				|

		52011PC0650

			Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le treoirlínte an Aontais chun an Gréasán Tras-Eorpach Iompair a fhorbairt /* COIM/2011/0650 leagan deireanach - 2011/0294 (COD) */

			   	MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN
1.           COMHTHÉACS AN TOGRA
1.1.        Cúlra agus cuspóirí
Ó lár na n-ochtóidí i leith tá beartas an
ghréasáin thras-Eorpaigh iompair (GTE‑I) ag leagan amach creat beartais
d'fhorbairt bonneagair chun go bhfeidhmeodh an margadh inmheánach go rianúil
agus chun comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach a áirithiú chomh
maith le rochtain fheabhsaithe ar fud an AE. As sin a thig bunús dlí sonrach do
ghréasáin thras-Eorpacha a áireamh i gConradh Maastricht in 1992 agus liosta de
14 phríomhthionscadal a ghlacadh ag an gComhairle Eorpach in Essen in
1994.
In 1996, ghlac Parlaimint na hEorpa agus an
Chomhairle na chéad Treoirlínte lena sainítear beartas agus pleanáil bhonneagar
an GTE‑I[1].
Rinneadh athbhreithniú cuimsitheach ar na Treoirlínte in 2004, ag cur san
áireamh mhéadú an AE agus na hathruithe a rabhthas ag súil leo i sreabha
tráchta[2].
Ina theannta sin, cuireadh leis an liosta de 14 thionscadal tosaíochta.
Táthar tar éis roinnt ionstraimí airgeadais
agus neamhairgeadais a bhunú chun chur chun feidhme tionscadal a éascú.
Airítear ar na hionstraimí sin Rialachán Airgeadais GTE[3], an Ciste Comhtháthaithe, Ciste
Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE) agus iasachtaí ón mBanc Eorpach
Infheistíochta, chomh maith le tionscnaimh chomhordúcháin an Choimisiúin.
In 2010, ar mhaithe le soiléire, ghlac
Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle Cinneadh Uimh. 661/2010/AE,
athmhúnlú ar Threoirlínte an GTE‑I[4].
Go dtí seo, tá an bonneagar iompair, mar atá,
forbartha go maith laistigh den Aontas Eorpach. Mar sin féin, tá sé fós
ilroinnte ó thaobh na tíreolaíochta de agus ó mhodh iompair go chéile agus
laistigh de mhodhanna iompair. Is é príomhchuspóir na dTreoirlínte nua seo, a
chuirfear in ionad Chinneadh Uimh. 661/2010, gréasán tras‑Eorpach
iompair iomlán agus comhtháite a bhunú, lena gcumhdófar na Ballstáit agus na
réigiúin go léir agus lena dtabharfar bunús d'fhorbairt chothromaithe na
modhanna iompair go léir chun na buntáistí ar leith a bhaineann leo a éascú,
agus leas a bhaint as breisluach an ghréasáin don Eoraip a mhéid is féidir ar
an dóigh sin.
I bhfianaise na ndúshlán do bheartas an GTE-I,
a aithnítear freisin sa Pháipéar Bán 'Roadmap to a Single European
Transport Area – Towards a competitive and resource efficient transport system[5] (Treochlár um Limistéar Iompair
Eorpach Aonair – I dtreo córas iompair atá iomaíoch agus tíosach ar acmhainní)'('An
Páipéar Bán'), saineofar sna Treoirlínte sin straitéis fhadtéarmach do bheartas
an GTE‑I suas go dtí 2030/2050.
1.2.        Saincheisteanna arna bplé
Ní foláir dul i ngleic le cúig phríomhfhadhb
ar leibhéal an AE:
Ar an gcéad dul
síos, is constaic mhór iad naisc a bheith in easnamh, ag codanna trasteorann go
háirithe, maidir le saorghluaiseacht earraí agus paisinéirí laistigh de na
Ballstáit agus eatarthu agus idir na Ballstáit agus a gcomharsana.
Ar an dara dul síos, tá bearna mhór ann i
gcónaí idir cáilíocht agus infhaighteacht bonneagar ó Bhallstát go chéile agus
laistigh de na Ballstáit (scrogaill). Tá gá le feabhas a chur ar na naisc
soir-siar, go háirithe, trí bhonneagar iompair nua a chruthú agus/nó trí
bhonneagar atá ann cheana a chothabháil, a athchóiriú nó a uasghrádú.
Ar an tríú dul
síos, tá an bonneagar idir na modhanna iompair ilroinnte. Maidir le naisc
ilmhódacha a dhéanamh, níl roinnt mhaith de na críochfoirt lasta, na stáisiúin
phaisinéirí, na calafoirt intíre, na calafoirt mhuirí, na haerfoirt ná na nóid
uirbeacha san Eoraip in ann freastal ar a leithéid. Ós rud é nach bhfuil
toilleadh ilmhódach ag na nóid sin, ní shaothraítear go leordhóthanach
acmhainneacht an iompair ilmhódaigh ná a chumas maidir le scrogaill bonneagair
a bhaint ná maidir leis an mbearna idir na naisc atá in easnamh a dhúnadh.
Ar an gceathrú dul
síos, ba cheart d'infheistíochtaí i mbonneagair iompair rannchuidiú chun na
cuspóirí maidir le hastaíochtaí gáis cheaptha teasa san iompar a laghdú
60 % faoi 2050.
Faoi dheireadh,
coimeádfaidh na Ballstáit rialacha agus ceanglais oibríochtúla difriúla, go
háirithe i réimse na hidir-inoibritheachta, a chuirfidh leis na bacainní atá ar
an mbonneagar iompair agus le scrogaill.
1.3.        Réimsí gníomhaíochta
Dírítear sa togra seo ar GTE‑I iomlán a
bhunú agus a fhorbairt, ina mbeidh bonneagar d'iarnróid, d'uiscebhealaí intíre,
do bhóithre, do mhuiriompar agus d'aeriompar, agus ar an gcaoi sin áiritheofar
feidhmiú rianúil an mhargaidh inmheánaigh agus neartófar comhthathú eacnamaíoch
agus sóisialta.
Chun na cuspóirí sin a bhaint amach, is é 'pleanáil
choincheapúil' an chéad réimse gníomhaíochta. Bunaithe ar ionchur ó
chomhairliúchán poiblí le geallsealbhóirí, bhain an Coimisiún de thátal as go
bhféadfaí an fhorbairt is fearr a dhéanamh ar an GTE‑I trí chur chuige
dhá-chiseal, ina mbeadh gréasán cuimsitheach agus croíghréasán.
Is é an gréasán cuimsitheach bunchiseal an GTE‑I.
Is éard atá ann an bonneagar go léir atá ann cheana agus atá beartaithe a
chomhlíonann ceanglais na dTreoirlínte. Tá an gréasán cuimsitheach le bunú
faoin 31 Nollaig 2050 ar a dhéanaí.
Beidh an croíghréasán ag forleagan an
ghréasáin chuimsithigh agus is iad na codanna is tábhachtaí ó thaobh straitéise
de a bheidh ann. Is ionann é agus cnámh droma an ghréasáin soghluaiseachta
ilmhódaigh. Díríonn sé ar na comhpháirteanna sin den GTE‑I a bhfuil an
breisluach Eorpach is airde acu: naisc trasteorann atá in easnamh,
príomhscrogaill agus nóid ilmhódacha. Beidh an croíghréasán le bunú faoin 31 Nollaig 2030
ar a dhéanaí.
Baineann an dara réimse gníomhaíochta le
hionstraimí cur chun feidhme. D'fhorbair an Coimisiún coincheap chonairí an
chroíghréasáin, agus aird chuí á tabhairt ar na conairí lasta iarnróid[6]. Soláthróidh na conairí sin an
ionstraim réime le haghaidh cur chun feidhme comhordaithe an chroíghréasáin. I
dtéarmaí raon feidhme, cumhdóidh conairí an chroíghréasáin trí mhodh iompair i
bprionsabal, agus trasnóidh siad trí Bhallstát ar a laghad. Más féidir, ba
cheart dóibh ceangal a bhunú le calafort muirí. I dtéarmaí gníomhaíochtaí,
soláthróidh conairí an chroíghréasáin clár oibre le haghaidh bainistíochta
toillte, infheistíochtaí, áiseanna athlastála ilmhódacha a thógáil agus a
chomhordú, agus córais idir‑inoibritheacha um bainistiú tráchta a úsáid.
1.4.        Comhsheasmhacht le beartais
agus cuspóirí eile an AE
Luíonn an togra
leis an méid atá sa bheartas a d'fhógair an Coimisiún sa Pháipéar Bán. Luaitear
é go sainráite mar chuid de Thionscnamh 34 maidir le croíghréasán an
bhonneagair Eorpaigh straitéisigh[7].
Go háirithe,
leanann na Treoirlínte sin an straitéis atá leagtha amach sa Pháipéar Bán:
bacainní móra agus scrogaill mhóra a bhaint i bpríomhréimsí an bhonneagair
iompair. Is é an aidhm Limistéar Iompair Eorpach Aonair a chruthú ina mbeidh
seirbhísí iompair níos fearr agus gréasán iompair atá comhtháite ina iomláine.
Leis sin, ceanglófar na modhanna éagsúla le chéile agus déanfar athrú an-mhór
ar na patrúin iompair do phaisinéirí agus do lasta. Tá gá leis an athrú sin
chun an aidhm a bhaint amach astaíochtaí gáis cheaptha teasa ón iompar a laghdú
60 % faoi 2050.
Gan tacaíocht ó
ghréasán leormhaith ná ó chur chuige níos cliste i dtaobh úsáid á baint as, ní
fhéadfar aon athrú mór a dhéanamh ar chúrsaí iompair. Meastar go bhfuil
pleanáil agus forbairt bonneagair fíor-riachtanach chun córas inbhuanaithe
iompair a fhorbairt.
Cuideoidh an togra
freisin leis na cuspóirí beartais a leagtar amach sa Teachtaireacht ón
gCoimisiún 'A Digital Agenda for Europe (Clár Digiteach don Eoraip)'[8] a bhaint amach trí thacú le
córais chliste iompair a chur chun feidhme. Tá sé freisin ar cheann de bhearta
an Ghnímh um an Margadh Aonair a mhol an Coimisiún in Aibreán 2011[9] mar gurb iad na gréasáin cnámh
droma an mhargaidh inmheánaigh agus tá ról fíor-riachtanach acu i gcúrsaíocht
rianúil agus éifeachtúil earraí agus seirbhísí a spreagadh.
Ina theannta sin,
aithníodh cur chun cinn an iompair inbhuanaithe mar cheann de na modhanna chun
ceann de na trí phríomhthosaíocht atá i Straitéis Eoraip 2020 i leith fáis
chliste, inbhuanaithe agus uilechuimsithigh, arna glacadh ag an gCoimisiún an
3 Márta 2010[10],
a bhaint amach, eadhon fás inbhuanaithe, trí dhul i ngleic le scrogaill
ríthábhachtacha, go háirithe ag codanna trasteorann agus nóid idirmhódacha
(cathracha, calafoirt, ardáin lóistíochta).
Thairis sin,
cuidíonn an togra le comhtháthú críochach chríoch an AE a neartú – ar ceann de
chuspóirí an AE é – mar aon le comhtháthú eacnamaíoch agus sóisialta.
2.           TORTHAÍ COMHAIRLIÚCHÁN LE PÁIRTITHE
LEASMHARA AGUS MEASÚNUITHE TIONCHAIR
2.1.        Comhairliúchán leis na
páirtithe leasmhara
Rinne an Coimisiún dianchomhairliúchán leathan
le geallsealbhóirí ó Fheabhra 2009 go Meitheamh 2010.
Sheol an Coimisiún
an próiseas comhairliúchán tráth a glacadh Páipéar Uaine. Chuir sé tús leis an díospóireacht maidir le
príomhdhúshláin agus príomhchuspóirí bheartas an GTE‑I agus na bealaí ina
bhféadfaí iad a chomhlíonadh[11].
Ag cur le
rannchuidiú na ngeallsealbhóirí, bhunaigh an Coimisiún sé ghrúpa de
shaineolaithe, a rinne anailís, idir mí na Samhna 2009 agus mí
Aibreáin 2010, ar roinnt gnéithe ríthábhachtacha d'fhorbairt an GTE-I sa
todhchaí[12]. Áiríodh moltaí na ngrúpaí saineolaithe i nDoiciméad
Inmheánach Oibre de chuid an Choimisiúin a tíolacadh le haghaidh comhairliúcháin
phoiblí an 4 Bealtaine 2010[13].
Fuarthas níos mó
ná 530 freagairt ar na comhairliúcháin phoiblí sin. Thacaigh tromlach mór na rannpháirtithe le rogha an chur chuige
nua dhá-chiseal maidir le pleanáil an GTE-I, ina bhfuil gréasán cuimsitheach
mar bhunchiseal agus croíghréasán ann ina bhfuil na codanna is tábhachtaí den
GTE-I ó thaobh straitéise de.
I mí Dheireadh
Fómhair 2009 agus i mí an Mheithimh 2010 tionóladh comhdhálacha airí
agus geallsealbhóirí in Naples agus in Zaragoza faoi seach.
I mí
Feabhra 2011, chuir an Coimisiún Doiciméad Inmheánach Oibre[14] faoi bhráid na Comhairle agus
Pharlaimint na hEorpa ina ndearnadh tuilleadh forbartha ar an modheolaíocht
agus ar na cásanna pleanála agus cur chun feidhme.
2.2.        Saineolas a bhailiú agus a
úsáid
Sa bhreis ar an gcomhairliúchán poiblí le
geallsealbhóirí, tá an Coimisiún tar éis a bheith i dteagmháil ar bhonn
leanúnach leis na Ballstáit tríd an gcoiste um fhaireachán ar na Treoirlínte
agus um malartú faisnéise, arna bhunú le Cinneadh Uimh. 1692/96/CE.
Tríd an gcoiste sin, atá ag teacht le chéile ar bhonn míosúil ó 2010 i leith,
cuireadh na Ballstáit ar an eolas faoi dhul chun cinn agus ábhar an phróisis
athbhreithnithe.
Ina theannta sin, d'eagraigh seirbhísí an
Choimisiúin roinnt babhta cruinnithe déthaobhacha agus iltaobhacha leis na
Ballstáit, chun plé mionsonraithe a dhéanamh ar fhorbairt an ghréasáin
chuimsithigh agus chun príomhghnéithe an chroíghréasáin a chur i láthair.
Chuathas i dteagmháil le páirtithe leasmhara
aonair trí chruinnithe ar leith, ag comhdhálacha agus trí chomhordaitheoirí an
AE ag cruinnithe de chuid a dtionscadail tosaíochta féin.
2.3.        Measúnú tionchair
Sa Mheasúnú Tionchair aithnítear ceithre
chuspóir shonracha chun dul i ngleic le fadhb an ghréasáin ilroinnte.
Chun feabhas a
chur ar chomhordú i bpleanáil an AE, is é an chéad chuspóir sonrach:
–
Cur chuige comhtháite trédhearcach a shainiú a
ligfeadh don AE an breisluach ba mhó ab fhéidir a bhaint as an GTE-I, a rachadh
i ngleic leis na gnéithe sin d'ilroinnt an ghréasáin a bhaineann le naisc atá
in easnamh, le hilmhódúlacht agus le ceangail leordhóthanacha le tíortha
comharsanachta agus le tríú tíortha, agus a dhéanfadh cumhdach leordhóthanach
geografach a áirithiú chomh maith.
D'fhonn struchtúr
rialachais fhónta a dhearadh chun cur chun feidhme cumraíochta gréasáin
bharrmhaith a áirithiú, is iad na trí chuspóir shonracha eile:
–
Cur chun feidhme caighdeán Eorpach a fhorbairt i
gcás córas bainistíochta agus forbairt rialacha oibríochtúla comhchuibhithe a
spreagadh i gcás tionscadal leasa choitinn an GTE-I. Ní an cuspóir sin dírithe
ar chaighdeáin agus rialacha sonracha nua a fhorchur, ach ar a áirithiú go
nglacfar agus go gcuirfear chun feidhme go héifeachtach comhchaighdeáin
Eorpacha atá forbartha cheana.
–
Feabhas a chur ar chomhar na mBallstát chun
infheistíochtaí, uainiú, rogha na mbealaí agus measúnuithe comhshaoil agus
costais-sochair do thionscadail leasa choitinn a chomhordú.
–
A áirithiú go mbeidh an chumraíocht ghréasáin
bharrmhaith ina príomhghné i leithdháileadh an mhaoinithe ón AE sa chaoi is go
bhféadfar díriú ar chodanna trasteorann, ar naisc atá in easnamh agus ar
scrogaill.
Bhí dhá rogha
beartais mar thoradh air sin:
–
Rogha 1, cur chuige pleanála atá bunaithe den chuid
is mó ar an mbeartas atá ann faoi láthair, ach roinnt leasuithe déanta air i
bhfianaise na taithí a fuarthas, a chur le chéile le cur chuige athneartaithe
comhordúcháin i leith cur chun feidhme;
–
Rogha 2, cur chuige níos láidre i leith comhordú
pleanála a chur le chéile leis an gcur chuige athneartaithe comhordúcháin céanna
i leith cur chun feidhme, trí chumraíocht bharrfheabhsaithe a shainiú do chroí
straitéiseach an GTE-I.
Thiocfadh feabhas
mór as gach rogha i gcomparáid lena dtiocfadh as an gcur chuige beartais
bunlíne, i dtéarmaí éifeachtacht an chur chun feidhme agus i dtéarmaí
iarmhairtí eacnamaíocha, sóisialta agus comhshaoil. Bheadh tionchar dearfach
ginearálta níos mó ag rogha 2, i ngeall ar comhordú níos láidre ar leibhéal na
pleanála agus ar leibhéal an chur chun feidhme.
2.4.        Modheolaíocht chun an
croíghréasán a dhearadh
Is éard atá i
ndearadh an chroíghréasáin mar a áirítear sa togra seo é, toradh modheolaíocht
arna gcomhaontú i gcoitinne. Dearadh é i gcomhréir leis an modheolaíocht dhá
chéime seo a leanas[15].

Ba é an chéad
chéim na príomhnóid a shainaithint:
–
Príomhnóid uirbeacha, ina bhfuil príomhchathracha
na mBallstát go léir, na cathracha 'MEGA' go léir de réir ESPON agus na
limistéir mhóra uirbeacha eile go léir nó comhchathracha, lena n‑áirítear
a mbonneagar ilmhódach iomlán ábhartha chomh fada le cuid den ghréasán
cuimsitheach; san iomlán, rinneadh 82 nód uirbeacha a aithint agus a liostú san
iarscríbhinn a ghabhann leis na Treoirlínte; is cuid den chroíghréasán iad na
calafoirt agus na haerfoirt a bhaineann leis an nód uirbeach.
–
Lasmuigh de na príomhnóid uirbeacha sin, calafoirt
a sháraíonn tairseach áirithe méide nó a chomhlíonann critéir gheografacha
áirithe; san iomlán, tá 82 calafort liostaithe san iarscríbhinn a ghabhann leis
na Treoirlínte;
–
Na pointí trasnaithe teorann is ábhartha: ceann
amháin in aghaidh an nóid idir gach Ballstát agus gach tír chomharsanachta; san
iomlán, tá 46 pointe trasnaithe teorann liostaithe san iarscríbhinn a ghabhann
leis na Treoirlínte.
Is éard a bhí sa
dara céim na príomhnóid sin a cheangal le naisc ilmhódacha (bóithre, iarnróid
agus uiscebhealaí intíre), de réir infhaighteachta nó indéantachta, ag cur san
áireamh éifeachtacht agus éifeachtúlacht agus de rogha ag úsáid bonneagar atá
ann cheana.
3.           EILIMINTÍ DLÍ AN TOGRA
3.1.        Achoimre ar na bearta atá
molta
Tá an Rialachán atá beartaithe ag aisghairm
agus ag ionadú Chinneadh Uimh. 661/2010/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
gComhairle an 7 Iúil 2010 maidir le treoirlínte an Aontais chun an
gréasán tras‑Eorpach iompair a fhorbairt.
Tá na príomheilimintí seo a leanas sa togra:
–
Déanfar forbairt ar an GTE‑I de réir a chéile
trí chur chuige dhá-chiseal a chur chun feidhme, ina mbeidh gréasán
cuimsitheach agus croíghréasán.
–
Tá an gréasán cuimsitheach le bunú faoin 31 Nollaig 2050
ar a dhéanaí, ach tá an croíghréasán le cur chun feidhme mar thosaíocht faoin 31 Nollaig 2030.
–
Leis na Treoirlínte leagtar síos an creat chun
tionscadail leasa choitinn a shainaithint. Cuidíonn na tionscadail sin le
forbairt agus bunú an GTE‑I trí bhonneagar a chruthú, a chothabháil, a
athchóiriú agus a uasghrádú, trí bhearta chun úsáid bonneagar atá tíosach ar
acmhainní a chur chun cinn agus trí sheirbhísí iompair lasta inbhuanaithe agus
éifeachtúil a chumasú.
–
D'fhonn comhoibriú le tríú tíortha agus le tíortha
comharsanachta[16],
féadfaidh an tAontas Eorpach tionscadail leasa choitinn a chur chun cinn.
–
Sonraítear an gréasán cuimsitheach leis na rudaí
seo a leanas:
–
léarscáileanna;
–
comhpháirteanna bonneagair;
–
ceanglais maidir le bonneagar;
–
tosaíochtaí chun tionscadail leasa choitinn a chur
chun cinn.
–
Is iad críochfoirt lasta, stáisiúin phaisinéirí,
calafoirt intíre, calafoirt mhuirí agus aerfoirt a cheanglóidh modhanna iompair
chun go bhféadfadh iompar ilmhodúlach a bheith ann.
–
Is eilimintí ríthábhachtacha iad na nóid uirbeacha
sa ghréasán cuimsitheach mar phointí ceangail idir bonneagair dhifriúla
iompair.
–
Sna treoirlínte leagtar síos ceanglais shonracha
maidir leis an gcroíghréasán, i dteannta na gceanglas maidir leis an ngréasán
cuimsitheach, mar shampla infhaighteacht breoslaí malartacha. Déanfaidh an
Coimisiún faireachán agus meastóireacht ar an dul chun cinn a dhéantar i gcur
chun feidhme an chroíghréasáin.
–
Is uirlis iad conairí an chroíghréasáin chun an
croíghréasán a chur chun feidhme. Beidh siad bunaithe ar comhtháthú módach agus
idir‑inoibritheacht agus tiocfaidh forbairt agus bainistíocht
chomhordaithe as an méid sin.
–
Éascóidh na comhordaitheoirí Eorpacha cur chun
feidhme comhordaithe na gconairí, i gcomhar le cláir chonairí a bhunóidh na
Ballstáit lena mbaineann.
–
Le gach clár conairí bunófar plean forbartha
ilbhliantúil, lena n‑áirítear pleananna infheistíochta agus cur chun
feidhme, mar struchtúr bainistíochta. Bunaithe ar an bhfaisnéis sin, glacfaidh
an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme (cinntí) le haghaidh gach conaire.
–
Iarrtar sa togra athbhreithniú rialta ar na
hiarscríbhinní trí bhíthin gníomhartha tarmligthe chun léarscáileanna an
ghréasáin chuimsithigh a thabhairt cothrom le dáta. Beartaítear sa togra
freisin athbhreithniú a dhéanamh ar an gcroíghréasán faoi 2023.
3.2.        Bunús dlí
Is é Airteagal 172 den Chonradh ar
Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh bunús dlí an togra seo.
3.3.        Prionsabal na coimhdeachta
Ionas go ndéanfar
forbairt chomhordaithe ar ghréasán tras‑Eorpach iompair chun tacú le
sreabha iompair laistigh den mhargadh aonair Eorpach agus le comhtháthú
eacnamaíoch, sóisialta agus críochach laistigh den Eoraip, ní mór beart a
dhéanamh ar leibhéal an Aontais Eorpaigh, ós rud é nach féidir leis na
Ballstáit ina n-aonar beart dá leithéid a dhéanamh. Is amhlaidh atá go háirithe
i gcás codanna trasteorann.
3.4.        Prionsabal na comhréireachta
Comhlíonann an
togra prionsabal na comhréireachta, agus tagann sé faoi raon feidhme na
gníomhaíochta i réimse an ghréasáin thras‑Eorpaigh iompair, mar atá
sainmhínithe in Airteagal 170 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais
Eorpaigh.
Tá an
ghníomhaíocht a bheartaítear leis an togra seo teoranta don ghné Eorpach de
ghréasáin bhonneagair iompair.
3.5.        Rogha na hionstraime
Rinneadh
treoirlínte reatha an GTE‑I a mholadh agus a ghlacadh mar Chinneadh ó
Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Tá an Cinneadh seo dírithe go sonrach
ar na Ballstáit, rud a fhágann go bhfuil na Treoirlínte ina gceangal go huile
is go hiomlán ar gach Ballstát.
Cé gurbh iad na
Ballstáit na príomhghníomhairí de ghnáth i bhforbairt agus i mbainistíú an
bhonneagair iompair, is léir leis na forbairtí atá ann anois go bhfuil athrú ag
teacht ar an staid seo de réir a chéile. Tá na húdaráis réigiúnacha agus
áitiúla, bainisteoirí bonneagair, oibreoirí iompair agus eintitis phoiblí agus
phríobháideacha eile ina bpríomhghníomhairí i bhforbairt an bhonneagair anois
freisin.
Agus gníomhairí
eile seachas na Ballstáit ag glacadh páirte i bpleanáil, forbairt agus oibriú
an GTE‑I, tá sé tábhachtach a áirithiú go bhfuil na Treoirlínte ina
gceangal ar chách. Dá bhrí sin, tá an Coimisiún tar éis Rialachán a roghnú mar
an ionstraim dlí don togra seo.
Thairis sin, ba
cheart a thabhairt faoi deara go mbeartaítear an tréimhse suas go 2050 a
chumhdach leis an togra. Is deacair, dá bhrí sin, na catagóirí uile de
ghníomhairí a d'fhéadfadh bheith bainteach le tionscadail cur chun feidhme an
GTE‑I sa tréimhse sin a thuar.
3.6.      An
Limistéar Eorpach Eacnamaíoch
Ábhar a bhaineann leis an LEE atá sa ghníomh
atá beartaithe agus ba cheart, dá bhrí sin, an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch a
chuimsiú ann.
4.           IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA
Ní bheidh aon chostas breise ag gabháil leis
an togra seo do bhuiséad an AE.
5.           ÁIS UM NASCADH NA hEORPA
I gcomhthéacs na
Teachtaireachta ar an gCreat Airgeadais Ilbhliantúil 2014‑2020[17], tá an Coimisiún tar éis cruthú
ionstraime nua ar leibhéal an AE a fhógairt, an 'Áis um Nascadh na hEorpa',
lena maoineofar bonneagar tosaíochta an AE san iompar, san fhuinneamh agus sa
leathanbhanda digiteach. Tacóidh an áis le bonneagair a bhfuil gné Eorpacha
agus Margaidh Aonair acu, ag spriocdhíriú thacaíocht an AE ar ghréasáin
tosaíochta nach foláir a chur chun feidhme faoi 2020 agus sna cásanna is mó ina
bhfuil gníomhaíocht Eorpach de dhíth. Beidh ciste aonair EUR 50 billiún ag an
áis don tréimhse 2014‑2020; leithdháilfear EUR 31.7 billiún de ar
iompar, agus cuirfear EUR 10 mbilliún de sin ar leataobh i gcomhair
infheistíochtaí i mbonneagair iompair ghaolmhara sna Ballstáit atá incháilithe
faoin gCiste Comhtháthaithe. Moltar sa Teachtaireacht freisin gur cheart
tionscadail bhonneagair atá chun leasa an AE, a théann trí thíortha
comharsanachta agus trí thíortha réamhaontachais, a chomhordú agus a athneartú
sa todhchaí tríd an Áis nua um Nascadh na hEorpa[18].
Leis na
treoirlínte reatha agus an Áis um Nascadh na hEorpa, bunófar na tosaíochtaí do
chistiú Eorpach an bhonneagair iompair.
6.           SIMPLIÚ
Cuireann an togra le simpliú na rialacha atá
ann cheana. Trí chur chuige nua na gconairí agus bunú clár conairí, is féidir
ullmhú an tionscadail a chuíchóiriú.
2011/0294 (COD)
Togra le haghaidh
RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS
ÓN gCOMHAIRLE
maidir le treoirlínte an Aontais chun an
Gréasán Tras-Eorpach Iompair a fhorbairt
(Téacs atá ábhartha maidir leis an LEE)
TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS
COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,
Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an
Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 172 de,
Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,
Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a
chur chuig na Parlaimintí náisiúnta,
Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch
agus Sóisialta na hEorpa[19],

Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún[20],
Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an
ngnáthnós imeachta reachtach,
De bharr an méid seo a leanas:
(1)
Athmhúnlaíodh Cinneadh Uimh. 1692/96/CE ó
Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Iúil 1996 maidir le
treoirlínte Comhphobail chun an gréasán tras‑Eorpach iompair a fhorbairt[21] ar mhaithe le soiléire trí
Chinneadh Uimh. 661/2010/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
gComhairle an 7 Iúil 2010 maidir le treoirlínte an Aontais chun an gréasán
tras‑Eorpach iompair a fhorbairt[22].
(2)
Cuidíonn pleanáil, forbairt agus oibriú na ngréasán
tras‑Eorpach iompair le príomhchuspóirí an Aontais a bhaint amach, amhail
feidhmiú rianúil an mhargaidh inmheánaigh agus neartú ar chomhtháthú
eacnamaíoch agus sóisialta, agus ina theannta sin tá cuspóir sonrach aige
gluaiseacht rianúil agus inbhuanaithe daoine agus earraí a bhaint amach agus
inrochtaineacht a áirithiú do réigiúin uile an Aontais.
(3)
Ba cheart na cuspóirí sonracha sin a bhaint amach
trí idirnaisc agus idir‑inoibritheacht a bhunú idir gréasáin náisiúnta
iompair ar bhealach atá tíosach ar acmhainní.
(4)
I ngeall ar an bhfás ar mhéid na tráchta tá méadú
tagtha ar an mbrú tráchta ar chonairí idirnáisiúnta iompair. Chun
soghluaiseacht idirnáisiúnta earraí agus paisinéirí a áirithiú, ba cheart
toilleadh an ghréasáin thras‑Eorpaigh iompair agus úsáid an toillte sin a
bharrfheabhsú agus, más gá, á fhairsingiú trí scrogaill bonneagair a bhaint
agus an bearna a líonadh idir naisc atá in easnamh laistigh de na Bhallstáit
agus eatarthu.
(5)
Mar a dhearbhaítear sa Pháipéar Bán maidir le
hIompar 'Roadmap to a Single European Transport Area - Towards a competitive
and resource efficient transport system' (Treochlár um Limistéar Eorpach
Iompair Aonair – I dtreo córas iompair atá iomaíoch agus tíosach ar acmhainní)[23], is féidir éifeachtúlacht agus
éifeachtacht iompair a fheabhsú go mór trí chomhtháthú módach níos fearr a
áirithiú ar fud an ghréasáin, i dtéarmaí bonneagair, sreabh faisnéise agus
nósanna imeachta.
(6)
Sa Pháipéar Bán iarrtar faisnéis faoi iompar agus
teicneolaíocht cumarsáide a úsáid chun bainistíocht tráchta fheabhsaithe agus
chomhtháite a áirithiú agus chun nósanna imeachta riaracháin a shimpliú trí
lóistíocht lasta fheabhsaithe, trí rianú agus lorgaireacht lasta, agus trí
thráthchláir bharrfheabhsaithe agus sreabha tráchta barrfheabhsaithe. Toisc go
gcuireann na bearta sin bainistíocht agus úsáid éifeachtúil bonneagair iompair
chun cinn, ba cheart dóibh teacht faoi raon feidhme an Rialacháin seo.
(7)
Ní foláir a chur san áireamh i mbeartas an
ghréasáin thras-Eorpaigh iompair an foras atá tagtha ar bheartais iompair agus
ar úinéireacht an bhonneagair. Roimhe seo, ba iad na Ballstáit an
príomheintiteas a bhí i bhfeighil an bonneagar iompair a chruthú agus a
chothabháil. Anois, áfach, tá eintitis eile, lena n-áirítear eintitis
phríobháideacha, ábhartha i dtaobh gréasán ilmhódach tras-Eorpach iompair a
chur i gcrích, lena n‑áirítear, mar shampla, bainisteoirí bonneagair,
saincheadúnuithe agus údaráis chalafoirt agus aerfoirt.
(8)
Bonneagar atá ann cheana atá sa ghréasán
tras-Eorpach iompair den chuid is mó. Eintitis phríobháideacha agus phoiblí a
bhainistíonn an bonneagar atá ann cheana. Chun cuspóirí bheartas nua an
ghréasáin tras-Eorpach iompair a bhaint amach ina n‑iomláine, ní foláir
ceanglais aonfhoirmeacha maidir leis an mbonneagar a bhunú i Rialachán a bheidh
le comhlíonadh ag aon eintiteas atá freagrach as bonneagar an ghréasáin
thras-Eorpaigh iompair.
(9)
Is fearr an gréasán tras‑Eorpach iompair a
fhorbairt trí chur chuige dhá chiseal, ina mbeidh gréasán cuimsitheach agus
croíghréasán, agus is ionann an dá chiseal sin agus an leibhéal is airde
pleanála bonneagair laistigh den Aontas.
(10)
Ba cheart gréasán tras-Eorpach iompair a bheith sa
ghréasán cuimsitheach sin á áirithiú inrochtaineacht gach réigiúin san Aontas,
na réigiúin iargúlta agus na réigiúin is forimeallaí san áireamh, ar nós an
Bheartais Mhuirí Lánpháirtithe[24],
agus á neartú an comhtháthú idir na réigiúin sin. Ba cheart na ceanglais maidir
le bonneagar an ghréasáin chuimsithigh a shocrú sna treoirlínte, chun gréasán
d'ardcháilíocht a bhaint amach ar fud an Aontais faoi 2050.
(11)
Faoi 2030, ba cheart an croíghréasán a shainaithint
agus a chur chun feidhme mar thosaíocht laistigh den chreat arna soláthar tríd
an ngréasán cuimsitheach. Ba cheart dó bheith ina chnámh droma i bhforbairt
gréasáin ilmhódaigh iompair, agus forbairt an ghréasáin chuimsithigh ar fad a
spreagadh. Ba cheart dó gníomhaíocht an Aontais a chumasú chun díriú ar na
comhpháirteanna sin den ghréasán tras-Eorpach iompair a bhfuil an breisluach
Eorpach is airde acu, go háirithe codanna trasteorann, naisc atá in easnamh,
pointí ceangail ilmhódacha agus príomhscrogaill.
(12)
Chun an croíghréasán agus an gréasán cuimsitheach a
bhunú ar bhealach comhordaithe tráthúil, lena bhféadfaí sochair na ngréasán a
uasmhéadú, ba cheart do na Ballstáit lena mbaineann a áirithiú go dtabharfar na
tionscadail leasa choitinn chun críche faoi 2030 agus 2050 faoi seach.
(13)
Ní mór tionscadail leasa choitinn a shainaithint a
chuideoidh leis an ngréasán tras‑Eorpach iompair a chur i gcrích agus a
chomhfhreagraíonn do na tosaíochtaí arna mbunú sna treoirlínte.
(14)
Ba cheart breisluach Eorpach soiléir a thaispeáint
sna tionscadail leasa choitinn. Go hiondúil tá breisluach ard Eorpach ag
tionscadail trasteorann, ach d'fhéadfadh éifeachtaí eacnamaíocha díreacha níos
ísle a bheith acu i gcomparáid le tionscadail ar thionscadail náisiúnta amháin
iad. Dá bhrí sin, ní dóchúil go gcuirfear chun feidhme iad gan idirghabháil an
Aontais.
(15)
Ós rud é nach iad na Ballstáit amháin a dhéanann an
gréasán tras‑Eorpach iompair a forbairt agus a chur chun feidhme, ba
cheart tionscnóirí uile tionscadal leasa choitinn amhail údaráis áitiúla agus
réigiúnacha, bainisteoirí bonneagair nó eintitis phríobháideacha nó phoiblí
eile a bheith faoi réir chearta agus oibleagáidí an Rialacháin seo, agus
chearta agus oibleagáidí rialacha agus nósanna imeachta ábhartha eile de chuid
an Aontais, agus na tionscadail sin á gcur i gcrích.
(16)
Is gá comhar le tíortha comharsanachta agus tríú
tíortha chun ceangal agus idir‑inoibritheacht idir na gréasáin
bhonneagair faoi seach a áirithiú. Dá bhrí sin, ba cheart don Aontas
tionscadail leasa fhrithpháirtigh a chur chun cinn leis an tíortha sin nuair is
iomchuí.
(17)
Chun comhtháthú módach a chur i gcrích ar fud an
ghréasáin, ní foláir pleanáil iomchuí a dhéanamh ar an ngréasán tras‑Eorpach
iompair. Tugtar le tuiscint leis sin freisin go gcuirfear chun feidhme
ceanglais shonracha ar fud an ghréasáin i dtéarmaí bonneagair, córas cliste
iompair, trealaimh, agus seirbhísí. Is gá dá bhrí sin úsáid iomchuí agus
chomhbheartaithe na riachtanas sin a áirithiú ar fud na hEorpa i gcás gach
modha iompair agus le haghaidh a n‑idirnasc ar fud an ghréasáin thras‑Eorpaigh
iompair agus lastall de sin, chun na sochair a bhaineann le héifeacht an
ghréasáin a fháil agus chun oibríochtaí iompair tras‑Eorpacha fadraoin a
chumasú.
(18)
Chun na bonneagair iompair atá ann cheana agus atá
beartaithe don ghréasán cuimsitheach agus don chroíghréasán a chinneadh, ba
cheart léarscáileanna a sholáthar agus a choigeartú le himeacht ama chun
forbairt na sreabh tráchta a chur san áireamh. Is é córas GTE-tec an
Choimisiúin bonn teicniúil na léarscáileanna, córas ina bhfuil sonraí níos mine
i dtaobh bhonneagar an ghréasáin thras-Eorpaigh iompair.
(19)
Ba cheart tosaíochtaí a shocrú sna treoirlínte chun
na cuspóirí a bhaint amach laistigh den spriocdháta sonrach.
(20)
Tá gá le córais chliste iompair chun bunús a
thabhairt le haghaidh oibríochtaí tráchta agus iompair a bharrfheabhsú agus
chun seirbhísí gaolmhara a fheabhsú.
(21)
Ba cheart foráil a dhéanamh sna treoirlínte maidir
leis an ngréasán cuimsitheach i nóid uirbeacha a fhorbairt, mar gurb ionann na
nóid sin agus pointe tosaigh nó ceann scríbe deireanach ('míle deireanach') le
haghaidh paisinéirí agus lasta atá ag gluaiseacht ar an ngréasán tras‑Eorpach
iompair agus is pointí aistrithe iad idir modhanna difriúla iompair.
(22)
Ba cheart don ghréasán tras‑Eorpach iompair,
a bhuíochas dá mhórscála, an bonn a sholáthar le haghaidh teicneolaíochtaí nua
agus nuálaíocht a úsáid ar mhórscála, rud, mar shampla, ar féidir leis cuidiú
le héifeachtúlacht fhoriomlán na hearnála iompair Eorpaí a fheabhsú agus a lorg
carbóin a shrianadh. Cuideoidh an méid sin leis an sprioc atá sa straitéis
Eoraip 2020 agus sa Pháipéar Bán maidir le hIompar astaíochtaí gáis cheaptha
teasa a laghdú 60 % faoi 2050 (bunaithe ar leibhéil 1990) agus ag an am
céanna cuidiú leis an gcuspóir slándáil an tsoláthair breosla a mhéadú don
Aontas.
(23)
Caithfidh an gréasán tras‑Eorpach iompair
ilmhodúlacht éifeachtúil a áirithiú chun go bhféadfar roghanna módacha níos
fearr a dhéanamh agus chun go bhféadfar méideanna móra a chomhdhlúthú i gcás
aistrithe fadraoin. Beidh an ilmhodúlacht níos tarraingtí do lastoirí ó thaobh
an gheilleagair de dá bharr sin.
(24)
Chun bonneagar iompair d'ardcháilíocht agus
éifeachtúil a chur i gcrích ar fud na modhanna uile ba cheart forálacha maidir
le slándáil agus sábháilteacht gluaiseachtaí paisinéirí agus lasta, tionchar
athraithe aeráide agus tionchar tubaistí nádúrtha agus tubaistí de dhéantús an
duine ar bhonneagar agus inrochtaineacht d'usáideoirí iompair uile a áireamh
sna treoirlínte.
(25)
Ba cheart don chroíghréasán bheith ina fhothacar
den ghréasán cuimsitheach atá á fhorleagan. Ba cheart na nóid agus na naisc is
tábhachtaí den ghréasán tras‑Eorpach iompair ó thaobh straitéise de a
bheith ann, de réir riachtanas tráchta. Ba cheart é a bheith ilmhódach, i.e. go
n‑áireofaí ann na modhanna iompair go léir agus a naisc chomh maith le
córais ábhartha tráchta agus bainistíochta faisnéise.
(26)
Chun an croíghréasán a chur chun feidhme laistigh
den teorainn ama atá leagtha síos, d'fhéadfaí cur chuige conaire a úsáid mar
uirlis chun tionscadail éagsúla a chomhordú ar bonn trasnáisiúnta agus chun
forbairt na conaire a shioncrónú, agus, ar an dóigh sin, an sochar is mó is
féidir á bhaint amach don ghréasán .
(27)
Ba cheart do chonairí croíghréasáin díriú freisin
ar chuspóirí beartais iompair níos leithne agus comhtháthú módach agus
oibríochtaí ilmhódacha a éascú. Leis sin, ba cheart conairí arna bhforbairt go
speisialta chuige sin a bheith ann atá barrfheabhsaithe i dtéarmaí úsáide
fuinnimh agus i dtéarmaí astaíochtaí, agus ar an gcaoi sin íoslaghdófar
iarmhairtí comhshaoil. Beidh na conairí sin tarraingteach freisin i ngeall ar a
iontaofacht, an brú tráchta teoranta a bhíonn orthu agus a gcostais ísle
oibrithe agus riaracháin. Ba cheart liosta tosaigh conairí a bheith i Rialachán
(AE) XXX/2012 [an Áis um Nascadh na hEorpa], ach ba cheart a bheith in ann é a
oiriúnú chun na hathruithe ar shreabha tráchta a chur san áireamh.
(28)
Éascófar dearadh an struchtúir chirt rialála agus
sainaithint na bhfoinsí maoiniúcháin do thionscadail chasta trasteorann ach
ardáin conairí a chruthú i gcomhair na gconairí croíghréasáin sin. Ba cheart do
Chomhordaitheoirí Eorpacha cur chun feidhme comhordaithe chonairí an
chroíghréasáin a éascú.
(29)
Agus conairí an chroíghréasáin á bhforbairt, ba
cheart aird chuí a thabhairt ar na conairí lasta iarnróid arna mbunú i
gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 913/2010 an
22 Meán Fómhair 2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
maidir le gréasán Eorpach iarnróid i gcomhair lasta iomaíoch[25] agus do Phlean Imscartha
Eorpach le haghaidh an ERTMS (Córas Eorpach um Bainistiú Tráchta Iarnróid) dá
bhforáiltear i gCinneadh 2009/561/CE an 22 Iúil 2009 lena leasaítear
Treoir 2006/679/CE maidir le cur chun feidhme na sonraíochta teicniúla
d'idir-inoibritheacht a bhaineann le fochóras rialuithe-orduithe agus
comharthaíochta an ghnáthchóras iarnróid thras-Eorpaigh[26].
(30)
Chun comhsheasmhacht idir na treoirlínte agus clárú
na n‑ionstraimí ábhartha airgeadais atá ar fáil ar leibhéal an Aontais a
uasmhéadú, ba cheart maoiniú an ghréasáin thras-Eorpaigh iompair a bhunú ar an
Rialachán seo agus tarraingt ar an Áis um Nascadh na hEorpa[27]. Dá réir sin, ba cheart dó
díriú ar mhaoiniú ó ionstraimí ábhartha inmheánacha agus seachtracha amhail
cistí struchtúracha agus comhtháthaithe, Áis Infheistíochta na Comharsanachta
(NIF[28]),
an Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais (IPA), agus ó mhaoiniú ón mBanc Eorpach
Infheistíochta, ón mBanc Eorpach Athfhoirgníochta agus Forbartha agus ó
institiúidí eile airgeadais a ailíniú agus a chomhcheangal. Go háirithe, fad is
a bheidh an gréasán tras-Eorpach iompair á fhorbairt, ba cheart do na Ballstáit
a chur san áireamh na coinníollachtaí ex ante is infheidhme maidir le
hiompar dá bhforáiltear in Iarscríbhinn IV a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. XXX/2012
[Rialachán lena leagtar síos na forálacha coiteanna maidir le Ciste
Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa, an Ciste
Comhtháthaithe, an Ciste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe agus an
Ciste Eorpach Muirí agus Iascaigh arna gcumhdach leis an gComhchreat
Straitéiseach agus lena leagtar síos forálacha ginearálta maidir le Ciste
Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa agus an Ciste
Comhtháthaithe agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1083/2006][29].
(31)
Chun na hIarscríbhinní agus go háirithe na
léarscáileanna a thabhairt cothrom le dáta chun athruithe a d'fhéadfadh teacht
as úsáid iarbhír gnéithe áirithe den bhonneagar iompair arna n-anailísiú i
bhfianaise tairseach réamhbhunaithe cainníochtúil, ba cheart an chumhacht chun
gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar
Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a tharmligean chuig an gCoimisiún i ndáil le
leasuithe ar na hIarscríbhinní. Tá sé an-tábhachtach go ndéanfaidh an Coimisiún
comhairliúchán oiriúnach le linn na réamhoibre, comhairliúchán le saineolaithe
san áireamh. Agus gníomhartha tarmligthe á n-ullmhú agus á ndréachtú ag an
gCoimisiún, ba cheart dó a áirithiú go dtarchuirtear na doiciméid ábhartha
chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle go tráthúil iomchuí agus go
comhuaineach.
(32)
Chun a áirithiú go mbeidh coinníollacha cur chun
feidhme an Rialacháin seo aonfhoirmeach, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme
a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir
le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus
prionsabail ghinearálta a bhaineann le sásraí le haghaidh rialú ag na Ballstáit
ar fheidhmiú a chumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún[30].
(33)
Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí na
gníomhaíochta atá le déanamh, go háirithe an gréasán tras‑Eorpach iompair
a bhunú agus a fhorbairt go comhordaitheach, a bhaint amach go leordhóthanach
toisc gur gá na cuspóirí sin a chomhordú, agus gur fearr is féidir é sin a
dhéanamh ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh i
gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta mar atá leagtha amach in Airteagal 5
den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. I gcomhréir le prionsabal na
comhréireachta, atá leagtha amach san Airteagal sin freisin, ní théann an
Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a bhaint amach.
TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A
GHLACADH:
CAIBIDIL I
PRIONSABAIL GHINEARÁLTA
Airteagal 1
Ábhar
1.
Bunaítear leis an Rialachán seo treoirlínte an
Aontais ('na treoirlínte' anseo feasta) maidir le gréasán tras-Eorpach iompair
a fhorbairt, ar treoirlínte iad a chinneann bonneagar an ghréasáin
thras-Eorpaigh iompair a ndéantar tionscadail leasa choitinn agus tionscadail
leasa fhrithpháirtigh a shainaithint faoina chuimsiú.
2.
Sonraítear sna treoirlínte na ceanglais a bheidh le
hurramú ag na heintitis atá freagrach as bonneagar an ghréasáin thras-Eorpaigh
iompair a bhainistiú.
3.
Leagtar amach sna treoirlínte na tosaíochtaí maidir
leis an ngréasán tras-Eorpach iompair a fhorbairt.
4.
Déantar foráil sna treoirlínte maidir le bearta
chun an gréasán tras‑Eorpach a chur chun feidhme.
Airteagal 2
Raon feidhme
1.
Beidh feidhm ag na treoirlínte maidir leis an
ngréasán tras-Eorpach iompair a chuimsíonn:
–
an bonneagar iompair atá ann cheana agus atá
beartaithe dá dtagraítear i mír 2, agus
–
bearta lena gcuirtear chun cinn bainistíocht
éifeachtúil agus úsáid éifeachtúil an bhonneagair sin.
2.
Is éard atá i mbonneagar iompair an ghréasáin thras‑Eorpaigh
iompair:
(a)
bonneagar iompair iarnróid arna chinneadh i Roinn 1
de Chaibidil II;
(b)
bonneagar uiscebhealaí intíre arna chinneadh i
Roinn 2 de Chaibidil II;
(c)
bonneagar iompair de bhóthar arna chinneadh i Roinn
3 de Chaibidil II;
(d)
bonneagar muiriompair arna chinneadh i Roinn 4 de
Chaibidil II;
(e)
bonneagar aeriompair arna chinneadh i Roinn 5 de
Chaibidil II;
(f)
bonneagar d'iompar ilmhódach arna chinneadh i Roinn
6 de Chaibidil II;
(g)
an trealamh agus na córais chliste iompair a
bhaineann leis an mbonneagar iompair dá dtagraítear i bpointí (a) go (f).
Airteagal 3
Sainmhínithe
Chun críocha an Rialacháin seo, beidh feidhm
ag na sainmhínithe seo a leanas:
(a)
ciallaíonn 'tionscadal leasa choitinn' aon chuid de
bhonneagar iompair atá beartaithe, nó de bhonneagar iompair atá ann cheana, nó
aon mhodhnú ar bhonneagar iompair atá ann cheana a chomhlíonann forálacha
Chaibidil II agus aon bhearta a dhéanann foráil maidir le bainistíocht
éifeachtúil agus úsáid éifeachtúil an bhonneagair sin;
(b)
ciallaíonn 'tionscadal leasa fhrithpháirtigh'
tionscadal a bhaineann leis an Aontas agus le tríú tír amháin nó níos mó, a
dhíríonn ar an ngréasán tras‑Eorpach iompair a cheangal le gréasáin
bhonneagair iompair na dtíortha sin chun príomhshreabha iompair a éascú;
(c)
ciallaíonn 'tríú tír' aon tír chomharsanachta agus
gach tír eile lena bhféadfaidh an tAontas comhoibriú chun na cuspóirí atá
beartaithe sa Rialachán seo a bhaint amach;
(d)
ciallaíonn 'tír chomharsanachta' an tír a thagann
faoi Bheartas Comharsanachta na hEorpa, lena n-áirítear an Chomhpháirtíocht
Straitéiseach[31],
faoin mBeartas um Méadú, faoin Limistéar Eorpach Eacnamaíoch nó faoi
Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa;
(e)
ciallaíonn 'breisluach Eorpach', i dtaca le
tionscadal, an luach a thig as idirghabháil an Aontais atá sa bhreis ar an
luach a chruthódh gníomhaíocht Ballstáit ann féin murach sin;
(f)
ciallaíonn 'bainisteoir bonneagair' aon chomhlacht
nó aon ghnóthas atá freagrach, go háirithe, as bonneagar iompair a bhunú agus a
chothabháil. Féadfar bainistíocht córas um rialú bonneagair agus bainistíocht
córas slándála a áireamh sa mhéid sin freisin;
(g)
ciallaíonn 'córais chliste iompair (ITS)' córais a
úsáideann faisnéis, cumarsáid, teicneolaíochtaí loingseoireachta agus
suite/logánaithe chun soghluaiseacht agus trácht a bhainistiú ar an ngréasán
tras‑Eorpach iompair agus chun seirbhísí breisluacha a sholáthar do
shaoránaigh agus d'oibreoirí, lena n‑áirítear le haghaidh úsáid an
ghréasáin atá sábháilte, slán, fónta ó thaobh an chomhshaoil de agus
éifeachtúil ó thaobh toillte de. Féadfaidh siad freisin fearais ar bord a
áireamh, ar an gcuntar gur cuid de chóras doroinnte iad ina bhfuil
comhpháirteanna comhfhreagracha bonneagair. Áirítear orthu na córais,
teicneolaíochtaí agus seirbhísí dá dtagraítear i bpointí (h)– (l);
(h)
ciallaíonn 'córas um bainistíocht aerthráchta'
córas mar atá sonraithe i Rialachán (CE) Uimh. 552/2004 ó Pharlaimint
na hEorpa agus ón gComhairle an 10 Márta 2004 maidir le hidir‑inoibritheacht
an ghréasáin Eorpaigh um Bainistíocht Aerthráchta (an Rialachán maidir le hidir‑inoibritheacht)[32] agus sa Mháistirphlean Eorpach
um Bainistíocht Aerthráchta mar atá sainmhínithe i Rialachán (CE) Uimh. 219/2007
ón gComhairle an 27 Feabhra 2007 maidir le Comhghnóthas chun glúin
nua an chórais Eorpaigh um bainistíocht aerthráchta (SESAR)[33] a fhorbairt;
(i)
ciallaíonn 'Córais Faireacháin agus Faisnéise um
Thrácht Árthach' (VTMIS) córais arna n-úsáid chun faireachán agus bainistíocht
a dhéanamh ar thrácht agus ar mhuiriompar, ag úsáid faisnéise ó Chórais
Sainaitheanta Uathoibríche Long (AIS), Sainaithint agus Lorgaireacht Fadraoin
Long (LRIT), córais radair cois cósta agus cumarsáid raidió dá bhforáiltear i
dTreoir 2002/59/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an
27 Meitheamh 2002 lena mbunaítear córas Comhphobail faireacháin agus
faisnéise um thrácht árthach agus lena n‑aisghairtear Treoir 93/75/CEE ón
gComhairle[34];
(j)
ciallaíonn 'Seirbhísí Faisnéise Tráchta Abhann'
teicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide ar uiscebhealaí intíre mar atá
sainmhínithe i dTreoir 2005/44/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an
7 Meán Fómhair 2005 maidir le seirbhísí faisnéise tráchta abhann
(RIS) comhchuibhithe ar uiscebhealaí intíre sa Chomhphobal[35];
(k)
ciallaíonn 'ríomhsheirbhísí muirí' seirbhísí a
úsáideann ardteicneolaíochtaí idir‑inoibritheacha faisnéise in earnáil an
mhuiriompair chun an tríchur lasta a éascú ar muir agus i limistéir chalafoirt;
(l)
ciallaíonn 'Córas Eorpach um Bainistiú Tráchta
Iarnróid (ERTMS)' an córas atá sainmhínithe i gCinneadh 2006/679/CE ón
gCoimisiún an 28 Márta 2006[36]
agus i gCinneadh 2006/860/CE ón gCoimisiún an 7 Samhain 2006[37] maidir le sonraíocht
theicniúil d'idir-inoibritheacht a bhaineann le fochórais rialuithe-orduithe
agus chomharthaíochta an ghnáthchórais agus an chórais ardluais iarnróid
thras-Eorpaigh;
(m)
ciallaíonn 'modh iompair' iompar iarnróid, iompar
ar uiscebhealaí intíre, iompar de bhóthar, muiriompar nó aeriompar;
(n)
ciallaíonn 'iompar ilmhódach' iompar lasta nó
paisinéirí, nó an dá cheann, ina n-úsáidtear dhá cheann nó níos mó de mhodh
iompair;
(o)
ciallaíonn 'nód uirbeach' limistéar uirbeach ina
bhfuil bonneagar iompair an ghréasáin thras‑Eorpaigh iompair ceangailte
le codanna eile den bhonneagar sin agus leis an mbonneagar do thrácht
réigiúnach agus áitiúil;
(p)
ciallaíonn 'ardán lóistíochta' limistéar atá
nasctha go díreach le bonneagar iompair an ghréasáin thras‑Eorpaigh
iompair lena n‑áirítear críochfort lasta amháin ar a laghad, agus lenar
féidir gníomhaíochtaí lóistíochta a dhéanamh;
(q)
ciallaíonn 'críochfort lasta' struchtúr atá
feistithe chun athlastála idir dhá mhodh iompair ar a laghad agus chun lasta a
stóráil go sealadach, amhail calafoirt, calafoirt intíre, aerfoirt agus
críochfoirt iarnród;
(r)
ciallaíonn 'réigiún NUTS' réigiún mar atá
sainmhínithe in Ainmníocht na nAonad Críochach um Staidreamh.
Airteagal 4
Cuspóirí an ghréasáin thras-Eorpaigh iompair
1.
Leis an ngréasán tras-Eorpach iompair cumasófar
seirbhísí agus oibríochtaí iompair ar seirbhísí agus oibríochtaí iad:
(a)
a chomhlíonfaidh riachtanais shoghluaiseachta agus
iompair a n-úsáideoirí laistigh den Aontas agus sa chaidreamh le tríú tíortha,
ar an gcaoi sin a chuideoidh le tuilleadh fáis eacnamaíoch agus iomaíochta
eacnamaíche;
(b)
a bheidh éifeachtúil ó thaobh an gheilleagair de, a
chuideoidh leis na cuspóirí seo a bhaint amach: iompar ísealcharbóin agus glan,
slándáil breosla agus cosaint an chomhshaoil, a bheidh sábháilte agus slán agus
a mbeidh caighdeáin ardcháilíochta acu, d'iompar paisinéirí agus lasta araon;
(c)
a chuirfidh chun cinn na coincheapa teicneolaíocha
agus oibríochtúla is nua‑aimseartha;
(d)
a sholáthróidh inrochtaineacht iomchuí ar réigiúin
uile an Aontais, ag cur chun cinn ar an gcaoi sin comhtháthaithe shóisialta,
eacnamaíoch agus chríochaigh agus ag tacú le fás uilechuimsitheach.
2.
Agus bonneagar an ghréasáin thras‑Eorpaigh
iompair á fhorbairt, bainfear amach na cuspóirí seo a leanas:
(a)
idirnascadh agus idir-inoibritheacht na ngréasán
náisiúnta iompair;
(b)
scrogaill a bhaint agus an bhearna a líonadh idir
na naisc atá in easnamh, laistigh de na bonneagair iompair agus ag pointí
ceangail eatarthu sin araon, laistigh de chríocha na mBallstát agus ag pointí
trasnaithe teorann eatarthu;
(c)
na modhanna iompair go léir a fhorbairt ar bhealach
atá ag luí le hiompar inbhuanaithe agus éifeachtúil ó thaobh an gheilleagair de
a áirithiú go fadtéarmach;
(d)
comhtháthú agus idirnascadh barrmhaith na modhanna
iompair go léir;
(e)
úsáid éifeachtúil bonneagair;
(f)
úsáid forleathan an cineál iompair is neodraí ó
thaobh carbóin de a chur chun cinn;
(g)
naisc bonneagair iompair idir an gréasán
tras-Eorpach iompair agus gréasáin de bhonneagair iompair tíortha
comharsanachta, agus a n-idir-inoibritheacht a chur chun cinn;
(h)
ceanglais maidir le bonneagar a bhunú, go háirithe
i réimse na hidir‑inoibritheachta, na sábháilteachta agus na slándála,
lena dtagarmharcálfar cáilíocht, éifeachtúlacht agus inbhuanaitheacht seirbhísí
iompair;
(i)
i gcás tráchta paisinéirí agus lasta araon, naisc
gan uaim idir bonneagar le haghaidh tráchta fadraoin ar thaobh amháin, agus le
haghaidh tráchta réigiúnaigh agus áitiúil ar an taobh eile;
(j)
bonneagar iompair a léiríonn na cásanna sonracha i
gcodanna éagsúla den Aontas agus a dhéanann foráil maidir le cumhdach cothroma
i ndáil le réigiúin Eorpacha, lena n-áirítear na réigiúin is forimeallaí agus
réigiúin fhorimeallacha eile;
(k)
inrochtaineacht do dhaoine scothaosta, do dhaoine a
bhfuil a soghluaiseacht laghdaithe agus do phaisinéirí faoi mhíchumas.
Airteagal 5
Gréasán atá tíosach ar acmhainní
Déanfaidh Ballstáit agus, de réir mar is
iomchuí, údaráis réigiúnacha agus áitiúla, bainisteoirí bonneagair, oibreoirí
iompair agus eintitis phoiblí agus phríobháideacha eile, déanfaidh siad an
gréasán tras‑Eorpach iompair a phleanáil, a fhorbairt agus a oibriú ar
bhealach atá tíosach ar acmhainní, tríd an méid seo a leanas:
(a)
comhtháthú agus idirnascadh bonneagair a
bharrfheabhsú;
(b)
úsáid fhorleathan teicneolaíochtaí nua agus Córais
Chliste Iompair (CCI);
(c)
bonneagar iompair atá ann cheana a fheabhsú agus a
chothabháil;
(d)
sinéirgí a d'fhéadfadh a bheith ann le gréasáin
eile a chur san áireamh, go háirithe gréasáin thras-Eorpacha fuinnimh nó
teileachumarsáide;
(e)
measúnú ar an tionchar straitéiseach ar an
gcomhshaol, agus pleananna agus cláir iomchuí a bhunú agus measúnú ar an
tionchar ar mhaolú aeráide;
(f)
bearta chun toilleadh bonneagair a phleanáil agus a
fhairsingiú nuair is gá;
(g)
aird iomchuí a thabhairt ar a íogair atá an
bonneagar iompair maidir le haeráid atá ag athrú chomh maith le tubaistí
nádúrtha agus tubaistí de dhéantús an duine.
Airteagal 6
Struchtúr dhá chiseal an ghréasáin thras-Eorpaigh iompair
1.
Déanfar forbairt chéimseach an ghréasáin
thras-Eorpaigh iompair a bhaint amach go háirithe trí struchtúr dhá chiseal a
chur chun feidhme don ghréasán seo, ina mbeidh gréasán cuimsitheach agus
croíghréasán.
2.
Is éard a bheidh sa ghréasán cuimsitheach na
bonneagair iompair ar fad atá ann cheana agus atá beartaithe atá mar chuid den
ghréasán tras-Eorpach iompair mar aon leis na bearta a chuireann chun cinn
úsáid éifeachtúil an bhonneagair sin. Déanfar é a fhorbairt i gcomhréir le
Caibidil II.
3.
Is éard a bheidh sa chroíghréasán na codanna sin is
mó tábhacht straitéiseach den ghréasán cuimsitheach chun na cuspóirí a bhaint
amach chun an gréasán tras-Eorpach iompair a fhorbairt. Déanfar é a
shainaithint agus a fhorbairt i gcomhréir le Caibidil III.
Airteagal 7
Tionscadail leasa choitinn
1.
Cuideoidh tionscadail leasa choitinn leis an
ngréasán tras-Eorpach iompair a fhorbairt trí bhonneagar nua iompair a chruthú,
tríd an mbonneagar iompair atá ann cheana a chothabháil, a athchóiriú agus a
uasghrádú agus trí bhearta lena gcuirtear chun cinn a úsáid a bheidh tíosach ar
acmhainní.
2.
Maidir le tionscadal leasa choitinn:
(a)
cuideoidh sé na cuspóirí atá leagtha amach in
Airteagal 4 a bhaint amach;
(b)
déanfaidh sé Caibidil II a chomhlíonadh agus, má
bhaineann sé leis an gcroíghréasán, Caibidil III a chomhlíonadh freisin;
(c)
beidh anailís costais-sochair shocheacnamaíoch
dhearfach déanta air a raibh glantoradh dearfach reatha mar thoradh uirthi;
(d)
beidh breisluach Eorpach soiléir ag baint leis.
3.
Féadfaidh tionscadal leasa choitinn a thimthriall
iomlán a chuimsiú, lena n-áirítear staidéir indéantachta agus nósanna imeachta
ceada, cur chun feidhme agus meastóireacht.
4.
Déanfaidh na Ballstáit agus tionscnóirí eile
tionscadal na bearta ar fad is gá chun a áirithiú go gcomhlíonfaidh na
tionscadail na rialacha agus na nósanna imeachta ábhartha náisiúnta agus de
chuid an Aontais, go háirithe reachtaíocht an Aontais maidir leis an
gcomhshaol, cosaint aeráide, sábháilteacht, slándáil, iomaíocht, státchabhair, soláthar
poiblí agus sláinte phoiblí.
5.
Tá tionscadail leasa choitinn incháilithe do
chabhair airgeadais ón Aontas faoi na hionstraimí atá ar fáil don ghréasán
tras-Eorpach iompair, go háirithe an Áis um Nascadh na hEorpa, arna bunú le
Rialachán (AE) Uimh. XXX/2012.
Airteagal 8
Comhar le tríú tíortha
1.
Féadfaidh an tAontas tacaíocht a thabhairt do
thionscadail leasa choitinn chun an gréasán tras-Eorpach iompair a cheangal le
gréasáin bonneagair tríú tíortha a chumhdaíonn an Beartas Comharsanachta na
hEorpa, an Beartas um Méadú, an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch agus Comhlachas
Saorthrádála na hEorpa, ar thionscadail iad atá ceaptha:
(a)
an croíghréasán a cheangal ag pointí trasnaithe
teorann;
(b)
an ceangal idir an croíghréasán agus gréasáin
iompair na dtríú tíortha a áirithiú;
(c)
bonneagar iompair tríú tíortha a nascann codanna
den chroíghréasán san Aontas a chur i gcrích;
(d)
córais um bainistíocht tráchta a chur chun feidhme
sna tíortha sin.
Cuirfidh na tionscadail leasa choitinn sin leis an
toilleadh nó leis an áisiúlacht atá i ngréasáin atá lonnaithe i mBallstát
amháin nó níos mó.
2.
Féadfaidh an tAontas comhoibriú le tríú tíortha
chun tionscadail leasa fhrithpháirtigh a chur chun cinn. Beidh na tionscadail
sin ceaptha an méid seo a leanas a dhéanamh:
(a)
an idir-inoibritheacht idir an gréasán tras-Eorpach
iompair agus gréasáin tíortha comharsanachta a chur chun cinn;
(b)
fairsingiú bheartas an ghréasáin thras-Eorpaigh
iompair go tríú tíortha a chur chun cinn;
(c)
aeriompar le tríú tíortha a éascú, go háirithe tríd
an Aerspás Eorpach Aonair agus comhar um bainistíocht aerthráchta a
fhairsingiú;
(d)
muiriompar a éascú agus mótarbhealaí na farraige a
chur chun cinn le tríú tíortha.
3.
Tionscadail leasa fhrithpháirtigh a thig faoi
phointe(a) de mhír 2, comhlíonfaidh siad forálacha ábhartha Chaibidil II.
4.
In Iarscríbhinn III áirítear léarscáileanna
táscacha an ghréasáin thras-Eorpaigh iompair arna bhfairsingiú chun tíortha
sonracha comharsanachta a áireamh.
5.
Féadfaidh an tAontas ionstraimí comhordúcháin agus
airgeadais atá ann cheana a úsáid i gcomhar le tíortha comharsanachta nó
ionstraimí nua a bhunú agus a úsáid, amhail Áis Infheistíochta na
Comharsanachta (NIF) nó an Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais (IPA) chun
tionscadail leasa fhrithpháirtigh a chur chun cinn.
6.
Féadfaidh an tAontas dul i gcomhar le heagraíochtaí
agus comhlachtaí idirnáisiúnta agus réigiúnacha chun aon chuspóir eile atá ag
an Airteagal seo a bhaint amach.
CAIBIDIL II
AN GRÉASÁN CUIMSITHEACH
Airteagal 9
Forálacha ginearálta
1.
Beidh an gréasán cuimsitheach ina bhonn le
tionscadail leasa choitinn a shainaithint.
2.
Maidir leis an ngréasán cuimsitheach:
(a)
beidh sé mar a shonraítear sna léarscáileanna atá
in Iarscríbhinn I den Rialachán seo;
(b)
sonrófar é sa tuairisc ar chomhpháirteanna an
bhonneagair;
(c)
comhlíonfaidh sé na ceanglais maidir leis na
bonneagair iompair atá leagtha amach sa Chaibidil seo;
(d)
bunófar leis an creat d'fhorbairt bonneagair
thosaíochta dá dtagraítear in Airteagail 10 go 35.
3.
Áiritheoidh na Ballstáit go dtabharfar an gréasán
cuimsitheach i gcrích agus go gcomhlíonfaidh sé forálacha ábhartha na Caibidle
seo ina n-iomláine faoin 31 Nollaig 2050 ar a dhéanaí.
Airteagal 10
Tosaíochtaí
Agus an gréasán cuimsitheach á fhorbairt acu,
tabharfaidh an tAontas, na Ballstáit, bainisteoirí bonneagair agus tionscnóiri
eile tionscadal aird chuí ar na bearta is gá maidir leis an méid seo a leanas:
(a)
córais chliste iompair a chur chun feidhme agus a
úsáid, lena n-áirítear bearta lena gcumasófar bainistiú tráchta, sceidealú
ilmhódach agus seirbhísí faisnéise ilmhódacha, lorgaireacht agus rianú
ilmhódach, pleanáil toillte agus áirithint ar líne agus seirbhísí ticéadaithe
comhtháite;
(b)
bearnaí a líonadh sna naisc atá in easnamh agus
scrogaill a bhaint, go háirithe i gcodanna trasteorann;
(c)
bacainní riaracháin agus teicniúla a bhaint, go
háirithe ar idir-inoibritheacht an ghréasáin agus ar iomaíocht;
(d)
comhthathú barrmhaith na modhanna iompair a
áirithiú;
(e)
inrochtaineacht iomchuí do réigiúin uile an Aontais
a áirithiú;
(f)
cáilíocht bonneagair a fheabhsú nó a chothabháil i
dtéarmaí éifeachtúlachta, sábháilteachta, slándála, aeráide agus i gcás inarb
iomchuí, seasmhacht i gcoinne tubaistí, feidhmíochtaí comhshaoil, dálaí
sóisialta, inrochtaineachta do na húsáideoirí uile, cáilíochta seirbhísí agus
leanúnachais sreabha tráchta;
(g)
forbairt theicneolaíoch úrscothach a chur chun
cinn;
(h)
slándáil breosla a áirithiú trí úsáid acmhainní
fuinnimh malartacha agus go háirithe acmhainní fuinnimh agus córais tiomána
ísealcharbóin nó gan carbón ar bith a cheadú;
(i)
limistéir uirbeacha a sheachthreorú i gcás iompair
lasta d'iarnród.
Roinn 1
Bonneagar iompair d'iarnród
Airteagal 11
Léarscáileanna
Léirítear línte iarnróid ar cuid den ghréasán
cuimsitheach iad sna léarscáileanna atá in Iarscríbhinn I.
Airteagal 12
Comhpháirteanna bonneagair
1.
Cuimsíonn bonneagar iompair iarnróid go háirithe:
(a)
línte iarnróid ardluais agus gnáthlínte iarnróid,
lena n-áirítear:
(i)      taobhlaigh;
(ii)      tolláin;
(iii)     droichid;
(b)
críochfoirt lasta agus ardáin lóistíochta le
haghaidh earraí a athlastáil laistigh de mhodh an iarnróid agus idir modh an
iarnróid agus modhanna eile iompair;
(c)
stáisiúin ar na línte atá luaite in Iarscríbhinn I
chun paisinéirí a aistriú laistigh de mhodh an iarnróid agus idir modh an
iarnróid agus modhanna eile iompair;
(d)
trealamh gaolmhar;
(e)
CCI.
2.
Beidh na línte iarnróid i gceann de na foirmeacha
seo a leanas:
(a)
Línte iarnróid le haghaidh iompair ardluais:
(i)      ar línte ardluais arna dtógáil go
speisialta iad atá feistithe le haghaidh luasanna cothrom le 250 km/u nó
níos mó;
(ii)      ar gnáthlínte arna n-uasghrádú go
speisialta iad atá feistithe le haghaidh luasanna tuairim is 200 km/u;
(b)
Línte iarnróid le haghaidh iompair thraidisiúnta.
3.
Áireofar ar an trealamh teicniúil a bhaineann le
línte iarnróid córais leictriúcháin, trealamh chun paisinéirí a bhordáil agus a
thuirlingt agus chun lasta a luchtú agus a dhíluchtú i stáisiúin, ardáin
lóistíochta agus críochfoirt lasta. Áireofar leis aon áis is gá chun oibriú
sábháilte, slán agus éifeachtúil feithiclí a áirithiú.
Airteagal 13
Ceanglais maidir le bonneagar iompair
1.
Áiritheoidh oibreoirí críochfort lasta go bhfuil
gach críochfort lasta oscailte do gach oibreoir.
Cuirfidh oibreoirí ardán lóistíochta críochfort
amháin ar a laghad ar fáil a bheidh oscailte do gach oibreoir.
Cuirfidh oibreoirí críochfort lasta agus ardán
lóistíochta an rochtain sin ar fáil ar bhealach neamh-idirdhealaitheach agus
cuirfear muirir thrédhearcacha i bhfeidhm.
2.
Áiritheoidh oibreoirí stáisiún paisinéirí go
gcuirfear rochtain ar fáil sna stáisiúin phaisinéirí ar fhaisnéis, ar thicéadú,
agus ar ghníomhaíochtaí tráchtála do thrácht iarnróid ar fud an ghréasáin
chuimsithigh agus, nuair is iomchuí, ar fhaisnéis maidir le ceangal leis an
iompar áitiúil agus réigiúnach, i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 454/2011
ón gCoimisiún an 5 Bealtaine 2011 maidir leis an sonraíocht
theicniúil d'idir-inoibritheacht a bhaineann leis an bhfochóras 'feidhmchláir
teileamaitice i gcomhair seirbhísí paisinéirí' den chóras iarnróid tras‑Eorpach[38].
3.
Laistigh dá réim freagrachta, áiritheoidh na
Ballstáit agus bainisteoirí bonneagair an méid seo a leanas:
(a)
go mbeidh línte iarnróid feistithe le ERTMS;
(b)
go gcomhlíonfaidh an bonneagar iarnróid
Treoir 2008/57/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Meitheamh 2008
maidir le hidir-inoibritheacht an chórais iarnróid laistigh den Chomhphobal[39] agus a bhearta cur chun
feidhme chun idir-inoibritheach an ghréasáin chuimsithigh a bhaint amach;
(c)
go gcomhlíonfaidh an bonneagar iarnróid ceanglais
na sonraíochta teicniúla d'Idir-inoibritheacht (TSI) arna glacadh de bhun
Airteagal 6 de Threoir 2008/57/CE i gcomhair línte nua agus línte
uasghrádaithe, ach amháin i gcásanna cuí-réasúnaithe ina gceadaítear amhlaidh
faoin TSI ábhartha nó faoin nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 9 de
Threoir 2008/57/CE. Ar aon nós, comhlíonfaidh an bonneagar iarnróid na ceanglais
seo a leanas:
(1)
leithead rianta ainmniúil do línte iarnróid nua:
1 435 mm[40];
(2)
leictriúchán;
(3)
línte a úsáideann gnáth-thraenacha lasta[41]: 22.5 tonna ualach acastóra,
agus 750 m fad traenach;
(4)
grádáin uasta do línte nua a úsáidfidh
gnáth-thraenacha lasta: 12.5 mm/m[42].
Airteagal 14
Creat d'fhorbairt bonneagair thosaíochta
Mar aon leis na tosaíochtaí atá leagtha amach
in Airteagal 10, tabharfaidh na Ballstáit agus tionscnóirí eile tionscadal
aird ar an méid seo a leanas agus tionscadail leasa choitinn á gcur chun cinn
acu:
(a)
ERTMS a úsáid;
(b)
éifeacht an torainn ó iompar iarnróid a mhaolú;
(c)
caighdeáin níos airde a bhaint amach ná na
caighdeáin atá leagtha amach mar íoscheanglais sna sonraíochtaí teicniúla, mar
atá tuairiscithe in Airteagal 13.
Roinn 2
Bonneagar iompair uiscebhealaí intíre
Airteagal 15
Léarscáileanna
Léirítear uiscebhealaí intíre agus calafoirt
intíre atá ina gcuid den ghréasán cuimsitheach sna léarscáileanna in
Iarscríbhinn I.
Airteagal 16
Comhpháirteanna bonneagair
1.
Cuimsíonn bonneagar uiscebhealaí intíre go háirithe:
(a)
aibhneacha;
(b)
canálacha;
(c)
lochanna;
(d)
bonneagar bainteach amhail loic chanála,
ardaitheoirí, droichid, taiscumair;
(e)
calafoirt intíre lena n-áirítear       an bonneagar
is gá le haghaidh oibríochtaí iompair laistigh de limistéar an chalafoirt;
(f)
trealamh gaolmhar;
(g)
CCI.
2.
Beidh lasta athlastála bhliantúil níos mó ná
500 000 tona ag na calafoirt intíre. Tá méid an lasta athlastála bliantúil
iomlán bunaithe ar mheánmhéid na dtrí bliana is deireanaí atá ar fáil, arna
fhoilsiú ag Eurostat.
3.
Beidh trealamh an chalafoirt in ann ag, go
háirithe, córais tiomána agus oibriúcháin a úsáid lena laghdaítear truailliú,
ídiú fuinnimh agus déine carbóin. Áirítear leis saoráidí glactha dramhaíola.
Airteagal 17
Ceanglais maidir le bonneagar iompair
1.
Laistigh dá réim freagrachta, áiritheoidh na
Ballstáit, oibreoirí calafoirt agus bainisteoirí bonneagair go bhfuil na
calafoirt intíre ceangailte le bonneagar bóthair nó iarnróid an ghréasáin
chuimsithigh.
2.
Áiritheoidh oibreoirí calafoirt go bhfuil
críochfort lasta amháin ar a laghad ar fáil i ngach calafort intíre a bheidh ar
oscailt do gach oibreoir ar bhealach neamh‑idirdhealaitheach agus
cuirfidh siad muirir thrédhearcacha i bhfeidhm.
3.
Laistigh dá réim freagrachta, áiritheoidh na
Ballstáit agus bainisteoirí bonneagair an méid seo a leanas:
(a)
go gcomhlíonfaidh aibhneacha, canálacha agus
lochanna na híoscheanglais maidir le huiscebhealaí d'aicme IV mar atá leagtha
síos sa Chomhaontú Eorpach um Príomh-Uiscebhealaí Intíre a bhfuil Tábhacht
Idirnáisiúnta leo (AGN) i dtaca le haicmiú nua na n‑uiscebhealaí intíre[43] agus áiritheoidh siad
imréiteach leanúnach droichead.
(b)
go mbeidh aibhneacha, canálacha agus lochanna
feistithe le RIS.
Airteagal 18
Creat d'fhorbairt bonneagair thosaíochta
Mar aon leis na tosaíochtaí atá leagtha amach
in Airteagal 10, tabharfaidh na Ballstáit agus tionscnóirí eile tionscadal
aird ar an méid seo a leanas agus tionscadail leasa choitinn á gcur chun cinn
acu:
(a)
i gcás uiscebhealaí intíre atá ann cheana: na
bearta cur chun feidhme is gá chun caighdeáin uiscebhealaí d'aicme IV a bhaint
amach;
(b)
i gcás inarb iomchuí, caighdeáin níos airde ná
caighdeáin uiscebhealaí d'aicme IV a bhaint amach chun éilimh an mhargaidh a
shásamh;
(c)
CCI a chur chun feidhme, lena n-áirítear RIS;
(d)
bonneagar calafort intíre a cheangal le bonneagar
iompair d'iarnród.
Roinn 3
Bonneagar iompair de bhóthar
Airteagal 19
Léarscáileanna
Léirítear bóithre atá ina gcuid den ghréasán
cuimsitheach sna léarscáileanna in Iarscríbhinn I.
Airteagal 20
Comhpháirteanna bonneagair
1.
Cuimsíonn bonneagar iompair de bhóthar go háirithe:
(a)
bóithre d'ardcháilíocht, lena n-áirítear
(i)      droichid;
(ii)      tolláin;
(iii)     acomhail;
(iv)     crosairí;
(v)     acomhail mótarbhealaí;
(b)
limistéir pháirceála;
(c)
trealamh gaolmhar;
(d)
CCI;
(e)
críochfoirt lasta agus ardáin lóistíochta;
(f)
busárais.
2.
Is iad na bóithre d'ardcháilíocht dá dtagraítear i
bpointe (a) de mhír 1 na bóithre sin a bhfuil ról tábhachtach acu sa
trácht fadraoin lasta agus paisinéirí, a chomhtháthaíonn na príomh-lárionaid
uirbeacha agus eacnamaíocha, a idirnascann le modhanna eile iompair agus a cheanglaíonn
réigiúin NUTS 2 thalamhiata agus fhorimeallacha le réigiúin láir an
Aontais.
3.
Déanfar bóithre d'ardcháilíocht a cheapadh agus a
thógáil go speisialta le haghaidh mótarthráchta, agus mótarbhealaí nó bóithre
luais a bheidh iontu.
(a)
Is ionann mótarbhealach agus bóthar a dhéantar a
dhearadh agus a thógáil go speisialta le haghaidh mótarthráchta, nach
bhfreastalaíonn ar réadmhaoin atá i dteorainn leis, agus:
(i)      atá feistithe, ach amháin ag pointí
speisialta nó go sealadach, le carrbhealaigh ar leith don trácht ó dhá threo,
scartha óna chéile le stiall dhealaithe nach bhfuil beartaithe le haghaidh
tráchta, nó go heisceachtúil, trí mhodhanna eile;
(ii)      nach dtrasnaíonn ar chomhréidh le haon
bhóthar, iarnród, trambhealach, nó cosán; agus
(iii)     atá fógartha go speisialta mar
mhótarbhealach.
(a)
Is ionann bóthar luais agus bóthar in áirithe do
mhótarthrácht nach bhfuil rochtain air ach amháin ó acomhail mótarbhealaí nó
acomhail rialaithe agus:
(i)      a thoirmisceann stopadh agus páirceáil
ar an gcarrbhealach reatha; agus
(ii)      nach dtrasnaíonn ar chomhréidh le haon
iarnród, trambhealach, nó cosán.
4.
Áiritheofar go háirithe sa trealamh a bhaineann le
bóithre, trealamh le haghaidh bainistiú tráchta, le haghaidh faisnéise agus
treoraíochta bealaigh, trealamh chun muirir úsáideora a thobhach, trealamh le
haghaidh sábháilteachta, trealamh chun éifeachtaí diúltacha ar an gcomhshaol a
laghdú, chun feithiclí tiomántán malartach a bhreoslú nó a lochtú, agus le
haghaidh limistéar páirceála slán d'fheithiclí tráchtála.
Airteagal 21
Ceanglais maidir le bonneagar iompair
Laistigh dá réim freagrachta, áiritheoidh na
Ballstáit agus bainisteoirí bonneagair an méid seo a leanas:
(a)
Go bhfreagraíonn na bóithre d'fhorálacha
Airteagal 20(3).
(b)
Go ndéanfar sábháilteacht bonneagair iompair de
bhóthar a áirithiú, go ndéanfar faireachán uirthi agus, nuair is gá, go
ndéanfar í a fheabhsú de réir an nós imeachta dá bhforáiltear i
gCinneadh 2008/96/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an
19 Samhain 2008 maidir le sábháilteacht bonneagair bhóithre a
bhainistiú[44].
(c)
Go gcomhlíonfaidh tolláin bhóithre atá níos mó ná
500 m ar fhad Treoir 2004/54/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
an 29 Aibreán 2004 maidir le híoscheanglais sábháilteachta do
tholláin sa ghréasáin tras-Eorpach bóithre[45].
(d)
Go n-áiritheofar idir-inoibritheacht na gcóras
bailithe dolaí i gcomhréir le Treoir 2004/52/CE ó Pharlaimint na hEorpa
agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir le hidir-inoibritheacht
córas dola bóthair leictreonach sa Chomhphobal[46]
agus le Cinneadh 2009/750/CE ón gCoimisiún an
6 Deireadh Fómhair 2009 maidir le sainmhíniú Sheirbhís Dola
Leictreonaigh na hEorpa agus a heilimintí teicniúla[47].
(e)
Go n-úsaidfear córais chliste iompair an
bhonneagair iompair de bhóthar a chomhlíonann Treoir 2010/40/AE ó
Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 7 Iúil 2010 maidir le
creat le haghaidh Córais Chliste Iompair a úsáid i réimse an iompair de bhóthar
agus le haghaidh comhéadan le modhanna eile iompair[48].
Airteagal 22
Creat d'fhorbairt bonneagair thosaíochta
Mar aon leis na tosaíochtaí atá leagtha amach
in Airteagal 10, tabharfaidh na Ballstáit agus tionscnóirí eile tionscadal
aird ar an méid seo a leanas agus tionscadail leasa choitinn á gcur chun cinn
acu:
(a)
úsáid CCI, go háirithe faisnéis ilmhódach agus
bainistiú tráchta agus chun gur féidir córais chomhtháite chumarsáide agus
íocaíochta a úsáid;
(b)
teicneolaíochtaí nua agus nuálaíocht a thabhairt
isteach chun iompar ísealcharbóin a chur chun cinn;
(c)
limistéir pháirceála shlána a sholáthar;
(d)
sábháilteacht ar bhóithre a chur chun cinn.
Roinn 4
Bonneagar Muiriompair
Airteagal 23
Léarscáileanna
Léirítear calafoirt mhuirí atá ina gcuid den
ghréasán cuimsitheach sna léarscáileanna in Iarscríbhinn I.
Airteagal 24
Comhpháirteanna bonneagair
1.
Cuimsíonn bonneagar muiriompair go háirithe:
(a)
spás muirí;
(b)
canálacha mara;
(c)
calafoirt mhuirí, lena n-áirítear an bonneagar is
gá le haghaidh oibríochtaí iompair laistigh de limistéar an chalafoirt;
(d)
áiseanna loingseoireachta;
(e)
tárrachtana calafoirt;
(f)
mótarbhealaí na farraige;
(g)
trealamh gaolmhar;
(h)
CCI.
2.
Is éard a bheidh i gcalafoirt mhuirí agus pointí
iontrála agus fágála ag bonneagar talún an ghréasáin chuimsithigh.
Comhlíonfaidh siad ceann amháin ar a laghad de na critéir seo a leanas :
(a)
Tá méid iomlán an tráchta paisinéirí bhliantúil
níos mó na 0,1 % de mhéid iomlán na tráchta paisinéirí bhliantúil do chalafoirt
mhuirí uile an Aontais. Is ionann an méid tagartha don mhéid iomlán sin agus
meánmhéid na dtrí bliana is deireanaí atá ar fáil, bunaithe ar na staitisticí
arna fhoilsiú ag Eurostat.
(b)
Tá méid an lasta bhliantúil iomlán – cibé acu an
bulclasta atá á láimhseáil nó nach ea – níos mó ná 0,1% den lasta bliantúil
iomlán comhfhreagrach a láimhseáiltear i gcalafoirt mhuirí uile an Aontais. Is
ionann an méid tagartha don mhéid iomlán sin agus meánmhéid na dtrí bliana is
deireanaí atá ar fáil, bunaithe ar na staitisticí arna fhoilsiú ag Eurostat.
(c)
Tá an calafort muirí suite ar oileán agus tugann sé
an t-aon phointe rochtana ar réigiún NUTS 3 sa ghréasán cuimsitheach.
(d)
Tá an calafort muirí suite i réigiún is forimeallaí
nó i limistéar forimeallach, lasmuigh de chiorcal dar ga 200 km ón gcalafort
eile is gaire sa ghréasán cuimsitheach.
3.
Áireofar go háirithe le trealamh a bhaineann le
bonneagar muiriompair trealamh chun leac oighir a bhriseadh, trealamh le
haghaidh suirbhéanna hidreolaíocha, agus trealamh le haghaidh dhreidireacht
agus chothabháil an chalafoirt agus thárrachtana an chalafoirt.
Airteagal 25
Mótarbhealaí na farraige
1.
Is ionann mótarbhealaí na farraige agus gné mhuirí
an ghréasáin thras-Eorpaigh iompair. Is éard a bheidh iontu bealaí gearrthurais
farraige, calafoirt, bonneagar agus trealamh muirí gaolmhar, agus saoráidí lena
gcumasaítear loingseoireacht ghearrthurais nó seirbhísí farraige-abhann idir
dhá chalafort ar a laghad, lena n-áirítear naisc chúlchríche, in dhá Bhallstát
éagsúla ar a laghad. Áireofar an méid seo a leanas i mótarbhealaí na farraige:
(a)
naisc mhuirí idir calafoirt mhuirí an ghréasáin
chuimsithigh;
(b)
saoráidí calafoirt, teicneolaíochtaí faisnéise agus
cumarsáide (TFC) amhail córais um bainistiú lóistíochta leictreonaí,
sábháilteacht agus slándáil agus nósanna imeachta riaracháin agus custaim i
mBallstát amháin ar a laghad;
(c)
bonneagar le haghaidh rochtain dhíreach ar thalamh
is ar mhuir.
2.
Dhá Bhallstát ar a laghad a mholfaidh tionscadail
leasa choitinn do mhótarbhealaí na farraige sa ghréasán tras-Eorpach iompair. I
gceann amháin de na foirmeacha seo a leanas a bheidh siad:
(a)
ina gcomhpháirt mhuirí de chonaire an
chroíghréasáin mar atá sainmhínithe in Airteagal 49, nó ina gcomhpháirt
mhuirí idir dhá chonaire de chuid an chroíghréasáin,
(b)
ina nasc muirí agus a naisc chúlchríche laistigh
den chroíghréasán idir dhá chalafort de chuid an chroíghréasáin nó níos mó;
(c)
ina nasc muirí agus a naisc chúlchríche idir
calafort an chroíghréasáin agus calafoirt an ghréasáin chuimsithigh, agus béim
ar leith ar naisc chúlchríche chalafoirt an chroíghréasáin agus an ghréasáin
chuimsithigh.
3.
Sna tionscadail leasa choitinn do mhótarbhealaí na
farraige sa ghréasán tras-Eorpach iompair féadfar an méid seo a leanas a bheith
ar áireamh freisin: gníomhaíochtaí a bhfuil sochair níos leithne acu agus nach
bhfuil ceangailte le calafoirt shonracha, amhail gníomhaíochtaí chun
feidhmíocht chomhshaoil a fheabhsú, saoráidí chun leac oighir a bhriseadh a
chur ar fáil, gníomhaíochtaí lena n-áirithítear inseoltacht ar feadh na bliana
go léir, oibríochtaí dreidireachta, saoráidí breoslaithe mhalartaigh, chomh
maith le próisis, nósanna imeachta agus an ghné dhaonna a bharrfheabhsú, ardáin
TFC agus córais faisnéise, lena n-áirítear bainistiú tráchta agus córais
leictreonacha tuairiscithe.
Airteagal 26
Ceanglais maidir le bonneagar iompair
1.
Laistigh dá réim freagrachta, áiritheoidh na
Ballstáit, oibreoirí calafoirt agus bainisteoirí bonneagair an méid seo a
leanas:
(a)
Go bhfuil calafoirt mhuirí ceangailte le línte
iarnróid, le bóithre agus, i gcás inar féidir, le huiscebhealaí intíre an
ghréasáin chuimsithigh, seachas i Málta agus sa Chipir a fhad is nach bhfuil
aon chóras iarnróid bunaithe laistigh dá gcríoch.
(b)
Cuirfidh gach calafort intíre críochfort amháin ar
a laghad ar fáil a bheidh ar oscailt do gach oibreoir ar bhealach
neamh-idirdhealaitheach agus cuirfidh sé muirir thrédhearcacha i bhfeidhm.
(c)
Go gceanglóidh canálacha mara, seolbhealaí
calafoirt agus inbhir dhá fharraige, nó go dtabharfaidh siad rochtain ón muir
ar chalafoirt mhuirí agus go mbeidh siad ag freagairt d'aicme IV ar a laghad de
na huiscebhealaí intíre.
2.
Áiritheoidh oibreoirí calafoirt go bhfuil an
trealamh is gá ar fáil chun feidhmíocht chomhshaoil na long i gcalafoirt a
áirithiú, go háirithe saoráidí glactha le haghaidh dramhaíola long-ghinte agus
iarmhar lasta i gcomhréir le Treoir 2000/59/CE ó Pharlaimint na hEorpa
agus ón gComhairle an 27 Samhain 2000 maidir le saoráidí glactha
calafoirt le haghaidh dramhaíola long-ghinte agus iarmhar lasta[49].
3.
Cuirfidh na Ballstáit VTMIS chun feidhme dá
bhforáiltear i dTreoir 2002/59/CE.
Airteagal 27
Creat d'fhorbairt bonneagair thosaíochta
Mar aon leis na tosaíochtaí atá leagtha amach
in Airteagal 10, tabharfaidh na Ballstáit agus tionscnóirí eile tionscadal
aird ar an méid seo a leanas agus tionscadail leasa choitinn á gcur chun cinn
acu:
(a)
mótarbhealaí na farraige, lena n-áirítear
loingseoireacht ghearrthurais, a chur chun cinn;
(b)
calafoirt mhuirí a idirnascadh le huiscebhealaí
intíre;
(c)
VTMIS agus ríomhsheirbhísí Muirí a chur chun
feidhme.
Roinn 5
Bonneagar aeriompair
Airteagal 28
Léarscáileanna
Léirítear aerfoirt atá ina gcuid den ghréasán
cuimsitheach sna léarscáileanna in Iarscríbhinn I.
Airteagal 29
Comhpháirteanna bonneagair
1.
Cuimsíonn bonneagar aeriompair go háirithe:
(a)
aerspás, bealaí agus aerbhealaí;
(b)
aerfoirt;
(c)
trealamh gaolmhar;
(d)
CCI.
2.
Comhlíonfaidh na haerfoirt ceann de na critéir seo
a leanas:
(a)
I gcás aerfort paisinéirí:
(i)      go bhfuil líon bliantúil iomlán an
tráchta paisinéirí ionann le 0,1 % ar a laghad de líon bliantúil iomlán an
tráchta paisinéirí in aerfoirt uile an Aontais. go bhfuil líon bliantúil iomlán
na bpaisinéirí bunaithe ar mheánlíon na dtrí bliana is deireanaí atá ar fáil,
arna fhoilsiú ag Eurostat;
(ii)      ní bheidh feidhm ag an tairseach 0,1 %
má tá an t-aerfort suite níos mó ná 100 km ón aerfort is gaire sa ghréasán
cuimsitheach, nó níos mó ná 200 km má tá líne iarnróid ardluais sa réigiún
ina bhfuil sé suite.
(b)
I gcás aerfoirt lasta, gur 0,2 % ar a laghad
de mhéid bliantúil iomlán lasta aerfoirt uile an Aontais atá sa mhéid iomlán
bliantúil lasta. Tá an méid lasta bliantúil iomlán bunaithe ar mheánmhéid na
dtrí bliana is deireanaí atá ar fáil, arna fhoilsiú ag Eurostat.
Airteagal 30
Ceanglais maidir le bonneagar iompair
1.
Laistigh dá réim freagrachta, áiritheoidh na
Ballstáit agus oibreoirí aerfoirt go gcuirfidh gach aerfort críochfort amháin
ar a laghad ar fáil d'oibreoirí ar bhealach neamh-idirdhealaitheach agus
cuirfear muirir thrédhearcacha i bhfeidhm.
2.
Laistigh dá réim freagrachta, áiritheoidh na
Ballstáit, oibreoirí aerfoirt agus iompróirí aeir go bhfuil feidhm ag
caighdeáin bhunúsacha chomhchoiteanna maidir le heitlíocht shibhialta a
chosaint ar ghníomhartha cur isteach neamhdhleathaigh, mar a ghlac an tAontas i
gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 300/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
gComhairle an 11 Márta 2008 maidir le rialacha comhchoiteanna i
réimse slándála na heitlíochta sibhialta agus lena n-aisghairtear Rialachán
(CE) Uimh. 2320/2002[50],
maidir le bonneagar aeriompair an ghréasáin chuimsithigh.
3.
Laistigh dá réim freagrachta, áiritheoidh na
Ballstáit, oibreoirí aerfoirt agus iompróirí aeir go n-éascóidh bonneagar um
bainistiú aerthráchta cur chun feidhme an Aerspáis Eorpaigh Aonair, i gcomhréir
le Rialachán (CE) Uimh. 549/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
gComhairle an 10 Márta 2004 lena leagtar síos creat chun Aerspás
Eorpach Aonair a chruthú (an creat-rialachán)[51],
Rialachán (CE) Uimh. 550/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
an 10 Márta 2004 maidir le seirbhísí aerloingseoireachta a sholáthar
san aerspás Eorpach aonair (an Rialachán maidir le soláthar seirbhísí)[52], Rialachán (CE) Uimh. 551/2004
ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 10 Márta 2004 maidir le
heagrú agus úsáid an aerspáis san Aerspás Eorpach Aonair (an Rialachán maidir
le hAerspás)[53]
agus Rialachán (CE) Uimh. 552/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
gComhairle an 10 Márta 2004 maidir le hidir-inoibritheacht an
Ghréasáin Eorpaigh um Bainistiú Aerthráchta (an Rialachán maidir le
hidir-inoibritheacht)[54]
chun feidhmíocht agus inbhuanaitheacht an chórais eitlíochta Eorpaigh, rialacha
cur chun feidhme agus shonraíochtaí an Aontais a fheabhsú.
Airteagal 31
Creat d'fhorbairt bonneagair thosaíochta
Mar aon leis na tosaíochtaí atá leagtha amach
in Airteagal 10, tabharfaidh na Ballstáit agus tionscnóirí eile tionscadal
aird ar an méid seo a leanas agus tionscadail leasa choitinn á gcur chun cinn
acu:
(a)
bonneagar atá ann cheana a bharrfheabhsú;
(b)
toilleadh aerfort a mhéadú;
(c)
tacú le cur chun feidhme an Aerspáis Eorpaigh Aonair
agus córas um bainistiú aerthráchta, go háirithe na cinn sin a úsáideann SESAR
Roinn 6
Bonneagar d'iompar ilmhódach
Airteagal 32
Léarscáileanna
Léirítear críochfoirt lasta agus ardáin
lóistíochta atá ina gcuid den ghréasán cuimsitheach sna léarscáileanna in
Iarscríbhinn I.
Airteagal 33
Codanna den bhonneagar
Comhlíonfaidh críochfoirt lasta nó ardáin
lóistíochta ceann amháin ar a laghad de na critéir seo a leanas:
(a)
 beidh athlastáil iomlán an lasta níos mó ná an
tairseach chainníochtúil do chalafoirt mhuirí atá leagtha amach in
Airteagal 24;
(b)
 mura bhfuil aon chríochfort lasta ná ardán
lóistíochta a chomhlíonann pointe (a) i réigiún NUTS 2, gurb é an
príomhchríochfort lasta nó an príomhardán lóistíochta é arna ainmniú ag an
mBallstát lena mbaineann, agus go bhfuil sé nasctha ar a laghad le bóithre agus
le hiarnróid sa réigiún NUTS 2 sin.
Airteagal 34
Ceanglais maidir le bonneagar iompair
1.
Laistigh dá réim freagrachta, áiritheoidh na
Ballstáit, oibreoirí críochfort lasta, calafort agus aerfort, agus bainisteoirí
bonneagair an méid seo a leanas:
(a)
go bhfuil modhanna iompair ceangailte i gceann
amháin de na háiteanna seo a leanas: críochfoirt lasta, stáisiúin phaisinéirí,
calafoirt intíre, aerfoirt, calafoirt mhuirí, ionas go mbeidh iompar ilmhódach
lasta agus paisinéirí indéanta.
(b)
Gan dochar do na forálacha is infheidhme atá
leagtha síos i ndlí an Aontais agus sa dlí náisiúnta, go bhfuil críochfoirt
lasta agus ardáin lóistíochta, calafoirt intíre agus mhuirí, chomh maith le
haerfoirt a láimhseálann lasta a feistithe chun sreabha faisnéise a sholáthar
laistigh den bhonneagar sin agus idir na modhanna iompair feadh an tslabhra
lóistíochta. Leis na córais sin cumasófar go háirithe faisnéis fíorama faoi
toilleadh bonneagair atá ar fáil, faoi shreabha tráchta agus faoi shuíomh, faoi
lorgaireacht agus rianú, agus áiritheofar sábháilteacht agus slándáil ar feadh
na dturas ilmhódach.
(c)
Gan dochar do na forálacha infheidhme atá leagtha
síos i ndlí an Aontais agus sa dlí náisiúnta, éascófar trácht paisinéirí
leanúnach ar fud an ghréasáin chuimsithigh trí threalamh iomchuí agus
infhaighteacht CCI i stáisiúin iarnróid, i mbusárais, in aerfoirt agus i gcás
inarb ábhartha i gcalafoirt mhuirí agus i gcalafoirt intíre.
2.
Áiritheoidh na hoibreoirí críochfort lasta go
mbeidh feistithe i gcríochfoirt lasta craenacha, iompróirí, agus fearais eile
chun lasta a bhogadh idir modhanna iompair éagsúla agus chun lasta a shuíomh
agus a stóráil.
Airteagal 35
Creat d'fhorbairt bonneagair thosaíochta
Mar aon leis na tosaíochtaí atá leagtha amach
in Airteagal 10, tabharfaidh na Ballstáit agus tionscnóirí eile tionscadal
aird ar an méid seo a leanas agus tionscadail leasa choitinn á gcur chun cinn
acu:
(a)
foráil a dhéanamh maidir le hidirnascadh agus
comhtháthú éifeachtach bhonneagar an ghréasáin chuimsithigh, lena n-áirítear
trí bhonneagar rochtana i gcás inar gá agus trí chríochfoirt lasta agus trí
ardáin lóistíochta;
(b)
na príomhbhacainní teicniúla agus riaracháin ar
iompar ilmhódach a bhaint;
(c)
sreabhadh rianúil faisnéise a fhorbairt idir na
modhanna iompair agus soláthar seirbhísí ilmhódacha agus aonmhódacha ar fud an
chórais thras-Eorpaigh iompair a chumasú, lena n-áirítear na seirbhísí
bainteacha cumarsáide, íocaíochta, ticéadaithe agus tráchtálaithe.
Roinn 7
Forálacha coiteanna
Airteagal 36
Nóid uirbeacha
Agus an gréasán cuimsitheach i nóid uirbeacha
á bhforbairt acu, féachfaidh na Ballstáit agus tionscnóirí eile tionscadal leis
an méid seo a leanas a áirithiú:
(a)
i gcás iompair phaisinéirí: idirnascadh idir
bonneagar iarnróid, aeir agus, mar is iomchuí, idir bonneagar uiscebhealaí
intíre, bóithre agus muirí an ghréasáin chuimsithigh;
(b)
i gcás iompair lasta: idirnascadh idir bonneagar
iarnróid, agus, mar is iomchuí, idir bonneagar uiscebhealaí intíre, aeir,
muirí, agus bóithre an ghréasáin chuimsithigh;
(c)
ceangal leordhóthanach idir stáisiúin iarnróid nó
aerfoirt an ghréasáin chuimsithigh laistigh de nód uirbeach;
(d)
ceangal gan uaim idir bonneagar an ghréasáin
chuimsithigh agus an bonneagar do thrácht réigiúnach agus áitiúil, lena
n-áirítear comhdhlúthú lóistíochta agus lárionaid dáileacháin;
(e)
limistéir uirbeacha a sheachthreorú i gcás iompair
de bhóthar chun sreabha tráchta fadraoin a éascú ar an ngréasán cuimsitheach;
(f)
limistéir uirbeacha a sheachthreorú i gcás iompair
lasta d'iarnród;
(g)
seachadadh éifeachtúil lasta uirbigh ísealcharbóin
agus ar thorann íseal a chur chun cinn.
Airteagal 37
CCI
1.
Le CCI déanfar an bainistiú tráchta agus malartú
faisnéise laistigh de na modhanna iompair le haghaidh oibríochtaí iompair
ilmhódaigh agus eatarthu agus seirbhísí breisluacha a bhaineann le hiompar a
chumasú, ag feabhsú sábháilteachta, slándála agus feidhmíochta comhshaoil.
2.
Éascóidh CCI nascadh gan uaim idir bonneagar an
ghréasáin chuimsithigh agus an bonneagar don iompar réigiúnach agus áitiúil.
3.
Áireofar go háirithe i CCI a bhaineann le modhanna
iompair:
–
i gcás iarnród: An ERTMS;
–
i gcás uiscebhealaí intíre: Seirbhísí Faisnéise
Tráchta Abhann agus ríomhsheirbhísí Muirí;
–
i gcás iompair de bhóthar: CCI i gcomhréir le
Treoir 2010/40/AE;
–
i gcás muiriompair: VTMIS and ríomhsheirbhísí
Muirí;
–
i gcás aeriompair: córais um bainistiú aerthráchta,
go háirithe na córais a thig as SESAR.
Airteagal 38
Seirbhísí iompair lasta
Tabharfaidh an tAontas, na Ballstáit agus
tionscnóirí eile tionscadal aird ar leith ar thionscadail leasa choitinn a sholáthraíonn
seirbhísí éifeachtúla iompair lasta a úsáideann bonneagar an ghréasáin
chuimsithigh agus a chuidíonn le hastaíochtaí dé-ocsaíde carbóin a laghdú.
Díreofar leis na tionscadail sin ar an méid seo a leanas go háirithe:
(a)
úsáid inbhuanaithe bonneagair iompair a fheabhsú ar
bhealaí éagsúla lena n‑áirítear é a bhainistiú go héifeachtúil;
(b)
úsáid seirbhísí iompair nuálaíocha nó comhcheangail
nua de sheirbhísí iompair cruthaithe atá ann cheana a chur chun cinn, lena
n-áirítear trí CCI a chur i bhfeidhm agus trí struchtúir rialála ábhartha a
bhunú;
(c)
oibríochtaí seirbhísí iompair ilmhódaigh a éascú
agus comhar idir soláthróirí seirbhísí iompair a fheabhsú;
(d)
éifeachtúlacht acmhainní agus carbóin a spreagadh,
go háirithe i réimsí na tarraingthe feithiclí, na tiomána/galbhruithe, na
pleanála córas agus oibríochtaí, na comhroinnte acmhainní agus comhair;
(e)
margaí, saintréithe agus feidhmíocht flít,
riachtanais riaracháin agus acmhainní daonna a anailísiú, faisnéis a sholáthar
fúthu agus faireachán a dhéanamh orthu.
Airteagal 39
Teicneolaíochtaí nua agus nuálaíocht
Coimeádfaidh an gréasán cuimsitheach suas le
forbairtí teicneolaíocha úrscothacha agus a n-úsáidí. Féachfar leo go háirithe
leis an méid seo a leanas a dhéanamh:
(a)
an méid carbóin arna úsáid san iompar a ísliú trí
aistriú go teicneolaíochtaí nuálaíocha iompair;
(b)
ísliú an mhéid carbóin sna modhanna uile iompair a
éascú trí éifeachtúlacht fuinnimh a spreagadh chomh maith le córais tiomána
mhalartacha a thabhairt isteach agus trí bhonneagar comhfhreagrach a sholáthar.
Féadfaidh eangacha agus na saoráidí eile is gá le haghaidh an tsoláthair
fuinnimh a bheith ar áireamh sa bhonneagar sin, féadfaidh sé an comhéadan
feithiclí–bonneagair a chur san áireamh agus féadfaidh sé córais chliste
iompair a chuimsiú.
(c)
sábháilteacht agus inbhuanaitheacht ghluaiseacht
daoine agus earraí a fheabhsú;
(d)
oibriú, inrochtaineacht, idir-inoibritheacht,
ilmhódúlacht agus éifeachtúlacht an ghréasáin a fheabhsú, lena n-áirítear
ticéadú ilmhódach;
(e)
bearta chun laghdú costas seachtrach a chur chun
cinn, amhail truailliú de shaghas ar bith, lena n-áirítear torann, brú tráchta
agus dochar don tsláinte a laghdú;
(f)
teicneolaíocht slándála agus caighdeáin
sainaitheantais chomhoiriúnacha a thabhairt isteach ar na gréasáin;
(g)
seasmhacht i gcoinne athrú aeráide a fheabhsú;
(h)
forbairt agus úsáid córas cliste iompair a chur
chun cinn tuilleadh laistigh de mhodhanna iompair agus eatarthu.
Airteagal 40
Bonneagar sábháilte agus slán
Tabharfaidh na Ballstáit agus tionscnóirí eile
tionscadal aird chuí ar a áirithiú go ndéantar foráil sa bhonneagar iompair
maidir le leibhéal ard sábháilteachta agus slándála do ghluaiseachtaí
paisinéirí agus lasta.
Airteagal 41
Bonneagar atá díonach ar athrú aeráide agus seasmhacht i gcoinne tubaistí
Le linn bonneagar a phleanáil, tabharfaidh na
Ballstáit agus tionscnóirí eile tionscadal aird chuí ar na measúnuithe riosca
agus na bearta oiriúnaithe lena bhfeabhsófar go leormhaith an tseasmhacht i
gcoinne an athraithe aeráide, go háirithe i ndáil le frasaíocht, tuillte,
stoirmeacha, teocht ard agus tonnta teasa, triomach, ardú leibhéal na mara agus
borradh cósta, i gcomhlíonadh aon cheanglais a fhéadfar a leagan amach i
reachtaíocht ábhartha an Aontais.
I gcás inarb iomchuí, ba cheart aird chuí a
thabhairt ar sheasmhacht an bhonneagair i gcoinne tubaistí nádúrtha nó tubaistí
de dhéantús an duine i gcomhlíonadh aon cheanglais a fhéadfar a leagan amach i
reachtaíocht ábhartha an Aontais.
Airteagal 42
Cosaint an chomhshaoil
Déanfaidh na Ballstáit agus tionscnóirí eile
tionscadal measúnú comhshaoil ar phleananna agus ar thionscadail go háirithe,
dá bhforáiltear i dTreoir 85/337/CEE ón gComhairle an 27 Meitheamh 1985
maidir le measúnú a dhéanamh ar éifeachtaí tionscadal poiblí agus príobháideach
áirithe ar an gcomhshaol[55],
i dTreoir 92/43/CEE ón gComhairle an 21 Bealtaine 1992 maidir le
gnáthóga nádúrtha agus fauna agus flora fiáine a chaomhnú[56], agus i dTreoir 2000/60/CE ó
Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2000
lena mbunaítear creat le haghaidh gníomhaíochta Comhphobail i réimse an
bheartais uisce[57],
i dTreoir 2001/42/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Meitheamh
2001 maidir le measúnú a dhéanamh ar éifeachtaí pleananna agus clár áirithe ar
an gcomhshaol[58],
agus i dTreoir 2009/147/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Samhain
2009 maidir le héin fhiáine a chaomhnú[59],
déanfaidh siad an measúnú comhshaoil sin chun iarmhairtí diúltacha ar an
gcomhshaol a sheachaint, amhail ilroinnt an tírdhreacha, séalú ithreach,
truailliú uisce agus aeir chomh maith le truailliú torainn, nó, nuair nach
bhfuil an méid sin indéanta, chun na hiarmhairtí diúltacha sin a mhaolú nó a
chúiteamh, agus chun bithéagsúlacht a chosaint ar bhealach éifeachtach.
Airteagal 43
Inrochtaineacht do gach úsáideoir
Le bonneagar iompair beidh gluaiseacht gan
uaim agus inrochtaineacht ar fáil do na húsáideoirí uile, go háirithe do
dhaoine scothaosta, do dhaoine a bhfuil a soghluaiseacht laghdaithe agus do
phaisinéirí faoi mhíchumas.
CAIBIDIL III
AN CROÍGHRÉASÁN
Airteagal 44
Sainaithint an chroíghréasáin
1.
Is éard a bheidh sa chroíghréasán na codanna sin is
mó tábhacht straitéiseach den ghréasán cuimsitheach chun cuspóirí an bheartais
um ghréasán tras-Eorpach iompair a bhaint amach. Cuideoidh an croíghréasán go
háirithe le déileáil le gluaiseacht mhéadaithe agus le córas iompair
ísealcharbóin a fhorbairt.
2.
Beidh an croíghréasán idirnasctha le nóid agus
déanfar foráil maidir le nascanna le gréasáin bhonneagair iompair na dtíortha
comharsanachta.
3.
Léirítear na bonneagair iompair arb ionann iad agus
an croíghréasán sna léarscáileanna ábhartha den ghréasán cuimsitheach atá in
Iarscríbhinn I.
Airteagal 45
Ceanglais
1.
Léireoidh an croíghréasán éileamh tráchta atá ag
forbairt agus an gá atá le hiompar ilmhódach. Déanfar teicneolaíochtaí
úrscothacha agus bearta rialúcháin agus rialála maidir le húsáid bonneagair a
bhainistiú a chur san áireamh chun úsáid bonneagair iompair atá tíosach ar
acmhainní a áirithiú agus chun toilleadh leordhóthanach a sholáthar.
2.
Comhlíonfaidh bonneagar an chroíghréasáin na
ceanglais ar fad atá leagtha amach i gCaibidil II, gan eisceacht. Ina
theannta sin, comhlíonfaidh bonneagar an chroíghréasáin na ceanglais seo a
leanas freisin:
(a)
i gcás bonneagair iompair iarnróid:
–
leictriúchán iomlán na línte iarnróid;
–
línte a mbíonn trácht rialta lasta orthu: ualach
acastóra 22.5 tonna ar a laghad, luas líne 100 km/u agus fad traenach
750 m;
(b)
i gcás loingseoireachta intíre agus bonneagair
muiriompair:
–
infhaighteacht breoslaí glana malartacha;
(c)
i gcás bonneagair iompair de bhóthar:
–
forbairt limistéar scíthe tuairim is gach
50 ciliméadar ar mhótarbhealaí chun, inter alia, dóthain slí
páirceála a sholáthar d'úsáideoirí tráchtála bóthair, ina mbeidh leibhéal
iomchuí sábháilteachta agus slándála;
–
infhaighteacht breoslaí glana malartacha;
(d)
i gcás bonneagair aeriompair:
–
acmhainneacht chun breoslaí glana malartacha a chur
ar fáil.
Airteagal 46
An croíghréasán a fhorbairt
1.
Déanfar an bonneagar iompair atá sa chroíghréasán a
fhorbairt i gcomhréir le forálacha comhfhreagracha Chaibidil II.
2.
Déanfar tionscadail leasa choitinn a chuidíonn leis
an gcroíghréasán a thabhairt chun críche a chur chun feidhme mar thosaíocht.
3.
Gan dochar d'Airteagal 47(2) ná (3),
áiritheoidh na Ballstáit go dtabharfar an croíghréasán i gcrích agus go
gcomhlíonfaidh sé forálacha na Caibidle seo faoin 31 Nollaig 2030 ar
a dhéanaí.
Airteagal 47
Nóid an chroíghréasáin
1.
Leagtar nóid an chroíghréasáin amach in
Iarscríbhinn II agus áirítear orthu:
–
nóid uirbeacha, lena n-áirítear a gcalafoirt agus a
n-aerfort;
–
calafoirt mhuirí;
–
pointí trasnaithe teorann chuig tíortha
comharsanachta.
2.
Ceanglófar calafoirt mhuirí atá luaite i gCuid 2
d'Iarscríbhinn II le bonneagar iompair iarnróid agus bonneagar iompair de
bhóthar an ghréasáin thras-Eorpaigh iompair faoin 31 Nollaig 2030 ar
a dhéanaí, ach amháin i gcásanna cuí-réasúnaithe.
3.
Ceanglófar na príomhaerfoirt atá luaite i gCuid 1b
d'Iarscríbhinn II le bonneagar iompair iarnróid agus de bhóthar an
ghréasáin thras‑Eorpaigh iompair faoin 31 Nollaig 2050 ar a
dhéanaí. Agus an t-éileamh tráchta ionchasach á chur san áireamh, déanfar na
haerfoirt sin a chomhtháthú isteach sa ghréasán iarnróid ardluais aon uair is
féidir.
CAIBIDIL IV
AN CROÍGHRÉASÁN A CHUR CHUN FEIDHME TRÍ CHONAIRÍ AN
CHROÍGHRÉASÁIN
Airteagal 48
Cuspóir ginearálta chonairí an chroíghréasáin
1.
Is uirlis iad conairí an chroíghréasáin chun cur
chun feidhme comhordaithe an chroíghréasáin a éascú. Beidh conairí an
chroíghréasáin bunaithe ar chomhtháthú módach, ar idir-inoibritheacht, agus ar
bhonneagar a fhorbairt agus a bhainistiú ar bhealach comhordaithe, chun iompar
ilmhódach atá tíosach ar acmhainní a bhaint amach.
2.
Soláthróidh conairí an chroíghréasáin cur chuige
comhordaithe maidir le húsáid bonneagair agus infheistíochtaí, chun
acmhainneachtaí a bhainistiú ar an mbealach is éifeachtúla. Déanfar bonneagar
ilmhódach a thógáil agus a chomhordú laistigh de chonairí an chroíghréasáin,
nuair is gá, ar bhealach a chuirfidh barrfheabhas ar úsáid gach nóid iompair
agus a gcomhoibriú. Tacóidh conairí an chroíghréasáin le húsáid chuimsitheach
corás idir‑inoibritheach um bainistiú tráchta.
Airteagal 49
Conairí an chroíghréasáin a shainiú
1.
Is codanna den chroíghréasán atá i gconairí an
chroíghréasáin. Beidh trí mhodh iompair ag baint leo ar a laghad agus trasnóidh
siad trí Bhallstát ar a laghad. Cumhdóidh siad na sreabha fadraoin trasteorann
is tábhachtaí sa chroíghréasán.
2.
I gcásanna cuí-réasúnaithe féadfaidh dhá mhodh
iompair a bheith i gconair an chroíghréasáin.
3.
Áireofar calafoirt mhuirí agus a mbealaí rochtana i
gconairí an chroíghréasáin, ach amháin i gcásanna cuí-réasúnaithe.
Airteagal 50
Liosta de chonairí an chroíghréasáin
1.
Beidh gach Ballstát rannpháirteach i gconair amháin
de chuid an chroíghréasáin ar a laghad.r
2.
Leagtar amach liosta de chonairí an chroíghréasáin
in Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. XXX/2012 an ...
[an Áis um Nascadh na hEorpa].
Airteagal 51
Conairí an chroíghréasáin a chomhordú
1.
Chun cur chun feidhme comhordaithe chonairí an
chroíghréasáin a éascú, ainmneoidh an Coimisiún, tar éis dó dul i gcomhairle
leis na Ballstáit lena mbaineann, agus tar éis dó dul i gcomhairle le
Parlaimint na hEorpa, daoine ar a dtabharfar 'Comhordaitheoir Eorpach'.
2.
Roghnófar an Comhordaitheoir Eorpach, go háirithe,
ar bhonn a thaithí/a taithí ar institiúidí Eorpacha agus ar bhonn eolais ar shaincheisteanna
a bhaineann le príomhthionscadail a mhaoiniú agus meastóireacht a dhéanamh
orthu ó thaobh na socheacnamaíochta agus an chomhshaoil de.
3.
Sonrófar sa chinneadh ón gCoimisiún lena
n-ainmneofar an Comhordaitheoir Eorpach conas atá na cúraimí dá dtagraítear i
mír 5 le cur i gcrích.
4.
Gníomhóidh an Comhordaitheoir Eorpach in ainm agus
thar ceann an Choimisiúin. Bainfidh sainchúram an Chomhordaitheora Eorpaigh le
conair aonair de chuid an chroíghréasáin. Déanfaidh an Comhordaitheoir Eorpach
plean oibre do na gníomhaíochtaí atá le cur i gcrích a tharraingt suas in
éineacht leis na Ballstáit lena mbaineann.
5.
Déanfaidh an Comhordaitheoir Eorpach an méid seo a
leanas:
(a)
beidh sé i gceannas ar chur chun feidhme
comhordaithe chonair an chroíghréasáin chun go n-urramófar an t‑amchlár
atá leagtha amach sa chinneadh cur chun feidhme maidir leis an gconair
croíghréasáin i dtrácht;
(b)
tuairisceoidh sé do na Ballstáit, don Choimisiún
agus, mar is iomchuí, do na heintitis eile go léir a bhfuil baint dhíreach acu
le forbairt chonair an chroíghréasáin faoi aon deacrachtaí atá ann agus
cuideoidh sé le réitigh iomchuí a fháil;
(c)
tarraingeoidh sé suas tuarascáil gach bliain do
Pharlaimint na hEorpa, don Choimisiún agus do na Ballstáit lena mbaineann faoin
dul chun cinn atá déanta i gcur chun feidhme chonair an chroíghréasáin;
(d)
i gcomhar leis na Ballstáit lena mbaineann,
rachaidh sé i gcomhairle, go háirithe, le húdaráis réigiúnacha agus áitiúla,
bainisteoirí bonneagair, oibreoirí iompair, úsáideoirí iompair agus, de réir
mar is iomchuí, le heintitis phoiblí agus phríobháideacha eile, d'fhonn eolas
níos fearr a fháil ar an éileamh ar sheirbhísí iompair, ar na féidearthachtaí
maidir le maoiniú agus cistiú infheistíochta agus na bearta atá le déanamh agus
ar na coinníollacha atá le comhlíonadh chun go n-éascófar rochtain ar an
gcistiú nó ar an maoiniú sin.
6.
Comhoibreoidh na Ballstáit lena mbaineann leis an
gComhordaitheoir Eorpach agus déanfaidh siad an fhaisnéis is gá chun na cúraimí
dá dtagraítear i mír 5 a chur i gcrích a thabhairt don Chomhordaitheoir.
7.
Gan dochar do na nósanna imeachta is infheidhme atá
leagtha síos i ndlí an Aontais agus sa dlí náisiúnta, féadfaidh an Coimisiún
tuairim an Chomhordaitheora a iarraidh agus iarratais ar chistiú ón Aontas le
haghaidh chonairí an chroíghréasáin á scrúdú aige, conairí a bhfuil an
Comhordaitheoir freagrach astu.
Airteagal 52
Conairí an chroíghréasáin a rialáil
1.
I gcás gach conaire croíghréasáin, bunóidh na
Ballstáit lena mbaineann clár conaire a bheidh freagrach as cuspóirí ginearálta
chonair an chroíghréasáin a shainiú agus as na bearta dá dtagraítear in Airteagal 53(1)
a ullmhú agus a mhaoirsiú.
2.
Beidh an clár conaire comhdhéanta d'ionadaithe ó na
Ballstáit lena mbaineann agus, de réir mar is iomchuí, d'eintitis phoiblí agus
phríobháideacha eile. I ngach cás, na bainisteoirí ábhartha bonneagair mar atá
sainmhínithe i dTreoir 2001/14/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an
26 Feabhra 2001 maidir le hacmhainn bonneagair iarnróid a leithroinnt
agus muirir ar úsáid bonneagair iarnróid a thobhach[60], beidh siad rannpháirteach sa
chlár conaire.
3.
Beidh an Comhordaitheoir Eorpach ina chathaoirleach
ar an gclár conaire.
4.
Bunófar an clár conaire mar eintiteas dlíthiúil
buan, amhail Grúpa Eorpach um Leas Eacnamaíoch.
5.
Beidh bunú clár conaire gan dochar don phrionsabal
gur ag tairbhí thacaíocht airgeadais an Aontais atá an fhreagracht deiridh as
cur chun feidhme na dtionscadal.
Airteagal 53
Plean forbartha conairí
1.
I gcás gach conaire croíghréasáin, déanfaidh na
Ballstáit lena mbaineann, i gcomhar leis an gclár conaire, plean forbartha
conairí a tharraingt suas go comhpháirteach agus a chur in iúl don Choimisiún
laistigh de shé mhí tar éis don Rialachán seo a theacht i bhfeidhm. Áireofar an
méid seo a leanas sa phlean go háirithe:
(a)
tuairisc ar shaintréithe chonair an chroíghréasáin,
lena n‑áirítear scrogaill;
(b)
cuspóirí do chonair an chroíghréasáin go háirithe i
dtéarmaí feidhmíochta arna gcur in iúl mar cháilíocht na seirbhíse, a toilleadh
agus mar a chomhlíonann sí na ceanglais atá leagtha amach i gCaibidil II;
(c)
clár na mbeart is gá chun conair an chroíghréasáin
a fhorbairt;
(d)
staidéar ar an margadh iompair ilmhódaigh;
(e)
plean cur chun feidhme, lena n-áirítear:
–
plean úsáide a bhaineann le córais idir‑inoibritheacha
um bainistiú tráchta ar chonairí ilmhódacha lasta gan dochar do reachtaíocht is
infheidhme an Aontais;
–
plean chun bacainní fisiceacha, teicniúla,
oibríochtúla agus riaracháin idir modhanna iompair agus laistigh díobh a bhaint
agus chun iompar ilmhódach éifeachtúil agus seirbhísí ilmhódacha éifeachtúla a
fheabhsú;
–
bearta lena bhfeabhsófar an acmhainn riaracháin
agus theicniúil chun tionscadail leasa choitinn a ghiniúint, a phleanáil, a
dhearadh, a sholáthar, a chur chun feidhme agus chun faireachán a dhéanamh
orthu;
–
measúnú riosca, lena n-áirítear iarmhairtí
féideartha an athraithe aeráide ar an mbonneagar agus, i gcás inar iomchuí,
bearta atá beartaithe chun seasmhacht i gcoinne an athraithe aeráide a
fheabhsú;
–
bearta atá le déanamh chun astaíochtaí gáis
cheaptha teasa a mhaolú;
(f)
plean infheistíochta, atá le tabhairt cothrom le
dáta go rialta, lena n-áirítear:
–
liosta na dtionscadal chun bonneagar iompair dá
dtagraítear in Airteagal 2(2) a leathnú, a athnuachan nó a athúsáid i gcás
gach ceann de na modhanna iompair a bhaineann le conair an chroíghréasáin;
–
an plean airgeadais gaolmhar, leis na foinsí
éagsúla a bheartaítear le haghaidh cistiú agus maoiniú, ar leibhéal
idirnáisiúnta, náisiúnta, réigiúnach, áitiúil agus Aontais, lena n-áirítear,
aon uair is féidir, córais thrasmhaoinithe chomharthaithe chomh maith le
caipiteal príobháideach, mar aon le méid na ngealltanas atá tugtha cheana agus,
i gcás inarb infheidhme, tagairt do ranníocaíocht an Aontais atá beartaithe
faoi chláir airgeadais an Aontais.
2.
Tabharfaidh an Coimisiún a thuairim uaidh i bhfianaise
an phlean forbartha conairí arna sholáthar ag na Ballstáit lena mbaineann.
3.
Chun tacú le cur chun feidhme chonairí an
chroíghréasáin, féadfaidh an Coimisiún cinntí cur chun feidhme a ghlacadh i
dtaobh chonairí an chroíghréasáin. Féadfar a áireamh sna cinntí sin:
(a)
an phleanáil infheistíochta, na costais ghaolmhara
agus amlíne an chur chun feidhme a mheastar is gá chun conairí an
chroíghréasáin a chur chun feidhme i gcomhréir le cuspóirí an Rialacháin seo.
(b)
na bearta uile a shainiú atá dírithe ar chostais sheachtracha
a laghdú, go háirithe astaíochtaí gáis cheaptha teasa agus torann, agus ar
bearta iad a dhíríonn ar theicneolaíochtaí nua i mbainistiú tráchta agus
toillte a thabhairt isteach.
(c)
foráil a dhéanamh maidir le bearta eile is gá chun
an plean forbartha conairí a chur chun feidhme agus chun bonneagar chonair an
chroíghréasáin a úsáid ar bhealach éifeachtúil.
Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i
gcomhréir leis an nós imeachta comhairliúcháin dá dtagraítear in
Airteagal 55(2).
CAIBIDIL V
FORÁLACHA COITEANNA
Airteagal 54
Tabhairt cothrom le dáta agus tuairisciú
1.
Cuirfidh na Ballstáit an Coimisiún ar an eolas go
leanúnach tríd an gcóras faisnéise geografaí agus teicniúla idirghníomhach don
ghréasán tras-Eorpach iompair (GTE teic), maidir leis an gcur chun cinn atá
déanta i gcur chun feidhme tionscadal leasa choitinn agus na n-infheistíochtaí
a rinneadh chun na críche sin.
Cuirfidh na Ballstáit ar fáil don Choimisiún
achomaireachtaí ar phleananna agus ar cláir náisiúnta atá á dtarraingt suas acu
d'fhonn an gréasán tras-Eorpach iompair a fhorbairt, go háirithe i ndáil leis
an gcroíghréasáin. Chomh luath agus a ghlacfar iad, cuirfidh na Ballstáit na
pleananna agus na cláir náisiúnta chuig an gCoimisiún mar eolas.
2.
Gach dhá bhliain amhail ó theacht i bhfeidhm an
Rialacháin seo agus tar éis dul i gcomhairle leis an gCoiste dá dtagraítear in Airteagal 54,
foilseoidh an Coimisiún tuarascáil ar an dul chun cinn atá déanta i gcur chun
feidhme na dtreoirlínte, a chuirfear faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle,
an Choiste Eacnamaíoch agus Shóisialta agus Choiste na Réigiún.
3.
Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha
tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 56 maidir le
hIarscríbhinní I, II agus III a oiriúnú chun athruithe féideartha a thig as na
tairseacha cainníochtúla arna leagan síos in Airteagail 16, 24, 29 agus 33
a chur san áireamh. Agus na hIarscríbhinní á n-oiriúnú, déanfaidh an Coimisiún
an méid seo a leanas:
(a)
cláir lóistíochta, críochfoirt lasta, calafoirt
intíre, calafoirt mhuirí, agus aerfoirt a áireamh sa ghréasán cuimsitheach, má
thaispeántar gur mó an meánmhéid tráchta sa dá bhliain dheireanacha ná an
tairseach ábhartha;
(b)
cláir lóistíochta, críochfoirt lasta, calafoirt
intíre, calafoirt mhuirí, agus aerfoirt a eisiamh ón ngréasán cuimsitheach, má
thaispeántar gur lú an meánmhéid tráchta le sé bliana anuas ná an tairseach
ábhartha;
(c)
na léarscáileanna le haghaidh bonneagair bhóithre,
iarnróid agus uiscebhealaí intíre a choigeartú sa chaoi is go léirítear an dul
chun cinn agus an gréasán á thabhairt i gcrích. Agus na léarscáileanna sin á
gcoigeartú, ní cheadóidh an Coimisiún aon choigeartú ar ailíniú bealaí thar an
méid a cheadaítear leis an nós imeachta ábhartha um údarú tionscadail.
Beidh na coigeartuithe faoi phointí (a) agus
(b) bunaithe ar na staitisticí is déanaí atá ar fáil, arna fhoilsiú ag
Eurostat.
4.
Tionscadail leasa choitinn a bhaineann le bonneagar
atá nua-áirithe sa ghréasán tras-Eorpach iompair, beidh siad incháilithe chun
críocha Airteagal 7(5) ó dháta theacht i bhfeidhm na ngníomhartha
tarmligthe de bhun mhír 3.
Tionscadail leasa choitinn a bhaineann le
bonneagar atá eisithe ón ngréasán tras-Eorpach iompair, ní bheidh siad
incháilithe a thuilleadh ó dháta theacht i bhfeidhm na ngníomhartha tarmligthe
de bhun mhír 3. Ní dhéanfaidh deireadh na hincháilitheachta difear do
chinntí maoinithe ná deontas arna nglacadh ag an gCoimisiún roimh an dáta sin.
Airteagal 55
Coiste
1.
Tabharfaidh coiste cúnamh don Choimisiún. Coiste
laistigh de bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 a bheidh sa choiste sin.
2.
I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh
feidhm ag Airteagal 4 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.
Airteagal 56
An tarmligean a fheidhmiú
1.
Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha
tarmligthe a ghlacadh faoi réir na gcoinníollacha atá leagtha síos san Airteagal seo.

2.
Tabharfar an chumhacht don Choimisiún na
gníomhartha tarmligthe dá dtagraítear in Airteagal 54(3) a ghlacadh ar
feadh tréimhse éiginnte ón [dáta teacht i bhfeidhm an Rialacháin].
3.
Féadfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle
tarmligean na gcumhachtaí dá dtagraítear in Airteagal 54(3) a chúlghairm
tráth ar bith. I gcás cinnidh maidir le cúlghairm, cuirfear deireadh le
tarmligean na cumhachta atá sonraithe sa chinneadh sin. Beidh éifeacht aige ón
lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó
ag dáta ina dhiaidh sin a shonrófar inti. Ní dhéanfaidh sé difear do bhailíocht
aon ghníomhartha tarmligthe atá i bhfeidhm cheana féin.
4.
A luaithe agus a ghlacann sé gníomh tarmligthe,
tabharfaidh an Coimisiún fógra ina thaobh sin do Pharlaimint na hEorpa agus don
Chomhairle an tráth céanna.
5.
Ní thiocfaidh gníomh tarmligthe a ghlactar de bhun
Airteagal 54(3) i bhfeidhm ach amháin má tá agóid déanta ag Parlaimint na
hEorpa nó ag an gComhairle ina choinne laistigh de thréimhse dhá mhí ó cuireadh
Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle ar an eolas faoin ngníomh sin nó, sula
dtéann an tréimhse sin in éag, má tá sé curtha in iúl ag Parlaimint na hEorpa
agus ag an gComhairle araon don Choimisiún nach ndéanfaidh siad agóid ina
choinne. Cuirfear dhá mhí leis an tréimhse sin ar thionscnamh Pharlaimint na
hEorpa nó na Comhairle.
Airteagal 57
Athbhreithniú
Faoin 31 Nollaig 2023 ar a dhéanaí,
déanfaidh an Coimisiún athbhreithniú ar chur chun feidhme an chroíghréasáin,
ina ndéanfar meastóireacht ar chomhlíonadh na bhforálacha atá leagtha síos sa
Rialachán seo agus ar an dul chun cinn sa chur chun feidhme.
Airteagal 58
Údarás Teagmhála Aonair
Féadfaidh Ballstáit Údarás Teagmhála Aonair a
cheapadh chun na próisis cheadúcháin le haghaidh tionscadal leasa choitinn, go
háirithe tionscadail trasteorann, a éascú agus a chomhordú, i gcomhréir le acquis
ábhartha an Aontais.
Airteagal 59
Moill i dtabhairt chun críche an chroíghréasáin
1.
I gcás moille suntasaí i dtosú nó i dtabhairt chun
críche na hoibre ar an gcroíghréasán, iarrfaidh an Coimisiún ar na Ballstáit
lena mbaineann na cúiseanna leis an moill a thabhairt laistigh de thrí mhí. Ar
bhonn an fhreagra a thugtar, rachaidh an Coimisiún i gcomhairle leis an
mBallstát lena mbaineann chun an fhadhb as ar tháinig an mhoill a réiteach.
2.
Féadfaidh an Coimisiún, mar chuid dá fhaireachán
ghníomhach ar chur chun feidhme an chroíghréasáin agus ag tabhairt aird chuí ar
phrionsabal na comhréireachta agus na coimhdeachta, a chinneadh bearta iomchuí
a dhéanamh.
3.
Déanfar aon bheart a dhéantar a chur i bhfios do
Pharlaimint na hEorpa agus do na Ballstáit láithreach.
Airteagal 60
Comhoiriúnacht le dlí agus bearta an Aontais
Gníomhaíochtaí a dhéanfar faoin Rialachán seo,
cuirfidh siad san áireamh aon bheartais ábhartha de chuid an Aontais, go
háirithe iad siúd a bhaineann le hiomaíocht, le rochtain ar an margadh, le
cosaint an chomhshaoil, le sláinte, le forbairt inbhuanaithe agus le soláthar
poiblí.
Airteagal 61
Cur chun cinn agus meastóireacht
Déanfaidh an Coimisiún forás bheartas an
ghréasáin thras-Eorpaigh iompair agus a chur chun feidhme iomlán a chur chun
cinn agus déanfaidh sé meastóireacht orthu sin.
Airteagal 62
Aisghairm
Déantar Cinneadh 661/2010/AE a aisghairm.
Leanfaidh d'fheidhm a bheith ag Cinneadh Uimh. 611/2010/AE
i gcás aon chinnidh mhaoiniúcháin atá bunaithe ar Rialachán (CE) Uimh. 680/2007[61].
Airteagal 63
Teacht i bhfeidhm
Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an
fichiú lá tar éis a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
Beidh an Rialachán seo ina cheangal
go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.
Arna dhéanamh sa Bhruiséil,
Thar ceann Pharlaimint na hEorpa              Thar
ceann na Comhairle
An tUachtarán                                               An
tUachtarán
[1]               Cinneadh Uimh. 1692/96/CE ó
Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Iúil 1996 maidir le
treoirlínte Comhphobail chun an gréasán tras-Eorpach iompair a fhorbairt, IO
L 228, 9.9.1996, lch. 1.
[2]               Cinneadh Uimh. 884/2004/CE ó
Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 lena
leasaítear Cinneadh Uimh. 1692/96/CE maidir le treoirlínte Comhphobail
chun an gréasán tras-Eorpach iompair a fhorbairt, IO L 201, 7.6.2004,
lch. 1.
[3]               Rialachán (CE) Uimh. 680/2007
ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2007 lena
leagtar síos rialacha ginearálta maidir le cabhair airgeadais Chomhphobail a
dheonú i réimse na ngréasán tras-Eorpach iompair agus fuinnimh, IO L 162,
22.6.2007, lch.1
[4]               Cinneadh Uimh. 661/2010/AE ó
Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 7 Iúil 2010 maidir le
treoirlínte Aontais chun an gréasán tras-Eorpach iompair a fhorbairt
(athmhúnlú) IO L 204, 5.8.2010, lch. 1.
[5]               COIM(2011) 144.
[6]               Rialachán (AE) Uimh. 913/2010
ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Meán Fómhair 2010 maidir
le gréasán iarnróid Eorpach i gcomhair lasta iomaíoch, IO L 276,
20.10.2010, lch. 22.
[7]               Féach Roinn 3.1: ''Bonneagar iompair: comhtháthú críochach agus fás eacnamaíoch' d'Iarscríbhinn 1 a ghabhann
leis an bPáipéar Bán.
[8]               COIM(2010) 245
críochnaitheach/2.
[9]               COIM(2011) 206 críochnaitheach.
[10]             COIM(2010) 2020 críochnaitheach.
[11]             'GTE-I: Athbhreithniú beartais. I
dtreo gréasán tras‑Eorpach iompair níos comhtháite chun freastal ar an
gComhbheartas Iompair', COIM (2009) 44 críochnaitheach.
[12]             Is iad na réimsí a chumhdaíonn na
grúpaí saineolaithe: struchtúr
gréasáin chuimsithigh agus croíghréasáin agus an mhodheolaíocht do phleanáil an
GTE-I, comhtháthú an bheartais iompair i bpleanáil an GTE-I, córais chliste
iompair agus teicneolaíochtaí nua laistigh de chreat an GTE-I, GTE-I agus
ceangail lasmuigh den AE, maoiniú an GTE-I, gnéithe dlí agus neamhairgeadais an
GTE-I.
[13]             'Comhairliúchán ar beartas an
ghréasáin thras-Eorpaigh iompair sa todhchaí', COIM (2010) 212
críochnaitheach.
[14]             ''Beartas Nua an Ghréasáin
Thras-Eorpaigh Iompair. Saincheisteanna
pleanála agus cur chun feidhme', SEC (2011) 101.
[15]             Foilsíodh an mhodheolaíocht
mhionsonraithe sa Doiciméad Inmheánach Oibre ón gCoimisiún 'The New
Trans-European Transport Network Policy – Planning and Implementation Issues
(Beartas nua an Ghréasáin Thras‑Eorpaigh Iompair – Saincheisteanna
Pleanála agus Cur Chun Feidhme)' i mí Eanáir 2011. Tá sé faoi réir mionchoigeartuithe maidir le saincheisteanna a ardaíodh
ag cruinniú na nAirí Iompair an 7/8 Feabhra 2011 agus ag cruinnithe
ionadaithe ard-leibhéil Bhallstáit uile an AE.
[16]             In Iarscríbhinn III cuirtear líonraí
réigiúnacha iompair na dtíortha sin ar fáil sa mhéid is go bhfuil siad sainithe
cheana féin. I gcás tíortha
comharsanachta faoi Chomhpháirtíocht an Oirthir, saineofar an gréasán
réigiúnach tar éis don Phainéal Iompair obair a dhéanamh faoi Chomhpháirtíocht
an Oirthir, ag cur leis an obair a rinneadh faoi chuimsiú TRACECA. I gcás na dtíortha comharsanachta sa Deisceart,
saineofar an gréasán réigiúnach ar bhonn an hoibre a dhéantar faoi chuimsiú
Fhóram Iompair na hEorpa/na Meánmhara.
[17]             COIM(2011) 500 críochnaitheach.
[18]             D'fhéadfadh maoiniú ó Áis
Infheistíochta na Comharsanachta (NIF) nó ón Ionstraim um Chúnamh Réamhaontais
(IPA) a bheith mar chuid den chomhordú sin.
[19]             IO C , , lch. .
[20]             IO C , , lch. .
[21]             IO L 228, 9.9.1996, lch.1.
[22]             IO L 204, 5.8.2010, lch. 1.
[23]             COIM(2011) 144 críochnaitheach.
[24]             COIM(2007) 575 críochnaitheach.
[25]             IO L 276, 20.10.2010,
lch. 22.
[26]             IO L 194, 25.7.2009,
lch. 60.
[27]             Rialachán (AE) Uimh. XXX/2012 an
… [an Áis um Nascadh na hEorpa]
[28]             Rialachán (CE) Uimh. 1085/2006
an 17 Iúil 2006 lena mbunaítear Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais
(IPA), IO L 210, 31.7.2006, lch. 82.
[29]             COIM(2011) 615 críochnaitheach.
[30]             IO L 55, 28.2.2011, lch. 13.
[31]             COIM(2004) 106 críochnaitheach.
[32]             IO L 96, 31.3.2004,
lch. 26.
[33]             IO L 64, 2.3.2007, lch. 1.
[34]             IO L 208, 5.8.2002,
lch. 10.
[35]             IO L 255, 30.9.2005,
lch. 152.
[36]             IO L 284, 16.10.2006,
lch. 1.
[37]             IO L 342, 7.12.2006,
lch. 1.
[38]             IO L 123, 12.5.2011,
lch. 11.
[39]             IO L 191, 18.7.2008,
lch. 1.
[40]             Leithead rianta ainmniúil
caighdeánach Eorpach dá dtagraítear sa tsonraíocht theicniúil
d'idir-inoibritheacht maidir le bonneagar, Roinn 4.2.5.1 do na gnáthlínte
(anseo feasta: R TSI) de Chinneadh
2011/275/AE ón gCoimisiún an 26 Aibreán 2011 maidir le sonraíocht
theicniúil d'idir-inoibritheacht a bhaineann le fochóras 'bonneagair' an
ghnáthchórais iarnróid thras-Eorpaigh, IO L 126, 14.5.2011, lch. 53,
agus Roinn 4.2.2. do na línte ardluais (anseo feasta: HS TSI) de Chinneadh 2008/217/AE ón gCoimisiún an
26 Aibreán 2011 maidir le sonraíocht theicniúil d'idir-inoibritheacht
a bhaineann le fochóras 'bonneagair' an chórais iarnróid ardluais
thras-Eorpaigh, IO L 77, 19.03.2008, lch. 1.
[41]             Féach na ceanglais maidir le catagóir
líne V-F atá sonraithe i Roinn 4.2.2. den CR TSI.
[42]             Ceanglais maidir le catagóirí líne
IV-F, IV-M, VI-F agus VI-M mar atá sonraithe i Roinn 4.2.4.3. den CR TSI.
[43]             Comhdháil Eorpach na nAirí iompair
(ECMT), ECMT/CM(92)6/Críochnaitheach.
[44]             IO L 319, 29.11.2008, lch. 59.
[45]             IO
L 167, 30.4.2004, lch. 39.
[46]             IO L 166, 30.04.2004,
lch. 124.
[47]             IO L 268, 13.10.2009,
lch. 11.
[48]             IO L 207,
6.8.2010, lch. 1.
[49]             IO L 332, 28.11.2000,
lch. 81.
[50]             IO L 97, 9.4.2008, lch. 72.
[51]             IO
L 96, 31.3.2004, lch. 1.
[52]             IO
L 96, 31.3.2004, lch. 10.
[53]             IO
L 96, 31.3.2004, lch. 20.
[54]             IO
L 96, 31.3.2004, lch. 26.
[55]             IO L 175, 5.7.1985,
lch. 40.
[56]             IO L 206, 22.7.1992, lch. 7.
[57]             IO L 327, 22.12.2000,
lch. 1.
[58]             IO L 197, 21.07.2001,
lch. 30.
[59]             IO L 20, 26.1.2010, lch. 7.
[60]             IO L 75, 15.3.2001,
lch. 29.
[61]             Rialachán (CE) Uimh. 680/2007 ó
Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2007 lena leagtar
síos rialacha ginearálta maidir le cabhair airgeadais Chomhphobail a dheonú i
réimse na ngréasán tras-Eorpach iompair agus fuinnimh, IO L 162, 22.6.2007,
lch.1