				|

		52011PC0276

			RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le haitheantas frithpháirteach do bhearta cosanta in ábhair shibhialta  Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le haitheantas frithpháirteach do bhearta cosanta in ábhair shibhialta /* COIM/2011/0276 leagan deireanach */

			   	MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.
COMHTHÉACS AN TOGRA

Tá an togra seo
ina chuid de phacáiste reachtach a bhfuil sé mar aidhm leis cearta íospartach
san AE a neartú agus lena n-áirítear na heilimintí seo a leanas freisin:
Teachtaireacht maidir le cearta íospartach a neartú san AE agus Treoir lena
mbunaítear íoschaighdeáin maidir le cearta, tacaíocht agus cosaint íospartaigh
na coireachta. Is é is aidhm leis an togra seo a dhéileálann le horduithe
cosanta arna ndéanamh in ábhair shibhialta, tionscnamh de chuid na mBallstát a
chomhlánú, ar tionscnamh é ó Mheán Fómhair 2009 maidir le Treoir i dtaca
leis an Ordú Cosanta Eorpach[1], a áiritheoidh aitheantas
frithpháirteach do bhearta cosanta arna ndéanamh in ábhair choiriúla
Tá sé leagtha amach mar chuspóir dó féin ag an
Aontas Eorpach limistéar saoirse, slándála agus ceartais a chothabháil agus a
fhorbairt, agus is é bunchloch an limistéir sin prionsabal an aitheantais
fhrithpháirtigh do bhreithiúnais agus do chinntí eile ó údaráis bhreithiúnacha
laistigh den Aontas.
I gClár Stócólm (2010-2014)[2]
agus i bplean gníomhaíochta an Choimisiúin chun é a chur chun feidhme,
aithnítear an gá atá le tuilleadh gníomhaíochta chun riachtanais íospartaigh na
coireachta a chur i gcroílár ár gcóras ceartais. Cuirtear íospartaigh ag barr
chlár oibre an AE sna cáipéisí sin agus tugann siad bunús daingean leis an ngá
agus leis an rún cur chuige comhtháite agus comhordaithe a chruthú maidir le
híospartaigh, i gcomhréir le conclúidí na Comhairle um Cheartas agus um
Ghnóthaí Baile (JHA) Deireadh Fómhair 2009[3].
Tá beart déanta ag
an Aontas Eorpach cheana maidir le cearta íospartach le linn imeachtaí coiriúla
trí bhíthin Chinneadh Réime 2001/220/JHA ón gComhairle an 15 Márta 2001
maidir le seasamh íospartach in imeachtaí coiriúla. Cé go bhfuil feabhas éigin
curtha ar chearta íospartach, níl cuspóirí an Chinnidh Réime ón gComhairle
bainte amach ina n-iomláine go fóill.
D'iarr Parlaimint
na hEorpa ar an gComhairle freisin creat cuimsitheach dlí a ghlacadh lena
dtabharfar an chosaint is leithne is féidir d'íospartaigh na coireachta[4].
Ina rún an 26 Samhain 2009[5] maidir le foréigean in
aghaidh ban a dhíothú, iarrann Parlaimint na hEorpa ar na Ballstáit feabhas a
chur ar a ndlíthe náisiúnta agus ar a mbeartais náisiúnta chun gach sórt
foréigin in aghaidh ban a chomhrac agus iarrann sí orthu gníomhú chun dul i
ngleic le cúiseanna an fhoréigin in aghaidh ban, go háirithe trí úsáid a bhaint
as bearta coisctheacha agus iarrann sí ar an Aontas an ceart chun cúnaimh,
cosanta agus tacaíochta do gach íospartach na coireachta a ráthú.
I gcomhlimistéar saoirse, slándála agus
ceartais, má tá beart cosanta déanta i mBallstát amháin ar son íospartach
foréigin (foréigean teaghlaigh mar shampla) nó ar son daoine a bhfuil a
n-iomláine choirp agus/nó shíceolaíoch nó a saoirse i mbaol, ba cheart an
leibhéal céanna cosanta a bheith ar fáil dóibh i mBallstáit eile má théann siad
chun cónaithe iontu nó má thaistealaíonn siad iontu, gan dul trí nósanna
imeachta costasacha fadálacha. Freagra is ea beart den sórt sin ar éileamh an
Choimisiúin tuilleadh a dhéanamh chun na baic ar chearta saoránach a bhaint,
rud atá leagtha amach ina Thuarascáil ar Shaoránacht an 27 Deireadh
Fómhair 2010[6].
I Meán Fómhair 2009, chuir 12 Bhallstát togra
le haghaidh Treorach ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis an
ordú cosanta Eorpach[7] ar aghaidh. Le linn na
gcaibidlíochtaí sin, chonacthas nach raibh na meicníochtaí arna n-úsáid san
ionstraim sin, a bunaíodh ar Airteagal 82 den CFAE a bhaineann le
haitheantas frithpháirteach in ábhair choiriúla, comhoiriúnach leis an
gcaighdeán uaillmhianach a baineadh amach cheana maidir le hábhair shibhialta,
atá cumhdaithe in Airteagal 81 den CFAE. Is é aidhm an togra seo dá bhrí
sin ionstraim dlí a chríochnú maidir le haitheantas frithpháirteach do bhearta
cosanta arna ndéanamh in ábhair choiriúla chun a áirithiú go mbeidh meicníocht
éifeachtúil ann chun sochair gach birt chosanta arna dhéanamh i mBallstát chun
a shaorchúrsaíocht a áirithiú ar fud an AE.

2.
COMHAIRLIÚCHÁN AGUS MEASÚNÚ IARMHARTA

Tháinig an gá nach
mbeadh an togra seo infheidhme ach i ndáil le horduithe cosanta arna ndéanamh
in imeachtaí sibhialta chun cinn le linn caibidlíochtaí do thionscnamh na
mBallstát maidir le hordú cosanta Eorpach a raibh Measúnú Iarmharta ag gabháil
leis. Chun comhairliúchán níos sainiúla a
fháil i dtaca leis an ngá leis an togra seo agus na rialacha mionsonraithe a
bhaineann leis, lainseáil an Coimisiún comhairliúcháin bhreise leis na
Ballstáit, le hinstitiúidí eile agus le saineolaithe ó chúlraí éagsúla.
Reáchtáil an Coimisiún
cruinniú saineolaithe den chéad uair an 25 Bealtaine 2010 inar
dearbhaíodh go raibh bearta cosanta dlí shibhialta curtha i bhfeidhm ag cuid
mhaith de na Ballstáit, agus go bhféadfaí aitheantas frithpháirteach a
thabhairt dóibh de réir na gcomhchaighdeán a úsáidtear in ábhair shibhialta,
seachas de réir na nósanna imeachta níos troime ar gnáthchaighdeán iad in
ábhair choiriúla.
Rinne an Coimisiún
Eorpach conradh freisin chun staidéar seachtrach a fháil chun cabhrú leis an
measúnú iarmharta maidir le riachtanais íospartaigh na coireachta a
shainaithint, chun fáil amach cé na bearta a bhféadfaí a bhunú chun na
riachtanais sin a shásamh agus chun tionchar na roghanna a bhí ar fáil a scrúdú[8].
Mar chuid d'ullmhú an Mheasúnaithe Iarmharta, reáchtáil an Coimisiún
comhairliúchán poiblí ón 15 Iúil 2010 go dtí an 30 Meán Fómhair 2010,
a bhí ar oscailt don phobal, agus d'eagraíochtaí rialtasacha agus
neamhrialtasacha chomh maith, chun a dtuairimí a fháil i dtaobh na mbeart ba
cheart don AE a dhéanamh chun feabhas a chur ar staid íospartaigh na
coireachta, lena n-áirítear bearta i réimse na n-orduithe cosanta.
Rinneadh conradh
chun staidéar eile a fháil chun roghanna a scrúdú maidir leis an gcuspóir
sonrach, is é sin a áirithiú nach gcaillfear an chosaint a thugann ordú cosanta
nuair a thaistealaíonn duine faoi chosaint go Ballstát eile nó nuair a théann
sé chun cónaithe ann[9].

3.
EILIMINTÍ DLÍ AN TOGRA
3.1.
Bunús dlí

Tá an togra seo
bunaithe ar Airteagal 81(2)(a), (e) agus (f) den Chonradh ar Fheidhmiú an
Aontais Eorpaigh. De réir Airteagal 81,
déanfaidh an tAontas forbairt ar an gcomhar breithiúnach sna hábhair shibhialta
a bhfuil impleachtaí trasteorann acu, arna bhunú ar phrionsabal an aitheantais
fhrithpháirtigh do bhreithiúnais agus do chinntí i gcásanna seachbhreithiúnacha.
Féadfar a áireamh i gcomhar den sórt sin bearta a ghlacadh chun dlíthe agus
rialacháin na mBallstát a chomhfhogasú.
Chun na críocha
sin, déanfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle, ag gníomhú dóibh i
gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach, bearta a ghlacadh, go háirithe
nuair is gá sin ar mhaithe le dea-fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh, a bhfuil
sé mar aidhm leo, inter alia, aitheantas agus forghníomhú
frithpháirteach idir Ballstáit a áirithiú i ndáil le breithiúnais agus le cinntí
i gcásanna seachbhreithiúnacha.

3.2.
Achoimre ar an rialachán atá beartaithe

Chun cosaint a thabhairt d'íospartaigh
foréigin, go háirithe íospartaigh foréigin teaghlaigh, stalcaireachta nó
foréigin in aghaidh leanaí, foráiltear i ndlíthe náisiúnta na mBallstát maidir
leis an deis bearta coisctheacha agus sealadacha a ghlacadh d'fhonn duine a
chosaint i gcás ina measfar gurb ann do bhaol tromchúiseach d'iomláine choirp
agus/nó shíceolaíoch an duine nó do shaoirse an duine. Eisíonn údarás
breithiúnach nó údarás eile bearta cosanta arna iarraidh sin don duine atá i
mbaol. Déantar an-chuid acu a ordú gan an duine is cúis leis an mbaol a
thoghairm a theacht i láthair, go háirithe i gcás práinne (nósanna imeachta
"ex parte"). Is éard atá i gceist le bearta cosanta an
oibleagáid, mar shampla, gan dul i bhfoisceacht an duine faoi chosaint laistigh
d'achar sainordaithe, nó an oibleagáid gan dul isteach i gceantair áirithe ina
bhfuil cónaí ar an duine faoi chosaint nó a thaithíonn sé. Sainiúlacht de chuid
go leor beart cosanta is ea nach bhfuil baint ghníomhach ag na húdaráis phoiblí
lena bhforfheidhmiú: i gcás ina sáraíonn an duine is cúis leis an mbaol a
oibleagáid, bíonn an duine sin faoi réir smachtbhanna go díreach, smachtbhanna
coiriúil go minic.
De bharr an mhéadaithe atá tagtha ar
shaorghluaiseacht tá níos mó daoine ag dul chun cónaithe nó ag taisteal ar an
gcoigríoch. Dá thoradh sin, tá sé ríthábhachtach a áirithiú go gcothabhálfar
cosaint shealadach den sórt sin arna tabhairt i mBallstát amháin i gcás ina
dtaistealaíonn duine nó ina dtéann sé chun cónaithe i mBallstát eile gan
iachall a bheith air dul trí nósanna imeachta costasacha fadálacha. Forbraíodh
an comhar breithiúnach sibhialta i gcomhthéacs margadh inmheánach Eorpach a
chruthú atá bunaithe ar aitheantas frithpháirteach a thabhairt do chinntí
breithiúnacha agus seachbhreithiúnacha. Tháinig feabhas de réir a chéile ar an
aitheantas frithpháirteach sin trí na rialuithe a dhéantar ar chinntí
eachtrannacha san Aontas a laghdú. Tá foráil déanta sa togra seo maidir le
meicníocht mhear agus éifeachtúil lena n-áiritheofar go ndéanfaidh an Ballstát
a dtéann an duine atá i mbaol chun cónaithe ann an beart cosanta a d'eisigh an
chéad Bhallstát a aithint gan aon fhoirmiúlachtaí idirmheánacha. Dála
ionstraimí aitheantais fhrithpháirtigh eile in ábhair shibhialta, tugtar
deimhniúchán caighdeánaithe isteach leis an togra seo, ar deimhniúchán é ina
bhfuil an fhaisnéis ar fad is ábhartha maidir le haitheantas agus, más
infheidhme, forghníomhú. Dá bhrí sin, eiseoidh údarás inniúil an chéad
Bhallstáit deimhniúchán, ex officio nó arna iarraidh sin don duine faoi
chosaint, agus ansin rachaidh an t-údarás sin i dteagmháil leis na húdaráis
inniúla sa dara Ballstát agus soláthródh sé an deimhniúchán dóibh. Cuirfidh
údaráis inniúla an dara Ballstát an duine is cúis leis an mbaol ar an eolas
maidir le réim gheografach an bhirt chosanta eachtrannaigh, na smachtbhannaí is
infheidhme i gcás a sháraithe agus, más infheidhme, áiritheoidh siad go
ndéanfar é a fhorghníomhú.
Chun meicníocht atá gasta, neamhchostasach
agus éifeachtúil a áirithiú maidir le cúrsaíocht beart cosanta san Aontas
Eorpach, leanadh éirim Rialachán (CE) Uimh. 2201/2003 ón gComhairle an
27 Samhain 2003 maidir le dlínse agus aithint agus forghníomhú
breithiúnas in ábhair a bhaineann le pósadh agus le freagracht tuismitheora,
lena n‑aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1347/2000 ('An Bhruiséil II‑bis')[10]
agus go háirithe Airteagal 41 agus Airteagal 42 de. Fuarthas inspreagadh
freisin sa togra ón gCoimisiún maidir le hathmhúnlú ar Rialachán (CE)
Uimh. 44/2001 ón gComhairle ('An Bhruiséil I')[11].
Déantar foráil sa togra maidir le nósanna imeachta idirmheánacha a dhíothú agus
níor beartaíodh aon fhorais le haghaidh diúltú, ach amháin más ann do chinneadh
sa Bhallstát aitheantais atá bunoscionn leis an mbeart.
Is infheidhme
aitheantas uathoibríoch freisin i gcás nach bhfuil bearta cosanta in ábhair
shibhialta ag an mBallstát aitheantais agus/nó forghníomhaithe. Go deimhin,
bunphrionsabal de chuid an aitheantais fhrithpháirtigh in ábhair shibhialta is
ea an méid seo a leanas: más rud é nach ndéantar foráil maidir le beart i ndlí
inmheánach an Bhallstáit ina bhfuil aitheantas agus/nó forghníomhú á lorg, ní
mór nach ndéanfaidh sé difear d'oibleagáid an Bhallstáit sin an beart arna
dhéanamh i mBallstát eile a aithint agus, más infheidhme, a fhorghníomhú. Ní
cinntitheach ina leith sin cineál an údaráis a rinne an beart cosanta (cúirt
shibhialta, méara, cúirt choiriúil).
Beidh cosaintí ar
chearta bunúsacha ag gabháil le díothú na nósanna imeachta idirmheánacha:
–
Beidh ar údarás an chéad Bhallstáit a n‑iarrfar
air an deimhniúchán a eisiúint seiceáil a dhéanamh gur urramaíodh ceart an
duine is cúis leis an mbaol chun trialach cóire, go háirithe a cheart chun
cosanta. I gcás nár ráthaíodh na cearta sin, ní fhéadtar an deimhniúchán a
eisiúint.
–
I gcás ina ndéanfaidh an chéad Bhallstát an beart
cosanta a chur ar fionraí nó a aistarraingt, ní mór d'údarás inniúil an dara
Ballstát, arna iarraidh é don duine is cúis leis an mbaol, an t‑aitheantas
atá tugtha aige agus, más infheidhme, an forghníomhú a chur ar fionraí nó a
aistarraingt.
–
Ní mór d'údaráis inniúla an dá Bhallstát aon
fhaisnéis a bhaineann leis an mbeart cosanta a eisiúint, a aithint, a chur ar
fionraí nó a aistarraingt, nó le forghníomhú agus smachtbhanna a d'fhéadfadh a
bheith ann, a fhógairt don duine is cúis leis an mbaol agus don duine faoi
chosaint.
Áiritheofar trí
bhíthin na gcosaintí sin ar fad go ráthófar na cearta bunúsacha agus na
prionsabail atá aitheanta, go háirithe, i gCairt an Aontais Eorpaigh um Chearta
Bunúsacha, agus spárálfar an t‑am agus na costais a bheadh ag baint leis
an nós imeachta exequatur.
Ní dhéileálann an
togra le smachtbhannaí coiriúla arna gcur i bhfeidhm ag Ballstáit i gcás sárú
ar bheart cosanta. Leanfar de dhéileáil leis an tsaincheist sin trí bhíthin dlí
náisiúnta gach Ballstáit ar leith.

3.3.
Anailís ar na hAirteagail is tábhachtaí

Ionstraim
aitheantais fhrithpháirtigh in ábhair shibhialta is ea an togra seo agus dá
bharr sin leanann sé éirim na n‑ionstraimí atá ag an AE cheana i réimse
an chomhair bhreithiúnaigh in ábhair shibhialta agus tráchtála, ós iad na
hionstraimí sin a bhí mar eiseamláir dó. Tá go leor de na hairteagail
comhchosúil nó comhionann leis na hairteagail chomhfhreagracha sa reachtaíocht
thuasluaite.
Airteagal 1
– Raon Feidhme
Tá bearta cosanta
áirithe cumhdaithe cheana ag na Rialacháin An Bhruiséil I[12]
agus An Bhruiséil II‑bis, dá bharr sin tá sé den tábhacht an nasc idir an
togra agus na rialacháin sin a shoiléiriú.
Bunaítear leis an
Rialachán seo rialacha speisialta maidir le bearta cosanta. I gcomhréir le
prionsabal ginearálta dlí, glacfaidh sé ionad na rialacha ginearálta atá
leagtha amach in An Bhruiséil I dá bhrí sin.
Ní ionann an staid
maidir leis an Rialachán An Bhruiséil II‑bis, a bhfuil sé mar aidhm leis
na himeachtaí ar fad a bhaineann le haon cholscaradh nó scaradh dlíthiúil
áirithe a lárú. Ní mór gan rialacha lena rialaítear dlínse agus an t‑aitheantas
do bhreithiúnais atá san ionstraim shonrach sin a chur i gcontúirt tríd an deis
a sholáthar leis an togra seo dlínse Ballstáit eile a ghabháil i dtaobh na
mbeart cosanta arna ndéanamh i gcomhthéacs na n‑imeachtaí atá ar siúl. Ar
na cúiseanna sin, leanfar de na bearta cosanta ar fad a thagann faoi raon
feidhme An Bhruiséil II‑bis a rialú leis an ionstraim sin. Cumhdóidh an
togra seo na bearta cosanta sin nach dtagann faoi inniúlacht An
Bhruiséil II‑bis, áfach, e.g. bearta cosanta a bhaineann le lánúin
nár phós riamh, lánúineacha comhghnéis nó comharsana.
Airteagal 2 – Sainmhínithe
Bearta cosanta – sa sainmhíniú ar an téarma 'beart cosanta' leagtar béim air gur de
chineál coisctheach agus sealadach iad bearta den sórt sin, ar bearta iad a
dhéantar i mBallstát d'fhonn duine a chosaint i gcás inarb ann do chúiseanna
tromchúiseacha lena mheas go bhfuil iomláine choirp agus/nó shíceolaíoch an
duine nó saoirse an duine i mbaol. Féadfar 'beart cosanta' a dhéanamh in
imeachtaí ex parte (gan an duine is cúis leis an mbaol a thoghairm a
theacht i láthair) nó in imeachtaí inar tugadh fógra don dá pháirtí.
Údarás – Tá sainmhíniú leathan ag an téarma 'údarás' chun aon údarás arna
ainmniú ag Ballstát mar údarás a bhfuil inniúlacht aige in ábhair a thagann
faoi raon feidhme an Rialacháin seo a chur san áireamh. Dá bhrí sin, cuimsíonn
an téarma sin ní amháin cúirteanna agus binsí, ach údaráis riaracháin agus eile
a bhfuil inniúlacht acu faoi dhlí náisiúnta Ballstáit in ábhair a thagann faoi
raon feidhme an Rialacháin seo.
Airteagal 3 – Dlínse
Ba cheart na rialacha maidir le dlínse a
bheith rí‑intuartha. Dá bhrí sin, tá siad bunaithe ar an bprionsabal go
bhfuil an dlínse ag údaráis an Bhallstáit ina bhfuil iomláine choirp agus/nó
shíceolaíoch an duine nó saoirse an duine i mbaol agus ina dteastaíonn cosaint
ón duine. Cé gurb ionann é sin agus áit ghnáthchónaithe an duine de ghnáth, ní
amhlaidh atá i gcónaí, i.e. i gcás ina mbogann an duine thar sáile go ceann
tréimhse cinnte atá sách gearr chun staidéar a dhéanamh, mar shampla.
Airteagal 4 – Aitheantas
Bhí ionstraimí eile maidir le haitheantas
frithpháirteach in ábhair a bhaineann le dlí sibhialta mar eiseamláir don
Airteagal seo, mar atá an togra le haghaidh An Bhruiséil I agus An Bhruiséil II‑bis
a athmhúnlú maidir leis an gceart chun rochtana nó tabhairt ar ais an linbh. Ní theastaíonn
aon nósanna imeachta idirmheánacha: tugtar an t‑aitheantas go
huathoibríoch.
Airteagal 5 – Deimhniúchán
Teastaíonn an
deimhniúchán ionas gur féidir leis an duine atá i mbaol an beart cosanta a
agairt i mBallstát eile. Leanadh éirim Airteagal 41 agus Airteagal 42
de An Bhruiséil II‑bis ina ndéileáiltear le cinntí maidir leis an
gceart chun rochtana nó tabhairt ar ais an linbh.
Eiseoidh údaráis
inniúla an Bhallstáit tionscnaimh an deimhniúchán, ex officio nó arna
iarraidh sin don duine faoi chosaint, de réir na foirme caighdeánaí atá leagtha
amach san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo. Ansin, is faoin
bpáirtí ar mian leis an beart a agairt i mBallstát eile a bheidh sé an
deimhniúchán a eisíodh a sholáthar d'údaráis inniúla an Bhallstáit sin. Beidh
an fhaisnéis ar fad is ábhartha maidir le haithint agus/nó forghníomhú an bhirt
chosanta eachtrannaigh ar an deimhniúchán, go háirithe tuairisc ar an mbeart
cosanta a scríobhfar sa bhealach go gcuirfidh sé ar chumas údaráis inniúla an
dara Ballstát aitheantas a thabhairt dó agus, más infheidhme, é a fhorghníomhú
faoina dhlí náisiúnta. Dá bhrí sin, níor cheart tagairtí sonracha don dlí
náisiúnta a chur ar an deimhniúchán, i.e. Airteagal X de Chód Y
seachas míniú an bhirt, ná tagairtí sonracha d'áiteanna áitiúla, i.e. seoladh sonrach
in ionad tagartha ginearálta don áit oibre nó don áit chónaithe.
Féadfaidh údaráis
inniúla an dara Ballstát traslitriú nó aistriúchán dá bhfuil sa deimhniúchán a
iarraidh, eadhon den tuairisc ar an mbeart.
Airteagal 8 – Oiriúnú
Baineann an
tAirteagal seo leis an gcás nach eol an beart cosanta eachtrannach faoi dhlí
náisiúnta an dara Ballstát. Dá bhrí sin, beidh ar údarás inniúil an Bhallstáit
sin an beart cosanta a oiriúnú, an oiread is féidir, do bheart arb ann dó ina
dhlí féin agus a bhfuil éifeachtaí inchurtha aige agus a bhfuil aidhmeanna agus
leasanna inchurtha aige. Go deimhin, riail thimthriallach i dtaca le
hionstraimí aitheantais fhrithpháirtigh in ábhair shibhialta is ea oiriúnú.
Airteagal 9 – Bearta cosanta áirithe a
fhorghníomhú
Faoi dhlí náisiúnta, ní éilítear ar na
húdaráis inniúla idirghabháil ghníomhach a dhéanamh chun éifeacht a thabhairt
do na bearta ach i gcás líon beag beart cosanta.
Sna cásanna sin,
beidh ar údarás inniúil Bhallstát an fhorghníomhaithe na rialacha atá ar fáil
faoina dhlí náisiúnta le haghaidh beart cosanta inchurtha a chur i bhfeidhm,
gan aon nós imeachta speisialta a bheith de dhíth.
Airteagal 10 –
Cosaintí ar chearta bunúsacha
Is mó an tosaíocht a thugann an AE do chosaint
chearta bunúsacha an duine aonair anois go bhfuil Conradh Liospóin tagtha i
bhfeidhm: tá Cairt an AE ina ceangal dlí ar an Aontas anois agus tá an AE ar tí
aontú don Choinbhinsiún Eorpach um Chearta Daonna (CECD). Agus íospartaigh
i dtrácht, is ábhartha raon ceart bunúsach: dínit an duine, an ceart chun na
beatha, an ceart chun iomláine an duine, an ceart chun saoirse agus slándála,
urraim ar shaol an teaghlaigh agus ar an saol príobháideach, cosaint sonraí
pearsanta, an ceart chun maoine, saorghluaiseachta agus cónaithe, comhionannas
os comhair an dlí, cearta an linbh, cearta daoine aosta, imeascadh daoine faoi
mhíchumas, agus an ceart chun leighis éifeachtaigh agus chun trialach cóire,
agus sa deireadh thiar toimhde na neamhchiontachta agus an ceart chun cosanta.
Faoi mar atá
leagtha amach go mionsonraithe sa mheasúnú tionchair a ghabhann leis an togra
seo agus i gcomhréir le straitéis an Aontais maidir le cur chun feidhme
éifeachtach Chairt um Chearta Bunúsacha an AE[13], urramaíonn gach
eilimint den Rialachán na cearta atá leagtha amach sa Chairt um Chearta
Bunúsacha, agus go háirithe an ceart chun leighis éifeachtaigh agus chun
trialach cóire atá ráthaithe in Airteagal 47 de.
I gcás birt
chosanta arna dhéanamh i mBallstát amháin, ní mór cosaintí do chearta bunúsacha
a bheith ann má dhíothaítear aon fhoirmiúlachtaí idirmheánacha maidir le
haithint agus, más infheidhme, forghníomhú an bhirt sin sa dara Ballstát.
Cuireann an tAirteagal seo cosaint stóinsithe ar fáil, ós rud é nach féidir an
deimhniúchán a eisiúint sa chás nár ráthaíodh ceart an duine is cúis leis an
mbaol chun trialach cóire.
Airteagal 12 –
Aitheantas nó forghníomhú a dhiúltú, a chur ar fionraí nó a aistarraingt
Ba cheart aithint agus, más infheidhme,
forghníomhú beart cosanta arna ndéanamh i mBallstát a bheith bunaithe ar
phrionsabal na muiníne frithpháirtí agus ba cheart na forais le haitheantas a
dhiúltú a choinneáil ag an íosmhéid atá éilithe. I gcomhréir leis an
bprionsabal sin, níl ach foras amháin beartaithe le haghaidh diúltú. Ar mhaithe
le dea‑riar ceartais is gá an dóchúlacht go ndéanfaí cinntí atá
bunoscionn le chéile a laghdú. Dá bhrí sin, féadfaidh údarás inniúil an
Bhallstáit aitheantais diúltú, ar iarratas ón duine is cúis leis an mbaol,
aitheantas a thabhairt don bheart cosanta arna dhéanamh ag an gcúirt tionscnaimh
má tá sé bunoscionn le cinneadh arna dhéanamh sa Bhallstát aitheantais.
Tá sé den tábhacht
a áirithiú i gcás ina gcuirfear beart cosanta ar fionraí nó ina n‑aistarraingeofar
é sa Bhallstát tionscnaimh, go ndéanfaidh údarás inniúil an Bhallstáit
aitheantais aitheantas agus, más infheidhme, forghníomhú an bhirt chosanta a
chur ar fionraí nó a aistarraingt. Tá sé de fhreagracht ar an duine is cúis
leis an mbaol iarratas a chur isteach air sin. Chuige sin, tá foirm iarratais
chaighdeánaithe in iarscríbhinn a ghabhann leis an togra.
Airteagal 13 –
Fógra
Maidir le hionstraimí eile aitheantais
fhrithpháirtigh in ábhair shibhialta, déantar foráil san Airteagal seo maidir
le comhchuibhiú bunúsach íoschaighdeán i dtaobh an ghá aon fhaisnéis a
bhaineann leis an mbeart cosanta a eisiúint, a aithint, a chur ar fionraí nó a
aistarraingt, nó le forghníomhú agus smachtbhanna a d'fhéadfadh a bheith ann, a
fhógairt don duine is cúis leis an mbaol agus don duine faoi chosaint. I mír 2,
tugtar isteach an oibleagáid chéanna le haghaidh an dara Ballstát. Áiritheofar
sa dóigh sin go n‑urramófar cearta bunúsacha de réir mar atá leagtha
amach i gCairt um Chearta Bunúsacha an AE.

4.
Coimhdeacht agus Comhréireacht

Ní féidir leis na
Ballstáit ina n‑aonar cuspóir an togra a bhaint amach go leordhóthanach,
de dheasca gnéithe trasnáisiúnta na saincheiste. Tá sé den tábhacht a
áirithiú nach gcailleann daoine an chosaint a deonaíodh dóibh nuair a théann
siad chun cónaithe nó nuair a thaistealaíonn siad ar an gcoigríoch. Ní
féidir leis na Ballstáit ina n‑aonar an mheicníocht dá bhforáiltear sa
Rialachán seo a bhaint amach, mar atá aon fhoirmiúlachtaí idirmheánacha a
dhíothú, trí bhíthin úsáide deimhniúcháin atá caighdeánaithe agus ilteangach.
Is trí reachtaíocht ar an leibhéal Eorpach amháin is féidir cothromaíocht a
bhaint amach. Dá bhrí sin, comhlíonann an togra prionsabal na coimhdeachta.
Comhlíonann an
togra prionsabal na comhréireachta freisin toisc nach dtéann sé níos faide ná
an t‑íosmhéid a bhfuil gá leis chun an cuspóir sonraithe a bhaint amach
ar leibhéal Eorpach ná níos faide ná a bhfuil gá leis chun na críche sin.
2011/0130 (COD)
Togra le haghaidh
RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS
ÓN gCOMHAIRLE
maidir le haitheantas frithpháirteach do
bhearta cosanta in ábhair shibhialta
TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS
COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,
Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an
Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 81(2)(a), (e) agus (f) de,
Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,
Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur
chuig na Parlaimintí náisiúnta,
Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch
agus Sóisialta na hEorpa[14],
Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún[15],
Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós
imeachta reachtach,
De bharr an méid seo a leanas:
(1)
Tá curtha de chuspóir roimhe ag an Aontas Eorpach
limistéar saoirse, slándála agus ceartais a fhorbairt agus a chothabháil, ag
éascú dó ar an dóigh sin rochtain ar cheartas, go háirithe trí chinntí
breithiúnacha agus seachbhreithiúnacha in ábhair shibhialta a aithint go
frithpháirteach. Chun limistéar den sórt sin a bhunú de réir a chéile, ba
cheart don Aontas bearta, i measc nithe eile, a bhaineann le comhar
breithiúnach in ábhair shibhialta a ghlacadh, go háirithe nuair is gá sin ar
son dhea‑fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh.
(2)
Tagann an réimse seo faoi chomhar breithiúnach in
ábhair shibhialta de réir bhrí Airteagal 81 den Chonradh ar Fheidhmiú an
Aontais Eorpaigh.
(3)
Cuireann difríochtaí idir na rialacha náisiúnta
lena rialaítear bearta cosanta bac ar dhea‑fheidhmiú an mhargaidh
inmheánaigh. Tá sé sár‑riachtanach forálacha a bheith ann chun a áirithiú
go dtabharfar aitheantas go mear simplí agus, más infheidhme, go ndéanfaidh
Ballstáit a bhfuil an Rialachán seo de cheangal orthu bearta cosanta a
fhorghníomhú ionas go n‑áiritheofar go gcothabhálfar an chosaint arna
tabhairt i gcás ina dtaistealaíonn duine go Ballstát eile nó ina dtéann sé chun
cónaithe i mBallstát eile.
(4)
Chun saorghluaiseacht beart cosanta a bhaint amach,
is gá agus is iomchuí na rialacha lena rialaítear dlínse agus aithint agus, más
infheidhme, forghníomhú beart cosanta a bheith á rialú ag ionstraim dlí de
chuid an Aontais a bheidh go huile is go hiomlán ina ceangal agus infheidhme go
díreach.
(5)
Baineann an Rialachán seo le bearta cosanta arna ndéanamh
in imeachtaí sibhialta cibé cineál údaráis atá i gceist, bíodh cúirt, binse,
údarás riaracháin nó aon chineál eile údaráis ann.
(6)
Baineann an rialachán le gach beart cosanta de réir
mar atá sainmhínithe ann. Ní bhaineann sé, áfach, le bearta cosanta atá
cumhdaithe le Rialachán (CE) Uimh. 2201/2003 an 27 Samhain 2003
maidir le dlínse agus aithint agus forghníomhú breithiúnas in ábhair maidir le
pósadh agus le freagracht tuismitheora, lena n‑aisghairtear Rialachán
(CE) Uimh. 1347/2000. I gcás beart a thagann faoi raon feidhme an
Rialacháin seo, glacfaidh an Rialachán ionad Rialachán (CE) Uimh. 44/2001
ón gComhairle an 22 Nollaig 2000 maidir le dlínse agus aithint agus
forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus tráchtála.
(7)
Ba cheart na rialacha maidir le dlínse a bheith rí‑intuartha
agus ba cheart iad a bheith bunaithe ar an bprionsabal go bhfuil dlínse ag an
mBallstát ina bhfuil iomláine choirp agus/nó shíceolaíoch an duine nó saoirse
an duine i mbaol. Ba cheart an dlínse a bheith ar fáil i gcónaí ar na forais
sin.
(8)
Chun go bhfeidhmeoidh an ceartas go comhchuí níor
cheart cinntí atá bunoscionn le chéile a thabhairt in dhá Bhallstát ar leith.
Chun na críche sin, ba cheart foráil a dhéanamh sa Rialachán seo maidir le
foras le haitheantas agus/nó forghníomhú a dhiúltú, ar iarratas ón duine is
cúis leis an mbaol, i gcás cinntí atá bunoscionn le chéile.
(9)
Tá call le nósanna imeachta chun bearta cosanta a
aithint agus/nó a fhorghníomhú gan foirmiúlachtaí idirmheánacha ar mhaithe le
muinín fhrithpháirteach i gcur i bhfeidhm ceartais san Aontas agus leis an
aidhm cúrsaíocht beart cosanta atá níos gasta agus níos saoire a áirithiú
laistigh den Aontas Eorpach. I ngeall air sin, ba cheart caitheamh le beart
cosanta arna dhéanamh i mBallstát, chun críocha aitheantais agus, más
infheidhme, chun críocha forghníomhaithe, amhail is dá mba sa Bhallstát ina
bhfuil an t‑aitheantas agus/nó an forghníomhú á iarraidh a rinneadh é.
(10)
Más rud é, faoi dhlí náisiúnta an dara Ballstát,
gur gá d'údaráis inniúla an Bhallstáit sin idirghabháil a dhéanamh chun
éifeacht a thabhairt don bheart cosanta, ba cheart an nós imeachta le haghaidh
forghníomhú den sórt sin ar an mbeart cosanta a bheith rialaithe ag dlí an
Bhallstáit sin.
(11)
Ní dhéileálann an Rialachán seo le smachtbhannaí
coiriúla arna gcur i bhfeidhm ag Ballstáit i gcás sárú ar bheart cosanta, nithe
a leanann de bheith faoi réir dhlí náisiúnta gach Ballstáit.
(12)
Chun saorghluaiseacht beart cosanta a éascú san
Aontas Eorpach, ba cheart samhail aonfhoirmeach don deimhniúchán a thabhairt isteach
trí bhíthin an Rialacháin seo agus údarás a cheapadh a bheidh a eisiúint
d'inniúlacht aige. Chun prionsabal na coimhdeachta a urramú, níor cheart go
nglacfadh an deimhniúchán sin ionad nós imeachta inmheánach na mBallstát.
(13)
Níor cheart an deimhniúchán a bheith faoi réir
athchomhairc. Má chuirtear an beart cosanta ar fionraí nó má aistarraingítear é
sa chéad Bhallstát áfach, ba cheart d'údarás inniúil an dara Ballstát, arna
iarraidh é don duine is cúis leis an mbaol, aitheantas agus/nó forghníomhú an bhirt
chosanta a chur ar fionraí nó a aistarraingt.
(14)
Chun a áirithiú go bhfeidhmeoidh an Rialachán seo
go mear éifeachtúil, ba cheart an chumhacht a tharmligean chun an Choimisiúin
gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar
Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh i leith aon leasuithe ar na foirmeacha atá
leagtha amach sna hIarscríbhinní. Tá sé fíorthábhachtach go ndéanfadh an
Coimisiún comhairliúcháin iomchuí le linn a réamhoibre, ag leibhéal saineolach
freisin. Agus gníomhartha tarmligthe á n‑ullmhú agus á ndréachtú ag an
gCoimisiún, ba cheart dó a áirithiú go dtarchuirtear na doiciméid ábhartha
chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle go tráthúil iomchuí agus go
comhuaineach.
(15)
Leis an Rialachán seo, urramaítear na cearta
bunúsacha agus na prionsabail a aithnítear go háirithe i gCairt um Chearta
Bunúsacha an Aontais Eorpaigh. Go háirithe, is aidhm leis an ceart chun cosanta
agus an ceart chun trialach cóire a áirithiú, de réir mar a bhunaítear iad in
Airteagal 47 de. Ní mór an Rialachán seo a chur chun feidhme i gcomhréir
leis na cearta agus na prionsabail sin.
(16)
Ó tharla nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an
Rialacháin seo a bhaint amach go leordhóthanach agus gur fearr a fhéadfar é a
bhaint amach ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh
i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta mar atá leagtha amach in
Airteagal 5 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh.
I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, mar atá leagtha amach
san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil
riachtanach chun an cuspóir sin a bhaint amach.
(17)
[I gcomhréir le hAirteagail 1, 2, 3 agus 4 den
Phrótacal maidir le seasamh na Ríochta Aontaithe agus na hÉireann i leith an
Limistéir saoirse, slándála agus ceartais, atá i gceangal leis an gConradh ar
an Aontas Eorpach agus leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, tá sé
curtha in iúl ag an Ríocht Aontaithe agus ag Éirinn gur mian leo bheith
rannpháirteach i nglacadh agus i gcur i bhfeidhm an Rialacháin seo] / [gan
dochar d'Airteagal 4 den Phrótacal maidir le seasamh na Ríochta Aontaithe
agus na hÉireann i leith an Limistéir saoirse, slándála agus ceartais, atá i
gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach agus leis an gConradh ar
Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ní bheidh an Ríocht Aontaithe ná Éire
rannpháirteach i nglacadh an Rialacháin seo agus ní bheidh sé ina cheangal
orthu ná ní bheidh siad faoi réir a chur i bhfeidhm].
(18)
I gcomhréir le hAirteagal 1 agus le
hAirteagal 2 den Phrótacal maidir le seasamh na Danmhairge, mar atá i
gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach agus leis an gConradh ar
Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ní bheidh an Danmhairg páirteach i nglacadh an
Rialacháin seo agus ní bheidh sé ina cheangal ar an Danmhairg ná ní bheidh sí
faoi réir a chur i bhfeidhm dá bhrí sin,
TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:
CAIBIDIL I
Raon feidhme,
sainmhínithe agus dlínse
Airteagal 1 – Raon Feidhme
Baineann an Rialachán seo le bearta cosanta
arna ndéanamh in ábhair shibhialta cibé cineál údaráis atá i gceist. Ní bhaineann
sé le bearta cosanta atá cumhdaithe le Rialachán (CE) Uimh. 2201/2003.
Airteagal 2 – Sainmhínithe
Chun críocha an Rialacháin seo:
(a)     ciallaíonn 'beart cosanta' aon chinneadh, gan beann ar a nglaotar air,
de chineál coisctheach agus sealadach arna dhéanamh ag údarás i mBallstát i
gcomhréir lena dhlí náisiúnta d'fhonn duine a chosaint i gcás inarb ann do
chúiseanna tromchúiseacha lena mheas go bhfuil iomláine choirp agus/nó
shíceolaíoch an duine nó saoirse an duine i mbaol. Áireofar leis bearta arna n‑ordú
gan an duine is cúis leis an mbaol a thoghairm a theacht i láthair.
Bearta cosanta is ea iad na nithe seo a leanas:
(i)      oibleagáid gan dul isteach i gceantair,
áiteanna nó limistéir shainithe áirithe ina bhfuil cónaí ar an duine faoi
chosaint, ina n‑oibríonn sé nó a thaithíonn sé; nó
(ii)      oibleagáid gan dul i dteagmháil, de
shórt ar bith, leis an duine faoi chosaint, lena n‑áirítear tríd an
bhfón, trí ríomhphost nó trí ghnáthphost, trí fhacs nó trí mhodh ar bith eile;
nó
(iii)     oibleagáid gan dul i bhfoisceacht an
duine faoi chosaint laistigh d'achar sainordaithe; nó
(iv)     cinneadh lena dtugtar úsáid eisiach
árais choitinn beirte don duine faoi chosaint.
(b)     áireofar le 'údarás' aon údarás arna
ainmniú ag Ballstát mar údarás a bhfuil inniúlacht aige in ábhair a thagann
faoi raon feidhme an Rialacháin seo;
(c)     ciallaíonn 'Ballstát tionscnaimh' an
Ballstát ina ndearnadh an beart cosanta;
(d)     ciallaíonn 'Ballstát aitheantais' an
Ballstát ina bhfuil aitheantas agus, más ábhartha, forghníomhú an bhirt
chosanta á lorg.
Airteagal 3 – Dlínse
Is ag údaráis an Bhallstáit ina bhfuil
iomláine choirp agus/nó shíceolaíoch an duine nó saoirse an duine i mbaol a
bheidh dlínse.
CAIBIDIL II
Bearta cosanta a aithint agus a
fhorghníomhú
Airteagal 4 – Aitheantas
Déanfar beart cosanta arna dhéanamh i
mBallstát a aithint sna Ballstáit eile gan aon nós imeachta speisialta a bheith
ag teastáil agus gan aon deis a bheith ann chun cur in aghaidh a aitheanta má
tá an cinneadh deimhnithe sa Bhallstát tionscnaimh i gcomhréir le hAirteagal 5.
Airteagal 5 – Deimhniúchán
1.           Maidir le páirtí ar mian leis
ordú cosanta atá aitheanta de bhun an Airteagail seo a agairt i mBallstát eile,
tabharfaidh sé an deimhniúchán arna eisiúint i gcomhréir leis an Airteagal seo
d'údaráis inniúla an Bhallstáit aitheantais.
2.           Eiseoidh údaráis inniúla an
Bhallstáit tionscnaimh an deimhniúchán ag baint úsáide as an bhfoirm
chaighdeánach atá leagtha amach san Iarscríbhinn, ina bhfuil, inter alia,
tuairisc ar an mbeart a scríobhfar sa bhealach go n‑éascóidh sí aithint
agus, más infheidhme, forghníomhú sa dara Ballstát.
3.           Déanfar an deimhniúchán a
eisiúint:
(i)      ex‑officio i gcás ina
bhfuil gnéithe trasteorann i gceist tráth a ghlactar an beart cosanta; chun
críche an Rialacháin seo, baineann impleachtaí trasteorann leis an ábhar ach
amháin más ann don bhaol ar iomláine choirp agus/nó shíceolaíoch an duine nó ar
shaoirse an duine sa Bhallstát tionscnaimh go heisiach;
(ii)     arna iarraidh sin don duine faoi
chosaint in aon chás eile; agus beart cosanta á ghlacadh aige, cuirfidh údarás
inniúil an Bhallstáit tionscnaimh an duine faoi chosaint ar an eolas maidir
leis an deis deimhniúchán a iarraidh de réir mar a bhunaítear sa Rialachán seo.

4.           Más gá, féadfaidh údaráis
inniúla an Bhallstáit aitheantais traslitriú nó aistriúchán a iarraidh dá
bhfuil sa deimhniúchán, i gcomhréir le hAirteagal 15.
Airteagal 6 – Éifeachtaí an
deimhniúcháin
Beidh éifeacht ag an deimhniúchán laistigh de
theorainneacha infhorghníomhaitheachta an chinnidh amháin.
Airteagal 7 – Ceartú an deimhniúcháin
1.           Is infheidhme dlí an
Bhallstáit tionscnaimh maidir le haon cheartú ar an deimhniúchán.
2.           Ní fhéadfar aon athchomharc a
dhéanamh i gcoinne deimhniúchán a eisiúint.
Airteagal 8 – An beart cosanta eachtrannach
a oiriúnú
I gcás nach eol beart cosanta sa Bhallstát
aitheantais, déanfaidh an t‑údarás inniúil sa Bhallstát sin, a mhéid is
féidir, an beart cosanta a oiriúnú do bheart cosanta is eol faoina dhlí féin,
ar beart é a bhfuil éifeachtaí comhionanna aige agus ag a bhfuil aidhmeanna
agus leasanna comhchosúla.
Airteagal 9 – Bearta cosanta áirithe a
fhorghníomhú
1.
Sa mhéid go n‑éilíonn beart cosanta arna
dhéanamh i mBallstát amháin go ndéanann údaráis inniúla Ballstáit eile
idirghabháil faoi dhlí an Bhallstáit eile sin chun éifeacht a thabhairt don bheart
cosanta, déanfar é a fhorghníomhú sa Bhallstát eile sin gan dearbhú
infhorghníomhaitheachta a bheith ag teastáil.
2.
Is le dlí an Bhallstáit aitheantais a rialófar an
nós imeachta le haghaidh forghníomhú beart cosanta arna ndéanamh i mBallstát
eile, lena n‑áirítear athchomharc i gcoinne ghlacadh an bhirt chosanta
arna dhéanamh i gcomhréir le hAirteagal 8.
Airteagal 10 – Cosaint ar chearta bunúsacha

1.           Ní eiseoidh údaráis an
Bhallstáit tionscnaimh an deimhniúchán dá dtagraítear in Airteagal 5 ach
amháin má urramaíodh na cosaintí ar chearta bunúsacha atá leagtha amach san
Airteagal seo.
2.           I gcás nár tháinig an duine
is cúis leis an mbaol i láthair sa Bhallstát tionscnaimh, beidh sé de cheart
aige iarratas a dhéanamh ar athbhreithniú an bhirt chosanta os comhair údarás
inniúil an Bhallstáit sin sna cásanna seo a leanas:
(a)
ní dhearnadh doiciméad tionscanta na n‑imeachtaí
nó doiciméad comhionann a sheirbheáil air in am trátha agus ar dhóigh a
chumasófaí dó socrú a dhéanamh é féin a chosaint; nó
(b)     coisceadh air an beart cosanta a
chonspóid mar gheall ar force majeure nó de dhroim imthosca
urghnácha, gan aon locht a bheith air féin;
ach amháin má theip air agóid a dhéanamh i gcoinne
an bhirt chosanta tráth arbh fhéidir leis déanamh amhlaidh.
2.           I gcás ina ndéanfar an beart
cosanta gan toghairm a chur ar an duine is cúis leis an mbaol teacht i láthair
agus ina mbeartófar an beart a aithint agus/nó a fhorghníomhú gan é a
sheirbheáil roimh ré ar an duine sin, beidh sé de cheart ag an duine sin agóid
a dhéanamh i gcoinne an bhirt faoi dhlí an Bhallstáit tionscnaimh.
Airteagal 11 – Gan athbhreithniú ó thaobh
substainte de
Ní fhéadfar in imthosca ar bith beart cosanta
arna dhéanamh i mBallstát a athbhreithniú ó thaobh a shubstainte de sa
Bhallstát sin ina n‑iarrtar aitheantas agus/nó forghníomhú.
Airteagal 12 – Aitheantas nó forghníomhú a
dhiúltú, a chur ar fionraí nó a aistarraingt
1.           Féadfaidh údarás inniúil an
Bhallstáit aitheantais diúltú, ar iarratas ón duine is cúis leis an mbaol,
aitheantas a thabhairt don bheart cosanta arna dhéanamh ag an gcúirt
tionscnaimh má tá sé bunoscionn le cinneadh arna dhéanamh sa Bhallstát
aitheantais.
2.           Má chuirtear an beart cosanta
ar fionraí nó má aistarraingítear é sa Bhallstát tionscnaimh, déanfaidh an
Ballstát aitheantais, ar iarratas ón duine is cúis leis an mbaol, aitheantas
agus, más infheidhme, forghníomhú an bhirt chosanta a chur ar fionraí nó a
aistarraingt. Cuirfear an t‑iarratas isteach ag úsáid na foirme atá
leagtha amach in Iarscríbhinn II.
4.           Ní fhéadfar diúltú aitheantas
a thabhairt do bheart cosanta toisc nach ndéantar foráil i ndlí an Bhallstáit
aitheantais maidir le beart den sórt sin bunaithe ar na fíorais chéanna.
Airteagal 13 – Fógra
1.           Déanfaidh údaráis inniúla an
Bhallstáit tionscnaimh, gan mhoill agus de réir dhlí an Bhallstáit sin, na
nithe seo a leanas a fhógairt don duine is cúis leis an mbaol agus don duine
faoi chosaint:
(i)      eisiúint bhirt chosanta;
(ii)      más infheidhme, na bearta
forghníomhaitheachta comhfhreagracha;
(iii)     más infheidhme, na smachtbhannaí i gcás
sárú ar an mbeart cosanta;
(iv)     aon fhionraí nó aistarraingt maidir leis
an mbeart cosanta.
2.           Nuair a fhaigheann údaráis
inniúla an Bhallstáit aitheantais an deimhniúchán de bhun Airteagal 5 a
sholathraíonn an duine faoi chosaint, déanfaidh sé na nithe seo a leanas a
fhógairt, gan mhoill agus más gá de réir rialacha Rialachán (CE)
Uimh. 1393/2007[16], don duine is cúis leis
an mbaol agus don duine faoi chosaint:
(i)      aithint an
bhirt chosanta;
(ii)      más infheidhme, na bearta
forghníomhaitheachta comhfhreagracha;
(iii)     más infheidhme, na smachtbhannaí i gcás
sárú ar an mbeart cosanta;
(iv)     aon fhionraí nó aistarraingt maidir leis
an mbeart cosanta.
CAIBIDIL III
Forálacha eile
Airteagal 14 – Reachtaíocht agus
foirmiúlachtaí comhchosúla eile
Ní bheidh gá le reachtaíocht ná le
foirmiúlacht chomhchosúil eile i gcomhthéacs an Rialacháin seo.
Airteagal 15 – Traslitriú nó aistriúchán
I gcás ina n‑éilítear traslitriú nó
aistriúchán faoin Rialachán seo, déanfar an traslitriú nó an t‑aistriúchán
sin go teanga oifigiúil nó go ceann amháin de theangacha oifigiúla an
Bhallstáit aitheantais nó go haon teanga eile ar chuir an Ballstát aitheantais
in iúl gur féidir leis glacadh léi. Is duine atá cáilithe chun aistriúcháin a
dhéanamh i gceann de na Ballstáit a dhéanfaidh aon aistriúchán faoin Airteagal
seo.
Airteagal 16 – An ceart chun cúnaimh
dhlíthiúil
Aon iarratasóir ar tugadh cúnamh dlíthiúil nó
díolúine ó chostais nó ó chaiteachas go hiomlán nó go páirteach dó sa Bhallstát
tionscnaimh, beidh sé i dteideal, in aon imeacht a bhaineann le
hinfhorghníomhaitheacht an bhirt chosanta, tairbhiú den chúnamh dlíthiúil is
fabhraí nó den díolúine is fairsinge ó chostais nó ó chaiteachas dá
bhforáiltear i ndlí an Bhallstáit aitheantais.
CAIBIDIL IV
Forálacha ginearálta agus críochnaitheacha
Airteagal 17 – Forálacha idirthréimhseacha
Beidh feidhm ag an Rialachán seo maidir le
bearta cosanta arna ndéanamh ó lá theacht i bhfeidhm an Rialacháin, fiú má
cuireadh an t‑iarratas ar na bearta cosanta sin isteach roimh an dáta
sin.
Airteagal 18 – Leasuithe ar an bhfoirm
Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún
gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 19 maidir le
haon leasú ar na foirmeacha atá leagtha amach sna hIarscríbhinní.
Airteagal 19 – An tarmligean a fheidhmiú
1.           Tugtar de chumhacht don
Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh faoi réir na gcoinníollacha atá
leagtha síos san Airteagal seo.
2.           Tabharfar tarmligean na
cumhachta dá dtagraítear in Airteagal 18 go ceann tréimhse éiginnte ama ón
[Dáta a thiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm].
3.           Féadfaidh Parlaimint na
hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na gcumhachtaí dá dtagraítear in
Airteagal 18 a chúlghairm tráth ar bith. I gcás cinnidh maidir le
haisghairm, cuirfear deireadh le tarmligean na cumhachta atá sonraithe sa
chinneadh sin. Beidh éifeacht aige ón lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris
Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó ag dáta níos déanaí a shonrófar ann. Ní
dhéanfaidh sé difear do bhailíocht aon ghníomhartha tarmligthe atá i bhfeidhm
cheana féin.
4.           A luaithe agus a ghlacfaidh
sé gníomh tarmligthe, tabharfaidh an Coimisiún fógra ina leith go comhuaineach
do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle.
5.           Ní thiocfaidh gníomh
tarmligthe arna glacadh de bhun Airteagal 18 i bhfeidhm ach amháin mura
gcuireann Parlaimint na hEorpa ná an Chomhairle ina choinne laistigh de
thréimhse 2 mhí ó fhógra faoin ngníomh sin a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa
agus don Chomhairle nó más rud é, sula dtéann an tréimhse sin in éag, go
gcuireann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon in iúl nach gcuirfidh
siad ina choinne. Cuirfear [2 mhí] leis an tréimhse sin ar thionscnamh ó
Pharlaimint na hEorpa nó ón gComhairle.
Airteagal 20 – Clásal athbhreithnithe
Faoin [cúig bliana ó dháta a theachta i
bhfeidhm in Airteagal 23] ar a dhéanaí, cuirfidh an Coimisiún
tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus Choiste
Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le cur i bhfeidhm an Rialacháin
seo. Beidh tograí chun an Rialachán seo a oiriúnú in éineacht leis an tuarascáil,
más gá.
Airteagal 21 – Faisnéis a chur ar fáil don
phobal
Faoi chuimsiú an Ghréasáin Bhreithiúnaigh
Eorpaigh in ábhair shibhialta agus tráchtála a bunaíodh le
Cinneadh 2001/470/CE ón gComhairle[17], tabharfaidh na
Ballstáit tuairisc ar na rialacha agus nósanna imeachta náisiúnta maidir le
bearta cosanta, lena n‑airítear údaráis atá inniúil maidir le haitheantas
agus/nó forghníomhú, d'fhonn í a chur ar fáil don phobal.
Coimeádfaidh na Ballstáit an fhaisnéis sin
cothrom le dáta i gcónaí.
Airteagal 22 – Teachtaireachtaí ó na
Ballstáit
Faoin [1 bhliain sula dtiocfaidh an
Rialachán seo i bhfeidhm], cuirfidh na Ballstáit an méid seo a leanas in
iúl don Choimisiún
(a)     na húdaráis a bhfuil inniúlacht acu sna
hábhair a thagann faoi raon feidhme an Rialacháin seo;
(b)     na teangacha a bhfuil sé inghlactha an
deimhniúchán 5 a aistriú isteach iontu de réir mar a thagraítear dóibh in
Airteagal 15.
Cuirfidh an Coimisiún an fhaisnéis ar fáil don
phobal trí aon mhodh iomchuí, go háirithe tríd an nGréasán Breithiúnach Eorpach
in ábhair shibhialta agus tráchtála a bunaíodh le Cinneadh 2001/470.
Airteagal 23 – Teacht i bhfeidhm agus cur i
bhfeidhm
Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an
fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Beidh feidhm aige ón [12 mhí tar éis
dó teacht i bhfeidhm].
Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile
agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach sna Ballstáit i gcomhréir
leis na Conarthaí.
Arna dhéanamh i/in/sa [...]
IARSCRÍBHINN I
AN
DEIMHNIÚCHÁN ATÁ LUAITE FAOI AIRTEAGAL 5
1.           BALLSTÁT TIONSCNAIMH
AT □ BE □ BG
□CY □ CZ □ DE □ EE □ EL □ ES □ FI
□ FR □ HU □ IE □ IT □ LT □ LU □ LV
□ MT □ NL □ PL □ PT □ RO □SE □ SI □
SK □ UK □
2.           AN tÚDARÁS
INNIÚIL ATÁ AG EISIÚINT AN DEIMHNIÚCHÁIN
2.1         Ainm:
2.2         Seoladh:
2.3         Teileafón/Facs/R‑phost:
3.           AN DUINE FAOI CHOSAINT
3.1         Ainm iomlán (sloinne,
céadainm)
3.2         An seoladh a úsáidfear chun
críocha fógra a thabhairt de réir mar a fhoráiltear in Airteagal 13
3.3         Dáta breithe agus áit
bhreithe (más eol)
4.           AN DUINE IS CÚIS LEIS AN mBAOL
4.1         Ainm iomlán (sloinne,
céadainm):
4.2         An seoladh a úsáidfear chun
críocha fógra a thabhairt de réir mar a fhoráiltear in Airteagal 13
4.3         Dáta breithe agus áit
bhreithe (más eol)
5.           AN BEART COSANTA
5.1         Dáta agus uimhir thagartha:
6.           TUAIRISC AR AN mBEART
COSANTA[18]
Deimhnímse, a bhfuil mo
shíniú anseo thíos, leis seo go ndearnadh an beart cosanta sa Bhallstát
tionscnaimh i gcoinne an duine is cúis leis an mbaol atá leagtha amach i
bpointe 4 agus gur urramaíodh na cosaintí ar chearta bunúsacha atá leagtha
amach in Airteagal 10.
Má cuireadh leathanaigh
bhreise leis seo, luaigh líon na leathanach sin: …
Arna dhéanamh i/in/sa: …
Síniú agus/nó stampa údarás inniúil an
Bhallstáit tionscnaimh:
IARSCRÍBHINN II
IARRATAS
AR AITHEANTAS NÓ AR FHORGHNÍOMHÚ A CHUR AR FIONRAÍ NÓ A AISTARRAINGT FAOI
AIRTEAGAL 12
1.           AN tIARRATASÓIR
(AN DUINE IS CÚIS LEIS AN mBAOL)
1.1         Ainm iomlán (sloinne,
céadainm)
1.2         An seoladh a úsáidfear chun
críocha fógra a thabhairt de réir mar a fhoráiltear in Airteagal 13
1.3         Dáta breithe agus áit
bhreithe (más eol)
2.           AN tÚDARÁS
INNIÚIL SA BHALLSTÁT TIONSCNAIMH
2.1         Ainm
2.2         Seoladh
2.3         Ballstát
AT □ BE □ BG
□CY □ CZ □ DE □ EE □ EL □ ES □ FI
□ FR □ HU □ IE □ IT □ LT □ LU □ LV
□ MT □ NL □ PL □ PT □ RO □SE □ SI □
SK □ UK □
2.4. Teileafón/Facs/R‑phost
3.           AN CINNEADH LENA nDÉANTAR
BEART COSANTA A CHUR AR FIONRAÍ NÓ A AISTARRAINGT
3.1         Dáta agus uimhir thagartha
3.2         Achoimre ar an gcinneadh lena
ndéantar beart cosanta a chur ar fionraí nó a aistarraingt
4.           AN DUINE FAOI CHOSAINT
4.1         Ainm iomlán (sloinne,
céadainm)
4.2         An seoladh a úsáidfear chun
críocha fógra a thabhairt de réir mar a fhoráiltear in Airteagal 13
4.3         Dáta breithe agus áit
bhreithe (más eol)
Má cuireadh leathanaigh
bhreise leis seo, luaigh líon na leathanach sin: …
Arna dhéanamh i/in/sa: …
Síniú:
[1]               IO C 69, 18.3.2010, lch. 5-18,
13577/09 COPEN 176 an 23 Meán Fómhair 2009.
[2]               Clár ilbhliantúil ina leagtar amach
tosaíochtaí an Aontais Eorpaigh i ndáil leis an limistéar ceartais, saoirse
agus slándála ar feadh na tréimhse 2010-2014: "Clár Stócólm – Eoraip atá
oscailte agus slán, freastal agus cosaint ar shaoránaigh", [IO C 115,
4.5.2010, lch. 1).
[3]               2969ú cruinniú de Chomhairle JAI an
23/10/2009, [14936/09 (Presse 306)].
[4]               Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7
Bealtaine 2009 maidir le limistéar ceartais choiriúil a fhorbairt don Aontas
Eorpach, [P6_TA(2009)0386].
[5]               Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 26
Samhain 2009 maidir le foréigean in aghaidh ban a dhíothú, [P7_TA(2009)0098].
[6]               Tuarascáil an AE ar Shaoránacht
2010, "Dismantling the obstacles tu EU citizens' rights" - COIM(2010)
603.
[7]               13577/09 COPEN 176 an 23 Meán
Fómhair 2009.
[8]               Matrix Insight/Andersson Elfers
Felix, "A Study for an Impact Assessment on Ways of Improving the Support,
Protection and Rights of Victims across Europe", Tuarascáil Deiridh, an 3
Samhain 2010.
[9]               Burkhard Hess:
"Feasibility Study: The European Protection Order and the European Law of Civil
Procedure", a bheidh ar fáil go luath ag: http://ec.europa.eu/justice/index_en.htm.
[10]             Rialachán (CE) Uimh. 2201/2003
ón gComhairle an 27 Samhain 2003 maidir le dlínse agus aithint agus forghníomhú
breithiúnas in ábhair maidir le pósadh agus le freagracht tuismitheora, lena n‑aisghairtear
Rialachán (CE) Uimh. 1347/2000 (IO L 338, 23.12.2003, lch. 1).
[11]             Togra le haghaidh Rialacháin ó
Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le dlínse agus aithint agus
forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus tráchtála (Athmhúnlú) -
COIM(2010) 748, 14.12.2010.
[12]             Rialachán (CE) Uimh. 44/2001 ón
gComhairle an 22 Nollaig 2000 maidir le dlínse agus aithint agus
forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus tráchtála (IO L 12,
16.1.2001, lch. 1).
[13]             Teachtaireacht ón gCoimisiún,
"Strategy for the effective implementation of the Charter of Fundamental
Rights by the European Union" - COIM(2010) 573, 19.10.2010.
[14]             IO C […], […], lch. […].
[15]             IO C […], […], lch. […].
[16]             IO L 324, 10.12.2007, lch. 79.
[17]             IO L 174, 27.6.2001, lch. 25.
[18]             Ní mór an tuairisc ar an mbeart
cosanta a scríobh sa bhealach go gcuirfear ar chumas údaráis inniúla an dara
Ballstát é a aithint agus, más infheidhme, a fhorghníomhú faoi dhlí náisiúnta
an Bhallstáit sin. Dá bhrí sin, níor
cheart tagairtí sonracha a dhéanamh don dlí náisiúnta, i.e. Airteagal X de Chód
Y seachas an beart a mhíniú, ná tagairtí sonracha d'áiteanna áitiúla, i.e.
seoladh sonrach seachas tagairt ghinearálta don áit oibre nó don áit chónaithe. Mar gheall air sin, ní mór tuairisc ghinearálta
ar an mbeart a thabhairt, e.g. oibleagáid gan dul isteach sa láthair ina n‑oibríonn
an duine faoi chosaint, seachas oibleagáid gan dul i ngiorracht Shráid X ná
trácht ar bheart cosanta arna ghlacadh i gcomhréir le Airteagal X de Dhlí Y. I gcás nach eol an beart cosanta sa dara Ballstát
nó ina mbaineann difear beag lena rialáil sa Bhallstát sin, déanfaidh údarás an
Bhallstáit sin, a mhéid is féidir, an beart a oiriúnú le beart arb eol é faoina
dhlí náisiúnta agus a bhfuil éifeachtaí inchurtha aige agus a bhfuil aidhmeanna
inchurtha aige.