               AN COIMISIÚN EORPACH
            An Bhruiséil,4.6.2018
            COM(2018) 397 final
            2018/0220(COD)
            Togra le haghaidh
            RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE
            lena a gcomhlánaítear reachtaíocht cineálcheadaithe AE i dtaca le tarraingt siar na Ríochta Aontaithe ón Aontas
            (Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

               MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

               1.COMHTHÉACS AN TOGRA

               •Forais agus cuspóirí an togra

                  Chuir an Ríocht Aontaithe isteach fógra, an 29 Márta 2017, á rá go raibh rún aici tarraingt siar ón Aontas de bhun Airteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. Fágann sin, mura ndaingneofar comhaontú um tharraingt siar ina leagfar síos dáta eile, go scoirfidh dlí uile an Aontais, an dlí príomhúil agus an dlí tánaisteach araon, d'fheidhm a bheith aige maidir leis an Ríocht Aontaithe ón 30 Márta 2019, ("dáta an tarraingt siar").  Uaidh sin amach, beidh an Ríocht Aontaithe ina “tríú tír”.

                  Faoi réir aon socrú sealadach a d'fhéadfadh a bheith ina chuid de chomhaontú féideartha maidir le tarraingt siar, ní bheidh feidhm ag creat reachtach an Aontais lena rialaítear roinnt táirgí maidir leis an Ríocht Aontaithe amhail ó dháta an tarraingt siar, go háirithe:

               ·Treoir 2007/46/CE maidir le cineálcheadú mótarfheithiclí agus leantóirí (a gcuirfear Rialachán ina hionad a mbeidh feidhm aige ón 1 Meán Fómhair 2020);

               ·Rialachán (AE) Uimh. 168/2013 maidir le cineálcheadú feithiclí dhá nó trí roth agus cuadrothar;

               ·Rialachán (AE) Uimh. 167/2013 maidir le cineálcheadú feithiclí talmhaíochta agus foraoiseachta; agus

               ·Rialachán(AE) Uimh. 2016/1628 maidir le cineálcheadú inneall lena núsáid in innealra soghluaiste nach innealra bóthair é.

                  Fágann sin freisin go scoirfidh údarás cineálcheadaithe na Ríochta Aontaithe de bheith ina údarás cineálcheadaithe de chuid an Aontais agus ní bheidh sé in ann cumhachtaí agus oibleagáidí údaráis cineálcheadaithe faoi reachtaíocht an Aontais a chomhlíonadh a thuilleadh. Ar an gcaoi sin, ní mór do mhonaróirí a fuair ceaduithe sa Ríocht Aontaithe san am atá thart ceaduithe nua a fháil ó údaráis chineálcheadaithe AE27, ceaduithe maidir le táirgí atá á dtáirgeadh cheana san áireamh, d'fhonn a áirithiú go leanfaidh siad de reachtaíocht an Aontais a chomhlíonadh agus go gcoinneoidh siad rochtain ar mhargadh an Aontais.

                  Cé go leagtar síos leis an gcreat dlíthiúil do na táirgí sin ceanglais nós imeachta lena gcomhchuibhítear an chaoi a ndeonaítear cineálcheaduithe ar fud an Aontais, fágann roinnt de na coimircí go mbeidh deacrachtaí ag monaróirí ábhartha na bearta is gá a dhéanamh chun comhlíonadh rialála agus leanúnachas gnó a áirithiú nuair nach mbeidh feidhm a thuilleadh ag acquis an Aontais maidir leis an Ríocht Aontaithe.

                  Mar shampla, faoi chóras cineálcheadaithe an Aontais, ceadaítear do na monaróirí a niarratais ar chineálcheadú a thíolacadh chuig a rogha údaráis cineálcheadaithe. Mar sin féin, ní cheadaítear aistriú chuig údarás eile ón uair a dheonófar cineálcheadú, agus ní féidir le húdarás amháin leasú a dhéanamh ar chineálcheadú a chuirfidh údarás eile ar fáil. Ar an gcaoi chéanna, ceanglaítear leis an reachtaíocht maidir le cineálcheadú nach bhféadfaidh údarás cinealcheadaithe glacadh le tuarascálacha maidir le tástálacha ach amháin ó sheirbhísí teicniúla atá ainmnithe roimh ré sa Bhallstát lena mbaineann siad agus a nainm sin a bheith curtha in iúl don Choimisiún. Anuas air sin, is prionsabal bunúsach den chóras cineálcheadaithe nach féidir táirge a cheadú faoi réir na gceanglas is infheidhme maidir le cineálacha nua (seachas feithiclí nua) ach amháin tráth a dheonaítear an ceadú nua. Ar deireadh, ón uair a scoirfidh údarás cineálcheadaithe na Ríochta Aontaithe de bheith ina údarás cineálcheadaithe de chuid an Aontais, ní fheadfaidh sé an chomhréireacht táirgeachta a áirithiú a thuilleadh ná comhréireacht inseirbhíse na dtáirgí atá i gcúrsaíocht cheana. Is gá údarás cineálcheadaithe freagrach a bheith ann chun táirge nach bhfuil i gcomhréir leis na ceanglais sábháilteachta nó comhshaoil a aisghlaoch.

                  Tagann as na saincheisteanna sin éiginnteacht dhlíthiúil do mhonaróirí a bhfuil cineálcheaduithe ón Ríocht Aontaithe acu. Is é is aidhm don togra seo aghaidh a thabhairt orthu trí na rialacha atá ann cheana a mhodhnú go sealadach agus ar bhonn an-spriocdhírithe chun deis a thabhairt do na monaróirí lena mbaineann cineálcheadaithe AE27 nua a fháil a thiocfaidh in áit na dtáirgí a rinneadh a chineálcheadú sa Ríocht Aontaithe. Leis an togra seo:

               ·Ceadaítear go sainráite do na monaróirí lena mbaineann iarratas a chur chuig údarás cineálcheadaithe AE27 ar cheaduithe nua do chineálacha atá ann cheana;

               ·Ceadaítear nach gá na tástálacha lenar cuireadh bonn leis na cineálcheaduithe ón Ríocht Aontaithe a athdhéanamh toisc nár ainmníodh an tseirbhís theicniúil cheana agus nár thug an túdarás cineálcheadaithe AE27  fógra faoi cheana;

               ·Déantar foráil maidir leis na ceaduithe sin a dheonú má chomhlíontar na ceanglais maidir le feithiclí, córais agus aonaid theicniúla ar leithligh nua seachas na ceanglais maidir le cineálacha nua;

               ·Beartaítear údaráis chineálcheadaithe nua a aithint do na táirgí sin a bhí ar an margadh roimh an tarraingt siar, a áirithiú go mbeidh sé de chúram ar údarás éigin seiceálacha comhréireachta inseirbhíse a dhéanamh nó aisghlaoch féideartha a eisiúint sa todhchaí.

                  Leis na forálacha a bheartaítear sa togra ní ísleofar na ceanglais maidir le sábháilteacht nó feidhmíocht comhshaoil na bhfeithiclí, na gcóras, na gcomhpháirteanna agus na naonad teicniúil ar leithligh. Ní thabharfar aon bhuntáistí leo do mhonaróirí a bhfuil cineálcheaduithe na Ríochta Aontaithe acu, i gcomparáid le monaróirí a bhfuil cineálcheaduithe AE27 acu. Os a choinne sin, is é rud é go gceadófar leis an togra do mhonaróirí leanúint dá dtáirgí a tháirgeadh i gcomhréir leis na ceanglais dlíthiúla is infheidhme gan cur isteach ar an táirgeadh a dhéantar faoi láthair, rud a d'fhéadfadh tionchair shóisialta agus eacnamaíocha shuntasacha a bheith aige. Agus comhréireacht na monaróirí le dlí an Aontais á héascú aige, áiritheofar leis an tionscnamh go gcosnófar na tomhaltóirí agus na saoránaigh.

                 •Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá ann cheana sa réimse beartais

                  Is lex specialis a bheidh sa togra seo do na ceithre ghníomh a liostaítear ina raon feidhme a mhéid is go ndiallann sé uathu agus a mhéid sin amháin; leanfaidh forálacha ginearálta na ngníomhartha sin d'fheidhm a bheith acu. Ar an gcaoi sin tagann an togra seo go hiomlán leis an reachtaíocht atá ann cheana.

               •Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais

                  Tagann an togra seo go hiomlán le sainordú na Comhairle maidir leis an gcaibidlíocht leis an Ríocht Aontaithe i dtaca lena tarraingt siar ón Aontas.

               2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT

               •Bunús dlí

                  Is é Airteagal 114 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) bunús dlí an togra seo.

               •Coimhdeacht (maidir le hinniúlacht neamheisiach)

                  Os rud é go ndéanfadh an gníomh atá beartaithe ceithre ghníomh de chuid an Aontais a chomhlánú agus a nábhar a mhodhnú, ní fhéadfaí é seo a bhaint amach ach amháin trí ghníomhaíocht ar leibhéal an Aontais agus ní trí ghníomhaíocht ar leibhéal an Bhallstáit.

               •Comhréireacht

                  Meastar go bhfuil an togra comhréireach mar go ndéantar foráil leis maidir leis an athrú dlíthiúil is gá agus san am céanna nach dtéann sé thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí atá ann maidir lena cheadú do mhonaróirí a bhfuil cineálcheaduithe ón Ríocht Aontaithe acu an reachtaíocht maidir le cineálcheadú a chomhlíonadh, na cuspóirí sin a ghnóthú. Déantar foráil leis maidir leis na coinníollacha dlíthiúla is gá chun cothrom iomaíochta do mhonaróirí a choinneáil a mhéid is féidir.

                •An rogha ionstraime

                  I bhfianaise go sainmhínítear leis an ngníomh rialacha sonracha chun dul i ngleic le cás fíorshonrach aonuaire, go heisceachtúil ní dhéanfar na gníomhartha sin a mhodhnú leis, ach beidh feidhm aige mar ghníomh aonair ar feadh tréimhse theoranta. Os rud é gur rialacháin trí cinn de na gníomhartha lena mbaineann agus gur treoir ceann amháin díobh (a dtiocfaidh rialachán ina háit a mbeidh feidhm aige amhail ón 1 Meán Fómhair2020) is dealraitheach gur rialachán é an taon fhoirm gnímh leordhóthanach lena gceadófar do na Ballstáit dialladh ó na rialacha ginearálta ábhartha is infheidhme i ngach cás eile. Is le rialachán is fearr a fhreagraítear don phráinn a bhaineann leis an ábhar.

               3.TORTHAÍ Ó MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, Ó CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS Ó MHEASÚNUITHE TIONCHAIR

               •Meastóireachtaí ex post/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá ann cheana

               Neamhbhainteach

               •Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara

                  Rinneadh na dúshláin don chineálcheadú a thagann as tarraingt siar na Ríochta Aontaithe a lua agus a phlé ag roinnt cruinnithe leis na Ballstáit. Rinne monaróirí agus comhlachais a dhéanann ionadaíocht orthu na dúshláin sin a thabhairt d'aire an Choimisiúin.

                  Tá deis ag geallsealbhóirí aiseolas a thabhairt  maidir leis an tionscnamh trí bhíthin na tairsí um Rialáil níos fearr (“Nocht do Thuairim”) de chuid an Choimisiún Eorpaigh.

                  Le linn na tréimhse aiseolais ón 26 Aibreán 2018 go 10 Bealtaine 2018, thug 15 gheallsealbhóir barúlacha, naoi gcomhlachas geallsealbhóirí Eorpacha ina measc, trí chomhlachas ón Ríocht Aontaithe, beirt mhonaróirí agus saoránach amháin. Bhí dearcadh dearfach ann, go ginearálta, maidir leis an rún atá ann tuilleadh deimhneachta dlíthiúla a chur ar fáil. Bhain roinnt de na barúlacha le saincheisteanna de chineál cothrománach maidir le gach cineál earraí, leis an gcaibidlíocht maidir leis an gcomhaontú tarraingt siar agus leis an ngaol a bheidh idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe sna blianta atá romhainn. Cuireadh an taiseolas san áireamh mar ábhar ábhartha agus an togra á ullmhú.

               •Bailiú agus úsáid saineolais

                  Aiseolas ó bhéal agus i scríbhinn ó mhonaróirí agus ó na Ballstáit, féach thuas.

                  Anailís dhlíthiúil ar an reachtaíocht maidir le cineálcheadú lena gcuirtear bonn faoi dhá fhógra do na scairshealbhóirí:

                     Treoir do gheallsealbhóirí maidir le tionchar cineálcheadaithe mótarfheithiclí

                   an 8 Feabhra 2018 agus

                     Treoir do gheallsealbhóirí maidir le tionchar cineálcheadaithe feithiclí agus innill áirithe

                   an 28 Márta 2018.

               •Measúnú tionchair

               Neamhbhainteach

               •Cearta bunúsacha

                  Níl aon iarmhairtí ag an togra seo maidir le cosaint na gceart bunúsach.

               4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA

               Neamhbhainteach

               5.EILIMINTÍ EILE

               •Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe

               Neamhbhainteach

               2018/0220 (COD)

               Togra le haghaidh

               RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

               lena a gcomhlánaítear reachtaíocht cineálcheadaithe AE i dtaca le tarraingt siar na Ríochta Aontaithe ón Aontas

               (Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

               TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

               Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 114 de,

               Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

               Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

               Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa,

               Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach,

               De bharr an méid seo a leanas:

               (1)An 29 Márta 2017, chuir an Ríocht Aontaithe isteach fógra á rá go raibh rún aici tarraingt siar ón Aontas de bhun Airteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. Fágann sin, mura ndéanfar le comhaontú daingnithe tarraingt siar nó mura ndéanfaidh an Chomhairle Eorpach, i gcomhaontú leis an Ríocht Aontaithe, dáta eile a bhunú d'aon ghuth, scoirfidh dlí an Aontais d'fheidhm a bheith aige maidir leis an Ríocht Aontaithe ón 30 Márta 2019. Uaidh sin amach, beidh an Ríocht Aontaithe ina “tríú tír”.

               (2) Bunaíodh creat reachtaíochta cuimsitheach maidir le cineálcheadú le Treoir 2007/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
                  1
               , Rialachán (AE) Uimh. 167/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
                  2
               , Rialachán (AE) Uimh. 168/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
                  3
                agus Rialachán (AE) 2016/1628 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
                  4
               .

               (3)Leis na gníomhartha sin is faoi na monaróirí féin atá sé an túdarás a roghnú óna bhfaighidh siad cineálcheadú rud a fhágann go mbíonn siad in ann táirgí a chur ar an margadh sna Ballstáit uile.

               (4)Is é an éifeacht a bheadh ag tarraingt siar na Ríochta Aontaithe ón Aontas, in éagmais aon fhorálacha speisialta, nach bhféadfaí rochtain ar mhargadh an Aontais a áirithiú a thuilleadh le cineálcheaduithe a deonaíodh roimhe sin ag údarás cineálcheadaithe na Ríochta Aontaithe. Tá ceaduithe den chineál sin freisin ag monaróirí atá bunaithe i mBallstáit cé is moite den Ríocht Aontaithe. Cé gur féidir feithiclí, córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh atá cineálcheadaithe ag an Ríocht Aontaithe a chur ar mhargadh an Aontais go dtí go scoirfidh dlí an Aontais d'fheidhm a bheith aige maidir leis an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe, ní mór forálacha ar leith a bhunú chun críocha chur ar an margadh na dtáirgí sin tar éis an dáta sin a éascú.

               (5)Faoi láthair ní dhéantar foráil le reachtaíocht an Aontais maidir leis an deis cineálacha a ceadaíodh cheana san Aontas a athcheadú. Mar sin féin, ba cheart go mbeadh monaróirí in ann leanúint d'fheithiclí, córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh nua, a bhí bunaithe roimhe sin ar chineálcheaduithe a bhí deonaithe ag an Ríocht Aontaithe, a tháirgeadh agus leanúint de na táirgí sin a chur ar mhargadh an Aontais. Dá bharr sin ní mór ceadú do mhonaróirí ceaduithe nua a fháil ó údaráis i mBallstáit an Aontais cé is moite den Ríocht Aontaithe.

               (6)Ba cheart a áirithiú freisin leis an Rialachán seo go leanfaidh monaróirí den tsaoirse is mó is féidir a bheith acu chun údarás ceadaithe a roghnú. Go háirithe, ba cheart nach mbeadh an rogha sin atá ag an monaróir ag brath ar thoiliú údarás cineálcheadaithe na Ríochta Aontaithe nó ar aon socruithe a bheith ann idir údarás cineálcheadaithe na Ríochta Aontaithe agus an túdarás cineálcheadaithe nua.

               (7)Chun an deimhneacht dhlíthiúil is gá a chur ar fáil do na páirtithe leasmhara uile lena mbaineann agus chun cothrom iomaíochta a áirithiú do mhonaróirí, ní mór coinníollacha is infheidhme sna Ballstáit uile a leagan síos ar dhóigh thrédhearcach.

               (8)Chun táirgeadh leantach agus cur ar an margadh na bhfeithiclí, na gcóras, na gcomhpháirteanna agus na naonad teicniúil ar leithligh a chumasú, is é ba cheart a bheith sna ceanglais a bheidh le comhlíonadh ag na cineálacha sin ionas go bhfaighidh siad ceadú ó údarás Ballstáit de chuid an Aontais cé is moite den Ríocht Aontaithe ná na ceanglais is infheidhme maidir le feithiclí nua, córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh a chur ar an margadh agus níor cheart na ceanglais is infheidhme maidir le cineálacha nua a bheith san áireamh.

               (9)Tá feidhm ag na ceanglais maidir le feithiclí, córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh ar an gcaoi chéanna maidir le monaróirí a bhfuil cineálcheaduithe acu a dheonaigh na Ballstáit eile cé is moite den Ríocht Aontaithe. Na ceanglais chéanna a shocrú maidir le cineálacha a cheadú faoin Rialachán seo agus maidir le feithiclí, córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh nua a chur ar an margadh, ar an gcaoi sin is é is aidhm don mhéid sin a áirithiú go gcaithfear ar an gcaoi chéanna le monaróirí atá thíos le tarraingt siar na Ríochta Aontaithe agus leis na monaróirí a bhfuil cineálcheaduithe acu a bhí deonaithe ag Ballstáit cé is moite den Ríocht Aontaithe.

               (10)Ba cheart nach ndéanfaí, le haon ní atá sa Rialachán seo, cosc a chur ar mhonaróir feithicle iarratas a dhéanamh ar bhonn deonach ar cheadú ón Aontas i leith cineál feithicle, a ceadaíodh cheana sa Ríocht Aontaithe, faoi réir ceanglais áirithe is infheidhme maidir le cineálacha córas, comhpháirteanna nó aonad teicniúil ar leithligh nua i gcás ina leanann an cineál feithicle de bheith chomhionann ar gach dóigh leis an gcineál a ceadaíodh sa Ríocht Aontaithe.

               (11)Maidir le cineálcheaduithe a lorgaítear i dtaobh cineálacha nua feithiclí, córais, comhpháirteanna nó aonaid theicniúla ar leithligh, ba cheart nach dtiocfaidís faoi raon feidhme an Rialacháin seo.

               (12)Ba cheart go bhféadfadh na cineálcheaduithe a dheonaítear ar bhonn an Rialacháin seo a bheith bunaithe ar na tuarascálacha tástála a cuireadh isteach cheana chun críocha ceaduithe a fháil sa Ríocht Aontaithe, áit nár tháinig athrú ar na ceanglais arb iad is bonn leis na tuarascálacha tástála sin. Chun go gceadófaí leanúint d'úsáid a bhaint as na tuarascálacha tástála arna eisiúint ag an tseirbhís ar thug an Ríocht Aontaithe fógra fúithi, ba cheart go ndéanfaí leis an Rialachán foráil maidir le díolmhú ón gceanglas nach mór don údarás a dheonaíonn cineálcheadú an tseirbhís theicniúil sin a ainmniú agus fógra a thabhairt fúithi don Choimisiún.  Chun an tam a bheidh scortha ag dlí an Aontais de bheith infheidhme maidir leis an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe a chumhdach freisin, ba cheart foráil a dhéanamh leis an Rialachán seo freisin maidir le díolmhú ó na ceanglais shonracha a bhaineann le seirbhísí teicniúla tríú tíortha a ainmniú agus fógra a thabhairt fúthu.

               (13)San am céanna, ós rud é go mbeidh údaráis cheadaithe freagrach go hiomlán as na ceaduithe nua a dheonóidh siad, ba cheart an lánrogha a bheith acu ceangal a chur tástálacha nua a déanamh ar aon ghné den cheadú de réir mar is cuí leo.

               (14)A mhéid is nach ndéantar foráil maidir lena mhalairt leis an ngníomh seo, ba cheart go leanfadh na rialacha ginearálta maidir le cineálcheadú ón Aontas d'fheidhm a bheith acu.

               (15)Ba cheart a chur san áireamh nach dtiocfaidh deireadh leis an ról a thugtar d'údaráis chineálcheadaithe nuair a tháirgfear feithicil, córas, comhpháirt agus aonad teicniúil ar leithligh nó nuair a chuirfear ar an margadh é, ach go leanfaidh sé ar feadh roinnt blianta tar éis na táirgí sin a bheith curtha ar an margadh. Tá feidhm aige sin go háirithe maidir le hoibleagáidí comhréireachta inseirbhíse i dtaca le feithiclí a thagann faoi Threoir 2007/46/CE agus maidir le hoibleagáidí deisithe agus cothabhála, aisghlaonna féideartha i dtaca le feithiclí, córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh a thagann faoi Threoir 2007/46/CE, Rialachán (AE) Uimh. 167/2013, Rialachán (AE) Uimh. 168/2013 nó Rialachán (AE) Uimh. 2016/1628. Dá bharr sin ní mór don údarás a dheonaíonn an cineálcheadú i gcomhréir leis an Rialachán seo na hoibleagáidí sin a thógáil air féin freisin i dtaca le feithiclí, córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh atá bunaithe ar an gcineál céanna agus a cuireadh ar an margadh cheana san Aontas ar bhonn an chineálcheadaithe a deonaíodh sa Ríocht Aontaithe chun a áirithiú gurb ann d'údarás cineálcheadaithe freagrach.

               (16)Ar na cúiseanna céanna, ní mór freisin go dtógfaidh údarás cineálcheadaithe AE oibleagáidí áirithe air féin i dtaca le feithiclí, córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh a cuireadh ar an margadh san Aontas ar bhonn cineálcheaduithe a deonaíodh sa Ríocht Aontaithe nach bhfuil bailí a thuilleadh de bhun Airteagal 17 de Threoir 2007/46/CE, Airteagal 32 de Rialachán (AE) Uimh. 167/2013, Airteagal 37 de Rialachán (AE) Uimh. 168/2013 nó Airteagal 30 de Rialachán (AE) 2016/1628, nó nach bhfuil cineálcheadú á iarraidh ina leith faoin Rialachán seo. Lena áirithiú gurb ann d'údarás cineálcheadaithe freagrach, ba cheart a cheangal ar mhonaróirí iarraidh ar an údarás atá ag ceadú cineálacha a ceadaíodh cheana sa Ríocht Aontaithe oibleagáidí a thógáil orthu féin i dtaca le haisghlaonna, faisnéis deisithe agus cothabhála agus seiceálacha comhréireachta inseirbhíse i ndáil lena bhfeithiclí, a gcórais, a gcomhpháirteanna agus a naonaid theicniúla ar leithligh atá bunaithe ar chineálacha eile agus atá curtha ar mhargadh an Aontais cheana. Chun méid na noibleagáidí a thógfaidh údarás cineálcheadaithe AE air féin a theorannú, ba cheart nach mbeadh na hoibleagáidí sin bainteach ach le táirgí atá bunaithe ar chineálcheaduithe na Ríochta Aontaithe a deonaíodh tar éis 1 Eanáir 2008.

               (17)Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an Rialacháin seo, eadhon Treoir 2007/46/CE, Rialachán (AE) Uimh. 167/2013, Rialachán (AE) Uimh. 168/2013 agus Rialachán EU 2016/1628 a chomhlánú le rialacha speisialta a bhaineann le tarraingt siar na Ríochta Aontaithe ón Aontas, an cuspóir sin a ghnóthú agus, de bharr fairsinge agus éifeachtaí an Rialacháin seo, gur fearr is féidir é a bhaint amach ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a ghnóthú.

               (18)Chun go bhféadfaidh monaróirí na bearta is gá a dhéanamh chun ullmhúchán a dhéanamh gan mhoill do tharraingt siar na Ríochta Aontaithe i dtaca leis an reachtaíocht maidir le cineálcheadú ba cheart don Rialachán seo teacht i bhfeidhm ar an tríú lá tar éis a fhoilsithe.

               TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

               Airteagal 1
               Ábhar

               Comhlánaítear leis an Rialachán seo Treoir 2007/46/CE, Rialachán (AE) Uimh. 167/2013, Rialachán (AE) Uimh. 168/2013, agus Rialachán (AE) 2016/1628 trí fhorálacha speisialta a bhunú maidir le cineálcheadú agus cur ar an margadh feithiclí, córas, comhpháirteanna agus aonad teicniúil ar leithligh a mbeidh cineálcheadú déanta orthu ag údarás cineálcheadaithe na Ríochta Aontaithe roimh an lá a scoirfidh dlí an Aontais d'fheidhm a bheith aige sa Ríocht Aontaithe agus maidir leis an Ríocht Aontaithe ('údarás cineálcheadaithe na Ríochta Aontaithe)

               Airteagal 2
               Raon Feidhme

               1. Beidh feidhm ag an Rialachán seo maidir le feithiclí, córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh a thagann faoi raon feidhme Threoir 2007/46/CE, Rialachán (AE) Uimh. 167/2013, Rialachán (AE) Uimh. 168/2013 nó Rialachán (AE) 2016/1628 agus maidir lena gcineálacha a cineálcheadaíodh ag údarás cineálcheadaithe na Ríochta Aontaithe ar bhonn na gníomhartha sin nó aon ghnímh a liostaítear in Iarscríbhinn IV a ghabhann le Treoir 2007/46/CE nó aon ghnímh a aisghairtear leis na gníomhartha sin.

               2. Is é rud a thuigfear as tagairtí d'aonaid theicniúla ar leithligh faoin Rialachán seo tagairtí cumhdaigh d'innill faoi Rialachán (AE) 2016/1628.

               Airteagal 3

               Sainmhínithe

               Chun críocha an Rialacháin seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

               (1)ciallaíonn 'údarás cineálcheadaithe AE' údarás cineálcheadaithe aon Bhallstáit cé is moite den Ríocht Aontaithe;

               (2)ciallaíonn 'cineálcheadú na Ríochta Aontaithe' cineálcheadú de chuid an Aontais nó an Chomhphobail a dheonaíonn údarás cineálcheadaithe na Ríochta Aontaithe;

               (3)ciallaíonn 'cineálcheadú AE' cineálcheadú de chuid an Aontais a dheonaíonn údarás cineálcheadaithe de chuid an Aontais i gcomhréir leis an Rialachán seo.

               Airteagal 4

               Iarratas ar chineálcheadú AE

               1. De mhaolú ar Airteagal 6(6) de Threoir 2007/46/CE, Airteagal 21(2) de Rialachán (AE) Uimh. 167/2013, Airteagal 26(2) de Rialachán (AE) Uimh. 168/2013, agus Airteagal 20(1) de Rialachán (AE) 2016/1628, féadfaidh monaróir a bhfuil cineálcheadú na Ríochta Aontaithe aige nach bhfuil imithe in éag de bhun Airteagal 17 de Threoir 2007/46/CE, Airteagal 32 de Rialachán (AE) Uimh. 167/2013, Airteagal 37 de Rialachán (AE) Uimh. 168/2013, nó Airteagal 30 de Rialachán (AE) 2016/1628, roimh an lá a scoirfidh dlí an Aontais d'fheidhm a bheith aige sa Ríocht Aontaithe agus maidir leis an Ríocht Aontaithe, féadfaidh sé iarratas a chur isteach chuig údarás cineálcheadaithe AE ar cheadú den sórt céanna de chuid an Aontais.

               2. Chun go gceadófar é, ní mór don chineál na ceanglais uile a chomhlíonadh is infheidhme tráth a ghabhfaidh éifeacht le cineálcheadú AE maidir le feithiclí, córais comhpháirteanna nó aonaid theicniúla a chur ar an margadh a chlárú nó a chur i seirbhís.

               3. Tríd an iarratas a chur isteach de bhun mhír 1, beidh an monaróir faoi dhliteanas táillí leordhóthanacha a íoc i leith aon chostais a thagann as na cumhachtaí sin a chur i bhfeidhm agus as oibleagáidí údarás cineálcheadaithe AE maidir le cineálcheadú an Aontais a chomhlíonadh.

               Airteagal 5

               Coinníollacha maidir le cineálcheadú AE a dheonú agus a éifeachtaí sin

               1. De mhaolú ar Airteagal 8(2), Airteagal 9(1)(a) agus mhír 1 agus mhír 2 d'Airteagal 10 de Threoir 2007/46/CE, Airteagal 6(2) de Rialachán (AE) Uimh. 167/2013, Airteagal 7(2) agus 18 de Rialachán (AE) Uimh. 168/2013 agus Airteagal 6(2) de Rialachán (AE) 2016/1628, féadfaidh údarás cineálcheadaithe AE a bhfuil iarratas faighte aige i gcomhréir le hAirteagal 4 den Rialachán seo cineálcheadú AE a dheonú i dtaca le feithicil, córas comhpháirteanna nó aonad teicniúil ar leithligh, má chomhlíontar leis an gcineál sin, tráth a ghabhfaidh éifeacht leis an gceadú, ar a laghad na ceanglais uile is infheidhme maidir le feithiclí, córais comhpháirteanna nó aonaid theicniúla a chur ar an margadh a chlárú nó a chur i seirbhís.

               2. A mhéid is nach bhfuil aon cheanglais nua infheidhme agus gan dochar do mhír 3, féadfar cineálcheadú AE a dheonú ar bhonn na dtuarascálacha tástála céanna ar baineadh úsáid astu cheana chun cineálcheadú na Ríochta Aontaithe a dheonú i gcomhréir leis na forálacha is infheidhme, gan beann ar an tseirbhís theicniúil a d'eisigh an tuarascáil tástála a bheith ainmnithe agus fógra a bheith tugtha ag an mBallstát maidir le cineálcheadú AE i gcomhréir le Treoir 2007/46/CE, Rialachán (AE) Uimh. 167/2013, Rialachán (AE) Uimh. 168/2013, nó Rialachán (AE) 2016/1628, fiú amháin nuair a scoirfidh dlí an Aontais d'fheidhm a bheith aige sa Ríocht Aontaithe agus maidir leis an Ríocht Aontaithe.

               3. Roimh cineálcheadú AE a dheonú féadfaidh údarás cineálcheadaithe AE a iarraidh go nathdhéanfaí tástálacha sonracha. Sa chás sin, féadfaidh seirbhís theicniúil atá ainmnithe agus fógra tugtha faoi ag Ballstát údarás cineálcheadaithe AE i gcomhréir le Treoir 2007/46/CE, Rialachán (AE) Uimh. 167/2013, Rialachán (AE) Uimh. 168/2013 nó Rialachán (AE) 2016/1628, féádfaidh sí an tástáil a dhéanamh.

               4. Gheobhaidh an cineál a cheadaítear i gcomhréir le mír 1 deimhniú cineálcheadaithe AE ar a mbeidh uimhir ina mbeidh sainuimhir an Bhallstáit ar dheonaigh a údarás cineálcheadaithe cineálcheadú AE agus uimhir an ghnímh is infheidhme dá dtagraítear in Airteagal 2(1). Beidh ann freisin uimhir an ghnímh leasaithigh is déanaí ina bhfuil ceanglais maidir le cineálcheadú ar i gcomhréir leis a dheonaítear cineálcheadú AE. Maidir le feithiclí, beidh sa deimhniú cineálcheadaithe agus sa deimhniú comhréireachta faoi 'Nótaí:' an trácht "Cineálcheadaithe cheana agus marcáilte mar" agus déanfar tagairt iontu d'uimhir an deimhnithe cineálcheadaithe a fuarthas ar bhonn chineálcheadú na Ríochta Aontaithe. Maidir le córais, comhpháirteanna nó aonaid theicniúla ar leithligh, beidh an trácht seo a leanas sa deimhniú ar chineálcheadú "Cineálcheadaithe cheana agus marcáilte mar" agus déanfar tagairt ann don mharcáil a fuarthas ar bhonn chineálcheadú na Ríochta Aontaithe.

               5. Gabhfaidh éifeacht le cineálcheadú AE an lá a dheonófar é nó ar dháta níos déanaí a chinnfear ann. Rachaidh cineálcheadú na Ríochta Aontaithe in éag ar a dhéanaí amhail an lá a ghabhfaidh éifeacht le cineálcheadú AE.

               6. Measfar gur cineálcheadú CE nó AE a bheidh i gcineálcheadú de chuid an Aontais de réir bhrí Threoir 2007/46/CE nó aon ghníomh eile a liostaítear in Iarscríbhinn IV a ghabhann leis an Treoir sin, Rialachán (AE) Uimh. 167/2013, Rialachán (AE) Uimh. 168/2013 nó Rialachán (AE) Uimh. 2016/1628. Leanfaidh forálacha uile na gníomhartha sin nach ndéanfar maolú orthu leis an Rialachán seo d'fheidhm a bheith acu.  Glacfaidh údarás cineálcheadaithe AE freagracht iomlán as na hoibleagáidí a thagann as cineálcheadú AE.

               Feidhmeoidh údarás cineálcheadaithe AE, amhail ón dáta a ghabhfaidh éifeacht le cineálcheadú AE, cumhachtaí uile údarás cineálcheadaithe na Ríochta Aontaithe agus comhlíonfaidh sé a oibleagáidí uile sin maidir le gach feithicil, córas, comhpháirt nó aonad teicniúil ar leithligh ar bhonn chineálcheadú na Ríochta Aontaithe a cuireadh ar an margadh, a cláraíodh nó a cuireadh i seirbhís san Aontas. Ní chumhdófar leis sin aon dliteanas as aon ghníomhartha nó neamhghníomhartha is inchurtha i leith údarás cineálcheadaithe na Ríochta Aontaithe.

                Airteagal 6

               Údarás cineálcheadaithe an Aontais atá freagrach as feithiclí, córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh nach ndeonaítear ceadú dóibh faoin Rialachán seo

               1. Agus iarratas á dhéanamh aige ar chineálcheadú faoi Airteagal 4, iarrfaidh an monaróir ar údarás cineálcheadaithe an Aontais i gceist oibleagáidí údarás cineálcheadaithe na Ríochta Aontaithe a thógáil air féin i dtaca le feithiclí, córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh a cuireadh ar an margadh, a cláraíodh nó a cuireadh i seirbhís san Aontas ar bhonn cineálceadaithe ón Ríocht Aontaithe nach bhfuil imithe in éag de bhun Airteagal 17 de Threoir 2007/46/CE, Airteagal 32 de Rialachán (AE) Uimh. 167/2013, Airteagal 37 de Rialachán (AE) Uimh. 168/2013 nó Airteagal 30 de Rialachán (AE) 2016/1628, nó nach niarrtar aon chineálcheadú AE ina leith faoi Airteagal 5 den Rialachán seo.

               Déanfar an iarraidh sin i dtaca le gach feithicil, córas, comhpháirt agus aonad teicniúil ar leithligh bunaithe ar chineálcheaduithe na Ríochta Aontaithe atá ag an monaróir a deonaíodh roimh 1 Eanáir 2008 mura gcuireann an monaróir cruthúnas ar fáil d'údarás cineálcheadaithe an Aontais go bhfuil comhaontú déanta aige le húdarás cineálcheadaithe eile AE lena gcumhdaítear na feithiclí, córais, comhpháirteanna agus na haonaid theicniúla ar leithligh sin.

               2. Ní fhéadfaidh údarás cineálcheadaithe an Aontais cineálcheadú ón Aontas a dheonú ach amháin i gcomhréir le hAirteagal 5 tar éis dó glacadh leis an iarraidh de bhun mhír 1 agus tar éis don mhonaróir a aontú go gcumhdóidh sé na costais a thabhóidh údarás cineálcheadaithe AE mar thoradh ar a chumhachtaí a fheidhmiú agus a oibleagáidí a chomhlíonadh i dtaca le feithiclí, córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh lena mbaineann.

               3. Tar éis dó glacadh leis an iarraidh dá dtagraítear i mír 1 agus cineálcheadú AE a eisiúint i gcomhréir le hAirteagal 5, feidhmeoidh údarás cineálcheadaithe an Aontais cumhachtaí uile údarás cineálcheadaithe na Ríochta Aontaithe agus comhlíonfaidh sé a oibleagáidí uile sin maidir le gach feithicil, córas, comhpháirt nó aonad teicniúil ar leithligh ar bhonn chineálcheadaithe na Ríochta Aontaithe dá dtagraítear i mír 1 maidir le haisghlaonna, faisnéis i dtaobh deisithe agus cothabhála agus seiceálacha comhréireachta inseirbhíse. Ní chumhdófar leis sin aon dliteanas as aon ghníomhartha nó neamhghníomhartha is inchurtha i leith údarás cineálcheadaithe na Ríochta Aontaithe.

               4. Cuirfidh údarás cineálcheadaithe AE údaráis chineálcheadaithe na mBallstát agus an Coimisiún ar an eolas maidir leis na cineálacha ar aontaigh sé oibleagáidí údaráis cineálcheadaithe na Ríocht Aontaithe ina leith a ghlacadh air féin i gcomhréir le mír 1.

               Airteagal 7

               Teacht i bhfeidhm agus cur i bhfeidhm

               Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm ar an tríú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

               Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.

               Arna dhéanamh sa Bhruiséil,

                  Thar ceann Pharlaimint na hEorpa
                        Thar ceann na Comhairle

                  An tUachtarán
                        An tUachtarán

                     (1)

                        Treoir 2007/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Meán Fómhair 2007 maidir le creat a bhunú chun mótarfheithiclí agus a leantóirí a cheadú, mar aon le córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla scartha a ceapadh le haghaidh feithiclí dá leithéidí (IO L 261, 9.10.2007, lch. 1).

                     (2)

                        Rialachán (AE) Uimh. 167/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Feabhra 2013 maidir le formheas agus faireachas margaidh ar fheithiclí talmhaíochta agus foraoiseachta (IO L 60, 2.3.2013, lch. 1).

                     (3)

                        Rialachán (AE) Uimh. 168/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Eanáir 2013 maidir le ceadú agus le faireachas margaidh ar fheithiclí dhá nó trí roth agus cuadrothair (IO L 60, 2.3.2013, lch. 52).

                     (4)

                        Rialachán (AE) 2016/1628 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Meán Fómhair 2016 maidir le ceanglais a bhaineann le teorainneacha astaíochtaí le haghaidh truailleáin ghásacha agus cháithníneacha agus cineálcheadú i dtaca le hinnill dócháin inmheánaigh le haghaidh innealra soghluaiste nach innealra bóthair é, lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 1024/2012 agus Rialachán (AE) Uimh. 167/2013 agus lena leasaítear, agus lena naisghairtear Treoir 97/68/CE (IO L 252, 16.9.2016, lch. 53)”;


               AN COIMISIÚN EORPACH
            Strasbourg, 13.11.2018
            COM(2018) 745 final
            2018/0390(COD)
            Togra le haghaidh
            RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE
            lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 ón gComhairle lena liostaítear na tríú tíortha a bhfuil ar a náisiúnaigh víosaí a bheith ina seilbh acu ar thrasnú teorainneacha seachtracha dóibh agus na tríú tíortha a bhfuil a náisiúnaigh díolmhaithe ón gceanglas sin, maidir le tarraingt siar na Ríochta Aontaithe ón Aontas

               MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

               1.COMHTHÉACS AN TOGRA

               •Forais agus cuspóirí an togra

               Tarraingeoidh Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann (“an Ríocht Aontaithe”) siar ón Aontas Eorpach an 30 Márta 2019 (dáta an tarraingt siar) agus beidh sí ina tríú tír ón lá sin amach. Faoi láthair, is saoránaigh de chuid an Aontais iad saoránaigh Bhriotanacha. Tá an ceart bunúsach acu gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse laistigh den Aontas agus tá an ceart acu dul isteach i mBallstát eile gan aon víosa iontrála nó foirmiúlacht den sórt sin. Beidh an ceart sin ag náisiúnaigh na Ríochta Aontaithe ar saoránaigh Bhriotanacha iad
                  1
                go dtí go scoirfidh dlí an Aontais maidir le saorghluaiseacht shaoránaigh an Aontais d’fheidhm a bheith aige maidir leo. Tarlóidh sin an 30 Márta 2019, ach amháin má shocraítear dáta eile le comhaontú daingnithe um tharraingt siar de bhun Airteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach nó má dhéanann an Chomhairle Eorpach, le comhaontú ón Ríocht Aontaithe, dáta eile a shocrú d’aon toil.

               Ar an ábhar sin, caithfear a chinneadh an mbeidh náisiúnaigh na Ríochta Aontaithe ar saoránaigh Bhriotanacha iad faoi réir ceanglas víosa ar thrasnú theorainneacha seachtracha na mBallstát dóibh nó an mbeidh siad díolmhaithe ón gceanglas sin. Is i Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 ón gComhairle
                  2
                a leagtar síos an cinneadh i dtaobh an bhfuil náisiúnach de chuid tríú tír faoi réir ceanglas víosa nó díolmhaithe uaidh. In Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Rialachán, liostaítear na tíortha a bhfuil a náisiúnaigh faoi réir an cheanglais víosa, agus in Iarscríbhinn II liostaítear na tíortha sin a bhfuil a náisiúnaigh díolmhaithe ón gceanglas sin. Maidir leis an gcinneadh sin, is gá gníomh reachtach chun an Ríocht Aontaithe a áireamh i gceann amháin de na hiarscríbhinní a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 ón dáta a scoirfidh dlí an Aontais d’fheidhm a bheith aige maidir leis an Ríocht Aontaithe.

               •Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana

               Cuireann na Ballstáit ar fad – diomaite d’Éirinn – mar aon leis na tíortha atá comhlachaithe le Schengen (an Íoslainn, Lichtinstéin, an Iorua agus an Eilvéis) Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 i bhfeidhm. Is cuid de chomhbheartas víosaí an Aontais Eorpaigh do thréimhsí gearrfhanachta 90 lá in aon tréimhse 180 lá é an Rialachán. Ní raibh an Ríocht Aontaithe riamh faoi cheangal an Rialacháin sin.

               De bharr nach bhfuil Éire rannpháirteach in acquis Schengen maidir le víosaí, ní dhéanann Rialachán (CE) Uimh. 539/2001, nó an togra seo le haghaidh leasú ar an Rialachán sin, difear don socrú déthaobhach ar leith atá ag Éirinn leis an Ríocht Aontaithe (an “Comhlimistéar Taistil”) lena bhforáiltear do thaisteal saor ó víosaí idir Éire agus an Ríocht Aontaithe do náisiúnaigh an dá thír.

               Na critéir ba cheart a chur san áireamh agus cinneadh á dhéanamh, cás ar chás, cé na tríú tíortha a mbeidh a náisiúnaigh faoi réir an cheanglais víosa nó díolmhaithe ón gceanglas sin, leagtar síos iad in Airteagal 1 de Rialachán (CE) Uimh. 539/2001. Áirítear orthu sin “inimirce neamhdhleathach, beartas poiblí agus slándáil, tairbhe eacnamaíoch, go háirithe i dtéarmaí turasóireachta agus trádáil coigríche, agus caidreamh seachtrach an Aontais leis na tríú tíortha ábhartha, lena náirítear, go háirithe, breithnithe maidir le cearta an duine agus saoirsí bunúsacha, chomh maith leis na himpleachtaí a bhaineann le comhleanúnachas agus cómhalartacht réigiúnach”. Tá sé tábhachtach freisin aird ar leith a thabhairt ar shlándáil na ndoiciméad taistil a eisíonn na tríú tíortha lena mbaineann.

               Rinneadh na hiarscríbhinní a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 a leasú go deireanach in 2017 le Rialachán (AE) 2017/372 agus Rialachán (AE) 2017/850, lenar aistríodh an tSeoirsia agus an Úcráin ó Iarscríbhinn I (faoi réir ceanglas víosa) go hIarscríbhinn II (díolmhaithe ó cheanglas víosa). Ina theannta sin, chuir an Coimisiún síos dhá thogra eile maidir leis an gCosaiv
                  3*
                  4
                agus maidir leis an Tuirc
                  5
               . Tá Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 á chódú faoi láthair
                  6
               ; ar an ábhar sin, caithfear tagairtí don Rialachán códaithe a chur in ionad aon tagairtí don Rialachán seo tráth a thiocfaidh an Rialachán códaithe sin i bhfeidhm, rud ar dócha a tharlóidh roimh dheireadh 2018.

               •Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais

               Gné lárnach chun trasnú theorainneacha seachtracha na mBallstát a éascú is ea liostaí de na tríú tíortha atá i gceangal le Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 a choimeád iomlán agus cothrom le dáta. Sa Teachtaireacht uaidh maidir leis an gcomhbheartas víosaí a oiriúnú do dhúshláin nua
                  7
               , dhearbhaigh an Coimisiún gur gné riachtanach é an comhbheartas víosaí chun slándáil agus feidhmiú cuí an limistéir gan rialú ar theorainneacha inmheánacha a áirithiú. Leis na tograí ón gCoimisiún, atá á bplé faoi láthair ag na comhreachtóirí, chun an Cód Víosaí (Rialachán (CE) Uimh. 810/2009)
                  8
                agus an Rialachán VIS (Rialachán (CE) Uimh. 767/2008)
                  9
                a leasú, féachtar leis na cuspóirí céanna a bhaint amach. Ar an dóigh chéanna, is é is aidhm don Rialachán atá beartaithe maidir le creat a bhunú le haghaidh idir-inoibritheacht idir córais faisnéise de chuid an Aontais
                  10
                uirlisí faisnéise an Aontais i gcomhair bainistiú teorainneacha, imirce agus slándáil a thabhairt le chéile agus a neartú go cuimsitheach.

               Le Rialachán (AE) 2017/2226
                  11
                lena mbunaítear Córas Dul Isteach/Imeachta (EES), feabhsaítear slándáil agus bainistiú theorainneacha seachtracha an Aontais a thuilleadh. Is iad príomhaidhmeanna an Rialacháin sin feabhas a chur ar cháilíocht na seiceálacha teorann a dhéantar ar náisiúnaigh tríú tír agus deimhin a dhéanamh de go sainaithneofar rófhantóirí ar dhóigh chórasach iontaofa. Dá bhrí sin, nuair a bheidh an Córas Dul Isteach/Imeachta (EES) bunaithe beidh sé ina uirlis thábhachtach le deimhin a dhéanamh de go mbeidh tréimhsí fanachta ag náisiúnaigh ó thríú tíortha atá díolmhaithe ón gceanglas víosa, go mbeidh siad dleathach, agus beidh sé ina chuidiú cosc a chur ar imirce neamhrialta ag náisiúnaigh de thríú tíortha atá díolmhaithe ó cheanglas víosa.

               Le Rialachán (AE) 2018/1240
                  12
                lena mbunaítear Córas Eorpach um Fhaisnéis agus Údarú Taistil (ETIAS), cuirfear deireadh leis an mbearna eolais maidir le taistealaithe atá díolmhaithe ón gceanglas víosa a bheith ina seilbh acu agus iad ag trasnú na dteorainneacha seachtracha. Faoin gcóras, cinnfear incháilitheacht náisiúnach tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa sula dtaistealóidh siad chuig limistéar Schengen, agus cinnfear an mbeidh riosca slándála nó riosca inimirce neamhdhlíthiúla nó ardriosca eipidéime i gceist leis an taisteal sin.

               2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT

               •Bunús dlí

               Is é Airteagal 77(2)(a) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, lena bhforáiltear do bhearta maidir leis an gcomhbheartas víosaí, an bunús dlí.

               •Coimhdeacht, comhréireacht agus an rogha ionstraime

               De bharr go bhfuil comhbheartas víosaí bunaithe ag an Aontas lena náirítear Rialachán ina liostaítear tíortha atá díolmhaithe ó cheanglas víosa agus tíortha atá faoi réir ceanglas víosa (Rialachán (CE) Uimh. 539/2001), ní féidir sainiú nó athrú ar stádas víosa de chuid náisiúnach tríú tíortha a bhaint amach ach amháin trí ghníomh reachtach de chuid an Aontais lena leasaítear an Rialachán sin. Ní féidir le Ballstáit gníomhú ina naonar. Ní ann d’aon rogha bheartais eile (nach rogha beartais reachtaigh é) lena bhféadfaí an cuspóir beartais a bhaint amach.

               3.TORTHAÍ Ó MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, Ó CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS Ó MHEASÚNUITHE TIONCHAIR

               •Meastóireachtaí ex post/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá ann cheana

                  Neamhbhainteach.

               •Bailiú agus úsáid saineolais

               Bhain an Coimisiún úsáid as raon foinsí sonraí chun measúnú a dhéanamh ar na critéir a chumhdaítear i Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 chun a chinneadh ar cheart do náisiúnaigh na Ríochta Aontaithe ar saoránaigh Bhriotanacha iad a bheith faoi réir ceanglas víosa nó díolmhaithe ó cheanglas víosa. Áirítear ar na foinsí sin sonraí ó Eurostat maidir le hinimirce de réir saoránachta, sonraí ó na Náisiúin Aontaithe agus ó Oifig Staidrimh Náisiúnta na Ríochta Aontaithe maidir le líon na náisiúnach den Ríocht Aontaithe atá ina gcónaí sna 27 mBallstát, suirbhéanna a rinneadh i measc paisinéirí ar líon na dturas a rinne náisiúnaigh na Ríochta Aontaithe go dtí na 27 mBallstát
                  13
               , meastacháin ó earnáil na tionsclaíochta maidir le caiteachas taistealaithe ón Ríocht Aontaithe
                  14
               , agus figiúirí maidir le trádáil idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe
                  15
               . De bharr go raibh an Ríocht Aontaithe ina ball den Aontas Eorpach ar feadh 46 bliana, bhí an dlúthchaidreamh idir í agus na 27 mBallstát ina thoisc freisin agus measúnú á dhéanamh ar na critéir.

               •Measúnú tionchair

                  Is gá Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 a leasú de dheasca tharraingt siar na Ríochta Aontaithe ón Aontas. Mar gheall ar an ngá atá le gníomhú go tráthúil agus ag cur san áireamh chonclúidí na hanailíse anseo thíos, ní dhearnadh measúnú tionchair iomlán. Níl ann ach dhá rogha bheartais: náisiúnaigh na Ríochta Aontaithe ar saoránaigh Bhriotanacha iad a áireamh in Iarscríbhinn I (faoi réir ceanglas víosa) a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 539/2001, nó iad a áireamh in Iarscríbhinn II (díolmhaithe ó cheanglas víosa) a ghabhann leis an Rialachán sin.

                  Tá an Coimisiún den tuairim gur cheart náisiúnaigh na Ríochta Aontaithe ar saoránaigh Bhriotanacha iad a bheith díolmhaithe ó cheanglas víosa agus iad ag taisteal go dtí na Ballstáit do thréimhsí gearrfhanachta. Faoi na Conarthaí agus faoi Threoir 2004/38/CE
                     16
                  , tá ag náisiúnaigh na Ríochta Aontaithe ar saoránaigh Bhriotanacha iad saoirse ghluaiseachta faoi láthair ina gcáil mar shaoránaigh de chuid an Aontais.  Is féidir leo gluaiseacht agus cónaí ar fud an Aontais gan é a bheith de cheangal orthu víosa a bheith acu. Cé nach mbeidh náisiúnaigh na Ríochta Aontaithe ar saoránaigh Bhriotanacha iad ina saoránaigh feasta de chuid an Aontais Eorpaigh ón dáta a tharraingeoidh an Ríocht Aontaithe siar ón Aontas agus nach mbeidh acu an ceart maidir le saorghluaiseacht daoine ón tráth a scoirfidh dlí an Aontais d’fheidhm a bheith aige, bheadh sé ina bhuntáiste dlúthnaisc a choimeád idir saoránaigh Bhriotanacha agus saoránaigh de chuid an Aontais agus, ina theannta sin, taisteal a éascú chun críocha gnó agus turasóireachta. Toisc go bhfuil an Ríocht Aontaithe aicmithe ag an mBanc Domhanda ina gheilleagar ardioncaim agus toisc go bhfuil sí ina ball den Eagraíocht um Chomhar agus Fhorbairt Eacnamaíochta (ECFE), tá an phróifíl atá aici ag teacht leis an bpróifíl atá ag tíortha ar beag an riosca a bheadh ag gabháil leo, i bprionsabal, ó thaobh imirce neamhrialta isteach san Aontas.

                  Na seiceálacha a dhéanfar ar náisiúnaigh tríú tír ag na teorainneacha seachtracha, a mbeidh náisiúnaigh na Ríochta Aontaithe ar saoránaigh Bhriotanacha iad, faoina réir tráth a scoirfidh dlí an Aontais maidir le saorghluaiseacht shaoránaigh an Aontais d’fheidhm a bheith aige maidir leo, is cosúil gur leor iad chun rioscaí slándála a bhainistiú. Chomh maith leis sin, eisíonn an Ríocht Aontaithe pasanna bithmhéadracha atá i gcomhréir le caighdeáin de chuid na hEagraíochta Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta. Lena chois sin, dá dtiocfadh aon rioscaí imirce nó slándála maidir le náisiúnaigh na Ríochta Aontaithe ar saoránaigh Bhriotanacha iad chun cinn ar ghá gníomhú go práinneach chun taisteal gan víosa a chur ar fionraí, d’fhéadfaí aghaidh a thabhairt ar an gcás sin faoin sásra fionraíochta dá bhforáiltear in Airteagal 1a de Rialachán (CE) Uimh. 539/2001.

                  Is iad na 27 mBallstát an comhpháirtí trádála is mó atá ag an Ríocht Aontaithe; is ionann an trádáil sin agus 44 % d’onnmhairí na Ríochta Aontaithe agus 54 % d’allmhairí na Ríochta Aontaithe in 2017. Cé go bhféadfaidh laghdú teacht ar an méid trádála tar éis don Ríocht Aontaithe tarraingt siar ón Aontas, is cosúil go mbeidh caidreamh tábhachtach trádála fós idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe i ngeall ar an ngaireacht gheografach agus ar na hidirnaisc dhlútha idir a ngeilleagair le fada. Lena chois sin, tá thart ar 800 000 náisiúnach de chuid na Ríochta Aontaithe ina gcónaí faoi láthair sna 27 mBallstát, cé is moite d’Éirinn
                     17
                  , agus téann timpeall 50 000 náisiúnach de chuid na Ríochta Aontaithe chun cónaithe sna 27 mBallstát gach bliain
                     18
                  . Mar thoradh air sin, cuirtear leis an méid mór taistil a dhéantar ón Ríocht Aontaithe go dtí na 27 mBallstát. Ar an iomlán, rinne áitritheoirí sa Ríocht Aontaithe 53 mhilliún turas go dtí na 27 mBallstát in 2016, bíodh sé chun críocha gnó nó áineasa nó chun críocha eile, agus chaith siad thart ar EUR 28 mbilliún le linn dóibh a bheith sna Ballstáit eile. Dá mbeadh náisiúnaigh de chuid na Ríochta Aontaithe ar saoránaigh Bhriotanacha iad faoi cheangal víosa, d’fhéadfadh sé baint den tairbhe eacnamaíoch a eascraíonn as na turais sin, an caidreamh trádála a laghdú agus díobháil a dhéanamh do leas eacnamaíoch an Aontais.

                  Is ball de Chomhairle na hEorpa an Ríocht Aontaithe. Is mór ag an Aontas agus ag an Ríocht Aontaithe araon breithnithe maidir le cearta an duine agus saoirsí bunúsacha, rud is léir ón gcaoi a gcloíonn an Ríocht Aontaithe leis an gCoinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine. Leanfar de na luachanna comhchoiteanna a eascraíonn as an tiomantas comhpháirteach don daonlathas agus don smacht reachta tar éis don Ríocht Aontaithe tarraingt siar ón Aontas.  Ba cheart sin a léiriú freisin trí stádas saor ó cheanglas víosa a chur ar fáil do náisiúnaigh Bhriotanacha agus, ar an dóigh sin, taisteal a éascú idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe.

                  Tá sé dearbhaithe ag rialtas na Ríochta Aontaithe go bhfuil rún aige nach gcuirfidh sé de cheangal ar shaoránaigh na 27 mBallstát víosa a bheith acu do thréimhsí gearrfhanachta gnó nó turasóireachta
                     19
                  . Caithfear anois an rún sin a chur ar bhonn foirmiúil ionas go bhféadfaidh saoránaigh brath air agus ba cheart do na comhreachtóirí an dul chun cinn maidir le cur ar bhonn foirmiúil an rúin a chur san áireamh le linn an phróisis reachtaíochta maidir leis an togra reatha. Dá socródh an Ríocht Aontaithe amach anseo saoránaigh uile an Aontais nó cuid díobh a chur faoi cheangal víosa go haontaobhach
                     20
                  , dhéanfaí an sásra cómhalartachta faoi Airteagal 1(4) de Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 a ghníomhachtú. Dá thoradh sin thabharfaí isteach ceanglas víosa.

                  Faoi láthair, is féidir le saoránaigh sa chuid is mó de thíortha na hEorpa nach baill den Aontas iad agus na náisiúnaigh Bhriotanacha sin nach saoránaigh Bhriotanacha iad taisteal gan víosa go limistéar Schengen. I ngeall ar an ngaireacht gheografach idir an Ríocht Aontaithe agus an tAontas, tá údar maith freisin leis an Ríocht Aontaithe a áireamh ar liosta na dtíortha atá díolmhaithe ó cheanglas víosa ar mhaithe le comhleanúnachas réigiúnach.

                  Aon rioscaí a bhaineann le náisiúnaigh na Ríochta Aontaithe ar saoránaigh Bhriotanacha iad a bheith ag taisteal gan víosa, ba cheart iad a mhaolú leis na bearta a glacadh le déanaí chun feabhas a chur ar bhainistiú theorainneacha seachtracha an Aontais, go háirithe an Córas Dul Isteach/Imeachta (EES) agus an Córas Eorpach um Fhaisnéis agus Údarú Taistil (ETIAS), a mbeidh náisiúnaigh na Ríochta Aontaithe faoina réir tráth a scoirfidh dlí an Aontais maidir le saorghluaiseacht shaoránaigh an Aontais d’fheidhm a bheith aige maidir leo, mar aon le náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa.

               •Oiriúnacht rialála agus simpliú

                  Neamhbhainteach.

               •Cearta bunúsacha

                  Ní bheidh aon tionchar diúltach ag an togra seo ar chosaint na gceart bunúsach san Aontas Eorpach. Tríd an deis a thabhairt do náisiúnaigh na Ríochta Aontaithe ar náisiúnaigh Bhriotanacha iad taisteal gan víosa go dtí na Ballstáit, éascófar an taisteal i gcomhthéacs an chirt chun saol teaghlaigh mar shampla.

               4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA

                  Neamhbhainteach.

               5.EILIMINTÍ EILE

               •Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe

               Beidh feidhm ag an Rialachán leasaithe ón lá tar éis an lae a scoirfidh dlí an Aontais d’fheidhm a bheith aige maidir leis an Ríocht Aontaithe. Tarlóidh sin an 30 Márta 2019, ach amháin má dhéanann an Chomhairle Eorpach dáta eile a shocrú d’aon toil, le comhaontú ón Ríocht Aontaithe, nó ar an dáta dá bhforáiltear i gcomhaontú daingnithe um tharraingt siar de bhun Airteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. Is iad na Ballstáit a chuirfidh an Rialachán chun feidhme go díreach; mar sin, ní gá aon phlean cur chun feidhme a dhéanamh.

               •Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra

                  Le hAirteagal 1, leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 ar thrí bhealach:

               –Scriosfar an tagairt don Ríocht Aontaithe ó phointe (d) d’Airteagal 4(2) toisc nach mbaineann an pointe sin ach leis na Ballstáit nach gcuireann acquis Schengen i bhfeidhm. Beidh na Ballstáit in ann daoine a bhfuil stádas dídeanaí acu agus daoine gan stát agus daoine eile nach bhfuil náisiúntacht aon tíre acu a bhfuil cónaí orthu sa Ríocht Aontaithe a dhíolmhú ón gceanglas víosa faoi phointe (b) d’Airteagal 4(2).

               –I gcás saoránaigh Bhriotanacha, áireofar an Ríocht Aontaithe in Iarscríbhinn II, i.e. an liosta de na tíortha atá díolmhaithe ó cheanglas víosa.

               –Cuirfear “NÁISIÚNAIGH BHRIOTANACHA NACH SAORÁNAIGH BHRIOTANACHA IAD” in áit an teidil ar Chuid 3 d’Iarscríbhinn II chun an tagairt atá ann faoi láthair do dhlí an Aontais a bhaint. Coinneofar liosta iomlán na náisiúnach Briotanach nach saoránaigh Bhriotanacha iad chun deimhneacht dhlíthiúil a áirithiú. Cinneadh stádas víosa na náisiúnach Briotanach sin den chéad uair le Rialachán (CE) Uimh. 1932/2006, lena liostaítear roinnt catagóirí de na náisiúnaigh sin in Iarscríbhinn I (faoi réir ceanglas víosa) agus náisiúnaigh eile in Iarscríbhinn II (díolmhaithe ó cheanglas víosa) bunaithe ar mheasúnú ar na critéir a liostaítear i Rialachán (CE) Uimh. 539/2001
                  21
               . Le Rialachán (AE) Uimh. 509/2014 an 15 Bealtaine 2014, aistríodh iad uile go hIarscríbhinn II (díolmhaithe ó cheanglas víosa)
                  22
               . Ní dhéanann tarraingt siar na Ríochta Aontaithe ón Aontas difear do stádas víosa na náisiúnach Briotanach sin nach saoránaigh Bhriotanacha iad.

                  Le hAirteagal 3, áirithítear go mbeidh feidhm ag na leasuithe ar Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 ón lá tar éis an lae a scoirfidh dlí an Aontais d’fheidhm a bheith aige maidir leis an Ríocht Aontaithe, agus seachnófar aon éiginnteacht dhlíthiúil maidir leis an stádas saor ó cheanglas víosa atá ag náisiúnaigh na Ríochta Aontaithe ar saoránaigh Bhriotanacha iad.

               2018/0390 (COD)

               Togra le haghaidh

               RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

               lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 ón gComhairle lena liostaítear na tríú tíortha a bhfuil ar a náisiúnaigh víosaí a bheith ina seilbh acu ar thrasnú teorainneacha seachtracha dóibh agus na tríú tíortha a bhfuil a náisiúnaigh díolmhaithe ón gceanglas sin, maidir le tarraingt siar na Ríochta Aontaithe ón Aontas

               TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

               Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 77(2)(a) de,

               Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

               Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

               Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach,

               De bharr an méid seo a leanas:

               (1)An 29 Márta 2017, thug an Ríocht Aontaithe fógra don Chomhairle Eorpach go raibh rún aici tarraingt siar ón Aontas de bhun Airteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. Dá bharr sin, beidh an Ríocht Aontaithe ina tríú tír agus scoirfidh dlí an Aontais d’fheidhm a bheith aige maidir léi ón 30 Márta 2019 amach, ach amháin má shocraítear dáta eile i gcomhaontú um tharraingt siar, nó má dhéanann an Chomhairle Eorpach dáta eile a shocrú d’aon toil, le comhaontú ón Ríocht Aontaithe.

               (2)Faoi Airteagal 21 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh agus Treoir 2004/38/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
                  23
                tá an ceart ag saoránaigh an Aontais gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát, lena náirítear an ceart dul isteach sna Ballstáit gan víosa nó foirmiúlachtaí den sórt sin.

               (3)De dheasca tharraingt siar na Ríochta Aontaithe ón Aontas, scoirfidh an Conradh agus Treoir 2004/38/CE d’fheidhm a bheith acu maidir le náisiúnaigh na Ríochta Aontaithe ar saoránaigh Bhriotanacha iad agus, dá bharr sin, scoirfear dá gceart dul isteach sna Ballstáit gan víosa. Ní mór, mar sin, an Ríocht Aontaithe a áireamh i gceann amháin de na hiarscríbhinní a ghabhann le [Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 ón gComhairle]
                  24
               . In Iarscríbhinn I, liostaítear na tríú tíortha a bhfuil ar a náisiúnaigh víosaí a bheith ina seilbh acu ar thrasnú teorainneacha seachtracha dóibh agus, in Iarscríbhinn II, liostaítear na tríú tíortha a bhfuil a náisiúnaigh díolmhaithe ón gceanglas sin.

               (4)Na critéir ba cheart a chur san áireamh agus cinneadh á dhéanamh, cás ar chás, cé na tríú tíortha a mbeidh a náisiúnaigh faoi réir an cheanglais víosa nó díolmhaithe ón gceanglas sin, leagtar síos iad in [Airteagal 1 de Rialachán (CE) Uimh. 539/2001]
                  25
               . Áirítear orthu sin inimirce neamhdhleathach, beartas poiblí agus slándáil, tairbhe eacnamaíoch, go háirithe i dtéarmaí turasóireachta agus trádáil coigríche, agus caidreamh seachtrach an Aontais leis na tríú tíortha ábhartha, lena náirítear, go háirithe, breithnithe maidir le cearta an duine agus saoirsí bunúsacha, chomh maith leis na himpleachtaí a bhaineann le comhleanúnachas agus cómhalartacht réigiúnach.

               (5)Ag cur san áireamh na gcritéar uile a liostaítear in [Airteagal 1 de Rialachán (CE) Uimh. 539/2001]
                  26
               , is iomchuí náisiúnaigh na Ríochta Aontaithe ar saoránaigh Bhriotanacha iad a dhíolmhú ón gceanglas víosa atá orthu agus iad ag taisteal chuig críoch na mBallstát. I ngeall ar an ngaireacht gheografach, an nasc idir na geilleagair, an leibhéal trádála agus méid na ngluaiseachtaí gearrthéarmacha a dhéanann daoine idir an Ríocht Aontaithe agus an tAontas chun críocha gnó nó áineasa nó chun críocha eile, ba cheart go néascófaí, le taisteal gan víosa, an turasóireacht agus gníomhaíochtaí eacnamaíocha.

               (6)Tá sé ráite ag rialtas na Ríochta Aontaithe go bhfuil rún aige nach gcuirfidh sé de cheangal ar shaoránaigh na 27 mBallstát víosa a bheith acu agus iad ag taisteal go dtí an Ríocht Aontaithe do thréimhsí gearrfhanachta gnó nó turasóireachta ón dáta a scoirfidh dlí an Aontais d’fheidhm a bheith aige maidir leis an Ríocht Aontaithe. I gcás ina gcuirfidh an Ríocht Aontaithe ceanglas víosa i bhfeidhm do náisiúnaigh i mBallstát amháin ar a laghad, ba cheart feidhm a bheith ag an sásra cómhalartachta dá bhforáiltear in [Airteagal 1(4) de Rialachán (CE) Uimh. 539/2001]
                  27
               . Ba cheart do Pharlaimint na hEorpa, don Chomhairle agus don Choimisiún gníomhú gan mhoill chun an sásra a chur i bhfeidhm.

               (7)Maidir le saoránaigh Bhriotanacha, ba cheart mar sin an Ríocht Aontaithe a áireamh in Iarscríbhinn II a ghabhann le [Rialachán (CE) Uimh. 539/2001]
                  28
               .

               (8)Maidir leis an Íoslainn agus le Ríocht na hIorua, is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Chomhaontaithe arna thabhairt i gcrích ag Comhairle an Aontais Eorpaigh agus Poblacht na hÍoslainne agus Ríocht na hIorua maidir le comhlachas an dá thír sin le hacquis
                  29
                Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, ar forálacha iad a thagann faoi réim an réimse dá dtagraítear i bpointe (B) d’Airteagal 1 de Chinneadh 1999/437/CE ón gComhairle
                  30
               .

               (9)Maidir le Cónaidhm na hEilvéise, is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Chomhaontaithe arna thabhairt i gcrích idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis
                  31
                Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, ar forálacha iad a thagann faoi réim an réimse dá dtagraítear i bpointe (B) agus pointe (C) d’Airteagal 1 de Chinneadh 1999/437/CE ón gComhairle, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3 de Chinneadh 2008/146/CE ón gComhairle
                  32
               .

               (10)Maidir le Prionsacht Lichtinstéin, is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Phrótacail idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach, Cónaidhm na hEilvéise agus Prionsacht Lichtinstéin i ndáil le haontachas Phrionsacht Lichtinstéin leis an gComhaontú idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis
                  33
                Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, ar forálacha iad a thagann faoi réim an réimse dá dtagraítear i bpointe (B) agus pointe (C) d’Airteagal 1 de Chinneadh 1999/437/CE ón gComhairle, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3 de Chinneadh 2011/350/AE ón gComhairle
                  34
               .

               (11)Is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen nach bhfuil an Ríocht Aontaithe rannpháirteach iontu, i gcomhréir le Cinneadh 2000/365/CE ón gComhairle
                  35
               ; dá bhrí sin, níl an Ríocht Aontaithe rannpháirteach ina ghlacadh.

               (12)Is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen nach bhfuil Éire rannpháirteach iontu, i gcomhréir le Cinneadh 2002/192/CE ón gComhairle
                  36
               ; dá bhrí sin, níl Éire rannpháirteach i nglacadh an Rialacháin seo agus níl sí faoi cheangal aige ná faoi réir a chur i bhfeidhm.

               (13)Is é atá sa Rialachán seo gníomh atá ag cur le acquis Schengen nó atá gaolmhar leis ar dhóigh eile, de réir bhrí Airteagal 3(1) d’Ionstraim Aontachais 2003, Airteagal 4(1) d’Ionstraim Aontachais 2005 agus Airteagal 4(1) d’Ionstraim Aontachais 2011 faoi seach.

               (14)Ba cheart go dtiocfadh an Rialachán seo i bhfeidhm an 30 Márta 2019, an lá a tharraingeoidh an Ríocht Aontaithe siar ón Aontas.

               (15)Ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo ón lá a scoirfidh dlí an Aontais d’fheidhm a bheith aige maidir leis an Ríocht Aontaithe.

               (16)Dá réir sin, ba cheart [Rialachán (CE) Uimh. 539/2001]
                  37
                a leasú,

               TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

               Airteagal 1

               Leasaítear [Rialachán (CE) Uimh. 539/2001]
                  38
                mar a leanas:

               1.In [Airteagal 4(2)]
                  39
               , cuirtear an méid seo a leanas in ionad phointe (d):

               “(d) gan dochar do na ceanglais a eascraíonn as an gComhaontú Eorpach maidir le Deireadh a chur le Víosaí do Dhídeanaithe a síníodh in Strasbourg an 20 Aibreán 1959, lena naithnítear dídeanaithe agus daoine gan stát agus daoine eile nach bhfuil náisiúntacht aon tíre acu agus a bhfuil cónaí orthu in Éirinn agus a bhfuil doiciméad taistil acu a d’eisigh Éire, a aithneoidh an Ballstát lena mbaineann.”;

               2.i gCuid 1 d’Iarscríbhinn II, cuirtear an méid seo a leanas isteach:

               “An Ríocht Aontaithe (cé is moite de náisiúnaigh Bhriotanacha dá dtagraítear i gCuid 3)”;

               3.cuirtear an méid seo a leanas in ionad theideal Chuid 3 d’Iarscríbhinn II:

               “NÁISIÚNAIGH BHRIOTANACHA NACH SAORÁNAIGH BHRIOTANACHA IAD”.

               Airteagal 2

               I gcás ina gcuirfidh an Ríocht Aontaithe ceanglas víosa i bhfeidhm do náisiúnaigh i mBallstát amháin ar a laghad, beidh feidhm ag an sásra cómhalartachta dá bhforáiltear in [Airteagal 1(4) de Rialachán (CE) Uimh. 539/2001]
                  40
               . Gníomhóidh Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún gan mhoill chun an sásra a chur i bhfeidhm.

               Airteagal 3

               1.Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an 30 Márta 2019.

               Beidh feidhm aige ón lá tar éis an lae a scoirfidh dlí an Aontais d’fheidhm a bheith aige maidir leis an Ríocht Aontaithe.

               2.Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach sna Ballstáit i gcomhréir leis na Conarthaí.

               Arna dhéanamh in Strasbourg,

                  Thar ceann Pharlaimint na hEorpa
                        Thar ceann na Comhairle

                  An tUachtarán
                        An tUachtarán

                     (1)

                        Le dlí na náisiúntachta Briotanaí, dealaítear idir sé chatagóir de náisiúnaigh na Ríochta Aontaithe (náisiúnaigh Bhriotanacha). Baineann saoránaigh Bhriotanacha le ceann amháin de na catagóirí sin agus is saoránaigh de chuid an Aontais iad faoi láthair. Ní dhéanann an togra seo difear do na cúig chatagóir eile (féach Roinn 5).

                     (2)

                        Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 ón gComhairle an 15 Márta 2001 lena liostaítear na tríú tíortha a bhfuil ar a náisiúnaigh víosaí a bheith ina seilbh acu ar thrasnú teorainneacha seachtracha dóibh agus na tríú tíortha a bhfuil a náisiúnaigh díolmhaithe ón gceanglas sin (IO L 81, 21.3.2001, lch 1).

                     (3)
                  *
                        Tá an tainmniú seo gan dochar do sheasaimh maidir le stádas, agus tá sé ag teacht le UNSCR 1244/1999 agus le Tuairim CBI maidir le dearbhú neamhspleáchais na Cosaive.

                     (4)

                        COM(2016) 277 final, 4.5.2016.

                     (5)

                        COM(2016) 279 final, 4.5.2016.

                     (6)

                        COM(2018) 139 final, 14.3.2018.

                     (7)

                        COM(2018) 251 final, 14.3.2018.

                     (8)

                        COM(2018) 252 final, 14.3.2018.

                     (9)

                        COM(2018) 302 final, 16.5.2018.

                     (10)

                        COM(2017) 794 final, 12.12.2017.

                     (11)

                        Rialachán (AE) 2017/2226 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Samhain 2017 lena mbunaítear Córas Dul Isteach/Imeachta (EES) chun sonraí faoi dhul isteach agus imeacht agus sonraí faoi dhiúltú cead isteach náisiúnach tríú tír a chlárú agus iad ag trasnú theorainneacha seachtracha na mBallstát agus lena gcinntear na coinníollacha ar a dtabharfar rochtain ar EES chun críocha fhorghníomhú an dlí, agus lena leasaítear an Coinbhinsiún lena ndéantar Comhaontú Schengen a chur chun feidhme agus Rialachán (CE) Uimh. 767/2008 agus Rialachán (AE) Uimh. 1077/2011 (IO L 327, 9.12.2017, lch 20).

                     (12)

                        Rialachán (AE) 2018/1240 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Meán Fómhair 2018 lena mbunaítear Córas Eorpach um Fhaisnéis agus Údarú Taistil (ETIAS) agus lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 1077/2011, (AE) Uimh. 515/2014, (AE) 2016/399, (AE) 2016/1624 agus (AE) 2017/2226 (IO L 236, 19.9.2018, lch.1).

                     (13)

                        Oifig Staidrimh Náisiúnta na Ríochta Aontaithe,
                  Travelpac: travel to and from the UK
                  . Mí Mheán Fómhair 2018.

                     (14)

                        An Lárionad um Thaighde Eacnamaíoch agus Gnó,
                  The economic importance of UK outbound tourism to the EU27 economies
                  . Mí Mheán Fómhair 2017.

                     (15)

                        Páipéar faisnéise 7851 ó Theach na dTeachtaí (Westminster),
                  Statistics on UK-EU trade
                  . Mí Iúil 2018.

                     (16)

                        Treoir 2004/38/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir leis an gceart atá ag saoránaigh den Aontas agus a mbaill teaghlaigh gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát lena leasaítear Rialachán (CEE) Uimh. 1612/68 agus lena naisghairtear Treoracha 64/221/CEE, 68/360/CEE, 72/194/CEE, 73/148/CEE, 75/34/CEE, 75/35/CEE, 90/364/CEE, 90/365/CEE agus 93/96/CEE (IO L 158, 30.4.2004, lch 77).

                     (17)

                        Oifig Staidrimh Náisiúnta na Ríochta Aontaithe,
                  Living abroad: British residents living in the EU
                  . Mí Aibreáin 2018

                     (18)

                        Eurostat,
                  Immigration by age group, sex and citizenship
                  . Mí Aibreáin 2018

                     (19)

                        Rialtas na Banríona,
                  The future relationship between the United Kingdom and the European Union
                  . Mí Iúil 2018, míreanna 76-78. Sa tuarascáil ó Choiste Comhairleach na Ríochta Aontaithe maidir leis an Imirce, ní mholtar ach oiread go mbeidh saoránaigh de chuid an Aontais faoi cheangal víosa do thréimhsí gearrfhanachta sa Ríocht Aontaithe (an Coiste Comhairleach maidir leis an Imirce,
                  EEA migration in the UK: Final report
                  . Mí Mheán Fómhair 2018, Moladh beartais 30, lch 4).

                     (20)

                        Ar aon chuma, fad a bheidh feidhm ag dlí an Aontais maidir leis an Ríocht Aontaithe i dtaca le saorghluaiseacht shaoránaigh an Aontais, bheadh tabhairt isteach ceanglais víosa ina shárú ar an dlí sin.

                     (21)

                        Féach COM(2006) 84 final, 13.7.2006 chun teacht ar an measúnú iomlán atá mar bhunús leis an gcinneadh sin.

                     (22)

                        Féach COM(2012) 650 final, 7.11.2012 chun teacht ar an measúnú iomlán atá mar bhunús leis an gcinneadh sin.

                     (23)

                        Treoir 2004/38/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir leis an gceart atá ag saoránaigh den Aontas agus a mbaill teaghlaigh gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát lena leasaítear Rialachán (CEE) Uimh. 1612/68 agus lena naisghairtear Treoracha 64/221/CEE, 68/360/CEE, 72/194/CEE, 73/148/CEE, 75/34/CEE, 75/35/CEE, 90/364/CEE, 90/365/CEE agus 93/96/CEE (IO L 158, 30.4.2004, lch 77).

                     (24)

                        Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 ón gComhairle an 15 Márta 2001 lena liostaítear na tríú tíortha a bhfuil ar a náisiúnaigh víosaí a bheith ina seilbh acu ar thrasnú teorainneacha seachtracha dóibh agus na tríú tíortha a bhfuil a náisiúnaigh díolmhaithe ón gceanglas sin (IO L 81, 21.3.2001, lch 1), atá faoi réir a chódaithe i láthair na huaire (féach COM(2018) 139 final, 14.3.2018). Ní mór an tagairt a nuashonrú tar éis don Rialachán códaithe teacht i bhfeidhm.

                     (25)

                        Féach fonóta 23.

                     (26)

                        Féach fonóta 23.

                     (27)

                        Féach fonóta 23.

                     (28)

                        Féach fonóta 23.

                     (29)

                        IO L 176, 10.7.1999, lch 36.

                     (30)

                        Cinneadh 1999/437/CE ón gComhairle an 17 Bealtaine 1999 maidir le socruithe áirithe i dtaca le cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe arna thabhairt i gcrích ag Comhairle an Aontais Eorpaigh agus Poblacht na hÍoslainne agus Ríocht na hIorua maidir le comhlachas an dá thír sin le hacquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt (IO L 176, 10.7.1999, lch 31).

                     (31)

                        IO L 53, 27.2.2008, lch 52.

                     (32)

                        Cinneadh 2008/146/CE ón gComhairle an 28 Eanáir 2008 maidir le tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe, ar son an Chomhphobail Eorpaigh, idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt (IO L 53, 27.2.2008 lch 1).

                     (33)

                        IO L 160, 18.6.2011, lch 21.

                     (34)

                        Cinneadh 2011/350/AE ón gComhairle an 7 Márta 2011 maidir le tabhairt i gcrích an Phrótacail, ar son an Aontais Eorpaigh, idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach, Cónaidhm na hEilvéise agus Prionsacht Lichtinstéin i ndáil le haontachas Phrionsacht Lichtinstéin leis an gComhaontú idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, a bhaineann le seiceálacha ag na teorainneacha inmheánacha a dhíothú agus le gluaiseacht daoine (IO L 160, 18.6.2011, lch 19).

                     (35)

                        Cinneadh 2000/365/CE ón gComhairle an 29 Bealtaine 2000 maidir leis an iarraidh ó Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann a bheith rannpháirteach i roinnt forálacha de acquis Schengen (IO L 131, 1.6.2000, lch 43).

                     (36)

                        Cinneadh 2002/192/CE ón gComhairle an 28 Feabhra 2002 maidir leis an iarraidh ó Éirinn a bheith rannpháirteach i roinnt forálacha de acquis Schengen (IO L 64, 7.3.2002, lch 20).

                     (37)

                        Féach fonóta 23.

                     (38)

                        Féach fonóta 23.

                     (39)

                        Féach fonóta 23.

                     (40)

                        Féach fonóta 23.