				|

		52011PC0707

			Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le clár tomhaltóirí 2014-2020 /* COIM/2011/0707 leagan deireanach - 2011/0340 (COD) */

			   	MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN
1.           COMHTHÉACS AN TOGRA
I Straitéis Eoraip 2020
iarrtar go ndéantar "saoránaigh a chumhachtú chun ról iomlán a bheith acu
sa mhargadh aonair", rud a éilíonn go "neartófar a gcumas chun earraí
agus seirbhísí a cheannach trasteorann agus a muinín ann".
Is léir anois
níos mó ná riamh, ag tráth a dteastaíonn foinsí nua fáis san Eoraip, gur réimse
é beartas tomhaltóirí lenar féidir rannchuidiú chun cuspóirí Eoraip 2020 a
bhaint amach. Tá 500 milliún tomhaltóir san Eoraip agus baineann 56% de OTI an
AE le caiteachas tomhaltóirí. Dá mhéad is féidir le tomhaltóirí cinntí
eolasacha a dhéanamh, is ea is mó an tionchar a bheidh acu ar neartú an
Mhargaidh Aonair agus ar fhás a spreagadh. Ar an gcaoi sin, is féidir le
tomhaltóirí cumhachtaithe, a bhfuil cosaint mhaith acu agus ar féidir leo
tairbhe a bhaint as an Margadh Aonair, is féidir leo nuálaíocht agus fás a
spreagadh trí luach, caighdeán agus seirbhís a éileamh. Is iad na gnóthais a
fhreagraíonn don éileamh sin na gnóthais is fearr a bheidh in ann déileáil le
brúnna an mhargaidh dhomhanda.
Ní bhaineann cumhachtú le cearta tomhaltóirí amháin ach le timpeallacht
fhoriomlán a chruthú lena gcuirtear ar chumas tomhaltóirí na cearta sin a úsáid
agus tairbhe a bhaint astu. Is éard atá i gceist leis creat a fhorbairt inar
féidir le tomhaltóirí dul i muinín an bhunbhoinn go bhfuil an tsábháilteacht
dearbhaithe agus go bhfuil uirlisí ann chun teipeanna i gcaighdeáin agus i
gcleachtais a bhrath agus chun dul i ngleic leo go héifeachtach ar fud na
hEorpa. Is éard atá i gceist leis timpeallacht a fhorbairt inar féidir le
tomhaltóirí, trí bhíthin oideachais, faisnéise agus feasachta, tabhairt faoin
Margadh Aonair chun tairbhe a bhaint as na tairiscintí is fearr maidir le
táirgí agus le seirbhísí. Ar deiridh éilítear, chun críche cumhachtaithe, gur
féidir le tomhaltóirí a gcearta AE a chleachtadh go muiníneach ar fud na hEorpa
agus, nuair a théann rud éigin amú, gur féidir leo brath ar fhorghníomhú
éifeachtach na gcearta sin agus ar rochtain éasca ar shásamh éifeachtúil araon.
Leis an Teachtaireacht ‘A Budget for Europe 2020’ (Buiséad don Eoraip 2020)[1] 29 Meitheamh 2011 bhí EUR 175 milliún (i bpraghsanna
tairiseacha 2011) leithdháilte don Chlár Tomhaltóirí don tréimhse 2014-2020.
Sa chomhthéacs sin, tá sé mar aidhm leis an
togra seo Clár Tomhaltóirí a bhunú don tréimhse 2014-2020, mar chomharba ar an
gClár Gníomhaíochta Comhphobail 2007-2013 sa réimse beartais tomhaltóirí.
Leis an gClár Tomhaltóirí nua cothófar cuspóir
ginearálta an bheartais tomhaltóirí amach anseo an tomhaltóir cumhachtaithe a
chur ag croílár an Mhargaidh Aonair. Cothaítear beartas náisiúnta agus déantar
é a chomhlánú le beartas tomhaltóirí Eorpach trí iarracht a dhéanamh a áirithiú
gur féidir le saoránaigh AE tairbhe iomlán a bhaint as an Margadh Aonair agus
lena linn sin go ndéantar a leasanna sábháilteachta agus eacnamaíocha a
chosaint go cuí.
Le giaráil
chumhacht eacnamaíoch ollmhór an chaiteachais tomhaltóirí (arb é 56% de OTI an
AE é) déanfar rannchuidiú tábhachtach chun cuspóir an AE a bhaint amach eadhon
fás a athadhaint.
·
Comhthéacs ginearálta
Na príomhfhadhbanna a
dtabharfar aghaidh orthu trí bhíthin gníomhaíochtaí a mhaoiniú faoin gClár nua,
déantar iad a ghrúpáil sna ceithre chatagóir a leanas:
i)          Sábháilteacht: difríochtaí idir
Ballstáit maidir le reachtaíocht i dtaca le sábháilteacht táirgí a
fhorfheidhmiú, táirgí fabhtacha a bheith sa Mhargadh Aonair; rioscaí a
bhaineann le domhandú an tslabhra táirgeachta; sábháilteacht seirbhísí; easpa
struchtúir chomhordaithe leormhaith ar leibhéal an AE chun an luach is fearr a
bhaint as cómhaoiniú AE.
ii)         Faisnéis
agus oideachas: easpa sonraí
stóinsithe agus sonraí ar ardchaighdeán agus easpa anailíse ar fheidhmiú an
Mhargaidh Aonair do thomhaltóirí; cumas neamhleor na n-eagraíochtaí
tomhaltóirí, lena n-áirítear easpa acmhainní agus saineolais, go háirithe sna
Ballstáit nua; easpa faisnéise trédhearcaí, inchomparáide, iontaofa agus
cairdiúla do thomhaltóirí, go háirithe i gcásanna trasteorann; eolas lag agus
tuiscint lag ag tomhaltóirí agus ag miondíoltóirí araon ar phríomhchearta
tomhaltóirí agus ar bhearta cosanta; uireasa na n-uirlisí AE reatha um
oideachas tomhaltóirí, go háirithe maidir le forbairtí sa timpeallacht
dhigiteach.
iii)         Cearta agus sásamh: cosaint ar chearta tomhaltóirí nach bhfuil sách maith, go háirithe i
gcásanna trasteorann; an gá le comhtháthú leasanna tomhaltóirí i mbeartais AE a
fheabhsú a thuilleadh; na fadhbanna os comhair tomhaltóirí agus iad ag iarraidh
sásamh a fháil, go háirithe trasteorann.
iv)        Forfheidhmiú: Gan lánacmhainn a bhaint as Líonra CPC (líonra údarás
forfheidhmiúcháin náisiúnta); feasacht lag maidir le ECC-Net (líonra Eorpach na
Lárionad Tomhaltóirí) i measc tomhaltóirí agus an gá lena éifeacht a neartú.
Ag an am céanna, leis an gClár nua, lena
cheithre thosaíocht maidir le Sábháilteacht, Faisnéis agus oideachas, Cearta
agus sásamh, agus Forfheidhmiú (SIRE), is gá dúshláin shochaíocha nua a chur
san áireamh a bhfuil tábhacht mhéadaithe ag baint leo le blianta beaga anuas. Áirítear leo: castacht mhéadaithe cinnteoireachta
tomhaltóirí, an gá le dul i dtreo patrúin níos inbhuanaithe tomhaltais, na
deiseanna agus na bagairtí a bhaineann le digitiú, méadú in eisiamh sóisialta
agus líon na dtomhaltóirí leochaileacha agus daonra atá ag dul in aois.
·
Fócas na ngníomhaíochtaí faoin gClár Tomhaltóirí
Cé gur fadhbanna
fadréimseacha iad na fadhbanna a gcaithfear dul i ngleic leo le beartas
tomhaltóirí, ciallaíonn méid measartha beag an Chláir Tomhaltóirí gur gá
gníomhaíochtaí atá le maoiniú faoi a dhíriú ar réimsí inar féidir difríocht a
dhéanamh agus luach a chur leis le hidirghabháil ar leibhéal an AE. Tá trí chineál réimse i gceist leis na réimsí atá
roghnaithe le haghaidh gníomhaíochtaí:
i)          Gníomhaíochtaí a
chomhfhreagraíonn d’oibleagáidí dlíthiúla a fhorchuirtear ar an AE agus ar
Bhallstáit leis an gConradh agus an acquis AE reatha sa réimse maidir le
cosaint tomhaltóirí
–
Cothabháil agus feidhmiú ceart an Líonra RAPEX,[2] Líonra CPC na n-údarás
forfheidhmiúcháin agus bunachair shonraí cosmaidí a mhaoiniú.
ii)         Gníomhaíochtaí nach ngabhtar ar
láimh nó nach féidir a ghabháil ar láimh ar an leibhéal náisiúnta toisc a
gcarachtair ar leibhéal AE:
–
Cabhrú le tomhaltóirí maidir le saincheisteanna
trasteorann trí bhíthin:
-        feidhmiú Líonra Eorpach na Lárionad
Tomhaltóirí (ECCanna) a chómhaoiniú. De ghnáth ní bhíonn údaráis náisiúnta ná
eagraíochtaí tomhaltóirí in ann comhairle agus tacaíocht a sholáthar do
thomhaltóirí maidir le saincheisteanna trasteorann;
-        tacaíocht a thabhairt d'fhorbairt córais ar
fud an Aontais chun díospóidí a réiteach ar líne, córas lena ndéileáiltear
freisin le cásanna trasteorann;
–
Comhar le comhpháirtithe idirnáisiúnta a fhorbairt
d’fhonn déileáil le tionchar dhomhandú an tslabhra táirgeachta ar
shábháilteacht táirgí;
–
Táirgeadh sonraí a chothú maidir le margaí tomhaltóirí
inchomparáide ar leibhéal an AE le haghaidh tagarmharcála idir Ballstáit agus
le haghaidh ionchur i mbeartas ar leibhéal an AE;
–
Ionadaíocht leasanna tomhaltóirí ar leibhéal an AE
a áirithiú trí bhíthin tacaíochta airgeadais a thabhairt d’eagraíochtaí
tomhaltóirí ar leibhéal an AE.
iii)         Gníomhaíochtaí lena
gcomhlánaítear agus lena bhfeabhsaítear éifeachtúlacht bearta arna ngabháil ar
láimh ar leibhéal náisiúnta:
–
Gníomhaíochtaí comhpháirteacha a chomhordú agus a
chómhaoiniú i réimse na sábháilteachta táirgí agus i réimse cearta tomhaltóirí
a fhorfheidhmiú;
–
Feachtais múscailte feasachta a chothú maidir le
saincheisteanna tomhaltais leis na Ballstáit agus le páirtithe leasmhara eile
agus oibriú le hidirghabhálaithe le rannchuidiú chun faisnéis shoiléir,
thrédhearcach agus iontaofa a sholáthar do thomhaltóirí;
–
Oiliúint na n-eagraíochtaí náisiúnta tomhaltóirí a
chothú, a bheadh i bhfad níos costasaí ar leibhéal náisiúnta gan bharainneacht
scála;
–
Ardán a sholáthar chun dea-chleachtais i réimse an
oideachais tomhaltóirí a mhalartú agus a chomhroinnt.
·
Cuspóirí an togra
Is é is aidhm don Chlár Tomhaltóirí an cuspóir
beartais a chothú maidir leis an tomhaltóir cumhachtaithe a chur ag croílár an
Mhargaidh Aonair. Déanfar amhlaidh leis an gClár trí bhíthin rannchuidiú le
sláinte, sábháilteacht agus leasanna eacnamaíocha tomhaltóirí a chosaint, mar
aon lena gceart chun faisnéise agus oideachais a chur chun cinn agus chun iad
féin a eagrú ar mhaithe lena leasanna a choimirciú. Déanfar beartais na
mBallstát a chomhlánú, a chothú agus déanfar faireachán orthu leis an gClár.
Déanfar na ceithre chuspóir shonracha a
leanas a chothú leis na gníomhaíochtaí:
i)          Sábháilteacht:
Sábháilteacht táirgí a chomhdhlúthú agus a fheabhsú trí bhíthin faireacháin
éifeachtaigh ar an margadh ar fud an AE;
ii)         Faisnéis agus
oideachas: feabhas a chur ar oideachas, ar fhaisnéis agus
ar fheasacht tomhaltóirí maidir lena gcearta, chun an bonn fianaise le haghaidh
beartas tomhaltóirí a fhorbairt agus tacaíocht a chur ar fáil d’eagraíochtaí
tomhaltóirí.
iii)         Cearta agus sásamh: cearta tomhaltóirí a chomhdhlúthú, go háirithe trí ghníomh rialála agus
rochtain ar shásamh a fheabhsú lena n-áirítear malairt modhanna chun díospóidí
a réiteach.
iv)        Forfheidhmiú: forfheidhmiú
cearta tomhaltóirí a chothú trí chomhar idir comhlachtaí forfheidhmiúcháin
náisiúnta a neartú agus trí thomhaltóirí a chothú le comhairle.
Tá na cuspóirí sin i gcomhréir go hiomlán le Eoraip 2020
maidir le fás agus iomaíochas. Déanfar comhdhlúthú
leo ar ábhar imní sonrach Eoraip 2020 maidir le clár oibre digiteach (a
áirithiú go mbíonn leas méadaithe tomhaltóirí ina thoradh ar dhigitiú), fás
inbhuanaithe (ag bogadh i dtreo patrúin níos inbhuanaithe tomhaltais), cuimsiú
sóisialta (cás sonrach tomhaltóirí leochaileacha a chur san áireamh agus
riachtanais daonra atá ag dul in aois), rialachán cliste (faireachán a
dhéanamh ar mhargadh tomhaltóirí chun cabhrú le rialacháin chliste agus
dhírithe a dhearadh).
2.           TORTHAÍ AN CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA
PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS NA MEASÚNUITHE TIONCHAIR
·
Comhairliúchán leis na páirtithe leasmhara
Rinneadh meastóireacht mheántéarma ar an
mbunús dlí reatha, an Clár Gníomhaíochta Comhphobail i réimse an bheartais
tomhaltóirí (2007-2013) idir Bealtaine 2010 agus Feabhra 2011[3]. Sa chomhthéacs sin, chuathas i
gcomhairle leis na príomhpháirtithe leasmhara (údarás náisiúnta na mBallstát a
bhfuil baint acu le beartais tomhaltóirí, eagraíochtaí tomhaltóirí AE agus
náisiúnta agus gnóthais) maidir leis na gníomhaíochtaí arna ndéanamh faoin
gClár reatha.
Leis an meastóireacht, díríodh aird ar
bhreisluach an Chláir, in ainneoin gur réimse measartha nua é beartas
tomhaltóirí Eorpach agus go bhfuil leibhéal mhaoiniú an AE faoin gClár
measartha íseal. Leagadh béim léi go rannchuidítear le cuspóirí Eoraip 2020
maidir le fás cliste, inbhuanaithe agus cuimsitheach le gníomhaíochtaí faoin
Straitéis agus faoi na Cláir.
Go háirithe, torthaí uiledheimhneacha a bhí
ann maidir le hábharthacht chuspóirí an Chláir, a iarmhairtí agus a
bhreisluach. Baineadh de thátal as an meastóireacht freisin go mbeidh
iarmhairtí fadtéarmacha ag an gClár ar chosaint tomhaltóirí. Dhearbhaigh
údaráis náisiúnta tríd is tríd go raibh an Straitéis agus an Clár comhlántach
le beartais náisiúnta tomhaltóirí. Mar sin féin, baineadh de thátal as an
meastóireacht nár tugadh aghaidh ach go páirteach leis an Straitéis agus leis
an gClár reatha ar dhúshláin shóisialta agus chomhshaoil atá ag teacht chun
cinn.
Ina theannta sin, tharla pléití ina dhiaidh
sin le páirtithe leasmhara le linn ullmhúchán an Chláir Tomhaltóirí nua, go
háirithe ag an gCruinniú Mullaigh Tomhaltóirí 2011 in Aibreán 2011 agus i
gcomhthéacs líonraí tomhaltóirí: Líonra Beartais Thomhaltóirí na n-údarás
náisiúnta (CPN), an Gréasán um Chomhar i gCosaint na dTomhaltóirí, líonra
údarás forfheidhmiúcháin náisiúnta agus an Grúpa Comhairleach Eorpach um
Thomhaltóirí (ECCG) ina mbeidh eagraíochtaí tomhaltóirí Eorpacha agus
náisiúnta.
Iarradh rannchuidiú freisin ó na trí
phríomheagraíocht gnó chothrománacha (BusinessEurope, UEAPME agus
EuroCommerce).
In ainneoin na ndifríochtaí i bhfócas,
thacaigh an rannchuidiú ó na húdaráis náisiúnta agus ó na heagraíochtaí
tomhaltóirí leis na saincheisteanna tosaíochta arna mbeartú ag AS Sanco a
bhaineann leis an gClár. Go ginearálta, d’aontaigh eagraíochtaí gnó leis na
tosaíochtaí arna mbeartú ag an gCoimisiún, ag leagan béime ar an gcothromaíocht
cheart a bheith dearbhaithe idir cosaint tomhaltóirí agus iomaíochas.
Ina theannta sin, le blianta beaga anuas
d’fhoilsigh Parlaimint na hEorpa sraith tuarascálacha a bhaineann go díreach
leis na gníomhaíochtaí a rinneadh faoin gClár[4].
·
Measúnú tionchair
Rinne Ard-Stiúrthóireacht na Sláinte agus na
dTomhaltóirí measúnú tionchair idir Feabhra agus Iúil 2011. Breithníodh ceithre
rogha:
-           Freagraíonn Rogha 0
d’íosmhéid ar fad na ngníomhaíochtaí le bheith maoinithe mar thoradh ar na
hoibleagáidí dlíthiúla a fhorchuirtear leis an gConradh agus an acquis AE
reatha sa réimse maidir le cosaint tomhaltóirí.
-           Freagraíonn Rogha
1 don bhunchás tagartha. Faoin rogha sin, tugtar faoi bhunáite na
ngníomhaíochtaí a rinneadh faoi Chlár 2007-2013 le roinnt oiriúnaithe.
Laghdaítear roinnt gníomhaíochtaí go substaintiúil nó ní chuirtear chun feidhme
iad a thuilleadh toisc nach bhfuil siad iomchuí a thuilleadh, agus seoltar
roinnt gníomhaíochtaí nua a mbaineann leibhéal teoranta uaillmhéine leo (mar
shampla maidir le sásamh). Freagraíonn sé do bhuiséad atá cothrom leis an
gceann atá curtha ar fáil faoin gClár reatha nó níos ísle ná é.
-           Freagraíonn
Rogha 2 do chur chuige níos uaillmhianaí i gcomhréir le tosaíochtaí an
Choimisiúin (Eoraip 2020, an Gníomh um an Margadh Aonair) agus an machnamh
leanúnach ar thodhchaí an bheartais tomhaltóirí[5].
Baineann buiséad thart ar EUR 25 milliún go bliantúil leis an rogha sin.
-           Bheadh
buiséad méadaithe riachtanach faoi Rogha 3 i gcomparáid leis an gClár
reatha maidir le roinnt gníomhaíochtaí breise amhail: bunachar sonraí poiblí um
shábháilteacht táirgí tomhaltais; sásamh; ciste a chur ar bun chun maoiniú
gníomhaíochtaí sásaimh trasteorann a chothú.
Baineadh de thátal as an measúnú tionchair
gurb é Rogha 2 an rogha is fearr ó thaobh costais/sochair. Bheadh thart ar 25
milliún euro go bliantúil i gceist faoin rogha sin rud a bheadh i gcomhréir
leis an leithdháileadh buiséid arna bheartú don chlár tomhaltóirí sa Teachtaireacht
‘A Budget for Europe 2020’ (Buiséad don Eoraip 2020) de Mheitheamh
2011.
·
An próiseas maoinithe a shimpliú
Déanfar an próiseas maoinithe a shimpliú go
háirithe trí bhíthin comhaontuithe comhpháirtíochta a úsáid agus leis an
tacaíocht a thabharfar do chomhlacht comhordaithe ar leibhéal an AE le haghaidh
faireachán ar an margadh a bhaineann le sábháilteacht[6].
An fhéidearthacht cnapshuimeanna a úsáid nuair
is féidir, déanfar é a scrúdú chun an t-ualach riaracháin a laghdú.
Dá gcinnfeadh an Coimisiún úsáid a bhaint as an
nGníomhaireacht Feidhmiúcháin um Shláinte agus Thomhaltóirí do chur chun
feidhme an Chláir Tomhaltóirí, rannchuideodh an méid sin freisin le simpliú na
nósanna imeachta sa phróiseas maoinithe.
·
Breisluach na ngníomhaíochtaí
Leis an gClár cothófar cuspóirí ginearálta an
bheartais tomhaltóirí amach anseo ina gcuirfear tomhaltóirí cumhachtaithe ag
croílár an Mhargaidh Aonair. Déantar achoimre thíos
ar bhreisluach na ngníomhaíochtaí faoi na ceithre chuspóir shonracha.
i)          Sábháilteacht
I réimse na
sábháilteachta, bíonn torthaí níos fearr ar ghníomhaíochtaí ar leibhéal an AE
agus ar chomhordú trí bhíthin na Treorach maidir le Sábháilteacht Ghinearálta
Táirgí i gcomparáid le sraith gníomhaíochtaí aonair ag Ballstáit toisc go
líontar bearnaí faisnéise, lena n-áirítear úsáid a bhaint as faisnéis a
bhailíonn tíortha eile agus go seachnaítear éagothromaíochtaí sa Mhargadh
Aonair.
ii)         Faisnéis
agus oideachas
Le faireachán ar an
margadh tomhaltóirí cuidítear chun laigí i margaí náisiúnta agus chun bacainní
in aghaidh an Mhargaidh Aonair a aithint arbh fhéidir iad a bhaint le
hathchóiriú lena gcuirfí feabhas ar nuálaíocht agus ar iomaíocht. Go
ginearálta, ceaptar na sonraí ionas go mbeidh siad stóinsithe agus ionadaíoch a
ndóthain lena n-úsáid ní amháin ar leibhéal an AE ach ar an leibhéal náisiúnta
freisin, agus ar an dóigh sin éifeachtúlacht mhéadaithe a sholáthar ar scála AE
trí thagarmharcáil na mBallstát a chumasú.
Má chothaítear ionadú
láidir agus comhtháite ón ngluaiseacht tomhaltóirí ar leibhéal an AE,
rannchuidítear leis sin le hionchur comhdhlúite tomhaltóirí i gceapadh beartais
AE, in institiúidí AE agus in agallaimh ar leibhéal an AE. Áirithítear leis
freisin cumhachtú díreach eagraíochtaí fíorlaga sna Ballstáit nua agus
tacaíocht dóibh. Cothaítear forbairt líonraí trasnáisiúnta idir rannpháirtithe
trí bhíthin gníomhaíochtaí forbartha acmhainní le haghaidh eagraíochtaí
náisiúnta tomhaltóirí, lena n-áirítear meantóireacht agus athbhreithniú piaraí.

Méadaítear eolas
tomhaltóirí agus a muinín i leith idirbhearta trasteorann le faisnéis
tomhaltóirí agus tionscnaimh oideachais an AE, ar an gcaoi sin cothaítear cur i
gcrích an Mhargaidh Aonair. Éascaítear leo comhroinnt dea-chleachtais idir
Ballstáit agus rannchuideofar leo cruthú foinse comhtháite agus údarásaí
faisnéise/oideachais ar leibhéal an AE.
iii)         Cearta
agus sásamh
Soláthrófar bealach saor, sciobtha agus éasca
chun sásamh a fháil ar fud an AE le Malairt Modhanna chun Díospóidí a Réiteach
(ADR), a áiritheoidh machaire réidh. Is príomhghníomhaíocht é ADR sa Ghníomh um
an Margadh Aonair. Beidh cur chuige comhordaithe mar thoradh ar fhorbairt córais
ar fud an Aontais chun díospóidí a réiteach ar líne, lena gcruthófar
barainneachtaí scála agus sineirgí.
iv)        Forfheidhmiú
De ghnáth ní bhíonn údaráis náisiúnta ná
eagraíochtaí tomhaltóirí in ann comhairle agus tacaíocht a sholáthar do
thomhaltóirí maidir le saincheisteanna trasteorann agus rannchuidíonn líonra
Eorpach na Lárionad Tomhaltóirí le cur i gcrích an Mhargaidh Aonair trí bhíthin
na comhairle agus na tacaíochta sin a chur ar fáil. Is
bealach an-éifeachtúil chun dul i ngleic le saincheisteanna lena mbaineann
éirim trasteorann AE é comhghníomhaíochtaí forfheidhmithe comhordaithe leis an
nGréasán um Chomhar i gCosaint na dTomhaltóirí, líonra údarás forfheidhmiúcháin
náisiúnta, amhail na ‘scuaibíní’.
3.           EILIMINTÍ DLÍ AN TOGRA
Tá an togra bunaithe ar Airteagal 169 den
Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE). Ba cheart cur chun cinn
leasanna tomhaltóirí agus ardleibhéal cosanta tomhaltóirí a bheith mar chuspóir
ag bearta arna nglacadh faoi Airteagal 169 CFAE. Gealltar leis an togra
seo gníomhaíochtaí an AE agus na mBallstát a chothú le hairgead, na
gníomhaíochtaí sin is aidhm leo sábháilteacht tomhaltóirí a chosaint, rochtain
tomhaltóirí ar fhaisnéis a fheabhsú agus neartú breise a dhéanamh ar a gcearta.
Tá údar le hAirteagal 169 CFAE a roghnú mar bhunús dlí ar an gcaoi sin ó
thaobh chuspóir agus ábhar an togra araon. Déanfar an togra seo a ghlacadh i
gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach agus tar éis dul i gcomhairle le
Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa.
4.           IMPLEACHT BHUISÉADACH
EUR 197 milliún i bpraghsanna reatha a
bheidh sna leithreasuithe airgeadais chun an Clár a chur chun feidhme thar an
tréimhse ón 1 Eanáir 2014 go dtí an 31 Nollaig 2020. Freagraíonn
sé sin don leithdháileadh buiséid arna bheartú don chlár tomhaltóirí sa
Teachtaireacht ‘A Budget for Europe 2020’ (Buiséad don Eoraip 2020)
de Mheitheamh 2011.
2011/0340 (COD)
Togra le haghaidh
RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS
ÓN gCOMHAIRLE
maidir le clár tomhaltóirí 2014-2020
TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS
COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,
Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an
Aontais Eorpaigh, agus go háirithe d’Airteagal 169 de,
Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,
Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a
chur chuig na Parlaimintí náisiúnta,
Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch
agus Sóisialta na hEorpa[7],

Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún[8],
Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós
imeachta reachtach,
De bharr an mhéid seo a leanas:
(1)
Sa Teachtaireacht ón gCoimisiún 'Europe 2020 –
A strategy for smart, sustainable and inclusive growth (Straitéis Eoraip 2020
– Straitéis maidir le fás cliste, inbhuanaithe agus cuimsitheach)'[9] iarrtar go ndéantar saoránaigh
a chumhachtú chun páirt iomlán a bheith acu sa mhargadh aonair, rud a éilíonn
go neartófar a gcumas chun earraí agus seirbhísí a cheannach trasteorann, go
háirithe ar líne, agus a muinín ann.
(2)
Ba cheart don Aontas rannchuidiú chun tomhaltóirí a
chur i gcroílár an mhargaidh inmheánaigh trí bhíthin beartas na mBallstát a
chothú agus a chomhlánú lena ndéantar iarracht a áirithiú gur féidir le
saoránaigh tairbhe iomlán a bhaint as an margadh inmheánach agus lena linn sin
go ndéantar a leasanna sábháilteachta agus eacnamaíocha a chosaint go cuí trí
bhíthin gníomhaíochtaí tairbhiúla.
(3)
Cuirtear san áireamh leis an Rialachán seo an
timpeallacht eacnamaíoch, shóisialta agus theicniúil agus na dúshláin
choimhdheachtacha atá ag teacht chun cinn. Go sonrach, leis na gníomhaíochtaí
arna maoiniú faoin gclár seo, déanfar iarracht aghaidh a thabhairt ar
shaincheisteanna atá nasctha le domhandú, le digitiú, leis an ngá dul i dtreo
patrúin níos inbhuanaithe tomhaltais, daonra atá ag dul in aois agus eisiamh
sóisialta agus an cheist maidir le tomhaltóirí leochaileacha. Ba cheart ardtosaíocht a thabhairt do leasanna tomhaltóirí
a chomhtháthú i mbeartais uile an Aontais, i gcomhréir le hAirteagal 12
den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. Is príomhchuid é comhordú le
beartais agus le cláir eile an Aontais chun a áirithiú go n-áirítear leasanna
tomhaltóirí go hiomlán i mbeartais eile. D’fhonn sineirgí a chur chun cinn agus
d’fhonn dúbailt a sheachaint, ba cheart foráil a dhéanamh le cistí agus cláir eile
an Aontais maidir le tacaíocht airgeadais do chomhtháthú leasanna tomhaltóirí
ina réimsí faoi seach.
(4)
Ba cheart na gníomhaíochtaí sin a leagan síos i
gclár tomhaltóirí don tréimhse 2014 – 2020 (anseo feasta ‘an Clár’) lena
soláthrófar creat chun gníomhaíochtaí an Aontais a mhaoiniú. De réir Airteagal 49 de Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002
ón gComhairle an 25 Meitheamh 2002 maidir leis an Rialachán
Airgeadais is infheidhme i leith buiséad ginearálta na gComhphobal Eorpach[10], soláthraítear leis an Rialachán
seo an bunús dlí le haghaidh na gníomhaíochta agus le haghaidh cur chun feidhme
an Chláir Tomhaltóirí. Leis an Rialachán seo cuirtear
leis na gníomhaíochtaí arna maoiniú faoin gCinneadh Uimh. 1926/2006/CE
ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Nollaig 2006 lena mbunaítear
clár um ghníomhaíocht Chomhphobail i réimse an bheartais tomhaltóirí
(2007-2013) agus leantar leo[11].
(5)
Tá sé tábhachtach cosaint tomhaltóirí a fheabhsú.
D’fhonn an cuspóir ginearálta sin a bhaint amach, ba cheart cuspóirí sonracha a
leagan síos maidir le sábháilteacht, le faisnéis agus le hoideachas, cearta
agus sásamh tomhaltóirí mar aon le forfheidhmiú i ndáil le cearta tomhaltóirí. Ba cheart faireachán agus meastóireacht a dhéanamh go
rialta ar luach agus ar thionchar na mbeart arna ndéanamh faoin gClár. Chun
críocha beartas tomhaltóirí a mheas ba cheart táscairí beartais a fhorbairt.
(6)
Is gá foráil a dhéanamh maidir leis na
gníomhaíochtaí incháilithe trína mbainfear na cuspóirí sin amach.
(7)
Is gá na catagóirí de thairbhithe féideartha atá
incháilithe le haghaidh deontas a shainiú.
(8)
Ba cheart don Chlár seo a bheith ann ar feadh
seacht mbliana d’fhonn a fhad tréimhse a ailíniú le fad tréimhse an chreata
airgeadais ilbhliantúil atá leagtha síos in Airteagal 1 den Rialachán ón
gComhairle ina leagtar síos an creat airgeadais ilbhliantúil le haghaidh na
bliana 2014-2020.
(9)
Ba cheart go leagfaí síos sa Rialachán seo, ar
feadh thréimhse iomlán an Chláir, clúdach airgeadais arb é an phríomhthagairt,
de réir bhrí phointe [17] den Chomhaontú Idirinstitiúideach an XX/YY/201Y idir
Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún maidir le comhar i
gcúrsaí buiséadacha agus maidir le smacht buiséadach agus le bainistíocht
fhónta airgeadais[12],
don údarás buiséadach le linn an nós imeachta bhuiséadaigh bhliantúil.
(10)
Leis an gComhaontú maidir leis an Limistéar Eorpach
Eacnamaíoch (dá ngairtear ‘an Comhaontú LEE’ anseo feasta) déantar foráil do
chomhar sa réimse maidir le cosaint tomhaltóirí idir an tAontas Eorpach agus a
Bhallstáit ar thaobh amháin, agus tíortha Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa
(dá ngairtear ‘na tíortha CSTE/LEE’ anseo feasta), ar an taobh eile. Ba cheart
foráil a dhéanamh freisin chun an Clár a oscailt do rannpháirtíocht tíortha
eile, go háirithe tíortha comharsanachta an Aontais Eorpaigh agus tíortha atá
ag déanamh iarratais ar bhallraíocht an Aontais Eorpaigh, tíortha is
iarrthóirí, nó tíortha aontacha.
(11)
I gcomhthéacs cur chun feidhme an Chláir, nuair is
iomchuí, ba cheart comhar le tríú tíortha nach bhfuil rannpháirteach sa Chlár a
spreagadh, ag cur san áireamh aon chomhaontuithe iomchuí idir na tíortha sin
agus an tAontas.
(12)
D’fhonn gnéithe neamhriachtanacha áirithe den
Rialachán seo a leasú, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i
gcomhréir le hAirteagal 290 den CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún
maidir leis na táscairí atá leagtha síos in Iarscríbhinn II a oiriúnú. Tá sé ríthábhachtach go rachaidh an Coimisiún i mbun
comhairliúchán iomchuí mar chuid den obair ullmhúcháin, lena n-áirítear ar
leibhéal na saineolaithe. Agus gníomhartha tarmligthe á n-ullmhú agus á
dtarraingt suas aige, ba cheart don Choimisiún a áirithiú go ndéanfar na
doiciméid ábhartha a tharchur go comhuaineach, go tráthúil agus go hiomchuí
chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle.
(13)
D’fhonn a áirithiú go mbeidh coinníollacha
aonfhoirmeacha ann chun an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart
cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún maidir le cláir oibre
bhliantúla a ghlacadh. Ba cheart na cumhachtaí sin a
fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na
hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus
na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na
Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún[13]. Ag
glacadh leis nach leagtar amach na critéir maidir le sábháilteacht táirgí sa
chlár ach go bhfuil sé d’aidhm ann tacaíocht airgeadais a chur ar fáil le
haghaidh uirlisí chun beartas sábháilteacht táirgí a chur chun feidhme, agus ag
glacadh an méid measartha beag atá i gceist, is iomchuí go bhfuil an nós
imeachta comhairleach i bhfeidhm.
(14)
Tá sé oiriúnach trasdul a áirithiú idir an clár
gníomhaíochta comhphobail i réimse an bheartais tomhaltóirí (2007-2013) agus an
Clár seo, go háirithe maidir le leanúint le hidirbhearta ilbhliantúla agus leis
an meastóireacht ar rath an chláir roimhe sin agus ar na réimsí ar gá tuilleadh
airde a thabhairt orthu. Amhail 1 Eanáir 2021, ba
cheart, más gá, an caiteachas a bhaineann le bainistíocht na ngníomhaíochtaí
nach bhfuil lánchríochnaithe faoi dheireadh 2020 a chumhdach le leithreasaí
cúnaimh theicniúil agus riaracháin.
(15)
Ó tharla nach féidir leis na Ballstáit na cuspóirí
atá sa Rialachán seo a bhaint amach go leordhóthanach i ngeall ar chineál trasteorann
na saincheisteanna lena mbaineann, agus gur fearr is féidir dá bhrí sin, i
ngeall ar an bhféidearthacht níos fearr ag gníomhaíocht an Aontais sláinte,
sábháilteacht agus leasanna eacnamaíocha saoránach a chosaint, iad a bhaint
amach ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh i
gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta mar atá leagtha amach in Airteagal 5
den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le
prionsabal na comhréireachta, mar a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann
an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a bhaint amach.
(16)
Ba cheart Cinneadh Uimh. 1926/2006/CE ó
Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Nollaig 2006 lena mbunaítear
clár gníomhaíochta Comhphobail i réimse an bheartais tomhaltóirí (2007-2013) a
aisghairm dá réir sin.
(17)
Ba cheart leasanna airgeadais an Aontais a chosaint
trí bhíthin beart comhréireach ar feadh na timthrialla caiteachais, lena
n-áirítear neamhrialtachtaí a chosc, a bhrath agus a imscrúdú, cistí a
cailleadh, a íocadh go mícheart nó a úsáideadh go mícheart a aisghabháil agus,
nuair is iomchuí, pionóis,
TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:
Airteagal 1
Bunú

Ba cheart go mbunófaí leis an Rialachán seo
clár ilbhliantúil tomhaltóirí, ina gcuimsítear an tréimhse ó 1 Eanáir 2014 go
dtí 31 Nollaig 2020, anseo feasta ‘an Clár’.
Airteagal 2
Cuspóir
ginearálta
Is é is aidhm don Chlár an cuspóir beartais a
chothú maidir leis an tomhaltóir cumhachtaithe a chur ag croílár an mhargaidh
inmheánaigh. Déanfar amhlaidh leis an gClár trí bhíthin
rannchuidiú le sláinte, sábháilteacht agus leasanna eacnamaíocha tomhaltóirí a
chosaint, mar aon lena gceart chun faisnéise agus oideachais a chur chun cinn
agus chun iad féin a eagrú ar mhaithe lena leasanna a choimirciú. Déanfar
beartais na mBallstát a chomhlánú, a chothú agus déanfar faireachán orthu leis
an gClár.
Airteagal 3
Cuspóirí
agus táscairí sonracha
1.           Déanfar an cuspóir ginearálta
dá dtagraítear in Airteagal 2 a shaothrú trí bhíthin na gcuspóirí sonracha
a leanas:
(1)
Cuspóir 1 - sábháilteacht: sábháilteacht táirgí a
chomhdhlúthú agus a fheabhsú trí bhíthin faireacháin éifeachtaigh ar an margadh
ar fud an Aontais.
Déanfar an cuspóir seo a thomhas go háirithe trí
bhíthin ghníomhaíocht chóras mear-rabhaidh an AE maidir le hearraí tomhaltais contúirteacha
(RAPEX).
(2)
Cuspóir 2 - faisnéis agus oideachas: feabhas a chur
ar oideachas, ar fhaisnéis agus ar fheasacht tomhaltóirí maidir lena gcearta,
chun an bonn fianaise le haghaidh beartas tomhaltóirí a fhorbairt agus
tacaíocht a chur ar fáil d’eagraíochtaí tomhaltóirí.
(3)
Cuspóir 3: cearta agus sásamh: cearta tomhaltóirí a
chomhdhlúthú go háirithe trí ghníomh rialála agus rochtain ar shásamh a
fheabhsú lena n-áirítear malairt modhanna chun díospóidí a réiteach.
Déanfar an cuspóir sin a thomhas go háirithe trí
bhíthin dul in iontaoibh na malairte modhanna chun díospóidí a réiteach d’fhonn
díospóidí trasteorann a réiteach agus trí bhíthin gníomhaíochta um chóras
réiteach díospóidí ar líne ar fud an Aontais.
(4)
Cuspóir 4 - forfheidhmiú: forfheidhmiú cearta tomhaltóirí
a chothú trí chomhar idir comhlachtaí forfheidhmiúcháin náisiúnta a neartú agus
trí thomhaltóirí a chothú le comhairle.
Déanfar an cuspóir sin a thomhas go háirithe trí
bhíthin leibhéal an tsreafa faisnéise agus an chomhair laistigh den Ghréasán um
Chomhar i gCosaint na dTomhaltóirí agus trí bhíthin ghníomhaíocht Lárionaid
Tomhaltóirí na hEorpa.
2.           Tá tuairisc ar na táscairí ar
fáil in Iarscríbhinn II.
3.           Tabharfar
de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 15
d’fhonn na táscairí atá leagtha amach in Iarscríbhinn II a oiriúnú.
Airteagal 4
Gníomhaíochtaí
incháilithe
Bainfear amach na cuspóirí sonracha dá
dtagraítear in Airteagal 3 trí bhíthin na ngníomhaíochtaí atá leagtha
amach sa liosta seo a leanas agus de réir na dtosaíochtaí atá leagtha amach sna
cláir oibre bhliantúla dá dtagraítear in Airteagal 12:
(a)
faoi chuspóir 1 - sábháilteacht:
(1)
comhairle eolaíoch agus anailís riosca is iomchuí
do shláinte agus do shábháilteacht tomhaltóirí maidir le táirgí agus seirbhísí
neamhbhia lena n-áirítear tacaíocht do chúraimí na gcoistí eolaíocha
neamhspleácha arna mbunú le Cinneadh 2008/721/CE ón gCoimisiún lenar
bunaíodh struchtúr comhairle de Choistí Eolaíocha agus saineolaithe sa réimse
maidir le sábháilteacht tomhaltóirí, sláinte phoiblí agus an comhshaol[14];
(2)
gníomhaíochtaí faireacháin ar an margadh agus
gníomhaíochtaí forfheidhmiúcháin a chomhordú maidir le sábháilteacht táirgí i
ndáil le Treoir 2001/95/CE ó Рharlaimint na hЕorpa agus ón
gComhairle maidir le sábháilteacht ghinearálta táirgí[15], agus gníomhaíochtaí chun
feabhas a chur ar shábháilteacht seirbhísí do thomhaltóirí;
(3)
bunachair shonraí maidir le cosmaidí a chothabháil
agus a fhorbairt tuilleadh;
(b)
faoi chuspóir 2 - faisnéis agus oideachas:
(4)     an bonn fianaise maidir le déanamh beartas
i réimsí a bhaineann le tomhaltóirí a fhorbairt;
(5)     tacaíocht
d’eagraíochtaí tomhaltóirí;
(6)     feabhas a chur ar
thrédhearcacht margaí tomhaltóirí agus ar fhaisnéis tomhaltóirí;
(7)     feabhas a chur ar
oideachas tomhaltóirí;
(c)
faoi chuspóir 3 - cearta agus sásamh:
(8)     tionscnaimh reachtacha agus rialála eile
maidir le cosaint tomhaltóirí arna n-ullmhú ag an gCoimisiún, faireachán ar a
dtrasuíomh ag na Ballstáit agus meastóireacht ina dhiaidh sin ar a iarmhairt,
agus tionscnaimh chomhrialála agus féinrialála a chur chun cinn;
(9)     rochtain ar fheidhmiú
agus éifeachtacht meicníochtaí do thomhaltóirí chun díospóidí a réiteach agus
faireachán orthu a éascú, go háirithe scéimeanna malartacha chun díospóidí a
réiteach, lena n-áirítear iad a réiteach ar líne agus trí fhorbairt agus chothabháil
uirlisí TF ábhartha;
(d)
faoi chuspóir 4 - forfheidhmiú:
(10)   gníomhaíochtaí faireacháin agus
forfheidhmiúcháin a chomhordú i ndáil le Rialachán (CE) Uimh. 2006/2004 an
27 Deireadh Fómhair 2004 maidir le comhar idir údaráis náisiúnta atá freagrach
as dlíthe cosanta tomhaltóirí a fhorfheidhmiú[16];

(11)   ranníocaíochtaí
airgeadais i leith gníomhaíochtaí comhpháirteacha le comhlachtaí poiblí nó neamhbhrabúsacha
arb éard iad líonraí an Aontais a chuireann faisnéis agus cúnamh ar fáil do
thomhaltóirí chun cuidiú leo a gcearta a fheidhmiú agus rochtain a fháil ar
réiteach díospóidí iomchuí, lena n-áirítear scéimeanna réitigh ar líne lasmuigh
den chúirt (Líonra Eorpach na Lárionad Tomhaltóirí).
Tá tuairisc níos mionsonraithe ar inneachar na
ngníomhaíochtaí sin ar áireamh in Iarscríbhinn I.
Airteagal 5
Tairbhithe
atá incháilithe le haghaidh deontas
1.           Féadfar deontais maidir le
feidhmiú eagraíochtaí tomhaltóirí ar leibhéal an Aontais a dheonú
d’eagraíochtaí tomhaltóirí Eorpacha a chomhlíonann na coinníollacha uile a
leanas:
(a)
is eagraíochtaí neamhrialtais, neamhbhrabúsacha,
neamhspleách ar leasanna tionscail, tráchtála agus gnó nó leasanna
coinbhleachta eile iad, agus is iad a bpríomhchuspóirí agus a
bpríomhghníomhaíochtaí leasanna sláinte, sábháilteachta agus eacnamaíocha
tomhaltóirí san Aontas a chur chun cinn agus a chosaint;
(b)
tá siad sainordaithe chun ionadaíocht a dhéanamh do
leasanna tomhaltóirí ar leibhéal an Aontais ag eagraíochtaí i leath de na
Ballstáit ar a laghad atá ionadaíoch, de réir rialacha nó cleachtas náisiúnta,
ar thomhaltóirí, atá gníomhach ar an leibhéal réigiúnach nó ar an leibhéal
náisiúnta.
2.           Féadfar deontais maidir le
feidhmiú comhlachtaí idirnáisiúnta a chuireann prionsabail agus beartais chun
cinn a chuireann le cuspóirí an Chláir a dheonú d’eagraíochtaí a chomhlíonann
na coinníollacha uile a leanas:
(a)
is eagraíochtaí neamhrialtais, neamhbhrabúsacha,
neamhspleách ar leasanna gnó nó leasanna coinbhleachta eile iad, agus is iad a
bpríomhchuspóirí agus a bpríomhghníomhaíochtaí leasanna sláinte, sábháilteachta,
eacnamaíocha agus dlí tomhaltóirí a chur chun cinn agus a chosaint;
(b)
déanann siad na gníomhaíochtaí
uile seo a leanas: déanann siad foráil do mheicníocht fhoirmiúil le haghaidh
ionadaithe tomhaltóirí ón Aontas agus ó thríú tíortha d’fhonn cur le cainteanna
agus beartais pholaitiúla, eagraíonn siad cruinnithe le hoifigigh agus
rialtóirí beartas chun leasanna tomhaltóirí le húdaráis phoiblí a chur chun
cinn agus tacú leo, sainaithníonn siad ceisteanna agus dúshláin choitianta
tomhaltóirí, cuireann siad dearcthaí tomhaltóirí chun cinn i gcomhthéacs
caidreamh déthaobhach idir an tAontas agus tríú tíortha, cuireann siad le malartú agus le scaipeadh
saineolais agus eolais ar cheisteanna tomhaltóirí san Aontas agus i dtríú
tíortha, agus táirgeann siad moltaí beartais.
3.           Féadfar deontais maidir le
feidhmiú comhlachtaí ar leibhéal an Aontais a bunaíodh chun na gníomhaíochtaí
forfheidhmiúcháin a chomhordú i réimse na sábháilteachta táirgí a dheonú do
chomhlachtaí a aithnítear chun na críche seo le reachtaíocht an Aontais.
4.           Féadfar
deontais maidir le gníomhaíocht le haghaidh comhlachtaí ar fud an Aontais maidir
le forbairt cóid iompair, na gcleachtas is fearr, treoirlínte le haghaidh
comparáid praghsanna, cáilíocht agus inbhuanaitheacht táirgí a dheonú
d’eagraíochtaí a chomhlíonann na coinníollacha uile a leanas:
(a)
is eagraíochtaí neamhrialtais, neamhbhrabúsacha,
neamhspleách ó tháirgeoirí earraí agus seirbhísí iad atá saor ó leasanna
coinbhleachta, agus is iad a bpríomhchuspóirí agus a bpríomhghníomhaíochtaí
leasanna tomhaltóirí a chur chun cinn agus a chosaint;
(b)
tá siad gníomhach i leath na
mBallstát ar a laghad.
5.           Féadfar deontais le haghaidh
gníomhaíochta d’údaráis na mBallstát atá freagrach as gnóthaí tomhaltóirí agus
d’údaráis chomhfhreagracha i dtríú tíortha a dheonú d’údaráis arna gcur in iúl
don Choimisiún i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 2006/2004 nó Treoir 2001/95/CE
ag Ballstát nó ag tríú tír dá dtagraítear in Airteagal 7 den Rialachán
seo.
6.           Féadfar
deontais d’oifigigh fhorfheidhmiúcháin ó Bhallstáit agus ó thríú tíortha a
dheonú d’oifigigh ó údaráis arna gcur in iúl don Choimisiún Eorpach chun críocha
Rialachán (CE) Uimh. 2006/2004 agus Threoir 2001/95/CE ag Ballstát nó
ag tríú tír dá dtagraítear in Airteagal 7 den Rialachán seo.
7.           Féadfar
deontais le haghaidh gníomhaíochta a dheonú do chomhlacht poiblí nó do
chomhlacht neamhbhrabúsach a roghnaítear trí nós imeachta trédhearcach agus a
ainmníonn Ballstát nó tríú tír dá dtagraítear in Airteagal 7 den Rialachán
seo. Beidh an comhlacht a ainmneofar ina chuid de líonra Aontais a
sholáthraíonn faisnéis agus cúnamh do thomhaltóirí chun cuidiú leo a gcearta a
fheidhmiú agus rochtain a fháil ar réiteach díospóidí iomchuí (Líonra Eorpach
na Lárionad Tomhaltóirí).
8.           Féadfar deontais le haghaidh
gníomhaíochta a dheonú do chomhlachtaí láimhseála gearán atá bunaithe agus a
fheidhmíonn san Aontas agus i dtíortha Chomhlachais Saorthrádála na hEorpa atá
rannpháirteach sa Limistéar Eorpach Eacnamaíoch, atá freagrach as gearáin
tomhaltóirí a bhailiú, nó as iarrachtaí a dhéanamh gearáin a réiteach, nó
comhairle a thabhairt, nó as faisnéis a chur ar fáil do thomhaltóirí maidir le
gearáin nó fiosruithe, agus atá ina dtríú páirtí ag gearán nó ag fiosrú a
dhéanann tomhaltóir faoi thrádálaí. Ní áirítear leo
sin meicníochtaí láimhseála gearán ó thomhaltóirí a fheidhmíonn trádálaithe
agus trína ndéileáiltear le fiosruithe agus le gearáin go díreach leis an
tomhaltóir nó meicníochtaí trína soláthraítear seirbhísí láimhseála gearán a
fheidhmíonn trádálaí nó a fheidhmítear thar ceann trádálaí.
Airteagal 6
An
creat airgeadais
Socrófar an t‑imchlúdach airgeadais le
haghaidh cur chun feidhme an Chláir ag EUR 197,000,000 i bpraghsanna
reatha.
Airteagal 7
Rannpháirtíocht
tríú tíortha sa Chlár
Féadfaidh leo seo a leanas páirt a
ghlacadh sa Chlár:
(a)
tíortha Chomhlachais Saorthrádála na hEorpa atá
rannpháirteach sa Limistéar Eorpach Eacnamaíoch, i gcomhréir leis na
coinníollacha a bhunaítear leis an gComhaontú maidir leis an Limistéar Eorpach
Eacnamaíoch;
(b)
tríú tíortha, go háirithe tíortha aontacha agus
tíortha is iarrthóirí mar aon le hiarrthóirí féideartha, agus tíortha lena
mbaineann Beartas Comharsanachta na hEorpa, i gcomhréir leis na prionsabail
ghinearálta agus leis na téarmaí agus na coinníollacha ginearálta maidir lena
rannpháirtíocht i gcláir an Aontais a bunaíodh leis na Comhaontuithe Réime,
Cinntí ó Chomhairle Comhlachaithe nó comhaontuithe comhchosúla faoi seach.
Airteagal 8
Cineálacha
idirghabhálacha agus uasleibhéal an chómhaoinithe
1.           I gcomhréir le Rialachán (CE,
Euratom) Uimh. 1605/2002, féadfaidh ranníocaíochtaí airgeadais ón Aontas a
bheith i bhfoirm ndeontas nó soláthair phoiblí nó idirghabhálacha ar bith eile
a theastaíonn chun na cuspóirí dá dtagraítear in Airteagal 2 agus in Airteagal 3
a bhaint amach.
2.           Déanfar
na deontais ón Aontas agus a n-uasleibhéil chomhfhreagracha a shainiú mar seo a
leanas:
(a)
deontais maidir le feidhmiú eagraíochtaí
tomhaltóirí ar leibhéal an Aontais, arna sainiú in Airteagal 5(1), nach mó
ná 50% de na costais incháilithe;
(b)
deontais maidir le feidhmiú comhlachtaí
idirnáisiúnta a chuireann prionsabail agus beartais chun cinn a chuireann le
cuspóirí an Chláir, arna sainiú in Airteagal 5(2), nach mó ná 50% de na
costais incháilithe;
(c)
deontais maidir le feidhmiú comhlachtaí ar leibhéal
an Aontais a bunaíodh chun na gníomhaíochtaí forfheidhmiúcháin sa réimse um
shábháilteacht táirgí a chomhordú agus a aithnítear chun na críche seo le
reachtaíocht an Aontais, arna sainiú in Airteagal 5(3), nach mó ná 95% de
na costais incháilithe;
(d)
deontais le haghaidh gníomhaíochta do chomhlachtaí
ar fud an Aontais chun cóid chleachtais, na cleachtais is fearr, treoirlínte le
haghaidh comparáid praghsanna, cáilíocht agus inbhuanaitheacht táirgí a
fhorbairt, arna sainiú in Airteagal 5(4), nach nó ná 50% de na costais
incháilithe;
(e)
deontais le haghaidh gníomhaíochta d’údaráis na
mBallstát atá freagrach as gnóthaí tomhaltóirí agus d’údaráis chomhfhreagracha
i dtríú tíortha atá rannpháirteach de bhun Airteagal 7, arna sainiú in Airteagal 5(5),
nach mó ná 50% de na costais incháilithe, ach amháin i gcás gníomhaíochtaí um
fhóntas eisceachtúil arna shainiú sna cláir oibre bhliantúla, sa chás nach
mbeidh ranníocaíocht an Aontais maidir leis na costais níos mó ná 70%;
(f)
deontais maidir le hoifigigh
fhorfheidhmiúcháin a mhalartú ó Bhallstáit agus ó thríú tíortha atá
rannpháirteach de bhun Airteagal 7, arna sainiú in Airteagal 5(6),
ina gcumhdaítear liúntais taistil agus chothaithe;
(g)
deontais le haghaidh
gníomhaíochta do chomhlachtaí arna n-ainmniú ag údaráis na mBallstát atá
freagrach as gnóthaí tomhaltóirí agus ag údaráis choibhéiseacha i dtríú tíortha
atá rannpháirteach de bhun Airteagal 7, arna sainiú in Airteagal 5(7),
nach mó ná 70% de na costais incháilithe;
(h)
deontais le haghaidh
gníomhaíochta do chomhlachtaí náisiúnta um ghearáin tomhaltóirí, mar a
shainítear in Airteagal 5(8), nach mo iad ná 50% de
na costais incháilithe.
Airteagal 9
Cúnamh
riaracháin agus teicniúil
D’fhéadfadh go gclúdódh an leithdháileadh
airgeadais le haghaidh an Chláir costais freisin a bhaineann le gníomhaíochtaí
ullmhúcháin, faireacháin, rialaithe, iniúchta agus meastóireachta atá ag
teastáil chun bainistíocht a dhéanamh ar an gClár agus a chuspóirí a bhaint
amach; go háirithe, staidéir, cruinnithe saineolaithe, gníomhaíochtaí faisnéise
agus cumarsáide lena n-áirítear cumarsáid chorparáideach maidir le tosaíochtaí
polaitiúla an Aontais sa mhéad is go mbaineann siad le cuspóirí ginearálta an
Rialacháin seo, speansais a bhaineann le gréasáin TF a dhíríonn ar phróiseáil
agus mhalartú faisnéise, in éineacht leis na speansais uile a bhaineann le
cúnamh teicniúil agus riaracháin arna dtabhú ag an gCoimisiún do bhainistíocht
an Chláir.
Airteagal 10
Modhanna
cur chun feidhme
Is é an Coimisiún a chuirfidh an Clár chun
feidhme trí na modhanna bainistíochta dá dtagraítear in Airteagal 53 de
Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002.
Airteagal 11
Comhsheasmhacht
agus comhlántacht le beartais eile
Déanfaidh an Coimisiún, i gcomhar leis na
Ballstáit, comhsheasmhacht agus comhlántacht a áirithiú idir an Clár agus
beartais, ionstraimí agus gníomhartha ábhartha eile de chuid an Aontais.
Airteagal 12
Cláir
oibre bliantúla
Déanfaidh an Coimisiún an Clár a chur chun
feidhme trí chláir oibre bliantúla a ghlacadh i bhfoirm gníomhartha cur chun
feidhme ina leagfar amach na gnéithe dá bhforáiltear i Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002
agus go háirithe:
(a)
na tosaíochtaí agus na gníomhaíochtaí cur chun
feidhme atá le gabháil ar láimh, lena n-áirítear leithdháileadh acmhainní
airgeadais;
(b)
na critéir roghnúcháin agus deonúcháin
bhunriachtanacha a úsáidfear chun na tograí a fhaigheann ranníocaíochtaí
airgeadais a roghnú;
(c)
sceideal ama na nglaonna beartaithe ar thairiscintí
agus ar thograí;
(d)
nuair is iomchuí, an t-údarú cnapshuimeanna, scálaí
caighdeánacha costas aonaid nó maoiniú ar ráta comhréidh a úsáid i gcomhréir le
Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002;
(e)
na critéir chun a mheasúnú cé acu atá feidhm ag
fóntas eisceachtúil nó nach bhfuil.
Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i
gcomhréir leis an nós imeachta comhairleach dá dtagraítear in Airteagal 16.
Airteagal 13
Meastóireacht
ar thorthaí agus iad a scaipeadh
1.           Ar iarratas ón gCoimisiún, cuirfidh
Ballstáit faisnéis faoina bhráid maidir le cur chun feidhme agus le hiarmhairt
an Chláir.
2.           Tráth
nach déanaí ná lár na bliana 2018, bunóidh an Coimisiún tuarascáil mheasúnaithe
maidir le cuspóirí na mbeart ar fad a bhaint amach (ag leibhéal na dtorthaí
agus na n-iarmhairtí), éifeachtúlacht úsáid acmhainní agus a bhreisluacha
Eorpaigh, i bhfianaise cinnidh maidir le hathnuachan, modhnú nó fionraí na
mbeart. Tabharfar aghaidh sa bhreis sa mheastóireacht ar an raon feidhme maidir
le simpliú, a chomhchuibheas inmheánach agus seachtrach, ábharthacht leanúnach
na gcuspóirí uile, mar aon le rannchuidiú na mbeart do thosaíochtaí an Aontais
maidir le fás cliste, inbhuanaithe agus cuimsitheach. Cuirfear torthaí na
meastóireachta maidir le hiarmhairt fhadtéarmach an chláir réamhtheachtaí san
áireamh ann;
Ba cheart meastóireacht a dhéanamh ar iarmhairtí
fadtéarmacha agus inbhuanaitheacht éifeachtaí an Chláir d’fhonn cur le Cinneadh maidir
le hathnuachan, modhnú nó fionraí cláir ina dhiaidh sin.
3.           Cuirfidh
an Coimisiún torthaí na ngníomhaíochtaí a dhéanfar de bhun an Rialacháin seo ar
fáil don phobal.
Airteagal 14
Leasanna
airgeadais an Aontais a chosaint
1.           Glacfaidh an Coimisiún bearta
iomchuí lena n-áireofar, nuair a chuirtear gníomhaíochtaí arna maoiniú faoin
Rialachán seo chun feidhme, go ndéanfar leasanna airgeadais an Aontais a
chosaint trí bhearta coisctheacha a chur i bhfeidhm i gcoinne calaoise,
éillitheachta nó gníomhaíochtaí neamhdhleathacha ar bith eile, trí sheiceálacha
éifeachtacha agus, má bhraitear neamhrialtachtaí, trí na méideanna a íocadh go
míchuí a aisghabháil agus, más cuí, trí phionóis éifeachtacha, chomhréireacha agus
dhíspreagthacha.
2.           Beidh cumhacht
iniúchóireachta ag an gCoimisiún nó ag a ionadaithe agus ag an gCúirt
Iniúchóirí, ar bhonn doiciméad agus ar an láthair, ar gach tairbhí deontais, ar
gach conraitheoir agus ar gach fochonraitheoir a fuair cistí de chuid an
Aontais.
Féadfaidh an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF)
seiceálacha ar an láthair agus cigireachtaí a dhéanamh ar oibreoirí
eacnamaíocha a bhaineann go díreach nó go hindíreach leis an maoiniú sin i
gcomhréir leis na nósanna imeachta atá leagtha síos i Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96[17] d’fhonn a shuí ar tharla
calaois, éilliú nó aon ghníomhaíocht neamhdhleathach ar bith eile a rinne
difear do leasanna airgeadais an Aontais i ndáil le comhaontú deontais nó Cinneadh deontais
nó le conradh a bhaineann le maoiniú an Aontais.
Gan dochar don chéad fhomhír agus don dara fomhír,
le comhaontuithe comhair le tríú tíortha agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta
agus comhaontuithe deontais agus cinntí deontais agus conarthaí mar thoradh ar
an Rialachán seo a chur chun feidhme, tabharfar de chumhacht go sainráite don
Choimisiún, don Chúirt Iniúchóirí agus do OLAF iniúchtaí, seiceálacha ar an
láthair agus cigireachtaí den sórt sin a dhéanamh.
Airteagal 15
An
tarmligean a fheidhmiú
1.           Tugtar de chumhacht don
Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh faoi réir na gcoinníollacha atá
leagtha síos san Airteagal seo.
2.           Déanfar tarmligean na
cumhachta dá dtagraítear in Airteagal 3 a thabhairt don Choimisiún ar
feadh thréimhse an Chláir 2014-2020.
3.           Féadfaidh Parlaimint na
hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na cumhachta dá dtagraítear in Airteagal 3
a chúlghairm am ar bith. I gcás cinnidh maidir le cúlghairm, cuirfear deireadh
le tarmligean na cumhachta atá sonraithe sa chinneadh sin. Tiocfaidh sé i
bhfeidhm an lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an Aontas
Eorpaigh nó ar dháta níos déanaí arna shonrú ann. Ní dhéanfaidh sé difear do
bhailíocht aon ghníomhartha tharmligthe atá i bhfeidhm cheana féin.
4.           A luaithe a ghlacfaidh sé
gníomh tarmligthe, tabharfaidh an Coimisiún fógra ina thaobh sin do Pharlaimint
na hEorpa agus don Chomhairle an tráth céanna.
5.           Ní thiocfaidh gníomh tarmligthe
arna ghlacadh de bhun Airteagal 3 i bhfeidhm ach amháin mura ndéanann
Parlaimint na hEorpa ná an Chomhairle agóid ina choinne laistigh de thréimhse
dhá mhí ó fhógra faoin ngníomh sin a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus
don Chomhairle nó más rud é, sula dtéann an tréimhse sin in éag, go gcuireann
Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon in iúl don Choimisiún nach
ndéanfaidh siad agóid ina choinne. Cuirfear dhá mhí
leis an tréimhse sin ar thionscnamh ó Pharlaimint na hEorpa nó ón gComhairle.
Airteagal 16
Nós
imeachta coiste
1.           Beidh coiste de chúnamh ag an
gCoimisiún de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.
2.           I gcás ina ndéanfar tagairt
don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 4 de
Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.
Airteagal 17
Bearta
idirthréimhseacha
1.           Leanfaidh Airteagal 6 de
Chinneadh Uimh. 1926/2006/CE d’fheidhm a bheith aige maidir le
gníomhaíochtaí arna gcumhdach sa Chinneadh sin nach mbeidh curtha i gcrích faoi
31 Nollaig 2013. Dá bhrí sin, féadfaidh an leithdháileadh airgeadais don Chlár
speansais a bhaineann le cúnamh teicniúil agus riaracháin a chumhdach freisin,
ar speansais iad a bhfuil gá leo chun an trasdul a áirithiú idir na bearta a
glacadh faoi Chinneadh Uimh. 1926/2006/CE agus an Clár.
2.           Más gá, féadfar
leithreasuithe a iontráil sa bhuiséad i ndiaidh 2020 d’fhonn na costais dá
bhforáiltear in Airteagal 9 a chumhdach, ionas go mbeifear ábalta na
gníomhartha nach mbeidh curtha i gcrích faoi 31 Nollaig 2020 a bhainistiú.
Airteagal 18
Aisghairm

Déantar aisghairm ar Chinneadh Uimh. 1926/2006/CE
le héifeacht ón 1 Eanáir 2014.
Airteagal 19
Teacht
i bhfeidhm agus dáta an churtha i bhfeidhm
Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm ar an
bhfichiú lá tar éis a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
Beidh feidhm aige ón 1 Eanáir
2014 ar aghaidh.
Beidh an Rialachán seo ina cheangal
go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.
Arna dhéanamh sa Bhruiséil,
Thar ceann Pharlaimint na hEorpa              Thar
ceann na Comhairle
An tUachtarán                                               An
tUachtarán
IARSCRÍBHINN I- Cineálacha
gníomhaíochtaí
Cuspóir I - Sábháilteacht:
sábháilteacht
táirgí a chomhdhlúthú agus a fheabhsú trí bhíthin faireacháin éifeachtaigh ar
an margadh ar fud an AE
1.           Comhairle
eolaíoch agus anailís riosca is iomchuí le haghaidh sláinte agus sábháilteacht
tomhaltóirí maidir le táirgí agus seirbhísí
neamhbhia
tacaíocht do chúraimí na gcoistí eolaíocha
neamhspleácha arna mbunú le Cinneadh 2004/210/CE ón gCoimisiún lenar
bunaíodh Coistí Eolaíocha sa réimse maidir le sábháilteacht tomhaltóirí, sláinte
phoiblí agus an comhshaol[18].
2.           Gníomhaíochtaí faireacháin
ar an margadh agus gníomhaíochtaí forfheidhmiúcháin a chomhordú maidir le
sábháilteacht táirgí i ndáil le Treoir 2001/95/CE ó Рharlaimint na
hЕorpa agus ón gComhairle maidir le sábháilteacht ghinearálta táirgí,
agus gníomhaíochtaí chun sábháilteacht seirbhísí tomhaltóirí a fheabhsú:
(a)
forbairt agus cothabháil uirlisí TF (e.g. bunachair
shonraí, córais faisnéise agus chumarsáide);
(b)
seimineáir, comhdhálacha,
ceardlanna agus cruinnithe páirtithe leasmhara agus saineolaithe maidir le
rioscaí agus forfheidhmiú sa réimse um shábháilteacht táirgí a eagrú;
(c)
malartú agus oiliúint oifigeach forfheidhmiúcháin;
(d)
gníomhaíochtaí comhchomhair
faoi leith sa réimse maidir le táirgí agus seirbhísí tomhaltais neamhbhia, faoi
Threoir 2001/95/CE;
(e)
faireachán agus measúnú ar
shábháilteacht táirgí agus seirbhísí neamhbhia, lena n-áirítear bonn eolais le
haghaidh tuilleadh caighdeán nó tagarmharcálacha sábháilteachta eile a bhunú;
(f)
comhar riaracháin agus forfheidhmiúcháin le tríú
tíortha seachas na tíortha a thig faoi Airteagal 7;
(g)
tacaíocht do chomhlachtaí atá aitheanta ag
reachtaíocht an Aontais maidir le gníomhaíochtaí forfheidhmiúcháin a chomhordú
idir Ballstáit.
3.           Bunachair shonraí maidir
le cosmaidí a chothabháil agus a fhorbairt tuilleadh
(a)
an Tairseach fógraí maidir le Táirgí Cosmaideacha a
chothabháil a bunaíodh faoi Rialachán (CE) Uimh. 1223/2009 ó Pharlaimint
na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Samhain 2009 maidir le táirgí
cosmaideacha[19];
(b)
an bunachar sonraí maidir le comhábhair
chosmaideacha a chothabháil chun tacú le cur chun feidhme Rialachán (CE) Uimh. 1223/2009.
Cuspóir II - Faisnéis agus oideachas:
feabhas a chur ar oideachas, ar fhaisnéis agus ar fheasacht tomhaltóirí maidir
lena gcearta, chun an bonn fianaise le haghaidh beartas tomhaltóirí a fhorbairt
agus tacaíocht a chur ar fáil d’eagraíochtaí tomhaltóirí
4.           An bonn fianaise maidir le
déanamh beartas i réimsí a bhaineann le tomhaltóirí a fhorbairt
a chuireann bonn fianaise ar fáil maidir le
beartas tomhaltóirí a fhorbairt agus leasanna tomhaltóirí a chomhtháthú i
mbeartais eile de chuid an Aontais, lena n-áirítear:
(a)
Staidéir agus anailísí ar fud an Aontais maidir le
tomhaltóirí agus margaí tomhaltóirí;
(b)
bunachair shonraí a fhorbairt agus a chothabháil;
(c)
forbairt agus anailís maidir le staitisticí
náisiúnta agus fianaise ábhartha eile. Déanfar bailiú sonraí agus táscairí
náisiúnta maidir le praghsanna, gearáin, forfheidhmiú, sásamh, etc. a fhorbairt
i gcomhar le páirtithe leasmhara náisiúnta.
(5)          Tacaíocht d’eagraíochtaí
tomhaltóirí
(a)
ranníocaíochtaí airgeadais le haghaidh feidhmiú
eagraíochtaí tomhaltóirí ar leibhéal an Aontais in ionannas leasanna
tomhaltóirí i gcomhréir le forálacha Airteagal 5(1);
(b)
forbairt acmhainní le haghaidh eagraíochtaí
tomhaltóirí réigiúnacha, náisiúnta agus Eorpacha, go sonrach tríd oiliúint agus
trí mhalartú an chleachtais is fearr agus saineolais le haghaidh baill foirne,
go háirithe le haghaidh eagraíochtaí tomhaltóirí i mBallstáit a léiríonn
leibhéal measartha íseal de mhuinín agus d’fheasacht tomhaltóirí arna chruthú
ag faireachán ar mhargaí tomhaltóirí agus ar an timpeallacht tomhaltais sna
Ballstáit;
(c)
tacaíocht do chomhlachtaí idirnáisiúnta a chuireann
prionsabail agus beartais chun cinn atá comhsheasmhach le cuspóirí an Chláir.
6.           Feabhas a chur ar
thrédhearcacht margaí tomhaltóirí agus ar fhaisnéis tomhaltóirí
(a)
feachtais spreagtha feasachta maidir le ceisteanna
a théann i gcion ar thomhaltóirí, lena n-áirítear trí ghníomhaíochtaí
comhpháirteacha le Ballstáit;
(b)
gníomhaíochtaí a chuireann feabhas ar
thrédhearcacht margaí tomhaltóirí maidir le e.g táirgí airgeadais miondíola,
fuinneamh, digiteach agus teileachumarsáid, iompar;
(c)
gníomhaíochtaí a mhéadaíonn rochtain tomhaltóirí ar
fhaisnéis ábhartha maidir le táirgí agus margaí;
(d)
gníomhaíochtaí a mhéadaíonn rochtain tomhaltóirí ar
fhaisnéis maidir le hídiú inbhuanaithe earraí agus seirbhísí;
(e)
tacaíocht d’imeachtaí i ndáil le beartas
tomhaltóirí an Aontais a eagraíonn uachtaránacht an Aontais maidir le
ceisteanna i gcomhréir le tosaíochtaí beartais an Aontais atá bunaithe;
(f)
tacaíocht do chomhlachtaí ar fud an Aontais maidir
le forbairt cóid chleachtais/na gcleachtas is fearr/treoirlínte le haghaidh
comparáid praghsanna/cáilíochta/inbhuanaitheachta;
(g)
tacaíocht do chumarsáid maidir
le ceisteanna tomhaltóirí, lena n-áirítear trí thacaíocht do na meáin chun
cumhachtú tomhaltóirí agus forfheidhmiú a chur ar aghaidh.
(h)
ranníochtaí le comhlachtaí
náisiúnta gearáin chun cuidiú le húsáid modheolaíochta comhchuibhithe chun
gearáin tomhaltóirí a rangú agus a thuairisciú agus chun déileáil le
fiosrúcháin i dtaobh bhailiú agus thuairisciú gearán tomhaltóirí;
(7)          Feabhas a chur ar
oideachas tomhaltóirí
(a)
ardán idirghníomhach a fhorbairt chun na cleachtais
is fearr agus ábhair oideachais tomhaltóirí dírithe ar phríomhghrúpaí sprice a
mhalartú, go háirithe tomhaltóirí óga, i sineirgíocht le clár maoiniúcháin na
hEorpa maidir le hoideachas agus oiliúint;
(b)
bearta agus ábhair oideachais a fhorbairt maidir le
e.g. cearta tomhaltóirí lena n-áirítear ceisteanna trasteorann, sláinte agus
sábháilteacht, reachtaíocht an Aontais maidir le tomhaltóirí, ídiú
inbhuanaithe, litearthacht airgeadais.
Cuspóir III - Cearta agus sásamh: cearta
tomhaltóirí a chomhdhlúthú, go háirithe trí ghníomh rialála agus rochtain ar
shásamh a fheabhsú lena n-áirítear malairt modhanna chun díospóidí a réiteach
(8)          Tionscnaimh reachtacha
agus rialála eile maidir le cosaint tomhaltóirí a ullmhú, measúnú ar a
dtrasuíomh, faireachán, meastóireacht, agus cur chun feidhme a dhéanamh agus
iad a fhorghníomhú ag Ballstáit agus tionscnaimh chomhrialála agus féinrialála
a chur chun cinn, lena n-áirítear
(a)
staidéir, meastóireachtaí ex ante agus ex-post,
measúnuithe tionchair, comhairliúcháin phoiblí, meastóireacht ar an
reachtaíocht reatha;
(b)
seimineáir, comhdhálacha, ceardlanna agus
cruinnithe páirtithe leasmhara agus saineolaithe;
(c)
forbairt agus cothabháil ar bhunachair shonraí ar a
bhfuiltear ábalta rochtain éasca agus phoiblí a fháil ina gcuimsítear cur chun
feidhme reachtaíocht an Aontais maidir le cosaint tomhaltóirí;
(d)
meastóireacht ar ghníomhaíochtaí arna ndéanamh
faoin gClár.
9.           Rochtain agus faireachán
ar fheidhmiú agus éifeachtacht meicníochtaí do
thomhaltóirí chun díospóidí a réiteach, go háirithe scéimeanna malartacha chun díospóidí a réiteach,
lena n-áirítear iad a réiteach ar líne agus trí fhorbairt agus chothabháil
uirlisí TF ábhartha
(a)
uirlisí TF a fhorbairt agus a chothabháil;
(b)
tacaíocht maidir le córas réiteach díospóidí ar
líne ar fud an Aontais a fhorbairt agus maidir lena chothabháil, lena
n-áirítear le haghaidh seirbhísí bainteacha amhail aistriúchán.
Cuspóir IV - Forfheidhmiú:
forfheidhmiú cearta tomhaltóirí a chothú trí chomhar idir
comhlachtaí forfheidhmiúcháin náisiúnta a neartú agus trí thomhaltóirí a chothú
le comhairle
10.         Gníomhaíochtaí faireacháin
agus forfheidhmiúcháin a chomhordú i ndáil le Rialachán (CE) Uimh. 2006/2004
an 27 Deireadh Fómhair 2004 maidir le comhar idir údaráis náisiúnta atá
freagrach as dlíthe cosanta tomhaltóirí a fhorfheidhmiú, lena n-áirítear
(a)
forbairt agus cothabháil uirlisí TF (e.g. bunachair
shonraí, córais faisnéise agus chumarsáide);
(b)
gníomhaíochtaí chun feabhas a chur ar chomhar idir
údaráis chomh maith le faireachán agus forfheidhmiú a chomhordú amhail malartú
oifigeach forfheidhmiúcháin, gníomhaíochtaí coitianta, oiliúint le haghaidh
oifigeach forfheidhmiúcháin agus le haghaidh ball na breithiúnachta;
(c)
seimineáir, comhdhálacha, ceardlanna agus
cruinnithe páirtithe leasmhara agus saineolaithe maidir le forfheidhmiú a
eagrú;
(d)
comhar riaracháin agus forfheidhmiúcháin le tríú
tíortha nach bhfuil rannpháirteach sa Chlár.
11.         Ranníocaíochtaí airgeadais
i leith gníomhaíochtaí comhpháirteacha le comhlachtaí poiblí nó
neamhbhrabúsacha arb éard iad líonraí Comhphobail a chuireann faisnéis agus
cúnamh ar fáil do thomhaltóirí chun cuidiú leo a gcearta a fheidhmiú agus
rochtain a fháil ar réiteach díospóidí iomchuí, lena n-áirítear scéimeanna
réitigh ar líne lasmuigh den chúirt (Líonra Eorpach na Lárionad Tomhaltóirí), lena
n-áirítear
forbairt agus cothabháil uirlisí TF (e.g.
bunachair shonraí, córais faisnéise agus chumarsáide) a bhfuil gá leo maidir le
feidhmiú cuí Líonra Eorpach na Lárionad Tomhaltóirí.
B’fhéidir go líonfaí an liosta seo le
gníomhaíochtaí breise den chineál céanna a mbeadh an tionchar céanna acu ina
saothraítear na cuspóirí sonracha atá luaite in Airteagal 3.
IARSCRÍBHINN II
Táscairí
de réir Airteagal 3 den Chlár Tomhaltóirí
Cuspóir 1 -       Sábháilteacht:
Sábháilteacht táirgí a chomhdhlúthú agus a fheabhsú trí bhíthin faireacháin
éifeachtaigh ar an margadh ar fud an AE
 Táscaire || Foinse || An staid faoi láthair || Sprioc
 % d’fhógraí RAPEX ina gcuimsítear frithghníomh amháin ar a laghad (ag Ballstáit eile) || RAPEX || 43% (843 fógra) in 2010 || Méadú 10 % i 7 mbliana
 Líon cóimheasa na bhfrithghníomhartha / líon na bhfógraí (rioscaí tromchúiseacha)* || RAPEX || 1.07 in 2010 || Méadú 15% i 7 mbliana
* is
féidir le fógra roinnt frithghníomhartha a spreagadh ó údaráis as Ballstáit
eile
Cuspóir 2:        Faisnéis
agus oideachas: feabhas a chur ar oideachas, ar fhaisnéis
agus ar fheasacht tomhaltóirí maidir lena gcearta, chun an bonn fianaise le
haghaidh beartas tomhaltóirí a fhorbairt agus tacaíocht a chur ar fáil
d’eagraíochtaí tomhaltóirí
 Táscaire || Foinse || An staid faoi láthair || Sprioc
 Líon na gcomhlachtaí um ghearáin a chuir gearáin isteach chuig an ECCRS || Córas ECCRS (Clárú Gearán ó Thomhaltóirí na hEorpa) || na || 60% de chomhlachtaí um ghearáin i 7 mbliana
 Iontaobhas in idirbhearta trasteorann - % de thomhaltóirí a bhfuil an mhuinín chéanna acu nó níos mó muiníne acu ceannachán a dhéanamh ar an idirlíon ó dhíoltóirí ó Bhallstát eile || Eorabharaiméadar Tomhaltóirí || 37 % in 2010 || 50% i 7 mbliana
Cuspóir 3:        Cearta
agus sásamh: cearta tomhaltóirí a chomhdhlúthú go háirithe trí ghníomh rialála
agus rochtain ar shásamh a fheabhsú lena n-áirítear malairt modhanna chun
díospóidí a réiteach
 Táscaire || Foinse || An staid faoi láthair || Sprioc
 % de chásanna trasteorann arna n-atreorú chuig an ADR ag ECCanna || Tuarascáil bhliantúil ECC || 9% in 2010 || 50% i 7 mbliana
 Líon na gcásanna ar déileáladh leo trí chóras réiteach díospóidí ar líne ar fud an AE ||   || 17.500 (gearáin a fuair ECCanna a bhain le hidirbhearta r-thráchtála) in 2010 || 38.500% (+120%) i 7 mbliana
Cuspóir 4: -      Forfheidhmiú:
forfheidhmiú cearta tomhaltóirí a chothú trí chomhar idir
comhlachtaí forfheidhmiúcháin náisiúnta a neartú agus trí thomhaltóirí a chothú
le comhairle
   Táscaire || Foinse || An staid faoi láthair || Sprioc
 Leibhéal an tsreafa faisnéise agus an chomhair laistigh de Líonra an CPC: - líon na n-iarratas maidir le faisnéis a mhalartú idir údaráis CPC - líon na n-iarratas maidir le bearta forfheidhmiúcháin idir údaráis CPC - líon na bhfoláireamh idir líonra an CPC || Bunachar sonraí Líonra an CPC (CPCS)   || meáin bhliantúlaithe 2007-2010   129 142   63 ||   - méadú 40% i 7 mbliana - méadú 40% i 7 mbliana - méadú 30% i 7 mbliana
 Líon na dteagmhálacha le tomhaltóirí ar dhéileáil Lárionaid Tomhaltóirí na hEorpa (ECC) leo || Tuarascáil ECC || 71.000 in 2010 || Méadú 50% i 7 mbliana
D’fhéadfadh sé go gcuirfí leis
na táscairí seo le táscairí comhthéacs ginearálta.
RÁITEAS
AIRGEADAIS REACHTACH LE hAGHAIDH TOGRAÍ
1.           CREAT AN TOGRA/AN TIONSCNAIMH
              1.1.    Teideal an togra/an tionscnaimh
              1.2.    Réimse/réimsí
beartais lena mbaineann i gcreat ABM/ABB
              1.3.    An
cineál togra/tionscnaimh
              1.4.    Cuspóir(Cuspóirí)

              1.5.    Na
forais leis an togra/an tionscnamh
              1.6.    Fad
agus tionchar airgeadais
              1.7.    Modh(Modhanna)
bainistíochta atá beartaithe
2.           BEARTA BAINISTÍOCHTA
              2.1.    Rialacha
faireacháin agus tuairiscithe
              2.2.    Córas
bainistíochta agus rialaithe
              2.3.    Bearta
chun calaois agus neamhrialtachtaí a chosc
3.           AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A
BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH
              3.1.    Ceannteideal/ceannteidil
an chreata airgeadais ilbhliantúil agus an líne/na línte caiteachais buiséid
lena mbaineann
              3.2.    An
tionchar a mheastar a bheidh ar chaiteachas
              3.2.1. Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh ar
chaiteachas
              3.2.2. An
tionchar a mheastar a bheidh ar leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí
              3.2.3. An
tionchar a mheastar a bheidh ar leithreasaí de chineál riaracháin
              3.2.4. Comhoiriúnacht
don chreat airgeadais ilbhliantúil reatha
              3.2.5. Rannpháirtíocht
ó thríú páirtithe sa mhaoiniú
              3.3.    An tionchar a mheastar a
bheidh ar ioncam
RÁITEAS
AIRGEADAIS REACHTACH LE hAGHAIDH TOGRAÍ
1.           CREAT AN TOGRA/AN TIONSCNAIMH
1.1.        Teideal an togra/an
tionscnaimh
Togra
le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis
an gClár Tomhaltóirí 2014-2020
1.2.        Réimse/réimsí beartais lena
mbaineann i gcreat ABM/ABB[20]
Beartas
tomhaltóirí
1.3.        An cineál togra/tionscnaimh
¨ Baineann an
togra/tionscnamh le gníomhaíocht nua
¨ Baineann an
togra/tionscnamh le gníomhaíocht nua a leanann
treoirthionscadal/réamhghníomhaíocht[21]

þ Baineann an
togra/tionscnamh le síneadh ar ghníomhaíocht atá
ann cheana
¨ Baineann an
togra/tionscnamh le gníomhaíocht a atreoraíodh i
dtreo gníomhaíochta nua
1.4.        Cuspóirí
1.4.1.     Cuspóirí straitéiseacha
ilbhliantúla an Choimisiúin ar a bhfuil an togra/tionscnamh dírithe
Is
é is aidhm don Chlár Tomhaltóirí an cuspóir beartais a chothú maidir leis an
tomhaltóir cumhachtaithe a chur ag croílár an Mhargaidh Aonair. Déanfar
amhlaidh leis an gClár trí bhíthin rannchuidiú le sláinte, le sábháilteacht
agus le leasanna eacnamaíocha tomhaltóirí a chosaint, mar aon lena gceart chun
faisnéise agus oideachais a chur chun cinn agus chun iad féin a eagrú ar mhaithe
lena leasanna a choimirciú. Déanfar beartais na mBallstát a chomhlánú, a chothú
agus déanfar faireachán orthu leis an gClár.
1.4.2.     Cuspóirí sonracha agus na
gníomhaíochtaí ABM/ABB lena mbaineann
Cuspóir sonrach Uimh.1
Sábháilteacht:
sábháilteacht táirgí a chomhdhlúthú agus a fheabhsú trí bhíthin faireacháin
éifeachtaigh ar an margadh ar fud an AE
Gníomhaíocht(Gníomhaíochtaí) ABM/ABB lena mbaineann
Beartas
tomhaltóirí
Cuspóir sonrach Uimh. 2
Faisnéis agus oideachas: feabhas a
chur ar oideachas, ar fhaisnéis agus ar fheasacht tomhaltóirí maidir lena
gcearta, chun an bonn fianaise le haghaidh beartas tomhaltóirí a fhorbairt agus
tacaíocht a chur ar fáil d’eagraíochtaí tomhaltóirí
Gníomhaíocht(Gníomhaíochtaí) ABM/ABB lena mbaineann
Beartas
tomhaltóirí
Cuspóir sonrach Uimh. 3
Cearta agus sásamh: cearta tomhaltóirí a chomhdhlúthú, go
háirithe trí ghníomh rialála agus rochtain ar shásamh a fheabhsú lena
n-áirítear malairt modhanna chun díospóidí a réiteach
Gníomhaíocht(Gníomhaíochtaí) ABM/ABB lena mbaineann
Beartas
tomhaltóirí
Cuspóir sonrach Uimh. 4
Forfheidhmiú: forfheidhmiú cearta
tomhaltóirí a chothú trí chomhar idir comhlachtaí forfheidhmiúcháin náisiúnta a
neartú agus trí thomhaltóirí a chothú le comhairle
Gníomhaíocht(Gníomhaíochtaí) ABM/ABB lena mbaineann
Beartas
tomhaltóirí
1.4.3      An toradh agus an tionchar a
bhfuil súil leis
Sonraigh an tionchar a
bheadh ag an togra/tionscnamh ar na tairbhithe/grúpaí ar a bhfuil sé dírithe.
Is
iad na tairbhithe a bheidh i gceist leis an gClár tomhaltóirí, údaráis náisiúnta
atá freagrach as cosaint tomhaltóirí agus eagraíochtaí tomhaltóirí, agus is
é an cuspóir uileghabhálach feabhas a chur ar staid tomhaltóirí ar fud an AE.
Tairgfear tacaíocht sa Chlár d’eagraíochtaí tomhaltóirí
ar leibhéal an AE agus ar leibhéal náisiúnta, mar aon le húdaráis náisiúnta
Ballstát atá i gceannas sábháilteacht agus forfheidhmiú táirgí.
Rachaidh an Clár chun tairbhe de facto gnóthaí
creidiúnacha chomh maith, toisc go gcothaíonn beartas tomhaltóirí
éifeachtach feidhmiú cuí an Mhargaidh Aonair, cuireann sé luach saothair ar
fáil don chuid is mó de chuideachtaí iomaíocha agus brúnn sé amach oibreoirí
bradacha. Tá tomhaltóirí cumhachtaithe ina spreagthaí ar nuálaíocht agus dá
bhrí sin cothóidh beartas tomhaltóirí gnó nuálach. Ar deireadh, bainfidh
oibreoirí eacnamaíocha tairbhe as machaire réidh bunaithe ar rialacha soiléire
agus feidhmiú comhordaithe níos fearr. Sa chomhthéacs seo, cuideoidh an Clár le
fás eacnamaíoch a spreagadh.
1.4.4      Táscairí a léiríonn toradh
agus tionchar
Sonraigh na táscairí a
léiríonn faireachán ar chur chun feidhme an togra/tionscnaimh.
Cuspóir 1:      Sábháilteacht: sábháilteacht
táirgí a chomhdhlúthú agus a fheabhsú trí bhíthin faireacháin éifeachtaigh ar
an margadh ar fud an AE
- % d’fhógraí RAPEX ina gcuimsítear frithghníomh amháin ar
a laghad (ag Ballstáit eile)
- Líon cóimheasa na bhfrithghníomhartha / líon na bhfógraí (rioscaí
tromchúiseacha)
Cuspóir 2:      Faisnéis agus oideachas:
feabhas a chur ar oideachas, ar fhaisnéis agus ar fheasacht tomhaltóirí maidir
lena gcearta, chun an bonn fianaise le haghaidh beartas tomhaltóirí a fhorbairt
agus tacaíocht a chur ar fáil d’eagraíochtaí tomhaltóirí
Líon na gcomhaltaí um ghearáin a chuir gearáin isteach
chuig córas an ECCR (Clár Gearán ó Thomhaltóirí na hEorpa)
- Iontaobhas in idirbhearta trasteorann - % de thomhaltóirí
a bhfuil an mhuinín chéanna acu nó níos mó muiníne acu maidir le ceannachán a
dhéanamh ar an idirlíon ó dhíoltóirí ó thír AE eile
Cuireadh an táscaire seo san áireamh ar bhonn
sealadach in easnamh táscaire eile i bhfad níos fearr Is dócha go ndéanfar é a
leasú / a fhorlíonadh amach anseo.
Cuspóir 3:      Cearta agus sásamh: cearta tomhaltóirí a chomhdhlúthú go háirithe trí ghníomh rialála agus
rochtain ar shásamh a fheabhsú lena n-áirítear malairt modhanna chun díospóidí
a réiteach
-
% de chásanna trasteorann arna n-atreorú chuig ADR ag Lárionaid Tomhaltóirí na
hEorpa (ECCanna)
-
Líon na gcásanna ar déileáladh leo trí chóras réiteach díospóidí ar líne ar fud
an AE
Cuspóir 4: -    Forfheidhmiú: forfheidhmiú cearta tomhaltóirí a chothú trí chomhar idir comhlachtaí
forfheidhmiúcháin náisiúnta a neartú agus trí thomhaltóirí a chothú le
comhairle
-
Leibhéal an tsreafa faisnéise agus an chomhair laistigh de Líonra an Chomhair
um Chosaint Tomhaltóirí (CPC):
- líon na n-iarratas maidir le faisnéis a mhalartú idir
údaráis CPC
- líon na n-iarratas maidir le bearta forfheidhmiúcháin
idir údaráis CPC
- líon na bhfoláireamh idir líonra an CPC
- Líon na dteagmhálacha le tomhaltóirí ar dhéileáil
Lárionaid Tomhaltóirí na hEorpa (ECCanna) leo
1.5.        Na forais leis an togra/an
tionscnamh
1.5.1      Na ceanglais is gá a shásamh
sa ghearrthéarma nó san fhadtéarma
Tabharfar
tacaíocht sa Chlár Tomhaltóirí iar-2013 (anseo feasta an “Clár”) do chur chun
feidhme ghníomhaíocht an Choimisiúin sa réimse beartais tomhaltóirí ó 2014 i
leith. Tógann sé ar na torthaí a baineadh amach tríd
an gClár reatha (2007-2013).
Leis an gClár nua cothófar an beartas tomhaltóirí
amach anseo a chuirfidh saoránaigh an AE mar thomhaltóirí cumhachtaithe ag
croílár an Mhargaidh Aonair agus a dhéanfaidh comhlánú ar thionscnaimh ina
ndírítear ar thaobh an tsoláthair.
Tá gá le roinnt leanúnachais idir na Cláir reatha
agus Cláir amach anseo, i gcomhréir le torthaí mheastóireacht mheántréimhseach
na Straitéise agus an Chláir 2007-2013 ina leagtar béim air go bhfuil an
beartas measartha nua ar leibhéal an AE agus go bhfuil leanúnachas tábhachtach
maidir le tionchar a bhaint amach.
Ag
an am céanna, tá tábhacht mhéadaithe le dúshláin shochaíocha úra, amhail an
chastacht mhéadaithe maidir le cinnteoireacht (rólódáil faisnéise; níos mó
freagrachta aistrithe chuig custaiméirí i ndiaidh léirscaoilte; táirgí agus
seirbhísí sofaisticiúla agus fógraíocht shofaisticiúil), an gá le dul i dtreo
patrúin níos inbhuanaithe tomhaltais, na deiseanna agus na bagairtí a bhaineann
le digitiú, méadú in eisiamh sóisialta agus líon na dtomhaltóirí leochaileacha
agus daonra atá ag dul in aois.
Na
príomhfhadhbanna a dtabharfar aghaidh orthu trí bhíthin gníomhaíochtaí a
bhaineann le sábháilteacht a mhaoiniú; faisnéis agus oideachas; cearta agus
sásamh; agus forfheidhmiú, faoi mar a thuairiscítear sa Mheabhrán Míniúcháin.
1.5.2      Luach breise a bhaineann le
rannpháirteachas an AE
Tá
cur síos déanta ar bhreisluach rannpháirteachas an AE sa Mheabhrán Míniúcháin.
1.5.3      Ceachtanna a foghlaimíodh ó
thaithí chosúil roimhe seo
Leagtar
béim i meastóireacht ex-post Chlár 2004-2007 ar an mbreisluach, faoi mar a
dhéantar amhlaidh le haghaidh mheastóireacht mheántréimhseach an Chláir
2007-2013 (agus an Straitéis um Beartas Tomhaltóirí), d’ainneoin gur réimse
measartha úr é beartas tomhaltóirí na hEorpa agus tá leibhéal maoinithe an AE
faoin gClár measartha beag. Leagtar béim ann go gcuireann gníomhaíochtaí faoin
Straitéis agus faoi na Cláir le cuspóirí Eoraip 2020 maidir le fás cliste,
inbhuanaithe agus cuimsitheach.
Tá
na torthaí deimhneach ar fud an domhain maidir le hábharthacht chuspóirí na
Straitéise agus an Chláir, a n-iarmhairtí agus a mbreisluach. Baintear de
thátal as chomh maith go mbeidh iarmhairtí fadtéarmacha ag an gClár ar chosaint
tomhaltóirí.
Déantar
dibhéirsiú áirithe follasach sa mheastóireacht ar thuairimí maidir leis an
Straitéis agus leis an gClár idir údaráis náisiúnta agus eagraíochtaí
tomhaltóirí, agus na húdaráis náisiúnta níos deimhní faoin méid atá bainte amach
ag an Straitéis agus ag na Cláir (ar an iomlán creideann 88% d’údaráis
náisiúnta agus 82% d’eagraíochtaí tomhaltóirí gur chuir an Straitéis reatha
méid mór nó measartha (meándeimhneach) le tionscnaimh beartais tomhaltóirí an
AE).
Dearbhaíonn
údaráis náisiúnta tríd is tríd go bhfuil an Straitéis agus an Clár comhlántach
le beartas náisiúnta tomhaltóirí.
Mar
sin féin, baintear de thátal as an meastóireacht nach dtugtar aghaidh ach go
páirteach leis an Straitéis agus leis an gClár reatha ar dhúshláin shóisialta
agus chomhshaoil atá ag teacht chun cinn.
Go
sonrach maidir leis na gníomhaíochtaí sonracha a rinneadh faoin gClár:
i)        Sábháilteacht:
-        Maidir le sábháilteacht táirgí, tá méadú
tagtha ar chomhordú idir údaráis faireacháin an mhargaidh. Moltar sa tuarascáil
faireachán agus forfheidhmiú a neartú tuilleadh trí RAPEX, ag saothrú na
n-iarrachtaí ina ndírítear ar aghaidh a thabhairt ar ghné idirnáisiúnta
sábháilteacht táirgí agus ag baint leasa teicneolaíochtaí nua a úsáid.
ii)       Faisnéis agus oideachas tomhaltóirí:
-        Faireachán ar an margadh tomhaltóirí, bhí
ról tábhachtach ag Scórchlár an Mhargaidh Tomhaltóirí agus ag grinnstaidéir
mhargaidh maidir le beartas tomhaltóirí a chothú. Imríonn siad ról tábhachtach
maidir le hábhar imní a bhíonn ag tomhaltóirí a chomhtháthú go cuí i mbeartais
ábhartha an AE agus maidir le reachtaíocht éifeachtach a cheapadh. Moltar sa
tuarascáil freisin go ndéanfaí an tuiscint ar iompraíocht na dtomhaltóirí féin
a fhorbairt tuilleadh.
-        Bhí an dul chun cinn maidir le hoideachas tomhaltóirí
suas agus síos, go háirithe i gcás Dolceta áit a bhfuil imní maidir le sainiú
an sprioclucht éisteachta/féachana. Moltar sa tuarascáil uirlisí oideachais a
chomhdhlúthú, rud a thabharfaidh sainiú níos fearr ar lucht éisteachta/féachana
Dolceta, ar a ábhar agus scaipeadh, agus sineirgí leis na curaclaim náisiúnta a
lorg.
-        Rinneadh meastóireacht dheimhneach ar an tacaíocht
a tugadh trí na Cláir d’eagraíochtaí tomhaltóirí ar leibhéal an AE agus
ar an leibhéal náisiúnta. Meastar ról eagraíochtaí ar leibhéal an AE a bheith
ríthábhachtach chun ionadaíocht leasanna tomhaltóirí i gceapadh beartais an AE
a áirithiú. Moltar sa tuarascáil leanúint den oiliúint (forbairt acmhainní) a
chuirtear ar fáil d’eagraíochtaí tomhaltóirí náisiúnta, agus iniúchadh a dhéanamh
ar an bhféidearthacht cúrsaí a chur ar fáil ar an leibhéal náisiúnta.
iii)      Cearta agus sásamh tomhaltóirí:
-        Leagtar béim sa tuarascáil ar an mbreisluach atá
nasctha le leibhéal níos mó comhchuibhithe arna dtabhairt ag na forbairtí
reachtacha, atá curtha i gcrích nó atá fós á ndéanamh.
-        Tá ag éirí níos mó agus níos mó leis na Cláir agus
leis an Straitéis beartas tomhaltóirí a chomhtháthú i mbeartais ábhartha
an AE. Moltar sa tuarascáil na hiarrachtaí sa réimse seo a shaothrú agus
aghaidh a thabhairt ar dhúshláin nua atá ag teacht chun cinn mar iad seo a
leanas: ceisteanna a bhaineann le digitiú, an t-aistriú i dtreo patrúin níos
inbhuanaithe tomhaltais, agus le leochaileacht tomhaltóirí de bharr na
géarchéime. Iarrtar soiléiriú inti freisin i leith páirtithe leasmhara maidir
leis an ról atá ag seirbhísí éagsúla an Choimisiúin i dtaca le ceisteanna
tomhaltóirí.
-        Tá fadhb fós leis an rochtain atá ag tomhaltóirí
ar shásamh. Déantar tagairt sa tuarascáil ar an ngá le dul chun cinn a dhéanamh
ar an gceist seo agus feasacht tomhaltóirí faoin modh sásaimh a mhéadú.
iv)      Forfheidhmiú:
-        Faoin Straitéis agus faoi na Cláir, rinneadh
comhar forfheidhmiúcháin trasteorann a neartú trí líonra na n-údarás
forfheidhmiúcháin (Líonra CPC) agus trí ghníomhaíochtaí comhordaithe amhail
“scuaibíní”. Moltar sa tuarascáil an comhordú idir an Líonra CPC agus údaráis
fhorfheidhmiúcháin a mhéadú tuilleadh.
-        Tríd an Straitéis agus na Cláir cuirtear tacaíocht
mhéadaithe ar fáil do thomhaltóirí a lorgaíonn comhairle maidir le díospóidí
trasteorann trí líonra Eorpach na Lárionad Tomhaltóirí (ECC-net). Mar sin féin,
moltar sa tuarascáil a n-infheictheacht a mhéadú agus mar sin feasacht
tomhaltóirí a mhéadú.
1.5.4      Comhchuibheas agus
sineirgíocht a d'fhéadfadh a bheith ann le hionstraimí ábhartha eile
Naisc chuig Eoraip 2020 agus tionscnaimh shuaitheanta
I
Straitéis Eoraip 2020 iarrtar go ndéantar na "saoránaigh a chumhachtú
chun ról iomlán a bheith acu sa mhargadh aonair", rud a éilíonn go
"neartófar a gcumas chun earraí agus seirbhísí a cheannach trasteorann,
agus go háirithe ar líne agus a muinín ann".
Is
tomhaltóirí eolasacha agus cumhachtaithe amháin atá ábalta na roghanna is fearr
a dhéanamh ar mhaithe lena leas féin agus ar mhaithe le folláine an
gheilleagair, trí iomaíocht threisithe, nuálaíocht agus comhtháthú an Mhargaidh
Aonair, agus tacaíocht a thabhairt ar an gcaoi sin do sprioc uileghabhálach
Straitéis Eoraip 2020. Le giaráil chumhacht eacnamaíoch ollmhór an
chaiteachais tomhaltóirí (arb é 56% de OTI an AE é) déanfar rannchuidiú
tábhachtach chun cuspóir an AE a bhaint amach eadhon fás a athadhaint.
Dearbhaítear é seo sa Suirbhé Bliantúil ar Fhás 2011 ina sainaithnítear dálaí
níos fearr do thomhaltóirí mar cheann de na príomhspreagthaí le haghaidh fáis.
Cuidíonn beartas tomhaltóirí le tomhaltóirí an rogha fhairsing a thugtar dóibh
a shaothrú agus tríd sin gnóthais atá níos éifeachtúla agus níos nuálaí a chur
chun cinn.
Tabharfaidh
beartas tomhaltóirí rannchuidiú tábhachtach don tionscnamh suaitheanta um Chlár
Oibre Digiteach (seirbhísí gan teorainn agus sábháilte agus margaí ábhar
digiteach, rochtain, litearthacht dhigiteach), cuimsiú sóisialta (ag cur cás na
dtomhaltóirí níos leochailí san áireamh), fás inbhuanaithe (tomhaltas
inbhuanaithe) agus an tábhacht a bhaineann le rialú cliste (faireachán ar an
margadh tomhaltóirí mar bhonn chun beartais éifeachtacha agus roghnaíocha a
cheapadh).
Naisc leis an nGníomh um an Margadh Aonair agus
tionscnaimh eile
Áitítear i dtuarascáil Monti maidir leis an
straitéis nua ar an Margadh Aonair gur cheart do “Thomhaltóirí agus leas
tomhaltóirí a bheith ag lár na chéad chéime eile den mhargadh aonair.” Leagtar
béim inti ar an tábhacht a bhaineann le tomhaltóirí a chumhachtú, beartais a
bhunú ar fhianaise agus margaí ina mainnítear tomhaltóirí a bhrath, margadh
aonair digiteach a bhunú (trí Mhalairt Modhanna chun Díospóidí a Réiteach agus
sásamh comhchoiteann), sábháilteacht agus caighdeánú táirgí.
Leagtar béim sa Ghníomh um an Margadh Aonair ar
roinnt de na ceisteanna seo a bhaineann le tomhaltóirí, go háirithe sásamh (mar
thionscnamh straitéiseach), sábháilteacht táirgí, agus uirlisí a fhorbairt chun
fadhbanna a réiteach.
Sainaithníodh sa tuarascáil maidir le Saoránacht 2010,
a cuireadh i láthair mar thionscnamh comhlántach don ‘Ghníomh um an Margadh
Aonair’, i measc nithe eile, nach raibh sraith aonair rialacha cosanta
tomhaltóirí ann, go raibh easpa feasachta ann faoi mhodhanna reatha maidir le
sásamh agus go raibh modhanna neamhleora mar bhacainní ar shaoránacht Eorpach a
réadú go hiomlán.
D’eisigh Parlaimint na hEorpa roinnt tuarascálacha in 2010
lena n-áirítear moltaí maidir le beartas tomhaltóirí amach anseo:
Iarrtar cur chuige iomlánaíoch i dtuarascáil Grech ina
gcuirtear leasanna tomhaltóirí ag croílár an Mhargaidh Aonair. Leagtar béim sa
tuarascáil inter alia orthu seo: an tábhacht le bonn fianaise agus faireachán
ar an margadh, an cheist maidir le sábháilteacht táirgí agus seirbhísí, an ról
ollmhór atá ag eagraíochtaí tomhaltóirí, feabhas a chur ar chumas na
meicníochtaí réitigh fadhbanna, leasanna tomhaltóirí a chomhtháthú i mbeartais
agus i reachtaíocht ábhartha an AE, cosaint tomhaltóirí maidir le seirbhísí
airgeadais, sásamh agus faisnéis tomhaltóirí.
Leagtar
béim i dtuarascáil Hedh ar an tábhacht le bonn fianaise (Scórchlár,
staidéir, gearáin) agus forfheidhmiú maidir le dlí tomhaltóirí agus
sábháilteacht táirgí (lena n-áirítear ADR, scuaibíní, an gá le hacmhainní le
haghaidh CPC agus ECC). Cuirtear béim inti chomh
maith ar an ngá atá ann leasanna tomhaltóirí a chur ar áireamh i ngach beartas
AE agus iarrtar ar an gCoimisiún inti tuarascáil bhliantúil a fhoilsiú maidir
leis an gceist seo, ról na n-eagraíochtaí tomhaltóirí, an gá le hoideachas
tomhaltóirí a fhorbairt (lena n-áirítear trí thairseacha gréasáin, tomhaltóirí
leochaileacha a shroicheadh), an gá le tomhaltas inbhuanaithe a chur chun cinn.
Sa réimse a bhaineann le sábháilteacht táirgí, iarrtar i
dtuarascáil Schaldemose (2011) ar na Ballstáit agus ar an gCoimisiún
acmhainní leormhaithe a chur ag obair le haghaidh gníomhaíochtaí éifeachtacha
chun faireachán a dhéanamh ar an margadh, ag cur béime air go bhféadfaí
iomaíocht a shaobhadh, go bhféadfaí sábháilteacht tomhaltóirí a chur i mbaol
agus beag is fiú a dhéanamh den iontaoibh atá ag saoránaigh sa Mhargadh Aonair.
Iarrtar ar an gCoimisiún sa tuarascáil freisin gníomhaíochtaí comhpháirteacha
um fhaireachán ar an margadh a mhaoiniú tuilleadh agus go leor acmhainní a
leithdháileadh chun tacaíocht airgeadais a thabhairt maidir le hardán/nó
eagraíocht a chruthú a thacaíonn le comhordú leathnaithe idir Ballstáit.
Spreagtar an Coimisiún sa tuarascáil freisin chun Bunachar Sonraí maidir le
Faisnéis um Shábháilteacht Táirgí Tomhaltóirí a bhunú, lena n-áirítear ardán le
haghaidh gearán.
Leagadh béim i dtuarascáil Arias (2010) maidir le
r-thráchtáil ar an tábhacht a bhaineann le muinín tomhaltóirí a neartú sa
réimse seo.
I gcomhthéacs na díospóireachta maidir leis ‘an nGníomh um
an Margadh Aonair’, leagadh béim i dtuarascáil Kalnieteu ar “Rialachas
agus Comhpháirtíocht sa Mhargadh Aonair” ar an tábhacht a bhaineann leis an
togra amach anseo maidir le Malairt Modhanna chun Díospóidí a Réiteach (ADR).
Ar
deireadh, tá an Pharlaimint ag ullmhú tuarascáil féintionscnaimh le
haghaidh mhí Dheireadh Fómhair maidir leis an mbeartas tomhaltóirí amach anseo
(rapporteur: An tUas. Eva-Britt Svensson/An tUas.
Kyriakos Triantaphyllides).
1.6.        Fad agus tionchar airgeadais
þ Togra/tionscnamh d’fhad teoranta
–
þ  Togra/tionscnamh i bhfeidhm ón 01/01]2014 go [31/12]2020
–
þ  Tionchar airgeadais ó 2014 go 2020 maidir le leithreasaí faoi
chomhair íocaíochtaí
¨ Togra/tionscnamh d’fhad neamhtheoranta
–
Cur chun feidhme le tréimhse thosaigh idir BBBB
agus BBBB,
–
agus feidhm iomlán ina dhiaidh sin.
1.7         Modh(Modhanna) bainistíochta
atá beartaithe[22]
þ Bainistíocht dhíreach láraithe ag an gCoimisiún
þ Bainistíocht indíreach láraithe trí na cúraimí cur chun feidhme a tharmligean chuig:
–
þ  gníomhaireachtaí feidhmiúcháin
–
¨  comhlachtaí arna mbunú ag na Comhphobail[23]
–
¨  comhlachtaí náisiúnta san earnáil phoiblí/comhlachtaí a bhfuil misean
de sheirbhís phoiblí acu
–
¨  daoine a bhfuil sé de chúram orthu gníomhaíochtaí ar leith a chur
chun feidhme de bhun Theideal V den Chonradh ar an Aontas Eorpach agus atá
sainaitheanta sa ghníomh bunaidh ábhartha de réir bhrí Airteagal 49 den
Rialachán Airgeadais
¨ Bainistíocht chomhpháirteach leis na Ballstáit
¨ Bainistíocht dhíláraithe le tríú tíortha
þ Comhbhainistiú le
heagraíochtaí idirnáisiúnta (tabhair sonraí)
I gcás ina
sonraítear níos mó ná modh bainistíochta amháin, tabhair sonraí sa roinn
"Nótaí" le do thoil.
Nótaí
Gníomhaireacht
feidhmiúcháin EAHC: I gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 58/2003 ón
gComhairle an 19 Nollaig 2002 lena leagtar síos an reacht maidir le cúraimí
áirithe a thabhairt do Ghníomhaireachtaí Feidhmiúcháin maidir le cláir Chomhphobail
a bhainistiú[24],
rinne an Coimisiún[25]
na cúraimí cur chun feidhme maidir leis an gClár Gníomhaíochta Comhphobail a
bhainistiú a thabhairt don Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Shláinte agus
Tomhaltóirí sa réimse beartais Tomhaltóirí 2007-2013. Dá bhrí sin féadfaidh an
Coimisiún Cinneadh a dhéanamh na cúraimí cur chun feidhme maidir leis an
gClár Tomhaltóirí 2014-2020 a bhainistiú a thabhairt don Ghníomhaireacht
Feidhmiúcháin um Shláinte agus Tomhaltóirí chomh maith.
Comhbhainistiú : beartaithe chun tacú le páirtí oibre an ECFE maidir le sábháilteacht
táirgí
2.           BEARTA BAINISTÍOCHTA
2.1.        Rialacha faireacháin agus
tuairiscithe
Sonraigh an
mhinicíocht agus na coinníollacha.
Foráiltear
sa Chlár go gcuirfidh an Coimisiún Coiste na mBallstát ar an eolas faoi na
gníomhaíochtaí a rinneadh maidir leis an gClár a chur chun feidhme.
Foráiltear
sa Chlár go mbunóidh an Coimisiún, nach déanaí ná lár na bliana 2018,
tuarascáil mheasúnaithe maidir le cuspóirí uile na mbeart a bhaint amach,
éifeachtúlacht úsáid na n-acmhainní, agus a bhreisluacha Eorpaigh, i bhfianaise
cinnidh maidir leis na bearta a athnuachan, a mhodhnú nó a chur ar fionraí.
Ina
theannta sin, ba cheart meastóireacht a dhéanamh ar an tionchar fadtéarmach
agus inbhuanaitheacht iarmhairtí an Chláir Tomhaltóirí d’fhonn cur le Cinneadh maidir
le clár ina diaidh sin a athnuachan, a mhodhnú nó a chur ar fionraí.
Soláthrófar
gnéithe úsáideacha chomh maith sa mheastóireacht ex-post ar an gClár reatha
(2007-2013), atá beartaithe roimh dheireadh 2015, maidir le cur chun feidhme an
Chláir 2014 – 2020.
2.2.        Córas bainistíochta agus
rialaithe
2.2.1.     An riosca nó na rioscaí a
aithníodh
Cumhdaítear
aitreabúideacht na gconarthaí seirbhíse mar aon le deontais i gcur chun feidhme
an bhuiséid chomh maith.
Déanfar
deontais a dheonú i leith gníomhaíochtaí tacaíochtaí go príomha d’údaráis
Ballstáit agus do chomhlachtaí poiblí nó do chomhlachtaí neamhbhrabúsacha arna
gceapadh agus arna gcómhaoiniú ag na Ballstáit. Maireann tréimhse chur i gcrích
na dtionscadal fóirdheontais idir bliain amháin agus dhá bhliain de ghnáth. Tá
teorainn le líon bliantúil na gcomhaontuithe deontais agus cumhdaíonn siad
buiséad thart ar EUR 13 milliún in aghaidh na bliana.
Tabharfar
conarthaí seirbhíse i gcrích go háirithe maidir le staidéir, bailiú sonraí,
meastóireacht, oiliúint, feachtais faisnéise, seirbhísí TF agus cumarsáide,
bainistíocht saoráidí etc. Is institiúidí, saotharlanna, gnólachtaí
comhairleachta agus cuideachtaí príobháideacha eile a bheidh sna conraitheoirí
den chuid is mó, agus is fiontair bheaga agus mheánmhéide a bheidh ina lán acu.
Tá an meánbhuiséad bliantúil maidir le conarthaí measta ag thart ar EUR 12
milliún; tá líon na gconarthaí aonair measta faoi láthair ag thart ar 25 in
aghaidh na bliana.
Is
iad seo a leanas na príomhrioscaí:
·
An riosca maidir le droch-cháilíocht na dtionscadal
a roghnaíodh agus droch-chur chun feidhme teicniúil an tionscadail, rud a
laghdaíonn tionchar an chláir; i ngeall ar nósanna imeachta roghnúcháin
neamhleora, easpa saineolais nó faireachán neamhleor;
·
An riosca maidir le húsáid neamhéifeachtach nó
neamheacnamaíoch na gcistí a deonaíodh, le haghaidh deontas (an chastacht a
bhaineann le costais incháilithe iarbhír a chúiteamh mar aon le féidearthachtaí
teoranta chun costais incháilithe a sheiceáil ag an deasc) agus le haghaidh
soláthair (corruair bíonn líon teoranta soláthraithe eacnamaíocha ann a bhfuil
an saineolas acu a theastaíonn ina bhfuil féidearthachtaí neamhleora chun
comparáidí a dhéanamh idir tairiscintí praghsanna);
·
An riosca do chlú an Choimisiúin, má aimsítear
calaois nó gníomhaíochtaí coiriúla; ní féidir ach dearbhú páirteach a fháil as
córais rialaithe inmheánaigh tríú páirtithe i ngeall ar an líon measartha ard
conraitheoirí agus tairbhithe ilchineálacha, iad ar fad ag feidhmiú a gcóras rialaithe
féin, agus bíonn siad measartha beag go minic.
2.2.2      Modh(Modhanna) rialaithe atá
beartaithe
Cuirfear
an buiséad chun feidhme trí bhainistíocht dhíláraithe dhíreach, cé go
mb’fhéidir go ndéanfar codanna de chúraimí cur chun feidhme an chláir a tharmligean
chuig an ngníomhaireacht feidhmiúcháin EAHC reatha. Bhunaigh an Ghníomhaireacht
seo a córas rialaithe inmheánaigh féin, déanann Ard-Stiúrthóireacht na Sláinte
agus na dTomhaltóirí é a mhaoirsiú, agus déanann iniúchóir inmheánach an
Choimisiúin mar aon leis an gCúirt Iniúchóirí é a iniúchadh.
Chuir
Ard-Stiúrthóireacht na Sláinte agus na dTomhaltóirí agus an EAHC araon nósanna
imeachta inmheánacha i bhfeidhm ina ndírítear ar na rioscaí a sainaithníodh
thuas a chumhdach. Comhlíonann na nósanna imeachta inmheánacha an rialachán
airgeadais go hiomlán agus áirítear comaoineacha costais is tairbhe iontu. Faoi
chuimsiú an chreata seo, leanann Ard-Stiúrthóireacht na Sláinte agus na
dTomhaltóirí ag iniúchadh féidearthachtaí d’fhonn feabhas a chur ar an mbainistíocht
agus simpliú a mhéadú. Is iad seo a leanas príomhghnéithe an chreata rialaithe:
·
Saintréithe phróiseas roghnúcháin na dtionscadal: tá gach glao ar thograí/ar thairiscintí bunaithe ar an gClár Oibre
bliantúil arna ghlacadh ag an gCoimisiún. I ngach glao, foilsítear na critéir
eisiata, roghnúcháin agus deonaithe uile maidir le tograí/tairiscintí a roghnú.
I gcoinne na gcritéar seo, déanann coiste meastóireachta meastóireacht ar gach
togra/tairiscint agus na prionsabail a bhaineann le neamhspleáchas, trédhearcacht,
comhréireacht, cóir chomhionann agus neamh-idirdhealú á mbreathnú aige.
·
Straitéis Chumarsáide Seachtraí: Tá straitéis chumarsáide dea-bhunaithe ag Ard-Stiúrthóireacht na
Sláinte agus na dTomhaltóirí ina bhféachtar le tuiscint iomlán na gconraitheoirí/na
dtairbhithe ar na ceanglais agus forálacha conarthacha a áirithiú. Tá na
modhanna seo a leanas á n-úsáid: Suíomh Gréasáin Chlár EUROPA; cruinnithe
faisnéise le tairbhithe/conraitheoirí; nótaí treorach fairsinge mar aon le
“ceisteanna coitianta” agus deasc chabhrach.
·
Rialuithe sula gcuirfear na tionscadail chun
feidhme agus le linn iad a chur chun feidhme:
–
Úsáideann Ard-Stiúrthóireacht na Sláinte agus na
dTomhaltóirí agus an EAHC araon na comhaontuithe deontais shamplacha arna
moladh ag an gCoimisiún. Déantar foráil iontu maidir le forálacha rialaithe
amhail deimhnithe iniúchóireachta, ráthaíochtaí airgeadais, iniúchtaí ar an
láithreán mar aon le hiniúchtaí a dhéanann OLAF. Déanfar na rialacha lena
rialaítear incháilitheacht costas a shimpliú, mar shampla, trí chnapshuimeanna
a úsáid i líon teoranta catagóirí costas. Lena
chois sin cuideoidh seo le díriú níos fearr ar na seiceálacha agus ar na
rialuithe. Táthar ag súil nuair a thabharfar isteach na comhaontuithe
comhpháirtíochta go gcuirfear feabhas ar an gcaidreamh oibre leis na
tairbhithe agus go ndéanfar an tuiscint ar na rialacha incháilitheachta a
threisiú.
–
Síníonn an fhoireann uile an cód maidir le
dea-iompraíocht riaracháin. Síníonn an fhoireann atá bainteach leis an nós
imeachta roghnúcháin nó le bainistiú na gcomhaontuithe/gconarthaí deontais
dearbhú freisin nach bhfuil aon choinbhleacht leasa ann. Cuirtear oiliúint ar
an bhfoireann go rialta agus úsáideann siad líonraí chun na cleachtais is fearr
a mhalartú.
–
Déantar cur chun feidhme teicniúil tionscadail a
sheiceáil ag eatraimh rialta ag an deasc ar bhonn tuarascálacha ar dhul chun
cinn teicniúil an chonraitheora; chomh maith leis sin déantar foráil do
chruinnithe conraitheoirí agus do chuairteanna ar an láithreán ar bhonn cáis le
cás.
–
Tacaíonn uirlisí TF an Choimisiúin le nósanna
imeachta airgeadais Ard-Stiúrthóireacht na Sláinte agus na dTomhaltóirí agus
EAHC araon agus tá ardchéim leithscartha dualgas ag baint leo: déanann beirt
neamhspleách gach idirbheart airgeadais a bhaineann le conarthaí/comhaontuithe
deontais a fhíorú sula síníonn na hoifigigh údaraithe atá freagrach as an
ngníomhaíocht iad. Cuireann baill éagsúla foirne as na réimsí beartais an
tionscnamh agus an fíorú oibríochta i gcrích. Déantar íocaíochtaí ar bhonn líon
na ndoiciméad tacaíochta réamhshainithe amhail tuarascálacha teicniúla
formheasta mar aon le héilimh ar chostais agus sonraisc fhíoraithe. Chun sampla
d’idirbhearta a fháil, déanann an chill airgeadais lárnach fíorú deisce ex-ante
dara leibhéal; ar bhonn cáis le cás, is féidir rialú airgeadais ex-ante ar an
láithreán a dhéanamh chomh maith sula ndéanfar an íocaíocht dheiridh.
·
Rialuithe ag deireadh an tionscadail: Tá foireann iniúchóireachta láraithe ag Ard-Stiúrthóireacht na Sláinte
agus na dTomhaltóirí agus an EAHC araon a fhíoraíonn incháilitheacht ar an
láthair na n-éileamh ar chostais. Is é is aidhm do na
rialuithe seo earráidí ábhartha a bhaineann le dlíthiúlacht agus rialtacht
idirbheart airgeadais a chosc, a bhrath agus a cheartú. D’fhonn ardtionchar
rialaithe a bhaint amach, tá sé beartaithe go ndéanfaidh roghnúchán na
gconraitheoirí a bhfuil iniúchadh le déanamh orthu (a) roghnúchán bunaithe ar
rioscaí a chomhcheangal le sampláil randamach, agus (b) aird a thabhairt do
ghnéithe oibriúcháin nuair is féidir le linn iniúchta ar an láithreán.
Na costais agus na buntáistí a bhaineann le rialuithe: Tá bearta bainistíochta agus rialaithe an chláir
ceaptha ar bhonn taithí roimhe seo: sna trí bliana a chuaigh thart, rinneadh
meánráta earráide iarmharaí de níos lú ná 2% agus na nósanna imeachta soláthair
agus deontais atá leagtha síos sa rialachán airgeadais a chomhlíonadh a
áirithiú trí chóras rialaithe inmheánaigh bunaithe. Is iad seo an dá
“phríomhchuspóir rialaithe” maidir leis an gclár tomhaltóirí roimhe seo agus maidir
leis an gceann nua.
Toisc
nach bhfuil difear mór idir príomhghnéithe dearaidh an chláir nua agus
príomhghnéithe dearaidh an chláir roimhe seo, meastar go bhfuil na rioscaí a
bhaineann le cur chun feidhme an chláir fós measartha seasta. Ar an gcaoi sin,
tá sé beartaithe go leanfar de na bearta bainistíochta agus rialaithe bunaithe;
mar sin féin, glacfar le tuilleamh simplithe a d’fhéadfadh a bheith ann faoin
rialachán airgeadais nua a luaithe agus a mhéad is féidir. Is ionann na costais
bhainistíochta sa Ráiteas Airgeadais (cuid 3.2.1) agus EUR 12,5 milliún le
haghaidh EUR 197,2 milliún cistí arna mbainistiú ó 2014 go dtí 2020;
tugann sé seo cóimheas “costais bhainistíochta le cistí bainistíochta” de thart
ar 6,4%, ba cheart breathnú air i gcomhthéacs réimse beartais nach bhfuil chomh
dírithe ar chaiteachas agus atá beartais AE eile.
De
bharr meascán de dheontais agus de sholáthar, rialuithe ex-ante agus ex-post
bunaithe ar rioscaí mar aon le seiceálacha deisce agus iniúchtaí ar an
láithreán, bainfear na “cuspóirí rialaithe” amach ag leibhéal costais réasúnta.
Déantar na buntáistí maidir le meánráta earráide iarmharaí níos lú ná 2% agus
comhlíonadh fhorálacha an rialacháin airgeadais a mheas mar rud atá tábhachtach
go leor le húdar a thabhairt i leith na mbeart bainistíochta agus rialaithe a
roghnaíodh.
2.3.        Bearta
chun calaois agus neamhrialtachtaí a chosc
Sonraigh bearta coisctheacha agus cosanta atá
ann cheana nó atá beartaithe.
I
dteannta na meicníochtaí rialaithe rialála uile a chur i bhfeidhm, ceapfaidh
Ard-Stiúrthóireacht na Sláinte agus na dTomhaltóirí straitéis frith-chalaoise i
gcomhréir le straitéis frith-chalaoise nua an Choimisiúin (CAFS) arna glacadh
an 24 Meitheamh 2011 d’fhonn a áirithiú inter alia go bhfuil a rialuithe
inmheánacha maidir le frith-chalaois ailínithe go hiomlán leis an CASF agus go
bhfuil a chur chuige maidir le bainistíocht riosca calaoise dírithe ar réimsí
riosca calaoise agus freagairtí imleora a shainaithint. Más gá, bunófar grúpaí líonraithe agus uirlisí TF leormhaithe atá
tiomanta d’anailís a dhéanamh ar chásanna calaoise a bhaineann leis an gClár
Tomhaltóirí. Go háirithe cuirfear sraith beart i bhfeidhm amhail:
·
le cinntí, comhaontuithe agus conarthaí a thig ón
gClár Tomhaltóirí a chur chun feidhme, tabharfar cead go sainráite don
Choimisiún, lena n-áirítear OLAF, agus don Chúirt Iniúchóirí iniúchtaí,
seiceálacha ar an láthair agus cigireachtaí a dhéanamh;
·
le linn na céime meastóireachta de ghlao ar
thograí/ar thairiscintí, déantar na togróirí agus na tairgeoirí a sheiceáil i
gcoinne na gcritéar eisiata foilsithe bunaithe ar dhearbhuithe agus ar an
gCóras Réamhrabhaidh (EWS);
·
déanfar na rialacha lena rialaítear incháilitheacht
costas a shimpliú i gcomhréir le forálacha an Rialacháin Airgeadais.
·
cuirtear oiliúint rialta maidir le ceisteanna a
bhaineann le calaois agus neamhrialtachtaí ar an bhfoireann go léir atá
bainteach le bainistíocht conarthaí agus ar iniúchóirí agus ar rialaitheoirí a
fhíoraíonn dearbhuithe tairbhithe ar an láthair.
3.           AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A
BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH
3.1.        Ceannteideal/ceannteidil an
chreata airgeadais ilbhliantúil agus an líne/na línte buiséid caiteachais lena
mbaineann
·      Línte buiséid atá ann cheana
In ord cheannteidil
agus línte buiséid an chreata airgeadais ilbhliantúil.
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil || Líne buiséid || Cineál an chaiteachais || Ranníocaíocht
 Líon [Tuairisc………………………...……….] || LD/LN ([26]) || ó CSTE[27] tíortha || ó thíortha is iarrthóirí[28] || ó thríú tíortha || de réir bhrí Airteagal 18(1)(aa) den Rialachán Airgeadais
 3 || 17 01 04 03 Caiteachas riaracháin mar thaca leis an gClár Tomhaltóirí 2014 - 2020 || LD/LN || TÁ/NÍL || TÁ/ NÍL || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL
 3 || 17 01 04 30 An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Shláinte agus Tomhaltóirí (EAHC) || LD/LN || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL
·      Línte nua buiséid atá á n-iarraidh
In ord cheannteidil agus línte buiséid an chreata
airgeadais ilbhliantúil.
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil || Líne buiséid || Cineál an chaiteachais || Ranníocaíocht
 Líon [Ceannteideal………………………...……] || LD/LN || ó thíortha CSTE || ó thíortha is iarrthóirí || ó thríú tíortha || de réir bhrí Airteagal 18(1)(aa) den Rialachán Airgeadais
 3 || 17 02 06 Clár Tomhaltóirí 2014 - 2020 || LD/LN || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL
3.2.        An tionchar a mheastar a
bheidh ar chaiteachas
3.2.1.     Achoimre ar an tionchar a
mheastar a bheidh ar chaiteachas
EUR milliún (go dtí an 3ú deachúil)
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil: || 3 || Slándáil agus saoránacht
 Ard-Stiúrthóireacht: Ard‑Stiúrthóireacht na Sláinte agus na dTomhaltóirí (SANCO) ||   ||   || Bliain || Bliain || Bliain || Bliain || Bliain || Bliain || Bliain || IOMLÁN
 2014 || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020[1]
 Ÿ Leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 17 02 06 Clár Tomhaltóirí 2014 - 2020 || Oibleagáidí || -1 || 23,347 || 24,111 || 24,652 || 25,204 || 25,767 || 26,341 || 26,928 || 176,350
 Íocaíochtaí || -2 || 6,819 || 14,336 || 24,126 || 24,668 || 25,220 || 25,783 || 55,400 || 176,350
 Leithreasaí de chineál riaracháin arna maoiniú ó chiste clár sonrach ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 ó chiste clár sonrach ||   ||   ||
 17 01 04 [1] ||   || -3 || 2,950 || 2,950 || 2,950 || 2,950 || 2,950 || 2,950 || 2,950 || 20,650
 IOMLÁN leithreasaí || Oibleagáidí || =1+3 || 26,297 || 27,061 || 27,602 || 28,154 || 28,717 || 29,291 || 29,878 || 197,000
 i gcomhair DG SANCO || Íocaíochtaí || =2+3 || 9,769 || 17,286 || 27,076 || 27,618 || 28,170 || 28,733 || 58,350 || 197,000
  IOMLÁN leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí || Oibleagáidí || -4 || 23,347 || 24,111 || 24,652 || 25,204 || 25,767 || 26,341 || 26,928 || 176,350
 Íocaíochtaí || -5 || 6,819 || 14,336 || 24,126 || 24,668 || 25,220 || 25,783 || 55,400 || 176,350
  IOMLÁN leithreasaí de chineál riaracháin arna maoiniú ó chiste clár sonrach || -6 || -6 || 2,950 || 2,950 || 2,950 || 2,950 || 2,950 || 2,950 || 20, 650
 IOMLÁN leithreasaí || Oibleagáidí || = 4+ 6 || 26,297 || 27,061 || 27,602 || 28,154 || 28,717 || 29,291 || 29,878 || 197,000
 faoi CHEANNTEIDEAL 3
 den chreat airgeadais ilbhliantúil || Íocaíochtaí || = 5+ 6 || 9,769 || 17,286 || 27,076 || 27,618 || 28,170 || 28,733 || 58,350 || 197,000
[1] Féadfaidh an Coimisiún na cúraimí
cur chun feidhme maidir le bainistiú an Chláir Tomhaltóirí 2014 - 2020 a
thabhairt do ghníomhaireacht feidhmiúcháin. Déanfar méideanna agus iontrálacha
barúlacha a choigeartú más gá i gcomhréir le torthaí an phróisis sheachtraithe.
Má tá tionchar ag an togra/tionscnamh ar níos mó ná
ceannteideal amháin: NÍL SÉ INFHEIDHME
  IOMLÁN leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí || Oibleagáidí || (4) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Íocaíochtaí || (5) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
  IOMLÁN leithreasaí de chineál riaracháin arna maoiniú ó chiste clár sonrach || (6) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 IOMLÁN leithreasaí faoi CHEANNTEIDIL 1 go 4 den chreat airgeadais ilbhliantúil (Méid tagartha) || Oibleagáidí || =4+ 6 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Íocaíochtaí || =5+ 6 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil: || 5 || "Caiteachas riaracháin"
EUR milliún (go dtí an 3ú deachúil)
   ||   ||   || Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || IOMLÁN
 Ard-Stiúrthóireacht: SANCO - Beartas tomhaltóirí ||
  Acmhainní daonna [2] || 1,146 || 1,169 || 1,192 || 1,216 || 1,240 || 1,265 || 1,291 || 8,520
  Caiteachas riaracháin eile [2] || 0,228 || 0,233 || 0,237 || 0,242 || 0,247 || 0,252 || 0,257 || 1,695
 IOMLÁN || Leithreasaí || 1,374 || 1,401 || 1,430 || 1,458 || 1,487 || 1,517 || 1,547 || 10,215
 IOMLÁN leithreasaí faoi CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || (Iomlán oibleagáidí = Iomlán íocaíochtaí) || 1,374 || 1,401 || 1,430 || 1,458 || 1,487 || 1,517 || 1,547 || 10,215
EUR milliún (go dtí an 3ú deachúil)
   ||   ||   || Bliain || Bliain || Bliain || Bliain || Bliain || Bliain || Bliain || IOMLÁN
 2014 || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020
 IOMLÁN leithreasaí faoi CHEANNTEIDIL 1 go 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || Oibleagáidí || 27,671 || 28,463 || 29,031 || 29,612 || 30,205 || 30,808 || 31,425 || 207,215
 Íocaíochtaí || 11,143 || 18,687 || 28,505 || 29,076 || 29,657 || 30,250 || 59,897 || 207,215
[2] Féadfaidh an
Coimisiún na cúraimí cur chun feidhme maidir le bainistiú an Chláir Tomhaltóirí
2014 - 2020 a thabhairt do ghníomhaireacht feidhmiúcháin. Déanfar méideanna agus iontrálacha barúlacha a choigeartú
más gá i gcomhréir le torthaí an phróisis sheachtraithe.
–
3.2.2.        An tionchar measta ar leithreasaí
faoi chomhair oibríochtaí
–
¨  Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasaí faoi
chomhair oibríochtaí
–      þ  Éilíonn an
togra/an tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí,
mar a mhínítear thíos:
Leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí in EUR milliún
(go dtí an 3ú deachúil)
 Cuspóirí agus aschuir ||   ||   || An bhliain 2014 || An bhliain 2015 || An bhliain 2016 || An bhliain 2017 || An bhliain 2018 || An bhliain 2019 || An bhliain 2020 || IOMLÁN
 ASCHUIR
 Saghas aschuir || Costas an aschuir ar an meán || Líon na n-aschur || Costas || Líon na n-aschur || Costas || Líon na n-aschur || Costas || Líon na n-aschur || Costas || Líon na n-aschur || Costas || Líon na n-aschur || Costas || Líon na n-aschur || Costas || Líon iomlán na n-aschur || Costas iomlán
 CUSPÓIR SONRACH Uimh. 1 - Sábháilteacht táirgí a chomhdhlúthú agus a fheabhsú trí bhíthin faireacháin éifeachtaigh ar an margadh ||   ||   ||   ||
 - Aschur || comhairle eolaíoch || 0,417 || 1 || 0,393 || 1 || 0,400 || 1 || 0,409 || 1 || 0,417 || 1 || 0,425 || 1 || 0,434 || 1 || 0,442 || 7 || 2,919
 - Aschur || faireachán ar an margadh agus gníomhaíochtaí forfheidhmiúcháin || 0,564 || 7 || 3,343 || 7 || 3,707 || 7 || 3,840 || 7 || 3,976 || 7 || 4,115 || 7 || 4,256 || 7 || 4,400 || 49 || 27,637
 - Aschur || tairseach agus bunachar sonraí cosmaidí || 0,620 || 2 || 1,167 || 2 || 1,191 || 2 || 1,214 || 2 || 1,239 || 2 || 1,264 || 2 || 1,289 || 2 || 1,315 || 14 || 8,678
 Fo-iomlán do chuspóir sonrach Uimh. 1 || 10 || 4,903 || 10 || 5,298 || 10 || 5,463 || 10 || 5,631 || 10 || 5,803 || 10 || 5,978 || 10 || 6,157 || 70 || 39,234
 CUSPÓIR SONRACH Uimh. 2 - Feabhas a chur ar rochtain tomhaltóirí ar fhaisnéis úsáideach agus oideachas tomhaltóirí a neartú, an bonn fianaise a fhorbairt agus tacaíocht a thabhairt do hidirghabhálaithe iontaofa amhail eagraíochtaí tomhaltóirí ||   ||   ||   ||
 - Aschur || bonn fianaise || 1,089 || 3 || 3,078 || 3 || 3,139 || 3 || 3,202 || 3 || 3,266 || 3 || 3,331 || 3 || 3,398 || 3 || 3,466 || 21 || 22,879
 - Aschur || tacaíocht d’eagraíochtaí tomhaltóirí || 0,808 || 3 || 2,282 || 3 || 2,327 || 3 || 2,374 || 3 || 2,421 || 3 || 2,470 || 3 || 2,519 || 3 || 2,569 || 21 || 16,962
 - Aschur || faisnéis tomhaltóirí || 0,290 || 7 || 1,910 || 7 || 1,948 || 7 || 1,987 || 7 || 2,027 || 7 || 2,068 || 7 || 2,109 || 7 || 2,151 || 49 || 14,201
 - Aschur || oideachas tomhaltóirí || 0,789 || 2 || 1,486 || 2 || 1,515 || 2 || 1,546 || 2 || 1,577 || 2 || 1,608 || 2 || 1,640 || 2 || 1,673 || 14 || 11,045
 Fo-iomlán do chuspóir sonrach Uimh. 2 || 15 || 8,755 || 15 || 8,930 || 15 || 9,109 || 15 || 9,291 || 15 || 9,477 || 15 || 9,666 || 15 || 9,860 || 105 || 65,087
 CUSPÓIR SONRACH Uimh. 3 - Cearta tomhaltóirí agus sásamh éifeachtach a chomhdhlúthú agus a neartú tuilleadh ||   ||   ||   ||
 - Aschur || ullmhú reachtaíochta || 0,394 || 5 || 1,857 || 5 || 1,894 || 5 || 1,932 || 5 || 1,971 || 5 || 2,010 || 5 || 2,050 || 5 || 2,091 || 35 || 13,806
 - Aschur || comhordú agus faireachán ar ADR || 0,310 || 2 || 0,584 || 2 || 0,595 || 2 || 0,607 || 2 || 0,619 || 2 || 0,632 || 2 || 0,644 || 2 || 0,657 || 14 || 4,339
 Fo-iomlán do chuspóir sonrach Uimh. 3 || 7 || 2,441 || 7 || 2,490 || 7 || 2,539 || 7 || 2,590 || 7 || 2,642 || 7 || 2,695 || 7 || 2,749 || 49 || 18,145
 CUSPÓIR SONRACH Uimh. 4 - Forfheidhmiú cearta tomhaltóirí a neartú ||   ||   ||   ||
 - Aschur || gníomhaíochtaí forfheidhmiúcháin a chomhordú || 0,239 || 4 || 0,902 || 4 || 0,920 || 4 || 0,938 || 4 || 0,957 || 4 || 0,976 || 4 || 0,996 || 4 || 1,016 || 28 || 6,706
 - Aschur || tacaíocht do Lárionaid Tomhaltóirí na hEorpa || 3,370 || 2 || 6,346 || 2 || 6,473 || 2 || 6,602 || 2 || 6,734 || 2 || 6,869 || 2 || 7,007 || 2 || 7,147 || 14 || 47,178
 Fo-iomlán do chuspóir sonrach Uimh. 4 || 6 || 7,248 || 6 || 7,393 || 6 || 7,541 || 6 || 7,692 || 6 || 7,846 || 6 || 8,002 || 6 || 8,162 || 42 || 53,884
 COSTAS IOMLÁN || 38 || 23,347 || 38 || 24,111 || 38 || 24,652 || 38 || 25,204 || 38 || 25,767 || 38 || 26,341 || 38 || 26,928 || 266 || 176,350
3.2.3.     An tionchar a mheastar a
bheidh ar leithreasaí de chineál riaracháin
3.2.3.1   Achoimre
–
¨  Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasaí de chineál
riaracháin
–
þ  Éilíonn an togra/an tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasaí
riaracháin mar a mhínítear thíos:
EUR milliún (go
dtí an 3ú deachúil)
   || Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || IOMLÁN
 CEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Acmhainní daonna || 1,146 || 1,169 || 1,192 || 1,216 || 1,240 || 1,265 || 1,291 || 8,520
 Caiteachas riaracháin eile || 0,228 || 0,233 || 0,237 || 0,242 || 0,247 || 0,252 || 0,257 || 1,695
 Fo-iomlán CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || 1,374 || 1,401 || 1,430 || 1,458 || 1,487 || 1,517 || 1,547 || 10,215
 Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 5[29] den chreat airgeadais ilbhliantúil || NÍL SÉ INFHEIDHME
 Acmhainní daonna ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Caiteachas eile de chineál riaracháin ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Fo-iomlán lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 IOMLÁN || 1,374 || 1,401 || 1,430 || 1,458 || 1,487 || 1,517 || 1,547 || 10,215
Déanfar na figiúirí agus na línte buiséid
thuas a choigeartú más gá i gcomhréir leis an bpróiseas seachtraithe atá
beartaithe.
3.2.3.2   Na hacmhainní daonna a mheastar
a bheidh riachtanach
–
¨  Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear acmhainní daonna
–
þ  Éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear acmhainní daonna mar a
mhínítear thíos:
Sloinnfear an meastachán i méideanna iomlána
(nó go dtí an t-aonú deachúil ar a mhéad)
   || Bliain 2014 || Bliain 2015 || An bhliain 2016 || An bhliain 2017 || An bhliain 2018 || An bhliain 2019 || An bhliain 2020
  Poist don phlean bunaíochta (oifigigh agus gníomhairí sealadacha) ||
 17 01 01 01 (Ceanncheathrú agus Oifigí Ionadaíocht an Choimisiúin) || 6 || 6 || 6 || 6 || 6 || 6 || 6
 XX 01 01 02 (Toscaireachtaí) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 XX 01 05 01 (Taighde indíreach) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 10 01 05 01 (Taighde díreach) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
  Pearsanra seachtrach (i gcoibhéis lánaimseartha: FTE)[30] ||
 17 01 02 01 (CA, INT, SNE ón "gclúdach iomlánaíoch") || 6 || 6 || 6 || 6 || 6 || 6 || 6
 XX 01 02 02 (CA, INT, JED, LA agus SNE sna toscaireachtaí) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 XX 01 04 yy [31] || - sa Cheanncheathrú[32] ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 - i dtoscaireachtaí ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 XX 01 05 02 (CA, INT, SNE - Taighde indíreach) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 10 01 05 02 (CA, INT, SNE - Taighde díreach) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Línte buiséid eile (sonraigh) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 IOMLÁN || 12 || 12 || 12 || 12 || 12 || 12 || 12
Comhlíonfar na
riachtanais acmhainní daonna trí fhoireann ón Ard-Stiúrthóireacht a bhfuil
bainistíocht na gníomhaíochta faoina cúram cheana nó atá ath-imlonnaithe taobh
istigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar aon le haon leithdháileadh breise a
d'fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi
chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise
srianta buiséadacha. Ar ndóigh, déanfar méideanna
agus iontrálacha barúlacha a choigeartú ag brath ar thorthaí an phróisis sheachtraithe
atá beartaithe.
Cur síos ar na
cúraimí a bheidh le déanamh:
 Oifigigh agus gníomhairí sealadacha || An nós imeachta um ghlacadh a chomhordú, a dhréachtú agus a eagrú maidir leis na cláir oibre bhliantúla (cinntí ar mhaoiniú), lena n-áirítear comhairliúchán coiste Ballstát Clár leantach / faireacháin agus gníomhaíochtaí airgeadais a chur chun feidhme i gcomhréir leis na rialacha buiséadacha agus airgeadais atá i bhfeidhm; cur le tuarascálacha gníomhaíochta Uirlisí faisnéise a ullmhú agus a chothabháil; faisnéis a chur ar fáil le haghaidh iniúchtaí inmheánacha agus seachtracha Íocaíochtaí, gealltanais, agus comhaid soláthair/deontais a bhunú agus a fhíorú; a áirithiú go gcomhlíonann siad na téarmaí conartha, agus rialacha/rialacháin airgeadais Cuntasaíocht chuí maidir leis na hidirbhearta airgeadais a chinntiú Faireachán a dhéanamh ar spriocdhátaí íocaíochtaí i gcomhréir leis na rialacháin agus leis na rialacha airgeadais, mar aon le sreafaí oibre na gcomhad airgeadais aonair Oiliúint a ullmhú agus a chur ar fáil d’eagraíochtaí seachtracha maidir le hiarratais ar ghlaonna ar thograí Faisnéis ábhartha a chur in iúl do na conraitheoirí agus na tairbhithe fad is a bheidh an tionscadal ar siúl Glaonna ar thograí / ar thairiscintí a sheoladh, a bhainistiú agus faireachán a dhéanamh orthu, meastóireacht agus roghnú tionscadal Cur chun feidhme na dtionscadal agus feidhmíocht na mbainisteoirí agus na gcomhpháirtithe tionscadail a athleanúint, faireachán a dhéanamh ar oibleagáidí conartha Faireachán a dhéanamh ar spriocdhátaí íocaíochtaí i gcomhréir leis na rialacháin agus leis na rialacha airgeadais mar aon le sreafaí oibre na gcomhad airgeadais aonair Urramú maidir leis an Rialachán Airgeadais, rialacha cur chun feidhme, rialacha inmheánacha ar chomhlíonadh buiséid, an Gníomh Bunaidh, Cinneadh Maoiniúcháin agus rialacha eile lena mbaineann agus cóirithe buiséadacha sna hidirbhearta airgeadais a fhíorú An comhaontú / conradh deontais leis an tairbhí / gconraitheoir a roghnaíodh, agus a bhonn cirt a fhíorú A fhíorú gur cuireadh an mhodheolaíocht, lena n-áirítear critéir incháilitheachta, roghnúcháin agus critéir deonaithe i bhfeidhm mar is cuí sa phróiseas roghnúcháin agus gur cuireadh an próiseas roghnúcháin i gcrích i gcomhréir leis na rialacha Ceartaiseacht na bpróiseas gealltanais a sheiceáil
 Pearsanra seachtrach || Uirlisí faisnéise a ullmhú agus a chothabháil; faisnéis a chur ar fáil le haghaidh iniúchtaí inmheánacha agus seachtracha Íocaíochtaí, gealltanais, agus comhaid soláthair/deontais a bhunú agus a fhíorú; a áirithiú go gcomhlíonann siad na téarmaí conartha, agus rialacha/rialacháin airgeadais Cuntasaíocht chuí maidir leis na hidirbhearta airgeadais a chinntiú Faireachán a dhéanamh ar spriocdhátaí íocaíochtaí i gcomhréir leis na rialacháin agus leis na rialacha airgeadais, mar aon le sreafaí oibre na gcomhad airgeadais aonair Oiliúint a ullmhú agus a chur ar fáil d’eagraíochtaí seachtracha maidir le hiarratais ar ghlaonna ar thograí Faisnéis ábhartha a chur in iúl do na conraitheoirí agus na tairbhithe fad is a bheidh an tionscadal ar siúl Glaonna ar thograí / ar thairiscintí a sheoladh, a bhainistiú agus faireachán a dhéanamh orthu, meastóireacht agus roghnú tionscadal Cur chun feidhme na dtionscadal agus feidhmíocht na mbainisteoirí agus na gcomhpháirtithe tionscadail a athleanúint, faireachán a dhéanamh ar oibleagáidí conartha Faireachán a dhéanamh ar spriocdhátaí íocaíochtaí i gcomhréir leis na rialacháin agus leis na rialacha airgeadais mar aon le sreafaí oibre na gcomhad airgeadais aonair. Urramú maidir leis an Rialachán Airgeadais, rialacha cur chun feidhme, rialacha inmheánacha ar chomhlíonadh buiséid, an Gníomh Bunaidh, Cinneadh Maoiniúcháin agus rialacha eile lena mbaineann agus cóirithe buiséadacha sna hidirbhearta airgeadais a fhíorú An comhaontú / conradh deontais leis an tairbhí / gconraitheoir a roghnaíodh, agus a bhonn cirt a fhíorú A fhíorú gur cuireadh an mhodheolaíocht, lena n-áirítear critéir incháilitheachta, roghnúcháin agus critéir deonaithe i bhfeidhm mar is cuí sa phróiseas roghnúcháin agus gur cuireadh an próiseas roghnúcháin i gcrích i gcomhréir leis na rialacha Ceartaiseacht na bpróiseas gealltanais a sheiceáil
3.2.4.     Comhoiriúnacht don chreat
airgeadais ilbhliantúil reatha
–
þ  Tá an togra/an tionscnamh comhoiriúnach leis an gcreat airgeadais
ilbhliantúil 2014 – 2020, arna mholadh ag an gCoimisiún ina Theachtaireacht
COIM(2011)500 an 29.06.2011.
–
¨  Beidh athchlárú an cheannteidil ábhartha ag gabháil leis an
togra/tionscnamh seo sa chreat airgeadais ilbhliantúil.
Mínigh an cineál athchláraithe a bhfuil gá leis, agus
sonraigh na línte buiséid lena mbaineann agus na méideanna comhfhreagracha.
NÍL
SÉ INFHEIDHME
–
¨  Éilíonn an togra/tionscnamh go gcuirfear an ionstraim sholúbthachta i
bhfeidhm nó go ndéanfar athbhreithniú ar an gcreat airgeadais ilbhliantúil[33].
Mínigh a bhfuil gá leis, agus sonraigh na ceannteidil
agus na línte buiséid lena mbaineann agus na méideanna comhfhreagracha.
NÍL
SÉ INFHEIDHME
3.2.5      Ranníocaíochtaí ó thríú
páirtithe
–
þ Ní dhéantar foráil sa togra/tionscnamh do chómhaoiniú le tríú
páirtithe
–
¨ Déantar foráil sa togra/tionscnamh don chómhaoiniú atá réamh-mheasta
thíos:
Leithreasaí in EUR milliún (go dtí an 3ú
deachúil)
   || Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || Iomlán
 Sonraigh an comhlacht cómhaoinithe ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 IOMLÁN na leithreasaí cómhaoinithe ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
3.3.        An tionchar a mheastar a
bheidh ar ioncam
–
þ  Níl tionchar airgeadais ar bith ag an togra/tionscnamh ar an ioncam.
–
¨  Tá an tionchar airgeadais seo a leanas ag an togra/tionscnamh:
–
¨         ar acmhainní dílse
–
¨         ar ioncam ilghnéitheach
EUR milliún (go dtí an 3ú deachúil)
 Líne buiséid ioncaim: || Leithreasaí atá ar fáil don bhliain bhuiséadach leanúnach || Tionchar an togra/tionscnaimh[34]
 Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020
 Airteagal …………. ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
I gcás ioncaim
ilghnéithigh shannta, sonraigh na línte buiséid a n-imrítear tionchar orthu.
NÍL
SÉ INFHEIDHME
Sonraigh an modh chun an
tionchar ar ioncam a ríomh.
NÍL
SÉ INFHEIDHME
[1]               COIM(2011)500
[2]               RAPEX:
Córas mear-rabhaidh an AE le haghaidh táirgí contúirteacha tomhaltais uile (cé
is moite de bhia, beatha, cógais agus feistí leighis)
[3]               go
comhpháirteach le meastóireacht ex-post an Chláir roimhe agus le meastóireacht
mheántéarma na Straitéise um Beartas Tomhaltóirí 2007-2013.
[4]               Tuarascálacha
Grech, Hedh agus Arias, in 2010, tuarascálacha Schaldemose agus Kalniete in
2011. Tuarascáil Svensson/Triantaphyllides faoi réir a cur i gcrích.
[5]               a
d’fhéadfadh a bheith i bhfoirm Clár Oibre um Thomhaltóirí le bheith foilsithe
in 2012.
[6]               ba
cheart an comhlacht ar leibhéal an AE a bhunú i gcomhthéacs an athbhreithnithe
ar an Treoir maidir le Sábháilteacht Ghinearálta Táirgí (GPSD) d'fhonn a
áirithiú go ndéantar simpliú ar na nósanna imeachta maoinithe, agus go ndéantar
pleanáil, comhordú agus comhroinnt faisnéise níos fearr idir údaráis na
mBallstát. Ní bheidh sé i bhfoirm gníomhaireachta.
[7]               IO
C, , lch. .
[8]               IO
C, , lch. .
[9]               COIM(2010)
2020 leagan deireanach an 3 Márta 2010
[10]             IO
L 248, 16.9.2002, lch. 1
[11]             IO
L 404, 30.12.2006, lch. 39
[12]             …
[13]             IO
L 55, 28.02.2011, lch. 13
[14]             IO
L 241, 10.09.2008, lch. 21
[15]             IO
L 11, 15.01.2002, lch. 4
[16]             IO
L 364, 09.12.2004, lch. 1
[17]             IO
L 292, 15.11.1996, lch. 2.
[18]             IO
L 66, 04.03.2004, lch.45
[19]             IO
342, 22.12.2009, lch.59
[20]             ABM:
Bainistiú de réir gníomhaíochtaí – ABB: Bunú an bhuiséid de réir
Gníomhaíochtaí.
[21]             Dá
dtagraítear in Airteagal 49(6)(a) nó (b) den Rialachán Airgeadais.
[22]             Is
féidir mionsonraí ar na modhanna bainistíochta agus tagairtí don Rialachán
Airgeadais a fheiceáil ar shuíomh Gréasáin BudgWeb: http://www.cc.cec/budg/man/budgmanag/budgmanag_en.html
[23]             Dá
dtagraítear in Airteagal 185 den Rialachán Airgeadais.
[24]             IO
L 11, 16.1.2003, lch. 1.
[25]             Cinneadh (2008)4943
ón gCoimisiún an 9 Meán Fómhair 2008.
[26]             LD
= Leithreasaí difreáilte / LN = Leithreasaí neamhdhifreáilte
[27]             CSTE:
Comhlachas Saorthrádála na hEorpa.
[28]             Tíortha
is iarrthóirí agus, nuair is iomchuí, tíortha a d'fhéadfadh a bheith ina
n-iarrthóirí ó na Balcáin Thiar.
[29]             Cúnamh
agus caiteachas teicniúil agus/nó riaracháin ar mhaithe le cláir agus/nó
gníomhaíochtaí an AE (seanlínte "BA”), agus le taighde indíreach agus
taighde díreach a chur chun feidhme.
[30]             CA=
Gníomhaire ar conradh; INT= Foireann ghníomhaireachta ("Intérimaire”);
JED= "Jeune Expert en Délégation" (saineolaí óg i dToscaireacht); LA=
Gníomhaire áitiúil; SNE= Saineolaí náisiúnta ar iasacht;
[31]             Faoin
uasteorainn do phearsanra seachtrach ó leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí
(na seanlínte "BA”).
[32]             Le
haghaidh na gCistí Struchtúracha, an Chiste Eorpaigh Talmhaíochta um Fhorbairt
Tuaithe (CETFT) agus an Chiste Eorpaigh Iascaigh (CEI) go bunúsach.
[33]             Féach
pointí 19 agus 24 den Chomhaontú Idirinstitiúideach.
[34]             Maidir
le hacmhainní dílse traidisiúnta (dleachtanna custaim, tobhaigh siúcra), ní mór
na méideanna a luaitear a bheith ina nglanmhéideanna, i.e. méideanna comhlána
agus 25% de chostais bhailiúcháin a bheith bainte astu.