tagarmharcanna iad tagarmharcanna
rátaí úis idirbhainc a bhfuil ról tábhachtach acu ó thaobh beartas airgeadaíochta
a tharchur agus is gá dá réir sin a shonrú conas a bheadh feidhm ag na
forálacha sin i leith na dtagarmharcanna sin sa Rialachán seo. Baintear úsáid
fhorleathan as tagarmharcanna tráchtearraí agus tá saintréithe acu a bhaineann
go sonrach lena earnáil, mar sin is gá an chaoi go gcuirfí na forálacha seo i
bhfeidhm ar na tagarmharcanna seo a shonrú sa Rialachán seo.
(30)     D'fhéadfadh tionchar suntasach
a bheith ag cliseadh tagarmharcanna criticiúla áirithe ar chobhsaíocht
airgeadais, ar ord margaí nó ar infheisteoirí agus is gá dá bhrí sin go mbeadh
feidhm le ceanglais bhreise chun sláine agus láidreacht na dtagarmharcanna
criticiúla seo a áirithiú. I gcás ina ndéanann tagarmharc tagairt do luach
suntasach ionstraimí airgeadais, beidh tionchar den sórt sin aige. Dá bhrí sin,
is gá go gcinnfeadh an Coimisiún cad iad na tagarmharcanna sin a dhéanann
tagairt d'ionstraimí airgeadais os cionn tairseach áirithe agus ba cheart iad a
mheas mar thagarmharcanna criticiúla.
(31)     Má scoireann rannchuiditheoirí
de bheith rannpháirteach d'fhéadfadh sé sin an bonn a bhaint de chreidiúnacht
tagarmharcanna criticiúla. D'fhonn aghaidh a thabhairt ar an leochaileacht sin,
is gá dá bhrí sin cumhacht a chur san áireamh don údarás inniúil ábhartha chun
rannchuidiú éigeantach a éileamh i gcás tagarmharcanna criticiúla.
(32)     Ionas go ndéanfaidh úsáideoirí
tagarmharcanna roghanna iomchuí maidir le tagarmharcanna, agus go dtuigfidh
siad na rioscaí a bhaineann leo, ní mór dóibh fios a bheith acu cad a
thomhaistear leis an tagarmharc agus na leochaileachtaí a bhaineann leis. Dá
bhrí sin ba cheart don riarthóir tagarmhairc ráiteas a fhoilsiú ina sonraítear
na gnéithe sin, chomh maith leis na sonraí ionchuir a fhoilsiú, a úsáidtear
chun an tagarmharc a shocrú.
(33)     Féadfaidh tomhaltóirí
conarthaí airgeadais a dhéanamh, go háirithe morgáistí agus conarthaí
creidmheasa tomhaltóirí, ina ndéantar tagairt do thagarmharc, ach fágann
cumhacht margála mhíchothrom agus úsáid téarmaí caighdeánacha go bhféadfadh
rogha theoranta a bheith acu maidir leis an tagarmharc a úsáidfear. Is gá dá
bhrí sin a áirithiú go luífidh an fhreagracht maidir le hoiriúnacht tagarmhairc
den sórt sin do thomhaltóir leis na hiasachtóir nó le creidiúnaithe atá ina
n-eintitis faoi mhaoirseacht, toisc go bhfuil siad níos ábalta an tagarmharc a
roghnú. Níor cheart go gceanglóidh faoin Rialachán seo an measúnú oiriúnachta a
dhéanamh ar ionstraimí airgeadais a dhéanann tagairt do thagarmharc, toisc go
ndéantar foráil maidir leis an méid sin cheana féin in Treoir [MIFID].
(34)     Ba cheart go gcuirfí san
áireamh sa Rialachán seo na Prionsabail i gcomhair tagarmharcanna a d'eisigh an
Eagraíocht Idirnáisiúnta um Choimisiúin Urrús (IOSCO) ar an 17 Iúil 2013 (dá
ngairtear 'Prionsabail IOSCO' anseo feasta), prionsabail a fheidhmíonn mar
chaighdeán domhanda le haghaidh ceanglas rialála tagarmharcanna. Ar mhaithe le
cosaint a thabhairt d'infheisteoirí, is gá measúnú a dhéanamh go bhfuil an
mhaoirseacht agus an rialachán in aon tríú tír coibhéiseach le maoirseacht agus
le rialachán tagarmharcanna san Aontas sular féidir aon tagarmharc arna
sholáthar ag an tríú tír sin a úsáid san Aontas.
(35)     Ba cheart go ndéanfadh an
t-údarás inniúil sa Bhallstát ina bhfuil riarthóir lonnaithe an riarthóir sin a
údarú agus a mhaoirsiú.
(36)     In imthosca áirithe, féadfaidh
duine innéacs a sholáthar agus gan fios a bheith aige go bhfuiltear ag úsáid an
innéacs sin mar thagairt le haghaidh ionstraime airgeadais. Tarlaíonn sé seo go
háirithe sa chás go mbíonn na húsáideoirí agus riarthóir an tagarmhairc lonnaithe
i mBallstáit dhifriúla. Is gá dá bhrí sin d'údaráis inniúla, cibé uair a
fhaigheann siad eolas maidir le húsáid tagarmhairc in ionstraim airgeadais,
fógra a thabhairt d'údarás comhordúcháin lárnach amhail ESMA agus ba cheart don
údarás sin fógra a thabhairt don riarthóir ansin.
(37)     Tugtar ráthú go mbeidh
maoirseacht éifeachtach ann trí shraith uirlisí, cumhachtaí agus acmhainní
éifeachtacha a thabhairt d'údaráis inniúla na mBallstát. Dá bhrí sin, ba cheart
foráil a dhéanamh leis an Rialachán seo go háirithe maidir le sraith íosta
cumhachtaí maoirseachta agus imscrúdaitheacha is ceart a chur ar iontaoibh
údaráis inniúla na mBallstát i gcomhréir leis an dlí náisiúnta. Agus a
gcumhachtaí á gcleachtadh acu faoin Rialachán seo, ba cheart go ngníomhódh údaráis
inniúla agus an ESMA go hoibiachtúil agus go neamhchlaonta agus a bheith
uathrialach i gcónaí sna cinntí a dhéanfaidh siad.
(38)     D'fhonn sáruithe ar an
Rialachán seo a bhrath, is gá d'údaráis inniúla a bheith in ann rochtain a
fháil ar áitreabh daoine nádúrtha agus dlítheanacha, i gcomhréir leis an dlí
náisiúnta, d'fhonn doiciméid a urghabháil. Is gá freisin a bheith in ann
rochtain a fháil ar áitribh den sórt sin má tá amhras réasúnta ann go bhfuil
doiciméid agus sonraí eile ann a bhaineann le hábhar na cigireachta nó an
imscrúdaithe agus bhféadfadh sé go mbeadh baint acu le hábhar chun sárú ar an
Rialachán seo a chruthú. Ina theannta sin tá an rochtain ar áitreabh mar sin
riachtanach i gcás: ina mainníonn an duine ar éilíodh faisnéis uaidh cheana an t-éileamh
sin a chomhlíonadh; nó i gcás ina bhfuil forais réasúnacha ann le go gcreidfí
nach gcomhlíonfaí an t-éileamh sin dá ndéanfaí é, nó go ndéanfaí na doiciméid
nó an fhaisnéis, lena mbaineann an t-éileamh ar fhaisnéis, a bhaint, a
chrioscaíleadh nó a scriosadh. Nuair atá réamhúdarú ag teastáil ó údarás
breithiúnach an Bhallstáit lena mbaineann, i gcomhréir leis an dlí naisiúnta,
is tar éis an t-údarú sin a fháil amháin a úsáidfear cumhacht dá leithéid;
(39)     Féadfaidh taifeadtaí ar
chomhráite teileafóin agus taifid ar thrácht sonraí atá ann cheana ó eintitis
faoi mhaoirseacht a bheith mar fianaise ríthábhachtach, agus gan d'fhianaise a
bheith ann ach iad uaireanta, chun sáruithe ar an Rialachán a bhrath agus a
chruthú, go háirithe comhlíonadh na gceanglas rialachais agus rialaithe.
Féadfaidh go gcabhróidh taifid agus taifeadtaí den sórt sin chun fíorú a
dhéanamh ar chéannacht an duine atá freagrach as an bhfaisnéis a chur isteach,
chomh maith le céannacht na ndaoine siúd atá freagrach as an bhfaomhadh agus
cibé ar coinníodh deighilt fhisiciúil idir na fostaithe nó nár coinníodh. Dá
bhrí sin, ba cheart go mbeadh sé ar chumas údarás inniúil a cheangal go
dtabharfaí dóibh taifeadtaí ar chomhráite teileafóin agus taifid ar chumarsáid
leictreonach agus ar thrácht sonraí arna gcoimeád ag eintitis, sna cásanna sin
ina bhfuil amhras réasúnta ann go bhféadfadh taifeadtaí nó taifid den sórt sin
a bhaineann le hábhar na cigireachta nó an imscrúdaithe ábhartha chun sárú ar
an Rialachán seo a chruthú.
(40)     Baineann roinnt d'fhorálacha
an Rialacháin seo le daoine nádúrtha nó dlítheanacha i dtríú tíortha a
bhféadfadh tagarmharcanna a úsáid nó a bheith ina rannchuiditheoirí do
thagarmharcanna nó a bhféadfadh baint a bheith acu sa phróiseas tagarmharcála
ar bhealach eile. Ba cheart d'údaráis inniúla socruithe a dhéanamh, dá bhrí
sin, le húdaráis mhaoirseachta i dtríú tíortha. Ba cheart don ESMA comhordú a
dhéanamh ar fhorbairt socruithe comhair den sórt sin agus ar mhalartú faisnéise
a fhaightear ó thríú tíortha idir údaráis inniúla.
(41)     Urramaíonn an Rialachán seo na
cearta bunúsacha agus comhlíonann sé na prionsabail a aithnítear sa Chonradh ar
Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) agus i gCairt um Chearta Bunúsacha an
Aontais Eorpaigh, go háirithe an ceart urramú a thabhairt do shaol
príobháideach agus teaghlaigh, sonraí pearsanta a chosaint, ceart ar an
tsaoirse chun tuairimí a nochtadh agus faisnéis a fháil, an tsaoirse chun gnó a
sheoladh, an ceart chun maoine, an ceart cosaint tomhaltóra a fháil, an ceart
chun leigheas éifeachtach a fháil, ceart na cosanta.. Dá bhrí sin, ba cheart an
Rialachán seo a léirmhíniú agus a chur i bhfeidhm i gcomhréir leis na cearta
agus prionsabail sin.
(42)     Ba cheart go ndéanfaí cearta
cosanta na ndaoine lena mbaineann a urramú go hiomlán. Go háirithe, cuirfear
rochtain ar na cinntí ar a bhfuil cinneadh an údaráis inniúil bunaithe ar fáil
do na daoine atá faoi réir imeachtaí agus tabharfar an ceart dóibh éisteacht a
fháil.
(43)     Tá trédhearcacht maidir le
tagarmharcanna riachtanach ar mhaithe le cobhsaíocht an mhargaidh airgeadais
agus cosaint infheisteoirí. Ba cheart go ndéanfadh údaráis inniúla aon mhalartú
nó tarchur faisnéise i gcomhréir leis na rialacha maidir le tarchur sonraí
pearsanta mar atá leagtha síos i dTreoir 95/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus
ón gComhairle an 24 Deireadh Fómhair 1995 maidir le daoine aonair a chosaint i
ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí
den sórt sin[16].
Ba cheart go ndéanfadh an ESMA aon mhalartú nó tarchur faisnéise i gcomhréir
leis na rialacha maidir le tarchur sonraí pearsanta mar atá leagtha síos i
Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an
18 Nollaig 2000 maidir le daoine aonair a chosaint i dtaca le próiseáil sonraí
pearsanta ag institiúidí agus comhlachtaí an Chomhphobail agus maidir le
saorghluaiseacht sonraí den sórt sin[17].
(44)     Ag féachaint do na prionsabail
atá leagtha síos sa theachtaireacht ón gChoimisiúin maidir le réimis
smachtbhannaí a atreisiú san earnáil seirbhísí airgeadais agus gníomhartha
dlíthiúla an Aontais arna nglacadh mar bheart leantach don Chumarsáid sin, ba
cheart do Bhallstáit rialacha a leagan síos maidir le pionóis agus bearta
riaracháin is infheidhme maidir le sáruithe ar fhorálacha an Rialacháin seo
agus ba cheart dóibh a áirithiú go gcuirtear chun feidhme iad. Ba cheart go
mbeadh na pionóis agus na bearta riaracháin sin éifeachtach, comhréireach agus
athchomhairleach.
(45)     Dá bhrí sin, ba cheart foráil
a dhéanamh maidir le sraith de bhearta, smachtbhannaí agus fíneálacha
riaracháin d'fhonn cur chuige coiteann a áirithiú sna Ballstáit agus chun an
éifeacht bhactha a bheidh acu a fheabhsú. Ba cheart go ndéanfaí na
smachtbhannaí arna gcur i bhfeidhm i gcásanna ar leith a chinneadh agus tosca á
gcur san áireamh nuair is iomchuí amhail aisíoc aon tairbhe airgeadais
shonraithe, tromaíocht agus fad an tsáraithe, aon tosca géaraitheacha nó
maolaitheacha, an gá atá le héifeacht bhactha a bheith ag na fíneálacha agus,
nuair is iomchuí, ba cheart go n-áireofaí leo laghdú má théitear i gcomhar leis
an údarás inniúil. Go háirithe, féadfaidh méid iarbhír na bhfíneálacha
riaracháin atá le gearradh i gcás ar leith an t-uasleibhéal dá bhforáiltear sa
Rialachán seo, nó an leibhéal níos airde dá bhforáiltear sa dlí náisiúnta, a bhaint
amach i gcás sáruithe an-tromchúiseacha, agus ag an am céanna féadfar
fíneálacha atá cuid mhaith níos ísle ná an t-uasleibhéal a chur i bhfeidhm as
mionsáruithe nó i gcás socraíochta. Ba cheart go mbeadh an deis ag an údarás
inniúil toirmeasc sealadach ar chleachtadh feidhmeanna bainistíochta a
ghearradh ar riarthóírí nó rannchuiditheoirí tagarmhairc. Níor cheart go
gcuirfí teorainn ar Bhallstáit leis an Rialachán seo ó thaobh an cumas a bheith
acu foráil a dhéanamh maidir le leibhéil smachtbhannaí riaracháin níos airde.
(46)     D'fhonn a áirithiú go mbeidh
éifeacht bhactha ag na cinntí a dhéanfaidh údaráis inniúla ar an bpobal i
gcoitinne, ba cheart iad a fhoilsiú de ghnáth. Is uirlis thábhachta é foilsiú
na gcinntí freisin d'údaráis inniúla lena chur in iúl do rannpháirtithe
margaidh an cineál iompair a mheastar a bheith ina shárú ar an Rialachán seo
agus chun dea-iompar níos leithne a chur chun cinn i measc rannpháirtithe an
mhargaidh. Má tá an baol ann go ndéanfar dochar míréireach do na daoine lena mbaineann,
go gcuirfear cobhsaíocht na margaí airgeadais nó imscrúdú atá idir lámha i
mbaol leis an bhfoilsiú, ba cheart don údarás inniúil na smachtbhannaí agus
bearta a fhoilsiú ar bhonn anaithnid nó moill a chur leis an bhfoilsiú. Ba
cheart go mbeadh rogha ag údaráis inniúla gan smachtbhannaí a fhoilsiú má
mheastar go mbeadh foilsiú anaithnid nó moillithe neamhleor lena áirithiú nach
gcuirfí cobhsaíocht na margaí airgeadais i mbaol. Ní cheanglaítear ar údaráis
inniúla bearta a fhoilsiú ach an oiread a mheastar nach fiú trácht orthu agus
go mbeadh foilsiú míréireach.
(47)     Féadfaidh baint a bheith ag
rannchuiditheoirí, riarthóirí agus úsáideoirí i mbreis is Ballstát amháin le
tagarmharcanna criticiúla. Dá bhrí sin, féadfaidh tionchar a bheith ann i
mbreis is Ballstát amháin má scoirtear de sholáthar thagarmharc den sórt sin nó
má tharlaíonn aon theagmhas lena mbaintear an bonn dá sláine go suntasach, rud
a chiallaíonn nach mbeidh maoirseacht tagarmharcanna den sórt sin a dhéanfaidh
údarás inniúil an Bhallstáit ina bhfuil sé lonnaithe amháin éifeachtúil agus
éifeachtach ó thaobh aghaidh a thabhairt ar na rioscaí a bhaineann leis an
tagarmharc criticiúil. D'fhonn malartú éifeachtach faisnéise maoirseachta a
áirithiú idir údaráis inniúla, chomh maith le comhordú ar a gcuid
gníomhaíochtaí agus ar a mbearta maoirseachta, ba cheart coláistí d'údaráis
inniúla a bhunú. Ba cheart go rannchuideodh gníomhaíochtaí na gcoláistí le cur
i bhfeidhm comhchuibhithe na rialacha faoin Rialachán seo agus le cóineasú na
gcleachtas maoirseachta. Is gné lárnach í idirghabháil ESMA atá ceangailteach ó
thaobh an dlí de chun comhordú, comhsheasmhacht maoirseachta agus cóineasú na
gcleachtas maoirseachta a bhaint amach. Féadfaidh tagarmharcanna tagairt a
dhéanamh d'ionstraimí airgeadais agus do chonarthaí airgeadais a bhfuil
tréimhse fhada ag baint leo. I gcásanna áirithe, ní fhéadfar cead a thabhairt
tagarmharcanna den sórt sin a sholáthar a thuilleadh a luaithe agus a
thiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm toisc go mbaineann saintréithe leo nach
féidir iad a choigeartú lena mbeidh siad i gcomhréir le ceanglais an
Rialacháin. Má thoirmisctear soláthar leantach thagarmharc den sórt sin, áfach,
d'fhéadfadh sé go gcuirfear deireadh leis na hionstraimí airgeadais nó na
conarthaí airgeadais, nó go gcuirfear bac orthu, agus go ndéanfaí dochar
d'infheisteoirí dá bharr. Dá bhrí sin, is gá foráil a dhéanamh lena gceadófar
soláthar leantach thagarmharcanna den sórt sin ar feadh idirthréimhse.
(48)     D'fhonn coinníollacha
aonfhoirmeacha a áirithiú i gcur chun feidhme an Rialacháin seo agus sonrú
breise a dhéanamh ar ghnéithe teicniúla an togra, ba cheart an chumhacht chun
gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den CFAE a tharmligean
chuig an gCoimisiún i ndáil le sonraíocht ghnéithe teicniúla na sainmhínithe,
na ceanglais rialachais agus rialaithe a chuirfear i bhfeidhm ar riarthóirí
agus ar rannchuiditheoirí faoi mhaoirseacht, ceanglais a bhaineann le sonraí
ionchuir agus modheolaíochaí, an cód iompair, ceanglais shonracha le haghaidh
cineálacha agus earnálacha difriúla tagarmharcanna agus an fhaisnéis atá le
soláthar sna hiarratais ar údarú riarthóirí.
(49)     Ba cheart don Choimisiún
dréachtchaighdeáin theicniúla rialála a fhorbróidh an ESMA a ghlacadh lena
mbunófar íosmhéid inneachair na socruithe comhair le húdaráis inniúla thríú
tíortha, trí bhíthin gníomhartha tarmligthe de bhun Airteagal 290 CFAE agus i
gcomhréir le hAirteagal 10 go hAirteagal 14 de Rialachán (AE)
Uimh. 1095/201.
(50)     D'fhonn a áirithiú go mbeidh
coinníollacha cur chun feidhme an Rialacháin seo aonfhoirmeach, ba cheart
cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún i ndáil le gnéithe
áirithe de. Baineann na gnéithe sin le fionnadh gur creat dlí coibhéiseach é an
creat dlí lena bhfuil bainc cheannais agus soláthraithe tagarmharcanna thríú
tíortha faoi réir aige, chomh maith le fionnadh gur tagarmharc criticiúil é
tagarmharc.Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán
(AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra
2011[18]
lena leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis
na sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun
feidhme ag an gCoimisiún.
(51)     Ba cheart go dtabharfaí de
chumhacht don Choimisiún freisin caighdeáin theicniúla cur chun feidhme a
fhorbróidh an ESMA a ghlacadh lena mbunófar nósanna imeachta agus foirmeacha um
mhalartú faisnéise idir údaráis inniúla agus an ESMA, trí bhíthin gníomhartha
cur chun feidhme de bhun Airteagal 291 CFAE agus i gcomhréir le hAirteagal 15
de Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010. Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit
cuspóirí an Rialacháin seo, eadhon córas comhsheasmhach éifeachtach a leagan
síos chun dul i ngleic leis na leochaileachtaí a chruthaíonn tagarmharcanna, a
bhaint amach go leordhóthanach, toisc nach féidir an tionchar foriomlán atá ag
na fadhbanna a bhaineann le tagarmharcanna a fheiceáil go hiomlán ach i
gcomhthéacs an Aontais, agus gur fearr, dá bhrí sin, is féidir iad a bhaint
amach ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i
gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta faoi mar a leagtar amach in Airteagal 5
den Chonradh ar an Aontas Eorpach é. I gcomhréir le prionsabal na
comhréireachta, mar a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an
Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a bhaint amach.
TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:
TEIDEAL 1
ÁBHAR, RAON FEIDHME AGUS SAINMHÍNITHE
Airteagal 1
Ábhar
Tugtar isteach leis an Rialachán seo creat
coiteann chun cruinneas agus sláine na n-innéacsanna a úsáidtear mar
thagarmharcanna in ionstraimí airgeadais agus i gconarthaí airgeadais san
Aontas a áirithiú. Dá bhrí sin, rannchuidíonn an Rialachán le feidhmiú ceart an
mhargaidh inmheánaigh chomh maith le hardleibhéal cosanta a bhaint amach do thomhaltóirí
agus d'infheisteoirí.
Airteagal 2
 Raon Feidhme
1.           Beidh feidhm ag an Rialachán
seo maidir le tagarmharcanna a sholáthar, sonraí ionchuir a chur ar fáil do
thagarmharc agus úsáid tagarmhairc laistigh den Aontas.
2.           Ní bheidh feidhm ag an
Rialachán seo maidir leo seo a leanas:
(a)
Comhaltaí den Chóras Eorpach Banc Ceannais (CEBC).
(b)
Bainc cheannais thríú tíortha a n-aithníonn an
Coimisiún a gcreat dlí mar cheann lena ndéantar foráil maidir le prionsabail,
caighdeáin agus nósanna imeachta atá coibhéiseach leis na ceanglais maidir le
cruinneas, sláine agus neamhspleáchas i soláthar tagarmharcanna dá bhforáiltear
leis an Rialachán seo.
3.           Bunóidh an Coimisiún liosta
de bhainc cheannais thríú tíortha dá dtagraítear i mír 2(b).
Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i
gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in
Airteagal 38(2).
Airteagal 3
Sainmhínithe
1.           Chun críocha an Rialacháin
seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
(1)
Ciallaíonn 'innéacs' aon fhigiúr:
(a)
a fhoilsítear nó a chuirtear ar fáil don phobal;
(b)
a shocraítear go rialta, go hiomlán nó i bpáirt,
trí fhoirmle a chur i bhfeidhm nó trí aon mhodh ríomha eile, nó trí mheasúnú;
(c)
lena ndéantar an socrú seo bunaithe ar luach
bunsócmhainne amháin nó níos mó, nó praghsanna, lena n-áirítear praghsanna
measta, nó luachanna eile.
(2)
ciallaíonn 'tagarmharc' aon innéacs a ndéantar an
tsuim atá iníoctha faoi ionstraim airgeadais nó faoi chonradh airgeadais nó
luach ionstraime airgeadais, a shocrú trí thagairt a dhéanamh dó nó innéacs a
úsáidtear chun feidhmíocht chiste infheistíochta a thomhas;.
(3)
ciallaíonn ‘soláthar tagarmhairc’:
(a)
riaradh ar na socruithe chun tagarmharc a shocrú a
riaradh; agus
(b)
sonraí ionchuir a bhailiú, a phróiseáil nó anailís
a dhéanamh orthu ar mhaithe le tagarmharc a shocrú; agus
(c)
tagarmharc a shocrú trí fhoirmle nó modh ríofa eile
a cur i bhfeidhm nó trí mheasúnú a dhéanamh ar shonraí ionchuir a soláthraíodh
chun na críche sin.
(4)
ciallaíonn ‘riarthóir' an duine nádúrtha nó
dlítheanach a bhfuil smacht acu ar sholáthar tagarmhairc;
(5)
ciallaíonn ‘úsáideoir tagarmhairc’ aon duine a
eisíonn ionstraim airgeadais nó atá ina úinéir ar ionstraim airgeadais nó aon
duine is páirtí i gconradh airgeadais a thagraíonn do thagarmharc;
(6)
ciallaíonn ‘rannchuidiú sonraí ionchuir’ aon sonraí
ionchuir a sholáthar do riarthóir, nó do dhuine eile chun iad a chur ar aghaidh
chuig riarthóir, ar sonraí iad atá de dhíth i ndáil leis an tagarmharc sin a
shocrú, agus a sholáthraítear chun na críche sin;
(7)
ciallaíonn ‘rannchuiditheoir’ aon duine nádúrtha nó
dlítheanach a chuireann sonraí ionchuir ar fáil;
(8)
ciallaíonn ‘rannchuiditheoir faoi mhaoirseacht’
eintiteas faoi mhaoirseacht a chuireann sonraí ionchuir ar fáil do riarthóir
atá lonnaithe san Aontas;
(9)
ciallaíonn ‘aighnitheoir’ an duine nádúrtha atá
fostaithe ag an rannchuiditheoir chun sonraí ionchuir a chur ar fáil;
(10)
ciallaíonn ‘sonraí ionchuir’ na sonraí i ndáil le
luach bunsócmhainne amháin nó níos mó, nó i ndáil le praghsanna, lena
n-áirítear praghsanna measta, nó luachanna eile, a úsáideann an riarthóir chun
an tagarmharc a shocrú;
(11)
ciallaíonn ‘sonraí rialáilte’ sonraí ionchuir arna
chur ar fáil go díreach ó ionad trádála de réir mar a shainítear é i bpointe
(25) de mhír 1 d'Airteagal 2 de [MIFIR] nó ó shocrú foilsithe faofa mar atá
sainmhínithe i bpointe (18) de mhír 1 d'Airteagal 2 de [MIFIR ] nó ó shocrú
tuairiscithe faofa mar atá sainithe i bpointe (20) de mhír 1 d'Airteagal 2 de
[MIFIR] i gcomhréir le ceanglais éigeantacha maidir le sonraí iarthrádála nó
malartán leictreachais dá dtagraítear i bpointe (j) de mhír 1 d'Airteagal 37 de
Threoir 2009/72/CE[19]
nó ó mhalartán gáis nádúrtha dá dtagraítear i bpointe (j) de mhír 1 d'Airteagal
41 de Threoir 2009/73/CE[20]
nó ardán ceantála dá dtagraítear in Airteagal 26 nó in Airteagal 30 de
Rialachán (AE) Uimh. 1031/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle;
(12)
ciallaíonn 'sonraí idirbhirt' praghsanna, rátaí,
innéacsanna nó luachanna inbhraite atá ina dtuairiscí ar idirbhearta idir
contrapháirtithe nach bhfuil cleamhnaithe i margadh gníomhach atá faoi réir
fórsaí iomaíocha soláthair agus éilimh;
(13)
ciallaíonn 'ionstraim airgeadais' aon cheann de na
hionstraimí atá sa liosta i Roinn C d'Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir
2004/39/CE lenar iarradh cead isteach i gcomhar trádála ar ionad trádála ina
leith nó a trádáladh ar ionad trádála;
(14)
ciallaíonn 'eintiteas faoi mhaoirseacht' na
heintitis seo a leanas:
(a)
institiúidí creidmheasa mar atá sainmhínithe i
bpointe (1) d'Airteagal 3 de Threoir 2013/36/AE[21];
(b)
gnóthais infheistíochta mar atá sainmhínithe i
bpointe (1) de mhír 1 d'Airteagal 2 de [MIFIR];
(c)
gnóthais árachais mar atá sainmhínithe i
bpointe (1) d'Airteagal 13 de Threoir 2009/138/AE[22];
(d)
gnóthais athárachais mar atá sainmhínithe i
bpointe (1) d'Airteagal 13 de Threoir 2009/138/AE;
(e)
gnóthais le haghaidh comhinfheistíochta in urrúis
inaistrithe (UCITS) mar atá sainmhínithe in Airteagal 1(2) de Threoir
2009/65/AE[23];
(f)
bainisteoirí cistí infheistíochta malartacha
(AIFManna) mar atá sainmhínithe i bpointe (b) d’Airteagal 4(1) de
Threoir 2011/61/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[24];
(g)
contrapháirtithe lárnacha mar atá sainmhínithe i
bpointe (1) d’Airteagal 2 de Rialachán (AE) Uimh. 648/2012 ó
Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[25];
(h)
stórtha trádála mar atá sainmhínithe i bpointe (2)
d'Airteagal 4(2) de Rialachán (AE) Uimh. 648/2012;
(i)
riarthóir;
(15)
ciallaíonn 'conradh airgeadais':
(a)
aon chomhaontú creidmheasa mar atá sainmhínithe i
bpointe (c) d’Airteagal 3 de Threoir 2008/48/CE ó Pharlaimint na
hEorpa agus ón gComhairle[26];

(b)
aon chomhaontú creidmheasa mar atá sainmhínithe i
bpointe 3 d’Airteagal 3 de [Threoir [2013/…/] ó Pharlaimint na
hEorpa agus ón gComhairle maidir le comhaontuithe creidmheasa a bhaineann le
maoin chónaithe];
(16)
ciallaíonn 'ciste infheistíochta' cistí
infheistíochta malartacha mar atá sainmhínithe i bpointe (a) de mhír 1 d'Airteagal
4 de Threoir 2011/61/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, nó gnóthais
chomhinfheistíochta a thagann laistigh de raon feidhme Threoir 2009/65/AE ó
Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle;
(17)
ciallaíonn 'comhlacht bainistíochta' an comhlacht
rialachais, ag cuimsiú an fheidhm mhaoirseachta agus bhainistíochta, a bhfuil
údarás cinnteoireachta deiridh aige, agus a bhfuil sé de chumhacht aige
straitéis, cuspóirí agus treoir fhoriomlán an eintitis a shocrú;
(18)
ciallaíonn ‘tomhaltóir’ duine nádúrtha atá ag
gníomhú, i gconarthaí airgeadais a chumhdaítear leis an Rialachán seo, chun
críocha atá lasmuigh dá cheird, dá ghnó nó dá ghairm;
(19)
ciallaíonn 'tagarmharc ráta úis idirbhainc'
tagarmharc arb í an bhunsócmhainn chun críocha phointe (1)(c) den Airteagal seo
an ráta a bhféadfaidh bainc iasachtaí a thabhairt do bhainc eile, nó iasachtaí
a fháil uathu;
(20)
ciallaíonn 'tagarmharc tráchtearraí' tagarmharc ar
tráchtearra laistigh de bhrí phointe (2) d'Airteagal 2 de Rialachán (CE)
Uimh. 1287/2006 ón gCoimisiún[27]
í an bhunsócmhainn chun críocha phointe (1)(c) den Airteagal seo; Ní mheasfar
lamháltais i gcomhair astaíochtaí mar atá sainmhínithe i bpointe (11) de Roinn
C d'Iarscríbhinn I a ghabhann le [MiFID] a bheith ina dtráchtearraí chun críche
an Rialacháin seo;
(21)
ciallaíonn 'tagarmharc criticiúil' tagarmharc lena
bhfuil móradh na ndaoine atá ina rannchuiditheoirí dó ina n-eintitis faoi
mhaoirseacht agus a thagraíonn d'ionstraimí airgeadais a bhfuil luach barúlach
500 billiún euro ar a laghad acu;
(22)
ciallaíonn 'lonnaithe', i ndáil le duine
dlítheanach, an Ballstát nó an tríú tír ina bhfuil oifig chláraithe nó seoladh
oifigiúil eile an duine sin suite agus i ndáil le duine nádúrtha, an Ballstát
nó an tríú tír ina bhfuil an duine sin ina chónaitheoir chun críocha cánach.
2.           Tabharfar de chumhacht don
Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 37
d'fhonn breis sonraithe a dhéanamh ar ghnéithe teicniúla na sainmhínithe atá
leagtha síos i mír 1, ina shonrófar go háirithe go háirithe cad é atá i gceist
le bheith ar fáil don phobal chun críocha shainmhíniú innéacs, agus chun
forbairtí sa mhargadh nó forbairtí teicneolaíochta a chur san áireamh.
Nuair is infheidhme, cuirfidh an Coimisiún
cóineasú idirnáisiúnta ar chleachtas maoirseachta i ndáil le tagarmharcanna san
áireamh.
Airteagal 4
Eisiamh riarthóirí atá aineolach ar an úsáid atá á baint as tagarmharcanna arna
soláthar acu agus eisiamh riarthóirí nach n-aontaíonn lena n-úsáid
1.           Ní bheidh feidhm ag an
Rialachán seo i leith riarthóir i ndáil le tagarmharc arna sholáthar aige más
rud é go bhfuil sé aineolach agus nach bhfuil sé réasúnta go bhféadfadh sé a
bheith eolach go n-úsáidtear an tagarmharc sin chun na críocha dá dtagraítear i
bpointe (2) d'Airteagal 3(1).
2.           Ní bheidh feidhm ag an
Rialachán i leith riarthóir thagarmharc dá dtagraítear in Airteagal 25(3) i
ndáil leis an tagarmharc sin.
TEIDEAL II
 SLÁINE AGUS IONTAOFACHT TAGARMHAIRC
Caibidil
1
Rialachas agus Rialú Riarthóirí
Airteagal 5
Riachtanais rialachais
1.           Beidh feidhm ag na riachtanais
rialachais seo a leanas maidir leis an riarthóir:
(a)
beidh socruithe daingne rialachais ag an riarthóir,
lena n-áirítear struchtúr soiléir eagraíochtúil ina mbeidh freagrachtaí agus
róil shoiléire, thrédhearcacha agus chomhsheasmhacha le haghaidh gach duine a
bhfuil baint aige le tagarmharc a sholáthar;
Déanfaidh an riarthóir gach beart is gá chun a
áirithiú nach ndéanfaidh aon choinbhleacht leasa atá ann cheana nó a
d'fhéadfadh a bheith ann difear do sholáthar tagarmhairc agus, i gcás ina
bhfuil aon discréid nó breithiúnas ag teastáil sa phróiseas tagarmhairc, go
bhfeidhmítear iad go neamhspleách agus go macánta ('Rialachas agus
coinbhleachtaí leasa');
(b)
bunóidh an riarthóir feidhm mhaoirseachta chun
maoirseacht a dhéanamh ar gach gné de sholáthar a thagarmharcanna
('Maoirseacht);
(c)
beidh creat rialaithe ag an riarthóir lena
n-áirithítear go ndéanfar an tagarmharc a sholáthar agus a fhoilsiú nó a chur
ar fáil i gcomhréir leis an Rialachán seo ('Rialuithe');
(d)
beidh creat cuntasachta ag an riarthóir a
chumhdóidh coimeád taifead, iniúchadh agus athbhreithniú agus próiseas maidir
le gearáin, lena soláthraítear fianaise go bhfuiltear ag comhlíonadh cheanglais
an Rialacháin seo ('Cuntasacht').
2.           Comhlíonfaidh riarthóir na
ceanglais rialachais agus rialaithe atá leagtha amach i Roinn A d'Iarscríbhinn
1.
3.           Tabharfar de chumhacht don
Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 37
chun breis sonraithe a dhéanamh ar na ceanglais rialachais agus rialaithe faoi
Roinn A d'Iarscríbhinn 1. Cuirfidh an Coimisiún an méid seo a leanas san
áireamh:
(a)
forbairtí ar thagarmharcanna agus ar mhargaí
airgeadais i bhfianaise chóineasú idirnáisiúnta ar chleachtas maoirseachta i
ndáil le ceanglais rialachais tagarmharcanna;
(b)
gnéithe ar leith a bhaineann le cineálacha difriúla
tagarmharcanna agus riarthóirí;
(c)
coinbhleachtaí leasa atá ann cheana nó a
d'fhéadfadh a bheith ann maidir le soláthar tagarmharcanna, leochaileacht na
dtagarmharcanna ó thaobh cúblála de agus tábhacht na dtagarmharcanna i ndáil le
cobhsaíocht airgeadais, margaí agus infheisteoirí.
Airteagal 6
Seachfhoinsiú
1.           Ní dhéanfaidh riarthóirí
feidhmeanna a sheachfhoinsiú i soláthar tagarmhairc ar bhealach a dhéanfaidh
díobháil ábhartha do rialú an riarthóra ar sholáthar an tagarmhairc ná do
chumas an údaráis inniúil ábhartha an tagarmharc a mhaoirsiú.
2.           I gcás ina ndéantar
seachfhoinsiú, áiritheoidh an riarthóir go gcomhlíonfar na ceanglais
sheachfhoinsithe atá leagtha amach i Roinn B d'Iarscríbhinn 1.
3.           I gcás ina ndéanann riarthóir
feidhmeanna nó aon seirbhísí nó gníomhaíochtaí ábhartha a sheachfhoinsiú le
linn tagarmharc a sholáthar do sholáthraí seirbhíse ar bith, leanfaidh sé de
bheith freagrach go hiomlán as a oibleagáidí go léir a chomhlíonadh faoin
Rialachán seo.

Caibidil
2
Sonraí ionchuir agus modheolaíocht agus sáruithe a thuairisciú
Airteagal 7
Sonraí ionchuir agus modheolaíocht
1.           Beidh soláthar tagarmhairc
faoi rialú na riachtanas seo a leanas maidir lena shonraí ionchuir agus lena
mhodheolaíocht:
(a)
Beidh na sonraí ionchuir leordhóthanach chun léargas
cruinn iontaofa a thabhairt ar an margadh nó ar an bhfíorchás eacnamaíoch atá
sé beartaithe a thomhas leis an tagarmharc ('Sonraí leordhóthanacha agus
cruinne').
Sonraí idirbhirt a bheidh sna sonraí ionchuir. Sa
chás nach leor na sonraí idirbhirt atá ar fáil chun léiriú cruinn iontaofa a
thabhairt ar an margadh nó ar an bhfíorchás eacnamaíoch atá sé beartaithe a
thomhas leis an tagarmharc, is féidir úsáid a bhaint as sonraí ionchuir nach
sonraí idirbhirt iad ar an gcoinníoll gur féidir na sonraí sin a fhíorú.
(b)
Gheobhaidh an riarthóir na sonraí ionchuir ó
phainéal nó ó shampla iontaofa ionadaíoch rannchuiditheoirí chun a áirithiú go
mbeidh an tagarmharc a gheofar mar thoradh air sin iontaofa agus ionadaíoch ar
an margadh nó ar an bhfíorchás eacnamaíoch atá sé beartaithe a thomhas leis an
tagarmharc ('Rannchuiditheoirí ionadaíocha')
(c)
I gcás nach sonraí idirbhirt iad sonraí ionchuir
tagarmhairc agus go bhfuil lámh ag rannchuiditheoir i níos mó ná 50 % de
luach na n-idirbheart sa mhargadh atá sé beartaithe a thomhas leis an
tagarmharc, fíoróidh an riarthóir go dtugtar léiriú ar mhargadh atá faoi réir
fórsaí iomaíocha soláthair agus éilimh leis na sonraí ionchuir. Má fhaigheann
an riarthóir amach nach dtugtar léiriú leis na sonraí ionchuir ar mhargadh atá
faoi réir fórsaí iomaíocha soláthair agus éilimh, déanfaidh sé na sonraí
ionchuir, na rannchuiditheoirí nó an mhodheolaíocht a athrú lena áirithiú go
dtugtar léiriú ar mhargadh atá faoi réir fórsaí iomaíocha soláthair agus éilimh
leis na sonraí ionchuir, é sin nó scoirfear de sholáthar an tagarmhairc sin
('Tionchar ar an margadh').
(d)
Úsáidfidh riarthóir modheolaíocht chun tagarmharc a
shocrú atá láidir agus iontaofa agus a bhfuil rialacha soiléire ag baint léi
ina sonraítear cathain agus conas a fhéadfar discréid a fheidhmiú agus an
tagarmharc sin á chinneadh ('Modheolaíocht láidir agus iontaofa').
(e)
Déanfaidh an riarthóir sonraí agus modheolaíocht an
tagarmhairc a fhorbairt, a oibriú agus a riaradh go trédhearcach
('Trédhearcacht').
2.           Comhlíonfaidh riarthóir na ceanglais
a bhaineann le sonraí ionchuir agus modheolaíocht atá leagtha amach i Roinn C
d'Iarscríbhinn I.
3.           Tabharfar de chumhacht don
Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 37 a
bhaineann le bearta chun breis sonraithe a dhéanamh ar na rialuithe i ndáil le
sonraí ionchuir, na cúinsí faoina bhféadfadh sé nach leor sonraí idirbhirt agus
conas is féidir é seo a léiriú do mhaoirseoirí agus na ceanglais le haghaidh
modheolaíochtaí a fhorbairt. Cuirfidh an Coimisiún an méid seo a leanas san
áireamh:
(a)
forbairtí ar thagarmharcanna agus ar mhargaí
airgeadais i bhfianaise chóineasú idirnáisiúnta ar chleachtas maoirseachta i
ndáil le tagarmharcanna;
(b)
gnéithe sonracha na dtagarmharcanna difriúla agus
na gcineálacha difriúla; agus
(c)
leochaileacht na dtagarmharcanna ó thaobh cúblála
de i bhfianaise na modheolaíochtaí agus na sonraí ionchuir a úsáidtear;
Airteagal 8
Sáruithe a thuairisciú
1.           Áiritheoidh an riarthóir go
mbeidh córais chuí agus rialuithe éifeachtacha ann chun sláine na sonraí ionchuir
a áirithiú chun críche mhír 2.
2.           Déanfaidh an riarthóir
faireachán ar na sonraí ionchuir agus rannpháirtithe chun sáruithe ar an
[Rialachán um Dhrochúsáid Mhargaidh] agus aon iompar a bhféadfaidh cúbláil an
tagarmhairc nó iarracht ar chúbláil an tagarmhairc a bheith ag baint leis a
shainaithint agus tabharfaidh sé fógra don údarás inniúil ábhartha i gcomhréir
le hAirteagal 11(2) den [Rialachán um Dhrochúsáid Mhargaidh] agus soláthróidh
sé an fhaisnéis ábhartha ar fad i gcás ina bhfuil amhras air, i ndáil le
tagarmharc, gur tharla:
(a)
sárú ábhartha ar an [Rialachán um Dhrochúsáid
Mhargaidh];
(b)
iompar a bhféadfaidh cúbláil tagarmhairc nó
iarracht cúblála tagarmhairc a bheith ag baint leis; nó
(c)
claonpháirteachas chun tagarmharc a chúbláil nó
chun iarracht a dhéanamh tagarmharc a chúbláil.
3.           Beidh nósanna imeachta ag
riarthóir do na bainisteoirí, fostaithe agus aon duine nádúrtha eile a
gcuirtear a seirbhísí ar fáil dó nó atá faoina rialú chun tuairisciú a dhéanamh
ar sháruithe ar an Rialachán seo go hinmheánach trí chainéal sonrach
uathrialach.
Caibidil
3
Cód iompair agus ceanglais le haghaidh rannchuiditheoirí
Airteagal 9
Cód Iompair
1.           Glacfaidh an riarthóir cód
iompair do gach tagarmharc ina sonrófar go soiléir freagrachtaí agus
oibleagáidí an riarthóra agus na rannchuiditheoirí maidir le soláthar an
tagarmhairc, lena gcuimseofar tuairisc shoiléir ar na sonraí ionchuir atá le
soláthar, agus na heilimintí atá leagtha amach i Roinn D d'Iarscríbhinn I ar a
laghad.
2.           Síneoidh an riarthóir agus na
rannchuiditheoirí araon an cód iompair agus beidh sé ceangailteach ó thaobh dlí
de ar na páirtithe ar fad lena mbaineann.
3.           Tabharfar de chumhacht don
Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 37 a
bhaineann le bearta chun breis sonraithe a dhéanamh ar théarmaí an chóid
iompair i Roinn D d'Iarscríbhinn I do chineálacha difriúla tagarmharcanna, agus
chun forbairtí i ndáil le tagarmharcanna agus margaí airgeadais a chur san
áireamh.
Cuirfidh an Coimisiún saintréithe difriúla na
dtagarmharcanna agus na rannchuiditheoirí san áireamh, go háirithe ó thaobh
difríochtaí sna sonraí ionchuir agus sna modheolaíochtaí, an baol go ndéanfar
cúbláil ar na sonraí ionchuir agus cóineasú idirnáisiúnta ar chleachtas
maoirseachta i ndáil le tagarmharcanna.
Airteagal 10
Sonraí rialáilte
1.           Nuair is sonraí rialáilte iad
na sonraí ionchuir a chuirtear ar fáil do thagarmharc, ní bheidh feidhm ag
Airteagal 7(1)(b), 8(1), 8(2) ná ag Airteagal 9.
2.           Déanfaidh an riarthóir
comhaontú le rannchuiditheoir na sonraí rialáilte ina mínítear go soiléir don
rannchuiditheoir na tagarmharcanna atá á socrú ag an riarthóir leis na sonraí
rialáilte agus déanfaidh sé comhlíonadh leis an Rialachán a áirithiú.
Airteagal 11
 Rialachas agus rialuithe
1.           Beidh na ceanglais rialachais
agus rialaithe a leanas i bhfeidhm maidir le rannchuiditheoir faoi
mhaoirseacht:
(a)
Áiritheoidh an rannchuiditheoir faoi mhaoirseacht
nach mbeidh tionchar ag coinbhleacht leasa, atá ann cheana ná ceann féideartha,
ar sholáthar sonraí ionchuir, agus má tá discréid de dhíth, go bhfeidhmeofar í
sin go neamhspleách agus go hionraic bunaithe ar fhaisnéis ábhartha agus i
gcomhréir leis an gcód iompair ('Coinbhleachtaí leasa').
(b)
Beidh creat rialaithe ag an rannchuiditheoir faoi
mhaoirseacht lena ndéanfar sláine, cruinneas agus iontaofacht na sonraí
ionchuir a áirithiú agus ndéantar na sonraí ionchuir a sholáthar i gcomhréir le
forálacha an Rialacháin seo agus leis an gcód iompair ('Rialuithe
leordhóthanacha').
2.           Comhlíonfaidh
rannchuiditheoir faoi mhaoirseacht na ceanglais a bhaineann le sonraí ionchuir
agus modheolaíocht atá leagtha amach i Roinn C d'Iarscríbhinn I.
3.           Rachaidh rannchuiditheoir
faoi mhaoirseacht i gcomhar go hiomlán leis an riarthóir agus leis an údarás
inniúil lena mbaineann san iniúchadh agus i maoirsiú soláthair tagarmhairc agus
cuirfidh sé an fhaisnéis ar fáil agus coimeádfaidh sé taifid i gcomhréir le
Roinn E d'Iarscríbhinn I.
4.           Tabharfar de chumhacht don
Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 37 a
bhaineann le bearta chun breis sonraithe a dhéanamh ar na ceanglais a bhaineann
le córais agus rialuithe atá leagtha amach i Roinn E d'Iarscríbhinn I do
chineálacha difriúla tagarmharcanna.
Cuirfidh an Coimisiún saintréithe difriúla na
dtagarmharcanna agus na rannchuiditheoirí faoi mhaoirseacht san áireamh, go
háirithe ó thaobh difríochtaí sna sonraí ionchuir a chuirtear ar fáil agus sna
modheolaíochtaí a úsáidtear, an baol go ndéanfar cúbláil ar na sonraí ionchuir
agus na cineálacha gníomhaíochtaí a dhéanann na rannchuiditheoirí faoi
mhaoirseacht, agus forbairtí sna tagarmharcanna agus sna margaí airgeadais i
bhfianaise chóineasú idirnáisiúnta ar chleachtas maoirseachta i ndáil le
tagarmharcanna.
TEIDEAL III
CEANGLAIS EARNÁLACHA AGUS TAGARMHARCANNA CRITICIÚLA
Caibidil
1
Earnálacha tagarmharcanna
Airteagal 12
Ceanglais shonracha le haghaidh cineálacha difriúla tagarmharcanna agus
earnálacha
1.           Anuas ar na ceanglais in
Teideal II, beidh feidhm ag na ceanglais shonracha atá leagtha amach in
Iarscríbhinn II maidir le tagarmharcanna rátaí úis idirbhainc.
2.           Anuas ar na ceanglais in
Teideal II, beidh feidhm ag na ceanglais shonracha atá leagtha amach in
Iarscríbhinn III maidir le tagarmharcanna tráchtearraí.
3.           Tabharfar de chumhacht don
Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 39 chun
na gnéithe seo a leanas d'Iarscríbhinn II agus d'Iarscríbhinn III a shonrú, nó
a choigeartú, i bhfianaise forbairtí margaidh agus teicneolaíocha agus
forbairtí idirnáisiúnta:
(a)
An tréimhse a rachaidh thart sula ndéanfar sonraí
ama a fhoilsiú (Iarscríbhinn II pointe 6)
(b)
Na próisis maidir le toghadh agus ainmniú an
choiste maoirseachta agus na freagrachtaí a bheidh aige (Iarscríbhinn II pointí
8, 9 agus 10)
(c)
Minicíocht na n-iniúchtaí (Iarscríbhinn II pointe
12)
(d)
Na próisis lena ndéantar sonraí ionchuir a
sholáthar atá le sonrú sa chód iompair (Iarscríbhinn II pointe 13)
(e)
Córais agus rialuithe de chuid rannchuiditheora
(Iarscríbhinn II pointe 16)
(f)
Na taifid atá le coimeád ag rannchuiditheoir agus
na meáin ina bhfuil siad le coimeád (Iarscríbhinn II pointe 17 agus pointe 18)
(g)
Na torthaí atá le tuairisciú don bhainistíocht ag
feidhm chomhlíonta an rannchuiditheora (Iarscríbhinn II pointe 19)
(h)
Minicíocht na n-athbhreithnithe inmheánacha ar
shonraí ionchuir agus ar nósanna imeachta (Iarscríbhinn II pointe 20)
(i)
Minicíocht na n-iniúchtaí seachtracha ar shonraí
ionchuir an rannchuiditheora (Iarscríbhinn II pointe 21)
(j)
Na critéir agus nósanna imeachta maidir leis an
tagarmharc a fhorbairt (Iarscríbhinn III pointe 1 a)
(k)
Na heilimintí atá le cur san áireamh sa
mhodheolaíocht agus an cur síos ar an modheolaíocht (Iarscríbhinn III pointe 1
agus pointe 2)
(l)
Na ceanglais ar an riarthóir i ndáil le cáilíocht
agus ar shláine ríomh an tagarmhairc agus an t-inneachar sa chur síos atá
ceangailte le gach ríomh (Iarscríbhinn III pointe 5 agus pointe 6)
Caibidil
2
Tagarmharcanna criticiúla
Airteagal 13
Tagarmharcanna criticiúla
1.           Glacfaidh an Coimisiún liosta
tagarmharcanna atá lonnaithe laistigh den Aontas atá ina dtagarmharcanna
criticiúla, i gcomhréir leis an sainmhíniú atá leagtha síos in Airteagal 3(21).

Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i
gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in
Airteagal 38(2).
2.           Laistigh de 5 lá oibre tar
éis tagarmharc a chur san áireamh sa liosta dá dtagraítear i mír 1 den
Airteagal seo, tabharfaidh riarthóir an tagarmhairc chriticiúil sin fógra faoin
cód iompair don údarás inniúil ábhartha. Laistigh de 30 lá, fíoróidh an
t-údarás inniúil ábhartha cibé an bhfuil inneachar an chóid iompair i gcomhréir
le ceanglais an Rialacháin seo. I gcás ina dtagann an t-údarás inniúil ar
eilimintí nach bhfuil i gcomhréir le ceanglais an Rialacháin seo, cuirfidh sé
an méid sin in iúl don riarthóir. Laistigh de 30 lá ó iarratas den sórt sin a
fháil, déanfaidh an riarthóir coigeartú ar an gcód iompair chun a áirithiú go
bhfuil sé i gcomhréir le ceanglais an Rialacháin seo.
Airteagal 14
Rannchuidiú éigeantach
1.           I gcás inar scor
rannchuiditheoirí, a chuimsíonn 20 % ar a laghad de na rannchuiditheoirí
do thagarmharc criticiúil, de bheith ag rannchuidiú, nó má tá a ndóthain ann le
tabhairt le fios gur dealraitheach go scoirfidh 20 % ar a laghad de na
rannchuiditheoirí de bheith ag rannchuidiú, in aon bhliain ar leith, beidh sé
de chumhacht ag údarás inniúil an riarthóra ar thagarmharc chriticiúil an méid
seo a leanas a dhéanamh:
(a)
a cheangal ar eintitis faoi mhaoirseacht, arna
roghnú i gcomhréir le mír 2, sonraí ionchuir a thabhairt don riarthóir i
gcomhréir leis an modheolaíocht, an cód iompair nó rialacha eile;
(b)
foirm agus spriocam a chinneadh maidir le
rannchuidiú sonraí ionchuir;
(c)
an cód iompair, modheolaíocht nó rialacha eile an
tagarmhairc chriticiúil a athrú.
2.           I gcás tagarmhairc
chriticiúil, is é údarás inniúil an riarthóra lena mbaineann a chinnfidh na
heintitis faoi mhaoirseacht a mbeidh sé de cheangal orthu rannchuidiú i
gcomhréir le mír 1 bunaithe ar na critéir seo leanas:
(a)
méid iarbhír agus féideartha rannchuidithe an
eintitis faoi mhaoirseacht sa mhargadh atá an tagarmharc ag iarraidh a thomhas;
(b)
saineolas agus cumas an eintitis faoi mhaoirseacht
sonraí ionchuir den chaighdeán riachtanach a sholáthar.
3.           Údarás inniúil de chuid
rannchuiditheora faoi mhaoirseacht ar ceanglaíodh air rannchuidiú le tagarmharc
trí bhíthin bearta a tógadh i gcomhréir le pointe (a) agus pointe (b) de mhír
1, tabharfaidh an t-údarás inniúil sin cúnamh d'údarás inniúil an riarthóra
maidir le forfheidhmiú na mbeart sin.
4.           Déanfaidh údarás inniúil an
riarthóra athbhreithniú ar gach beart arna nglacadh faoi mhír 1 bliain amháin i
ndiaidh a ghlactha. Déanfar é a chúlghairm má rud é:
(a)
go measann sé gur dealraitheach go leanfaidh na
rannchuiditheoirí de bheith ag rannchuidiú sonraí ionchuir ar feadh bliain
amháin ar a laghad dá ndéanfaí an chumhacht a chúlghairm, agus tabharfar
fianaise ar an méid sin leis na nithe seo a leanas ar a laghad:
(1)
tiomantas i scríbhinn ó na rannchuiditheoirí chuig
an riarthóir agus chuig an údarás inniúil go leanfar de bheith ag rannchuidiú
sonraí ionchuir don thagarmharc criticiúil ar feadh bliain amháin ar a laghad
má dhéantar an chumhacht um rannchuidiú éigeantach a chúlghairm;
(2)
tuarascáil i scríbhinn ón riarthóir chuig an údarás
inniúil lena soláthraítear fianaise dá mheasúnú gur féidir inmharthanacht
leantach an thagarmhairc chriticiúil a áirithiú tar éis an rannchuidiú
éigeantach a chúlghairm.
(b)
go measann sé go bhfuil tagarmharc ionadach
inghlactha ar fáil agus gur féidir le húsáideoirí an tagarmhairc chriticiúil
athrú chuig an gceann ionadach seo gan ach na costais is ísle a bheith orthu;
chun fianaise a thabhairt ar an méid sin beidh ar a laghad tuarascáil i
scríbhinn ón riarthóir ina mbeidh sonraí faoin modh trasdula chuig tagarmharc
ionadach agus an cumas atá ar úsáideoirí aistriú chuig an tagarmharc sin chomh
maith le costais an aistrithe.
5.           Tabharfaidh an riarthóir
fógra don údarás inniúil ábhartha má tharlaíonn sé go sáraíonn aon cheann de na
rannchuiditheoirí ceanglais mhír 1 den Airteagal seo, a luaithe agus is féidir
go teicniúil.
TEIDEAL IV
TRÉDHEARCACHT AGUS COSAINT TOMHALTÓIRÍ
Airteagal 15
Ráiteas an tagarmhairc
1.           Foilseoidh riarthóir ráiteas
tagarmhairc i leith gach tagarmhairc ina mbeidh na nithe seo leanas:
(a)
sainmhíniú soiléir agus gan athbhrí ar an margadh
nó ar an bhfíorchás eacnamaíoch atá á thomhas leis an tagarmharc agus na cúinsí
ina bhféadfadh sé go mbeidh tomhas den sórt sin neamhiontaofa;
(b)
cur síos nó liostú ar na cúiseanna inar iomchuí an
tagarmharc a úsáid agus na cúinsí a d'fhéadfaí a shamhlú nach raibh sé
oiriúnach chun na críocha sin níos mó;
(c)
sonrúcháin theicniúla a leagadh síos lena sainaithnítear
go soiléir agus gan athbhrí na heilimintí sin den ríomh inar féidir discréid a
chur i bhfeidhm, i gcomhréir leis an gcritéar agus an té a chuireann discréid i
bhfeidhm, agus conas d'fhéadfaí discréid mar í a mheas ina dhiaidh sin.
(d)
fógra a thabhairt go bhféadfadh fachtóirí bheith
ann, lena n-áirítear fachtóirí seachtracha nach bhfuil smacht ag an riarthóir
orthu, a fhágfadh go mbeadh gá le hathruithe, nó scor, ar thagarmharc. agus
(e)
comhairle a thabhairt gur cheart d'aon chonradh
airgeadais nó ionstraimí airgeadais a thagraíonn don tagarmharc seasamh in
aghaidh, nó aghaidh a thabhairt ar chaoi eile, ar an bhféidearthacht go
dtarlódh athruithe don tagarmharc nó go ndéanfaí é a scor.
2.           D'fhonn comhlíonadh mhír 1 a
áirithiú, comhlíonfaidh riarthóir na ceanglais mhionsonraithe atá leagtha amach
i Roinn F d'Iarscríbhinn I.
Airteagal 16
Trédhearcacht sonraí ionchuir
1.           Foilseoidh an riarthóir na
sonraí ionchuir arna n-úsáid leis an tagarmharc a shocrú díreach tar éis an
tagarmharc a fhoilsiú, ach amháin dá mbeadh drochthionchair shuntasacha aige
sin ar na rannchuiditheoirí nó dá mbeadh drochthionchar aige sin ar iontaofacht
agus sláine an tagarmhairc. I gcásanna den sórt sin d'fhéadfaí moill a chur ar
an bhfoilsiú ionas go laghdófaí go suntasach na hiarmhairtí sin. Ní fhoilseofar
aon sonraí pearsanta atá san áireamh mar shonraí ionchuir.
2.           Tabharfar de chumhacht don
Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 37 a
bhaineann le bearta chun breis sonraithe a dhéanamh ar an bhfaisnéis atá le
nochtadh i gcomhréir le mír 1, an modh foilsithe agus na cúinsí ina bhféadfaí
moill a chur ar an bhfoilsiú sin agus na bealaí ar a ndéanfar é a tharchur.
Airteagal 17
Tagarmharc a scor
1.           Foilseoidh riarthóir nós
imeachta maidir leis na bearta a bheidh le tógaint ag an riarthóir i gcás
athruithe nó scor tagarmhairc.
2.           Féadfaidh eintitis faoi
mhaoirseacht a eisíonn ionstraim airgeadais, ar úinéir ionstraime airgeadais
iad nó ar páirtí i gconarthaí airgeadais iad a thagraíonn do thagarmharc
pleananna láidre i scríbhinn a chur ar fáil ina leagtar amach na gníomhaíochtaí
a thógfadh siad sa chás go n-athraítear tagarmharc go hábhartha nó go ndéantar
é a scor. Soláthróidh na eintitis faoi mhaoirseacht na pleananna seo don
údaráis inniúil ábhartha arna iarraidh sin dóibh.
Airteagal 18
Measúnú ar oiriúnacht
1.           I gcás ina mbíonn sé ar
intinn ag eintiteas faoi mhaoirseacht conradh airgeadais a dhéanamh le
tomhaltóir, ar an gcéad dul síos gheobhaidh an t-eintiteas faoi mhaoirseacht
sin an fhaisnéis riachtanach maidir le heolas agus taithí an tomhaltóra i ndáil
leis an tagarmharc, a staid airgeadais agus a chuspóirí i ndáil leis an
gconradh airgeadais sin agus an ráiteas tagarmhairc arna fhoilsiú i gcomhréir
le hAirteagal 15, agus measfaidh sé an oireann sé don tomhaltóir sin an conradh
airgeadais sin a bheith ag tagairt don tagarmharc sin.
2.           I gcás ina measann an
t-eintiteas faoi mhaoirseacht, ar bhonn an mheasúnaithe faoi mhír 1, nach
bhfuil an tagarmharc oiriúnach don tomhaltóir, tabharfaidh an t-eintiteas faoi
mhaoirseacht foláireamh don tomhaltóir i scríbhinn le cúiseanna.
TEIDEAL V
ÚSÁID TAGARMHARCANNA ARNA SOLÁTHAR AG RIARTHÓIRÍ ÚDARAITHE NÓ AG RIARTHÓIRÍ Ó
THRÍÚ TÍORTHA
Airteagal 19
Tagarmharcanna láidre a úsáid
Féadfaidh eintiteas faoi mhaoirseacht tagarmharc
a úsáid san Aontas mar thagairt in ionstraim airgeadais nó i gconradh
airgeadais nó chun feidhmíocht chiste infheistíochta a thomhas más riarthóir
atá údaraithe i gcomhréir le hAirteagal 23 nó riarthóir lonnaithe i dtríú tír
atá cláraithe i gcomhréir le hAirteagal 21 a sholáthraíonn é.
Airteagal 20
Coibhéis
1.           Féadfaidh eintitis faoi
mhaoirseacht tagarmharcanna arna soláthar ag riarthóirí atá bunaithe i dtríú
tír a úsáid san Aontas ar an gcoinníoll go ndéantar na coinníollacha seo a
leanas a chomhlíonadh:
(a)
go bhfuil cinneadh coibhéise glactha ag an
gCoimisiún i gcomhréir le mír 2, lena n-aithnítear creat dlí agus cleachtas
maoirseachta na tríú tír sin a bheith coibhéiseach le ceanglais an Rialacháin
seo;
(b)
go bhfuil an riarthóir údaraithe nó cláraithe, agus
faoi réir maoirseachta sa tríú tír sin;
(c)
gur thug an riarthóir fógra don ESMA go n-aontaíonn
sé go bhféadfaidh eintitis faoi mhaoirseacht a thagarmharcanna iarbhíre nó
ionchasacha a úsáid san Aontas, chomh maith le liosta na dtagarmharcanna a
fhéadfar a úsáid san Aontas agus an t-údarás inniúil atá freagrach as
maoirseacht air sa tríú tír;
(d)
go bhfuil an riarthóir cláraithe mar is cuí faoi
Airteagal 21; agus
(e)
go bhfuil na socruithe comhair dá dtagraítear i mír
3 den Airteagal seo i mbun oibríochta.
2.           Féadfaidh an Coimisiún
cinneadh a ghlacadh lena sonraítear go ndéanann creat dlí agus cleachtas
maoirseachta de chuid tríú tír an méid seo a leanas a áirithiú:
(a)
go gcomhlíonann riarthóirí atá údaraithe nó
cláraithe sa thríú tír sin ceanglais atá ceangailteach agus coibhéiseach leis
na ceanglais sin eascraíonn ón Rialachán seo, ag cur san áireamh go háirithe
cibé an ndéantar a áirithiú le creat dlí agus cleachtas maoirseachta de chuid
tríú tír go gcomhlíonfar na prionsabail IOSCO maidir le tagarmharcanna airgeadais
a foilsíodh ar an 17 Iúil 2013; agus
(b)
go bhfuil na ceanglais cheangailteacha faoi réir
maoirseachta éifeachtaí agus forfheidhmithe éifeachtaigh ar bhonn leanúnach sa
thríú tír sin.
Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i
gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in
Airteagal 38(2).
3.           Bunóidh an ESMA socruithe
comhair le húdaráis inniúla na dtríú tíortha a sainaithnítear go bhfuil a
gcreat dlí agus a gcleachtas maoirseachta comhionann i gcomhréir le mír 2.
Sonrófar leis na socruithe sin an méid seo a leanas, ar a laghad:
(a)
an sásra don mhalartú faisnéise idir ESMA agus
údaráis inniúla na dtríú tíortha lena mbaineann, lena n-áirítear rochtain ar
gach faisnéis a iarrann ESMA faoi na riarthóir atá údaraithe sa tríú tír sin;
(b)
an sásra chun fógra pras a thabhairt don ESMA má
mheasann údarás inniúil tríú tír go bhfuil an riarthóir údaraithe atá faoi
mhaoirseacht aige sa tríú tír sin ag sárú coinníollacha a údaraithe nó
reachtaíochta náisiúnta eile;
(c)
na nósanna imeachta maidir le comhordú na
ngníomhaíochtaí maoirseachta, lena n-áirítear, cigireachtaí ar an láthair;
4.           Déanfaidh ESMA
dréachtchaighdeáin theicniúla rialála a fhorbairt chun íosmhéid na socruithe
comhair dá dtagraítear i mír 3 a chinneadh chun a áirithiú go mbeidh ar chumas
údaráis inniúla agus ESMA a gcumhachtaí maoirseachta go léir a fheidhmiú faoin
Rialachán seo:
Cuirfidh an ESMA na dréachtchaighdeáin theicniúla
rialála sin faoi bhráid an Choimisiúin faoin [XXX].
Déantar cumhacht a tharmligean chuig an gCoimisiún
chun na caighdeáin theicniúla rialála dá dtagraítear sa chéad fhomhír a
ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta atá leagtha síos
in Airteagail 10 go 14 de Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010.
Airteagal 21
Clárú
1.           Cláróidh an ESMA na
riarthóirí a thug fógra dó go n-aontaíonn siad, dá dtagraítear in Airteagal
20(1)(c). Beidh an clár ar fáil don phobal ar shuíomh gréasáin an ESMA agus
beidh faisnéis ann faoi na tagarmharcanna a bhfuil cead ag na riarthóirí iad a
sholáthar agus faoin údarás inniúil atá freagrach as iad maoirseacht orthu sa
tríú tír.
2.           Féadfaidh an ESMA clárúchán
riarthóra dá dtagraítear i mír 1 a bhaint den chlár dá dtagraítear i mír 1 más
rud é:
(a)
go bhfuil cúiseanna maithe ag an ESMA, bunaithe ar
fhianaise dhoiciméadaithe, chun a mheas go bhfuil an riarthóir ag gníomhú ar
bhealach ar soiléir go ndéanfaidh sé dochar do leasanna úsáideoirí a
dtagarmharcanna nó d'fheidhmiú ordúil na margaí; nó
(b)
go bhfuil cúiseanna maithe ag an ESMA, bunaithe ar
fhianaise dhoiciméadaithe, chun a mheas go bhfuil an riarthóir tar éis sárú
tromchúiseach a dhéanamh ar an reachtaíocht náisiúnta nó ar fhorálacha eile is
infheidhme ina leith sa tríú tír agus ar ar ghlac an Coimisiún an cinneadh i
gcomhréir le hAirteagal 20(2).
3.           Ní ghlacfaidh an ESMA
cinneadh faoi mhír 2 ach sa chás go gcomhlíontar na coinníollacha seo leanas:
(a)
gur chuir an ESMA an cheist faoi bhráid údarás
inniúil an tríú tír agus nár ghlac an t-údarás inniúil sin na bearta iomchuí
atá ag teastáil chun infheisteoirí agus feidhmiú cuí na margaí san Aontas a
chosaint nó mhainnigh sé a léiriú go gcomhlíonann an riarthóir lena mbaineann
na ceanglais is infheidhme maidir leis sa tríú tír;
(b)
gur chuir an ESMA in iúl don údarás inniúil go
bhfuil sé beartaithe aige clárúchán an riarthóra a tharraingt siar, 30 lá ar a
laghad roimh é a tharraingt siar.
4.           Cuirfidh an ESMA aon bheart a
ghlacfar i gcomhréir le mír 2 in iúl do na húdaráis inniúla eile gan mhoill
agus foilseoidh sé a chinneadh ar a shuíomh gréasáin.
TEIDEAL VI
RIARTHÓIRÍ A ÚDARÚ AGUS A MHAOIRSIÚ
Caibidil
1
Údarú
Airteagal 22
Ceanglas údarúcháin
1.           Déanfaidh riarthóir iarratas
ar údarúchán chun tagarmharcanna a sholáthar má sholáthraíonn sé innéacsanna a
úsáidtear, nó atá beartaithe le húsáid, chun tagairt a dhéanamh d'ionstraimí
airgeadais nó do chonarthaí airgeadais nó chun feidhmíocht chiste airgeadais a
thomhas.
2.           Comhlíonfaidh riarthóir
údaraithe na coinníollacha don údarú i gcónaí agus tabharfaidh sé fógra don
údarás inniúil i dtaobh aon athruithe ábhartha ar na coinníollacha maidir le
húdarú tosaigh.
Airteagal 23
Iarratas ar údarúchán
1.           Cuirfidh an riarthóir
iarratas ar údarúchán faoi bhráid údarás inniúil an Bhallstáit sin ina bhfuil
an riarthóir lonnaithe.
2.           Déanfar an t-iarratas ar
údarúchán i gcomhréir le mír 1:
(a)
laistigh de 30 lá oibre ó aon chomhaontú a dhéanfaidh
eintiteas faoi mhaoirseacht chun innéacs arna soláthar ag an riarthóir sin a
úsáid mar thagairt d'ionstraim airgeadais dó do chonradh airgeadais nó chun
feidhmíocht chiste airgeadais a thomhas;
(b)
laistigh de 30 lá oibre ón uair a thabharfaidh an
riarthóir a thoiliú i gcomhréir le mír 2 d'Airteagal 25 i ndáil le tagairt a
dhéanamh don innéacs sa chonradh airgeadais dá dtagraítear i mír 1 d'Airteagal
25.
3.           Soláthróidh an riarthóir is
iarratasóir an fhaisnéis ar fad atá riachtanach leis an údarás inniúil a
shásamh gur bhunaigh an riarthóir is iarratasóir, tráth an údaraithe, na
socruithe ar fad atá riachtanach chun na ceanglais atá leagtha síos sa
Rialachán seo a chomhlíonadh.
4.           Laistigh de 15 lá oibre
ón iarratas a fháil, déanfaidh an t-údarás inniúil lena mbaineann a mheasúnú an
bhfuil an t-iarratas comhlánaithe ina iomláine agus tabharfaidh sé fógra don
iarratasóir dá réir. Má tá an t-iarratas neamhiomlán, ansin seolfaidh an
t-iarratasóir isteach an fhaisnéis bhreise atá de dhíth ar an údaráis inniúil ábhartha.
5.           Laistigh de 45 lá oibre ó
iarratas comhlánaithe ina iomláine a fháil, scrúdóidh an t-údaráis inniúil
ábhartha an t-iarratas agus glacfaidh sé cinneadh an riarthóir is iarratasóir a
údarú nó údarú a dhiúltú. Laistigh de chúig lá oibre ó chinneadh a ghlacadh
cibé an ndéanfar údarú nó an ndiúltófar an t-údarú, tabharfaidh an t-údarás
inniúil fógra faoin gcinneadh sin don riarthóir lena mbaineann. Cuirfear
cúiseanna ar fáil i gcás ina ndiúltaíonn an t-údarás inniúil an riarthóir is
iarratasóir a údarú.
6.           Tabharfaidh an t-údarás
inniúil fógra don ESMA maidir le haon chinneadh riarthóir is iarratasóir a
údarú nó údarú a dhiúltú agus foilseoidh an ESMA liosta de na riarthóirí arna
n-údarú i gcomhréir leis an Rialachán seo. Tabharfar an liosta sin cothrom le
dáta laistigh de 7 lá oibre tar éis aon fhógra dá dtagraítear sa mhír seo.
7.           Tabharfar de chumhacht don
Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 39 a
bhaineann le bearta chun breis sonraithe a dhéanamh ar an bhfaisnéis atá le
soláthar san iarratas ar údarú, ag cur phrionsabal na comhréireachta san
áireamh chomh maith leis na costais a bheidh ar na riarthóirí agus ar na
húdaráis inniúla.
Airteagal 24
Údarú a tharraingt siar nó a chur ar fionraí
1.           Féadfaidh an t-údarás inniúil
údarú riarthóra a tharraingt siar nó a chur ar fionraí sa chás go ndéanann an
riarthóir aon cheann de na nithe seo a leanas:
(a)
go dtréigeann sé an t-údarú go sainráite nó nach
bhfuil tagarmharc ar bith curtha ar fáil aige sa dhá mhí déag roimhe sin;
(b)
go bhfuair sé an t-údarú trí ráitis bhréagacha a
dhéanamh nó ar aon mhodh neamhrialta eile;
(c)
nach gcomhlíonann sé na coinníollacha faoinar
údaraíodh é a thuilleadh; nó
(d)
gur sháraigh sé forálacha an Rialacháin seo go
tromchúiseach nó arís agus arís eile.
2.           Tabharfaidh an t-údarás
inniúil fógra don ESMA faoina chinneadh laistigh de chúig lá oibre.
Caibidil
2
Fógra a
thabhairt maidir le tagarmharcanna
Airteagal 25
Fógra a thabhairt do ESMA maidir le húsáid innéacs in ionstraim airgeadais
1.           Aon uair a bheidh údarás
inniúil ar an eolas faoi innéacs a bheith á úsáid mar thagairt d'ionstraim
airgeadais, nó nuair a dhéantar iarratas ar chead trádála in ionad trádála atá
faoi mhaoirseacht ag an údarás inniúil sin i ndáil le hionstraim airgeadais a
thagraíonn don innéacs, tabharfaidh an t-údarás inniúil sin fógra don ESMA
laistigh de 10 lá oibre.
2.           Laistigh de 10 lá oibre ón
dáta a fuarthas fógra tabharfaidh an ESMA fógra don riarthóir lena mbaineann ag
soláthar na sonraí iomlána maidir lena n-úsáid agus ag iarraidh ar an riarthóir
a dhearbhú go n-aontaíonn sé leis an tagarmharc seo a úsáid laistigh de 10 lá
oibre.
3.           Gan dochar d'Airteagal 30
[MIFIR], mura dearbhaíonn an riarthóir do ESMA go n-aontaíonn sé laistigh den
teorainn ama atá leagtha amach i mír 2, tabharfaidh an ESMA fógra don údarás
inniúil ábhartha a iarrfaidh ar an ionad trádála liostú na hionstraime
airgeadais sin a aistharraingt nó cead isteach chun a trádála a dhiúltú
laistigh de 10 lá oibre.
4.           Foilseoidh an ESMA liosta ar
a shuíomh gréasáin de na fógraí ar fad faoi mhíreanna 1, 2 agus 3.
Forbróidh an ESMA dréachtchaighdeáin theicniúla
cur chun feidhme chun na nósanna imeachta agus foirmeacha maidir le malartú
faisnéise dá dtagraítear i mír 1 agus i mír 2 a chinneadh.
Cuirfidh an ESMA na dréachtchaighdeáin theicniúla
cur chun feidhme dá dtagraítear sa chéad fhomhíreanna faoi bhráid an
Choimisiúin faoin [XXXX].
Tugtar cumhacht don Choimisiún na caighdeáin
theicniúla cur chun feidhme dá dtagraítear sa chéad fhomhír a ghlacadh i
gcomhréir le hAirteagal 15 de Rialachán 1095/2010.
Caibidil
3
Comhar
maoirseachta
Airteagal 26
Cúraimí a tharmligean idir údaráis inniúla
1.           I gcomhréir le hAirteagal 28
de Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010, féadfaidh údarás inniúil a chúraimí
faoin Rialachán seo a tharmligean chuig údarás inniúil Bhallstát eile. Ní
dhéanfaidh tarmligean cúraimí difear do fhreagracht an údaráis inniúil atá ag
déanamh an tarmligin agus tabharfaidh údaráis inniúla fógra don ESMA maidir le
haon tarmligean beartaithe 60 lá roimh do tharmligean mar é teacht i bhfeidhm.
2.           Féadfaidh údarás inniúil cuid
dá chúraimí faoin Rialachán seo a tharmligean chuig ESMA, ach é bheith faoi
réir ag comhaontú leis an ESMA. Ní dhéanfaidh tarmligean cúraimí difear do
fhreagracht an údaráis inniúil atá ag déanamh an tarmligin.
3.           Tabharfaidh an ESMA fógra don
Bhallstát maidir le tarmligean atá beartaithe laistigh de sheacht lá.
Foilseoidh an ESMA na sonraí maidir le haon tarmligean comhaontaithe laistigh
sheacht lá ón bhfógra.
Airteagal 27
Faisnéis ó Bhallstát eile a nochtadh
1.           Ní fhéadfaidh údarás inniúil
faisnéis ó údarás inniúil eile a nochtadh ach amháin:
(a)
má tá comhaontú an údaráis inniúil sin faighte aige
i scríbhinn agus nach nochtar an fhaisnéis sin ach amháin chun na críocha lenar
chomhaontaigh an t-údarás inniúil sin leo; nó
(b)
sa chás go mbeadh nochtadh mar sin riachtanach i
gcomhair imeachtaí dlíthiúla.
Airteagal 28
Comhar i gcás iarrata i ndáil le cigireachtaí nó imscrúduithe ar an láthair
1.           Féadfaidh an t-údarás inniúil
cúnamh a iarradh ó údarás inniúil eile maidir le cigireachtaí nó imscrúduithe
ar an láthair.
2.           Is é an t-údarás inniúil a
chuireann isteach an iarraidh dá dtagraítear i mír 1 a chuirfidh an ESMA ar an
eolas faoin méid sin. I gcás imscrúdaithe nó cigireachta lena ngabhann éifeacht
trasteorann, féadfaidh na húdaráis inniúla a iarraidh ar an ESMA comhordú a
dhéanamh ar an imscrúdú nó ar an gcigireacht ar an láthair.
3.           I gcás ina bhfaigheann údarás
inniúil iarraidh ó údarás inniúil eile cigireacht nó imscrúdú ar an láthair a
dhéanamh, féadfaidh sé:
(a)
an chigireacht ar an láthair nó an t-imscrúdú ar an
láthair a dhéanamh é féin;
(b)
cead a thabhairt don údarás inniúil a thíolaic an
iarraidh páirt a ghlacadh i gcigireacht nó in imscrúdú ar an láthair;
(c)
iniúchóirí nó saineolaithe a cheapadh le tabhairt
faoin gcigireacht nó faoin imscrúdú ar an láthair.
Caibidil
4
Ról na nÚdarás Inniúil
Airteagal 29
Údaráis inniúla
1.           I ndáil le riarthóirí agus
rannchuiditheoirí faoi mhaoirseacht, ainmneoidh gach Ballstát an t-údarás
inniúil ábhartha atá freagrach as na cúraimí a eascraíonn ón Rialachán seo a
dhéanamh agus cuirfidh sé an Coimisiún agus an ESMA ar an eolas faoin méid sin.

2.           I gcás ina n-ainmníonn
Ballstát níos mó ná údarás inniúil amháin, cinnfidh sé go soiléir na róil a
bheidh acu faoi seach agus ainmneoidh sé údarás amháin le bheith freagrach as
comhar agus as malartú faisnéise leis an gCoimisiún, leis an ESMA agus le
húdaráis inniúla na mBallstát eile a chomhordú i gcomhréir le hAirteagal 19 go
hAirteagal 22.
3.           Foilseoidh an ESMA liosta de
na húdaráis inniúla arna n-ainmniú i gcomhréir le mír 1 ar a shuíomh gréasáin.
Airteagal 30
Cumhachtaí na n-údarás inniúil
1.           Ar mhaithe lena ndualgais a
chomhlíonadh faoin Rialachán seo, beidh na cumhachtaí maoirseachta agus
imscrúdúcháin seo a leanas ar a laghad ag údaráis inniúla, i gcomhréir leis an
dlí náisiúnta:
(a)
rochtain a fháil ar dhoiciméad agus ar shonraí eile
ar bith i bhfoirm ar bith agus cóip de a fháil nó a dhéanamh;
(b)
faisnéis a éileamh ó dhuine ar bith, lena
n-áirítear iad sin a bhfuil baint comhleanúnach acu le tarchur orduithe nó le
seoladh na n-oibríochtaí lena mbaineann, chomh maith lena gcuid príomhaithe,
agus más gá, an ceart chun duine mar é a thoghairm agus a éisteacht le súil
agus teacht ar fhaisnéis;
(c)
maidir le tagarmharcanna ar thráchtearraí a sonraí
ionchuir, faisnéis a iarraidh ó rannpháirtithe sa mhargadh faoi mhargaí
spot-tráchtearraí gaolmhara de réir formáidí caighdeánaithe, tuarascálacha a
fháil ar idirbhearta, agus rochtain dhíreach a bheith acu ar chórais
trádálaithe;
(d)
cigireachtaí nó imscrúduithe ar an láthair a
dhéanamh, ag suíomhanna seachas áiteanna cónaithe dhaoine nádúrtha;
(e)
dul isteach in áitreabh dhuine nádúrtha agus
dlítheanach chun doiciméid a urghabháil nó sonraí eile i bhformáid ar bith, le
nó gan fógra, nuair atá amhras réasúnta ann, mar is infheidhme, doiciméid nó
sonraí eile i bhfoirm ar bith a bhaineann le hábhar na cigireachta nó an
imscrúdaithe a bheadh ábhartha chun sárú an Rialacháin seo a chruthú; Nuair atá
réamhúdarú ag teastáil ó údarás breithiúnach an Bhallstáit lena mbaineann, i
gcomhréir leis an dlí naisiúnta, is tar éis an t-údarú sin a fháil amháin a
úsáidfear cumhacht dá leithéid;
(f)
ceangal a chur maidir le taifid de chomhráití
teileafóin, cumarsáid leictreonach nó taifid tráchta sonraí atá ann cheana agus
atá i seilbh eintitis faoi mhaoirseacht;
(g)
calcadh nó forlámhú sócmhainní a iarraidh nó an dá
cheann;
(h)
trádáil na hionstraime airgeadais lena mbaineann a
thagraíonn do thagarmharc a chur ar fionraí;
(i)
ceangal a chur go scoirfí go sealadach aon
chleachtas a mheasann an t-údarás inniúil a bheith mar shárú ar an Rialachán
seo;
(j)
toirmeasc sealadach a fhorchur ar ghníomhaíocht
ghairmiúil a chleachtadh;
(k)
gach beart is gá a dhéanamh lena n-áirithiú go
bhfuil eolas cruinn ag an bpobal maidir le soláthar tagarmhairc, lena
n-áirítear trína cheangal ar an duine a d'fhoilsigh nó a scaip an tagarmharc
ráiteas ceartaitheach a fhoilsiú maidir le rannchuidithe don tagarmharc roimhe
seo nó maidir le figiúirí an tagarmhairc.
2.           Feidhmeoidh na húdaráis
inniúla a bhfeidhmeanna agus a gcumhachtaí , dá dtagraítear i mír 1, in aon
cheann de na slite seo leanas:
(a)
go díreach;
(b)
i gcomhar le húdaráis eile nó le gnóthais
mhargaíochta;
(c)
faoina bhfreagracht trí tharmligean chuig na
húdaráis sin nó chuig gnóthais an margadh;
(d)
trí iarratas a chur isteach chuig na húdaráis
bhreithiúnacha inniúla.
Chun na cumhachtaí sin a fheidhmiú, cuirfidh
údaráis inniúla cosaintí leordhóthanacha agus éifeachtúla i bhfeidhm maidir le
cearta na cosanta agus cearta bunúsacha.
3.           Áiritheoidh na Ballstáit go
mbeidh bearta iomchuí i bhfeidhm ionas go mbeidh na cumhachtaí maoirseachta
agus imscrúdúcháin ar fad a theastaíonn uathu ag údaráis inniúla chun a gcuid
dualgas a chomhlíonadh.
4.           Ní mheasfar go bhfuil aon
srian maidir le nochtadh faisnéise á shárú ag duine, ar srian é a fhorchuirtear
le conradh nó le haon fhoráil reachtach, rialúcháin nó riaracháin nuair
a chuireann sé faisnéis ar fáil i gcomhréir le mír 2.
Airteagal 31
Bearta agus smachtbhannaí riaracháin
1.           Gan dochar do chumhachtaí
maoirseachta na n-údarás inniúil i gcomhréir le hAirteagal 34, déanfaidh
Ballstáit, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, foráil maidir le cumhacht a
bheith ag na húdaráis inniúla chun bearta oiriúnacha riaracháin a ghlacadh agus
chun bearta agus smachtbhannaí riaracháin a ghearradh as an méid seo ar a laghad:
(a)
na sáruithe ar Airteagail 5(1), 6, 7(1), 8, 9, 10,
11, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 22 agus 23 den Rialachán seo; agus
(b)
mainneachtain ó thaobh comhair nó comhlíonta i
ndáil le himscrúdú, nó i ndáil le cigireacht nó le hiarraidh a chumhdaítear le
hAirteagal 30.
2.           I gcás sáraithe dá
dtagraítear i mír 1, tabharfaidh Ballstáit, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta,
an chumhacht do na húdaráis inniúla chun na bearta agus smachtbhannaí
riaracháin seo a leanas ar a laghad a chur i bhfeidhm:
(a)
ordú lena gceanglaítear ar an duine atá freagrach
as an sárú scor den iompraíocht atá i gceist agus gan gabháil don iompraíocht
sin arís;
(b)
aon bhrabús a fuarthas nó aon chaillteanas a
seachnaíodh de thoradh an tsáraithe a aisíoc nuair is féidir iad sin a
chinneadh;
(c)
rabhadh poiblí ina luaitear an té ba chúis leis
agus an cineál sáraithe.
(d)
údarú eintitis rialáilte a tharraingt siar nó a
chur ar fionraí;
(e)
toirmeasc sealadach ar aon duine nádúrtha a gheofar
freagrach as sárú den sórt sin feidhmeanna bainistíochta riarthóra nó
rannchuiditheora a fheidhmiú;
(f)
smachtbhannaí riaracháin airgid suas le trí oiread
ar a laghad mhéid na mbrabús a gnóthaíodh nó na gcaillteanas a seachnaíodh mar
gheall ar an sárú i gcás inar féidir na nithe sin a chinneadh; nó
(1)
i leith duine nádúrtha, smachtbhannaí riaracháin
airgid uasta suas leis an méid seo a leanas ar a laghad:
(i) as sáruithe ar Airteagail 5(1), 6, 7(1), 8, 9,
10, 11, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 22 agus 23, EUR 500 000 nó sna Ballstáit
sin nach é an euro an t‑airgeadra oifigiúil iontu, an luach comhfhreagrach san
airgeadra náisiúnta ar dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo; nó
(ii) as sáruithe ar phointe (b) nó pointe (c)
d'Airteagal 7(1), EUR 100,000 nó sna Ballstáit sin nach é an euro an
t-airgeadra oifigiúil iontu, an luach comhfhreagrach san airgeadra náisiúnta ar
dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo;
(2)
i leith duine dlítheanach, smachtbhannaí riaracháin
airgid uasta suas leis an méid seo a leanas ar a laghad:
(i) as sáruithe ar Airteagal 5(1), 6, 7(1), 8, 9,
10, 11, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 22 agus 23, EUR 1 000 000 nó
10 % dá láimhdeachas bliantúil de réir na gcuntas is déanaí atá ar fáil
agus faofa ag an gcomhlacht bainistíochta, cibé acu is airde. Más
máthairghnóthas nó foghnóthas de mháthairghnóthas an duine dlítheanach a chaithfidh
na cuntais chomhdhlúite airgeadais a ullmhú i gcomhréir le Treoir 2013/34/AE,
an láimhdeachas bliantúil iomlán a bheidh sa láimhdeachas bliantúil iomlán
ábhartha nó an cineál ioncaim chomhfhreagrach i gcomhréir le Treoir 86/635/CE
do bhainc, Treoir 91/674/CE do chuideachtaí árachais de réir na gcuntas
comhdhlúite airgeadais faofa is déanaí ag comhlacht bainistíochta an
mháthairghnóthais nó más cumann atá sa duine, 10 % de láimhdeachais
chomhiomlán a bhaill; nó
(i) as sáruithe ar phointí (b) agus (c)
d'Airteagal 6(1), EUR 1 000 000 nó 10 % dá láimhdeachas
bliantúil de réir na gcuntas is déanaí atá ar fáil agus faofa ag an gcomhlacht
bainistíochta, cibé acu is airde; más máthairghnóthas nó foghnóthas de
mháthairghnóthas an duine dlítheanach a chaithfidh na cuntais chomhdhlúite
airgeadais a ullmhú i gcomhréir le Treoir 2013/34/AE, an láimhdeachas bliantúil
iomlán a bheidh sa láimhdeachas bliantúil iomlán ábhartha nó an cineál ioncaim
chomhfhreagrach i gcomhréir le Treoir 86/635/CE do bhainc, Treoir 91/674/CE do
chuideachtaí árachais de réir na gcuntas comhdhlúite airgeadais faofa is déanaí
ag comhlacht bainistíochta an mháthairghnóthais nó más cumann atá sa duine,
10 % de láimhdeachais chomhiomlán a bhaill;
3.           Faoin [12 mhí tar éis theacht
i bhfeidhm an Rialacháin seo] tabharfaidh na Ballstáit fógra i dtaobh na
rialacha i mír 1 agus i mír 2 don Choimisiún agus don ESMA. Tabharfaidh siad
fógra gan mhoill don Choimisiún agus do ESMA faoi aon leasú a dhéanfar ina
dhiaidh sin orthu.
4.           Féadfaidh Ballstáit
cumhachtaí eile forchurtha smachtbhannaí a thabhairt d’údaráis inniúla de
bhreis ar na cinn sin dá dtagraítear i mír 1 agus féadfaidh siad foráil a
dhéanamh maidir le leibhéil níos airde smachtbhannaí ná mar atá bunaithe sa
mhír sin.
Airteagal 32
Cumhachtaí maidir le maoirsiú agus smachtbhannaí a chleachtadh
1.           Áiritheoidh Ballstáit, agus
cineál agus leibhéal na smachtbhannaí riaracháin á gcinneadh acu, go gcuirfidh
údaráis inniúla san áireamh na cúinsí ábhartha lena n‑áirítear nuair is iomchuí
iad seo leanas:
(a)
tromaíocht agus fad an tsáraithe;
(b)
leibhéal freagrachta an duine atá freagrach;
(c)
neart airgeadais an duine fhreagraigh, arna léiriú,
go háirithe, le láimhdeachas iomlán an duine dhlítheanaigh fhreagraigh nó le
hioncam bliantúil an duine nádúrtha fhreagraigh;
(d)
leibhéal an bhrabúis a ghnóthaigh nó leibhéal an
chaillteanais a sheachain an duine freagrach, a mhéid is féidir iad a
chinneadh;
(e)
leibhéal comhair an duine atá freagrach leis an
údarás inniúil, gan dochar don ghá atá le haisíoc na mbrabús a ghnóthaigh an
duine sin, nó le haisíoc na gcaillteanas a sheachain an duine sin, a áirithiú;
(f)
sáruithe a bhí déanta cheana ag an duine lena
mbaineann;
(g)
bearta déanta, tar éis an tsáraithe, ag duine
freagrach ionas nach dtarlódh an sárú arís.
2.           Déanfaidh údaráis inniúla
dlúthchomhar le chéile agus a gcumhachtaí um smachtbhannaí á gcleachtadh acu
faoi na cúinsí atá sainithe in Airteagal 31, chun a áirithiú gurb iad na
torthaí inmhianaithe leis an Rialachán seo a bhaintear amach leis na cumhachtaí
maoirseachta agus imscrúdaithe agus leis na smachtbhannaí riaracháin. Déanfaidh
siad comhardú ar a mbearta freisin chun dúbláil agus forluí a d'fhéadfadh a
bheith ann agus iad ag cur cumhachtaí maoirseachta, cumhachtaí imscrúdaithe,
smachtbhannaí riaracháin agus fíneálacha i bhfeidhm i gcásanna trasteorann a
sheachaint.
Airteagal 33
Cinntí a fhoilsiú
1.           Féadfaidh údaráis inniúla
cinneadh lena fhorchuirtear smachtbhannaí riaracháin nó beart de thoradh sárú
ar an Rialachán seo a fhoilsiú ar a suíomh gréasáin oifigiúil díreach tar éis
don fógra bheith tugtha don duine ar a chuirtear na smachtbhannaí. Áireofar san
fhoilsiúchán ar a laghad faisnéis maidir le cineál agus cineál an tsáraithe,
mar aon le céannacht na ndaoine atá freagrach. Níl feidhm ag an oibleagáid seo
le cinntí lena bhforchuirtear bearta ar bearta de chineál imscrúdaithe iad.
2.           Sa chás ina measann an
t-údarás inniúil foilsiú céannachta daoine dlítheanacha nó sonraí pearsanta
daoine nádúrtha a bheith míréireach tar éis measúnú cás ar chás a dhéanamh ar
chomhréireacht fhoilsiú sonraí dá leithéid, nó sa chás go gcuirtear cobhsaíocht
na margaí airgeadais nó imscrúdú atá idir lámha i mbaol leis an bhfoilsiú,
féadfaidh údaráis inniúla ceann de na nithe seo a leanas a dhéanamh:
(a)
moill a chur ar fhoilsiú an chinnidh smachtbhannaí
nó beart a fhorchur go dtí an t-am nach ann níos mó do na cúiseanna gan an
foilsiú a dhéanamh;
(b)
cinneadh smachtbhanna nó beart a fhorchur a
fhoilsiú ar bhonn anaithnid, ar bhealach atá i gcomhréir le dlí náisiúnta, má
áirithítear cosaint éifeachtach ar na sonraí pearsanta lena mbaineann le
foilsiú anaithnid dá leithéid. I gcás cinnidh ina bhfuil sé beartaithe
smachtbhanna nó beart a fhoilsiú ar bhonn anaithnid, féadfar foilsiú na sonraí
ábhartha a chur siar ar feadh tréimhse réasúnta má mheastar nach mbeidh na
cúiseanna atá leis an bhfoilsiú anaithnid ann a thuilleadh roimh dheireadh na
tréimhse sin;
(c)
gan an cinneadh maidir le smachtbhanna nó beart a
fhorchur a fhoilsiú ar chor ar bith sa chás ina meastar na roghanna atá leagtha
amach in (a) agus (b) thuas a bheith neamhleor chun a áirithiú:
(1)
nach gcuirfí cobhsaíocht na margaí airgeadais i
mbaol; nó
(2)
comhréireacht fhoilsiú na gcinntí den sórt sin, i
ndáil le bearta a meastar nach fiú trácht orthu.
3.           Sa chás go bhfuil achomharc
ar an gcinneadh smachtbhanna nó beart a fhorchur faoi bhráid na n-údarás
breithiúnach ábhartha nó faoi bhráid údaráis eile, foilseoidh údaráis inniúla
faisnéis dá leithéid, láithreach, ar a suíomh gréasáin oifigiúil chomh maith le
haon fhaisnéis ina dhiaidh sin maidir leis an toradh ar achomharc dá leithéid. Ina
theannta sin, foilseofar aon chinneadh lena gcuirtear cinneadh roimhe sin
maidir le smachtbhanna nó beart a fhorchur ar neamhní.
4.           Áiritheoidh údaráis inniúla
go bhfanfaidh aon fhoilseachán, i gcomhréir leis an Airteagal seo, ar a suíomh
gréasáin ar feadh tréimhse cúig bliana ar a laghad tar éis a fhoilsithe. Ní
choimeádfar ach na sonraí pearsanta a bheidh sa bhfoilseachán ar an suíomh
gréasáin ach ar feadh na tréimhse atá riachtanach chun a bheith i gcomhréir
leis na rialacha infheidhme cosanta sonraí.
Airteagal 34
Coláistí údarás inniúil
1.           Laistigh de 30 lá ó theacht i
bhfeidhm an chinnidh dá dtagraítear in Airteagal 13(1) lena gcinntear
tagarmharc a bheith ina thagarmharc criticiúil, bunóidh an t-údarás inniúil
coláiste údarás inniúil.
2.           Beidh an coláiste comhdhéanta
d'údarás inniúil an riarthóra, an ESMA agus údaráis inniúla na
rannchuiditheoirí.
3.           Beidh sé de cheart ag údaráis
inniúla Bhallstáit eile a bheith ina gcomhalta den choláiste más rud é, dá
scoirfí de sholáthar an thagarmhairc chriticiúil sin, go mbeadh drochthionchar
mór aige sin ar chobhsaíocht airgeadais, ar fheidhmiú ordúil na margaí, ar
thomhaltóirí nó ar fhíorgheilleagar na mBallstát sin.
I gcás ina bhfuil sé i gceist ag údarás inniúil a
bheith ina chomhalta de choláiste de bhun na chéad fomhíre, cuirfidh sé
iarraidh faoi bhráid údarás inniúla an riarthóra ina mbeidh fianaise go bhfuil
ceanglais na forála sin á gcomhlíonadh. Déanfaidh údaráis inniúil ábhartha an
riarthóra an iarraidh a mheas agus tabharfaidh sé fógra don údarás iarrthach
laistigh de 20 lá oibre ón iarraidh a fháil cibé an measann sé go bhfuil na
ceanglais sin á gcomhlíonadh nó nach measann. I gcás ina measann sé nach bhfuil
na ceanglais sin á gcomhlíonadh, féadfaidh an t-údarás iarrthach an cás a chur
faoi bhráid an ESMA i gcomhréir le mír 10.
4.           Rannchuideoidh an ESMA le
feidhmiú éifeachtach, éifeachtúil agus comhsheasmhach ar choláistí maoirseoirí
dá dtagraítear san Airteagal seo a chur chun cinn agus faireachán a dhéanamh
orthu i gcomhréir le hAirteagal 21 de Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010.
Chuige sin, beidh an ESMA rannpháirteach de réir mar is iomchuí agus measfar é
a bheith ina údarás inniúil don chuspóir sin.
5.           Is é údarás inniúil an
riarthóra a bheidh ina chathaoirleach ar chruinnithe an choláiste, a dhéanfaidh
comhordú ar ghníomhaíochtaí an choláiste agus a áiritheoidh go mbeidh malartú
éifeachtúil faisnéise ann idir comhaltaí an choláiste.
6.           Bunóidh údaráis inniúil an
riarthóra socruithe comhordaithe i scríbhinn laistigh de chreat an choláiste i
ndáil leis na nithe seo leanas:
(a)
an fhaisnéis atá le malartú idir na húdaráis
inniúla;
(b)
an nós imeachta déanta cinneadh idir na húdaráis
inniúla;
(c)
cásanna ina gcaithfidh údaráis inniúla dul i
gcomhairle lena chéile;
(d)
an cúnamh atá le soláthar faoi Airteagal 14(3) maidir
le forfheidhmiú a dhéanamh ar na bearta dá dtagraítear in Airteagal 14(1)(a)
agus (b).
I gcás ina soláthraíonn an riarthóir níos mó ná
tagarmharc amháin, féadfaidh údarás inniúil an riarthóra coláiste amháin a
bhunú i ndáil le gach tagarmharc arna soláthar ag an riarthóir sin.
7.           Muna féidir teacht ar
chomhaontú maidir leis na socruithe faoi mhír 6, féadfaidh comhalta ar bith den
choláiste, seachas an ESMA, an cheist a chur faoi bhráid an ESMA. Déanfaidh
údarás inniúil an riarthóra aon chomhairle a thugann ESMA uaidh maidir leis na
socruithe scríofa comhordaithe a bhreithniú go cuí sula gcomhaontófar an téacs
críochnaitheach. Déanfar na socruithe scríofa comhordaithe a leagan amach i
ndoiciméad ina mbeidh míniú lánréasúnaithe ar aon imeacht suntasach ón tuairim
a thug ESMA maidir leis na socruithe scríofa comhordaithe. Tarchuirfidh údarás
inniúil an riarthóra an doiciméad seo chuig comhaltaí an choláiste agus chuig
an ESMA.
8.           Sula ndéanfaidh siad aon
cheann de na bearta dá dtagraítear in Airteagal 12, 23, 24 agus 31, rachaidh
údarás inniúil an riarthóra i gcomhairle le baill an choláiste. Déanfaidh baill
an choláiste gach ní réasúnach atá ar a gcumas a dhéanamh chun teacht ar
chomhaontú.
Aon chinneadh a dhéanfaidh údarás inniúil an
riarthóra bearta den sórt sin a dhéanamh, cuirfear san áireamh an tionchar a
bheidh aige ar na húdaráis inniúla eile agus ar a mBallstáit faoi seach, go
háirithe an tionchar féideartha ar chobhsaíocht an chórais airgeadais in aon
Bhallstát eile lena mbaineann.
9.           Murar féidir teacht ar
chomhaontú idir bhaill an choláiste maidir le haon bhearta a dhéanamh dá
dtagraítear i mír 8, laistigh de 15 lá oibre ón am a uair a tugadh fógra ina
leith don coláiste, féadfaidh údarás inniúil an riarthóra cinneadh a ghlacadh.
Déanfar réasúnú iomlán ar aon diallas a dhéanfaidh an cinneadh sin ó na
tuairimí léirithe ag baill eile an choláiste agus, nuair is iomchuí.
Tabharfaidh údarás inniúil an riarthóra fógra i leith a chinneadh, gan mhoill
mhíchuí, don choláiste agus don ESMA.
10.         Féadfaidh údaráis inniúla
seachas an ESMA aon cheann de na cásanna seo a leanas a chur faoi bhráid an
ESMA:
(a)
más rud é nach bhfuil faisnéis riachtanach curtha
in iúl ag údarás inniúil;
(b)
más rud é, tar éis iarraidh a rinneadh faoi mhír 3,
go bhfuil fógra tugtha ag údarás inniúil an riarthóir don údarás iarrthach nach
bhfuil ceanglais na míre sin á gcomhlíonadh nó mura ghníomhaigh sé i leith
iarrata den sórt sin laistigh de mhéid réasúnta ama;
(c)
más rud é gur theip ar na húdaráis inniúla teacht
ar chomhaontú maidir leis na cúrsaí atá leagtha amach i mír 6;
(d)
más tagarmharc criticiúil atá sa thagarmharc, má tá
easaontú ann maidir le beart a rinneadh i gcomhréir le hAirteagal 14, 23, 24
agus 31.
Gan dochar d'Airteagal 258 CFAE, féadfaidh an ESMA
gníomhú i gcomhréir leis na cumhachtaí a thugtar dó faoi Airteagal 19 de
Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010. Féadfaidh an ESMA cúnamh a thabhairt do na
húdaráis inniúla freisin dá thionscnamh féin maidir le cleachtais
chomhsheasmhacha chomhair a fhorbairt i gcomhréir leis an dara fomhír d'Airteagal
19(1) den Rialachán sin.
Airteagal 35
Comhar idir na húdaráis
1.           Comhoibreoidh na húdaráis
inniúla leis an ESMA chun críocha an Rialacháin seo, i gcomhréir le Rialachán
(AE) Uimh. 1095/2010.
2.           Cuirfidh na húdaráis inniúla,
gan mhoill, gach faisnéis is gá ar fáil don ESMA chun a chuid dualgas a
chomhlíonadh, i gcomhréir le hAirteagal 35 de Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010.
3.           Forbróidh an ESMA
dréachtchaighdeáin theicniúla cur chun feidhme chun na nósanna imeachta agus
foirmeacha maidir le malartú faisnéise dá dtagraítear i mír 2 a chinneadh.
Cuirfidh an ESMA na dréachtchaighdeáin theicniúla
cur chun feidhme dá dtagraítear sa chéad fhomhír faoi bhráid an Choimisiúin
faoin [XXXX].
Tugtar cumhacht don Choimisiún na caighdeáin
theicniúla cur chun feidhme dá dtagraítear sa chéad fhomhír a ghlacadh i
gcomhréir le hAirteagal 15 de Rialachán 1095/2010.
Airteagal 36
Rúndacht ghairmiúil
1.           Beidh aon fhaisnéis rúnda a
gheofar, a mhalartófar nó a tharchuirfear de bhun an Rialacháin seo faoi réir
choinníollacha na rúndachta gairmiúla atá leagtha síos i mír 2.
2.           Beidh feidhm ag oibleagáid na
rúndachta gairmiúla ar na daoine ar fad a oibríonn nó a d'oibrigh leis an
údarás inniúil nó d'údarás, do ghnóthas margaidh nó do dhuine nádúrtha nó
dlítheanach ar bith a ndearna an t-údarás inniúil a chumhachtaí a tharmligean
chucu, lena n-áirítear iniúchóirí agus saineolaithe a fhostaíonn an t-údarás
inniúil ar chonradh.
3.           Ní fhéadfar faisnéis atá
cumhdaithe ag rúndacht ghairmiúil a nochtadh le duine nó le húdarás ar bith
eile seachas de bhua forálacha atá leagtha síos leis an dlí.
4.           Maidir leis an bhfaisnéis ar
fad a dhéantar a mhalartú idir na húdaráis inniúla faoin Rialachán seo agus a
bhaineann le dálaí gnó nó oibríochtúla agus le gnóthaí eacnamaíochta nó
pearsanta, measfar gur faisnéis rúnda í agus go mbeidh sí faoi réir cheanglais
na rúndachta gairmiúla, ach amháin sa chás ina sonraíonn an t-údarás inniúil
tráth na cumarsáide go bhféadfar an fhaisnéis sin a nochtadh nó más riachtanach
é nochtadh den sórt sin i gcomhair imeachtaí dlíthiúla.
TEIDEAL VII
GNÍOMHARTHA TARMLIGTHE AGUS CUR CHUN FEIDHME
Airteagal 37
An tarmligean a fheidhmiú
1.           Tugtar an chumhacht don
Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh faoi réir na gcoinníollacha a
leagtar síos san Airteagal seo.
2.           Maidir leis an gcumhacht chun
gníomhartha tarmligthe dá dtagraítear in Airteagail 3(2), 5(3), 7(3),
9(3), 11(4), 12(3), 16(2) agus 23(7) a ghlacadh, tabharfar don Choimisiún í go
ceann tréimhse neamhchinntithe ón [dáta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo].
3.           Féadfaidh Parlaimint na
hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na cumhachta dá dtagraítear in Airteagail
3(2), 5(3), 7(3), 9(3), 11(4), 12(3), 16(2), agus 23(7) a chúlghairm tráth ar
bith. Déanfaidh cinneadh chun cúlghairm a dhéanamh deireadh a chur le tarmligean
na cumhachta atá sonraithe sa chinneadh sin. Beidh éifeacht aige ón lá tar éis
fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó ag dáta níos
déanaí a shonrófar ann. Ní dhéanfaidh sé aon difear do bhailíocht na
ngníomhartha tarmligthe atá i bhfeidhm cheana féin.
4.           A luaithe a ghlacfaidh sé
gníomh tarmligthe, tabharfaidh an Coimisiún fógra ina leith sin do Pharlaimint
na hEorpa agus don Chomhairle ag an am céanna.
5.           Gníomh tarmligthe a ghlactar
de bhun Airteagail 23(2), 5(3), 7(3), 9(3), 11(4), 12(3), 16(2), agus 23(7), ní
thiocfaidh sé i bhfeidhm i bhfeidhm ach amháin mura bhfuil agóid déanta ag
Parlaimint na hEorpa ná ag an gComhairle ina choinne laistigh de thréimhse dhá
mhí ó cuireadh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar an eolas faoin
ngníomh sin nó, roimh don tréimhse sin dul in éag, má tá sé curtha in iúl ag
Parlaimint na hEorpa agus ag an gComhairle araon nach ndéanfaidh siad agóid ina
choinne. Cuirfear dhá mhí leis an tréimhse sin ar thionscnamh ó Pharlaimint na
hEorpa nó ón gComhairle.
Airteagal 38
Nós imeachta coiste
1.           Beidh an Coiste Eorpach um
Urrúis de chúnamh ag an gCoimisiún. Beidh an coiste sin ina choiste de réir
bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.
2.           I gcás ina ndéanfar tagairt
don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011, ag
féachaint d'fhorálacha Airteagal 8 de.
Caibidil VII
Forálacha idirthréimhseacha agus forálacha deiridh
Airteagal 39
Forálacha idirthréimhseacha
1.           Déanfaidh riarthóir a
sholáthraíonn tagarmharc ar [dáta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo]
iarratas ar údarúchán faoi Airteagal 23 laistigh de [24 mhí tar éis ó dháta
chur i bhfeidhm].
2.           Féadfaidh riarthóir a sheol
isteach iarratas ar údarúchán i gcomhréir le mír 1 leanúint de thagarmharc atá
ann cheana a tháirgeadh ach amháin má dhiúltaítear údarúchán den sórt sin, agus
go dtí go ndéantar sin.
3.           Sa chás nach bhfuil ceanglais
an Rialacháin seo á gcomhlíonadh ag tagarmharc atá ann cheana, ach gur teagmhas
force majeure a bheadh ann dá ndéanfaí an tagarmharc sin a athrú d'fhonn
ceanglais an Rialacháin seo a chomhlíonadh, nó go ndéanfaí téarmaí aon chonradh
airgeadais nó ionstraim airgeadais atá faoi threoir an tagarmhairc sin a bhac
nó a shárú ar shlí eile, beidh feidhm ag mír 4 den Airteagal seo..
4.           Ceadóidh an t-údarás inniúil
ábhartha sa Bhallstát ina bhfuil an riarthóir lonnaithe tagarmharc a úsáid go
dtí go mbeidh an tagarmharc ag tagairt d'ionstraimí airgeadais agus do
chonarthaí airgeadais a bhfuil luach acu nach bhfuil níos mó ná 5 % de
réir luacha de na hionstraimí airgeadais agus na conarthaí airgeadais a rinne
tagairt don tagarmharc seo tráth theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo. Ní
dhéanfaidh aon ionstraim airgeadais ná aon chonradh airgeadais tagairt do
thagarmharc den sórt sin atá ann cheana tar éis theacht i bhfeidhm an
Rialacháin seo.
Airteagal 40
Athbhreithniú
Faoin 1 Iúil 2018, déanfaidh an Coimisiún
athbhreithniú agus tabharfaidh sé tuarascáil do Pharlaimint na hEorpa agus don
Chomhairle maidir leis an Rialachán seo, agus maidir leis na nithe seo a leanas
go háirithe:
(a)
feidhmiú agus éifeachtacht na gcóras maidir le
tagarmharcanna criticiúla agus rannpháirteachas éigeantach faoi Airteagal 13
agus Airteagal 14 agus an sainmhíniú ar thagarmharc criticiúil in Airteagal 3;
(b)
éifeachtacht an chórais mhaoirseachta i dTeideal VI
agus na gcoláistí faoi Airteagal 34 agus oiriúnacht na maoirseachta ar
thagarmharcanna áirithe ag comhlacht an Aontais; agus
(c)
luach an cheanglais oiriúnachta faoi Airteagal 18.
Airteagal 41
Teacht i bhfeidhm
Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an lá tar
éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
Beidh feidhm aige ó [12 mhí tar éis dó teacht
i bhfeidhm].
Beidh feidhm ag Airteagal 13(1) agus ag Airteagal
34 ó [6 mhí tar éis dó teacht i bhfeidhm] áfach.
Beidh an Rialachán seo ina cheangal
go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.
Arna dhéanamh sa Bhruiséil,
Thar ceann Pharlaimint na hEorpa              Thar
ceann na Comhairle
An tUachtarán                                               An
tUachtarán
IARSCRÍBHINN I
Roinn A Ceanglais Rialachais agus Rialaithe d'fhonn comhlíonadh le hAirteagal 5(1) a áirithiú
I. Ceanglais rialachais agus coinbhleachtaí
leasa d'fhonn comhlíonadh le hAirteagal 5(1)(a) a áirithiú
1.           Beidh foráil tagarmhairc
scartha go hoibríochtúil agus go feidhmiúil ó aon chuid de ghnó an riarthóra a
d'fhéadfadh coinbhleacht leasa iarbhír nó poitéinsiúil a chruthú. Murar féidir
na coinbhleachtaí seo a bhainistiú, scoirfidh an t-oibreoir tagarmhairc aon
ghníomhaíochtaí nó gaolmhaireachtaí a chruthaíonn na coinbhleachtaí seo nó scoirfear
den tagarmharc a tháirgeadh.
2.           Foilseoidh nó nochtfaidh
riarthóir gach coinbhleacht leasa reatha nó féideartha do rannchuiditheoirí
agus úsáideoirí an tagarmhairc agus don údarás inniúil ábhartha, lena
n-áirítear coinbhleachtaí leasa a eascraíonn as úinéireacht nó rialú an
riarthóra.
3.           Bunóidh riarthóir beartais
agus nósanna imeachta leordhóthanacha do shainaithint, nochtadh, bainistiú nó
maolú agus seachaint coinbhleachtaí leasa d’fhonn sláine agus neamhspleáchas
shocrú tagarmharcanna a chosaint. Ba cheart iad seo a athbhreithniú agus a
thabhairt cothrom le dáta go rialta. Ba cheart go mbeadh na beartais agus na
nósanna imeachta comhréireach le leibhéal na gcoinbhleachtaí leasa, méid na
discréide arna chleachtadh sa phróiseas tagarmhairc agus na rioscaí a bhaineann
leis an tagarmharc, agus cinnteofar leis:
(a)
rúndacht na faisnéise a rannchuidigh an riarthóir
léi nó a tháirg an riarthóir, faoi réir na n-oibleagáidí nochta agus
trédhearcachta faoin Rialachán seo; agus
(b)
go sonrach, maolófar coinbhleachtaí a eascraíonn as
úinéireacht nó rialú an riarthóra, nó mar gheall ar leasanna eile ina ghrúpa nó
mar thoradh ar dhaoine eile a bhféadfadh tionchar nó rialú a bheith acu ar an
riarthóir i ndáil leis an tagarmharc a shocrú.
4.           Cinnteoidh riarthóir go
mbeidh na nithe seo a leanas ag fostaithe agus ag aon duine nádúrtha eile a
gcuirtear a seirbhísí ar fáil nó atá faoina rialú agus a bhfuil baint dhíreach
acu le soláthar tagarmhairc:
(a)
scileanna, eolas agus taithí is gá do na dualgais
sannta agus a bheith faoi réir bainistíocht agus maoirseacht éifeachtach;
(b)
nach mbeidh siad faoi réir tionchar míchuí nó
coinbhleachtaí leasa agus nach gcruthaíonn meastóireacht cúitimh agus
feidhmíochta na ndaoine seo coinbhleachtaí leasa nó nach gcuireann siad isteach
ar shláine an phróisis tagarmhairc;
(c)
ní chuirfidh a leasanna agus a naisc ghnó
feidhmeanna an riarthóra i gcontúirt;
(d)
beidh cosc ar rannchuidiú le socrú tagarmhairc trí
bheith páirteach i dtairiscintí ceannaigh, tairiscintí díola agus trádálacha ar
bhonn pearsanta nó thar ceann rannpháirtithe margaidh; agus
(e)
beidh siad faoi réir nósanna imeachta éifeachtacha
chun malartú faisnéise le fostaithe agus aon duine eile a bhfuil baint acu le
gníomhaíochtaí a chruthaíonn riosca de choinbhleachtaí leasa a rialú nó sa chás
go bhféadfadh tionchar a bheith ag an bhfaisnéis sin ar an tagarmharc.
5.           Bunóidh riarthóir nósanna
imeachta rialaithe sonracha inmheánacha d’fhonn sláine agus iontaofacht an
fhostaí nó an duine a bhfuil an tagarmharc á shocrú aige a áirithiú, lena
n-áirítear, ar a laghad, síniú ón mbainistíocht go hinmheánach roimh scaipeadh
an tagarmhairc.
6.           Beidh feidhm ag pointe 7 agus
pointe 8 den roinn seo má dhéantar sonraí ionchuir a rannchuidiú ó fheidhm
oifig thosaigh, a chiallaíonn aon roinn, rannóg, grúpa nó pearsanra rannchuiditheoirí
nó aon cheann dá gcleamhnaithe a dhéanann aon ghníomhaíochtaí trádála
praghsála, díolacháin, margaíochta, fógraíochta, sirtheoireachta,
struchtúraithe nó bróicéireachta.
7.           I gcás ina fhaigheann
Riarthóirí sonraí ionchuir ó fhostaithe de chuid feidhm oifig thosaigh,
gheobhaidh an Riarthóir sonraí ó fhoinsí eile a bheidh in ann comhthacú leis na
sonraí ionchuir sin.
8.           Ní ghlacfaidh an Riarthóir
sonraí ionchuir ó na feidhmeanna oifig thosaigh sin ach amháin má tá nósanna
imeachta leordhóthanacha maoirseachta agus fíoraithe inmheánacha ann do shonraí
na feidhme oifige tosaigh a chomhlíonfaidh na ceanglais seo a leanas:
(a)
Déantar bailíochtú ar shonraí sula mbaintear úsáid
sa phróiseas socraithe tagarmhairc, lena n-áirítear nósanna imeachta le go ndéanfaidh
baill foirne shinsearacha athbhreithnithe iolracha chun ionchuir a sheiceáil
agus nósanna imeachta sínithe inmheánacha don bhainistíocht chun ionchuir a
sheoladh isteach;
(b)
Tá deighilt fhisiciúil idir na fostaithe san
fheidhm oifig thosaigh agus sna línte tuairiscithe;
(c)
Déantar breithniú iomlán ar bhearta
bainistíochta coinbhleachta chun dreasachtaí a aithint, a nochtadh, a
bhainistiú, a mhaolú nó a sheachaint, ar dreasachtaí iad atá ann cheana nó a
d'fhéadfadh a bheith ann chun sonraí ionchuir a chúbláil nó chun tionchar a
imirt orthu ar bhealach eile, lena n-áirítear trí bheartais luacha saothair
agus coinbhleachtaí leasa idir na gníomhaíochtaí i ndáil le sonraí ionchuir a
rannchuidiú agus aon ghnó eile de chuid an Rannchuiditheora ná aon cheann dá chleamhnaithe
ná aon cheann dá gcuid cliaint ná dá gcuid custaiméirí faoi seach.
II. Ceanglais mhaoirseachta d'fhonn
comhlíonadh le hAirteagal 5(1)(b) a áirithiú
9.           Bunóidh agus cothóidh
riarthóir feidhm bhuan agus éifeachtach mhaoirseachta a oibríonn go neamhspleách
agus a bhfuil cuid, nó na freagrachtaí seo a leanas luaite leis an bhfeidhm, a
dhéanfar a choigeartú bunaithe ar chastacht, úsáid agus leochaileacht an
tagarmhairc:
(a)
athbhreithniú a dhéanamh ar shainmhíniú agus ar
mhodheolaíocht an tagarmhairc;
(b)
maoirseacht a dhéanamh ar aon athruithe ar
mhodheolaíocht an tagarmhairc agus údarú a thabhairt don riarthóir chun
comhairliúchán a dhéanamh ar a leithéid d’athruithe;
(c)
maoirseacht a dhéanamh ar chreat rialaithe an
riarthóra agus ar an gcód iompair agus ar bhainistíocht agus oibriú an
tagarmhairc;
(d)
nósanna imeachta a bhaineann le scor an
tagarmhairc, lena n-áirítear aon chomhairliúchán faoi scor, a athbhreithniú
agus a fhaomhadh;
(e)
maoirseacht a dhéanamh ar aon tríú páirtí atá
páirteach san fhoráil tagarmhairc, lena n-áirítear gníomhairí ríofa nó
scaipthe;
(f)
meastóireacht a dhéanamh ar iniúchtaí nó
athbhreithnithe inmheánacha agus seachtracha, agus monatóireacht a dhéanamh ar
chur i bhfeidhm gníomhaíochtaí aitheanta;
(g)
faireachán a dhéanamh ar na sonraí ionchuir agus
rannchuiditheoirí agus gníomhaíochtaí an riarthóra le linn agóid a dhéanamh i
gcoinne rannchuidithe de shonraí ionchuir nó na rannchuidithe sin a
bhailíochtú;
(h)
bearta éifeachtacha a dhéanamh i ndáil le haon
sáruithe ar an gcód iompair; agus
(i)
aon mhí-iompar i measc na rannchuiditheoirí nó na
riarthóirí a mbeidh an fheidhm mhaoirseachta ar an eolas faoi, agus aon sonraí
ionchuir aimhrialta nó amhrasta a thuairisciú do na húdaráis inniúla ábhartha.
10.         Is ceann díobh seo a leanas a
bheidh san fheidhm mhaoirseachta:
(a)
sa chás go bhfuil an riarthóir faoi úinéireacht nó
faoi rialú ag rannchuiditheoirí nó ag úsáideoirí, bord nó coiste ar leithligh,
a mbeidh ballraíocht aige a áiritheoidh go mbeidh sé neamhspleách agus nach
mbeidh coinbhleachtaí leasa ann. Sa chás go bhfuil an riarthóir faoi
úinéireacht nó faoi rialú rannchuiditheoirí, níor cheart rannchuiditheoirí a
bheith ina dtromlach ar an gcoiste. Sa chás go bhfuil an riarthóir faoi
úinéireacht nó faoi rialú úsáideoirí, níor cheart úsáideoirí a bheith ina dtromlach
ar an gcoiste.
(b)
sa chás nach bhfuil an riarthóir faoi úinéireacht
ná faoi rialú ag a rannchuiditheoirí ná ag a úsáideoirí, bord nó coiste
inmheánach. Ní bheidh aon bhaint ag comhaltaí an bhoird inmheánaigh ná ag an
gcoiste le soláthar aon tagarmhairc a bhfuil maoirseacht á déanamh acu air;
(c)
i gcás ina bhfuil an riarthóir in ann a léiriú go
bhfuil na ceanglais faoi phointe a agus faoi phointe b míréireach, i bhfianaise
chineál, scála agus castacht sholáthar an tagarmhairc agus an riosca agus an
tionchar a bhaineann leis an tagarmharc, féadfaidh duine nádúrtha feidhm an
oifigigh mhaoirseachta a sholáthar. Níor cheart go mbeadh aon bhaint ag an
oifigeach maoirseachta le soláthar aon tagarmhairc a bhfuil maoirseacht á
déanamh aige air.
11.         Féadfaidh an fheidhm
mhaoirseachta maoirseacht a dhéanamh ar níos mó ná tagarmharc amháin arna
sholáthar ag riarthóir ar an gcoinníoll go bhfuil ceanglais eile na roinne seo
á chomhlíonadh aige.
III. Ceanglais rialaithe d'fhonn
comhlíonadh le hAirteagal 5(1)(c) a áirithiú
12.         Cinnteoidh riarthóir gur ann
do chreat rialaithe chuí d’fhoráil an tagarmhairc. Ba cheart go mbeadh an creat
rialaithe comhréireach leis an leibhéal coinbhleachtaí a aithníodh, an méid
discréide sa phróiseas tagarmharcála agus na cineálacha sonraí ionchuir
tagarmhairc, agus áirítear ina measc:
(a)
riosca oibríochtúil a bhainistiú;
(b)
pleananna oiriúnacha agus éifeachtacha leanúnachais
ghnó agus athshlánaithe ó thubaiste.
13.         Sa chás nach ionann na sonraí
ionchuir agus sonraí idirbheart, déanfaidh an riarthóir na nithe seo a leanas:
(a)
bearta a bhunú d’fhonn a áirithiú go bhfuil an cód
iompair agus na caighdeáin infheidhme do na sonraí ionchuir á gcomhlíonadh ag
rannchuiditheoirí;
(b)
bearta a bhunú chun monatóireacht a dhéanamh ar
shonraí ionchuir, lena n-áirítear monatóireacht a dhéanamh ar na sonraí
ionchuir roimh fhoilsiú an tagarmhairc agus bailíochtú na sonraí ionchuir i
ndiaidh foilsiú d'fhonn earráidí agus aimhrialtachtaí a aithint.
14.         Déanfar an creat rialaithe a
dhoiciméadú, a athbhreithniú agus a nuashonrú de réir mar is cuí agus, ar
iarratas, a chur ar fáil d’úsáideoirí agus don údarás inniúil ábhartha.
IV. Ceanglais chuntasachta d'fhonn
comhlíonadh le hAirteagal 5(1)(d) a áirithiú
15.         Ceapfaidh riarthóir feidhm
inmheánach, a mbeidh an acmhainn chuí aici chun athbhreithniú agus tuairisciú a
dhéanamh ar a mhéid is atá an riarthóir ag cloí le modheolaíocht an tagarmhairc
agus leis an Rialachán seo.
16.         I gcás tagarmharcanna
criticiúla, ceapfaidh an riarthóir iniúchóir seachtrach neamhspleách chun
athbhreithniú agus tuairisciú a dhéanamh ar chomhlíonadh an riarthóra le
modheolaíocht an tagarmhairc agus leis an Rialachán seo má chruthaíonn méid
agus castacht oibríochtaí tagarmharcála an riarthóra baol suntasach do
chobhsaíocht airgeadais.
17.         Ar iarratas ón údarás inniúil
ábhartha nó ó aon úsáideoir an tagarmhairc, soláthróidh nó foilseoidh an
riarthóir sonraí maidir leis na hathbhreithnithe i bpointe 15 nó na hiniúchtaí
faoi phointe 16.
18.         Coimeádfaidh riarthóir taifid
de chuid:
(a)
na sonraí ionchuir uile;
(b)
úsáid na sonraí ionchuir seo chun an tagarmharc
agus an mhodheolaíocht a úsáideadh a shocrú;
(c)
aon fheidhmiú breithiúnais nó discréide de chuid an
riarthóra i socrú an tagarmhairc, lena n-áirítear an réasúnú iomlán don
bhreithiúnas nó discréid, taifid ar neamhaird a dhéanamh ar aon sonraí
ionchuir, go háirithe sa chás go raibh siad i gcomhréir le modheolaíocht an
tagarmhairc, agus réasúnaíocht na neamhairde;
(d)
na haighnitheoirí agus na daoine nádúrtha atá
fostaithe ag na riarthóirí chun na tagarmharcanna a shocrú;
(e)
gach doiciméad a bhaineann le haon ghearán, lena
n-áirítear na doiciméid curtha ar fáil ag an ngearánach mar aon le taifid an
riarthóra; agus
(f)
comhráite teileafóin nó cumarsáid leictreonach i
ndáil leis an tagarmharc idir aon duine atá fostaithe ag an riarthóir agus na
rannchuiditheoirí a thaifeadadh.
19.         Coimeádfaidh an riarthóir na
taifid atá sonraithe i bpointe 1 ar feadh cúig bliana, ar a laghad, i bhfoirm a
bheidh indéanta a mhacasamhlú agus na ríomhanna tagarmhairc a thuiscint go
hiomlán agus iniúchadh nó meastóireacht ar na sonraí ionchuir, ríomhanna,
breithiúnais agus discréid a éascú. Tabharfar taifid de chomhráite teileafóin
nó cumarsáid leictreonach arna taifeadadh i gcomhréir le pointe 18(e) do na
daoine atá rannpháirteach sa chomhrá nó sa chumarsáid ar iarratas agus
coinneofar a leithéid sin de thaifid ar feadh tréimhse trí bliana.
20.         Bunóidh agus foilseoidh an
riarthóir nósanna imeachta do chumarsáid, bainistíocht agus réiteach tráthúil
na ngearán a bhaineann leis an tagarmharc déanta ag duine, nó ag daoine, atá
neamhspleách ar dhaoine a bhfuil baint acu leis an ngearán.
Roinn B Ceanglais sheachfhoinsithe d'fhonn
comhlíonadh le hAirteagal 76 a áirithiú
1.         Nuair a dhéantar seachfhoinsiú,
cinnteoidh riarthóir go mbeidh na coinníollacha seo a leanas á gcomhlíonadh:
(a)
beidh an cumas, acmhainn, agus aon údarú a
theastaíonn de réir an dlí ag an soláthraí seirbhíse chun na feidhmeanna
seachfhoinsithe, seirbhísí nó gníomhaíochtaí a chur i gcrích go hiontaofa agus
go gairmiúil;
(b)
beidh an riarthóir in ann gníomhaíocht oiriúnach a
thógáil má tá an chosúlacht ar an scéal nach bhfuil an soláthraí seirbhíse ag
tabhairt faoi na feidhmeanna go héifeachtach agus i gcomhréir le dlíthe agus
ceanglais rialála is infheidhme;
(c)
coimeádfaidh an riarthóir an saineolas is gá chun
maoirseacht éifeachtach a dhéanamh ar na feidhmeanna seachfhoinsithe agus chun
na rioscaí a bhaineann leis an seachfhoinsiú a bhainistiú;
(d)
nochtfaidh an soláthraí seirbhíse aon fhorbairt don
riarthóir a bhféadfadh tionchar ábhartha a bheith aige ar a chumas na
feidhmeanna seachfhoinsithe a chur i gcrích go héifeachtach agus i gcomhréir
leis na dlíthe agus ceanglais rialála is infheidhme;
(e)
comhoibreoidh an soláthraí seirbhíse leis an údarás
inniúil ábhartha i ndáil leis na gníomhaíochtaí seachfhoinsithe, agus beidh
rochtain éifeachtach ag an riarthóir agus ag an údarás inniúil ábhartha ar
shonraí a bhaineann leis na gníomhaíochtaí seachfhoinsithe, mar aon le
háitreabh gnó an tsoláthraí seirbhíse, agus beidh an t-údarás inniúil ábhartha
in ann na cearta rochtana sin a fheidhmiú;
(f)
beidh an riarthóir in ann deireadh a chur leis na
socruithe áit ar gá;
Roinn C Ceanglais maidir le Sonraí agus
Modheolaíocht d'fhonn comhlíonadh le hAirteagal
7(1) a áirithiú
I. Sonraí maidir le sonraí leordhóthanacha
agus cruinneagus rannchuiditheoirí ionadaíocha d'fhonn comhlíonadh le
hAirteagal 7(1)(a) agus le hAirteagal 7(1)(b) a áirithiú
1.           Áiritheoidh riarthóir go
mbeidh na nithe seo a leanas san áireamh sna rialuithe i ndáil leis na sonraí
ionchuir:
(a)
critéir a shainmhíníonn cé ar féidir leis sonraí
ionchuir a chur faoi bhráid an riarthóra agus próiseas chun na
rannchuiditheoirí a roghnú;
(b)
próiseas chun meastóireacht a dhéanamh ar shonraí
ionchuir an rannchuiditheora, agus stop a chur leis an rannchuiditheoir
tuilleadh sonraí ionchuir a sholáthar, nó smachtbhannaí eile a chur i bhfeidhm
i ndáil le neamhchomhlíonadh i gcoinne an rannchuiditheora, áit ar iomchuí;
agus
(c)
próiseas chun na sonraí ionchuir a bhailíochtú,
lena n-áirítear i gcoinne táscairí nó sonraí eile, lena sláine agus cruinneas a
áirithiú.
II. Ceanglais maidir le modheolaíocht
láidir agus iontaofa d'fhonn comhlíonadh le hAirteagal 7(1)(d) a áirithiú
2.           Nuair a bheidh an
mhodheolaíocht tagarmhairc á forbairt, déanfaidh an riarthóir tagarmhairc an
méid seo a leanas:
(a)
cuirfidh sé fachtóirí éagsúla san áireamh lena
n-áirítear méid agus gnáth-leachtacht an mhargaidh, trédhearcacht na trádála
agus suímh rannpháirtithe margaidh, comhchruinniú margaidh, dinimic an
mhargaidh, agus leordhóthanacht aon sampla chun léiriú a thabhairt ar an
bhfíorchás eacnamaíoch a bhfuil sé beartaithe é a thomhas leis an tagarmharc;
(b)
an méid is margadh gníomhach ann a chinneadh chun
críocha an tagarmhairc sin; agus
(c)
an tosaíocht a thabharfar do chineálacha difriúla
sonraí ionchuir a bhunú.
3.           Bainfidh riarthóir úsáid as
modheolaíochtaí tagarmhairc atá:
(a)
dian, leanúnach agus oiriúnach do bhailíochtú,
cúltástáil san áireamh; agus
(b)
athléimneach agus a chinntíonn gur féidir an
tagarmharc a ríomh sa mhéid is indéanta imthosca agus is féidir.
4.           Beidh socruithe foilsithe
soiléire i bhfeidhm ag an riarthóir ina n-aithnítear na himthosca sin ina
dtiteann cainníocht nó cáilíocht na sonraí ionchuir faoi bhun na gcaighdeán a
theastaíonn ionas go mbeidh an mhodheolaíocht in ann an tagarmharc a chinneadh
go cruinn agus go hiontaofa, agus a shainíonn cibé an ríomhfar nó nach ríomhfar
an tagarmharc agus conas a ríomhfar é in imthosca mar sin.
III. Ceanglais maidir le trédhearcacht
d'fhonn comhlíonadh le hAirteagal 7(1)(e) a áirithiú
5.           Sonróidh riarthóir an modh
comhairliúcháin a bheidh ann i ndáil le hathruithe ar an modheolaíocht.
Foilseoidh riarthóir nósanna imeachta agus an réasúnaíocht d’aon athrú ábhartha
molta ina mhodheolaíocht, lena n-áirítear sainmhíniú ar a bhfuil i gceist le
hathrú ábhartha agus cén uair a thabharfaidh sé d’úsáideoirí maidir le haon
athruithe. Déanfar an méid seo a leanas de bhíthin na nósanna imeachta sin:
(a)
réamhfhógra a sholáthar, le hamchlár soiléir, a
thugann deis anailís agus tuairim a thabhairt maidir le tionchar a leithéid sin
d’athruithe molta; agus
(b)
deis tuairimí a sholáthar, mar aon le freagairt an
riarthóra ar na tuairimí seo, tuairimí ar cheart a bheith ar fáil i ndiaidh aon
chomhairliúcháin, ach amháin sa chás gur iarradh rúndacht.
Roinn D Ceanglais maidir le Cód Iompair
d'fhonn comhlíonadh le hAirteagal 9 a áirithiú
1.           Cuimseoidh an cód iompair
arna tháirgeadh de bhun Airteagal 9 na gnéithe seo a leanas ar a laghad:
(a)
na ceanglais is gá d’fhonn a áirithiú go bhfuil na
sonraí ionchuir á soláthar i gcomhréir le hAirteagal 7 agus Airteagal 8; cé a
bheidh in ann sonraí ionchuir a sholáthar don riarthóir agus na nósanna
imeachta chun meastóireacht a dhéanamh ar chéannacht rannchuiditheora agus aon
aighnitheoirí agus údarú aon aighnitheoirí;
(b)
beartais chun a áirithiú go soláthróidh rannchuiditheoirí
na sonraí ionchuir ábhartha ar fad; agus
(c)
na córais agus na rialuithe nach mór don
rannchuiditheoir a bhunú, lena n-áirítear:
–
nósanna imeachta chun sonraí ionchuir a sholáthar,
lena n-áirítear ceanglais ar an rannchuiditheoir a shonrú an sonraí idirbhirt
iad na sonraí ionchuir agus cibé an bhfuil nó nach bhfuil riachtanais an
riarthóra á gcomhlíonadh ag na sonraí ionchuir;
–
beartais maidir le húsáid discréide agus sonraí
ionchuir á soláthar;
–
aon cheanglas a bhaineann le bailíochtú na sonraí
ionchuir sula gcuirtear na sonraí ar fáil don riarthóir;
–
beartais coimeádta taifead;
–
ceanglais maidir le sonraí ionchuir amhrasta a
thuairisciú;
–
ceanglais bhainistíochta coinbhleachta.
2.           Áiritheoidh an riarthóir go
mbeidh forálacha an Rialacháin seo á gcomhlíonadh ag an gcód iompair.
Roinn E Ceanglais rialachais agus rialuithe
na rannchuiditheoirí a chuirfear i bhfeidhm ar
rannchuiditheoirí faoi mhaoirseacht d'fhonn comhlíonadh le hAirteagal 11a
áirithiú
1.           Beidh córais agus rialuithe
éifeachtacha i bhfeidhm ag rannchuiditheoir faoi mhaoirseacht chun sláine agus
cruinneas na sonraí ionchuir uile a thugtar don riarthóir a áirithiú, lena
n-áirítear:
(a)
rialuithe a bhaineann leis na daoine ar féidir leo
sonraí ionchuir a chur ar fáil do riarthóir, lena n-áirítear, áit ar
comhréireach, próiseas chun deis a thabhairt do dhuine nádúrtha atá níos
sinsearaí ná an aighnitheoir a shíniú;
(b)
oiliúint oiriúnach d’aighnitheoirí, a chumhdóidh an
Rialacháin seo agus an [Rialachán um Dhrochúsáid Mhargaidh] ar a laghad;
(c)
bearta bainistíochta coinbhleachta, lena n-áirítear
fostaithe a scaradh go fisiciúil áit ar iomchuí agus cinneadh maidir le conas
deireadh a chur le dreasachtaí chun aon tagarmharc rí bheartais luacha saothair
a chúbláil;
(d)
coimeád taifead cumarsáide i ndáil le foráil sonraí
ionchuir do thréimhse ama chuí.
2.           Sa chás sonraí idirbhirt iad
na sonraí ionchuir, bunóidh rannchuiditheoirí faoi mhaoirseacht beartais, anuas
ar na córais agus na rialuithe dá dtagraítear i bpointe (1), a threoróidh úsáid
breithiúnais nó feidhmiú discréide agus coimeádfar taifid den réasúnaíocht a
bhaineann lena leithéid de bhreithiúnas nó de dhiscréid, áit ar comhréireach,
chun an cineál tagarmhairc agus na cineálacha sonraí ionchuir a chur san
áireamh.
Roinn F Ceanglais maidir le ráitis tagarmharcanna
d'fhonn comhlíonadh le hAirteagal 15 a áirithiú
Cuimseoidh ráiteas an tagarmhairc an méid seo
a leanas ar a laghad:
(a)
sainmhínithe ar na príomhthéarmaí ar fad a
bhaineann leis an tagarmharc;
(b)
an réasúnaíocht a bhaineann le glacadh le
modheolaíocht agus le nósanna imeachta d’athbhreithniú agus do cheadú na
modheolaíochta;
(c)
na critéir agus na nósanna imeachta a úsáideadh
chun an tagarmharc a shocrú, lena n-áirítear cur síos ar na sonraí ionchuir, an
tosaíocht a tugadh do chineálacha éagsúla sonraí ionchuir, úsáid aon samhlacha
nó modhanna eachtarshuímh agus aon nós imeachta chun comhábhar innéacs
tagarmhairc a athchothromú;
(d)
na rialuithe agus na rialacha a rialaíonn aon
fheidhmiú discréide nó breithiúnais déanta ag an riarthóir nó ag aon
rannchuiditheoir, d’fhonn comhsheasmhacht a áirithiú maidir le húsáid a
leithéid sin de dhiscréid nó de bhreithiúnas;
(e)
na nósanna imeachta a rialaíonn socrú
tagarmharcanna i dtréimhsí struis, nó i dtréimhsí ina bhféadfadh foinsí sonraí
idirbhirt a bheith easnamhach, míchruinn nó neamhiontaofa agus teorainneacha
féideartha an tagarmhairc i dtréimhsí mar sin; agus
(f)
na nósanna imeachta le déileáil le hearráidí sna
sonraí ionchuir, nó i socrú an tagarmhairc, lena n-áirítear nuair a bheidh
athshocrú ar an tagarmharc de dhíth.
IARSCRÍBHINN II
Tagarmharcanna Ráta Úis Idirbhainc
1.           Baineann an Iarscríbhinn seo
le tagarmharcanna ráta úis idirbhainc.
2.           Beidh na ceanglais seo a
leanas i gceist le cois nó in ionad na gceanglas atá leagtha síos in
Iarscríbhinn I.
Sonraí Cruinne agus Leordhóthanacha
3.           Beidh feidhm ag pointe 4 agus
pointe 5 maidir le tagarmharcanna ráta úis idirbhainc más meastacháin nó
luachana atá sna sonraí ionchuir.
4.           Is éard a bheidh i gceist le
sonraí idirbheart chun críocha Airteagal 7(1)(a) ná:
(a)
idirbhearta rannchuiditheora atá comhfhreagrach
leis an ceanglais maidir le sonraí ionchuir sa chód iompair, sna réimsí seo a
leanas:
–
an margadh taiscí idirbhainc neamhurraithe;
–
margaí taiscí neamhurraithe eile, lena n-áirítear
deimhnithe taisce agus páipéar tráchtála; agus
–
margaí gaolmhara eile, babhtálacha innéacsanna thar
oíche, comhaontuithe athcheannaigh, réamhchonradh i malairt eachtrach,
todhchaíochtaí agus roghanna ráta úis agus oibríochtaí an bhainc ceannais.
(b)
Breathnóireachtaí rannchuiditheora ar idirbhearta
tríú páirtí sna hidirbhearta a bhfuil cur síos déanta orthu i mír 2(a).
5.           In éagmais dóthain sonraí
idirbhirt i mír 1, i gcomhréir le hAirteagal 7(1)(a), féadfar luachana ó thríú
páirtithe chuig rannchuiditheoirí sna margaí céanna agus breithiúnas saineolach
a úsáid chun na sonraí ionchuir a shocrú. Féadfar sonraí ionchuir a choigeartú
freisin d’fhonn a áirithiú go mbeidh sonraí ionchuir ionadaíoch do, agus
comhsheasmhach leis an margadh idirbhainc. Féadfar, go háirithe, na sonraí
ionchuir i mír 1 a choigeartú trí na critéir seo a leanas a chur i bhfeidhm:
(a)
gaireacht na n-idirbheart do thráth sholáthar na
sonraí ionchuir agus tionchar aon teagmhais mhargaidh idir tráth na
n-idirbheart agus tráth sholáthar na sonraí ionchuir;
(b)
idirshuíomh nó eachtarshuíomh ó shonraí idirbheart;
agus
(c)
coigeartuithe chun athrú ar acmhainneacht
creidmheasa na rannchuiditheoirí agus rannpháirtithe eile an mhargaidh a
léiriú.
Trédhearcacht Sonraí Ionchuir
6.           Más meastacháin atá i gceist
leis na sonraí ionchuir, foilseoidh an riarthóir na sonraí ionchuir trí mhí tar
éis a soláthair, seachas sin foilseofar na sonraí ionchuir i gcomhréir le
Airteagal 16.
Feidhm Mhaoirseachta
7.           Ní bheidh feidhm le pointí 7,
8 agus 9 de Roinn A Iarscríbhinn I.
8.           Beidh coiste maoirseachta
neamhspleách ag riarthóirí. Is mionlach de bhallraíocht an choiste maoirseachta
a bheidh sna rannchuiditheoirí. Cuirfear sonraí na ballraíochta in iúl don
phobal, mar aon le haon dearbhuithe maidir le coinbhleachtaí leasa agus na
próisis a bhaineann le comhaltaí den choiste maoirseachta a thoghadh nó a
ainmniú.
9.           Beidh cruinniú amháin, ar a
laghad, ag an gcoiste maoirseachta gach dhá mhí agus foilseofar miontuairiscí
trédhearcacha go gairid ina dhiaidh sin.
10.         Áireofar na nithe seo a leanas
i measc fhreagrachtaí na feidhme maoirseachta:
(a)
athbhreithniú a dhéanamh ar shainmhíniú agus ar
mhodheolaíocht an tagarmhairc;
(b)
maoirseacht a dhéanamh ar aon athruithe ar
mhodheolaíocht an tagarmhairc agus údarú a thabhairt don riarthóir chun
comhairliúchán a dhéanamh ar a leithéid d’athruithe;
(c)
maoirseacht a dhéanamh ar chreat rialaithe an
riarthóra agus ar an gcód iompair agus ar bhainistíocht agus oibriú an
tagarmhairc;
(d)
nósanna imeachta a bhaineann le scor an
tagarmhairc, lena n-áirítear aon chomhairliúchán faoi scor, a athbhreithniú
agus a fhaomhadh;
(e)
maoirseacht a dhéanamh ar aon tríú páirtí atá
páirteach i soláthar an tagarmhairc, lena n-áirítear gníomhairí ríomha nó
scaipthe;
(f)
meastóireacht a dhéanamh ar iniúchtaí nó
athbhreithnithe inmheánacha agus seachtracha, agus faireachán a dhéanamh ar
chur i bhfeidhm na ngníomhaíochtaí aitheanta;
(g)
faireachán a dhéanamh ar na sonraí ionchuir agus
rannchuiditheoirí agus gníomhaíochtaí an riarthóra le linn agóid a dhéanamh i
gcoinne rannchuidithe de shonraí ionchuir nó na rannchuidithe sin a
bhailíochtú;
(h)
smachtbhannaí a ghearradh i ndáil le sáruithe ar an
gcód iompair áit ar cuí; agus
(i)
aon mhí-iompar i measc na rannchuiditheoirí nó na
riarthóirí a mbeidh siad ar an eolas faoi, agus aon sonraí ionchuir aimhrialta
nó amhrasta a thuairisciú do na húdaráis inniúla ábhartha.
Iniúchóireacht
11.         Ní bheidh feidhm le pointe 15
agus pointe 16 de Roinn A Iarscríbhinn I.
12.         Déanfar iniúchadh seachtrach
ar na riarthóirí gach dá bhliain; déanfar an chéad iniúchadh 6 mhí i ndiaidh
tús a chur leis an gcód iompair, agus gach dá bhliain ina dhiaidh sin.
D’fhéadfadh go n-éileodh an coiste maoirseachta iniúchadh seachtrach ar
ghnólachtaí rannpháirteacha mura bhfuil siad sásta le haon ghné dá n-iompar.
Cód Iompair
13.         Sonrófar sa chód iompair an
próiseas faoina bhfuil na sonraí ionchuir le soláthar, lena n-áirítear, sa
bhreis ar na ceanglais i Roinn D d'Iarscríbhinn II:
(a)
úsáid a bhaint as idirbhearta idirbhainc agus
sonraí idirbhirt eile, margaí ábhartha agus gaolmhara eile ar féidir iad a
úsáid chun measúnacht bheacht a dhéanamh ar an margadh maoinithe idirbhainc;
(b)
ceanglas taifead inmheánach cruinn a choimeád de
gach idirbheart i margadh taiscí idirbhainc agus i margaí ábhartha eile, mar
aon le ceanglas na taifid seo a sholáthar don riarthóir tagarmhairc agus dá
choiste maoirseachta ar bhonn rialta agus ar iarratas;
(c)
nósanna imeachta maidir le bailíochtú rannchuidithe
de shonraí ionchuir roimh fhoilsiú agus comhthacú rannchuidithe de shonraí
ionchuir i ndiaidh a fhoilsithe;
(d)
beartais maidir le hoiliúint a chur ar aon
aighnitheoir, lena n-áirítear cad iad na hionchuir atá le cur san áireamh agus
cinneadh a dhéanamh maidir le rannchuidithe sonraí ionchuir agus conas
breithiúnas saineolach a úsáid, agus a bhfreagrachtaí ó thaobh rialála de a
chur san áireamh;
(e)
ceanglas maidir leis an oiliúint do thrádálaithe a
bhíonn ag gabháil do thrádáil i díorthaigh a thagraíonn do na tagarmharcanna
sin, ag déanamh cur síos ar a ról sa phróiseas socraithe agus teagmháil
neamh-inghlactha le haighnitheoirí; agus
(f)
ceanglas go mbeadh nósanna imeachta i bhfeidhm ag
gach rannchuiditheoir chun nithe a bhfuil amhras fúthu a thuairisciú don
riarthóir tagarmhairc agus don choiste maoirseachta lena n-athbhreithniú.
Córais agus Rialuithe Rannchuiditheoirí
14.         Beidh feidhm ag an gceanglas
seo a leanas maidir le gach rannchuiditheoir le cois na gceanglas atá sonraithe
in Iarscríbhinn I Roinn E.
15.         Tabharfaidh aighnitheoir gach
rannchuiditheora agus a mbainisteoirí díreacha deimhniú i scríbhinn go bhfuil
an cód iompair léite acu agus go mbeidh an cód iompair sin á chomhlíonadh acu.
16.         Beidh na nithe seo a leanas
san áireamh i gcórais agus i rialuithe rannchuiditheora:
(a)
achoimre de na freagrachtaí a bhaineann le gach
gnólacht, lena n-áirítear línte inmheánacha tuairiscithe agus cuntasachta,
suíomh na n-aighnitheoirí agus na mbainisteoirí agus ainmneacha na ndaoine agus
na malartach ábhartha san áireamh;
(b)
nósanna imeachta inmheánacha chun síniú a fháil i
ndáil le rannchuidithe sonraí ionchuir;
(c)
nósanna imeachta araíonachta i ndáil le hiarrachtaí
cúblála, nó mainneachtain tuairisciú a dhéanamh, nó cúbláil iarbhír nó iarracht
ar chúbláil i measc páirtithe lasmuigh den phróiseas rannchuidithe;
(d)
nósanna imeachta agus rialuithe cumarsáide
éifeachtacha coinbhleachtaí leasa, i measc rannchuiditheoirí agus idir
rannchuiditheoirí agus tríú páirtithe eile, chun aon tionchar míchuí seachtrach
orthu siúd atá freagrach as rátaí a sholáthar a sheachaint. Beidh aighnitheoirí
ag obair ag suímh atá scartha go fisiciúil ó thrádálaithe díorthach ráta úis;
(e)
nósanna imeachta éifeachtacha chun malartú
faisnéise idir daoine a bhfuil baint acu le gníomhaíochtaí a mbaineann
coinbhleacht leasa leo a chosc nó a rialú sa chás go bhféadfadh tionchar a
bheith ag an malartú faisnéise sin ar na sonraí tagarmhairc a cuireadh ar fáil;
(f)
rialacha chun claonpháirteachas i measc
rannchuiditheoirí, agus idir rannchuiditheoirí agus riarthóirí tagarmharcanna a
sheachaint;
(g)
bearta chun aon duine a chosc, nó a theorannú, ó
thionchar míchuí a chur i bhfeidhm ar an tslí a gcuireann na daoine atá
páirteach i soláthar na sonraí ionchuir na gníomhaíochtaí sin i gcrích;
(h)
deireadh a chur le haon nasc díreach idir luach
saothair na bhfostaithe a bhfuil baint acu le soláthar sonraí ionchuir agus
luach saothair, nó ioncaim cruthaithe ag daoine a bhfuil baint acu le
gníomhaíocht eile, sa chás go bhféadfadh coinbhleacht leasa a bheith i gceist i
ndáil leis na gníomhaíochtaí sin;
(i)
rialuithe chun aon idirbheart droim ar ais a
tharlaíonn i ndiaidh fhoráil na sonraí ionchuir a aithint.
17.         Coimeádfaidh rannchuiditheoir
taifid mhionsonraithe de na nithe seo a leanas:
(a)
gach gné ábhartha de rannchuidithe sonraí ionchuir;
(b)
próiseas rialaithe an tsocraithe maidir le sonraí
ionchuir agus síniú a chur leis na sonraí ionchuir;
(c)
ainmneacha na n-aighnitheoirí agus a gcuid
freagrachtaí;
(d)
aon chumarsáid idir na haighnitheoirí agus daoine
eile, lena n-áirítear trádálaithe agus bróicéirí inmheánacha agus seachtracha,
i ndáil le socrú nó le rannchuidiú sonraí ionchuir;
(e)
aon idirghníomhaíocht idir na haighnitheoirí agus
an riarthóir nó aon ghníomhaire ríofa;
(f)
ceisteanna ar bith a bhaineann leis na sonraí
ionchuir agus an toradh a bheidh leis na ceisteanna sin;
(g)
tuarascálacha íogaireachta do leabhair trádála
babhtáil ráta úis agus aon leabhar trádála díorthach eile atá nochta do
shocruithe rátaí úis idirbhainc i ndáil leis na sonraí ionchuir; agus
(h)
torthaí aon iniúchtaí inmheánacha agus seachtracha.
18.         Coimeádfar taifid i bhfoirm a
chiallóidh go mbeidh an stóráil faisnéise inrochtana amach anseo agus gur ann
do rian iniúchta doiciméadaithe.
19.         Tuairisceoidh feidhm chomhlíonta
an rannchuiditheora aon torthaí, lena n-áirítear idirbhearta droim ar ais, don
bhainistíocht go rialta.
20.         Beidh sonraí ionchuir agus
nósanna imeachta faoi réir athbhreithnithe inmheánacha rialta.
21.         Déanfar iniúchadh seachtrach
ar shonraí ionchuir an rannchuiditheora, mar aon le comhlíonadh leis an gcód
iompair agus le forálacha an rialacháin seo gach dhá bhliain; déanfar an chéad
iniúchadh sé mhí tar éis an cód iompair a thabhairt isteach, agus gach dá
bhliain ina dhiaidh sin.
IARSCRÍBHINN III
Tagarmharcanna Tráchtearraí
Tá feidhm leis an Iarscríbhinn seo maidir le
‘tagarmharcanna tráchtearraí', sé sin tagarmharc ina bhfuil an bhunsócmhainn
chun críocha Airteagal 3(1)(c) ina thráchtearra laistigh de bhrí phointe (2)
d'Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 1287/2006 ón gCoimisiún[28].
Modheolaíocht
1.           Chun críocha Airteagail 8, 9
agus 16, áireofar na gnéithe seo a leanas sa mhodheolaíocht agus sa chur síos
ar an modheolaíocht i ráiteas an tagarmhairc:
(a)
na critéir agus nósanna imeachta ar fad a úsáidtear
chun an tagarmharc a fhorbairt, lena n-áirítear an chaoi a n-úsáideann an
riarthóir na sonraí ionchuir lena n-áirítear an líon sonrach, idirbhirt atá
tuairiscithe agus tugtha i gcrích, tairiscintí, agus aon fhaisnéis mhargaidh
eile le linn dó an tagarmharc a mheas agus/nó tréimhsí ama nó ionú measúnaithe
an tagarmhairc, cén fáth a n-úsáidtear aonad tagartha ar leith, cén chaoi a
mbailíonn an riarthóir sonraí ionchuir den sórt sin, na treoirlínte lena
rialaítear an chaoi a bhfeidhmíonn measúnóirí breithiúnas agus aon fhaisnéis
eile, amhail toimhdí, samhlacha agus/nó eachtarshuíomh ó shonraí a bailíodh a
bhreithnítear le linn measúnú á dhéanamh;
(b)
nósanna imeachta agus cleachtais an tagarmhairc arb
éard is aidhm leo comhsheasmhacht a áirithiú idir a mheasúnóirí le linn dóibh a
gcuid breithiúnais a fheidhmiú;
(c)
an tábhacht choibhneasta a ghabhfaidh le gach
critéar a úsáidtear chun tagarmharcanna a ríomh, go háirithe cineál na sonraí
margaidh a úsáidtear, agus an cineál critéir a úsáidtear chun breithiúnas a
threorú d'fhonn cáilíocht agus sláine phróiseas ríofa an tagarmhairc a
áirithiú;
(d)
critéir lena sainaithnítear íosmhéid na sonraí
tagarmhairc a theastaíonn chun tagarmharc áirithe a ríomh. Mura bhfuil socrú
ann maidir le tairseach den sórt sin a ríomh, míneofar na cúiseanna nach
mbunaítear tairseach íosta, lena n-áirítear na nósanna imeachta a leagan amach
i gcás nach bhfuil aon sonraí idirbhirt ann;
(e)
critéir lena dtugtar aghaidh ar na tréimhsí
measúnaithe ina bhfuil na sonraí a chuirtear isteach faoi bhun thairseach
mholta na modheolaíochta i dtaobh sonraí idirbhirt nó faoi bhun chaighdeáin
cháilíochta riachtanacha an riarthóra, lena n-áirítear aon mhodhanna malartacha
measúnaithe lena n-áirítear samhlacha meastacháin teoiriciúla;
(f)
critéir maidir le tráthúlacht na sonraí idirbhirt a
chuirtear ar fáil agus na modhanna chun na sonraí idirbhirt sin a chur ar fáil
cibé acu go leictreonach, ar an teileafón nó ar shlí eile;
(g)
critéir agus nósanna imeachta lena dtugtar aghaidh
ar thréimhsí measúnaithe ina gcuireann rannchuiditheoir amháin nó níos mó
sonraí margaidh isteach a chuimsíonn céatadán suntasach d'iomlán na sonraí
idirbhirt i gcomhair an tagarmhairc sin iad. Chomh maith leis sin, tabharfaidh
an riarthóir sainiú ina chritéir agus ina nósanna imeachta ar céard is céatadán
suntasach ann i gcomhair gach tagarmhairc atá á ríomh;
(h)
critéir dá réir ar féidir sonraí idirbhirt a
eisiamh ó ríomh tagarmhairc .
2.           Foilseoidh an riarthóir:
(a)
an réasúnaíocht is bun le glacadh le modheolaíocht
áirithe, lena n-áirítear aon teicnící chun praghsanna a choigeartú agus bonn
cirt leis na cúiseanna go bhfuil an tréimhse ama nó an t-ionú a nglactar le
sonraí ionchuir laistigh de ina tháscaire iontaofa ar luachanna fisiciúla
margaidh;
(b)
an nós imeachta chun athbhreithniú inmheánach a
dhéanamh ar mhodheolaíocht ar leith agus í a fhaomhadh, lena n-áirítear
minicíocht an athbhreithnithe sin; agus
(c)
an nós imeachta chun athbhreithniú seachtrach a
dhéanamh ar mhodheolaíocht ar leith, lena n-áirítear na nósanna imeachta chun a
áirithiú go nglacfar leis an modheolaíocht sa mhargadh trí dhul i gcomhairle le
húsáideoirí maidir le hathruithe tábhachtacha ar a bpróisis ríofa
tagarmharcanna.
Athruithe ar Mhodheolaíocht
3.           I gcomhréir le hAirteagal
7(1)(e), glacfaidh riarthóir le nósanna imeachta sainráite agus cuirfidh sé na
nósanna imeachta sin agus an réasúnaíocht is bun le haon athrú ábhartha
beartaithe ar a mhodheolaíocht ar fáil don phobal. Beidh na nósanna imeachta
sin comhsheasmhach leis an gcuspóir sáraitheach go gcaithfidh riarthóir sláine
leanúnach a ríomhanna tagarmharcanna a áirithiú agus athruithe a chur chun
feidhme ar mhaithe le dea-ord an mhargaidh áirithe a mbaineann na hathruithe
sin leis. Cuirfear ar fáil leis na nósanna imeachta sin:
(a)
fógra roimh ré i gcreat ama soiléir trína dtugtar
deis leordhóthanach d'úsáideoirí anailís agus trácht a dhéanamh ar an tionchar
a bheadh ag na hathruithe sin atá beartaithe, ag féachaint do ríomh an
riarthóra ar na cúinsí foriomlána;
(b)
socruithe chun gur féidir nótaí tráchta úsáideoirí,
agus freagairt an riarthóra do na nótaí tráchta sin, a chur ar fáil do gach
úsáideoir margaidh tar éis aon tréimhse comhairliúcháin ar leith, ach amháin i
gcás ina bhfuil an tráchtaire tar éis a iarraidh go gcoimeádfar faoi rún iad.
4.           Scrúdóidh riarthóir a
mhodheolaíochtaí go rialta chun a áirithiú gur léiriú iontaofa iad ar an
margadh fisiceach atá á mheasúnú agus beidh ar áireamh iontu próiseas chun
tuairimí na n-úsáideoirí ábhartha a chur san áireamh.
Cáilíocht agus Ionracas na Ríomhanna
Tagarmhairc
5.           I gcomhréir le hAirteagal 8
agus 9, tabharfaidh riarthóir faoi:
(a)
na critéir a shonrú lena sainítear an tráchtearra
fisiciúil atá mar ábhar i modheolaíocht áirithe;
(b)
tosaíocht a thabhairt do shonraí ionchuir san ord
seo a leanas, nuair atá sé sin ag teacht le modheolaíochtaí an riarthóra:
(1)
idirbhearta atá curtha i gcrích agus tuairiscithe;
(2)
tairiscintí ceannaigh agus tairiscintí díola;
(3)
faisnéis eile.
Mura dtugtar tosaíocht d'idirbhearta atá curtha i
gcrích agus tuairiscithe, ba cheart na cúiseanna nach dtugtar a mhíniú mar a
éillítear i bpointe 6(b).
(c)
úsáid a bhaint as bearta leordhóthanacha arb éard
is aidhm leo úsáid a bhaint as sonraí margaidh a chuirtear isteach agus a
bhreithnítear nuair atá tagarmharc a ríomh, ar sonraí bona fide iad, rud
a chiallaíonn go bhfuil na páirtithe a bhfuil na sonraí á gcur isteach acu tar
éis, nó sásta idirbhearta a dhéanamh óna ngintear sonraí margaidh den sórt sin
agus go ndearnadh na hidirbhearta sin atá tugtha i gcrích ar neamhthuilleamaí
agus tabharfar aird ar leith ar idirbhearta idir chleamhnaithe;
(d)
nósanna imeachta a bhunú agus a úsáid chun sonraí
idirbhirt aimhrialta nó amhrasacha a shainaithint agus coinneofar taifid ar
chinntí sonraí idirbhirt a eisiamh ó phróiseas ríofa tagarmharcanna an
riarthóra;
(e)
rannchuiditheoirí a spreagadh chun a sonraí
margaidh ar fad a thagann faoi réim chritéir an riarthóra don ríomh sin a chur
isteach. Déanfaidh riarthóirí iarracht, sa mhéid gur féidir leo go réasúnta,
lena áirithiú go bhfuil sonraí a chuirtear isteach ionadaíoch do na
hidirbhearta atá curtha i gcrích go hiarbhír ag na rannchuiditheoirí; agus
(f)
córas a úsáid ina bhfuil bearta iomchuí chun a
áirithiú go gcomhlíonfaidh rannchuiditheoirí caighdeáin cháilíochta agus sláine
an riarthóra maidir le sonraí margaidh.
6.           Foilseoidh agus tuairisceoidh
riarthóir i dteannta gach ríofa, a mhéid is féidir gan dochar a dhéanamh
d'fhoilsiú cuí an tagarmhairc:
(a)
míniú beacht, ar leor é chun cuidiú le síntiúsóir
nó le húdaráis inniúil an chaoi ar forbraíodh an ríomh a thuiscint, lena
n-áirítear, ar a laghad, méid agus leachtacht an mhargaidh fhisiciúil atá á
mheasúnú (amhail méid agus líon na n‑idirbheart a cuireadh isteach), raon na
líonta agus an meánlíon agus raon na bpraghsanna agus an meánphraghas, agus
céatadáin tháscacha de gach cineál sonraí margaidh a breithníodh le linn tagarmharc
a ríomh; áireofar téarmaí a thagraíonn don mhodheolaíocht praghsála amhail
“bunaithe ar idirbhearta”, “bunaithe ar raon” nó “idirshuite/eachtarshuite”;
(b)
míniú beacht ar an méid a úsáideadh breithiúnas (má
úsáideadh é) agus ar an mbonn ar a ndearnadh an breithiúnas sin, in aon ríomh,
lena n-áirítear sonraí a eisiamh a bhí di gcomhréir le riachtanais na
modheolaíochta ábhartha i leith an ríofa sin murach sin, inar bunaíodh
praghsanna ar raonta nó ar idirshuíomh, eachtarshuíomh, nó ina ndearnadh ualú
níos airde ar thairiscintí ceannaigh nó díola ná ar idirbhirt atá tugtha i
gcrích, más ann dóibh.
Ionracas an Phróisis Tuairiscithe
7.           I gcomhréir le hAirteagal 5,
tabharfaidh riarthóir faoi:
(a)
na critéir a shonrú lena sainítear na daoine a
fhéadfaidh sonraí margaidh a chur faoi bhráid an riarthóra;
(b)
nósanna imeachta rialaithe cáilíochta a bheith aige
chun meastóireacht a dhéanamh ar chéannacht rannchuiditheora agus ar aon
fhostaí de chuid rannchuiditheora a thuairiscíonn sonraí ionchuir agus ar údarú
an duine sin chun sonraí ionchuir a thuairisciú ar son rannchuiditheora;
(c)
na critéir a shonrú is infheidhme maidir le
fostaithe rannchuiditheora a bhfuil cead acu sonraí ionchuir a chur faoi bhráid
riarthóra ar son rannchuiditheora; spreagfaidh sé rannpháirtithe chun sonraí
ionchuir a sheoladh isteach ó fheidhmeanna cúloifige agus déanfar sonraí
comhthacaíochta a lorg ó fhoinsí eile i gcás ina bhfaightear sonraí idirbhirt
go díreach ó thrádálaí; agus
(d)
rialuithe inmheánacha agus nósanna imeachta i
scríbhinn a chur chun feidhme chun cumarsáid idir rannchuiditheoirí agus
measúnóirí a shainaithint lena ndéantar iarracht tionchar a imirt ar ríomh chun
leasa suíomh trádála ar bith (cibé acu suíomh an rannchuiditheora, a fhostaithe
nó tríú páirtí ar bith), lena ndéantar iarracht chun go sáróidh measúnóir
rialacha nó treoirlínte riarthóra nó chun rannchuiditheoirí a chuireann sonraí
idirbhirt aimhrialta nó amhrasta isteach go rialta a shainaithint. Áireofar sna
nósanna imeachta seo socrú chun gur féidir leis an riarthóir fiosrúchán
laistigh de chuideachta an rannchuiditheora a mhéadú. Áireofar ar na rialuithe
táscairí margaidh a chros‑sheiceáil chun faisnéis a cuireadh isteach a
dheimhniú.
Measúnóirí
8.           I gcomhréir le hAirteagal 5,
tabharfaidh riarthóir faoi:
(a)
rialacha agus treoirlínte inmheánacha sainráite a
bheith aige agus a ghlacadh de láimh chun measúnóirí a roghnú, lena n-áirítear
an leibhéal íosta oiliúna, taithí agus scileanna a bheidh acu, chomh maith leis
an bpróiseas chun athbhreithniú tréimhsiúil a dhéanamh ar a n-inniúlacht;
(b)
leanúnachas agus pleanáil comharbais a choinneáil
ar bun i leith a mheasúnóirí chun a áirithiú go ndéantar ríomhanna ar bhonn
comhsheasmhach agus go ndéanann fostaithe a bhfuil na leibhéil ábhartha
saineolais iad;
(c)
nósanna imeachta rialaithe inmheánaigh a chur i
bhfeidhm chun sláine agus iontaofacht ríomhanna a áirithiú. Ar a laghad,
ceanglófar leis na nósanna imeachta agus rialuithe inmheánacha sin maoirsiú
leanúnach a dhéanamh ar mheasúnóirí chun a áirithiú gur cuireadh an
mhodheolaíocht i bhfeidhm i gceart.
Rianta Iniúchta
9.           I gcomhréir le hAirteagal 5,
beidh nósanna imeachta agus rialacha i bhfeidhm ag riarthóir chun faisnéis
chomhaimseartha ábhartha a dhoiciméadú, lena n-áirítear:
(a)
na sonraí margaidh ar fad;
(b)
na breithiúnais a dhéanann measúnóirí chun teacht
ar gach ríomh tagarmharc;
(c)
cibé ar eisíodh idirbheart áirithe ó ríomh,
idirbheart a bhí i gcomhréir le riachtanais na modheolaíochta ábhartha don
ríomh sin murach sin, agus an réasúnaíocht ba bhun lena leithéid a dhéanamh;
(d)
céannacht gach measúnóra agus aon duine eile a
chuir aon chuid den fhaisnéis i bpointí (a), (b) nó (c) isteach nó a ghin ar
shlí eile í.
10.         I gcomhréir le hAirteagal 5,
beidh rialacha agus nósanna imeachta i bhfeidhm ag riarthóir chun a áirithiú go
gcoimeádfar raon iniúchóireachta d'fhaisnéis ábhartha ar feadh cúig bliana ar a
laghad chun an chaoi ar cuireadh a ríomhanna le chéile a dhoiciméadú.
Coinbhleachtaí Leasa
11.         I gcomhréir le hAirteagal 5,
maidir le beartais agus nósanna imeachta riarthóra i ndáil le coinbhleachtaí
leasa:
(a)
áiritheofar leo nach mbeidh tionchar ag leas nó
caidreamh gnó tráchtála nó pearsanta, reatha nó féideartha, idir an riarthóir
nó a chleamhnaithe, a phearsanra, a chliaint, aon rannpháirtí sa mhargadh nó
daoine a bhfuil baint acu leo ar ríomhanna tagarmharcanna;
(b)
áiritheofar leo nach gceadófar do leasanna
pearsanta agus naisc ghnó phearsanra an riarthóra dochar a dhéanamh
d'fheidhmeanna an riarthóra, lena n-áirítear fostaíocht lasmuigh, taisteal,
agus glacadh le siamsaíocht, bronntanais agus fáilteachas a chuireann cliaint
an riarthóra nó rannpháirtithe eile sa mhargadh tráchtearraí ar fáil;
(c)
áiritheofar leo, i leith coinbhleachtaí
sainaitheanta, leithscaradh cuí feidhmeanna laistigh den riarthóir trí bhíthin
maoirseachta, cúitimh, rochtana ar chórais agus sreafaí faisnéise;
(d)
cosnófar leo rúndacht na faisnéise a chuirtear faoi
bhráid an riarthóra nó a tháirgeann an riarthóir, faoi réir oibleagáidí an
riarthóra maidir le nochtadh;
(e)
cuirfear cosc leo ar bhainisteoirí, ar mheasúnóirí
agus ar fhostaithe eile de cuid riarthóra rannchuidiú le ríomh tagarmhairc trí
bheith páirteach i dtairiscintí ceannaigh, tairiscintí díola nó trádálacha ar
bhonn pearsanta nó ar son rannchuiditheoirí sa mhargadh;
(f)
rachaidh siad i ngleic go héifeachtach le
coinbhleachtaí leasa sainaitheanta a d'fhéadfadh a bheith ann idir a phróiseas
soláthraithe tagarmharcanna (lena n-áirítear na fostaithe ar fad a chomhlíonann
freagrachtaí ríofa tagarmharcanna nó a ghlacann páirt iontu ar shlí eile), agus
aon ghnó eile de chuid an riarthóra.
12.         Áiritheoidh riarthóir go
mbeidh nósanna imeachta agus sásraí i bhfeidhm ina oibríochtaí gnó eile arb
éard is aidhm leo an baol go ndéanfaidh coinbhleachtaí leasa difear do shláine
na ríomhanna tagarmhairc a íoslaghdú.
13.         Áiritheoidh riarthóir go
mbeidh freagrachtaí tuairiscithe lánscartha i bhfeidhm aige i measc a
bhainisteoirí, a mheasúnóirí agus a fhostaithe eile agus ó na bainisteoirí
chuig bainistíocht an riarthóra ar an leibhéal is sinsearaí agus chuig a bhord
chun a áirithiú:
(a)
go gcuireann an riarthóir ceanglais an Rialacháin
chun feidhme go cuí; agus
(b)
go bhfuil freagrachtaí sainithe go soiléir agus
nach bhfuil siad ag teacht salach ar a chéile nó nach dtugtar le tuiscint go
bhfuil siad ag teacht salach ar a chéile.
14.         A luaithe a bheidh riarthóir
ar an eolas faoi choinbhleacht leasa a eascraíonn ó úinéireacht an riarthóra
nochtfaidh sé dá úsáideoirí é.
Gearáin
15.         I gcomhréir le hAirteagal 5,
beidh i bhfeidhm ag riarthóir agus foilseoidh sé nósanna imeachta scríofa
maidir le taifid a fháil, a fhiosrú agus a choimeád a bhaineann le gearáin a
rinneadh faoi phróiseas ríofa riarthóra. Áiritheofar leis na sásraí gearáin
sin:
(a)
go mbeidh sásra i bhfeidhm ag riarthóir atá
sonraithe i mbeartas scríofa maidir le gearáin a láimhseáil, trínar féidir lena
síntiúsóirí gearáin a chur isteach i dtaobh an bhfuil ríomh tagarmhairc sonrach
ionadaíoch do luach margaidh, athruithe beartaithe ar an gcaoi a ríomhtar
tagarmharcanna, an chaoi a gcuirtear modheolaíocht i bhfeidhm i ndáil le ríomh
tagarmhairc sonrach agus cinntí eagarthóireachta eile i ndáil leis na próisis
ríofa tagarmharcanna;
(b)
go n-áiritheoidh riarthóir go mbeidh ar áireamh ina
bheartas scríofa maidir le gearáin a láimhseáil, i measc rudaí eile, an
próiseas agus an t-amchlár sprice maidir le gearáin a láimhseáil;
(c)
maidir le gearáin fhoirmiúla a dhéantar i gcoinne
riarthóra agus a phearsanra, go n-imscrúdóidh an riarthóir sin iad go tráthúil
agus go cothrom;
(d)
go ndéanfar an fiosrúchán go neamhspleách ar aon
phearsanra a bhféadfadh baint a bheith acu le hábhar an ghearáin;
(e)
go bhféachfaidh riarthóir lena imscrúdú a chríochnú
go pras;
(f)
go gcuirfidh riarthóir an gearánach agus aon
pháirtithe ábhartha eile ar an eolas faoi thorthaí an imscrúdaithe i scríbhinn
agus laistigh de thréimhse réasúnta;
(g)
gur féidir dul ar iontaoibh tríú páirtí
neamhspleách arna cheapadh ag an riarthóir, má tá gearánach míshásta leis an
gcaoi ar láimhseáil an riarthóir ábhartha gearán nó le cinneadh an riarthóra sa
chás tráth nach déanaí ná sé mhí ón tráth a rinneadh an gearán bunaidh; agus
(h)
go gcoimeádfar na doiciméid ar fad a bhaineann le
gearán, lena n-áirítear na cinn sin a chuir an gearánach isteach chomh maith le
taifead an riarthóra féin, ar feadh cúig bliana ar a laghad.
16.         Réiteoidh an riarthóir
díospóidí faoi chinntí praghsála laethúla, nach gearáin fhoirmiúla iad, faoi
threoir a nósanna imeachta caighdeánacha iomchuí. Má athraítear an praghas mar
thoradh ar ghearán, cuirfear é sin iúl don mhargadh a luaithe is féidir.
RÁITEAS
AIRGEADAIS REACHTACH
LEAGAN AMACH AN TOGRA/TIONSCNAIMH
Teideal an
togra/tionscnaimh
Rialachán ó
Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le hinnéacsanna a úsáidtear mar
thagarmharcanna in ionstraimí airgeadais agus i gconarthaí airgeadais
Réimsí
beartais lena mbaineann i gcreat ABM/ABB[29]

An Margadh
Inmheánach – Margaí Airgeadais
An cineál
togra/tionscnaimh
X Baineann an togra/tionscnamh le beart nua
¨
Baineann an togra/tionscnamh le beart nua a leanann
treoirthionscadal/réamhbheart[30]

¨
Baineann an togra/tionscnamh le síneadh ar bheart atá ann cheana
¨
Baineann an togra/tionscnamh le beart a atreoraíodh i dtreo birt nua
Cuspóirí
Cuspóirí
straitéiseacha ilbhliantúla an Choimisiúin ar a bhfuil an togra/tionscnamh
dírithe
Muinín infheisteoirí a neartú; na rioscaí i leith
mí-ord margaidh a laghdú; rioscaí sistéamacha a laghdú
Cuspóirí
sonracha agus na gníomhaíochtaí ABM/ABB lena mbaineann
Cuspóirí
sonracha:
- An baol ar
chúbláil tagarmharcanna a laghdú
- A áirithiú
go mbaintear úsáid iomchuí as tagarmharcanna láidre agus iontaofa
Gníomhaíochtaí
ABM/ABB lena mbaineann
Ní mór na
spriocanna oibríochtúla seo a leanas a bhaint amach má tá na haidhmeanna
sonracha thuasluaite le baint amach:
- Dreasachtaí
agus deiseanna cúblála i leith tagarmharcanna a theorannú
- Discréid a
íoslaghdú - a áirithiú go bhfuil tagarmharcanna bunaithe ar shonraí
leordhóthanacha ionadaíocha
- A áirithiú
go dtugann rialachas agus rialuithe láidre aghaidh ar riosca
-
Trédhearcacht a fheabhsú agus a áirithiú go bhfuil úsáid tagarmharcanna
bunaithe ar oiriúnacht
- Maoirseacht
éifeachtach a áirithiú
An toradh
agus an tionchar a bhfuil súil leis
Sonraigh an
tionchar a bheadh ag an togra/tionscnamh ar na tairbhithe/grúpaí ar a bhfuil sé
dírithe.
Tá an togra
dírithe ar:
- Rialáil a
dhéanamh ar sholáthar tagarmharcanna agus ar sholáthar sonraí ionchuir i leith
tagarmharcanna
- A áirithiú
go gcuirtear rialachas agus rialuithe fónta i bhfeidhm i leith soláthar
tagarmharcanna agus go seachnaítear coinbhleachtaí leasa
- A áirithiú
go bhfuil modheolaíochtaí tagarmhairc agus sonraí ionchuir láidir agus iontaofa
- A áirithiú
go bhfuil an ghníomhaíocht rannchuidiú le tagarmharcanna faoi réir rialuithe
leordhóthanacha agus go seachnaítear coinbhleachtaí leasa
- A áirithiú
go soláthraítear tagarmharcanna ar bhonn trédhearcach
- A áirithiú
go gcuirtear measúnú oiriúnachta i gcrích nuair atá tagarmharcanna á n-úsáid
mar thagairt i gconradh airgeadais le tomhaltóir
Táscairí
lena léirítear toradh agus tionchar
1. Riosca cúblála tagarmharcanna a laghdú
- Líon sáruithe an rialacháin um dhrochúsáid
mhargaidh i ndáil le tagarmharcanna
- Líon na smachtbhannaí agus na bpíonós a gearradh
- Líon na gcigireachtaí ar an láthair
- Líon na mbeart maoirseachta
2. A áirithiú go mbaintear úsáid iomchuí as
tagarmharcanna láidre agus ionadaíocha
- Líon sáruithe an rialacháin
- Líon na smachtbhannaí agus na bpíonós a gearradh
- Líon na gcigireachtaí ar an láthair
- Líon na mbeart maoirseachta
- Líon na gcaingne sibhialta as mainneachtain an
rialachán seo a chomhlíonadh a thógfaidh úsáideoirí an tagarmhairc i gcoinne
riarthóirí agus rannchuiditheoirí
- Líon na ngearán faighte ag an gCoimisiún ó
úsáideoirí tagarmhairc
Foras an
togra/tionscnaimh
Na ceanglais
is gá a chomhlíonadh sa ghearrthéarma nó san fhadtéarma
Mar thoradh ar
chur i bhfeidhm an Rialacháin sna Ballstáit:
- Laghdófar an
riosca maidir le cúbláil tagarmharcanna;
- Áiritheofar
go mbeidh úsáid iomchuí á baint as tagarmharcanna láidre ionadaíocha.
Luach breise
a bhaineann le rannpháirteachas an AE:
Tá bonn
trasteorann le tagarmharcanna i dtéarmaí a gcuid úsáide agus soláthair. In éagmais
creat reachtach AE, ní bheadh na gníomhaíochtaí aonair na mballstát
éifeachtach, toisc nach bhfuil aon dualgas nó aon dreasacht ar Bhallstáit
comhoibriú lena chéile agus fágann easpa comhair dá leithéid sin eatarthu scóip
le haghaidh arbatráiste rialaitheach. Cinntíonn rannpháirtíocht AE freagairt
chomhsheasmhach agus chomhordaithe a laghdaíonn na neamhéifeachtúlachtaí a
chruthófaí trí chur chuige éagsúil mar aon le féidearthachtaí d’arbatráiste
rialála nach mbeadh i gceist murach a leithéid.
Ceachtanna a
foghlaimíodh ó thaithí eile dá leithéid san am a chuaigh thart
Tá tagarmharcanna cosúil le rátálacha creidmheasa sa
mhéid is gur pointí tagartha iad araon d’infheistíochtaí nó do chonarthaí
airgeadais. Sa dá chás, tharraing an ghéarchéim airgeadais aird ar amhras
maidir lena sláine agus cruinneas a d’fhéadfadh an bonn a bhaint de mhargaí
agus dochar a dhéanamh don gheilleagar agus d’infheisteoirí. Tá an togra seo
bunaithe ar thaithí rialaitheach i ndáil le rialú gníomhaireachtaí rátála
creidmheasa, go háirithe i ndáil leis na struchtúir rialála agus mhaoirseachta
is éifeachtúla agus is éifeachtaí agus riachtanais rialachais.
Comhoiriúnacht
d'ionstraimí iomchuí eile agus sineirgíocht a d'fhéadfadh a bheith ann:
Tá sineirgíochtaí suntasacha ag an togra seo leis an
togra le haghaidh Rialacháin um Dhrochúsáid Mhargaidh (MAR) in Airteagail
2(3)(d) agus 8(1)(d) agus le haghaidh Treoir um Smachtbhannaí Coiriúla maidir
le Drochúsáid Mhargaidh (CSMAD) a shoiléiríonn, go follasach agus go
haonchiallach, go bhfuil aon cúbláil ar thagarmharcanna neamhdhleathach agus
faoi réir smachtbhannaí riaracháin nó coiriúla. Foráiltear freisin sa Rialachán
maidir le Sláine agus Trédhearcacht an Mhargaidh Fuinnimh (REMIT) go bhfuil an
chúbláil a dhéantar ar thagarmharcanna a n-úsáidtear i gcomhair táirgí fuinnimh
mórdhíola neamhdhleathach. Dá réir sin, déileálann na hionstraimí seo le
hiompar daoine i ndáil le cúbláil tagarmharcanna, agus déileálann an togra seo
leis na laigí sa chreat i ndáil le táirgeadh tagarmharcanna a éascaíonn cúbláil
tagarmharcanna.
Rialaíonn an Treoir maidir le Margaí in Ionstraimí
Airgeadais agus rialachán cur chun feidhme na treorach sin, an Treoir
Réamheolaire agus rialachán cur chun feidhme agus an Treoir um Ghnóthais le
haghaidh Comhinfheistíochta in Urrúis Inaistrithe a úsáid agus trédhearcacht
tagarmharcanna agus, dá réir sin, cuireann siad le gníomhaíochtaí an togra seo.
Fad agus
tionchar airgeadais
¨ Togra/tionscnamh a bheidh i bhfeidhm ar
feadh tréimhse teoranta
Togra/tionscnamh a bheidh i bhfeidhm ón
[LL/MM]BBBB go dtí an [LL/MM]BBBB
Tionchar airgeadais ó BBBB go BBBB
Togra/tionscnamh a bheidh i bhfeidhm ar feadh tréimhse
neamhtheoranta
Modhanna
bainistíochta atá beartaithe[31]

X Bainistíocht dhíreach láraithe ag an
gCoimisiún
X Bainistíocht indíreach láraithe trí
na cúraimí cur chun feidhme a tharmligean chuig:
gníomhaireachtaí feidhmiúcháin
X         comhlachtaí arna mbunú ag na
Comhphobail[32]

comhlachtaí náisiúnta san earnáil
phoiblí/comhlachtaí a bhfuil misean de sheirbhís phoiblí acu
daoine a bhfuil sé de chúram orthu bearta ar
leith a chur chun feidhme de bhun Theideal V den Chonradh ar an Aontas Eorpach
agus atá sainaitheanta sa ghníomh bunaidh ábhartha de réir bhrí Airteagal 49
den Rialachán Airgeadais
¨ Bainistíocht atá comhroinnte leis na Ballstáit
¨ Bainistíocht dhíláraithe le tríú tíortha
¨ Comhbhainistíocht le
heagraíochtaí idirnáisiúnta (tabhair sonraí)
I gcás ina
sonraítear níos mó ná modh bainistíochta amháin, tabhair sonraí sa roinn
"Nótaí" le do thoil.
Nótaí
Comhcheangal de bhainistíocht dhíreach (Ard-Stiúrthóireacht MARKT) agus
bainistíocht láraithe indíreach le tarmligean na dtascanna um chur chun feidhme
ar chomhlacht arna chruthú ag CE (ESMA)
BEARTA BAINISTÍOCHTA
Rialacha
faireacháin agus tuairiscithe
Sonraigh cé chomh
minic, agus na coinníollacha.
Forálann
Airteagal 81 Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
gComhairle an 24 Samhain 2010 lena mbunaítear an tÚdarás Eorpach Urrús agus
Margaí do mheastóireacht ar an taithí faighte mar thoradh ar oibriú an Údaráis
gach trí bliana ó thús éifeachtach na hoibríochta. Faoi Airteagal 35 den
Rialachán, cuirfear tuarascáil ar chur i bhfeidhm an Rialacháin seo i dtoll a
chéile faoi 1 Eanáir 2019.
Córas
bainistíochta agus rialaithe
Na rioscaí a
aithníodh
Tá measúnacht
tionchair déanta d’fhonn cur ar chumas an togra an córas maoirseachta
airgeadais san AE a athchóiriú le cur san áireamh i dteannta na
ndréacht-Rialachán lena mbunaítear an tÚdarás Baincéireachta Eorpach, an
tÚdarás Eorpach um Árachas agus Pinsin Cheirde agus an tÚdarás Eorpach Urrús
agus Margaí (ESMA).
Glactar leis
na hacmhainní breise do ESMA mar thoradh ar an togra reatha agus teastaíonn
siad d’fhonn cur ar chumas ESMA a inniúlachtaí a chur i gcrích, go háirithe i
ndáil lena ról sna nithe seo a leanas:
- A bheith
rannpháirteach sna coláistí maoirseoirí le haghaidh tagarmharcanna criticiúla
agus sásra idirghabhála a bhunú, lena n-áirítear idirghabháil cheangailteach,
maidir le hábhair thábhachtacha arna sonrú sa Rialachán seo, d'fhonn cabhrú
chun teacht ar dhearcadh coiteann i measc na n-údarás inniúil má bhíonn aon
easaontú ann i ndáil leis an Rialachán seo.
- Forbairt
socruithe comhoibrithe le tríú tíortha agus malairt faisnéise faighte ó thríú
tíortha idir údaráis inniúla a chomhordú.
- Treoirlínte
a dhréachtú chun cóineasú agus comhsheasmhacht thrasearnála réimeas pionóis a
chothú i ndáil le sáruithe ar an Rialachán seo.
- Liosta de
riarthóirí atá cláraithe i gcomhréir leis an Rialachán seo agus gnólachtaí tríú
tíortha a bhfuil tagarmharcanna á soláthar acu san Aontas a choimeád.
- Glacadh le
fógraí maidir le húsáid tagarmhairc in ionstraim airgeadais nó i gconradh
airgeadais laistigh den Aontas, clár a choimeád agus a áirithiú go bhfuil
riarthóirí ar an eolas faoin úsáid seo.
Gan na
hacmhainn riachtanacha, ní féidir comhlíonadh tráthúil agus éifeachtach ról an
Údaráis a áirithiú.
Modhanna
rialaithe atá beartaithe
Beidh feidhm
le córais bhainistíochta agus rialaithe dá bhforáiltear i Rialachán ESMA i
ndáil le ról ESMA sa togra reatha.
Déanfaidh an
Coimisiún cinneadh maidir leis an tsraith deiridh táscairí chun feidhmíocht
ESMA a mheas nuair a bheidh an chéad mheastóireacht riachtanach á déanamh. I
ndáil leis an measúnacht deiridh, bainfidh an tábhacht chéanna leis na táscairí
cainníochtúla agus a bhainfidh leis an bhfianaise cháilíochtúil arna bailiú i
rith na gcomhairliúchán. Déanfar meastóireacht nua gach trí bliana.
Costais agus
sochair na rialuithe agus ráta dóchúil neamh-chomhlíontachta
Tá costais á meas ar roinn 3. Cuimsíonn na
príomhbhuntáistí:
- An baol ar chúbláil a laghdú agus, dá réir sin,
cobhsaíocht mhargaidh a fheabhsú agus muinín sna margaí airgeadais a athbhunú.
- Iontaofacht na dtagarmharcanna a fheabhsú agus
cothroime, sláine agus éifeachtacht na margaí airgeadais a fheabhsú dá bhrí
sin.
- A áirithiú go mbaintear úsáid iomchuí as
tagarmharcanna láidre agus ionadaíocha         agus cosaint fheabhsaithe
tomhaltóirí agus infheisteoirí a áirithiú dá réir sin
Dá dhroim sin, chuirfeadh an togra seo le cothroime
mhargaidh feabhsaithe mar aon le cosaint tomhaltóirí agus infheisteoirí a
áirithiú. Tá sé deacair buntáistí dá leithéid a chainníochtú. I bhfianaise na
tábhachta domhanda, áfach, atá le tagarmharcanna láidre agus iontaofa chun
cobhsaíocht mhargaidh a chothú agus muinín sna margaí a athbhunú, tá buntáistí
suntasacha le baint as i gcomparáid leis na costais.
Meastar go mbeidh an ráta neamhchomhlíonta íseal ó
tharla go moltar rialacha soiléire agus infhorfheidhmithe sa tionscnamh mar aon
le dreasachtaí chun comhlíonadh a áirithiú.
Bearta chun
calaois agus neamhrialtachtaí a chosc
Sonraigh bearta coisctheacha agus cosanta atá
ann cheana nó atá beartaithe.
Chun críocha calaois, éilliú agus aon ghníomhaíocht
neamhdhleathach eile a chomhrac, beidh ESMA faoi réir, gan aon srian,
fhorálacha Rialachán (CE) Uimh. 1073/1999 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
gComhairle an 25 Bealtaine 1999 a bhaineann le hiniúchtaí atá reáchtáilte ag an
Oifig Frith-Chalaoise Eorpach (OLAF).
Aontóidh an tÚdarás do Chomhaontú Idirinstitiúideach
an 25 Bealtaine 1999 idir Pharlaimint na hEorpa, Comhairle an Aontais Eorpaigh
agus Coimisiún na gComhphobal Eorpach maidir le himscrúduithe inmheánacha arna
ndéanamh ag an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) agus glacfaidh sé forálacha
iomchuí láithreach bonn maidir le foireann uile an Údaráis.
Leagfar amach go sainráite sna cinntí maidir le
maoiniú agus sna comhaontuithe agus sna hionstraimí cur chun feidhme a
eascraíonn astu go bhféadfaidh an Chúirt Iniúchóirí agus OLAF seiceálacha ar an
láthair a chur i gcrích, más gá, ar thairbhithe airgid atá íoctha amach ag
an Údarás agus ar chomhaltaí foirne atá freagrach as an airgead sin a
leithdháileadh.
AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A
BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH
Ceannteidil
an chreata airgeadais ilbhliantúil agus na línte buiséid ar a n-imrítear
tionchar
Línte buiséid atá ann cheana
In ord
cheannteidil agus línte buiséid an chreata airgeadais ilbhliantúil.
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil || Líne buiséid || Saghas caiteachais || Ranníocaíocht
 Uimhir [Ceannteideal] || LD   || ó thíortha CSTE[33]   || ó thíortha is iarrthóirí[34]   || ó thríú tíortha || de réir bhrí Airteagal 18(1)(aa) den Rialachán Airgeadais
   || 12.03.04 An tÚdarás Eorpach Urrús agus Margaí (ESMA) || LD || TÁ || TÁ || NÍL || NÍL
Beidh na tionchair seo a leanas ag an
tionscnamh reachtach seo ar chaiteachas:
a) Ard-Stiúrthóireacht MARKT chun gníomhartha tarmligthe a dhréachtú, mar aon le meastóireacht,
faireachán ar an gcur chun feidhme agus athbhreithniú a d'fhéadfaí a dhéanamh
ar an tionscnamh:
Ball foirne AD amháin (lánaimseartha) agus
costais ghaolmhara; costais bhliantúla measta de € 0.142 M in aghaidh na
bliana.
b) ESMA
(i) Costais AD: beirt
ghníomhairí sealadacha chun a bheith rannpháirteach sna coláistí maoirseoirí le
haghaidh tagarmharcanna criticiúla agus dul i mbun idirghabhála iontu,
comhairle theicniúil a sholáthar don Choimisiún maidir le cur chun feidhme an
Rialacháin seo, comhordú a dhéanamh ar fhorbairt socruithe comhair le tríú
tíortha, treoirlínte a dhréachtú chun cóineasú agus comhsheasmhacht
thrasearnála réimeas pionóis a chur chun cinn agus cláir a choinneáil d'fhógraí
a thugtar maidir le húsáid tagarmharcanna agus liosta a choinneáil de
riarthóirí cláraithe tagarmharcanna.
Beidh costas bliantúil de €0.326 M ar an
mbeirt ghníomhaithe sealadacha seo, agus ranníocfadh an Coimisiún 40% (€ 0.130
M) den mhéid sin agus ranníocfadh na Ballstáit 60% (€ 0.196 M).
Ní dócha go mbeidh sé indéanta na comhaltaí
foirne a leithdháileadh do ESMA a laghdú amach anseo (i ndiaidh 2020) sa mhéid
is nach dócha go laghdófar líon na dtagarmharcanna, lena n-áirítear
tagarmharcanna criticiúla, amach anseo, ach go dtiocfaidh méadú orthu agus
beidh ar ESMA fós a bheith rannpháirteach agus dul i mbun idirghabhála i
gcoláistí maoirseoirí na dtagarmharcanna criticiúla agus cúraimí ábhartha eile
mar atá leagtha amach thuas a dhéanamh.
(ii) Costais oibríochtúla agus costais
bonneagair: chomh maith leis sin, meastar go mbeidh
speansas tosaigh de € 0.25 M ag an ESMA, agus ranníocfadh an Coimisiún 40% (€
0.1 M) den mhéid sin agus ranníocfadh na Ballstáit 60% (€ 0.15 M).
Baineann an speansas seo le córais TF den chuid is mó, le go gcomhlíonfaidh
ESMA na ceanglais seo a leanas:
- Liosta de riarthóirí atá cláraithe i
gcomhréir leis an Rialachán seo agus gnólachtaí tríú tíortha a bhfuil
tagarmharcanna á soláthar acu san Aontas a choimeád.
- Glacadh le fógraí maidir le húsáid
tagarmhairc in ionstraim airgeadais nó i gconradh airgeadais laistigh den
Aontas, clár a choimeád agus a áirithiú go bhfuil riarthóirí ar an eolas faoin
úsáid seo.
Beidh ar ESMA tuarascáil maidir le cur i
bhfeidhm an Rialacháin seo a chur i dtoll a chéile faoin 1 Eanáir 2018 freisin. Beidh costas iomlán €0.3 M i gceist agus ranníocfaidh an Coimisiún
40 % (€ 0.12M) den mhéid sin agus ranníocfaidh na Ballstáit 60 % (€
0.18 M) in 2017.
An tionchar
a mheastar a bheidh ag an togra/tionscnamh ar chaiteachas
Déanfar na cúraimí nua leis na hacmhainní
daonna atá ar fáil laistigh den nós imeachta um leithdháileadh buiséid, i
bhfianaise srianta ar an mbuiséad a mbaineann le gach comhlacht den AE agus atá
i gcomhréir leis an gclárú airgeadais do na gníomhaireachtaí. Go háirithe, beidh na hacmhainní a bheidh de dhíth ar an
ngníomhaireacht le haghaidh na cúraimí nua agus a chuirtear in iúl sa ráiteas
airgeadais seo comhsheasmhach agus comhoiriúnach leis an gcláreagrú daonna agus
airgeadais le haghaidh ESMA a socraíodh sa Teachtaireacht le déanaí chuig
Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle – Cláreagrú acmhainní daonna agus
airgeadais le haghaidh gníomhaireachtaí díláraithe 2014-2020' (COM(2013)519).
Achoimre ar
an tionchar a mheastar a bheidh ag an togra/tionscnamh ar chaiteachas
EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil || Costas 1A || Iomaíochas don Fhás agus do Phoist
 DG: MARKT ||   ||   || Bliain 2015[35] || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || IOMLÁN
  Leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 13.03.04 - An tÚdarás Eorpach Urrús agus Margaí (ESMA) || Gealltanais || (1) || 0.240 || 0.130 || 0.250 || 0.130 || 0.130 || 0.130 || 1.010
 Íocaíochtaí || (2) || 0.240 || 0.130 || 0.250 || 0.130 || 0.130 || 0.130 || 1.010
 Leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú ó chlúdach clár sonrach[36] ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Uimhir na líne buiséid || 12.03.04 || (3) ||   || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0
 IOMLÁN leithreasuithe i gcomhair DG MARKT || Gealltanais || =1+1a +3 || 0.240 || 0.130 || 0.250 || 0.130 || 0.130 || 0.130 || 1.010
 Íocaíochtaí || =2+2a +3 || 0.240 || 0.130 || 0.250 || 0.130 || 0.130 || 0.130 || 1.010
  IOMLÁN leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí || Gealltanais || (4) || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 ||
 Íocaíochtaí || (5) || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 ||
  IOMLÁN leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú ó chlúdach na gclár sonrach || (6) || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 ||
 IOMLÁN leithreasuithe faoi CHEANNTEIDEAL Uimhir 1A den chreat airgeadais ilbhliantúil || Gealltanais || =4+6 || 0.240 || 0.130 || 0.250 || 0.130 || 0.130 || 0.130 || 1.010
 Íocaíochtaí || =5+6 || 0.240 || 0.130 || 0.250 || 0.130 || 0.130 || 0.130 || 1.010

 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil || 5 || 'Caiteachas riaracháin'
EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
   ||   ||   || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || IOMLÁN
 DG: MARKT ||   ||
  Acmhainní daonna (de chuid DG MARKT) || 0.132 || 0.132 || 0.132 || 0.132 || 0.132 || 0.132 || 0.792
  Caiteachas riaracháin eile || 0.010 || 0.010 || 0.010 || 0.010 || 0.010 || 0.010 || 0.060
 IOMLÁN DG MARKT || Leithreasuithe || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.852
 IOMLÁN leithreasuithe faoi CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || (Iomlán gealltanas = Iomlán íocaíochtaí) || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.852
EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
   ||   ||   || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || IOMLÁN
 IOMLÁN leithreasuithe faoi CHEANNTEIDIL 1 go 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || Gealltanais || 0.382 || 0.272 || 0.392 || 0.272 || 0.272 || 0.272 || 1.862
 Íocaíochtaí || 0.382 || 0.272 || 0.392 || 0.272 || 0.272 || 0.272 || 1.862
An tionchar
a mheastar a bheidh ag an togra/tionscnamh ar leithreasuithe faoi chomhair
oibríochtaí
¨         Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasuithe
faoi chomhair oibríochtaí
X         Éilíonn an togra/tionscnamh go
n-úsáidfear leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí mar a mhínítear thíos:
Bhainfeadh cuid mhór de leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí an
Choimisiúin leis an méadú ar mhaoiniú an ESMA a eascraíonn ó na ceanglais faoin
Rialachán seo. Go háirithe, beidh 2 bhall foirne breise (gníomhairí sealadacha)
de dhíth ón ESMA, le costas iomlán de € 0.326 M in aghaidh na bliana, agus
dhéanfadh an Coimisiún (€ 0.130 M) agus na Ballstáit (€ 0.196 M) cómhaoiniú ar
an gcostas sin. Tabharfaidh siad faoi na gníomhaíochtaí seo a leanas:
A bheith rannpháirteach i gcoláistí maoirseoirí na dtagarmharcanna agus
dul i mbun idirghabhála iontu
Comhairle theicniúil a sholáthar don Choimisiún maidir le cur chun
feidhme an Rialacháin seo
Comhordú a dhéanamh ar fhorbairt socruithe comhair le tríú tíortha
Treoirlínte a dhréachtú chun cóineasú agus comhsheasmhacht thrasearnála
réimeas pionóis a chur chun cinn
Cláir a choinneáil d'fhógraí a thugtar maidir le húsáid tagarmharcanna
agus liosta a choinneáil de riarthóirí cláraithe tagarmharcanna
Chomh maith leis sin, meastar go mbeidh speansas tosaigh oibríochtúil
de € 0.25 M ag ESMA, agus ranníocfadh an Coimisiún 40 % (€ 0.1
M) den mhéid sin agus ranníocfadh na Ballstáit 60 % (€ 0.15 M).
Baineann an speansas seo le córais TF den chuid is mó, le go gcomhlíonfaidh
ESMA na ceanglais seo a leanas:
Liosta de riarthóirí atá cláraithe i gcomhréir leis an Rialachán seo
agus gnólachtaí tríú tíortha a bhfuil tagarmharcanna á soláthar acu san Aontas
a choimeád.
Glacadh le fógraí maidir le húsáid tagarmhairc in ionstraim airgeadais
nó i gconradh airgeadais laistigh den Aontas agus clár a choimeád.
Chomh maith leis sin, éilíonn an tionscnamh seo maoiniú ESMA a mhéadú
in 2017 chun na costais a bhaineann le tuarascáil maidir le cur i bhfeidhm an
Rialacháin seo faoin 1 Eanáir 2018 a chur i dtoll a chéile. Bheadh an costas iomlán
a bhainfeadh leis an tuarascáil seo a chur i dtoll a chéile cothrom le
€ 0.3 M (le gealladh agus le haistriú chuig ESMA in 2017) agus ranníocfadh
an Coimisiún 40 % (€ 0.12M) agus ranníocfadh na Ballstáit 60 % (€
0.18 M).
An tionchar
a mheastar a bheidh ag an togra/tionscnamh ar leithreasuithe de chineál
riaracháin
Achoimre
¨         Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasuithe
de chineál riaracháin
X         Éilíonn an togra/tionscnamh go
n-úsáidfear leithreasuithe de chineál riaracháin mar a mhínítear thíos:
EUR milliúin (go dtí
an tríú deachúil)
   || Bliain 2015[37] || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || IOMLÁN
 CEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.852
 Acmhainní daonna || 0.132 || 0.132 || 0.132 || 0.132 || 0.132 || 0.132 || 0.792
 Caiteachas riaracháin eile || 0.010 || 0.010 || 0.010 || 0.010 || 0.010 || 0.010 || 0.060
 Fo-iomlán CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || 0.142 || 0.141 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.852
 IOMLÁN || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.852
Soláthrófar na hacmhainní daonna is gá le
baill foirne ón Ard-Stiúrthóireacht a bhfuil bainistíocht an bhirt faoina
gcúram cheana agus/nó atá ath-imlonnaithe taobh istigh den Ard-Stiúrthóireacht,
mar aon le haon leithdháileadh breise a d'fhéadfaí a thabhairt don
Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta
maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.
Toimhdí:
– bunaithe ar 1 oifigeach ghrád AD ag obair go
lánaimseartha ar an tionscnamh seo ag Ard-Stiúrthóireacht MARKT (meánchostais
de €132,000 in aghaidh na bliana);
– is bunaithe ar threoir Ard-Stiúrthóireacht
BUDG atá meánchostais bhliantúla tuarastail an phearsanra;
– beidh costais mhisin cothrom le €10,000 in
aghaidh na bliana, meastachán bunaithe ar dhréachtbhuiséad 2012 do mhisin in
aghaidh an duine.
 Na hacmhainní
daonna a mheastar a bheidh riachtanach
¨         Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear acmhainní
daonna.
X         Éilíonn an togra/tionscnamh úsáid a
bhaint as 1 oifigeach Coimisiúin ghrád AD ag Ceanncheathrú an Choimisiúin
(Ard-Stiúrthóireacht MARKT) mar atá mínithe anseo thíos. Is é MARKT an réimse
beartais nó teideal buiséid i gceist. Maoineofar 1 oifigeach Coimisiúin ghrád
AD trí ath-imlonnú.
Cur síos ar na cúraimí a bheidh le déanamh:
Gníomhartha Tarmligthe a ghlacadh trí bhreis sonraíochta a dhéanamh ar an
reachtaíocht agus gníomhartha tarmligthe leanúnacha a chur san áireamh ina
sonrófar earnálacha éagsúla tagarmhairc i bhfianaise forbairtí margaidh agus
teicneolaíocha. Tagarmharcanna criticiúla trasteorann a ainmniú agus tuilleadh
sonraíochta a dhéanamh ar na coinníollacha a bhaineann leo.
Sloinnfear an meastachán in aonaid de
choibhéis lánaimseartha
   || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020
   ||  Poist don phlean bunaíochta (oifigigh agus gníomhairí sealadacha)
 XX 01 01 01 (Ceanncheathrú agus Oifigí Ionadaíocht an Choimisiúin) || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1
 XX 01 01 02 (Toscaireachtaí) ||   ||   ||   ||   ||   ||
 XX 01 05 01 (Taighde indíreach) ||   ||   ||   ||   ||   ||
 10 01 05 01 (Taighde díreach) ||   ||   ||   ||   ||   ||
   ||  Foireann sheachtrach (i gcoibhéis lánaimseartha: FTE)[38]
 XX 01 02 01 (CA, INT, SNE ón 'gclúdach iomlánaíoch') ||   ||   ||   ||   ||   ||
 XX 01 02 02 (CA, INT, JED, LA agus SNE sna toscaireachtaí) ||   ||   ||   ||   ||   ||
 XX 01 04 yy[39] || - sa cheanncheathrú ||   ||   ||   ||   ||   ||
 - i dtoscaireachtaí ||   ||   ||   ||   ||   ||
 XX 01 05 02 (CA, SNE, INT – Taighde indíreach) ||   ||   ||   ||   ||   ||
 10 01 05 02 (CA, SNE, INT – Taighde díreach) ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Línte buiséid eile (sonraigh) ||   ||   ||   ||   ||   ||
 IOMLÁN || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1
Soláthrófar na hacmhainní daonna is gá le
baill foirne ón Ard-Stiúrthóireacht a bhfuil bainistíocht an bhirt faoina gcúram
cheana agus/nó atá ath-imlonnaithe taobh istigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar
aon le haon leithdháileadh breise a d'fhéadfaí a thabhairt don
Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta
maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.
Comhoiriúnacht
don chreat airgeadais ilbhliantúil reatha
X Tá an togra/tionscnamh comhoiriúnach don
chreat airgeadais ilbhliantúil nua.
¨         Beidh athchlárú an cheannteidil ábhartha sa chreat airgeadais
ilbhliantúil ag gabháil leis an togra/tionscnamh seo.
Mínigh an cineál athchláraithe a bhfuil gá leis, agus
sonraigh na línte buiséid lena mbaineann agus na méideanna comhfhreagracha.
NB
¨         Éilíonn an togra/tionscnamh go gcuirfear an ionstraim
sholúbthachta i bhfeidhm nó go ndéanfar athbhreithniú ar an gcreat airgeadais
ilbhliantúil.[40]
Mínigh an méid a bhfuil gá leis, agus sonraigh na
ceannteidil agus na línte buiséid lena mbaineann agus na méideanna
comhfhreagracha.
NB
Ranníocaíochtaí
ó thríú páirtithe
¨         Ní dhéantar foráil sa togra/tionscnamh maidir le cómhaoiniú le
tríú páirtithe.
X Déantar foráil sa togra/tionscnamh maidir le
cómhaoiniú atá réamh-mheasta thíos:
Leithreasuithe in EUR milliúin (go dtí an 3ú deachúil)
   || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || Iomlán
 Sonraigh an comhlacht cómhaoinithe || Ballstáit || Ballstáit || Ballstáit || Ballstáit || Ballstáit || Ballstáit || Ballstáit
 IOMLÁN leithreasuithe cómhaoinithe || 0.361 || 0.196 || 0.376 || 0.196 || 0.196 || 0.196 || 1.521

Tagraíonn na ranníocaíochtaí tríú páirtí do 2015 do chómhaoiniú na mBallstáit
ar ESMA. Baineann na costais arna maoiniú leis an méid seo a leanas den chuid
is mó:
a) Costais foirne:
Ranníocfaidh na Ballstáit 60 % i dtreo maoiniú ar an 2 ghníomhaire
sealadach a bheith ag teastáil ag ceanncheathrú an ESMA d'fhonn na ceanglais
faoin Rialachán seo a chur chun feidhme. Thabharfadh sé seo le tuiscint go
ndéanfadh na Ballstáit ranníocaíocht bhliantúil de € 0.196 M.
b) Speansas tosaigh oibríochtúil: Bheadh ar na Ballstát 60 % den speansas tosaigh oibríochtúil de €
0.25 M a bheidh ar an ESMA in 2015 a ranníoc freisin, € 0.15 M san
iomlán. Baineann an speansas seo le córais TF den chuid is mó, le go
gcomhlíonfaidh ESMA na ceanglais faoin Rialachán seo.
c) Tuarascáil ar an gcur chun feidhme Chomh maith leis sin, ranníocfaidh na Ballstáit i dtreo maoiniú ar
thuarascála a dhéanfaidh an AE faoin 1 Eanáir 2018 maidir le cur i bhfeidhm an
Rialacháin seo. Meastar go mbeidh costais iomlána na tuarascála cothrom le €0.3
M[41], agus ranníocfaidh na
Ballstáit 60 % (€ 0.18 M) in 2017.
An tionchar a mheastar a bheidh ar ioncam
X         Ní bheidh tionchar airgeadais ar
bith ag an togra ar ioncam.
¨         Beidh an tionchar airgeadais seo a leanas ag an
togra/tionscnamh:
IARSCRÍBHINN
le Ráiteas Airgeadais Reachtach do Thogra le haghaidh Rialacháin ar
Thagarmharcanna ar chostas measta ESMA faoi cheanglais an togra
Tá na costais a bhaineann le maoirseacht
dhíreach ESMA de riarthóirí tagarmharcanna criticiúla Aontais (CUB) measta de
réir trí chatagóir costais: na costais foirne, na costais bhonneagair agus
costais na n-oibríochtaí, ar aon dul leis an rangú i ndréachtbhuiséad
ginearálta ESMA.
a) Costais foirne:
léiríonn an gá le méadú ar líon na mball foirne na cúraimí nua a bheidh ar an
ESMA a eascraíonn ón Rialachán seo. Baineann siad seo le rannpháirteachas agus
idirghabháil an ESMA i gcoláistí maoirseoirí na dtagarmharcanna criticiúla.
Chomh maith leis sin, comhairle theicniúil a sholáthar don Choimisiún maidir le
cur chun feidhme an Rialacháin seo, comhordú a dhéanamh ar fhorbairt socruithe
comhair le tríú tíortha, treoirlínte a dhréachtú chun cóineasú agus
comhsheasmhacht thrasearnála réimeas pionóis a chur chun cinn agus cláir a
choinneáil d'fhógraí a thugtar maidir le húsáid tagarmharcanna agus liosta a
choinneáil de riarthóirí cláraithe tagarmharcanna.
De réir meastachán reatha ó mheastacháin an
Choimisiúin agus meastacháin an ESMA, beidh 2 ghníomhaire sealadach de dhíth
chun na gníomhaíochtaí a dhéanamh. Seo sa bhreis ar na baill foirne atá ag
obair ar thagarmharcanna faoi láthair in ESMA. Beidh costas bliantúil an
chomhalta bhreise d'fhoireann ESMA cothrom le € 0.326 M, agus ranníocfaidh an
Coimisiún 40 % (€ 0.130 M) den mhéid sin agus ranníocfaidh na Ballstáit
60% (€ 0.196 M) leis.
b) Costais oibríochtúla agus costais
bonneagair: chomh maith leis sin, meastar go mbeidh
speansas tosaigh oibríochtúil de € 0.25 M ag ESMA, agus ranníocfaidh an
Coimisiún 40 % (€ 0.1 M) den mhéid sin agus ranníocfaidh na Ballstáit
60 % (€ 0.15 M) in 2015. Baineann an speansas seo le córais TF
den chuid is mó, le go gcomhlíonfaidh ESMA na ceanglais seo a leanas:
- Liosta de riarthóirí atá cláraithe i
gcomhréir leis an Rialachán seo agus gnólachtaí tríú tíortha a bhfuil
tagarmharcanna á soláthar acu san Aontas a choimeád.
- Glacadh le fógraí maidir le húsáid tagarmhairc
in ionstraim airgeadais nó i gconradh airgeadais laistigh den Aontas, clár a
choimeád agus a áirithiú go bhfuil riarthóirí ar an eolas faoin úsáid seo.
Chomh maith leis sin, éilíonn an tionscnamh
seo maoiniú ESMA a mhéadú € 0.3 M in 2017 chun na costais a bhaineann le
tuarascáil maidir le cur i bhfeidhm an Rialacháin seo a chur i dtoll a chéile
faoi 1 Eanáir 2018 a chumhdach. Meastar go mbeidh an
costas iomlán a bhaineann leis an tuarascáil seo a chur i dtoll a chéile
cothrom le € 0.3 M (le gealladh agus le híoc in 2017) agus ranníocfaidh an
Coimisiún 40 % (€ 0.12M) den mhéid agus ranníocfaidh na Ballstáit
60 % (€ 0.18 M). Rinneadh na costais seo a mheas bunaithe ar
mheánchostais DG MARKT as tuarascálacha cosúla a tháirgeadh agus ceartú a chur
i bhfeidhm chun an tionchar a bheidh ag boilsciú a léiriú.
NÍ BHEIDH impleachtaí airgeadais ag an togra ar ioncam i gcás ESMA.
Tá an miondealú mionsonraithe de chostais mheasta foirne de réir na
gcatagóirí éagsúla le fáil i dtábla 1 thíos.
Toimhdí eile:
– bunaithe ar dháileadh FTEnna i
ndréachtbhuiséad 2012, glactar leis gur 2 ghníomhaire sealadach atá i gceist
leis an 2 FTE breise, le costas iomlán de € 0.326 M, agus dhéanfadh
an Coimisiún (€ 0.130 M) agus na Ballstáit (€ 0.196 M) cómhaoiniú ar an gcostas
sin.
– is bunaithe ar threoir Ard-Stiúrthóireacht
BUDG atá meánchostais bhliantúla tuarastail an phearsanra de € 132,000 in
aghaidh na bliana;
– ualú tuarastail comhéifeachta do Pháras 1.161;
– costais mhisin de €10,000, meastachán
bunaithe ar dhréachtbhuiséad 2012 do mhisin in aghaidh an duine;
– costais a bhaineann le hearcaíocht
(taisteal, óstán, scrúduithe dochtúra, suiteáil agus liúntais eile, costais
aistrithe, etc.) de chuid €12,700, meastachán bunaithe ar dhréachtbhuiséad 2012
d’earcú in aghaidh gach duine nua.
 COSTAIS FOIRNE ESMA ||   ||   ||   || Euro (milliúin, go dtí an 3ú deachúil) ||   ||
 Cineál Costais || Costas || Meánchostas || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020 || IOMLÁN
 Teideal 1: Caiteachas Foirne ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 ar gníomhairí sealadacha iad || 2 || 0.153 || 0.306 || 0.306 || 0.306 || 0.306 || 0.306 || 0.306 || 1.836
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Caiteachas i ndáil le hearcaíochtaí ||   || 0.025 ||   ||   ||   ||   ||   || 0.025
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Speansais mhisin ||   ||   || 0.020 || 0.020 || 0.020 || 0.020 || 0.020 || 0.020 || 0.120
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Iomlán theideal 1 Caiteachas foirne ||   || 0.351 || 0.326 || 0.326 || 0.326 || 0.326 || 0.326 || 1.981
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 bhí ranníocaíocht an Chomhphobail cothrom le (40%) ||   || 0.140 || 0.130 || 0.130 || 0.130 || 0.130 || 0.130 || 0.790
 agus bhí ranníocaíocht na mBallstáit cothrom le (60%) ||   || 0.211 || 0.196 || 0.196 || 0.196 || 0.196 || 0.196 || 1.191
[1]               COM(2011) 651 final 2011/0295 (COD)
http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2011:0651:FIN:EN:PDF
[2]               An Bhruiséil, 20.10.2011 COM(2011) 654 final 2011/0297
(COD) http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2011:0654:FIN:EN:PDF
[3]               Rialachán REMIT:
http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2011:326:0001:01:EN:HTML
[4]               Airteagal MIFID 40(1):
http://ec.europa.eu/internal_market/securities/isd/mifid_en.htm
[5]               Rialachán Cur Chun Feidhme MIFID Airteagal 37(1)b http://ec.europa.eu/internal_market/securities/isd/mifid2_en.htm
[6]               http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2011:0652:FIN:EN:PDF
[7]               Treoir 2003/71/CE agus Rialachán (CE) Uimh 809/2004,
Iarscríbhinn XII, mír 4.2.2
[8]               Treoir um Ghnóthais le haghaidh Comhinfheistíochta in
Urrúis Inaistrithe (2009/65/CE), Airteagal 53
[9]               http://www.esma.europa.eu/consultation/Consultation-Principles-Benchmarks-Setting-Processes-EU
[10]             http://www.esma.europa.eu/system/files/2013-150.pdf
[11]             [ xxx]
[12]             IO L 145, 30.4.2004, lch. 1.
[13]             IO L 345, 31.12.2003, lch. 64.
[14]             IO L 158, 17.11.2009, lch. 32
[15]             IO L 326, 8.12.2011, lch. 1.
[16]             IO L 281, 23.11.1995, lch. 31.
[17]             IO L 8, 12.1.2001, lch. 1.
[18]             IO L 55, 28.2.2011, lch. 13.
[19]             IO L 211, 14.8.2009, lch. 55.
[20]             IO L 9, 14.8.2009, lch. 112.
[21]             IO L 176, 27.6.2013, lch. 338.
[22]             IO L 335, 17.12.2009, lch. 1.
[23]             IO L 302, 17.11.2009, lch. 32
[24]             IO L 174, 1.7.2011, lch. 1.
[25]             IO L 174, 1.7.2011, lch. 1.
[26]             IO L 133,
22.5.2008, lch. 66.
[27]             IO L 241, 2.9.2006 Lch. 1.
[28]             IO L 241, 2.9.2006, lch. 1.
[29]             ABM: Bainistiú de réir gníomhaíochtaí - ABB: Bunú an
bhuiséid de réir gníomhaíochtaí.
[30]             Mar a thagraítear dó in Airteagal 49(6)(a) nó (b) den
Rialachán Airgeadais.
[31]             Is féidir mionsonraí ar na modhanna bainistíochta agus
tagairtí don Rialachán Airgeadais a fheiceáil ar shuíomh gréasáin DG Budg: http://www.cc.cec/budg/man/budgmanag/budgmanag_en.html
[32]             Mar a thagraítear dóibh in Airteagal 185 den
Rialachán Airgeadais.
[33]             CSTE: Comhlachas Saorthrádála na hEorpa.
[34]             Tíortha is iarrthóirí agus, nuair is iomchuí, tíortha ó na
Balcáin Thiar a d'fhéadfadh a bheith ina n-iarrthóirí .
[35]             Is í bliain N an bhliain a gcuirtear tús le cur chun
feidhme an togra/tionscnaimh.
[36]             Cúnamh agus caiteachas teicniúil agus/nó riaracháin ar
mhaithe le cláir agus/nó bearta AE (seanlínte 'BA'), taighde indíreach, taighde
díreach a chur chun feidhme.
[37]
[38]             CA = Ball foirne ar conradh; LA= Ball foirne Áitiúil; SNE
= Saineolaí Náisiúnta ar Iasacht; INT = Ball foirne gníomhaireachta; JED =
Saineolaí sóisearach i dtoscaireacht
[39]             Fo-uasteorainn d'fhoireann sheachtrach arna cumhdach ag
leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí (na seanlínte "BA").
[40]             Féach pointe 19 agus pointe 24 den Chomhaontú
Idirinstitiúideach.
[41]             Rinneadh na costais seo a mheas bunaithe ar na
meánchostais a bhí ar DG MARKT as tuarascálacha cosúla a tháirgeadh agus ceartú
a chur i bhfeidhm chun an tionchar a bheidh ag boilsciú a léiriú.