				|

		52013PC0894

			Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le bianna núíosacha /* COM/2013/0894 final - 2013/0435 (COD) */

			   	MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN
1.           COMHTHÉACS AN TOGRA
·        Forais
agus cuspóirí an togra
Is éard is aidhm leis an togra seo sábháilteacht
bia a áirithiú, sláinte phoiblí a chosaint agus dea-fheidhmiú an mhargaidh
inmheánaigh bia a áirithiú, agus tacú le nuálaíocht in earnáil an bhia ag an am
céanna.
Tá sé mar aidhm leis an nós imeachta údarúcháin a
chuíchóiriú, chun cur lena éifeachtúlacht agus a thrédhearcacht. Soiléirítear
ann an sainmhíniú ar bhia núíosach, lena n-áirítear teicneolaíochtaí a bhfuil
tionchar acu ar bhia.
Tugann sé isteach measúnú sábháilteachta níos tapa
agus níos comhréirí do bhianna traidisiúnta ó thríú tíortha a bhfuil stair
úsáid an bhia shláin acu.
Níl aon athrú ar na critéir ghinearálta maidir le
sainmhíniú Bia Núíosaigh: is éard is bianna núíosacha ann bianna agus
comhábhair bhia nár caitheadh ar leibhéal suntasach san AE roimh theacht i
bhfeidhm (15 Bealtaine 1997) an Rialacháin reatha maidir le Bia
Nuíosach.
·        Comhthéacs
ginearálta
An 14 Eanáir 2008, ghlac an Coimisiún
togra le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir
le Bia Núíosach[1].
Sna caibidllíochtaí reachtacha faoin nGnáthnós
imeachta reachtach díríodh go príomha ar na forálacha is infheidhme maidir le
nana-ábhair, clónáil ainmhithe do tháirgeadh bia, bianna traidisiúnta ó thríú
tíortha, na critéir a úsáidtear do mheasúnú riosca agus bainistiú riosca agus
an nós imeachta le haghaidh údarú bianna núíosacha i gcomhréir leis an gConradh
ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (Conradh Liospóin).
Bhí na caibidlíochtaí i sáinn gan réiteach ar líon
teoranta saincheisteanna (go háirithe na cinn maidir le clónáil ainmhithe).
Níor tháinig an Coiste Idir-Réitigh ar chomhaontú críochnaitheach ag a
chruinniú deiridh an 28 Márta 2011, agus níor ghlac an reachtóir an
togra.
Measann an Coimisiún gur ceart díriú ar
cheisteanna a bhaineann le clónáil ainmhithe feirme i dtogra ar leithligh,
bunaithe ar mheasúnú tionchair.
Tá an togra seo teoranta do shábháilteacht bia
núíosaigh agus bunaithe ar an gcomhaontú iomlán a baineadh amach san
Idir-Réiteach.
·        Reachtaíocht reatha
Tá
comhchuibhiú déanta ar údarú agus ar úsáid bianna núíosacha agus comhábhar bia
san Aontas Eorpach ó 1997 i leith nuair a glacadh Rialachán (CE) Uimh. 258/97
maidir le Bianna Núíosacha agus comhábhair núíosacha bia[2].
Cuimsíonn an reachtaíocht reatha an Rialachán maidir le Bia Núíosach agus
Rialachán amháin ón gCoimisiún:
–
I Rialachán (CE) Uimh. 258/97 ó Pharlaimint na
hEorpa agus ón gComhairle an 27 Eanáir 1997 maidir le bianna
núíosacha agus comhábhair núíosacha bia leagtar síos na prionsabail ghinearálta
maidir le húdarú bianna núíosacha agus comhábhar bia san Aontas Eorpach
–
I Rialachán ón gCoimisiún (CE) Uimh. 1852/2001
leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le faisnéis áirithe a chur ar fáil
don phobal agus maidir le cosaint faisnéis arna tíolacadh de bhun Rialachán
(CE) Uimh. 258/97 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[3].
Faoi láthair, déanann comhlacht measúnaithe bia de
chuid Ballstáit measúnú ar iarratas ar údarú réamh-mhargaidh ar dtús. Déanann
an Coimisiún an tuarascáil measúnaithe tosaigh a scaipeadh chuig na Ballstáit
uile le haghaidh barúlacha agus agóidí. Mura dtíolactar aon agóidí réasúnaithe
i dtaobh sábháilteachta, féadfar an bia núíosach a chur ar an margadh. Má
thíolactar agóidí réasúnaithe i dtaobh sábháilteachta, teastaíonn cinneadh
údarúcháin ón gCoimisiún. I bhformhór na gcásanna áirítear leis seo measúnú
breise a dhéanann an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (EFSA).
Is don iarratasóir a thugtar an t-údarú faoi na
rialacha reatha (údarú aonair). Sa bhreis air sin, féadfaidh iarratasóir eile
fógra a thabhairt don Choimisiún i leith bia, atá comhionann go substaintiúil
leis an mbia údaraithe, a chur ar an margadh. Ní mór bunús a thabhairt leis an
bhfógra sin trí fhianaise eolaíoch lena léirítear an comhionannas substaintiúil
idir an bia a dtugtar fógra ina leith agus an bia údaraithe. Leis na rialacha
sin ceadaítear bianna éagsúla amhail laíon torthaí triomaithe baobab, síolta
chia, táirge peiptíde éisc (Sardinops sagax) nó vitimín K2 sintéiseach a
chur ar an margadh.
·       Comhsheasmhacht le beartais agus le cuspóirí eile an Aontais
Sa togra tugtar le chéile agus nuashonraítear
forálacha na dtéacsanna thuasluaite a aisghairfear tráth theacht i bhfeidhm na
reachtaíochta nua.
Saothraíonn an togra cuspóirí na Teachtaireachta
ar Rialáil Chliste san Aontas Eorpach[4]
agus Straitéis Eoraip 2020[5]. Leagtar béim ar shimpliú agus cuíchóiriú an phróisis rialúcháin, rud
a laghdóidh an t‑ualach riaracháin agus a fheabhsóidh iomaíochas i
dtionscal bia na hEorpa, le cois sábháilteacht bia a áirithiú, ardleibhéal
cosanta don tsláinte phoiblí a choimeád agus aird a thabhairt ar ghnéithe
domhanda.
2.           TORTHAÍ AN CHOMHAIRLIÚCHÁIN
LE PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS MEASÚNÚ TIONCHAIR
·        Comhairliúchán
leis na páirtithe leasmhara
Chuathas i gcomhairle le geallsealbhóirí ón
tionscal bia, le tomhaltóirí, le tríú tíortha agus le húdaráis náisiúnta agus
idirnáisiúnta roimh agus tar éis ghlacadh thogra an Choimisiúin 2008. Ghlac
ionadaithe an Choimisiúin páirt i gcruinnithe nó i seimineáir a d’eagraigh
páirtithe leasmhara agus a bhí dírithe ar shaincheisteanna ar leith (e.g. bia
traidisiúnta ó thríú tíortha, nós imeachta measúnaithe agus údarúcháin,
nanaitheicneolaíochtaí) agus cruinnithe déthaobhacha le páirtithe leasmhara.
Ag an chéad agus ag an dara léamh agus ag an nós
imeachta Idir‑Réitigh maidir le togra reachtach 2008, chuir
geallsealbhóirí a dtuairimí in iúl freisin.
·        Measúnú
tionchair
Rinne an Coimisiún Measúnú Tionchair in 2007. I
gcás gach birt ó thogra 2008, scrúdaíodh roinnt roghanna ó thaobh a dtionchar
eacnamaíoch, sóisialta agus comhshaoil ar gheallsealbhóirí agus ar Bhallstáit
éagsúla. Tá sé ar fáil ag:
http://ec.europa.eu/food/food/biotechnology/novelfood/initiatives_en.htm. Maidir leis an togra reatha, tá measúnú tionchair 2008 bailí fós, ó
rud é nach bhfuil aon athrú ar an réasúnaíocht le haghaidh grinn‑athbhreithniú
ar an reachtaíocht reatha (fad agus costas an nós imeachta údarúcháin reatha,
an gá le measúnú riosca láraithe agus le bainistiú riosca láraithe agus le nós
imeachta coigeartaithe i dtaca le bianna traidisiúnta ó thríú tíortha a chur ar
mhargadh an AE).
Is iad na príomhathruithe i gcomparáid le togra
2008 na hathruithe sin a tugadh isteach le linn an Ghnáthnós imeachta
reachtaigh, nach bhfuil aon athrú ar a dtionchar toisc nach soiléirítear leo
ach cuspóir na mbeart.
I dtaca leis an bhféidearthacht micrifhiontair a
eisiaimh ón raon feidhme, feictear nach mbeadh an t‑eisiamh sin
comhoiriúnach leis an gcuspóir foriomlán, eadhon, sábháilteacht bianna
núíosacha a chuirtear ar mhargadh an AE a áirithiú.
3.           EILIMINTÍ DLÍ AN TOGRA
·        Bunús dlí
Is é
Airteagal 114 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh bunús dlí an
togra seo.
·        Prionsabal
na coimhdeachta
Ní mór don togra prionsabal na coimhdeachta a
chomhlíonadh toisc nach dtagann sé faoi inniúlacht eisiach an Aontais.
Ní féidir leis na Ballstáit cuspóirí an togra a
bhaint amach go leordhóthanach i ngeall ar na cúiseanna seo a leanas:
–
D’fhéadfadh leibhéil éagsúla sábháilteachta bia
agus cosanta do shláinte an duine a theacht as gníomhaíocht aonair de chuid na
mBallstát agus d’fhéadfaí mearbhall a chur ar thomhaltóirí. Dhéanfadh aisghairm
an Rialacháin maidir le Bia Núíosach na rialacha comhchuibhithe a bhaineann le
sábháilteacht bia a dhíchur agus chuirfí saorghluaiseacht bia san AE i mbaol.
–
Is trí ghníomhaíocht ar leibhéal an AE is fearr is
féidir cuidiú le feidhmiú éifeachtach an mhargaidh inmheánaigh i ndáil le bianna
núíosacha, agus sláinte agus leasa na dtomhaltóirí Eorpacha a chosaint ag an am
céanna.
Dá bhrí sin, comhlíonann an togra prionsabal na
coimhdeachta.
·        Prionsabal
na comhréireachta
Comhlíonann an togra prionsabal na comhréireachta
ar na cúiseanna seo a leanas:
–
Déanann an togra an creat rialúcháin a
chomhchuibhiú maidir le húdarú bia núíosaigh, rud a chuireann le feidhmiú an
mhargaidh bia san AE.
–
Tá na bearta molta leordhóthanach chun na cuspóirí
maidir le sábháilteacht bia agus feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh le haghaidh
bia a áirithiú agus an t‑ualachan riaracháin á laghdú ag an am céanna.
4.           IMPLEACHT BHUISÉADACH
Léirítear tionchar airgeadais agus buiséadach an
togra sa ráiteas airgeadais reachtach a ghabhann leis an togra seo.
5.           Rogha
Ionstraimí
Rialachán an
ionstraim atá beartaithe.
Ní bheadh modhanna
eile leormhaith ar na cúiseanna seo a leanas:
–
Tá an réimse bianna núíosacha comhchuibhithe go
hiomlán san AE. Ní fhéadfadh gníomh neamhreachtach atá bunaithe, mar shampla,
ar chód dea‑chleachtais nó ar threoirlínte, cosaint leordhóthanach a
thabhairt agus bheadh easpa cinnteachta dlíthiúla i gceist leis.
–
Braitheann úsáid shábháilte bianna núíosacha ar
mheastóireachtaí sábháilteachta réamh‑mhargaidh agus go minic ar
choinníollacha ceadaithe úsáide na substaintí seo, dá bhrí sin, ní dhéanfadh
moltaí nó féinrialáil cosaint shláinte an tomhaltóra a ráthú.
6.           SAINCHEISTEANNA EILE
·        Simpliú
Foráiltear sa togra maidir le simpliú
reachtaíochta agus nósanna imeachta riaracháin d'údaráis phoiblí agus do
pháirtithe príobháideacha i gcomparáid leis an reachtaíocht atá ar bun:
–
Ní bheidh ach nós imeachta láraithe amháin chun
bianna núíosacha a mheasúnú agus a údarú. Tá foclaíocht an togra nuashonraithe
agus soiléirithe.
–
Bainfear nósanna imeachta riaracháin náisiúnta agus
dúbláil oibre.
–
Déanfar cuichóiriú ar an nós imeachta údarúcháin,
rud a chuirfidh lena éifeachtúlacht agus a laghdóidh an t‑ualach
riaracháin go háirithe do pháirtithe príobháideacha.
–
Tabharfar isteach nós imeachta simplithe chun
bianna traidisiúnta ó thríú tíortha a chur ar an margadh.
·        Costas le haghaidh gnólachtaí, go
háirithe FBManna
Leis na bearta molta laghdófar an t‑ualach
riaracháin agus fad agus costas an nós imeachta údarúcháin don tionscal bia (18
mí in ionad 3 bliana ar an meán faoi láthair). Trí údarú cineálach seachnófar
ath-thíolacadh iarratas nua ag cuideachtaí eile don bhia núíosach céanna agus
táthar ag súil gur chun leasa FBManna go háirithe an méid sin. Mar sin féin,
ionas go gcoimeádfar an dreasacht chun táirgí bia atá fíor-nuálaíoch a
fhorbairt, tabharfar isteach córas "cosanta sonraí" agus údarú atá
nasctha le hiarratasóir á dheonú, ar feadh uasmhéid 5 bliana. Déanfaidh na
bearta éascaíocht do mhargaí an AE i gcás bianna traidisiúnta ó thríú tíortha
trí nós imeachta simplithe agus níos comhréirí a bhunú.
·        An Limistéar Eorpach Eacnamaíoch
Baineann an gníomh
beartaithe le hábhar de chuid an Limistéir Eorpaigh Eacnamaíoch (LEE) agus dá
bhrí sin cumhdaíonn sé an LEE.
·        Míniú mionsonraithe
ar an togra
Caibidil I – Ábhar, raon feidhme agus
sainmhínithe
Beidh bianna núíosacha faoi réir meastóireachta
sábháilteacha agus údarúcháin trí nós imeachta iomlán comhchuibhithe. Déanfar
na sainmhínithe a shoiléiriú agus a nuashonrú. Leis an nós imeachta
scrúdúcháin, féadfar a chinneadh cibé an dtagann bia faoi raon feidhme an
Rialacháin nó nach dtagann.
Nana-ábhair a bheartaítear a úsáid chun críocha
bia agus atá cumhdaithe sa sainmhíniú " nana-ábhair mhonaraithe",atá
leagtha síos i Rialachán Uimh. 1169/2011 maidir le Faisnéis faoi Bhia a
Sholáthar do Thomhaltóirí, déanfar measúnú agus údarú orthu faoin Rialachán seo
sula gcuirfear ar mhargadh an AE iad.
Caibidil II Ceanglais maidir le bianna
núíosacha a chur ar an margadh laistigh den Aontas.
Ní mór do gach bia núíosach chomh maith lena úsáid
i mbia na critéir seo a leanas a chomhlionadh: níor cheart go gcuirfidís
sláinte an duine i mbaol agus níos cheart go gcuirfeadh a n-úsáid an tomhaltóir
ar míthreoir.
Féadfar sonraíochtaí, ceanglais lipéadaithe,
coinníollacha úsáide agus, nuair is iomchuí, ceanglas monatóireachta
iarmhargaidh a leagan síos maidir le gach bia núíosach atá údaraithe.
Cuirfear údaruithe cineálacha in ionad an chórais
reatha údaruithe aonair. Déanfar an "nós imeachta simplithe" mar a
thugtar air, bunaithe ar choibhéiseacht shubstaintiúil, lena ndírítear ar údarú
aonair á leathnú go cuideachta eile don bhia núíosach céanna a bhaint, ós rud é
go mbeidh na húdaruithe cineálach go díreach.
Leanfar de bhianna núíosacha atá údaraithe cheana
a mhargú agus a chur ar liosta an Aontais de bhianna núíosacha.
Caibidil III – Nós imeachta údarúcháin do bhia
núíosach.
I gcomhréir leis an gcinneadh athrú go nós
imeachta lánláraithe ar leibhéal an AE agus chun bainistiú riosca a dheighilt ó
mheasúnú riosca, cuirfear gach iarratas ar údarú bianna núíosacha faoi bhráid
an Choimisiúin. Ansin féadfaidh an Coimisiún tuairim eolaíoch a iarraidh faoi
mheasúnú riosca ón Údarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (EFSA).
Déanfaidh an Coimisiún iontráil bia núíosaigh ar
liosta Aontais na mbianna núíosacha a chinneadh ar bhonn na tuairime ó EFSA.
Déanfaidh an Buanchoiste um an mBiashlabhra agus um Shláinte Ainmhithe
(SCOFCAH) cúnamh a thabhairt don Choimisiún.
I gcás bianna traidisiúnta ó thríú tíortha,
tabharfar isteach measúnú sábháilteachta agus bainistiú riosca, bunaithe ar
stair úsáid an bhia shláin. Más rud é go dtaispeánann iarratasóir go bhfuil
stair úsáid an bhia shláin i dtríú tír ar feadh 25 bliain ar a laghad, agus
mura ndéanann na Ballstáit nó EFSA agóidí réasúnaithe i dtaobh sábháilteachta
bunaithe ar fhianaise eolaíoch, féadfar an bia a áireamh ar liosta an Aontais.
Mar sin féin, i gcás ina dtíolactar agóidí
réasúnaithe i dtaobh sábháilteachta, teastaíonn measúnú ó EFSA agus nós
imeachta údarúcháin de chuid an AE ina ndiaidh, cosúil leis an nós imeachta údarúcháin
caighdeánach
Leis an nós imeachta seo déantar foráil maidir le
measúnú riosca agus bainistiú riosca atá níos comhréirí ar bhianna traidisiúnta
ó thríú tíortha agus is féidir dá bharr sin raon táirgí ón táirgeadh príomhúil
a chur ar mhargadh an AE gan dochar do shábháilteacht bia.
Caibidil IV – Rialacha
nós imeachta breise agus ceanglais eile
Ba cheart an fhaisnéis a thugann an t‑iarratasóir
a choimeád faoi rún i gcás ina ndéanfaí dochar suntasach dá staid iomaíoch dá
nochtfaí an fhaisnéis sin.
Caibidil V – Cosaint
sonraí
De mhaolú ón údarú cineálach d'fhonn tacú le
nuálaíocht i dtionscal bia an AE agus i gcásanna a bhfuil bonn cirt cuí leo
agus sna cásanna sin amháin, féadfar údaruithe aonair a bhfuil cosaint sonraí
ag gabháil leo a dheonú ar feadh uastréimhse cúig bliana.
Caibidil VI – Pionóis
agus nós imeachta coiste
Leagfaidh na Ballstáit síos rialacha maidir le
pionóis is infheidhme maidir le sáruithe ar fhorálacha an Rialacháin atá
beartaithe.
Glacfaidh an Coimisiún cur chun feidhme na mbeart
atá beartaithe sa Rialachán seo go príomha i gcomhréir leis an nós imeachta
scrúdúcháin atá leagtha síos in Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.
Is éard atá sa mhéid seo coinníollacha úsáide agus lipéadaithe bia núíosaigh
mar aon le sonraíochtaí agus, nuair is iomchuí, ceanglais monatóireachta
iarmhargaidh a leagan síos.
Caibidil VII –
forálacha idirthréimhseacha agus críochnaitheacha
Tá gá le bearta idirthréimhseacha chun aistriú
rianúil a áirithiú i gcás iarratas agus fógraí leanúnacha a áirithiú, ar
feitheamh ar theacht i bhfeidhm na reachtaíochta seo. Ina theannta sin, a bhuí
le soiléiriú ar an sainmhíniú ar bhia núíosach a leagtar síos sa Rialachán seo
agus chun cinnteacht dhlíthiúil a fheabhsú, ba cheart a cheadú do bhia a
cuireadh ar an margadh go dlíthiúil roimh chur i bhfeidhm an Rialacháin seo,
leanúint de bheith á mhargú go dtí go mbeidh na nósanna imeachta maidir le
measúnú riosca agus bainistiú riosca tugtha chun críche.
2013/0435 (COD)
Togra le haghaidh
RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS
ÓN gCOMHAIRLE
maidir le bianna núíosacha
(Téacs atá ábhartha maidir leis an LEE)
TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS
COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,
Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an
Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 114 de,
Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,
Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a
chur chuig na Parlaimintí náisiúnta,
Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch
agus Sóisialta na hEorpa[6],
Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis
an ngnáthnós imeachta reachtach[7],
De bharr an méid seo a leanas:
(1)       Is gné
riachtanach den mhargadh inmheánach í saorghluaiseacht bia atá sábháilte agus
folláin agus cuireann sí go mór le sláinte agus le folláine na saoránach agus
tá sí chun leasa a leasanna sóisialta agus eacnamaíocha chomh maith.
D'fhéadfadh sé go gcuirfeadh difríochtaí idir dlíthe náisiúnta maidir le
measúnú sábháilteachta agus údarú na mbianna núíosacha bac ar shaorghluaiseacht
an bhia sin, agus go gcruthófaí coinníollacha éagóracha iomaíochta ar an gcaoi
sin.
(2)       Ba
cheart ardleibhéal cosanta do shláinte an duine agus do leasanna tomhaltóirí
agus feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh a áirithiú agus beartais bia an Aontais
á saothrú, agus ba cheart trédhearcacht á áirithiú ag an am céanna.
(3)       Bunaíodh
rialacha an Aontais maidir le bianna núíosacha le Rialachán (CE) Uimh. 258/97
ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[8]
agus le Rialachán (CE) Uimh. 1852/2001 ón gCoimisiún[9]. Ní mór na rialacha sin a nuashonrú chun na nósanna imeachta reatha
údarúcháin a shimpliú agus chun roinnt forbairtí reatha i ndlí an Aontais a
chur san áireamh. Ar mhaithe le soiléire reachtaíocht an Aontais, ba
cheart Rialachán (CE) Uimh. 258/97 agus Rialachán (CE) Uimh. 1852/2001
ón gCoimisiún a aisghairm agus ba cheart an Rialachán seo a chur in ionad
Rialachán (CE) Uimh. 258/97.
(4)       Níor
cheart go dtiocfadh bianna a cheaptar lena n‑úsáid chun críoch
teicneolaíoch ná bia géinmhodhnaithe faoi raon feidhme an Rialacháin seo toisc
go bhfuil siad cumhdaithe ag rialacha Aontais eile. Dá bhrí sin, maidir le bia
géinmhodhnaithe a thagann faoi raon feidhme Rialachán (CE) Uimh. 1829/2003
ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[10],
einsímí a thagann faoi raon feidhme Rialachán (CE) Uimh. 1332/2008 ó
Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[11],
bia a úsáidtear mar bhreiseáin amháin a thagann faoi raon feidhme Rialachán
(CE) Uimh. 1333/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[12], blastáin a thagann faoi raon feidhme Rialachán (CE) Uimh. 1334/2008
ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[13]
agus tuaslagóirí eastóscúcháin a thagann faoi raon feidhme Threoir 2009/32/CE ó
Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[14],
ba cheart iad a eisiaimh ó raon feidhme an Rialacháin seo.
(5)       Ba
cheart na catagóirí bia núíosaigh atá ann cheana atá leagtha síos in Airteagal 1
de Rialachán (CE) Uimh. 258/97 a shoiléiriú agus a nuashonrú trí
thagairt don sainmhíniú ginearálta ar bhia dá bhforáiltear in Airteagal 2
de Rialachán (CE) Uimh. 178/2002 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
gComhairle[15] a chur in ionad na gcatagóirí atá ann cheana.
(6)       Chun
leanúnachas leis na rialacha atá leagtha síos i Rialachán (CE) Uimh. 258/97
a áirithiú, ba cheart easpa úsáide ar leibhéal suntasach mar bhia don duine
laistigh den Aontas roimh dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin sin,
eadhon an 15 Bealtaine 1997, a choimeád mar chritéar chun go measfaí
gur bia núíosach é bia. Ba cheart go dtagródh úsáid laistigh den Aontas freisin
d'úsáid sna Ballstáit beag beann ar dháta aontachais Bhallstát éagsúil leis an
Aontas.
(7)       D'fhéadfadh
teicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn i bpróisis táirgthe bia tionchar a
imirt ar bhia agus dá bharr sin ar shábháilteacht bia. Dá bhrí sin, ba cheart a
shoiléiriú gur cheart bia a mheas mar bhia núíosach i gcás ina n‑úsáidtear
próiseas táirgthe nár úsáideadh cheana do tháirgeadh bia san Aontas ar an mbia
áirithe sin nó nuair is nana-ábhair mhonaraithe iad bianna nó go bhfuil
nana-ábhair mhonaraithe iontu, mar atá sainmhínithe in Airteagal 2(2)(t)
de Rialachán (AE) Uimh. 1169/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
gComhairle[16].
(8)       Tá
vitimíní, mianraí agus substaintí eile atá ceaptha lena n‑úsáid i
bhforbhianna nó le cur le bia lena n‑áirítear bainne foirmle do naíonáin
agus bainne foirmle leantach, bia gránachbhunaithe próiseáilte agus bianna do
naíonáin agus do leanaí óga, bia chun críoch speisialta míochaine, agus bia mar
ionadach ar an aiste bia iomlán chun meáchan a rialú, tá siad faoi réir na
rialacha dá bhforáiltear i dTreoir 2002/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus
ón gComhairle[17], i Rialachán (CE) Uimh. 1925/2006 ó Pharlaimint na hEorpa
agus ón gComhairle[18] agus i Rialachán (AE) Uimh. 609/2013 ó Pharlaimint na hEorpa
agus ón gComhairle[19]. Ba cheart na substaintí sin a mheasúnú freisin i gcomhréir leis na
rialacha a leagtar síos sa Rialachán seo nuair a thagann siad faoin sainmhíniú
ar bhia núíosach a leagtar síos sa Rialachán seo.
(9)       Nuair a
thagann athrú suntasach ar phróiseas táirgthe substainte a úsáideadh i
gcomhréir le Treoir 2002/46/CE, Rialachán (CE) Uimh. 1925/2006 nó
Rialachán (AE) Uimh. 609/2013, nó athrú ar mhéid cáithníní na
substainte sin, mar shampla trí nanaitheicneolaíocht, d'fheadfadh sé go mbeadh
tionchar aige ar bhia agus dá bhrí sin ar shábháilteacht bia. Ba cheart dá bhrí
sin an tsubstaint sin a mheas mar bhia núíosach faoin Rialachán seo agus ba cheart
meastóireacht a dhéanamh uirthi in athuair ar dtús i gcomhréir leis an
Rialachán seo agus ina dhiaidh sin i gcomhréir leis an reachtaíocht shonrach
ábhartha.
(10)     Má
úsáideadh bia go heisiach mar fhorbhia nó i bhforbhia, faoi mar a
shainmhínítear é i bpointe (a) d'Airteagal 2 de Threoir 2002/46/CE
roimh an 15 Bealtaine 1997, ba cheart a cheadú go gcuirfí ar mhargadh
an Aontais é tar éis an dáta sin le haghaidh na húsáide céanna agus nach
measfaí gur bia núíosach é chun críocha an Rialacháin seo. Níor cheart, áfach,
an úsáid sin mar fhorbhia nó i bhforbhia a chur san áireamh agus measúnú á
dhéanamh ar cé acu a úsáideadh nó nár úsáideadh bia ar leibhéal suntasach mar
bhia don duine taobh istigh den Aontas roimh an 15 Bealtaine 1997. Ba
cheart, dá bhrí sin, úsáidí an bhia lena mbaineann seachas i bhforbhia nó mar
fhorbhia a bheith faoi réir an Rialacháin seo.
(11)     Ba cheart
éascaíocht a dhéanamh do bhianna traidisiúnta ó thríú tíortha a chur ar an
margadh laistigh den Aontas, i gcás inar léiríodh stair úsáid an bhia shláin i
dtríú tír. Ba cheart gur úsáideadh na bianna sin i dtríú tír ar feadh 25 bliain
ar a laghad mar chuid de ghnáthaiste bia laistigh de sciar mór de phobal na
tíre. Níor cheart go n–áireodh stair úsáid an bhia shláin úsáidí neamhbhia ná
úsáidí nach mbaineann le gnáthréimeanna bia.
(12)     Ba cheart
a shoiléiriú nár cheart bianna ó thríú tíortha, a mheastar mar bianna núíosacha
san Aontas, a mheas mar bhianna traidisiúnta ó thríú tíortha ach amháin nuair a
dhíorthaítear iad ó tháirgeadh príomhúil mar atá sainmhínithe in
Airteagal 3 de Rialachán (CE) Uimh. 178/2002, beag beann ar
bhianna próiseáilte nó bianna neamhphróiseáilte a bheith i gceist. Dá bhrí sin,
i gcás inar úsáideadh próiseas táirgthe nua don bhia seo nó i gcás gur
"nana-ábhair mhonaraithe" iad an bia nó go bhfuil "nana-ábhair
mhonaraithe" istigh ann mar atá sainmhínithe in Airteagal 2(2)(t) de
Rialachán (AE) Uimh. 1169/2011, níor cheart an bia a mheas mar bhia
traidisiúnta.
(13)     Níor
cheart a mheas gur bianna núíosacha iad táirgí bia a tháirgtear ó chomhábhair
nach dtagann faoi raon feidhme an Rialacháin seo, go háirithe trí athrú a
dhéanamh ar chomhábhair an bhia, ar chomhdhéanamh nó ar méid na gcomhábhar sin.
Ba cheart, áfach, go mbeadh modhnuithe ar chomhábhar bia, amhail eastóscáin roghnaíocha
nó úsáid codanna eile de phlanda, nár úsáideadh fós go hiondúil mar bhia don
duine laistigh den Aontas, ina gcúis le táirge bia a bheith ag teacht faoi raon
feidhme an Rialacháin seo.
(14)     Tá feidhm
ag Treoir 2001/83/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[20] i gcás ina dtagann táirge, agus a airíonna uile á gcur san áireamh,
faoin sainmhíniú "táirge míochaine" mar atá sainmhínithe in
Airteagal 1(2) den Treoir sin agus laistigh de shainmhíniú táirge atá
cumhdaithe ag an Rialachán seo. I dtaca leis sin, i gcás ina suíonn
Ballstát i gcomhréir le Treoir 2001/83/CE gur táirge íocshláinte é táirge,
féadfaidh sé bheith in ann srian a chur, i gcomhréir le dlí an Aontais, ar an
táirge sin a bheith á chur ar an margadh. Thairis sin, eisiatar táirgí míochaine
ón sainmhíniú ar bhia mar atá leagtha síos in Airteagal 2 de Rialachán
(CE) Uimh. 178/2002 agus níor cheart dá bhrí sin go dtiocfaidís faoi
raon feidhme an Rialacháin seo.
(15)     Ba cheart
cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún lena chinneadh cé acu a
thagann nó nach dtagann bia áirithe faoin sainmhíniú ar bhia núíosach agus an
bhfuil sé faoi réir rialacha maidir le bia núíosach a leagtar síos sa Rialachán
seo, dá bharr sin.
(16)     An
cinneadh maidir le cé acu a úsáideadh nó nár úsáideadh bia ar leibhéal
suntasach laistigh den Aontas mar bhia lena chaitheamh ag an duine roimh
an 15 Bealtaine 1997, ba cheart go mbeadh sé bunaithe ar
fhaisnéis arna cur isteach ag oibreoirí gnó bia, agus i gcás inarb iomchuí, ba
cheart faisnéis eile a mbeadh teacht uirthi sna Ballstáit a bheith ag gabháil
léi chun tacú léi. Ba cheart d'oibreoirí gnólachtaí bia dul i gcomhairle le
Ballstáit mura bhfuil siad deimhin de stádas an bhia a bheartaíonn siad a chur
ar an margadh. Nuair nach mbeidh aon fhaisnéis ann nó mura mbeidh faisnéis
leordhóthanach ar fáil maidir le bia a bheith á chaitheamh mar bhia don duine
roimh an 15 Bealtaine 1997, ba cheart nós imeachta simplí
trédhearcach a bhunú chun an fhaisnéis sin a bhailiú, ar nós imeachta é a
mbeadh baint ag an gCoimisiún, ag na Ballstáit, agus ag oibreoirí gnólachtaí
bia leis. Ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún na
céimeanna nós imeachta a shonrú don phróiseas comhairliúcháin sin.
(17)     Níor
cheart bianna núíosacha a údarú agus a úsáid ach amháin má chomhlíonann siad na
critéir a leagtar síos sa Rialachán seo. Ba cheart bianna núíosacha bheith
sábháilte agus níor cheart go gcuirfeadh a n‑úsáid an tomhaltóir ar
míthreoir. Dá bhrí sin, i gcás ina mbeartófar bia núíosach a chur in ionad bia
eile, níor cheart go mbeadh sé éagsúil ón mbia sin in aon slí nach mbeadh chomh
mór sin chun leasa an tomhaltóra ó thaobh cothaitheachta de.
(18)     Níor
cheart bianna núíosacha a chur ar an margadh nó a úsáid i mbia lena chaitheamh
ag an duine mura n‑áirítear iad i liosta an Aontais de bhianna núíosacha
atá údaraithe le cur ar an margadh laistigh den Aontas ('liosta an Aontais').
Dá bhrí sin, is iomchuí, trí bhíthin gnímh cur chun feidhme, liosta Aontais de
bhianna núíosacha a bhunú, trí bhianna núíosacha atá údaraithe cheana, nó a
bhfuil fógra tugtha ina leith i gcomhréir le hAirteagal 4,
Airteagal 5 nó Airteagal 7 de Rialachán (CE) Uimh. 258/97,
a iontráil ar liosta an Aontais, lena n‑áirítear aon choinníollacha
údarúcháin. Ós rud é go ndearnadh meastóireacht ar na bianna núíosacha seo i
dtaca lena sábháilteacht, gur táirgeadh agus gur margaíodh iad go dlíthiúil san
Aontas agus nár chúis imní iad do shláinte an duine san am atá thart, ba cheart
an nós imeachta comhairliúcháin a úsáid chun liosta an Aontais a bhunú i
dtosach báire.
(19)     Is
iomchuí bia núíosach a údarú trí liosta an Aontais a nuashonrú faoi réir na
gcritéar agus na nósanna imeachta a leagtar síos sa Rialachán seo. Ba cheart
nós imeachta atá éifeachtúil, a bhfuil teorainn ama leo agus atá trédhearcach a
chur ar bun. Maidir le bianna traidisiúnta ó thríú tíortha a bhfuil stair úsáid
an bhia shláin acu is iomchuí foráil a dhéanamh maidir le nós imeachta níos
tapa agus simplithe chun liosta an Aontais a nuashonrú mura ndéantar aon agóidí
réasúnaithe i dtaobh sábháilteachta. Toisc go dtugtar le fios le nuashonrú
liosta an Aontais go bhfuil na critéir atá leagtha síos sa Rialachán seo á gcur
i bhfeidhm, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún
ina thaobh sin.
(20)     Ba cheart
critéir a leagan síos chun na rioscaí sábháilteachta a thagann as bianna
núíosacha a mheas. D'fhonn a áirithiú go ndéanfar measúnú eolaíoch
comhchuibhithe ar bhianna núíosacha, ba cheart gurbh é an tÚdarás Eorpach um
Shábháilteacht Bia ("EFSA") a dhéanfadh na measúnuithe sin.
(21)     Maidir le
húsáid fhéideartha nana-ábhair i mbia, mheas EFSA ina thuairim ón 6 Aibreán 2011[21] maidir le Treoraíocht don mheasúnú riosca ar nana-eolaíocht agus
nanaitheicneolaíochtaí a chur i bfheidhm sa slabhra bia agus beatha, nach
bhfuil ach faisnéis theoranta ar fáil i ndáil le gnéithe nanathocsainicinéiticí
agus tocsaineolaíochta nana-ábhar monaraithe agus go mb'fhéidir go mbeadh gá le
modhnuithe modheolaíocha a dhéanamh ar mhodhanna tástála tocsaineachta. D'fhonn
measúnú sábháilteachta níos fearr a dhéanamh ar nana-ábhair lena n‑úsáid
i mbia, tá modhanna tástála á bhforbairt ag an gCoimisiún a chuireann san
áireamh airíonna sonracha nana-ábhar monaraithe.
(22)     Nuair a
dhéantar bia núíosach a údarú agus a áireamh i liosta an Aontais, tá sé de
chumhacht ag an gCoimisiún ceanglais faireacháin iarmhargaidh a thabhairt
isteach chun faireachán a dhéanamh ar úsáid bia núiosaigh údaraithe chun a
áirithiú go mbeidh an úsáid laistigh de theorainneacha sábháilteachta mar atá
bunaithe sa mheasúnú sábháilteachta a rinne EFSA.
(23)     Faoi
imthosca sonracha, d'fhonn taighde agus forbairt a spreagadh laistigh de
thionscal an agraibia, agus ar an dóigh sin nuálaíocht a spreagadh, is cuí
cosaint a thabhairt don infheistíocht a rinne na nuálaithe agus iad ag bailiú
na faisnéise agus na sonraí chun tacú le hiarratas do bhia núíosach arna
dhéanamh i gcomhréir leis an Rialachán seo. An fhianaise eolaíoch
nuafhorbartha agus na sonraí dílseánaigh a tugadh chun tacú le hiarratas ar
bhia núíosach a chur ar liosta an Aontais, ba cheart iad a chosaint. Níor
cheart, ar feadh tréimhse teoranta ama, na sonraí agus an fhaisnéis sin a úsáid
chun leasa iarratasóra ina dhiaidh sin, gan comhaontú an iarratasóra roimhe
sin. Níor cheart go gcuirfeadh cosaint sonraí eolaíocha arna soláthar ag
iarratasóir amháin cosc ar iarratasóirí eile cuimsiú ar liosta an Aontais a
iarraidh ar bhonn a gcuid sonraí eolaíocha féin nó trí thagairt do na sonraí
cosanta le comhaontú an iarratasóra roimhe sin. Mar sin féin, níor cheart an
tréimhse iomlán cúig bliana de chosaint sonraí a tugadh don iarratasóir roimhe
sin a shíneadh i ngeall ar chosaint sonraí a thabhairt d'iarratasóirí iardain.
(24)     Tá bianna
núíosacha faoi réir na ceanglais lipéadaithe ginearálta atá leagtha síos in
Rialacháin (AE) Uimh. 1169/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
gComhairle maidir le faisnéis faoi bhia a sholáthar do thomhaltóirí agus
ceanglais lipéadaithe ábhartha eile i ndlí bia an Aontais. I gcásanna áirithe
féadfar gur gá foráil a dhéanamh maidir le faisnéis bhreise faoi lipéadú, go
háirithe maidir le tuairisc ar an mbia, a fhoinse nó a choinníollacha úsáide
lena áirithiú go mbeidh dóthain faisnéise ag tomhaltóirí faoi chineál an bhia
núíosaigh.
(25)     I gcás na
n‑iarratas a cuireadh isteach faoi Rialachán (CE) Uimh. 258/97
roimh dháta chur i bhfeidhm an Rialacháin seo ba cheart measúnú riosca agus
nósanna imeachta údarúcháin a thabhairt chun críche i gcomhréir leis an
Rialachán seo. Ina theannta sin, a bhuí le soiléiriú ar an sainmhíniú ar bhia
núíosach a leagtar síos sa Rialachán seo agus chun deimhneacht dhlíthiúil a
fheabhsú, ba cheart a cheadú, de riail láimhe, do bhia a cuireadh ar an margadh
go dlíthiúil ar dháta chur i bhfeidhm an Rialacháin seo, a chur ar an margadh
go dtí go mbeidh na nósanna imeachta maidir le measúnú riosca agus bainistiú
riosca tugtha chun críche. Dá bhrí sin, ba cheart rialacha idirthréimhseacha a
leagan síos le haistriú rianúil go rialacha an Rialacháin seo a áirithiú.
(26)     Ba cheart
do na Ballstáit rialacha a leagan síos maidir leis na pionóis is infheidhme i
leith sáruithe ar fhorálacha an Rialacháin seo agus gach beart is gá a ghlacadh
chun a áirithiú go gcuirfear chun feidhme iad. Ba cheart go mbeadh na pionóis
sin éifeachtach, comhréireacht agus athchomhairleach.
(27)     D'fhonn
coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú do chur chun feidhme an Rialacháin seo
maidir le liosta an Aontais a nuashonrú i dtaca le bia traidisiúnta ó thríú tír
a chur leis, i gcás nach ndearnadh aon agóidí réasúnaithe i dtaobh
sábháilteachta, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don
Choimisiún.
(28)     Maidir
leis na cumhachtaí cur chun feidhme a bhaineann le sainmhíniú ar 'bhia
núíosach', an próiseas comhairliúcháin le stádas bia núíosaigh a chinneadh,
nuashonruithe eile ar liosta an Aontais, dréachtú agus tíolacadh iarratas nó
fógraí le go gcuimseofaí bianna ar liosta an Aontais, na socruithe chun
bailíocht iarratas nó fógraí a sheiceáil, láimhseáil rúndachta agus forálacha
idirthréimhseacha, ba cheart iad a fheidhmiú i gcomhréir
le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
gComhairle[22].
(29)     Ós rud é
nach féidir cuspóir an Rialacháin seo, eadhon rialacha a leagan síos maidir le
bianna núíosacha a chur ar an margadh taobh istigh den Aontas, a bhaint amach
go leordhóthanach ar leibhéal na mBallstát ach gur fearr, ina ionad sin is
féidir é a bhaint amach ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a
ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta faoi mar a leagtar amach in
Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach é. I gcomhréir le prionsabal
na comhréireachta, a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán
seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a bhaint amach,
TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:
CAIBIDIL I
Ábhar, raon feidhme agus sainmhínithe
Airteagal 1
Ábhar agus raon feidhme
1.           Sa Rialachán seo leagtar síos
rialacha maidir le bianna núíosacha a chur ar an margadh laistigh den Aontas
chun feidhmiú éifeachtach an mhargaidh inmheánaigh a áirithiú agus ardleibhéal
cosanta do shláinte an duine agus do leasanna tomhaltóirí á sholáthar ag an am
céanna.
2.           Ní bheidh feidhm ag an Rialachán seo maidir
leo seo a leanas:
(a)     bianna géinmhodhnaithe a thagann faoi
raon feidhme Rialachán (CE) Uimh. 1829/2003;
(b)     bianna nuair a úsáidtear agus a mhéid a
úsáidtear iad:
(i)      mar einsímí bia a thagann faoi raon
feidhme Rialachán (CE) Uimh. 1332/2008;
(ii)     mar bhreiseáin bia a thagann faoi raon
feidhme Rialachán (CE) Uimh. 1333/2008;
(iii)    mar bhlastáin bia a thagann faoi raon
feidhme Rialachán (CE) Uimh. 1334/2008;
(iv)    tuaslagóirí eastóscúcháin a úsáidtear nó
atá ceaptha lena n‑úsáid i dtáirgeadh earraí bia nó comhábhar bia a
thagann faoi raon feidhme Threoir 2009/32/CE;
(c)     bia a thagann faoi raon feidhme
Threoir XXX/XX AE maidir le [bia ó chlóin ainmhithe a chur ar an margadh].
Airteagal 2
Sainmhínithe
1.           Chun críocha an Rialacháin seo,
beidh feidhm ag na sainmhínithe a leagtar síos in Airteagal 2 agus
Airteagal 3 de Rialachán (CE) Uimh. 178/2002.
2.           Beidh
feidhm freisin ag na sainmhínithe seo a leanas:
(a)     ciallaíonn
"bia núíosach" gach bia nár úsáideadh lena chaitheamh ag an duine ar
leibhéal suntasach laistigh den Aontas roimh an 15 Bealtaine 1997 beag
beann ar dháta aontachais na mBallstát éagsúil leis an Aontas agus áirítear go
háirithe:
(i)      bia ar cuireadh próiseas nua táirgeachta
i bhfeidhm air, nár úsáideadh do tháirgeadh bia laistigh den Aontas roimh an
15 Bealtaine 1997, i gcás ina n‑eascraíonn athruithe suntasacha
ar chomhdhéanamh nó ar struchtúr an bhia as an bpróiseas táirgeachta sin, a
mbeadh tionchar acu ar a bhfiúntas cothaitheach, ar a mheitibileacht nó ar
chion na substaintí neamh–inmhianaithe atá ann;
(ii)     bia ina bhfuil "nana-ábhair
mhonaraithe" nó atá déanta as "nana-ábhair mhonaraithe" mar atá
sainmhínithe in Airteagal 2(2)(t) de Rialachán (AE) Uimh. 1169/2011;
(iii)    vitimíní, mianraí nó substaintí eile a
úsáidtear i gcomhréir le Treoir 2002/46/CE, Rialachán (CE) Uimh. 1925/2006
nó Rialachán (AE) Uimh. 609/2013, sna cásanna seo a leanas:
–
úsáideadh próiseas táirgthe nua dá dtagraítear i
bpointe (i) den mhír seo; nó
–
is "nana-ábhair mhonaraithe" na
substaintí sin nó tá siad déanta as "nana-ábhair mhonaraithe" mar atá
sainmhínithe in Airteagal 2(2)(t) de Rialachán (AE) Uimh. 1169/2011;
(iv)    bia a úsáideadh go heisiach i
bhforbhianna laistigh den Aontas roimh an 15 Bealtaine 1997, i gcás
ina bhfuil sé ceaptha lena úsáid i mbianna seachas na forbhianna atá
sainmhínithe i bpointe (a) d'Airteagal 2 de Threoir 2002/46/CE.
(b)     ciallaíonn "bia traidisiúnta ó thríú
tír" bia núíosach, seachas an bia núíosach dá dtagraítear i bpointe (a)(i)
go (iii), a dhíorthaítear ó tháirgeadh príomhúil, a bhfuil stair úsáid an bhia
shláin i dtríú tír aige.
(c)     ciallaíonn "stair úsáid an bhia
shláin i dtríú tír" go ndearbhaíodh sábháilteacht an bhia sin le sonraí a
chomhdhéanta agus le taithí a fuarthas óna úsáid leanúnach, ar feadh 25 bliana
ar a laghad, mar chuid de ghnáthréim bia cuid mhór de dhaonra tríú tír, roimh
an bhfógra dá dtagraítear in Airteagal 13.
(d)     ciallaíonn "an t‑iarratasóir"
an Ballstát, an tríú tír nó an páirtí leasmhar, a fhéadfaidh ionadaíocht a
dhéanamh thar ceann roinnt páirtithe leasmhara, a chuir iarratas i gcomhréir le
hAirteagal 9 nó Airteagal 15 nó fógra i gcomhréir le
hAirteagal 13 faoi bhráid an Choimisiúin.
(e)     ciallaíonn "iarratas bailí"
agus "fógra bailí" iarratas nó fógra a thagann faoi raon feidhme an
Rialacháin seo agus ina bhfuil an fhaisnéis a theastaíonn do mheasúnú riosca
agus do nós imeachta údarúcháin.
Airteagal 3
Cumhacht chur chun feidhme maidir le sainmhíniú bia núíosacha in Airteagal 2(2)(a)
D'fhonn cur i bhfeidhm aonfhoirmeach an
Rialacháin seo a áirithiú, féadfaidh an Coimisiún a chinneadh, trí bhíthin
gníomhartha cur chun feidhme, cibé acu a thagann nó nach dtagann bia áirithe
faoin sainmhíniú ar bhia núíosach, atá leagtha síos in Airteagal 2(2)(a).
Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme sin a
ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in
Airteagal 27(3).
Airteagal 4
Nós imeachta chun stádas bia núíosaigh a chinneadh
1.           Fíoróidh oibreoirí gnólachtaí bia cibé
acu a thagann nó nach dtagann an bia a bheartaíonn siad a chur ar an margadh
faoi raon feidhme an Rialacháin seo.
2.           Rachaidh oibreoirí gnólachtaí bia i
gcomhairle le Ballstát i gcás nach bhfuil siad cinnte faoi cibé acu a thagann
nó nach dtagann an bia a bheartaíonn siad a chur ar an margadh faoi raon
feidhme an Rialacháin seo . Sa chás sin, tabharfaidh na hoibreoirí gnólachtaí
bia an fhaisnéis is gá don Bhallstát arna iarraidh sin dó le go mbeidh sé in
ann a chinneadh go háirithe a mhéid a úsáideadh an bia i dtrácht lena
chaitheamh ag an duine laistigh den Aontais roimh an 15 Bealtaine 1997.

3.           Féadfaidh an Coimisiún, trí bhíthin
gníomhartha cur chun feidhme, céimeanna nós imeachta an phróisis
comhairliúcháin dá bhforáiltear i mír 2 a shonrú.
Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme sin a
ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in
Airteagal 27(3).
Caibidil II
Ceanglais maidir le bianna núíosacha a chur
ar an margadh laistigh den Aontas
Airteagal 5
 Liosta an Aontais de bhianna núíosacha
1.           Bunóidh agus nuashonróidh an
Coimisiún liosta Aontais de bhianna núíosacha a údaraítear a chur ar an margadh
laistigh den Aontas i gcomhréir le hAirteagail 6, Airteagal 7 agus
Airteagal 8 ("liosta an Aontais").
2.           Ní fhéadfar ach bianna núíosacha atá
údaraithe agus atá curtha ar liosta an Aontais a chur ar an margadh laistigh
den Aontas amhlaidh agus a úsáid i mbianna nó or bhianna faoi na coinníollacha
úsáide atá sonraithe ann.
Airteagal 6
Coinníollacha ginearálta maidir le
bianna núíosacha a chur ar liosta an Aontais
Ní dhéanfaidh an Coimisiún bia núíosach a
údarú agus a chur ar liosta an Aontais ach amháin má chomhlíonann sé na
coinníollacha seo a leanas:
(a)          nach mbainfidh riosca leis, ar bhonn
na fianaise eolaíche atá ar fáil, do shláinte an duine;
(b)          nach gcuireann a úsáid an tomhaltóir
ar míthreoir;
(c)          má bheartaítear é a chur in ionad
bia eile, nach bhfuil an oiread sin de dhifríocht idir é agus an bia sin agus
go mbeadh a ghnáth-thomhaltas chun aimhleasa an tomhaltóra ó thaobh cothaitheachta
de.
Airteagal 7
Liosta an Aontais a bhunú ar dtús
Tráth nach déanaí ná an ...[23], bunóidh an Coimisiún trí bhíthin gnímh cur chun feidhme, liosta an
Aontais trí bhianna núíosacha a údaraíodh nó ar tugadh fógra fúthu faoi
Airteagal 4, faoi Airteagal 5 agus faoi Airteagal 7 de
Rialachán (CE) Uimh. 258/97 a chur ar liosta an Aontais, lena n‑áireofar
aon choinníollacha údarúcháin atá ann cheana.
Glacfar an gníomh cur chun feidhme i gcomhréir
leis an nós imeachta comhairliúcháin dá dtagraítear in Airteagal 27(2).
Airteagal 8
Ábhar liosta an Aontais
1.           Údaróidh an Coimisiún bia núíosach
agus nuashonróidh sé liosta an Aontais i gcomhréir leis na rialacha atá leagtha
síos in:
(a)     Airteagal 9, Airteagal 10 agus
Airteagal 11 agus, nuair is iomchuí, i gcomhréir le hAirteagal 25 nó
(b)     Airteagail 13 go 18.
2.           Agus bia núíosach á údarú agus
liosta an Aontais dá bhforáiltear i mír 1 á nuashonrú, déanfar ceann
amháin den méid a leanas:
(a)     bia núíosach a chur ar liosta an Aontais;
(b)     bia núíosach a bhaint de liosta an
Aontais;
(c)     coinníollacha, sonraíochtaí nó srianta a
bhaineann le bia núíosach a chur, a bhaint, nó a athrú ar liosta an Aontais.
3.           San
iontráil do bhia núíosach ar liosta an Aontais dá bhforáiltear i mír 2
áireofar nuair is ábhartha:
(a)     sonraíocht
an bhia núíosaigh;
(b)     na coinníollacha
faoina bhféadfar an bia núíosach a úsáid, d'fhonn a sheachaint, go háirithe,
drochthorthaí a d'fhéadfadh a bheith ar ghrúpaí áirithe den phobal, sárú ar
uasleibhéil iontógála agus rioscaí i gcás tomhailte iomarcaí.
(c)     ceanglais lipéadaithe shonracha bhreise
leis an tomhaltóir deiridh a chur ar an eolas faoi aon tréith shonrach nó aon
airí bia, amhail comhdhéanamh, faoi luach cothaitheach nó éifeachtaí
cothaitheacha agus an úsáid atá ceaptha don bhia, rud a fhágann nach ionann is
gnáthbhia a thuilleadh bia núíosach nó faoi impleachtaí do shláinte grúpaí
sonracha den phobal;
(d)     ceanglais faireacháin iarmhargaidh i
gcomhréir le hAirteagal 23.
Caibidil III
Nós imeachta údarúcháin do bhia núíosach.
Roinn I
Rialacha ginearálta
Airteagal 9
An nós imeachta lena n‑údaraítear bia núíosach a chur ar an margadh
laistigh den Aontas agus lena nuashonraítear liosta an Aontais
1.           Is ar thionscnamh an Choimisiúin nó
tar éis iarratas chuig an gCoimisiún ó iarrthóir a thosóidh an nós imeachta
lena n‑údaraítear bia núíosach a chur ar an margadh laistigh den Aontas
agus lena nuashonraítear liosta an Aontais dá bhforáiltear in Airteagal 8.

Beidh na nithe seo a leanas san iarratas:
(a)     ainm an bhia núíosaigh agus tuairisc air;
(b)     comhdhéanamh an bhia núíosaigh;
(c)     fianaise eolaíoch a léiríonn nach baol an
bia núíosach do shláinte an duine;
(d)     más infheidhme, moladh maidir leis na
coinníollacha úsáide agus moladh maidir le ceanglais lipéadaithe shonracha nach
gcuirfidh an tomhaltóir ar míthreoir.
2.           Féadfaidh an Coimisiún iarraidh ar
an Údaras Eorpach um Shábháilteach Bia a thuairim a thabhairt más dóigh go
ndéanfar difear do shláinte an duine de dhroim an nuashonraithe.
3.           An nós imeachta lena n‑údaraítear
bia núíosach a chur ar an margadh laistigh den Aontas agus lena nuashonraítear
liosta an Aontais dá bhforáiltear in Airteagal 8, is glacadh gnímh cur
chun feidhme i gcomhréir le hAirteagal 11 a bheidh mar dheireadh air.
4.           De mhaolú ar mhír 3, féadfaidh an
Coimisiún deireadh a chur leis an nós imeachta údarúcháin agus cinneadh a
dhéanamh gan dul ar aghaidh le nuashonrú, ag tráth ar bith den nós imeachta,
más é a bhreith nach bhfuil bonn leis an nuashonrú sin.
Más infheidhme, cuirfidh sé san áireamh barúlacha
na mBallstát, tuairim EFSA agus aon chúinsí eile is ábhartha maidir leis an
nuashonrú atá á bhreithniú.
I gcásanna den sórt sin, cuirfidh an Coimisiún an
t‑iarratasóir agus na Ballstáit uile ar an eolas go díreach, agus
cuirfidh sé in iúl dóibh na fáthanna a measann sé nach bhfuil údar maith leis
an nuashonrú.
5.           Féadfaidh an t‑iarratasóir a
iarratas dá dtagraítear i mír 1 a tharraingt siar aon tráth sula nglacfar
tuairim EFSA dá dtagraítear i mír 2, agus leis sin foirceannfar an nós
imeachta lena n‑údaraítear bia núíosach agus lena nuashonraítear liosta
an Aontais.
Airteagal 10
Tuairim EFSA
1.           I gcás ina n‑iarrfaidh an
Coimisiún tuairim ar EFSA, cuirfidh sé an t‑iarratas bailí ar aghaidh
chuig EFSA. Glacfaidh EFSA a thuairim laistigh de naoi mí ón dáta a fhaightear
iarratas bailí.
Agus sábháilteacht bianna núíosacha á meas aige,
déanfaidh EFSA, más iomchuí, an méid seo a leanas a chur san áireamh:
(a)     an bhfuil an bia núíosach lena mbaineann
chomh sábháilte le catagóir bia inchomórtais atá ar an margadh cheana laistigh
den Aontas;
(b)     an baol do shláinte an duine san Aontas
comhdhéanamh an bhia núíosaigh agus coinníollacha a úsáide.
2.           Cuirfidh EFSA a thuairim ar aghaidh
chuig an gCoimisiún, chuig na Ballstáit agus, más infheidhme, chuig an
iarratasóir.
3.           I gcásanna cuí-réasúnaithe ina n‑éileoidh
EFSA faisnéis bhreise ón iarratasóir, féadfar an tréimhse naoi mí dá
bhforáiltear i mír 1 a shíneadh.
Tar éis dul i gcomhairle leis an iarratasóir,
sonróidh EFSA tréimhse inar féidir an fhaisnéis sin a sholáthar agus cuirfidh
sé an Coimisiún ar an eolas maidir leis an tréimhse bhreise is gá.
Mura ndéanfaidh an Coimisiún agóid laistigh d’ocht
lá oibre tar éis do EFSA é a chur ar an eolas, cuirfear an tréimhse bhreise de
shíneadh go huathoibríoch leis an tréimhse naoi mí dá bhforáiltear i mír 1.
Cuirfidh an Coimisiún na Ballstáit ar an eolas maidir leis an síneadh ama sin.
4.           I gcás nach gcuirtear an fhaisnéis
bhreise dá dtagraítear i mír 3 chuig EFSA laistigh den tréimhse bhreise dá
dtagraítear sa mhír sin, cuirfidh sé a thuairim in eagar ar bhonn na faisnéise
arna soláthar dó cheana.
5.           I gcás ina dtíolacfaidh iarratasóirí
faisnéis bhreise ar a dtionscnamh féin, seolfaidh siad chuig an gCoimisiún agus
chuig EFSA í.
I gcásanna den sórt sin, tabharfaidh EFSA a
thuairim uaidh laistigh den tréimhse naoi mí dá bhforáiltear i mír 1.
6.           Cuirfidh EFSA an fhaisnéis bhreise
dá dtagraítear i mír 3 ar fáil don Choimisiún agus do na Ballstáit.
Airteagal 11
Bia núíosach a údarú agus liosta an Aontais a nuashonrú
1.           Laistigh de naoi mí ó dháta
foilsithe thuairim EFSA, cuirfidh an Coimisiún faoi bhráid an choiste dá
dtagraítear in Airteagal 27(1) dréachtghníomh cur chun feidhme lena
nuashonrófar liosta an Aontais agus ina gcuirfear an méid seo a leanas san
áireamh:
(a)     na coinníollacha dá dtagraítear in Airteagal 6
más infheidhme;
(b)     aon fhorálacha ábhartha i ndlí an
Aontais;
(c)     tuairim EFSA;
(d)     aon chúinsí dlisteanacha eile atá
ábhartha maidir leis an iarratas atá á bhreithniú.
Glacfar an gníomh cur chun feidhme sin i gcomhréir
leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 27(3).
2.           I gcás nár iarr an Coimisiún tuairim
ar EFSA i gcomhréir le hAirteagal 9(2), tosóidh an tréimhse naoi mí dá
bhforáiltear i mír 1 ón dáta a fuair an Coimisiún iarratas bailí i
gcomhréir le hAirteagal 9(1).
Airteagal 12
Cumhacht cur chun feidhme maidir le ceanglais riaracháin agus ealaíochta ar
iarratais
Faoin...[24]
ar a dhéanaí, glacfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme maidir leis
an méid seo a leanas:
(a)          ábhar, dréachtú agus cur i láthair
an iarratais dá dtagraítear in Airteagal 9(1);
(b)          na socruithe maidir le bailíocht na
n‑iarratas sin a sheiceáil;
(c)          an cineál faisnéise a cheanglaítear
a bheith san áireamh i dtuairim EFSA dá dtagraítear in Airteagal 10.
Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme sin a
ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in
Airteagal 27(3).
Roinn II
Rialacha sonracha maidir le bianna traidisiúnta ó thríú tíortha
Airteagal 13
Fógra a thabhairt faoi bhianna traidisiúnta ó thríú tíortha
Iarratasóir a bhfuil rún aige bia traidisiúnta
ó thríú tír a chur ar an margadh laistigh den Aontas, tabharfaidh sé fógra
faoin rún sin don Choimisiún.
Beidh an fhaisnéis seo a leanas san fhógra:
(a)          ainm an bhia thraidisiúnta agus
tuairisc air;
(b)          a chomhdhéanamh;
(c)          a thír thionscnaimh;
(d)          sonraí doiciméadaithe lena léirítear
stair úsáid shábháilte an bhia i dtríú tír;
(e)          más infheidhme, na coinníollacha
úsáide agus ceanglais lipéadaithe shonracha nach gcuirfidh an tomhaltóir ar
míthreoir.
Airteagal 14
An nós imeachta maidir le bianna traidisiúnta ó thríú tíortha
1.           Cuirfidh an Coimisiún an fógra bailí
dá bhforáiltear in Airteagal 13 ar aghaidh chuig na Ballstáit agus chuig
EFSA gan mhoill.
2.           Laistigh de cheithre mhí ón dáta a
chuirfidh an Coimisiún an fógra bailí ar aghaidh i gcomhréir le mír 1,
féadfaidh Ballstát nó EFSA agóidí réasúnaithe i dtaobh sábháilteachta a chur
faoi bhráid an Choimisiúin, bunaithe ar fhianaise eolaíoch, i gcoinne an bia
traidisiúnta lena mbaineann a chur ar an margadh laistigh den Aontas.
3.           Cuirfidh an Coimisiún na Ballstáit,
EFSA agus an t‑iarratasóir ar an eolas maidir le toradh an nós imeachta
dá dtagraítear i mír 2.
4.           Sa chás nach ndéantar aon agóidí
réasúnaithe i dtaobh sábháilteachta i gcomhréir le mír 2 laistigh den
treorainn ama atá leagtha síos sa mhír sin, údaróidh an Coimisiún an bia
traidisiúnta lena mbaineann a chur ar an margadh laistigh den Aontas agus
nuashonróidh sé liosta an Aontais gan mhoill.
5.           I gcás ina gcuirfear agóidí
réasúnaithe i dtaobh sábháilteachta, bunaithe ar fhianaise eolaíoch, faoi
bhráid an Choimisiúin i gcomhréir le mír 2, ní údaróidh an Coimisiún an bia
traidisiúnta lena mbaineann a chur ar an margadh ná ní nuashonróidh sé liosta
an Aontais.
Sa chás sin, féadfaidh an t‑iarratasóir
iarratas a chur faoi bhráid an Choimisiúin i gcomhréir le hAirteagal 15.
Airteagal 15
Iarratas maidir le bia traidisiúnta ó thríú tíortha
Áireofar san iarratas dá bhforáiltear in
Airteagal 14(5) de bhreis ar an bhfaisnéis arna soláthar cheana i
gcomhréir le hAirteagal 13, sonraí doiciméadaithe i ndáil leis na hagóidí
réasúnaithe i dtaobh sábháilteachta arna gcur isteach i gcomhréir le
hAirteagal 14(5).
Cuirfidh an Coimisiún an t‑iarratas
bailí ar aghaidh chuig EFSA gan moill mhíchuí agus cuirfidh sé ar fáil do na
Ballstáit é.
Airteagal 16
Tuairim EFSA maidir le bia traidisiúnta ó thríú tír
1.           Glacfaidh EFSA a thuairim laistigh
de shé mhí ón dáta a fhaightear iarratas bailí.
2.           Agus sábháilteacht bia thraidisiúnta
ó thríú tír á meas aige, déanfaidh EFSA an méid seo a leanas a chur san
áireamh:
(a)     an bhfuil sonraí iontaofa arna gcur
isteach ag an iarratasóir i gcomhréir le hAirteagal 13 agus le
hAirteagal 15 ag tacú le stair úsáid shábháilte an bhia i dtríú tír;
(b)     an baol do shláinte an duine san Aontas
comhdhéanamh an bhia agus coinníollacha a úsáide.
3.           Cuirfidh EFSA a thuairim ar aghaidh
chuig an gCoimisiún, chuig na Ballstáit agus chuig an iarratasóir.
4.           I gcásanna cuí-réasúnaithe ina n‑éileoidh
EFSA faisnéis bhreise ón iarratasóir, féadfar an tréimhse sé mhí dá
bhforáiltear i mír 1 a shíneadh.
Tar éis dul i gcomhairle leis an iarratasóir,
sonróidh EFSA tréimhse inar féidir an fhaisnéis sin a sholáthar agus cuirfidh
sé an Coimisiún ar an eolas maidir leis an tréimhse bhreise is gá.
Mura ndéanfaidh an Coimisiún agóid laistigh d’ocht
lá oibre tar éis do EFSA é a chur ar an eolas, cuirfear an tréimhse bhreise de
shíneadh go huathoibríoch leis an tréimhse sé mhí dá bhforáiltear i mír 1.
Cuirfidh an Coimisiún na Ballstáit ar an eolas maidir leis an síneadh ama sin.
5.           I gcás nach gcuirtear an fhaisnéis
bhreise dá dtagraítear i mír 4 chuig EFSA laistigh den tréimhse bhreise dá
dtagraítear sa mhír sin, cuirfidh sé a thuairim in eagar ar bhonn na faisnéise
arna soláthar dó cheana.
6.           I gcás ina dtíolacfaidh iarratasóirí
faisnéis bhreise ar a dtionscnamh féin, seolfaidh siad chuig an gCoimisiún agus
chuig EFSA í.
I gcásanna den sórt sin, tabharfaidh EFSA a
thuairim uaidh laistigh den tréimhse sé mhí dá bhforáiltear i mír 1.
7.           Cuirfidh EFSA an fhaisnéis bhreise
ar fáil don Choimisiún agus do na Ballstáit.
Airteagal 17
Bia traidisiúnta ó thríú tír a údarú agus liosta an Aontais a nuahsonrú
1.           Laistigh de thrí mhí ó dhatá
foilsithe thuairim EFSA, cuirfidh an Coimisiún faoi bhráid an Choiste dá
dtagraítear in Airteagal 27(1) dréachtghníomh cur chun feidhme lena n‑údarófar
an bia traidisiúnta ó thríú tír a chur ar an margadh laistigh den Aontais agus
lena nuashonrófar liosta an Aontais, agus an méid seo a leanas á chur san
áireamh:
(a)     na coinníollacha dá dtagraítear in
Airteagal 6 más infheidhme;
(b)     aon fhorálacha ábhartha i ndlí an
Aontais;
(c)     tuairim EFSA;
(d)     aon chúinsí dlisteanacha eile atá
ábhartha maidir leis an iarratas atá á bhreithniú.
Glacfar an gníomh cur chun feidhme sin i gcomhréir
leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 27(3).
2.           De mhaolú ar mhír 1, féadfaidh an
Coimisiún deireadh a chur leis an nós imeachta údarúcháin agus cinneadh a
dhéanamh gan dul ar aghaidh le nuashonrú, ag tráth ar bith den nós imeachta,
más é a bhreith nach bhfuil bonn leis an nuashonrú sin.
Más infheidhme, cuirfidh sé barúlacha na
mBallstát, tuairim EFSA agus aon chúinsí eile is ábhartha maidir leis an
nuashonrú atá á bhreithniú.
I gcásanna den sórt sin, cuirfidh an Coimisiún an
t‑iarratasóir agus na Ballstáit uile ar an eolas go díreach, agus
cuirfidh sé in iúl dóibh na fáthanna a measann sé nach bhfuil údar maith leis
an nuashonrú.
3.           Féadfaidh an t‑iarratasóir a
iarratas dá dtagraítear in Airteagal 15 a tharraingt siar aon tráth sula
nglacfar tuairim EFSA dá dtagraítear in Airteagal 16, agus leis sin
foirceannfar an nós imeachta lena n‑údaraítear bia traidisiúnta ó thríú
tír agus lena nuashonraítear liosta an Aontais.
Airteagal 18
Nuashonruithe ar liosta an Aontais maidir le bianna traidisiúnta údaraithe ó
thríú tíortha
Sula mbainfear bia traidisiúnta ó thríú tír de
liosta an Aontais nó chun coinníollacha, sonraíochtaí nó srianta a chur, a
bhaint nó a athrú a bhaineann le bia traidisiúnta ó thríú tír a áireamh ar
liosta an Aontais, tá feidhm ag Airteagal 9 go hAirteagal 12.
Airteagal 19
Cumhacht cur chun feidhme maidir le ceanglais riaracháin agus eolaíochta maidir
le bianna traidisiúnta ó thríú tíortha
Faoin... [25]
glacfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme maidir leis na nithe seo a
leanas:
(a)          ábhar, dréachtú agus tíolacadh an
fhógra dá bhforáiltear in Airteagal 13 den iarratas dá bhforáiltear in
Airteagal 14(5);
(b)          na socruithe maidir le bailíocht na
n‑iarratas sin a sheiceáil;
(c)          na céimeanna nós imeachta chun
faisnéis a mhalartú leis na Ballstáit agus le EFSA d'fhonn agóidí réasúnaithe i
dtaobh sábháilteachta a chur isteach dá dtagraítear in Airteagal 14(2),
(4) agus (5);
(d)          an cineál faisnéise a cheanglaítear
a bheith san áireamh i dtuairim EFSA dá dtagraítear in Airteagal 16.
Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme sin a
ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in
Airteagal 27(3).
Caibidil IV
Rialacha nós imeachta breise agus ceanglais eile
Airteagal 20
Faisnéis bhreise maidir le bainistiú riosca
1.           I gcás ina n‑iarrfaidh
an Coimisiún faisnéis bhreise ó iarratasóir maidir le hábhair a bhaineann le
bainistiú riosca, cinnfidh sé, i gcomhar leis an iarratasóir, an tréimhse nach
mór an fhaisnéis sin a sholáthar inti.
I gcásanna den sórt sin, féadfar síneadh a
chur leis an tréimhse ama dá bhforáiltear in Airteagal 11(1) nó (2) nó in
Airteagal 17(1) dá réir sin. Cuirfidh an Coimisiún na Ballstáit ar an
eolas maidir leis an síneadh sin agus cuirfidh sé an fhaisnéis bhreise ar fáil
dóibh a luaithe a gheofar í.
2.           I gcás nach bhfaighfear an fhaisnéis
bhreise dá dtagraítear i mír 1 laistigh den tréimhse arna síneadh dá
dtagraítear sa mhír sin, gníomhóidh an Coimisiún ar bhonn na faisnéise arna
soláthar dó cheana.
Airteagal 21
Tréimhsí ama a shíneadh
In imthosca éisceachtúla, féadfaidh an
Coimisiún na tréimhsí ama dá bhforáiltear in Airteagail 10(1), 11(1) nó
(2), 16(1) agus 17(1) a shíneadh ar a thionscnamh féin nó, más infheidhme, arna
iarraidh sin do EFSA, i gcás ina mbeidh údar máith leis de bharr chineál an
ábhair.
I gcásanna den sórt sin, cuirfidh an Coimisiún
na Ballstáit agus an t‑iarratasóir ar an eolas maidir leis an síneadh
agus maidir leis na cúiseanna leis.
Airteagal 22
Rúndacht an iarratais ar nuashonrú ar liosta an Aontais
1.           Féadfaidh iarratasóirí cóireáil
rúnda a iarraidh maidir le faisnéis áirithe arna cur isteach faoin Rialachán
seo i gcás ina bhféadfadh nochtadh na faisnéise sin díobháil shuntasach a
dhéanamh dá n‑iomaíochas.
2.           Chun críocha mhír 1, cuirfidh
iarratasóirí in iúl céard í an fhaisnéis arna soláthar acu ar mian leo go gcaithfear
mar rún léi agus an fhaisnéis uile is gá a sholáthar le bunús a thabhairt lena
n‑iarraidh ar rúndacht. Tabharfar cúiseanna infhíoraithe i gcásanna den
sórt sin.
3.           Tar éis dóibh a bheith curtha ar an
eolas maidir le seasamh an Choimisiúin i dtaobh na hiarrata, féadfaidh
iarratasóirí a n‑iarratas a tharraingt siar laistigh de thrí seachtaine
chun rúndacht na faisnéise a soláthraíodh a chaomhnú.
Caomhnófar an rúndacht go dtí go rachaidh an
tréimhse sin in éag.
4.           Nuair a bheidh an tréimhse ama dá dtagraítear
i mír 3 in éag, féadfaidh an Coimisiún a chinneadh, tar éis dó dul i
gcomhairle leis na hiarratasóirí, céard í an fhaisnéis is féidir a choinneáil
rúnda agus, i gcás ina mbeidh cinneadh déanta, cuirfidh sé na Ballstáit agus na
hiarratasóirí ar an eolas faoi sin.
Ní bheidh feidhm ag rúndacht maidir leis an
bhfaisnéis seo a leanas:
(a)     ainm agus seoladh an iarratasóra;
(b)     ainm an bhia núíosaigh agus an tuairisc
air;
(c)     an úsáid atá beartaithe don bhia
núíosach;
(d)     achoimre ar na staidéir arna gcur isteach
ag an iarratasóir;
(e)     más infheidhme, an modh anailíse nó na
modhanna anailíse.
5.           Déanfaidh an Coimisiún, na Ballstáit
agus EFSA na bearta is gá chun rúndacht iomchuí a áirithiú maidir le faisnéis a
fhaigheann siad faoin Rialachán seo i gcomhréir le mír 4, cé is moite
d'fhaisnéis is gá a phoibliú chun sláinte an duine a chosaint.
6.           I gcás ina dtarraingeoidh
iarratasóir a iarratas siar, nó ina bhfuil sé tarraingthe siar aige, ní
nochtfaidh an Coimisiún, na Ballstáit ná EFSA faisnéis rúnda, lena n‑áirítear
faisnéis ar ábhar easaontachta é a rúndacht idir an Coimisiún agus an t‑iarratasóir.
7.           Ní dhéanfaidh cur i bhfeidhm mhír 1
go mír 6 difear do scaipeadh faisnéise maidir leis an iarratas idir an
Coimisiún, na Ballstáit agus EFSA.
8.           Féadfaidh an Coimisiún, trí bhíthin
gníomhartha tarmligthe, rialacha mionsonraithe a ghlacadh maidir le cur chun
feidhme mhír 1 go mír 6.
Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme sin a
ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in
Airteagal 27(3).
Airteagal 23
Faireachán iarmhargaidh
1.           Féadfaidh an Coimisiún, ar
chúiseanna a bhaineann le sábháilteacht bia agus ag cur thuairim EFSA san
áireamh, ceanglas a fhorchur maidir le faireachán iarmhargaidh ar bhia núíosach
chun a áirithiú gur laistigh de theorainneacha sábháilte atá úsáid an bhia
núíosaigh údaraithe.
2.           Déanfaidh oibreoirí na ngnólachtaí
bia an Coimisiún a chur ar an eolas láithreach maidir leis an méid seo a
leanas:
(a)     aon fhaisnéis eolaíoch nua nó aon
fhaisnéis theicniúil nua a bhféadfadh tionchar a bheith aici ar an measúnú ar
úsáid shábháilte an bhia núíosaigh;
(b)     aon toirmeasc nó srian a fhorchuireann
aon tríú tír ina gcuirtear an bia núíosach ar an margadh.
Caibidil V
Cosaint sonraí
Airteagal 24
An nós imeachta um údarú i gcás cosanta sonraí
1.           Arna iarraidh sin don iarratasóir,
agus tacaíocht aige ó fhaisnéis iomchuí infhíoraithe a bheidh san iarratas dá
bhforáiltear in Airteagal 9(1), ní fhéadfar fianaise eolaíoch
nuafhorbartha ná sonraí eolaíocha lena dtacaítear leis an iarratas a úsáid chun
tairbhe iarratais ina dhiaidh sin go ceann tréimhse cúig bliana ón dáta a
dhéanfar an bia núíosach a údarú agus a áireamh ar liosta an Aontais gan aontú
an chéad iarratasóra.
2.           Deonófar an chosaint sonraí sin i
gcás ina gcomhlíonfar na coinníollacha seo a leanas:
(a)     gur ainmnigh an chéad iarratasóir an
fhianaise eolaíoch nuafhorbartha nó na sonraí eolaíocha mar shonraí dílseánaigh
an tráth a rinneadh an chéad iarratas;
(b)     go bhfuil ceart eisiach tagartha ag an
gcéad iarratasóir ar an bhfianaise eolaíoch dhílseánaigh nó ar na sonraí
eolaíocha dílseánaigh tráth a dhéantar an chéad iarratas agus
(c)     nach bhféadfaí an bia núíosach a údarú
gan an chéad iarratasóir an fhianaise eolaíoch dhílseánaigh ná na sonraí
eolaíocha dílseánaigh a chur isteach.
Féadfaidh an chéad iarratasóir a chomhaontú le
hiarratasóir ina dhiaidh sin gur féidir an fhianaise eolaíoch agus na sonraí
eolaíocha sin a úsáid.
3.           Ní bheidh feidhm ag mír 1 ná ag mír
2 maidir le fógraí ná iarratais a bhaineann le bianna traidisiúnta ó thríú
tíortha a chur ar an margadh laistigh den Aontas.
Airteagal 25
Bia núíosach a údarú agus a áireamh i liosta an Aontais bunaithe ar fhianaise
eolaíoch dhílseánaigh nó ar shonraí eolaíocha dílseánaigh atá faoi chosaint
1.           I gcás ina ndéanfar bia núíosach a
údarú agus a áireamh i liosta an Aontais bunaithe ar fhianaise eolaíoch
dhílseánaigh nó ar shonraí eolaíocha dílseánaigh a bhfuil cosaint sonraí
deonaithe dóibh dá bhforáiltear in Airteagal 24(1), áireofar san iontráil
do bhia núíosach i liosta an Aontais, de bhreis ar an bhfaisnéis dá dtagraítear
in Airteagal 8(3), an méid seo a leanas:
(a)     an dáta ar iontráladh an bia núíosach i
liosta an Aontais;
(b)     go bhfuil an iontráil bunaithe ar
fhianaise eolaíoch dhílseánaigh agus sonraí eolaíocha dílseánaigh atá cosanta i
gcomhréir le hAirteagal 24;
(c)     ainm agus seoladh an iarratasóra;
(d)     go bhfuil an t‑iarratasóir atá
sonraithe i bpointe (c), agus an t‑iarratasóir sin amháin, údaraithe leis
an mbia núíosach a chur ar an margadh laistigh den Aontas le linn na tréimhse
cosanta sonraí, ach amháin má fhaigheann iarratasóir ina dhiaidh sin údarú i
dtaobh an bhia núíosaigh gan tagairt don fhianaise eolaíoch dhílseánaigh ná do
na sonraí eolaíochta dílseánaigh arna n‑ainmniú amhlaidh ag an
iarratasóir roimhe sin nó le comhaontú ón gcéad iarratasóir;
(e)     dáta deiridh na cosanta sonraí dá
bhforáiltear in Airteagal 24.
2.           Fianaise eolaíoch ná sonraí
eolaíocha arna gcosaint i gcomhréir le hAirteagal 24 nó dá bhfuil an
tréimhse chosanta faoin Airteagal sin in éag, ní dhéanfar iad a chosaint arís.
Caibidil VI
Pionóis agus nós imeachta coiste
Airteagal 26
Pionóis
Leagfaidh na Ballstáit síos na rialacha maidir
leis na pionóis is infheidhme maidir le sáruithe ar fhorálacha an Rialacháin
seo agus glacfaidh siad na bearta uile is gá chun a áirithiú go gcuirfear chun
feidhme iad. Ní mór na pionóis dá bhforáiltear a bheith éifeachtach,
comhréireach agus athchomhairleach. Tabharfaidh na Ballstáit fógra faoi na
forálacha sin don Choimisiún faoin ...[26]
ar a dhéanaí agus aon leasú ina dhiaidh sin a ndéanfadh difear dóibh,
tabharfaidh siad fógra faoi don Choimisiún gan mhoill.
Airteagal 27
Nós imeachta coiste
1.           Déanfaidh an Buanchoiste um an
mBiashlabhra agus um Shláinte Ainmhithe, arna bhunú le hAirteagal 58(1) de
Rialachán (CE) Uimh. 178/2002 cúnamh a thabhairt don Choimisiún.
Beidh an coiste sin ina choiste de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.
2.           I gcás ina ndéantar tagairt don mhír
seo, beidh feidhm ag Airteagal 4 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.
I gcás ina mbeidh tuairim an choiste le fáil trí
nós imeachta i scríbhinn, déanfar an nós imeachta sin a fhoirceannadh gan
toradh más rud é, laistigh den teorainn ama leis an tuairim sin a thabhairt, go
gcinneann cathaoirleach an choiste amhlaidh nó go n‑iarrann tromlach simplí
de chomhaltaí an choiste é.
3.           I gcás ina ndéantar tagairt don mhír
seo, beidh feidhm ag Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.
I gcás ina mbeidh tuairim an choiste le fáil trí
nós imeachta i scríbhinn, déanfar an nós imeachta sin a fhoirceannadh gan
toradh más rud é, laistigh den teorainn ama leis an tuairim sin a thabhairt, go
gcinneann cathaoirleach an choiste amhlaidh nó go n‑iarrann tromlach
simplí de chomhaltaí an choiste é.
Caibidil VII
Forálacha idirthréimhseacha agus forálacha críochnaitheacha
Airteagal 28
Aisghairm
Déantar
Rialachán (CE) Uimh. 258/97 agus Rialachán (CE) Uimh. 1852/2001 a
aisghairm leis seo.
Airteagal 29
Bearta idirthréimhseacha
1.           Maidir le haon iarraidh chun bia
núíosach a chur ar an margadh laistigh den Aontas, ar iarraidh í a chuirfear
faoi bhráid Ballstáit i gcomhréir le hAirteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 258/97
agus nach mbeidh an cinneadh críochnaitheach déanta ina leith roimh an... [27], measfar gur iarratas faoin Rialachán seo í.
2.           Bianna a
chuirfear ar an margadh go dleathúil ar dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin
seo agus atá cuimsithe ag an sainmhíniú ar bhianna núíosacha atá leagtha síos
sa Rialachán seo, féadfar leanúint dá gcur ar an margadh faoi réir na
gcoinníollacha seo a leanas:
(a)     Iarratas ar údarú bia núíosaigh i
gcomhréir le hAirteagal 9(1) nó fógra nó iarratas ar údarú bia
thraidisiúnta ó thríú tír i gcomhréir le hAirteagal 13 agus le
hAirteagal 15, cuirfear isteach faoin [dáta chur i bhfeidhm na rialacha
cur chun feidhme de réir Airteagal 12(a) nó Airteagal 19(a) + 24 mhí] ar a
dhéanaí é. Cuirfidh an Coimisiún an t‑iarratas nó an fógra sin ar aghaidh
chuig na Ballstáit agus EFSA.
(b)     Mura ndéanann Ballstát nó EFSA aon agóidí
réasúnaithe i dtaobh sábháilteachta laistigh de cheithre mhí ón dáta a fhaightear
an t‑iarratas nó an fógra dá dtagraítear i bpointe (a), féadfar leanúint
den bhia a chur ar an margadh go ndéanfar cinneadh críochnaitheach maidir leis
an iarratas nó maidir leis an bhfógra i gcomhréir le hAirteagail 11, 14 nó
17.
(c)     Má dhéanann Ballstát nó EFSA agóidí
réasúnaithe i dtaobh sábháilteachta, déanfaidh an Coimisiún cinneadh eatramhach
maidir leis an mbia a chur ar an margadh laistigh den Aontas laistigh de
cheithre mhí ón dáta a fhaightear na hagóidí sin.
3.           Féadfaidh an Coimisiún, trí bhíthin
gníomhartha tarmligthe, bearta idirthréimhseacha a ghlacadh maidir le cur i
bhfeidhm mhír 1 agus mhír 2. Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme sin a
ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in
Airteagal 27(3).
Airteagal 30
Teacht i bhfeidhm
Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an
fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
Beidh feidhm aige ón ...[28].
Beidh an Rialachán seo ina cheangal
go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach
Ballstát.
Arna dhéanamh sa Bhruiséil,
Thar ceann Pharlaimint na hEorpa               Thar
ceann na Comhairle
An tUachtarán                                               An
tUachtarán
RÁITEAS AIRGEADAIS REACHTACH
1.           LEAGAN AMACH AN
TOGRA/TIONSCNAIMH
              1.1.    Teideal an togra/tionscnaimh
              1.2.    Réimsí
beartais lena mbaineann i gcreat ABM/ABB
              1.3.    An
cineál togra/tionscnaimh
              1.4.    Cuspóirí
              1.5.    Foras
an togra/tionscnaimh
              1.6.    Fad
agus tionchar airgeadais
              1.7.    Modhanna
bainistíochta atá beartaithe
2.           BEARTA BAINISTÍOCHTA
              2.1.    Rialacha
faireacháin agus tuairiscithe
              2.2.    Córas
bainistíochta agus rialaithe
              2.3.    Bearta
chun calaois agus neamhrialtachtaí a chosc
3.           AN TIONCHAR AIRGEADAIS A
MHEASTAR A BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH
              3.1.    Ceannteidil
an chreata airgeadais ilbhliantúil agus na línte buiséid ar a n‑imrítear
tionchar
              3.2.    An
tionchar a mheastar a bheidh ag an togra/tionscnamh ar chaiteachas
              3.2.1. Achoimre ar an
tionchar a mheastar a bheidh ag an togra/tionscnamh ar chaiteachas
              3.2.2. An tionchar a
mheastar a bheidh ag an togra/tionscnamh ar leithreasuithe faoi chomhair
oibríochtaí
              3.2.3. An tionchar a
mheastar a bheidh ag an togra/tionscnamh ar leithreasuithe de chineál
riaracháin
              3.2.4. Comhoiriúnacht don
chreat airgeadais ilbhliantúil reatha
              3.2.5. Rannpháirtíocht tríú
páirtithe sa mhaoiniú
              3.3.    An tionchar a mheastar a
bheidh ar ioncam
RÁITEAS
AIRGEADAIS REACHTACH
1.           LEAGAN AMACH AN
TOGRA/TIONSCNAIMH
1.1.        Teideal an togra/tionscnaimh
Togra
le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le
bianna núíosacha
1.2.        Réimsí beartais lena
mbaineann i gcreat ABM/ABB[29]
Bia
Núíosach agus Sábháilteacht Bia
1.3.        An cineál togra/tionscnaimh
¨ Baineann an
togra/tionscnamh le beart nua
¨ Baineann an
togra/tionscnamh le beart nua a leanann treoirthionscadal/réamhbheart[30]
¨ Baineann an togra/tionscnamh le síneadh ar
bheart atá ann cheana
X Baineann an togra/tionscnamh le beart a
atreoraíodh i dtreo birt nua[31]
1.4.        Cuspóirí
1.4.1.     Cuspóirí straitéiseacha
ilbhliantúla an Choimisiúin ar a bhfuil an togra/tionscnamh dírithe
I
réimse na mbianna núíosacha, is iad aidhmeanna an togra
(1)
ardleibhéal sláinte phoiblí agus dea‑fheidhmiú an mhargaidh
inmheánaigh a áirithiú,
(2)
rochtain ar an margadh a éascú do bhianna traidisiúnta ó thríú tíortha a bhfuil
stair fhada d'úsáid shábháilte acu,
(3)
nuálaíocht a chur chun cinn in earnáil an bhia.
1.4.2.     Cuspóirí sonracha agus na
gníomhaíochtaí ABM/ABB lena mbaineann
Cuspóir
sonrach Uimh. 1: Simpliú reachtaíochta agus
nósanna imeachta riaracháin i gcomhair údarás poiblí agus oibreoirí gnólachtaí
bia trí nós imeachta cuíchóirithe lánláraithe.
Gníomhaíochtaí
ABM/ABB lena mbaineann
Sláinte
faoi cheannteideal 3 Slándáil agus Saoránacht
1.4.3.     An toradh agus an tionchar a
bhfuil súil leis
Sonraigh an tionchar a
bheadh ag an togra/tionscnamh ar na tairbhithe/grúpaí ar a bhfuil sé dírithe.
Maidir
le hoibreoirí gnólachtaí bia: déantar an nós imeachta
údarúcháin a chuíchóiriú agus a lárú ina iomláine maille le spriocdhátaí i
gcomhair gach céime den nós imeachta. Déantar an t‑ualach riaracháin a
laghdú (baintear an measúnú riosca dúbailte atá ann faoi láthair). Laghdaítear
an t‑am agus na costais ghaolmhara a bhaineann le húdarú a fháil do bhia
núíosach.
Déantar
údaruithe cineálacha d'údaruithe aonair, rud a éascaíonn rochtain ar an margadh
go háirithe do FBManna. Tríd an gcóras "cosanta sonraí" a thabhairt
isteach, spreagtar nuálaíocht in earnáil an bhia.
Maidir
le hoibreoirí ó thríú tíortha: Rochtain níos fearr ar
mhargadh an AE i gcomhair bianna traidisiúnta ó thríú tíortha trí nós imeachta
simplithe (fógra).
Maidir
le tomhaltóirí an AE: áirithítear ardleibhéal sláinte
poiblí trí mheasúnú riosca láraithe córasach ag EFSA agus cinneadh údarúcháin
ón AE ina dhiaidh sin.
Maidir
le húdaráis na mBallstát: Baintear an t‑ualach
oibre a ghabhann leis an measúnú náisiúnta a áirithiú.
1.4.4.     Táscairí lena léirítear toradh
agus tionchar
Sonraigh na táscairí lena léirítear an
faireachán ar chur chun feidhme an togra/tionscnaimh.
-
An meánmhéid ama a thógann sé ar iarratasóirí cinneadh údarúcháin a fháil.
-
Líon na bhfógraí arna gcomhaontú in aghaidh na bliana i gcomhair bianna
traidisiúnta ó thríú tíortha.
-
Líon agus cóimheas na n‑údaruithe le córas cosanta sonraí arna ndeonú i
leith bianna núíosacha in aghaidh na bliana.
1.5.        Foras an togra/tionscnaimh
1.5.1.     Na ceanglais is gá a shásamh
sa ghearrthéarma nó san fhadtéarma
Cáintear
an creat rialála atá ann faoi láthair as é a bheith trom, fada agus costasach
údarú bia núíosaigh a fháil tríd. Dá dhroim sin, ní mian le formhór ghnólachtaí
bia an AE, go háirithe FBManna, bianna núíosacha ná bia ina bhfuil comhábhair a
thiocfadh faoi chuimsiú bia núíosaigh a fhorbairt agus a chur ar an margadh.
Ar
an leibhéal idirnáisiúnta, déanann tríú tíortha go leor cáineadh ar an AE ag an
Eagraíocht Dhomhanda Trádála siocair go measann siad gur bacainn ar thrádáil an
t‑údarú do bhianna núíosacha agus go gceileann sé rochtain ar mhargadh an
AE ar bhianna a bhfuil stair fhada d'úsáid shábháilte acu ina dtír
thionscnaimh.
Is
é aidhm an athbhreithnithe seo aghaidh a thabhairt ar na laigí sin atá i
reachtaíocht an AE faoi láthair agus creat rialála cuíchóirithe oiriúnaithe a
chur i bhfeidhm, agus ardleibhéal sláinte poiblí a áirithiú ar an dóigh sin.
1.5.2.     Luach breise a bhaineann le
rannpháirteachas an AE
An
t‑athbhreithniú atá beartaithe ar an Rialachán atá ann maidir le bianna
núíosacha, is ar leibhéal an Aontais amháin is féidir é a bhaint amach. Tá an
togra bunaithe ar Airteagal 114 den Chonradh ar Fheidhmiú an
Aontais Eorpaigh (CFAE).
1.5.3.     Ceachtanna a foghlaimíodh ó
thaithí eile dá leithéid san am a chuaigh thart
Cuireadh
deireadh leis an measúnú náisiúnta cheana i gcás comhábhar eile bia (breiseáin,
blastáin agus einsímí) faoi Rialachán (CE) Uimh. 1331/2008 lena mbunaítear
nós imeachta comhchoiteann údaraithe. Tá an nós imeachta um údarú bia núíosaigh
cosúil leis sin.
1.5.4.     Comhsheasmhacht le hionstraimí
ábhartha eile agus sineirgíocht a d'fhéadfadh a bheith ann
Is
ar an nós imeachta údarúcháin is mó atá an Rialachán maidir le Bia Núíosach
dírithe lena n‑áirithiú go bhfuil bianna núíosacha sábháilte. Baineann
ceanglais an dlí um bia le bianna núíosacha freisin.
1.6.        Fad agus tionchar airgeadais
¨ Togra/tionscnamh a bheidh i bhfeidhm ar
feadh tréimhse teoranta
–
Togra/tionscnamh a bheidh i bhfeidhm ón [LL/MM]BBBB
go dtí an [LL/MM]BBBB
–
Tionchar airgeadais ó BBBB go BBBB
X Togra/tionscnamh a
bheidh i bhfeidhm ar feadh tréimhse neamhtheoranta
–
Cur chun feidhme le tréimhse tosaithe idir deireadh
2014 agus deireadh 2016, agus feidhmiú iomlán ina dhiaidh sin.
1.7.        Modhanna bainistíochta atá
beartaithe[32]
X Bainistíocht dhíreach láraithe ag an gCoimisiún
X Bainistíocht indíreach láraithe trí na cúraimí cur chun feidhme a tharmligean chuig:
–
¨         gníomhaireachtaí
feidhmiúcháin
–
X          comhlachtaí
arna mbunú ag na Comhphobail[33]
–
¨         comhlachtaí
náisiúnta san earnáil phoiblí/comhlachtaí a bhfuil misean de sheirbhís phoiblí
acu
–
¨         daoine
a bhfuil sé de chúram orthu bearta ar leith a chur chun feidhme de bhun
Theideal V den Chonradh ar an Aontas Eorpach agus atá sainaitheanta sa ghníomh
bunaidh ábhartha de réir bhrí Airteagal 49 den Rialachán Airgeadais
¨ Bainistíocht atá comhroinnte leis na Ballstáit
¨ Bainistíocht dhíláraithe le tríú tíortha
¨ Comhbhainistíocht le heagraíochtaí idirnáisiúnta (tabhair sonraí)
I gcás ina sonraítear
níos mó ná modh bainistíochta amháin, tabhair sonraí sa roinn "Nótaí"
le do thoil.
Nótaí
Tá sé
beartaithe ag an gCoimisiún na seirbhísí lena mbaineann a áirithiú trí
bhainistíocht dhíreach láraithe agus an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia i
bhfeighil an mheasúnaithe riosca eolaíoch.
2.           BEARTA BAINISTÍOCHTA
2.1.        Rialacha faireacháin agus
tuairiscithe
Sonraigh cé chomh
minic, agus na coinníollacha.
Cuireann
an grúpa oibre saineolach um bia núíosach ina bhfuil saineolaithe ó na
Ballstáit agus an Buanchoiste um an mBiashlabhra agus um Shláinte Ainmhithe
(údaráis na mBallstát) ardáin ar fáil go tráthrialta le saincheisteanna a phlé
a bhaineann le cur chun feidhme an chreata rialála nua.
Cúig
bliana tar éis a theacht i bhfeidhm, ba cheart don Choimisiún tuairisc a
thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle faoi chur chun feidhme
an Rialacháin nua agus faoi tháscairí agus torthaí leis. Sa tuarascáil sin ba
cheart aghaidh a thabhairt ar thionchar na rialacha nua go háirithe ar an nós
imeachta simplithe maidir le bianna traidisiúnta ó thríú tíortha.
2.2.        Córas bainistíochta agus
rialaithe
2.2.1.     Na rioscaí a aithníodh
Tá
sé de chúram ar oibreoirí gnólachtaí bia a sheiceáil an gá údarú bia núíosaigh
a fháil dá dtáirgí lena gcur ar mhargadh an AE.
Is
é an príomhriosca maidir le sábháilteacht bia go bhféadfadh bianna atá núíosach
a bheith ar mhargadh an AE gan údarú bia núíosaigh agus bheith mídhleathach dá
bhrí sin.
2.2.2.     Modhanna rialaithe atá
beartaithe
Bunóidh
na Ballstáit pleananna rialaithe oifigiúla bliantúla i gcomhair gach cineál bia
a chuirtear faoi bhráid an Choimisiúin lena údarú.
Eagrófar
cruinnithe tráthrialta le geallsealbhóirí agus leis na Ballstáit lena n‑áirithiú
go n‑úrramaítear Rialachán an AE.
2.3.        Bearta chun calaois agus
neamhrialtachtaí a chosc
Sonraigh bearta
coisctheacha agus cosanta atá ann cheana nó atá beartaithe.
Chomh
maith leis na sásraí rialaithe rialála uile a chur i bhfeidhm, ceapfaidh Ard‑Stiúrthóireacht
na Sláinte agus na dTomhaltóirí straitéis frithchalaoise i gcomhréir le
straitéis frithchalaoise nua an Choimisiúin (SFCC) arna glacadh an
24 Meitheamh 2011 chun a áirithiú inter alia go bhfuil a rialuithe
frithchalaoise inmheánacha go hiomlán i gcomhréir le SFCC agus go bhfuil an cur
chuige maidir le bainistiú riosca calaoise in oiriúint chun go sainaithneofar
leis réimsí riosca calaoise agus freagraí leormhaithe. Más gá, cuirfear grúpaí
líonraithe agus uirlisí TF leordhóthanacha ar bun atá tiomnaithe d'anailís a
dhéanamh ar chásanna calaoise a bhaineann le maoiniú gníomhaíochtaí cur chun
feidhme an Rialacháin maidir le bia núíosach; go háirithe cuirfear sraith beart
den sórt seo a leanas i bhfeidhm:
-
de thoradh cinntí, comhaontuithe agus conarthaí a thig ó ghníomhaíochtaí cur
chun feidhme airgeadais an Rialacháin maidir le bia núíosach, tabharfar cead go
sainráite don Choimisiún, lena n‑áirítear OLAF agus an Chúirt Iniúchóirí
iniúchtaí, seiceálacha ar an láthair agus cigireachtaí a reáchtáil;
-
agus meastóireacht á déanamh ar thograí nó ar thairiscintí, déanfar na togróirí
agus na tairgeoirí a sheiceáil i gcoinne na gcritéar maidir le heisiamh atá
foilsithe ar bhonn dearbhuithe agus an Chórais Réamhrabhaidh;
-
déanfar na rialacha lena rialaítear incháilitheacht costas a shimpliú i
gcomhréir le forálacha an Rialacháin Airgeadais;
-
tabharfar oiliúint rialta maidir le saincheisteanna a bhaineann le calaois agus
neamhrialtachtaí don fhoireann go léir atá bainteach le bainistíocht conarthaí
agus d'iniúchóirí agus do rialaitheoirí a fhíoróidh dearbhuithe tairbhithe ar
an láthair.
3.           AN TIONCHAR AIRGEADAIS A
MHEASTAR A BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH
3.1.        Ceannteidil an chreata
airgeadais ilbhliantúil agus na línte buiséid ar a n‑imrítear tionchar
–
Na línte buiséid caiteachais atá ann cheana
In ord cheannteidil agus línte buiséid an chreata
airgeadais ilbhliantúil.
Ní theastóidh aon acmhainní nua. Acmhainní
oibríochtúla a bhfuil gá leo chun an tionscnamh seo a chur chun feidhme,
déanfar iad a chumhdach le hath-imlonnú laistigh den ranníocaíocht arna ndeonú
do EFSA le linn an nós imeachta bhuiséadaigh bhliantúil, i gcomhréir leis an
gclárú airgeadais arna shocrú ag an Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig
Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (tagairt COM (2013) 519 final).
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil || Líne buiséid || Saghas caiteachais || Ranníocaíocht
 Costas [Tuairisc: An tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia] || LD/LN ([34]) || ó thíortha CSTE[35] || ó thíortha is iarrthóirí[36] || ó thríú tíortha || de réir bhrí Airteagal 18(1)(aa) den Rialachán Airgeadais
 3 || 17.03.11. || LD/LN || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL
3.2.        An tionchar a mheastar a
bheidh ag an togra/tionscnamh ar chaiteachas
3.2.1.     Achoimre ar an tionchar a
mheastar a bheidh ag an togra/tionscnamh ar chaiteachas (i bpraghsanna reatha)
EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil: || Uimhir 3 || Slándáil agus Saoránacht
 DG SANCO ||   ||   || Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || 2019 agus na blianta ina dhiaidh sin || IOMLÁN
  Leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Uimhir na líne buiséid: 17.03.11 || Gealltanais || (1) || 0   || 0   || 0   || 0 0 || 0   || 0   || 0   || 0
 Íocaíochtaí || (2) || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú  ó chlúdach clár sonrach[37] ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Uimhir na líne buiséid: ||   || (3) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 IOMLÁN leithreasuithe i gcomhair DG SANCO || Gealltanais || =1+1a +3 || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0
 Íocaíochtaí || =2+2a +3 || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0
  IOMLÁN leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí || Gealltanais || (4) || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0
 Íocaíochtaí || (5) || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0
  IOMLÁN leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú ó chlúdach na gclár sonrach || (6) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 IOMLÁN leithreasuithe faoi CHEANNTEIDEAL 3 den chreat airgeadais ilbhliantúil || Gealltanais || =4+ 6 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0
 Íocaíochtaí || =5+ 6 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0
Má tá
tionchar ag an togra/tionscnamh ar níos mó ná ceannteideal amháin:
  IOMLÁN leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí || Gealltanais || (4) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 0
 Íocaíochtaí || (5) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 0
  IOMLÁN leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú ó chlúdach na gclár sonrach || (6) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 IOMLÁN leithreasuithe faoi CHEANNTEIDIL 1 go 4 den chreat airgeadais ilbhliantúil (Méid tagartha) || Gealltanais || =4+ 6 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0
 Íocaíochtaí || =5+ 6 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil: || 5 || " Caiteachas riaracháin"
EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
   ||   ||   || Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || 2019 agus na blianta ina dhiaidh sin || IOMLÁN
 DG SANCO ||
  Acmhainní daonna || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0
  Caiteachas riaracháin eile || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0
 IOMLÁN DG SANCO || Leithreasuithe || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0
 IOMLÁN leithreasuithe faoi CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || (Iomlán gealltanas = Iomlán íocaíochtaí) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
EUR
milliúin (go dtí an tríú deachúil)
   ||   ||   || Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || 2019 agus na blianta ina dhiaidh sin || IOMLÁN
 IOMLÁN leithreasuithe faoi CHEANNTEIDIL 1 go 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || Gealltanais || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0
 Íocaíochtaí || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0
3.2.2.     An tionchar a mheastar a
bheidh ag an togra/tionscnamh ar leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí
–
¨      Ní
éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasuithe faoi chomhair
oibríochtaí
–
X       Éilíonn an
togra/tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí
mar a mhínítear thíos:
Leithreasuithe faoi chomhair gealltanas in EUR
milliúin (go dtí an tríú deachúil)
 Sonraigh cuspóirí agus aschuir   ò ||   ||   || Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || 2019 agus na blianta ina dhiaidh sin || IOMLÁN
 ASCHUIR
 Saghas aschuir || Meánchostas an aschuir || Costas na n-aschur || Costas || Costas na n-aschur || Costas || Costas na n-aschur || Costas || Costas na n-aschur || Costas || Costas na n-aschur || Costas || Costas na n-aschur || Costas || Costas na n-aschur || Costas || Líon iomlán na n-aschur || Iomlán costas
 CUSPÓIR SONRACH Uimh. 1 || Simpliú reachtaíochta agus nósanna imeachta riaracháin i gcomhair údarás poiblí agus oibreoirí gnólachtaí bia trí nós imeachta cuíchóirithe lánláraithe.
 - Aschur || Barúlacha teicniúla agus eolaíocha agus comhairle agus treoirlínte eolaíocha ||   ||   || 0 ||   || 0 ||   || 0 ||   || 0 ||   || 0 ||   || 0 ||   || 0 ||   || 0
 Fo-iomlán do chuspóir sonrach Uimh. 1 ||   || 0   ||   || 0   ||   || 0   ||   || 0   ||   || 0   ||   || 0   ||   || 0   ||   || 0
 Costas iomlán ||   || 0   ||   || 0   ||   || 0   ||   || 0   ||   || 0   ||   || 0   ||   || 0   ||   || 0
3.2.3.     An tionchar a mheastar a
bheidh ag an togra/tionscnamh ar leithreasuithe de chineál riaracháin
3.2.3.1.  Achoimre
–
X       Ní éilíonn an
togra/tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí
–
¨      Éilíonn
an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasuithe faoi chomhair
oibríochtaí mar a mhínítear thíos:
EUR milliúin (go dtí
an tríú deachúil)
   || Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || 2019 agus na blianta ina dhiaidh sin || IOMLÁN
 CEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Acmhainní daonna ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Caiteachas riaracháin eile ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Fo-iomlán CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 5[38] den chreat airgeadais ilbhliantúil ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Acmhainní daonna ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Caiteachas eile de chineál riaracháin ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Fo-iomlán lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 IOMLÁN || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0
Cumhdófar
costais riaracháin bhreise trí ath-leithdháileadh laistigh de sheirbhísí an
Choimisiúin (DG SANCO).
3.2.3.2.   Na hacmhainní daonna a
mheastar a bheidh riachtanach
–
X       Ní éilíonn an
togra/tionscnamh go n‑úsáidfear acmhainní daonna.
–
¨      Éilíonn
an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear acmhainní daonna mar a mhínítear
thíos:
Tá an meastachán le sloinneadh i méideanna
iomlána (nó aon deichiúil ar a mhéad)
   || Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain >2019
  Poist don phlean bunaíochta (oifigigh agus gníomhairí sealadacha)
 17 01 01 01 (Ceanncheathrú agus Oifigí Ionadaíocht an Choimisiúin) || 0 || 0 || 1 || 1 || 1 || 0 || 0
 XX 01 01 02 (Toscaireachtaí) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 XX 01 05 01 (Taighde indíreach) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 10 01 05 01 (Taighde díreach) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
  Foireann sheachtrach (i gcoibhéis lánaimseartha: FTE)[39]
 XX 01 02 01 (CA, SNE, INT ón 'gclúdach iomlánaíoch') ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 XX 01 02 02 (CA, LA, SNE, INT agus JED sna toscaireachtaí) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 XX 01 04 yy [40] || - sa cheanncheathrú[41] ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 - i dtoscaireachtaí ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 XX 01 05 02 (CA, SNE, INT – Taighde indíreach) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 10 01 05 02 (CA, INT, SNE – Taighde díreach) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Línte buiséid eile (sonraigh) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 IOMLÁN ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
Soláthrófar na
hacmhainní daonna is gá le baill foirne ó Ard-Stiúrthóireacht na Sláinte agus
na dTomhaltóirí a bhfuil bainistíocht an bhirt faoina gcúram cheana agus a bheidh ath-imlonnaithe taobh istigh den
Ard-Stiúrthóireacht, mar aon le haon leithdháileadh breise
a d'fhéadfaí a thabhairt don
Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh
bliantúil agus i bhfianaise
na srianta buiséadacha.
Cur síos ar na cúraimí a
bheidh le déanamh:
 Oifigigh agus gníomhairí sealadacha || Chun liosta comhdhlúite de chuid an Aontais, gona shonraíochtaí agus coinníollacha úsáide comhchuibhithe (2016-2017), a dhéanamh de chinntí agus fógraí aonair údarúcháin atá ann cheana (thart ar 100 acu). Chun bainistiú a dhéanamh san am céanna ar iarratais atá ar feitheamh faoi na forálacha atá ann faoi láthair agus iarratais faoi na forálacha nua (idirthréimhse).
 Pearsanra seachtrach ||
3.2.4.     Comhoiriúnacht don chreat
airgeadais ilbhliantúil reatha
–
X Tá an togra/an
tionscnamh comhoiriúnach don chreat airgeadais ilbhliantúil nua 2014-2020.
–
¨      Beidh
athchlárú an cheannteidil ábhartha sa chreat airgeadais ilbhliantúil ag gabháil
leis an togra/tionscnamh seo.
Mínigh an cineál athchláraithe a bhfuil gá leis, agus
sonraigh na línte buiséid lena mbaineann agus na méideanna comhfhreagracha.
–
¨      Éilíonn
an togra/tionscnamh go gcuirfear an ionstraim sholúbthachta i bhfeidhm nó go
ndéanfar athbhreithniú ar an gcreat airgeadais ilbhliantúil[42].
Mínigh an méid a bhfuil gá leis, agus sonraigh na
ceannteidil agus na línte buiséid lena mbaineann agus na méideanna
comhfhreagracha.
3.2.5.     Ranníocaíochtaí ó thríú
páirtithe
–
X       Ní dhéantar
foráil sa togra/tionscnamh maidir le cómhaoiniú le tríú páirtithe.
–
Déantar foráil sa togra/tionscnamh maidir le
cómhaoiniú atá réamh mheasta thíos:
                                                                                Leithreasuithe
in EUR milliúin (go dtí an 3ú deachúil)
   || Bliain N || Bliain N+1 || Bliain N+2 || Bliain N+3 || ... iontráil na blianta ar fad a theastaíonn le fad an tionchair a thaispeáint (féach pointe 1.6) || Iomlán
 Sonraigh an comhlacht cómhaoinithe ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 IOMLÁN leithreasuithe cómhaoinithe ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
3.3.        An tionchar a mheastar a
bheidh ar ioncam
–
X       Ní bheidh
tionchar airgeadais ar bith ag an togra ar ioncam.
–
¨      Beidh
an tionchar airgeadais seo a leanas ag an togra/tionscnamh:
–
1.       ar acmhainní dílse
–
2.       ar ioncam ilghnéitheach
                                                                                EUR
milliúin (go dtí an tríú deachúil)
 Líne buiséid ioncaim || Leithreasuithe atá ar fáil don bhliain bhuiséid reatha || Tionchar an togra/tionscnaimh[43]
 2014 || 2015 || 2016 || 2017 || Blianta ina dhiaidh sin
 Airteagal …………. ||   || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0
I gcás ioncaim
ilghnéithigh atá sannta, sonraigh na línte buiséid a n‑imrítear tionchar
orthu.
Sonraigh an modh chun an
tionchar ar ioncam a ríomh.
IARSCRÍBHINN a ghabhann leis RÁITEAS AIRGEADAIS REACHTACH a ghabhann
leis an RIALACHÁN MAIDIR LE BIA NÚÍOSACH
(Faisnéis a fuarthas ó EFSA)
1.         Líon agus costas na n‑acmhainní
daonna a mheastar a bheidh riachtanach
¨      Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear
acmhainní daonna.
ü      Éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear acmhainní daonna, mar a mhínítear thíos:
EUR milliúin (go dtí
an tríú deachúil)
 An tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia || Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || Iomlán (Suim 2014-2020)
 FTE)  Leithreasuithe || FTE) || Leithreasuithe || FTE) || Leithreasuithe || FTE) || Leithreasuithe || FTE) || Leithreasuithe || FTE) || Leithreasuithe || FTE) || Leithreasuithe || FTE) || Leithreasuithe
 Foireann || AD || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0   || 0
 AST ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
2.         Costas caiteachais eile de
chineál riaracháin
¨      Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear
leithreasuithe de chineál riaracháin
ü      Éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear
leithreasuithe de chineál riaracháin mar a mhínítear thíos:
EUR
milliúin (go dtí an tríú deachúil)
 An tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia || Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || IOMLÁN (Suim 2014-2020)
 Gníomhairí ar conradh || 0,052 || 0,052 || 0,260 || 0,260 || 0,260 || 0,260 || 0,260 || 1,404
 Cruinnithe eolaíochta ||   ||   ||   || 0.169 || 0.169 || 0.169 || 0.169 || 0.676
 Comhar eolaíochta ||   ||   ||   || 0.150 || 0.150 || 0.150 || 0.150 || 0.600
 Misin foirne || 0.010 || 0.010 || 0.010 || 0.010 || 0.010 || 0.010 || 0.010 || 0.070
 Iomlán[44] || 0,062 || 0,062 || 0,270 || 0,589 || 0,589 || 0,589 || 0,589 || 2,750
3.           Modhanna ríofa arna n‑úsáid
chun costais a mheas
Pointí machnaimh ginearálta
I Rialachán (CE) Uimh. 258/97 ó Pharlaimint
na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Eanáir 1997 leagtar síos rialacha
mionsonraithe maidir le bianna núíosacha agus comhábhair núíosacha bia. Tá
measúnú sábháilteachta tosaigh atá le déanamh ag Ballstát ar áireamh sna
rialacha sin. Má chuireann Ballstáit eile imní in iúl i dtaobh an mheasúnaithe
sin, iarrtar ar EFSA measúnú riosca breise a dhéanamh. Faoi láthair, déanann
EFSA measúnú breise ar thuairim is dhá thrian de na hiarratais a dhéantar i
leith bia núíosaigh san Eoraip.
Foráiltear sa reachtaíocht athbhreithnithe maidir
le bia núíosach go ndéanfaidh EFSA measúnú riosca láraithe ar gach iarratas
i leith bia núíosaigh agus go mbunófar nós imeachta simplithe chun fógra a
thabhairt maidir le bianna traidisiúnta ó thríú tíortha le rannpháirtíocht EFSA
chun rochtain ar an margadh a éascú do tháirgí den chineál sin.
Tuartar go bhfaighidh EFSA tuairim is 15
iarratas i leith bia núíosaigh in aghaidh na bliana. Thairis sin, méadófar
ualach oibre EFSA de thoradh an athraithe ó nós imeachta atá páirt-láraithe go
ceann atá iomlán láraithe.
Tuartar freisin go bhfaighidh EFSA tuairim is
10 bhfógra in aghaidh na bliana maidir le bianna traidisiúnta ó thríú tíortha
agus go mbeidh an bhuaic ann díreach i ndiaidh chur i bhfeidhm an Rialacháin.
Meastar gurb é is mó a bheidh i gceist leis sin luibheanna a úsáidtear i
leigheas traidisiúnta Síneach agus Ayurveideach agus nach féidir teacht isteach
sa mhargadh faoi láthair de dheasca a stádais mar bhia núíosach.
Iarrfar ar EFSA freisin na treoirlínte
eolaíocha a athbhreithniú a bhaineann leis an measúnú riosca ar bhia
núíosach agus treoir theicniúil agus uirlisí a fhorbairt chun cuidiú
le hoibreoirí gnólachtaí bia (oibreoirí AE agus tríú tíortha) iarratas nó
fógra a chur isteach.
Faoi láthair, is 2 FTE (1.5 eolaí agus 0.5 cúntóir
riaracháin) a chumhdaíonn an t‑ualach oibre faoin Rialachán atá ann faoi
láthair maidir le bia núíosach (tuairim is 8 n‑iarratas in aghaidh na
bliana) agus féadann measúnú riosca EFSA brath ar réamh‑obair a dhéanann
na Ballstáit.
Sna sonraí a thugtar faoi phointe 1 agus faoi
phointe 2 den Iarscríbhinn seo léirítear riachtanais EFSA ar bhonn an ualaigh
mhéadaithe oibre a bheidh ann i gcomparáid leis an ualach faoin gcreat dlí atá
ann faoi láthair.
Beidh ar EFSA cúraimí riaracháin a dhéanamh chun
tacú leis an ualach oibre méadaithe, lena n‑áirítear cruinnithe a eagrú,
doiciméid a bhainistiú agus soláthar, chomh maith le heagrú misean agus
idirbhearta airgeadais breise. Comhlíonfaidh EFSA na riachtanais sin trí
ath-imlonnú inmheánach acmhainní agus trí tuilleadh gnóthachain éifeachtúlachta
maidir le soláthar seirbhísí riaracháin agus tacaíochta.
[1]               COM(2007) 872 final.
[2]               Rialachán (CE) Uimh. 258/97 ó Pharlaimint na hEorpa
agus ón gComhairle an 27 Eanáir 1997 maidir le bianna núíosacha agus
comhábhair núíosacha bia, IO L 43, 14.2.1997, lch. 1–6.
[3]               IO L 253, 21.9.2001, lch. 17.
[4]               COM(2010) 543 final.
[5]               COM(2010) 2020 final.
[6]               IO C , […], Lch. […].
[7]               IO C , […], lch. […].
[8]               Rialachán (CE) Uimh. 258/97 ó Pharlaimint na hEorpa
agus ón gComhairle an 27 Eanáir 1997 maidir le bianna núíosacha agus
comhábhair núíosacha bia (IO L 43, 14.2.1997, lch. 1).
[9]               I Rialachán ón gCoimisiún (CE) Uimh. 1852/2001 an
20 Meán Fómhair 2001 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le
faisnéis áirithe a chur ar fáil don phobal agus maidir le cosaint faisnéise
arna tíolacadh de bhun Rialachán (CE) Uimh. 258/97 ó Pharlaimint na hEorpa
agus ón gComhairle (IO L 253, 21.9.2001, lch. 17).
[10]             Rialachán (CE) Uimh. 1829/2003 ó Pharlaimint na
hEorpa agus ón gComhairle an 22 Meán Fómhair 2003 maidir le bia agus
beatha atá géinmhodhnaithe (IO L 268, 18.10.2003, lch. 1).
[11]             Rialachán (CE) Uimh 1332/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus
ón gComhairle an 16 Nollaig 2008 maidir le heinsímí bia (IO L 354,
31.12.2008, lch. 7).
[12]             Rialachán (CE) Uimh. 1333/2008 ó
Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Nollaig 2008 maidir le
breiseáin bia (IO L 354, 31.12.2008, lch. 16).
[13]             Rialachán (CE) Uimh. 1334/2008 ó
Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Nollaig 2008 maidir le
blastáin agus comhábhair áirithe bia a bhfuil airíonna blaistithe acu agus atá
le húsáid i mbianna agus ar bhianna (IO L 354, 31.12.2008, lch. 34).
[14]             Treoir 2009/32/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
gComhairle an 22 Aibreán 2009 maidir le dlíthe na mBallstát a
bhaineann le tuaslagóirí eastóscúcháin a úsáidtear i dtáirgeadh earraí bia agus
comhábhar bia a chomhfhogasú (athmhúnlú) (IO L 141, 6.6.2009, lch. 3).
[15]             Rialachán (CE) Uimh. 178/2002 ó Pharlaimint na hEorpa
agus ón gComhairle an 28 Eanáir 2002 ag leagan síos phrionsabail agus
cheanglais ghinearálta dhlí an bhia, ag bunú an Údaráis Eorpaigh um
Shábháilteacht Bia agus ag leagan síos nósanna imeachta i gcúrsaí
sábháilteachta bia (IO L 31, 01.02.2002, lch. 1)
[16]             Rialachán (AE) Uimh. 1169/2011 ó Pharlaimint na
hEorpa agus ón gComhairle an 25 Deireadh Fómhair 2011 maidir le
faisnéis faoi bhia a sholáthar do thomhaltóirí, lena leasaítear Rialachán (CE)
Uimh. 1924/2006 agus Rialachán (CE) Uimh. 1925/2006 ó Pharlaimint na
hEorpa agus ón gComhairle, agus lena n-aisghairtear Treoir 87/250/CEE ón
gCoimisiún, Treoir 90/496/CEE ón gComhairle, Treoir 1999/10/CE ón gCoimisiún,
Treoir 2000/13/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Treoir 2002/67/CE
agus Treoir 2008/5/CE ón gCoimisiún agus Rialachán (CE) Uimh. 608/2004 ón
gCoimisiún (IO L 304, 22.11.2011, lch. 18).
[17]             Treoir 2002/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
gComhairle an 10 Meitheamh 2002 maidir le comhfhogasú dhlíthe na
mBallstát a bhaineann le forbhianna (IO L 183. 12.7.2002, lch.51).
[18]             Rialachán (CE) Uimh. 1925/2006 ó Pharlaimint na
hEorpa agus ón gComhairle an 20 Nollaig 2006 maidir le vitimíní
agus mianraí agus substaintí áirithe eile a chur le bia; (IO L 404, 30.12.2006,
lch. 26).
[19]             Rialachán (AE) Uimh. 609/2013 ó Pharlaimint na hEorpa
agus ón gComhairle an 12 Meitheamh 2013 maidir le bia a cheaptar lena
úsáid mar bhia do naíonáin agus do leanaí óga, maidir le bia chun críocha
speisialta míochaine, agus maidir le hionadach ar an aiste bia iomlán chun
meáchan a rialú agus lena n-aisghairtear Treoir 92/52/CEE ón gComhairle, Treoir
96/8/CE ón gCoimisiún, Treoir 1999/21/CE ón gCoimisiún, Treoir 2006/125/CE ón
gCoimisiún, Treoir 2006/141/CE ón gCoimisiún, Treoir 2009/39/CE ó Pharlaimint
na hEorpa agus ón gComhairle, Rialachán (CE) Uimh. 41/2009 ón gCoimisiún
agus Rialachán (CE) Uimh. 953/2009 ón gCoimisiún (IO J 181, 29.6.2013,
lch.35).
[20]             Treoir 2001/83/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
gComhairle an 6 Samhain 2001 maidir leis an gcód Comhphobail a
bhaineann le táirgí míochaine lena gcaitheamh ag an duine (IO L 311,
28.11.2001, lch. 67).
[21]             Iris EFSA 2011;9(5):2140.
[22]             Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa
agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha
agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag
na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún (IO L
55, 28.2.2011, lch. 13).
[23]             IO: cuir isteach an dáta: 24 mhí tar éis dháta theacht i
bhfeidhm an Rialacháin seo.
[24]             Oifig na bhFoilseachán: cuir isteach an dáta: 24 mhí tar
éis dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo.
[25]             Oifig na bhFoilseachán: cuir isteach an dáta: 24 mhí tar
éis dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo.
[26]             Oifig na bhFoilseachán: cuir isteach an dáta: 24 mhí tar
éis dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo.
[27]             Oifig na bhFoilseachán: cuir isteach an dáta: 24 mhí tar
éis dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo.
[28]             Oifig na bhFoilseachán: cuir isteach an dáta: 24 mhí tar
éis dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo.
[29]             ABM: Bainistiú de réir gníomhaíochtaí – ABB: Bunú an
bhuiséid de réir gníomhaíochtaí.
[30]             Mar a thagraítear dó in Airteagal 49(6)(a) nó (b) den
Rialachán Airgeadais.
[31]             Is chuig an gCoimisiún a chuirfear na hiarratais a
chuirtear chuig na Ballstáit faoi láthair agus is é an tÚdarás Eorpach um
Shábháilteacht Bia a dhéanfaidh an measúnú riosca a bhainistíonn na Ballstáit
faoi láthair (nós imeachta lánláraithe).
[32]             Is féidir mionsonraí ar na modhanna bainistíochta agus
tagairtí don Rialachán Airgeadais a fheiceáil ar shuíomh gréasáin DG Budg: http://www.cc.cec/budg/man/budgmanag/budgmanag_en.html
[33]             Mar a thagraítear dóibh in Airteagal 185 den
Rialachán Airgeadais.
[34]             LD = Leithreasuithe difreáilte / LN = Leithreasuithe
neamhdhifreáilte
[35]             CSTE: Comhlachas Saorthrádála na hEorpa.
[36]             Tíortha is iarrthóirí agus, nuair is iomchuí, tíortha ó na
Balcáin Thiar a d'fhéadfadh a bheith ina n-iarrthóirí .
[37]             Cúnamh agus caiteachas teicniúil agus/nó riaracháin ar
mhaithe le cláir agus/nó bearta AE (seanlínte "BA"), taighde
indíreach, taighde díreach a chur chun feidhme.
[38]             Cúnamh agus caiteachas teicniúil agus/nó riaracháin ar
mhaithe le cláir agus/nó bearta AE (seanlínte "BA"), taighde
indíreach, taighde díreach a chur chun feidhme.
[39]             CA = Ball foirne ar conradh; INT= Ball foirne
gníomhaireachta; JED = Saineolaí sóisearach i dtoscaireacht; LA= Ball foirne
Áitiúil; SNE= Saineolaí náisiúnta ar iasacht.
[40]             Faoin uasteorainn ar fhoireann sheachtrach ó
leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí (seanlínte "BA").
[41]             Le haghaidh na gCistí Struchtúracha, an Chiste Eorpaigh
Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe (CETFT) agus an Chiste Eorpaigh Iascaigh
(CEI) go bunúsach.
[42]             Féach pointí 19 agus 24 den Chomhaontú Idirinstitiúideach
[43]             A fhad a bhaineann le hacmhainní dílse traidisiúnta
(dleachtanna talmhaíochta, tobhaigh siúcra), ní mór na méideanna a luaitear a
bheith ina nglanmhéideanna, i.e. méideanna comhlána agus 25 % de chostais
bhailiúcháin a bheith bainte astu.
[44]             Soláthrófar na hacmhainní airgeadais is gá leis an
mbuiséad atá leithdháilte cheana ar EFSA agus déanfar é a ath-imlonnú taobh
istigh de EFSA, mar aon le haon leithdháileadh breise a d'fhéadfaí a thabhairt
do EFSA faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil i
bhfianaise na srianta buiséadacha.