                           AN COIMISIÚN
                           EORPACH
                                                  An Bhruiséil, 15.12.2021
                                                  COM(2021) 803 final
                                                  2021/0425 (COD)
                                    Togra le haghaidh
          TREOIR Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE
   maidir le comhrialacha do na margaí inmheánacha sa ghás in-athnuaite agus nádúrtha
                                    agus sa hidrigin
         {SEC(2021) 431 final} - {SWD(2021) 455 final} - {SWD(2021) 456 final} -
                      {SWD(2021) 457 final} - {SWD(2021) 458 final}
GA                                                                                GA
 ---pagebreak---                                     MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN
   1.        COMHTHÉACS AN TOGRA
   •         Forais agus cuspóirí an togra
   1.1 Réamhrá
   Tá sprioc uaillmhianach leagtar síos ag an Aontas Eorpach a bheith ar an gcéad mhór-roinn a
   bheidh neodrach ó thaobh na haeráide de faoi 2050. Chun é sin a bhaint amach, d’aontaigh na
   Ballstáit agus Parlaimint na hEorpa sa Dlí Aeráide Eorpach astaíochtaí gás ceaptha teasa a
   laghdú 55% ar a laghad faoi 2030. D’fhonn na spriocanna sin a bhaint amach agus, ag an am
   céanna, d’fhonn cuidiú le hiomaíochas, le fás agus le poist, tá athrú córasach de dhíth ar an
   gcóras fuinnimh: Ní mór úsáid breoslaí iontaise a laghdú – lena n-áirítear gás iontaise – agus
   foinsí in-athnuaite a mhéadú. Dá bhrí sin, ní mór dúinn aistriú uaillmhianach ó earnáil an
   gháis i dtreo gáis ísealcharbóin agus in-athnuaite a dhearadh láithreach.
   Is gás iontaise é thart ar 95 % de bhreoslaí gásacha a ídítear san Aontas Eorpach i láthair na
   huaire. Is breoslaí gásacha iad thart ar 22 % de thomhaltas fuinnimh iomlán an Aontais
   Eorpaigh faoi láthair (lena n-áirítear thart ar 20 % de tháirgeadh leictreachais an Aontais agus
   39 % den táirgeadh teasa). De réir na gcásanna ábhartha a úsáideadh sa Mheasúnú Tionchair a
   ghabhann leis an an bPlean um Sprioc Aeráide, is é 20 % an sciar de thomhaltas iomlán
   fuinnimh AE in 2050 a gheofar as breoslaí gásacha.Beidh na breoslaí gásacha ina gcuid
   thábhachtach den mheascán fuinnimh faoi 2050, rud a fhágann gur gá an earnáil gháis a
   dhícharbónú trí dhearadh réamhbhreathnaitheach le haghaidh margaí gáis dícharbónaithe
   iomaíocha. D’ainneoin an rannchuidiú beag a thugann siad don mheascán fuinnimh atá san
   Aontas faoi láthair, bheadh bithghás, bithmheatán, hidrigin in-athnuaite agus ísealcharbóin
   chomh maith le meatán sintéiseach (gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin le chéile) cothrom le
   2/3 de na breoslaí gásacha i meascán fuinnimh 2050, agus gás iontaise le CCS/U (gabháil,
   stóráil agus úsáid carbóin) a sheasann don chuid eile. Tá an tionscnamh seo mar chuid den
   phacáiste ‘Oiriúnach do 55’ freisin. Cuimsíonn sé an dearadh margaidh do gháis, hidrigin san
   áireamh. Cuirfidh sé deireadh leis na bacainní rialála atá ann cheana agus réiteoidh sé an
   bealach chun sin a bhaint amach ar bhealach costéifeachtach. Is cuid thábhachtach í seo den
   aistriú chuig córas fuinnimh comhtháite lena n-íoslaghdaítear costais an aistrithe i dtreo na
   haeráidneodrachta go háirithe do thomhaltóirí agus lena gcuirtear deiseanna nua ar fáil chun a
   mbillí fuinnimh agus a rannpháirtíocht ghníomhach sa mhargadh a laghdú.
   Meastar go n-úsáidfear hidrigin go príomha sna limistéir nach rogha é an leictriú iontu, lena
   n-áirítear i dtionscal dianfhuinnimh an lae inniu (e.g. scaglanna, leasacháin, déanamh cruach)
   agus earnálacha iompair tromshaothair áirithe (iompar muirí, eitlíocht, feithiclí troma fad-
   achair). Is gá bonneagar tiomnaithe hidrigine a fhorbairt chun acmhainneacht iomlán an
   iompróra fuinnimh sin a bhaint amach i bhfeidhmchláir úsáide deiridh shonracha. Is é is
   cuspóir do gháis in-athnuaite agus ísealcharbóin a chur chun cinn na hearnálacha sin a
   dhícharbónú, solúbthacht an chórais leictreachais a mhéadú a bhuí le teicneolaíochtaí
   ‘Cumhacht-go-X’, slándáil an tsoláthair a neartú trí spleáchas ar allmhairí gáis nádúrtha a
   laghdú agus leictreachas a stóráil (agus a tháirgeadh). Fágann sin gur féidir earnálacha éagsúla
   den gheilleagar a nascadh le chéile, i gcomhar le cineálacha eile stórála agus solúbthachta,
   amhail cadhnraí agus freagairt don éileamh. Ar an gcaoi chéanna, tacóidh sé le féintáirgeadh
   agus le húsáid chliste an tsoláthair fuinnimh dáilte agus cuirfidh sé le cumhachtú tomhaltóirí
   níos fearr. Tá faisnéis shoiléir a bhfuil rochtain éasca uirthi ag teastáil ó thomhaltóirí chun
   cabhrú le patrúin ídithe fuinnimh a athrú agus athrú a dhéanamh chuig réitigh in-athnuaite
   agus ísealcharbóin, ar aon dul leis an méid is féidir leo a dhéanamh sa mhargadh leictreachais.
GA                                                  1                                               GA
 ---pagebreak---    Agus é mar aidhm uasmhéid hidrigine in-athnuaite a bhaint amach ó 2030 ar aghaidh,
   d’fhéadfadh ról a bheith ag cineálacha eile gás ísealcharbóin, go háirithe hidrigin
   ísealcharbóin, sa ghearrthéarma agus sa mheántéarma, go príomha chun astaíochtaí ó
   tháirgeadh hidrigine atá ann cheana a laghdú go tapa agus chun tacú le glacadh hidrigine in-
   athnuaite comhthreomhar agus leis an nglacadh a bheidh ann amach anseo. I gcomhréir le
   straitéis hidrigine an Aontais Eorpaigh, ba cheart go sroichfeadh táirgeadh hidrigine in-
   athnuaite san Aontas 1 mhilliún tona faoi 2024 agus suas le 10 milliún faoi 2030. Ó shin i
   leith, ba cheart hidrigin in-athnuaite a chur in úsáid ar mhórscála agus í a chur in ionad
   hidrigine ísealcharbóin.
   Tá gá le creat an mhargaidh a oiriúnú chun forbairt éifeachtúil agus inbhuanaithe a dhéanamh
   ar gháis in-athnuaite agus ísealcharbóin chomh maith leis an margadh hidrigine.Is amhlaidh
   atá toisc go mbíonn bacainní rialála roimh na gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin sa lá atá
   inniu ann maidir le rochtain ar an margadh agus ar eangach a chruthaíonn míbhuntáiste
   comparáideach i gcomparáid le gás nádúrtha. Ina theannta sin, ionas go mbunófar margadh
   gáis dhícharbónaithe agus go gcuirfidh sé leis an aistriú fuinnimh, tá gá le sciar i bhfad níos
   airde d’fhoinsí fuinnimh in-athnuaite i gcóras fuinnimh comhtháite lena ngabhann
   rannpháirtíocht ghníomhach na dtomhaltóirí i margaí iomaíocha. Ba cheart go gcuirfeadh sé
   sin ar chumas na dtomhaltóirí tairbhe a bhaint as praghsanna inacmhainne, as dea-chaighdeáin
   seirbhíse, agus as rogha éifeachtach tairiscintí atá ag teacht le forbairtí teicneolaíocha.
   Is dócha go n-úsáidfear cineálacha éagsúla gás in-athnuaite agus íseal-charbóin ag an am
   céanna agus meastar go bhforbróidh siad ar luas difriúil ar fud an Aontais Eorpaigh:
            comhlánóidh bonneagar hidriginbhunaithe an líonra gáis nádúrtha de réir a chéile;
            bonneagar gáis ina gcuirfear foinsí meatáin eile in ionad gáis iontaise de réir a chéile.
   Ina theannta sin, chuir imeachtaí maidir le praghsanna fuinnimh a mhéadú i gcuimhne dúinn
   go bhfuil athléimneacht chóras fuinnimh na hEorpa ag éirí níos tábhachtaí de réir a chéile ós
   rud é go ndéantar fuinneamh in-athnuaite níos díláraithe a chomhtháthú le córas fuinnimh an
   Aontais agus go gcuirtear deireadh de réir a chéile le breoslaí iontaise. Ní mór na socruithe
   maidir le slándáil an tsoláthair agus maidir le riosca-ullmhacht in earnáil an gháis a bheith
   oiriúnach don aistriú chuig fuinneamh glan. Sa Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le dul i
   ngleic le praghsanna fuinnimh atá ag ardú (Bosca uirlisí gníomhaíochta agus tacaíochta)1,
   leagtar béim ar an idirghníomhú idir slándáil an tsoláthair, an úsáid is fearr is féidir a bhaint as
   acmhainneachtaí stórála agus luaineacht praghsanna fuinnimh.
   1.2 Cuspóirí an togra
   Féachann an tionscnamh seo le dul i bhfód gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin sa chóras
   fuinnimh a éascú lena gcumasófar an t-aistriú ó ghás nádúrtha agus chun go mbeidh na gáis
   nua sin in ann an ról is gá a imirt i ndáil le cuspóir aeráidneodrachta an Aontais do 2050 a
   bhaint amach.
   Sa chomhthéacs sin, tugann sé aghaidh ar na réimsí seo a leanas:
   Leibhéal íseal rannpháirtíochta agus cosanta i margadh miondíola an gháis ghlais. Le
   rialacha an mhargaidh mhiondíola, ba cheart a chur ar chumas custaiméirí roghanna in-
   athnuaite agus ísealcharbóin a dhéanamh ionas go mbeidh ról iomlán ag gáis nua san aistriú
   fuinnimh. Ní hamhlaidh atá faoi láthair. Ina theannta sin, níl ann do chóras coiteann
   téarmaíochta ná deimhniúcháin san Aontas le haghaidh breoslaí agus gáis ísealcharbóin. Ina
   theannta sin, is léiriú iad na margaí gáis miondíola ar chomhdhlúthacht an mhargaidh agus ar
   1
            COM/2021/660 final.
GA                                                  2                                                   GA
 ---pagebreak---    leibhéil ísle iontrála agus nuálaíochta nua. Cuireann sé sin cosc ar chustaiméirí tairbhe a
   bhaint as an iomaíocht trí roghanna ísealcharbóin a dhéanamh.
   Chun go mbeidh siad in ann roghanna fuinnimh inbhuanaithe a dhéanamh, tá faisnéis
   leordhóthanach ag teastáil ó chustaiméirí maidir lena dtomhaltas fuinnimh agus leis an
   tionscnamh fuinnimh, chomh maith le huirlisí éifeachtúla chun páirt a ghlacadh sa mhargadh.
   Thairis sin, ba cheart do na Ballstáit na bearta is gá a dhéanamh chun custaiméirí
   leochaileacha agus custaiméirí atá buailte ag bochtaineacht fuinnimh a chosaint. Níor cheart
   margadh an gháis dhícharbónaithe a fhorbairt gan iad a bheith in ann tairbhe iomlán a bhaint
   as.
   Bonneagar hidrigine agus margaí hidrigine. Leis an gcreat rialála d’iompróirí fuinnimh
   ghásaigh atá ann faoi láthair, ní thugtar aghaidh ar úsáid hidrigine mar iompróir fuinnimh
   neamhspleách trí líonraí tiomnaithe hidrigine. Níl aon rialacha ar leibhéal an Aontais maidir le
   hinfheistíochtaí bunaithe ar tharaifí i líonraí, ná maidir le húinéireacht agus oibriú líonraí
   tiomnaithe hidrigine. Ina theannta sin, níl aon rialacha comhchuibhithe ann maidir le cáilíocht
   hidrigine (íon). Dá bhrí sin, tá bacainní ann maidir le bonneagar hidrigine trasteorann agus
   margadh iomaíoch hidrigine a fhorbairt a bheadh éifeachtach ó thaobh costais de, ar
   réamhriachtanas iad chun glacadh le táirgeadh agus tomhaltas hidrigine. Is é is aidhm don
   togra seo aghaidh a thabhairt ar na heasnaimh sin. Tá togra ann maidir le córas téarmaíochta
   agus deimhniúcháin hidrigine ísealcharbóin agus breoslaí ísealcharbóin.
   Gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin sa bhonneagar agus sna margaí gáis atá ann
   cheana, agus slándáil fuinnimh. Sa lá atá inniu ann, is sciar beag de mheascán fuinnimh an
   Aontais Eorpaigh iad gáis inathnuaite agus ísealcharbóin. Is réamhriachtanas é leas a bhaint as
   an rochtain a d’fhéadfadh a bheith acu ar mhargadh mórdhíola an gháis, i.e. na pointí trádála
   fíorúla. Má chuirtear deireadh leis na costais a bhaineann le trádáil trasteorann na ngás sin
   agus má éascaítear nascadh na saoráidí táirgthe, cuirfear feabhas ar an gcás gnó freisin.
   Féadfaidh difríochtaí i bparaiméadair cháilíochta gáis agus sa toirt hidrigine atá cumaiscthe sa
   chóras gáis nádúrtha difear a dhéanamh do dhearadh bonneagair gáis, feidhmchláir úsáide
   deiridh agus idir-inoibríocht córais trasteorann, agus tá baol ann go ndéanfar an margadh
   inmheánach a ilroinnt. Mar sin féin, níl na rialacha reatha maidir le cáilíocht gáis oiriúnach
   chun déileáil le forbairtí a bheidh ann amach anseo. Maidir le gás nádúrtha leachtaithe (GNL),
   trí aghaidh a thabhairt ar na bacainní iarmharacha maidir le rochtain ar chríochfoirt GNL,
   d’fhéadfaí an bealach a réiteach chun gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin a allmhairiú ón
   gcoigríoch chun tacú le dícharbónú mhargadh gáis an Aontais. Ar deireadh, tá gá le socruithe
   iomchuí maidir le slándáil an tsoláthair chun athléimneacht a chaomhnú agus a neartú san
   aistriú.
   Pleanáil gréasáin. Mar a leagtar amach i Straitéis an Choimisiúin maidir le Comhtháthú
   Córas Fuinnimh, is réamhriachtanas é pleanáil agus oibriú comhordaithe chóras fuinnimh an
   Aontais ina iomláine, ar fud iliomad iompróirí, bonneagar agus earnálacha tomhaltais
   fuinnimh chun cuspóirí aeráide 2050 a bhaint amach. Tá na scéimeanna agus na cleachtais
   pleanála gréasáin atá ann faoi láthair easnamhach ós rud é go bhfuil neamhréireachtaí idir an
   plean forbartha gréasáin deich mbliana uile-Aontais (‘TYNDP’) agus pleananna forbartha
   gréasáin náisiúnta (‘NDP’). Le nasc níos fearr idir TYNDP agus NDP, d’fhéadfaí malartú
   trasnáisiúnta faisnéise maidir le húsáid na gcóras tarchuir a dhéanamh.
   Slándáil an tsoláthair agus na stórála. Mar fhreagairt ar na méaduithe suntasacha uile-
   Aontais a tháinig ar phraghsanna fuinnimh i bhfómhar na bliana 2021, d’iarr an Chomhairle
   Eorpach ar an gCoimisiún bearta meántéarmacha agus fadtéarmacha lena gcuirfí le
   hathléimneacht chóras fuinnimh an Aontais a mheas go pras, lena n-áirítear bearta lena
   bhfeabhsófar slándáil an tsoláthair. Chun rannchuidiú le freagairt thráthúil ar an ngéarchéim
GA                                                 3                                                GA
 ---pagebreak---    sin agus le géarchéim nua a d’fhéadfadh a bheith ann ar leibhéal an Aontais, áirítear sa togra
   seo bearta sonracha chun feabhas a chur ar chomhar agus ar athléimneacht, go háirithe chun
   socruithe stórála agus oibríochtúla maidir le stóráil agus le dlúthpháirtíocht oibríochtúil níos
   éifeachtaí agus níos comhordaithe a áirithiú. Tá na bearta dírithe ar athléimneacht chóras
   fuinnimh an Aontais a atreisiú in aghaidh turraingí amach anseo ar bhealach tráthúil.
   Cumhdaítear leo bearta sa Rialachán seo agus i Rialachán (AE) 2017/1938 maidir le slándáil
   an tsoláthair gáis. D’fhonn freagairt chomhleanúnach a áirithiú, tá na bearta maidir le slándáil
   an tsoláthair ina gcuid den togra reachtach seo agus ní mholtar iad mar thogra reachtach ar
   leithligh. Mar a léirítear sa Teachtaireacht maidir le praghsanna fuinnimh an 13 Deireadh
   Fómhair 2021 dar teideal ‘Ag dul i ngleic le praghsanna fuinnimh atá ag dul in airde: bosca
   uirlisí le haghaidh gníomhaíochta agus tacaíochta’, is fíorthábhachtach slándáil an tsoláthair a
   chomhordú thar theorainneacha chun go mbeidh athléimneacht ann in aghaidh turraingí
   amach anseo.
   Leis na bearta atá beartaithe, ceanglaítear ar na Ballstáit stóráil a dhéanamh go sainráite mar
   chuid dá measúnuithe ar rioscaí maidir le slándáil an tsoláthair, ar an leibhéal náisiúnta agus
   ar an leibhéal réigiúnach araon, lena n-áirítear rioscaí a bhaineann le rialú ar stóráil ag eintitis
   ó thríú tíortha. Ba cheart do na Ballstáit bearta stórála trí chomhar réigiúnach a mheas i gcás
   rioscaí nach dtugtar aghaidh orthu. Sainítear sa togra coinníollacha cumasúcháin maidir le
   soláthar comhpháirteach deonach stoc straitéiseach gáis a bheidh le húsáid i gcás éigeandála.
   Tugtar bearta isteach freisin chun feabhas a chur ar thrédhearcacht agus rochtain ar stóráil,
   chun aghaidh a thabhairt ar rioscaí cibearshlándála gáis agus chun socruithe déthaobhacha
   dlúthpháirtíochta idir na Ballstáit a éascú i gcás géarchéime. Molann an Coimisiún do na
   Ballstáit leanúint ar aghaidh leis na socruithe dlúthpháirtíochta gan fanacht ionas go
   bhfaighidh teaghlaigh an gás atá de dhíth orthu fiú le linn géarchéime tromchúisí.
   •          Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana
   Tá an tionscnamh beartaithe nasctha go láidir agus comhlántach leis na tograí reachtacha a
   tugadh chun cinn i gcomhthéacs an Phacáiste ‘Oiriúnach do 55’ chun an Comhaontú Glas don
   Eoraip a chur chun feidhme, lena n-áirítear:
   An Treoir athbhreithnithe maidir le Fuinneamh In-athnuaite (‘RED II’), arb í an
   phríomhionstraim de chuid an Aontais í lena ndéileáiltear le fuinneamh ó fhoinsí in-athnuaite
   a chur chun cinn. Tá sé mar aidhm leis dlús a chur le dul i bhfód an fhuinnimh in-athnuaite,
   lena n-áirítear gáis in-athnuaite sa chóras fuinnimh. Leis an leasú atá beartaithe, déantar sprioc
   na bhfoinsí in-athnuaite i meascán fuinnimh an Aontais a mhéadú go 40 % agus cuireann sé
   chun cinn glacadh na mbreoslaí in-athnuaite, amhail hidrigin in-athnuaite sa tionscal agus san
   iompar, le spriocanna breise. I ndáil leis an tionscnamh seo, in RED II sainítear hidrigin in-
   athnuaite mar ‘breoslaí in-athnuaite de thionscnamh neamhbhitheolaíoch’ agus ‘breoslaí
   bithmhaise’ lena mbaintear amach laghdú 70 % astaíochtaí gás ceaptha teasa i gcomparáid le
   breoslaí iontaise lena socraítear fospriocanna sonracha maidir le tomhailt hidrigine in-
   athnuaite (50 % de thomhaltas iomlán hidrigine chun críoch fuinnimh agus amhábhair san
   earnáil tionsclaíochta faoi 2030 agus 2.6 % den fhuinneamh a sholáthraítear don earnáil
   iompair).
   Déanann an Treoir maidir le hÉifeachtúlacht Fuinnimh (‘EED’) agus an Treoir
   ghaolmhar maidir le Feidhmíocht Fuinnimh Foirgneamh (‘an Treoir maidir le FFF’)
   lena n-áirítear na tograí i ndáil lena leasú, idirghníomhaíonn siad leis an tionscnamh atá ann
   faoi láthair toisc go ndéanann siad difear do leibhéal agus do struchtúr an éilimh ar ghás. Is
   féidir le bearta éifeachtúlachta fuinnimh bochtaineacht fuinnimh a mhaolú agus leochaileacht
   tomhaltóirí a laghdú. Ós rud é go bhfuil breoslaí gásacha i gceannas ar an soláthar téimh agus
   fuaraithe agus ar na gléasraí comhghiniúna san Eoraip i láthair na huaire, fanann a n-úsáid
GA                                                  4                                                   GA
 ---pagebreak---    éifeachtúil i gcroílár na mbeart éifeachtúlachta fuinnimh. Tá an Treoir maidir le Gás agus an
   Rialachán maidir le Gás comhleanúnach le bunphrionsabal na héifeachtúlachta fuinnimh: Le
   margadh AE atá oscailte agus iomaíoch lena ngabhann praghsanna lena léirítear costais
   táirgthe, costais charbóin, agus costais agus tairbhí seachtracha na n-iompróirí fuinnimh,
   chuirfí hidrigin ghlan shábháilte ar fáil go héifeachtúil do na húsáideoirí deiridh is mó a bhfuil
   meas acu uirthi.
   Is é is aidhm do Rialachán GTE-F, mar a mhol an Coimisiún i mí na Nollag 2020, tacaíocht
   níos fearr a thabhairt do nuachóiriú bhonneagar fuinnimh trasteorann na hEorpa don
   Chomhaontú Glas don Eoraip. Tugtar isteach leis bonneagar hidrigine mar chatagóir nua
   bonneagair don Líonra Eorpach um Fhorbairt. Is comhlánú é an tionscnamh seo ar Rialachán
   GTE-F atá beartaithe toisc go ndírítear leis ar ailíniú na bpleananna náisiúnta leis na ceanglais
   maidir leis an bplean forbartha gréasáin deich mbliana uile-Aontais.
   Mar a fógraíodh i straitéis an Aontais Eorpaigh chun astaíochtaí meatáin a laghdú, molfaidh
   an Coimisiún reachtaíocht chun astaíochtaí meatáin a laghdú in earnáil an fhuinnimh.
   Leis an tionscnamh, féachfar le feabhas a chur ar an bhfaisnéis faoi na hastaíochtaí meatáin
   uile a bhaineann le fuinneamh. Is comhlánú é an tionscnamh atá ann faoi láthair toisc go
   bhféachann sé le dul i bhfód na ngás in-athnuaite agus ísealcharbóin a éascú, rud a
   chumasaíonn an t-aistriú ó ghás nádúrtha.
   •         Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais
   Leis an Scéim Trádála Astaíochtaí (‘ETS’), méadaítear an praghas atá ar úsáid breoslaí
   iontaise i gcoibhneas le gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin agus, ar an gcaoi sin, cothaítear
   léi an t-éileamh ar gháis den sórt sin agus ar infheistíochtaí i dteicneolaíocht táirgthe
   ghaolmhar. Mhol an Coimisiún láidriú, lena n-áirítear treisithe sna hearnálacha eitlíochta,
   muirí, earnáil an iompair de bhóthar, agus an earnáil tógála, chomh maith le síntí leo. Faoin
   Scéim seo, áirítear gach saoráid táirgthe hidrigine, chomh maith le leictreoirí a bhfuil cumas
   táirgeachta acu is mó ná 25 tona in aghaidh an lae. Tá an Ciste Nuálaíochta, a bunaíodh leis
   an Treoir maidir le Córas Trádála Astaíochtaí an Aontais (CTA AE) don tréimhse 2021 go
   2030, ar cheann de na hionstraimí cistiúcháin lena dtacaítear leis an aistriú chuig Eoraip a
   bheidh aeráidneodrach faoi 2050. Tá an Ciste Nuálaíochta, a bunaíodh leis an Treoir maidir le
   CTA AE don tréimhse 2021 go 2030, ar cheann de na hionstraimí cistiúcháin lena dtacaítear
   leis an aistriú chuig Eoraip a bheidh aeráidneodrach faoi 2050.
   Leis an athbhreithniú ar an Treoir maidir le Cánachas Fuinnimh, féachtar leis an
   gcánachas ar tháirgí fuinnimh a ailíniú le beartais fuinnimh agus aeráide an Aontais,
   teicneolaíochtaí glana a chur chun cinn agus deireadh a chur le díolúintí atá as dáta agus le
   rátaí laghdaithe a spreagann úsáid na mbreoslaí iontaise faoi láthair. Faoin Treoir
   athbhreithnithe, déantar na táirgí a chumhdaítear faoin Treoir a ghrúpáil agus a rangú de réir
   na feidhmíochta comhshaoil atá iontu. Dá réir sin, leagtar síos leis an athbhreithniú íosleibhéil
   fhabhracha cánachais de EUR 0.15/GJ (i gcomparáid le EUR 10.75/GJ le haghaidh breoslaí
   iontaise) le haghaidh breoslaí hidrigine in-athnuaite agus ísealcharbóin a úsáidtear mar
   bhreoslaí mótair. Maidir le breoslaí hidrigine in-athnuaite agus ísealcharbóin a úsáidtear mar
   bhreoslaí téimh, socraítear leis íosleibhéil cánachais de EUR 0.15/GJ (i gcomparáid le le
   EUR 0.6/GH le haghaidh gás nádúrtha).
   An Rialachán athbhreithnithe maidir le Bonneagar Breoslaí Malartacha (‘AFIR’), lena
   n-aisghairfear Treoir 2014/94/AE maidir le himscaradh bonneagar breoslaí malartacha
   (AFID), mar a mhol an Coimisiún i mí Iúil 2021, is é is aidhm dó dul i ngleic leis an méadú ar
   astaíochtaí in iompar de bhóthar chun tacú leis an aistriú chuig flít gluaisteán atá nach mór
   saor ó astaíochtaí faoi 2050. Leis an Rialachán, ceanglaítear ar na Ballstáit a líonra bonneagair
   athluchtaithe agus athbhreoslaithe a leathnú i gcomhréir le díolacháin na gcarranna astaíochtaí
GA                                                  5                                                 GA
 ---pagebreak---    nialasacha, agus pointí luchtaithe agus breoslaithe a shuiteáil ionas go dtiocfar orthu go rialta
   ar mhórbhealaí móra. Leis an athbhreithniú maidir le Bonneagar Breoslaí Malartacha,
   ceanglaítear go mbeidh stáisiún athbhreoslaithe amháin (toilleadh íosta 2 t/lá, 700 bar) gach
   150 km trasna lárghréasán GTE-F agus i ngach nód uirbeach faoi 2030; ba é an toradh a
   bheadh air sin thart ar 700 pointe athbhreoslaithe hidrigine trasna nóid iompair, agus 88 pointe
   athbhreoslaithe hidrigine i nóid uirbeacha.
   Is é is aidhm don Leasú ar an Rialachán lena socraítear caighdeáin astaíochtaí CO2 do
   ghluaisteáin agus do veaineanna bealach soiléir a áirithiú i dtreo iompar astaíochtaí
   nialasacha ó 2025 ar aghaidh. Sainmhínítear go háirithe leis an rialachán feithiclí astaíochtaí
   nialasacha mar fheithiclí ceallra-leictreacha, feithiclí breosla-chille agus feithiclí eile faoi
   thiomáint hidrigine, agus socraítear leis sprioc astaíochtaí atá nach mór neodracha ó thaobh an
   fhuinnimh de le haghaidh flíteanna feithiclí nua faoi 2030.
   Is é is aidhm don togra maidir le Tionscnamh Muirí FuelEU an scair de bhreoslaí
   malartacha ísealcharbóin agus saor ó charbón a mhéadú sa mheascán breosla maidir le
   hiompar muirí idirnáisiúnta, lena n-áirítear na breoslaí malartacha seo a leanas: bithbhreoslaí
   leachtacha, leacht toitín leictreonach, gás dícharbónaithe (lena n-áirítear bithmheatán
   leachtaithe agus leictreaghás), hidrigin dhícharbónaithe agus breoslaí dícharbónaithe hidrigin-
   dhíorthaithe (lena n-áirítear meatán agus amóinia). Leis an mbéim ar bhreoslaí agus ar
   theicneolaíochtaí cumhachta, ba cheart laghduithe suntasacha agus tapa ar astaíochtaí a
   chumasú, agus na teicneolaíochtaí agus an bonneagar atá ann cheana á n-úsáid go hiomlán
   mar aon leis na dreasachtaí dá bhforáiltear le bearta eile atá le moladh. Ina theannta sin
   déanfaidh sé sainiú na mbealaí dícharbónaithe le haghaidh na braisle muirí iomlán a éascú.
   Tá an togra maidir leis an Tionscnamh REFuelEU Aviation neamhshaothraithe go mór, ar
   togra é a bhfuil sé ina sprioc aige acmhainneacht breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a chur chun
   cinn chun lorg gáis ceaptha teasa na heitlíochta a laghdú. D’fhonn laghdú suntasach a
   dhéanamh ar a cuid astaíochtaí, beidh ar earnáil na heitlíochta an spleáchas atá aici faoi láthair
   ar bhreosla scairde iontaise a laghdú agus a bheith ag brath níos mó agus níos mó ar úsáid
   breoslaí eitlíochta inbhuanaithe (SAFanna) sna blianta amach romhainn. Sa togra, leagtar
   amach sciar íosta 0.7 % de ‘bhreoslaí eitlíochta sintéiseacha’ sna breoslaí eitlíochta a
   sholáthraítear d’oibreoirí aerárthaí i gcás inar breoslaí in-athnuaite de thionscnamh
   neamhbhitheolaíoch iad ‘breoslaí eitlíochta sintéiseacha’, mar a shainmhínítear sa treoir
   maidir le fuinneamh in-athnuaite.
   2.        BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT
   •         Bunús dlí
   Ní féidir cuspóirí an tionscnaimh seo a bhaint amach ar an leibhéal náisiúnta. Leis na bearta
   atá beartaithe sa tionscnamh seo, féachtar leis na ceithre chuspóir a leagtar amach in Airteagal
   194 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CFAE) a chur chun cinn agus, ag an am céanna,
   rannchuidiú le dícharbónú gheilleagar an Aontais Eorpaigh. Glacfar na bearta atá beartaithe ar
   bhonn Airteagal 194(2) CFAE in éineacht le hAirteagal 114(1) CFAE. I réimse an fhuinnimh,
   tá inniúlacht chomhroinnte ag an Aontas Eorpach de bhun Airteagal 4(2)(i) CFAE.
   Cuireann an tionscnamh atá ann faoi láthair freisin le tacar cuimsitheach de ghníomhartha
   reachtacha a glacadh agus a nuashonraíodh le fiche bliain anuas. Agus é de chuspóir aige
   margadh inmheánach fuinnimh a bhaint amach, tá an tAontas Eorpach tar éis ceithre phacáiste
   reachtacha a ghlacadh i ndiaidh a chéile idir 1996 agus 2019, agus é d’aidhm uileghabhálach
   acu na margaí a chomhtháthú agus na margaí náisiúnta leictreachais agus gáis a
   léirscaoileadh. Cuimsítear réimse leathan gnéithe sna forálacha seo lena n-áirítear rochtain ar
GA                                                 6                                                  GA
 ---pagebreak---    an margadh, trédhearcacht, cearta tomhaltóirí, méadú ar leachtacht na margaí gáis agus
   neamhspleáchas na n-údarás rialála.
   •         Coimhdeacht (i gcás inniúlacht neamheisiach)
   Faoi láthair, níl aon rialacha ar leibhéal an Aontais Eorpaigh lena rialaítear líonraí ná margaí
   tiomnaithe hidrigine agus hidrigin ísealcharbóin agus breoslaí ísealcharbóin. I bhfianaise na n-
   iarrachtaí reatha ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta chun úsáid hidrigine in-
   athnuaite a chur chun cinn in ionad breoslaí iontaise, thabharfaí dreasachtaí do na Ballstáit
   chun rialacha a ghlacadh ar an leibhéal náisiúnta maidir le bonneagar tiomnaithe don hidrigin
   a iompar. Fágann sé sin go bhfuil an baol ann go mbeidh creat rialála ilroinnte ann ar fud an
   Aontais, rud a d’fhéadfadh cur isteach ar chomhtháthú na ngréasán agus na margaí náisiúnta
   hidrigine, rud a chuirfeadh cosc nó bac ar thrádáil trasteorann sa hidrigin.
   Dá ndéanfaí na rialacha maidir le bonneagar hidrigine a chomhchuibhiú ag céim níos faide
   anonn (i.e. tar éis reachtaíocht náisiúnta a bheith curtha i bhfeidhm) bheadh ualaí riaracháin
   méadaithe ar na Ballstáit agus bheadh costais agus éiginnteacht rialála níos airde ann do
   chuideachtaí, go háirithe i gcás ina bhfuil infheistíochtaí fadtéarmacha i dtáirgeadh hidrigine
   agus i mbonneagar iompair i gceist.
   Ach creat rialála a fhorbairt ar leibhéal an Aontais le haghaidh gréasáin agus margaí tiomanta
   don hidrigin, chothófaí comhtháthú agus idirnascadh na margaí agus na ngréasán náisiúnta
   hidrigine. Le rialacha ar leibhéal an Aontais maidir le pleanáil, maoiniú agus oibriú na
   ngréasán tiomnaithe don hidrigin sin chruthófaí intuarthacht fhadtéarmach d’infheisteoirí
   féideartha sa chineál sin bonneagair fhadtéarmaigh, go háirithe le haghaidh idirnaisc
   trasteorann (ach ab ea na rialacha sin, d’fhéadfadh siad a bheith faoi réir dlíthe náisiúnta
   éagsúla a d’fhéadfadh a bheith éagsúil lena chéile).
   Maidir le bithmheatán, gan tionscnamh ar leibhéal an Aontais, is dócha go mbeadh éagsúlacht
   rialála fós ann faoi 2030 maidir le rochtain ar mhargaí mórdhíola, na hoibleagáidí maidir le
   nascthacht agus bearta comhordaithe oibreoirí córais tarchuir (TSO) agus oibreoirí córais
   dáileacháin (OCD). Ar an gcaoi chéanna, gan comhchuibhiú áirithe ar leibhéal an Aontais,
   beidh costais a bhaineann le naisc agus instealladh an-éagsúil ar tháirgeoirí gás in-athnuaite
   agus ísealcharbóin ar fud an Aontais, rud a fhágfaidh nach mbeidh cothrom iomaíochta ann.
   Gan tuilleadh reachtaíochta ar leibhéal an Aontais, leanfadh na Ballstáit de chaighdeáin
   éagsúla maidir le cáilíocht an gháis agus rialacha éagsúla maidir le leibhéil chumaisc hidrigine
   a chur i bhfeidhm, agus dá bharr sin bheadh baol ann maidir le srianta ar an sreabhadh
   trasteorann agus deighilt an mhargaidh. Leanfadh caighdeán cáilíochta an an gháis de bheith á
   sainiú de réir pharaiméadair cháilíochta an gháis nádúrtha, rud a chuirfeadh teorann le
   comhtháthú na ngás in-athnuaite sa ghréasán
   Is dócha go laghdóidh na gnéithe sin uile an trádáil trasteorann sna gáis in-athnuaite agus
   ísealcharbóin, rud a d’fhéadfaí a chúiteamh le hallmhairí gáis nádúrtha níos mó. D’fhéadfadh
   sé go leanfaidh úsáid na gcríochfort GNL agus na n-allmhairí de bheith srianta do ghás
   nádúrtha, ina ainneoin sin, ní bheadh gá le críochfoirt GNL a oiriúnú i gcás ina bhfuil
   bithmheatán nó meatán sintéiseach ar fáil go hiomaíoch ó fhoinsí nach foinsí de chuid an
   Aontais iad.
   Ní bheidh gá le pleanáil gréasáin náisiúnach a fhorbairt ach sna Ballstáit ina n-oibríonn
   Oibreoirí Tarchuir Neamhspleácha agus Oibreoirí Córais Neamhspleácha. D’ainneoin go
   bhfuil plean náisiúnach gáis aonair ag formhór na mBallstát ina dtéann oibreoirí gáis i mbun
   comhair, tá teorainn leis an gcomhar trasteorann go fóill.
   Tá sé léirithe go bhfuil ullmhú éigeandála comhordaithe an Aontais maidir leis an earnáil gáis
   faoi láthair níos éifeachtaí ná gníomhaíocht amháin ar an leibhéal náisiúnta.
GA                                                 7                                                GA
 ---pagebreak---    •         Comhréireacht
   Comhlíonann an tionscnamh prionsabal na comhréireachta. Tagann sé faoi raon feidhme
   Airteagal 194 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. Tá an idirghabháil beartais
   comhréireach le gné agus nádúr na bhfadhbanna a sainaithníodh agus le gnóthú na gcuspóirí a
   leagadh amach.
   Ní théann an togra thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir ginearálta arb é is aidhm dó
   dícharbónú breoslaí gásacha ar bhealach iomaíoch a éascú, costais eacnamaíocha ar a laghad,
   agus slándáil fuinnimh a áirithiú agus tomhaltóirí a chur i gcroílár na margaí fuinnimh ag an
   am céanna. Meastar go bhfuil an tacar roghanna tosaíochta comhréireach agus go gcuireann
   siad, a mhéid is féidir, leis an gcur chuige atá ann cheana. An chothromaíocht idir oibleagáidí
   agus breithniú ar an acmhainneacht chun gníomhú i measc na mBallstát agus eintitis
   phríobháideacha, meastar go bhfuil sin iomchuí i bhfianaise a riachtanaí atá sé an aeráid
   neodracht a bhaint amach faoi 2050.
   •         An rogha ionstraime
   Ag cur leis an meastóireacht fhoriomlán ar an gcreat rialála atá ann faoi láthair do mhargadh
   an gháis, is Treoir iad na hionstraimí a roghnaítear, chun Treoir 2009/73/CE a athmhúnlú,
   agus Rialachán chun Rialachán Uimh. 715/2009 a athmhúnlú. Má chinntear na gníomhartha
   atá ann cheana a athmhúnlú, cuirfear leis an tsoiléireacht dhlíthiúil. Bhí an baol ann nár leor
   gníomh leasaitheach chun aghaidh a thabhairt ar thacar leathan forálacha nua. Fágann na
   hionstraimí a roghnaíodh nach mór athbhreithniú a dhéanamh ar na rialacha atáthar tar éis a
   ghlacadh agus a chur chun feidhme cheana féin mar fhorbairt nádúrtha ar an reachtaíocht atá
   ann faoi láthair, i bhfianaise na n-athruithe sin. Beidh gá le tuilleadh gníomhartha a leasú tríd
   an Rialachán maidir le Gás amhail: Rialachán SoS (AE) 2017/1938, Rialachán ACER (AE)
   2019/942 agus Rialachán REMIT (AE) Uimh. 1227/2011.
   3.        TORTHAÍ            AR       MHEASTÓIREACHTAÍ                  EX     POST,         AR
             CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS AR
             MHEASÚNUITHE TIONCHAIR
   •         Meastóireachtaí ex post/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá ann
             cheana
   Chuir teacht i bhfeidhm an Tríú Pacáiste Fuinnimh go dearfach le hiomaíocht agus le
   feidhmíocht na margaí inmheánacha fuinnimh. É sin ráite, díríonn an creat rialála reatha
   maidir le gás ar ghás nádúrtha iontaise-bhunaithe agus ní mheastar ann go dtiocfaidh
   roghanna malartacha le haghaidh gáis meatáin (lena n-áirítear gás nádúrtha agus bithmheatán)
   chun cinn, amhail hidrigin.
   Tá gá le hathscrúdú maidir leis an gcreat rialála reatha maidir leis an margadh gáis agus
   fógraíodh é cheana sa Teachtaireacht ón gCoimisiún Eorpach maidir leis an straitéis hidrigine
   le haghaidh Eoraip atá aeráidneodrach. Agus an acmhainneacht éagsúil i mBallstáit an
   Aontais maidir le táirgeadh hidrigine in-athnuaite agus ísealcharbóin á cur san áireamh,
   féadfaidh creat margaidh oiriúnach hidrigin a éascú chun an ról atá aici a imirt mar iompróir
   fuinnimh agus mar chumasóir maidir leis an gcóras fuinnimh a chomhtháthú.
   Ar an mbonn sin, sainaithníodh ceithre phríomhspreagthóir faoi Réimse Fadhbanna I den
   Mheasúnú Tionchair: (i) mar thoradh ar dhícharbónú, tiocfaidh slabhra Eorpach luacha
   hidrigine chun cinn a bheidh ag brath ar mhargadh trasteorann hidrigine; (ii) cuireann easpa
   infheistíochtaí maidir le bonneagar hidrigine bac ar fhorbairt an mhargaidh; (iii) is dócha go
   mbeidh bonneagar hidrigine ina mhonaplacht nádúrtha, arb é a bheidh mar thoradh air
GA                                                  8                                                GA
 ---pagebreak---    struchtúir margaidh neamhiomaíocha; (iv) féadfaidh rialacha éagsúla maidir le cáilíocht
   hidrigine bac a chur ar shreafaí trasteorann agus costais bhreise a thabhú.
   Leis na rialacha gáis atá ann faoi láthair, lena ndírítear ar ghás nádúrtha iontaise-bhunaithe a
   allmhairítear go príomha ó thíortha lasmuigh den Aontas, ní thugtar aghaidh ar shaintréithe
   sonracha an táirgthe díláraithe maidir le gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin lasmuigh den
   Aontas. Thairis sin, déanann na toirteanna bithmheatáin, hidrigine agus GNL atá ag méadú
   difear don cháilíocht gáis agus do dhearadh an bhonneagair gáis agus feidhmeanna úsáide
   deiridh dá bhrí sin. Aithnítear sa Mheasúnú Tionchair, go háirithe, cúig phríomhspreagthóir a
   bhaineann leis an Réimse Fadhbanna sin: (i) rochtain shrianta ar an margadh agus ar an líonra
   do tháirgeoirí áitiúla bithmheatáin nasctha leis na líonraí dáileacháin, éagsúlachtaí sna
   rialacha maidir leis an oibleagáid an líonra i leith gás in-athnuaite agus ísealcharbóin a
   nascadh agus na costais a bhaineann leis an oibleagáid sin agus taraifí iontrála laistigh den
   Aontas agus ag imeacht ón Aontas, cuireann na nithe sin bac ar mhargadh gáis inmheánaigh
   atá comhtháite go hiomlán, leachtach agus idir-inoibritheach; (ii) féadfaidh difríochtaí i
   gcáilíocht an gháis agus sna leibhéal cumaiscthe hidrigine tionchar diúltach a imirt ar shreafaí
   trasteorann agus úsáideoirí deiridh, agus níl na rialacha maidir le cáilíocht gáis atá ann faoi
   láthair oiriúnach chun forbairtí amach anseo a láimhseáil; críochfoirt GNL atá feistithe chun
   gás nádúrtha a fháil go príomha, rochtain theoranta ar gháis nua i gcríochfoirt GNL; (iv)
   féadfaidh conarthaí soláthair fadtéarmacha maidir le gás nádúrtha gan staonadh gás nádúrtha a
   ghlasáil isteach agus soláthar gáis in-athnuaite i dtreo 2050 a bhac; (v) le comhshocruithe atá
   ann faoi láthair maidir le slándáil fuinnimh, ní thugtar aghaidh ach ar rioscaí a bhaineann le
   soláthar gáis nádúrtha agus ní thugtar aghaidh ar gháis in-athnuaite agus ísealcharbóin.
   Maidir le pleanáil gréasáin, is gá don chomhar idir oibreoirí córais tarchuir agus rialtóirí
   méadú a thuilleadh. Ceanglaítear le dul i bhfód méadaithe foinsí fuinnimh in-athnuaite
   inathraitheacha go mbeidh an córas fuinnimh iomlán comhtháite níos fearr agus go mbeidh ar
   an mbonneagar a bheith níos idirnasctha, bunaithe ar chur chuige níos iomlánaíche agus níos
   comhtháite. Leis an Measúnú Tionchair léirítear trí phríomhspreagthóir maidir leis an Réimse
   Fadhbanna sin; (i) tá éagsúlacht sa phleanáil gréasáin idir na Ballstáit agus oibreoirí córais
   tarchuir, pleanáil éagsúil maidir le leictreachas agus gás; (ii) níl trédhearcacht ar bith i leith
   acmhainneacht an bhonneagair atá ann faoi láthair maidir lena athmhúnlú nó lena
   dhíchoimisiúnú; (iii) ní chuirtear oibreoirí córais dáileacháin san áireamh go sonrach i
   bpleanáil oibreoirí córais tarchuir. Thairis sin, chuirfeadh straitéis forbartha córais ní ba
   chomhchuibhithe le tuilleadh idirnasc idir córais leictreachais agus córais gáis lena n-áirítear
   hidrigin.
   Léiríodh sa mheasúnú gur gá iomaíocht a mhéadú chun a áirithiú go bhfaighidh tomhaltóirí an
   Aontais na sochair go léir a bhaineann le comhtháthú margaidh. Thairis sin, ceiltear na huirlisí
   tábhachtacha ar thomhaltóirí go fóill chun go mbeidh siad rannpháirteach sa mhargadh. Níl na
   forálacha um chosaint tomhaltóirí sa reachtaíocht anailísithe ach oiriúnach dá bhfeidhm go
   páirteach. Go háirithe, níl cothromaíocht maidir le cosaint do thomhaltóirí leochaileacha idir
   na Ballstáit agus tá bochtaineacht fuinnimh shuntasach ar fud an Aontais go fóill. Ar aon dul
   leis sin, sainaithníodh trí chúis le fadhbanna i Limistéar Fadhb IV: (i) acmhainneacht
   iomaíochta nár baineadh leas aisti i margaí miondíola; (ii) cumhachtú easpach tomhaltóirí
   maidir le soláthróirí a athrú, uirlisí comparáide praghsanna, faisnéis bhilleála, pobail
   fuinnimh, agus rochtain ar shonraí; agus (iii) cosaint neamhleor tomhaltóirí go háirithe do
   dhaoine leochaileacha agus do dhaoine atá atá buailte ag bochtaineacht fuinnimh.
   •         Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara
   I gcomhréir leis na Treoirlínte maidir le Rialáil Níos Fearr, rinne an Coimisiún
   comhairliúchán cuimsitheach uileghabhálach le geallsealbhóirí a bhí bunaithe ar straitéis
GA                                                 9                                                  GA
 ---pagebreak---    comhairliúcháin a raibh réimse modhanna agus uirlisí mar chuid di. Bhí sé d’aidhm ag an
   straitéis sin a áirithiú gur cuireadh an fhianaise ábhartha ar fad san áireamh, lena n-áirítear
   sonraí faoi chostais, faoi thionchar na sochaí, agus faoi thairbhí an tionscnaimh. Baineadh
   úsáid as roinnt uirlisí comhairliúcháin: comhairliúchán ar an measúnú tionchair tosaigh
   (Treochlár), comhairliúchán poiblí ar líne bunaithe ar cheistneoir, cur i láthair ón gCoimisiún
   agus aiseolas ó pháirtithe leasmhara, lena n-áirítear an Fóram um Rialáil Gáis, plé leis na
   Ballstáit, le comhaltaí de Pharlaimint na hEorpa agus le hÚdaráis Rialála Náisiúnta, agus plé
   le páirtithe leasmhara i gceardlann mhór le páirtithe leasmhara.
   Fuair an Coimisiún 263 fhreagra ar an gcomhairliúchán poiblí oscailte. Tríd is tríd,
   dhearbhaigh na freagróirí gur léir dóibh go bhfuil gá le hathbhreithniú a dhéanamh ar an
   Treoir maidir le Gás agus ar an Rialachán maidir le Gás chun cuidiú le cuspóirí
   dícharbónaithe a bhaint amach. Thairis sin, tá coinne ag os cionn 60 % de na freagróirí go
   bhféadfadh na hathruithe teicneolaíochta agus rialála is gá chun an margadh gáis a
   dhícharbónú poist nua a chruthú faoi 2030.
   Maidir le bonneagar agus margaí hidrigine a fhorbairt, tacaíonn formhór na bhfreagróirí
   le rialáil a thabhairt ag céim luath chun margadh agus bonneagar dea-fheidhmeach iomaíoch a
   chothú. Rinne freagróirí moladh go mbeadh creat reachtach de chuid an Aontais ann ina
   saineofaí príomhphrionsabail rialála agus ina nglacfaí cur chuige céimnithe. Tacaíonn
   tromlach mór na bhfreagróirí le rochtain tríú páirtí, leis na rialacha i ndáil le rochtain ar
   phíblínte hidrigine, ar chríochfoirt allmhairithe agus ar stóráil, mar shampla, agus tacaíonn sé
   le gníomhaíochtaí gréasáin a bheith díchuachta. Mheas an chuid is mó de na freagróirí go
   bhfuil sé tábhachtach ról na bpáirtithe príobháideacha i bhforbairt na hidrigine a shainiú go
   luath. Measann tromlach mór na bhfreagróirí freisin go bhféadtar gréasáin phríobháideacha
   atá ann cheana nó a bheidh ann a dhíolmhú ó cheanglais rialála áirithe ach gur gá cóineasú
   maidir le creat rialála aonair a áirithiú. Measann formhór mór na bhfreagróirí gur cheart
   ceanglais maidir le cearta agus ceadú le haghaidh bonneagar hidrigine nua a bheith
   comhionann leis na cinn is infheidhme maidir le píblínte gáis meatáin atá ann inniu.
   Maidir leis an rochtain ar gháis in-athnuaite agus ísealcharbóin ar an margadh gáis agus ar an
   mbonneagar gáis atá ann cheana a chur chun cinn, aontaíonn na páirtithe leasmhara gur gá
   athbhreithniú a dhéanamh ar an gcreat rialála atá ann faoi láthair chun cuidiú le cuspóirí
   dícharbónaithe a bhaint amach. Measann tromlach na ngeallsealbhóirí go bhfuil sé
   tábhachtach rochtain iomlán ar an margadh a áirithiú agus instealladh gás in-athnuaite agus
   ísealcharbóin isteach san eangach gáis a éascú. Molann roinnt freagróirí oibleagáid a chur ar
   oibreoirí gréasáin táirgeoirí gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin a nascadh agus laghdú ar
   mhuirear insteallta a thabhairt isteach. Tromlach na bhfreagróirí, tacaíonn siad chomh maith
   le feabhas a chur ar an gcreat trédhearcachta do chríochfoirt GNL. Tá tacaíocht láidir ann
   freisin do chur i bhfeidhm comhchuibhithe na gcaighdeán cáilíochta gáis ar fud na hEorpa, do
   chomhar trasteorann treisithe agus do bhreis trédhearcachta. Níl na freagróirí ar aonfhocal
   maidir le cumasc hidrigine, ach aontaíonn an tromlach go bhféadfadh sé a bheith ina
   chéadchéim éifeachtúil gasta, ina ainneoin na gcostas ard teicniúil, i dtreo dhícharbónú an
   chórais fuinnimh. Níl ach roinnt bheag páirtithe leasmhara a thacaíonn le deireadh a chur le
   taraifí trasteorann laistigh den Aontas. Is é breithniú thromlach na bhfreagróirí go bhfuil
   tábhacht ag baint le dúshláin slándála a bhaineann go sonrach le gás agus le bearta
   cibearshlándála.
   Maidir le pleanáil líonra a chomhtháthú, tacaíonn formhór na bpáirtithe leasmhara le
   huainiú an Phlean Forbartha Gréasáin (NDP) a ailíniú leis an bplean forbartha gréasáin deich
   mbliana (TYNDP), agus plean gáis aonair beag beann ar an tsamhail dhíchuachta a
   roghnaítear. Ba mhó fós an tacaíocht a léirigh formhór na bhfreagróirí don chás inarb ann don
   leictreachas agus don ghás araon. Iarann líon substaintiúil de na geallsealbhóirí tionscail
GA                                                 10                                               GA
 ---pagebreak---    hidrigine a chuimsiú sna pleananna forbartha náisiúnta. Tá formhór na ngeallsealbhóirí ar aon
   fhocal maidir leis an ról atá ag na OCDanna faisnéis a sholáthar agus a chomhroinnt agus
   tacaíonn roinnt freagróirí freisin le go gcuireann na OCDanna a bplean féin ar fáil lena n-
   áirítear optamú córais sna hearnálacha éagsúla. B’fhearr le roinnt freagróirí plean
   comhpháirteach gáis agus leictreachais ná cásanna comhpháirteacha ina mbeadh pleananna ar
   leithligh. Thug roinnt geallsealbhóirí le fios gur é an rogha ab fhearr leo plean comhpháirteach
   meatáin agus hidrigine mar aon le plean ar leithligh don leictreachas.
   Maidir le rannpháirtíocht agus cosaint na gcustaiméirí i margadh miondíola an gháis
   ghlais, d’iarr formhór na bpáirtithe leasmhara uaillmhianta níos airde sna forálacha a
   bhaineann leis an saoránach/tomhaltóir trí bheith ar aon dul leis na huaillmhianta sa mhargadh
   don leictreachas. Ina theannta sin, ba cheart go gcuideodh forálacha maidir le bochtaineacht
   fuinnimh lena áirithiú nach n-íocfaidh tomhaltóirí as aistriú chuig roghanna gásbhunaithe atá
   glan. Tacaíonn ionadaithe de chuid na hearnála príobháidí le pleananna deireadh a chur le
   praghsanna rialáilte, agus roghnódh eagraíochtaí tomhaltóirí áirithe iad a choinneáil chun go
   gcosnófaí tomhaltóirí bochta agus leochaileacha. Is mian le beagnach leath na bhfreagróirí go
   mbeidh forálacha maidir leis an inchomparáideacht tairiscintí agus inrochtaineacht sonraí,
   trédhearcacht, córais mhéadrúcháin chliste agus aistriú a bheith á n-atreisiú. Níor thacaigh aon
   fhreagróir leis an gcur chuige neamhrialála.
   •         Bailiú agus úsáid saineolais
   Baineann an togra beartaithe agus an Measúnú Tionchair foluiteach leas as fianaise ó ionchur
   a fuarthas ó gheallsealbhóirí chomh maith leis na comhairliúcháin fhairsinge a rinneadh i
   ndáil leis sin, chomh maith le hathbhreithniú litríochta, agus samhaltú. Mar chuid den
   athbhreithniú litríochta, féachadh ar na torthaí ó shraith staidéar a rinneadh ar
   phríomhghnéithe amhail an ról atá ag bonneagar hidrigine agus bonneagar gáis
   dícharbónaithe, an margadh agus táirgeadh, a rinneadh don Mheasúnú Tionchair nó a chur
   lena raon feidhme, chomh maith le measúnuithe a rinneadh i dtionscnaimh ábhartha eile de
   chuid an Choimisiúin. Rinneadh conclúidí a glacadh faoi chuimsiú roinnt fóram
   geallsealbhóirí, ina measc an ceann ba thábhachtaí ar rialachán gáis (Fóram Mhaidrid) agus an
   ceann ar rialachán leictreachais (Fóram Fhlórans) a bhreithniú san anailís. Rinneadh idirphlé
   leis na Ballstáit, le comhaltaí Pharlaimint na hEorpa, leis na hÚdaráis Rialála Náisiúnta, le
   ACER agus idirphlé le geallsealbhóirí eile a bhreithniú ar bhonn comhionann freisin.
   •         Measúnú tionchair
   De bhun na dtreoirlínte um Rialáil Níos Fearr, rinne an Coimisiún Measúnú Tionchair ar
   roinnt roghanna beartais. Chun tacú leis an obair sin rinneadh comhairliúchán laistigh den
   Choimisiún trí Ghrúpa Stiúrtha Idirsheirbhíse.
   Cuireadh an measúnú tionchair faoi bhráid an Bhoird um Ghrinnscrúdú Rialála (RSB), agus
   pléadh leis an mBord é. Thug an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála ‘tuairim dhearfach le
   forcoiméadas’ uaidh. Tugadh aghaidh ar na hagúis go háirithe leis an méid seo a leanas: (i)
   conclúidí na meastóireachta a chomhtháthú sa tuairisc faidhbe, (ii) ról an tionscnaimh mar
   chuid den chreat cumasúcháin maidir leis an bpacáiste ‘Oiriúnach do 55’ a shoiléiriú, (iii)
   bonnlíne thionchar na roghanna beartais a shoiléiriú, (iv) idirdhealú níos soiléire a dhéanamh
   idir gníomhaithe éagsúla, go háirithe idir táirgeoirí agus tomhaltóirí gáis nádúrtha agus
   hidrigine, (v) measúnú a sholáthar ar an gcaoi a bhféadfaidh an tionscnamh tionchair dhifriúla
   a imirt ar FBManna i gcomparáid le cuideachtaí eile (níos mó), (vi) léiriú níos fearr a
   thabhairt ar na tuairimí easaontacha agus na tuairimí mionlaigh ar fud na tuarascála, lena n-
   áirítear sa tuairisc faidhbe, tógáil na roghanna, anailís ar na tionchair agus rogha na rogha
   tosaíochta, (vii) na táblaí costais is tairbhe a chomhlánú san fhormáid iomchuí.
GA                                                   11                                             GA
 ---pagebreak---    I rith na hoibre le haghaidh an Mheasúnaithe Tionchair, féachadh ar réimse beart ar fud
   ceithre Réimse Fadhbanna chun aghaidh a thabhairt ar na fadhbanna agus na bunchúiseanna
   arna sainaithint d’fhonn cuspóirí an tionscnaimh a bhaint amach. Tar éis measúnú a dhéanamh
   ar éifeachtacht, éifeachtúlacht, comhleanúnachas agus comhréireacht na mbeart, cinneadh
   gurbh é pacáiste de roghanna tosaíochta an bealach is fearr chun cur leis na cuspóirí arna
   leagan amach.
   Réimse Fadhbanna I: Bonneagar hidrigine agus margaí hidrigine
   Breathnaítear na roghanna beartais seo a leanas i Réimse Fadhbanna I: na cearta maidir le
   hoibriú líonra hidrigine a thairiscint (Rogha 1); na príomhphrionsabail rialála a thabhairt
   isteach atá bunaithe ar na prionsabail is infheidhme maidir leis an ngás nádúrtha faoi láthair
   ach arna gcur in oiriúint do chéim forbartha na margaí hidrigine (Rogha 2); agus córas rialála
   lánfhorbartha a bhunú maidir le hidrigin (cosúil leis na gceann is infheidhme faoi láthair in
   earnáil an gháis nádúrtha) gan an gá a bheith ann aistriú chuig margadh hidrigine níos aibí
   (Rogha 3). Is í an rogha thosaíochta príomhphrionsabail rialála a thabhairt isteach ón tús agus
   soiléireacht á tabhairt maidir leis an réimeas rialála deiridh (amach anseo). (Rogha 2b
   ‘Príomhphrionsabail rialála a bhfuil fís ag gabháil leo’). Is é an príomhthairbhe a bheidh leis
   an rogha sin go ndéanann sé comhtháthú margaidh a chothú, soiléireacht a thabhairt
   d’infheisteoirí, teacht chun cinn struchtúr margaidh neamhiomaíoch a sheachaint chomh
   maith le costais le haghaidh coigeartuithe ex post maidir le rialacha a luaithe a bheidh an
   margadh aibí, ach go bhfágtar leis an rogha an tsolúbthacht an rialachán a shaincheapadh
   maidir le dlús céimneach a chur leis an earnáil hidrigine.
   Réimse Fadhbanna II: Gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin sa bhonneagar agus sna
   margaí gáis atá ann cheana, agus slándáil fuinnimh
   I Réimse Fadhbanna II cumhdaítear roghanna lena gcuirtear chun cinn rochtain ar an margadh
   agus ar an mbonneagar gáis atá ann cheana le haghaidh gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin
   (RES&LC). Cuimsítear leis na roghanna uile chomh maith leibhéal céimithe idirghníomhaithe
   chun aghaidh a thabhairt ar chúiseanna imní maidir le slándáil fuinnimh, go háirithe lena
   leathnaítear uirlisí, caighdeáin agus nósanna imeachta atá ann cheana chun gáis RES&LA a
   chumhdach, dlúthpháirtíocht éifeachtach, agus aghaidh a thabhairt ar rioscaí a bhaineann le
   cibearshlándáil san earnáil gáis. Rogha 3 ‘Rochtain iomlán ar an margadh do gháis in-
   athnuaite agus ísealcharbóin a cheadú agus a chur chun cinn’, is í sin an rogha tosaíochta le
   haghaidh Réimse Fadhbanna II agus is é atá sa rogha sin bearta lena dtacaítear le rochtain do
   gháis in-athnuaite agus ísealcharbóin ar an margadh mórdhíola, críochfoirt GNL, agus an
   eangach tarchuir (gan beann ar an áit nasctha), lena n-áirítear lascainí taraife le haghaidh
   insteallta chuig an eangach agus iompar trasteorann. Dhéanfaí an cháilíocht gáis a rialú le cur
   chuige comhchuibhithe ag an Aontas maidir pointí idirnasctha trasteorann agus, san am
   céanna, d’fhágfaí an tsolúbthacht faoi na Ballstáit féin. Socraítear an uasteorainn cheadaithe
   do chumaisc hidrigine ag 5 % ag na pointí trasteorann go léir – leibhéal atá costéifeachtach i
   dtéarmaí costais oiriúnaithe agus srianta.
   Rochtain iomlán ar an margadh do gháis in-athnuaite agus ísealcharbóin a chéadú agus a chur
   chun cinn: Tá na bearta dá bhforáiltear comhsheasmhach le hiarrachtaí an Aontais chun dul i
   ngleic leis an athrú aeráide agus tá siad riachtanach chun cuspóirí an Chomhaontaithe Ghlais
   don Eoraip a bhaint amach. Is é an phríomhthairbhe a bheidh ann go laghdóidh na bearta na
   costais táirgthe a bhíonn le seasamh ag táirgeoirí gás in-athnuaite agus ísealcharbóin, go
   méadófar ar an iomaíocht, ar an leachtacht agus ar an trádáil i ngáis in-athnuaite, agus laghdú
   astaíochtaí gás ceaptha teasa á spreagadh ag an am céanna. Ar an gcaoi sin, bainfidh
   tomhaltóirí agus cáiníocóirí tairbhe as toisc go bhféadfaí an tacaíocht a laghdú. Déanfar leis
   freisin na rioscaí a bhaineann le slándáil fuinnimh a theorannú, sábhálfar am agus acmhainní,
GA                                                12                                               GA
 ---pagebreak---    laghdófar neamhchinnteachtaí, feabhsófar éifeachtúlacht na mbeart éigeandála, agus neartófar
   ceanglais slándáilsonracha do chuideachtaí gáis.
   Réimse fadhbanna III: Pleanáil gréasáin
   I Réimse Fadhbanna III déantar breithniú ar roghanna maidir le pleanáil chomhtháite líonraí.
   Maidir le Réimse Fadhbanna III is é Rogha 2 ‘Pleanáil Náisiúnta bunaithe ar Chásanna
   Eorpacha’ an rogha tosaíochta. Leis an rogha seo, is féidir pleanáil náisiúnta a dhéanamh ach
   éilítear go ndéantar sin bunaithe ar chásanna comhpháirteacha le haghaidh gáis agus
   leictreachais, i gcomhréir leis an bplean deich mbliana maidir le forbairt gréasáin, agus nasc
   idir í agus an Plean Náisiúnta Fuinnimh agus Aeráide i gceist. Cuimsítear inti na gníomhaithe
   ábhartha go léir (OCDanna) agus cumasaítear léi píblínte a shainaithint ar féidir iad a n-úsáid
   a athrú ó mheatán go hidrigin (H2) ar leibhéal mionsonraí nach bhféadfaí a bhaint amach ar
   an leibhéal Eorpach.
   Pleanáil Náisiúnta a bhunú bunaithe ar Chásanna Eorpacha: Is é an phríomhthairbhe go
   ndíothófar na rioscaí a thagann as agus go ndéanann OCTanna leictreachais agus gáis forbairt
   a gcóras a phleanáil bunaithe ar thoimhdí neamh-chomhoiriúnacha. Cumasaítear leis
   comhtháthú earnála agus plean córais choincheapúil agus, san am céanna, coinneofar na
   tairbhí a thagann as pleananna forbartha níos mionsonraithe ar ghréasáin earnáilsonrach.
   Áirithítear leis fís chomhchoiteann ag na geallsealbhóirí éagsúla lena dtugtar le fios go
   gcuirtear san áireamh sa phleanáil gréasáin na straitéisí dícharbónaithe ar an leibhéal náisiúnta
   agus ar leibhéal an Aontais, rud lena laghdófar an baol gurb ann do gaibhniú agus sócmhainní
   tréigthe.
   Réimse Fadhbanna IV: Leibhéal íseal rannpháirtíochta agus cosanta i margadh
   miondíola an gháis ghlais
   Tá roghanna i Réimse Fadhbanna IV lena dtacaítear le cur chuige chun dul i ngleic leis an
   iomaíocht agus rannpháirtíocht tomhaltóirí nó, ina ionad sin, lena gceanglaítear aghaidh a
   thabhairt ar na cúiseanna faidhbe trí bhíthin reachtaíochta nua, agus aithris á déanamh den
   chuid is mó ar an méid atá bunaithe cheana féin in earnáil an leictreachais. I bhfianaise na
   hanailíse, is é Rogha 2 ‘Reachtaíocht sholúbtha’ an rogha tosaíochta, arb ionann í agus an
   cosaint do thomhaltóirí sa mhargadh don leictreachas agus na forálacha maidir le cumhachtú
   freisin. Is í an rogha sin is dóchúla a bheith éifeachtach, éifeachtúil agus comhsheasmhach le
   Réimsí Fadhbanna eile.
   Is é an phríomhthairbhe go mbeifear in ann coigilteas suntasach féideartha a dhéanamh,
   cuidiú le soláthraithe agus soláthraithe seirbhísí nua dul isteach sa mhargadh, táirgí nuálacha a
   fhorbairt, rud as a dtiocfaidh méadú ar an iomaíocht, rannpháirtíocht tomhaltóirí agus tairbhe
   eacnamaíoch. Chuirfeadh sé ar a gcumas do shaoránaigh agus do phobail an glacadh sóisialta
   a mhéadú, caipiteal príobháideach a chur in úsáid agus úsáid gás in-athnuaite agus
   ísealcharbóin a éascú. An baol gurb ann do ró-infheistíochtaí a laghdú, beidh tionchar
   dearfach suntasach aige sin ar an gcomhshaol.
   •         Oiriúnacht rialála agus simpliú
   Deartar na tograí chun an reachtaíocht atá ann faoi láthair a leasú i gcomhréir leis na roghanna
   beartais is costéifeachtaí de chuid na roghanna beartais a ndearnadh measúnú orthu sa
   Mheasúnú Tionchair. Meastar ó chuid de na roghanna tosaíochta go méadófar costais
   riaracháin, cur chun feidhme agus forfheidhmithe le haghaidh comhlachtaí rialála agus
   rannpháirtithe sa mhargadh. Mar shampla, níos mó malartuithe riaracháin idir údaráis
   náisiúnta rialála agus seoladóirí gás nádúrtha, iarrachtaí comhordúcháin níos mó idir oibreoirí
   córais dáileacháin agus oibreoirí córais tarchuir, agus tuilleadh iarrachtaí rialála agus cur chun
   feidhme le haghaidh na mBallstát agus údarás náisiúnta, d’fhéadfadh na rudaí sin eascairt as
GA                                                 13                                                 GA
 ---pagebreak---    na bearta atá beartaithe. É sin ráite, meastar go mbeidh costais rialála níos ísle agus níos
   éifeachtúla ón gcreat leasaithe.
   Thairis sin, léirítear sa Mheasúnú Tionchair gurb iad na bearta atá bearta na roghanna rialála
   is costéifeachtaí chun cuspóir uileghabhálach an tionscnaimh a bhaint amach, eadhon rialacha
   a bhunú maidir le tarchur, dáileadh, soláthar agus stóráil gás meatáin agus hidrigine lena
   bhféadfaidh tacú le dícharbónú an chórais fuinnimh agus fuinneamh slán agus inacmhainne á
   áirithiú.
   Ní mór measúnú a dhéanamh ar na costais rialála gearrthéarmacha arna dtabhú i gcuid de na
   bearta tosaíochta in aghaidh na gcostas agus na n-iarrachtaí a bheadh ag teastáil maidir le
   comhtháthú agus dícharbónú mall an chórais fuinnimh san fhadtéarma. Na tairbhí a measfar a
   tháirgfear na roghanna i dtéarmaí tacaíocht a thabhairt do fhoinsí in-athnuaite, comhtháthú an
   chórais fuinnimh, cosaint tomhaltóirí agus slándáil fuinnimh, don chuid is mó beidh siad níos
   airde ná na costais riaracháin agus cur chun feidhme láithreacha.
   Rannchuideoidh an togra níos fearr chun an creat rialála atá ann faoi láthair a shimpliú trí na
   forálacha maidir le bonneagar gáis agus an margadh gáis a chomhchuibhiú leis an ailtireacht
   rialála nua arna cheapadh ag an bPacáiste Fuinnimh Glan le haghaidh na hearnála
   leictreachais. Meastar go rachaidh níos mó ailínithe idir na hearnálacha chun sochair roinnt
   mhaith réimsí rialála, go háirithe cumasú agus cosaint na dtomhaltóirí, rialachas agus
   maoirseacht rialála. Tá rannchuidithe comhchosúla beartaithe i dtabhairt isteach luath creata
   rialála maidir le bonneagair hidrigine agus margaí. Cé gur dócha go méadóidh na rialacha sin
   na costais riaracháin láithreacha agus an t-ualach rialála le haghaidh údaráis náisiúnta agus
   oibreoirí margaidh, meastar go ndéanfaidh comhchuibhiú luath de phrionsabail rialála maidir
   le hidrigin costais comhlíontachta amach anseo a laghdú go suntasach agus an riosca maidir le
   héagsúlachtaí rialála móra agus costais cur chun feidhme a sheachaint.
   •         Cearta bunúsacha
   Rud ríthábhachtach is ea é luachanna an Aontais agus cearta bunúsacha agus slándáil na
   saoránach a chosaint fad a bheidh timpeallacht seo an fhuinnimh ghlais, dhigitigh ag teacht
   chun cinn. Is chuige sin a forbraíodh na bearta beartais atá beartaithe maidir le bainistiú
   sonraí, agus é d’aidhm leo rochtain agus úsáid fhorleathan teicneolaíochtaí digiteacha agus
   seirbhísí sonraí-bhunaithe a áirithiú agus, ag an am céanna, ardleibhéal a ráthú i dtaca leis an
   gceart chun saoil phríobháidigh agus chun cosanta sonraí pearsanta, mar a chumhdaítear in
   Airteagail 7 agus 8 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, agus sa Rialachán
   Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí.
   4.        IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA
   Maidir leis an tionchar buiséadach ar bhuiséad an Aontais Eorpaigh a ghabhann leis an togra
   faoin bpacáiste seo, baineann sé le hacmhainní daonna na Gníomhaireachta um Chomhar idir
   Rialálaithe Fuinnimh (ACER) agus Ard-Stiúrthóireacht an Fhuinnimh sa Choimisiún Eorpach
   (AS ENER) a bhfuil cur síos déanta orthu sa Ráiteas Airgeadais Reachtach a ghabhann leis an
   togra ón gCoimisiún maidir le hathmhúnlú ar an [Rialachán maidir le Gás]. Go bunúsach, na
   cúraimí nua a bheidh le déanamh ag ACER, go háirithe na cúraimí maidir leis na rialacha lena
   n-éascaítear forbairt earnála hidrigine a bheidh iomaíoch, ach chomh maith leis sin, an méadú
   atá ag teacht ar chastacht na margaí gáis de bharr sciar méadaitheach de gháis eile seachas gás
   nádúrtha, is gá dá mbarr sin 21 coibhéiseach lánaimseartha breise a thabhairt isteach in ACER
   ó 2023 ar aghaidh. Ní mór acmhainní daonna Ard-Stiúrthóireacht an Fhuinnimh a threisiú le 5
   choibhéiseach lánaimseartha, chun na rialacha nua a chur chun feidhme ar rialacha iad atá
   beartaithe le haghaidh earnáil atá nua agus ag fás, chun cineálacha nua gás a chomhtháthú sa
GA                                                14                                                GA
 ---pagebreak---    mhargadh gáis agus sa bhonneagar gáis agus chun na forálacha neartaithe maidir le
   tomhaltóirí a fhorfheidhmiú.
   5.        EILIMINTÍ EILE
   •         Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus
             tuairiscithe
   Beidh dhá shraith sa chur chuige a úsáidtear san fhaireachán ar an dul chun cinn, eadhon
   tuairisciú bliantúil ó ACER agus meastóireacht ón gCoimisiún.
   Sainordú ACER maidir le faireachán agus tuairisciú bliantúil ar fheidhmíocht an mhargaidh
   ina thuarascáil bhliantúil faireacháin mhargaidh (oibleagáid i Rialachán (CE)
   Uimh. 715/2009), coinneofar an sainordú sin, agus leathnófar a raon feidhme chun an hidrigin
   a chuimsiú. Laistigh de bhliain amháin tar éis na tograí a ghlacadh, iarrfaidh an Coimisiún ar
   ACER athbhreithniú agus nuashonrú a dhéanamh ar a tháscairí faireacháin (le rannpháirtíocht
   na ngeallsealbhóirí lena mbaineann) chun a áirithiú go leanfaidh siad de bheith ábhartha
   maidir le faireachán a dhéanamh ar an dul chun cinn ionsar na cuspóirí is bun leis na tograí
   seo. Leanfaidh ACER de bheith ag brath ar na foinsí sonraí atá bunaithe cheana agus a
   úsáideadh chun an tuarascáil faireacháin margaidh a ullmhú, agus an tuarascáil sin arna
   leathnú chun na sonraí ábhartha maidir leis an hidrigin a chuimsiú.
   Tiocfaidh tuairisciú bliantúil ACER in ionad oibleagáidí tuairiscithe an Choimisiúin, na
   hoibleagáidí sin atá fós ann faoin Treoir maidir le Gás. Leis na tograí mionsonraithe,
   áiritheofar go mbeidh faireachán ACER comhlántach le cleachtaí faireacháin eile (go háirithe
   faireachán a dhéanfar faoi Rialachas an Aontais Fuinnimh agus na Gníomhaíochtaí Aeráide)
   lena seachnófar forluí ar bith.
   Déanfaidh an Coimisiún meastóireacht iomlán ar thionchar na dtionscnamh atá beartaithe,
   lena n-áirítear éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas agus ábharthacht leanúnach
   na dtograí, laistigh d’amlíne ar leith tar éis theacht i bhfeidhm na mbeart arna nglacadh (go
   táscach, 5 bliana). Faoin 31 Nollaig 2030, déanfaidh an Coimisiún athbhreithniú ar an Treoir
   seo agus déanfaidh sé tuarascáil ina leith sin a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na
   Comhairle.
   •         Doiciméid mhíniúcháin (i gcás treoracha)
   Mar thoradh ar an rialú a thug Cúirt Bhreithiúnais na hEorpa sa Choimisiún vs an Bheilg (cás
   C-543/17), ní mór do na Ballstáit faisnéis atá soiléir agus beacht go leor a chur leis na fógraí a
   thugann siad faoi bhearta náisiúnta trasuite, faisnéis lena sonraítear na forálacha sin den dlí
   náisiúnta lena dtrasuitear na forálacha de threoir. Ní mór foráil a dhéanamh maidir leis sin do
   gach oibleagáid, ní hamháin ag ‘leibhéal na n-airteagal’. Má chomhlíonann na Ballstáit an
   oibleagáid sin, ní bheadh orthu, i bprionsabal, doiciméid mhíniúcháin maidir leis an trasuí a
   chur chuig an gCoimisiún.
   Déanfar an Rialachán a chur chun feidhme go díreach agus go haonfhoirmeach sna Ballstáit
   agus níl gá le Doiciméad Míniúcháin dá bhrí sin.
   •         Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra
   Cuimsíonn an treoir athbhreithnithe atá beartaithe deich gcaibidil ina bhfuil 90 airteagal.
   Caibidil 1 – Ábhar, raon feidhme agus sainmhínithe
   Leagtar amach i gCaibidil 1 ábhar agus raon feidhme na rialacha maidir le tarchur, dáileadh,
   soláthar agus stóráil gás a bhaineann úsáid as an gcóras gáis nádúrtha, agus na rialacha maidir
GA                                                 15                                                 GA
 ---pagebreak---    le hiompar, soláthar agus stóráil hidrigine trí úsáid a bhaint as an gcóras hidrigine.
   Sainmhínítear inti freisin na príomhthéarmaí a úsáidtear sa treoir atá beartaithe.
   Caibidil 2 – Rialacha ginearálta maidir le heagrú na margaí
   Leagtar síos i gCaibidil 2 na rialacha lena n-áiritheofar margaí gáis a bheidh iomaíoch, dírithe
   ar leas an tomhaltóra, solúbtha agus neamh-idirdhealaitheach. Tá forálacha inti maidir leis an
   rochtain ar an margadh, forálacha maidir le gnéithe ar nós saor-rogha an tsoláthróra,
   praghsanna soláthair margadhbhunaithe, oibleagáidí na seirbhíse poiblí, an inbhuanaitheacht,
   an deimhniú i ndáil leis an ngás in-athnuaite agus leis an ngás ísealcharbóin, cur chun cinn an
   chomhair réigiúnaigh, agus rialacha teicniúla.
   Caibidil 3 – Cumhachtú agus cosaint tomhaltóirí agus margaí miondíola
   Sa chaibidil seo go háirithe tugtar sraith de chearta don tomhaltóir: Leagtar amach inti
   mionfhaisnéis maidir le cearta conarthacha bunúsacha, cearta maidir le haistriú idir chonarthaí
   agus maidir le táillí, agus rialacha maidir le huirlisí comparáide, custaiméirí gníomhacha agus
   pobail fuinnimh saoránach. Tá forálacha inti maidir le billeáil, méadrú cliste agus
   gnáthmhéadrú, agus bainistiú sonraí freisin.
   Tá forálacha inti maidir le pointí teagmhála aonair, an ceart chun díospóidí a réiteach
   lasmuigh den chúirt, custaiméirí leochaileacha, agus margaí miondíola.
   Caibidil 4 – Rochtain tríú páirtí ar bhonneagar
   Roinntear an chaibidil seo ina trí chuid chun na nithe seo a leanas a chumhdach: rochtain ar
   bhonneagar gáis nádúrtha, rochtain ar bhonneagar hidrigine, agus diúltú rochtana agus
   nasctha.
   Caibidil 5 – Na rialacha is infheidhme maidir le tarchur, stóráil agus oibreoirí córais
   gáis nádúrtha
   Leis an gcaibidil seo tugtar mionléiriú ar chúraimí na n-oibreoirí córais tarchuir, córais stórála
   agus córais GNL, rúndacht agus cumhachtaí cinnteoireachta.
   Caibidil 6 – Oibreoirí córais dáileacháin gáis nádúrtha
   Leis an gcaibidil seo socraítear ainmniú oibreoirí córais dáileacháin, a dtascanna, na
   cumhachtaí cinnteoireachta maidir le saoráidí táirgthe nua le haghaidh gáis carbóin in-
   athnuaite agus ísealcharbóin a nascadh leis an gcóras dáileacháin, díchuachadh na n-oibreoirí
   córais dáileacháin, na hoibleagáidí atá ar oibreoirí córais dáileacháin i dtaobh na rúndachta,
   forálacha maidir le córais dáileacháin iata, agus oibreoir comhcheangailte.
   Caibidil 7 – Rialacha is infheidhme maidir leis na líonraí hidrigine tiomanta
   Foráiltear sa chaibidil seo go háirithe cúraimí na n-oibreoirí gréasáin, stórála agus críochfoirt
   hidrigine, foráil maidir le gréasáin hidrigine atá ann faoi láthair, gréasáin hidrigine atá
   críochaithe go geografach, idirnascairí hidrigine le tríú tíortha, agus rúndacht maidir le
   hoibreoirí.
   Caibidil 8 – Pleanáil chomhtháite gréasáin
   Leis an gcaibidil seo tugtar mionléiriú ar fhorbairt gréasáin agus cumhachtaí chun cinntí
   infheistíochta a dhéanamh, forbairt gréasáin hidrigine a thuairisciú, chomh maith le bonneagar
   hidrigine trasteorann a mhaoiniú.
   Caibidil 9 – Díchuachadh oibreoirí córas tarchuir
   Roinntear an chaibidil seo ina sé chuid chun na nithe seo a leanas a chumhdach: úinéireacht a
   dhíchuachadh, oibreoirí córais neamhspleácha, oibreoirí tarchuir neamhspleácha, oibreoirí
GA                                                 16                                                 GA
 ---pagebreak---    gréasáin hidrigine tiomanta a dhíchuachadh agus an t-ainmniúchán, oibreoirí córais gáis
   nádúrtha agus hidrigine a dheimhniú, agus díchuachadh agus trédhearcacht na gcuntas.
   Caibidil 10 – Údaráis rialála
   Dírítear sa chaibidil seo ar ainmniú agus neamhspleáchas na n-údarás rialála, cuspóirí
   ginearálta an údaráis rialála, cuspóirí agus cumhachtaí na n-údarás rialála, córas rialála le
   haghaidh saincheisteanna trasteorann, na cóid ghréasáin agus treoirlínte a chomhlíonadh, agus
   taifid a choinneáil.
   Caibidil 11 – Forálacha críochnaitheacha
   Dírítear sa chaibidil deiridh ar fhorálacha críochnaitheacha agus áirítear ann airteagail go
   háirithe maidir le bearta coimirce, cothrom iomaíochta, comhaontuithe teicniúla, maoluithe,
   nós imeachta cumhachtaithe, tarmligean a fheidhmiú, nós imeachta coiste, aisghairm, trasuí,
   teacht i bhfeidhm, Seolaithe.
   Baineann Iarscríbhinn 1 leis na ceanglais íosta maidir le billeáil agus faisnéis bhilleála.
   Baineann Iarscríbhinn 2 le méadrú cliste in earnáil an gháis nádúrtha.
   Tá tábla comhghaoil in Iarscríbhinn 3.
   Cuimsíonn an rialachán athbhreithnithe atá beartaithe cúig chaibidil ina bhfuil 69 airteagal.
   Caibidil 1 – Ábhar, raon feidhme agus sainmhínithe
   Leagtar amach sa chaibidil seo ábhar agus raon feidhme na rialacha maidir le cuspóirí an
   Aontais Fuinnimh, an creat aeráide agus fuinnimh chomh maith le tomhaltóirí. Sainmhínítear
   inti freisin na príomhthéarmaí a úsáidtear sa rialachán atá beartaithe.
   Caibidil 2 – Rialacha ginearálta maidir le heagrú na margaí agus rochtain ar an
   mbonneagar
   Leagtar amach sa chaibidil seo na prionsabail ghinearálta chomh maith le sócmhainnbhunú
   rialáilte a scaradh, rochtain tríú páirtí ar sheirbhísí, measúnú margaidh maidir le gáis in-
   athnuaite agus ísealcharbóin, prionsabail maidir le sásraí leithdháilte acmhainne agus nósanna
   imeachta bainistithe ar phlódú, trádáil i gcearta acmhainne, rialacha comhardúcháin agus
   muirir i leith éagothroime, deimhniú, agus comhar oibreoirí córais tarchurtha.
   Caibidil 3 – Rochtain ar ghréasáin
   Leis an gcaibidil seo tugtar mionléiriú ar tharaifí chun rochtain a fháil ar ghréasáin, agus
   lascainí.
   Caibidil 4 – Oibriú córais tarchuir, stórála, GNL agus críochfoirt hidrigine
   Leagtar amach sa chaibidil seo forálacha maidir le hacmhainn dhocht le haghaidh gáis in-
   athnuaite agus ísealcharbóin, comhar trasteorann maidir le cáilíocht gáis, meascáin hidrigine,
   gréasán Eorpach na n-oibreoirí córais tarchuir don ghás, an faireachán a dhéanfaidh ACER,
   údaráis rialála, comhairliúcháin, costais, comhar réigiúnach, TYNDP, ceanglais
   thrédhearcachta, agus taifid a choinneáil.
   Caibidil 5 – Oibriú córas dáileacháin
   Leis an gcaibidil seo leagtar síos na rialacha maidir le hacmhainn dhocht le haghaidh gáis in-
   athnuaite agus ísealcharbóin, comhar idir oibreoirí córais dáileacháin agus oibreoirí córais
   tarchuir, ceanglas trédhearcachta, an t-eintiteas Eorpach d’oibreoirí córais dáileacháin.
   Áirítear inti nósanna imeachta agus cúraimí.
   Caibidil 6 – Rochtain ar líonraí hidrigine tiomanta
GA                                                 17                                             GA
 ---pagebreak---    Dírítear sa chaibidil seo ar chomhar trasteorann maidir le cáilíocht hidrigine, Gréasáin
   Eorpach na nOibreoirí Gréasáin, a chúraimí, TYNDP maidir le hidrigin, costais, agus
   comhairliúchán, an faireachán a dhéanfaidh ACER, comhar réigiúnach, agus ceanglais
   thrédhearcachta.
   Caibidil 7 – Cóid ghréasáin agus treoirlínte
   Leagtar amach sa chaibidil seo forálacha maidir le cóid ghréasáin agus treoirlínte a ghlacadh,
   cóid ghréasáin a bhunú, leasuithe ar chóid ghréasáin agus treoirlínte, ceart na mBallstát foráil
   a dhéanamh maidir le bearta níos mionsonraithe, foráil maidir le faisnéis a sholáthar agus
   rúndacht, agus pionóis. Déantar gach ceann de na rialacha a oiriúnú le haghaidh hidrigine.
   Caibidil 8 – Forálacha críochnaitheacha
   Dírítear sa chaibidil seo ar fhorálacha críochnaitheacha agus áirítear inti airteagail go háirithe
   maidir le bonneagar gáis nádúrtha agus hidrigine nua, nós imeachta coiste, díolúintí,
   maoluithe, tarmligean a fheidhmiú, leasuithe ar rialacháin, leasú chun an Rialachán maidir le
   slándáil an tsoláthair gáis RES&LA a shíniú agus chun bearta a áireamh maidir le
   cibearshlándáil, dlúthpháirtíocht agus stóráil, aisghairm, agus teacht i bhfeidhm.
   Tá treoirlínte in Iarscríbhinn 1.
   Tá tábla comhghaoil in Iarscríbhinn 2.
GA                                                 18                                                 GA
 ---pagebreak---                                                                           2009/73/EC (oiriúnaithe)
                                                                   2021/0425 (COD)
                                              Togra le haghaidh
            TREOIR Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE
     concerning  maidir le  comhrialacha do na margaí inmheánacha sa ghás in-
       athnuaite agus nádúrtha agus sa hidrigin  agus lena n-aisghairtear Treoir
                                                  2003/55/CE
   TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,
   Ag féachaint don Chonradh establishing the European Community  ar Fheidhmiú an
   Aontais Eorpaigh  , agus go háirithe Airteagal 47(2) agus Airteagal 194(2) 
   Airteagal 194(2)  de,
   Ag féachaint don togra ón gCoimisiún  Eorpach  ,
    Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta, 
   Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa2,
   Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún3,
   Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an nós imeachta a leagtar síos in Airteagal 251 den
   Chonradh4  an ngnáthnós imeachta reachtach  ,
   De bharr an mhéid seo a leanas:
                                                                          nua
   (1)    Rinneadh Treoir 2009/73/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 5 a leasú go
          suntasach roinnt uaireanta6. Ós rud é go bhfuil tuilleadh leasuithe le déanamh uirthi, ba
          cheart í a athmhúnlú ar mhaithe le soiléireacht.
   2
          IO C 211, 19.8.2008, lch. 23.
   3
          IO C 172, 5.7.2008, lch. 55.
   4
          Tuairim ó Pharlaimint na hEorpa an 9 Iúil 2008 (nár foilsíodh fós san Iris Oifigiúil), Comhsheasamh ón
          gComhairle an 9 Eanáir 2009 (IO C 70 E, 24.3.2009, lch. 37) agus Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa an
          22 Aibreán 2009 (nár foilsíodh fós san Iris Oifigiúil). Cinneadh ón gComhairle an 25 Meitheamh 2009.
   5
          Treoir 2009/73/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Iúil 2009 maidir le comhrialacha
          don mhargadh inmheánach sa ghás nádúrtha agus lena n-aisghairtear Treoir 2003/55/CE (IO L 211,
          14.8.2009, lch. 94).
   6
          Féach Iarscríbhinn III, Cuid A.
GA                                                       19                                                      GA
 ---pagebreak---                                                                          2009/72/CE   Aithris    1
                                                                  (oiriúnaithe)
   (2) Is é is aidhm don mhargadh inmheánach sa ghás nádúrtha, atá á chur chun feidhme de
       réir a chéile ar fud an Chomhphobail  Aontais  ó 1999 i leith, fíor-rogha a
       thabhairt do thomhaltóirí uile an Aontais Eorpaigh, cibé acu an saoránaigh nó
       gnólachtaí iad, mar aon le deiseanna nua gnó agus tuilleadh trádála trasteorann, chun
       gnóthachain éifeachtúlachta a mhéadú, chun praghsanna iomaíocha agus caighdeáin
       níos airde seirbhíse a bhaint amach agus chun cuidiú le slándáil an tsoláthair agus leis
       an inbhuanaitheacht.
                                                                           2009/73/CE    Aithris 2
                                                                  (oiriúnaithe)
                                                                   nua
   (3) Chuidigh Treoir 2003/55/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26
       Meitheamh 2003 maidir le comhrialacha don mhargadh inmheánach sa ghás nádúrtha7
        agus Treoir 2009/73/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle,  go mór
       chun margadh inmheánach sa ghás nádúrtha den chineál sin a chur ar bun.
                                                                   nua
   (4) Mar chuid den Phacáiste ‘Fuinneamh Glan do gach Eorpach’ a mhol an Coimisiún an
       30 Samhain 2016, le Rialachán (AE) 2019/9438 agus Treoir 2019/9449, cuireadh dlús
       breise le forbairt an mhargaidh inmheánaigh don leictreachas a bhfuil na saoránaigh ag
       a chroílár agus lena rannchuidítear le cuspóirí an Aontais maidir leis an aistriú chuig
       córas fuinnimh ghlain agus chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú. Ba cheart an
       margadh inmheánach sa ghás nádúrtha a bhunú de réir na bprionsabal céanna agus, go
       háirithe, ba cheart leibhéal comhionann cosanta do thomhaltóirí a áirithiú leis.
   (5) Tá spriocanna ag an Aontas astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú. Dá bhrí sin, ghlac
       sé tacar tionscnamh chun an sprioc sin a bhaint amach, lena n-áirítear an straitéis
       maidir le comhtháthú córas fuinnimh agus an straitéis hidrigine a d’fhoilsigh an
       Coimisiún i mí Iúil 2020 ina leagtar amach an chaoi a ndéantar na margaí fuinnimh a
       nuashonrú, lena n-áirítear dícharbónú na margaí gáis mar aon le Rialachán (AE)
       2018/1999 agus Rialachán (AE) 2021/1119. Leis an Treoir seo, ba cheart rannchuidiú
       leis na spriocanna sin a bhaint amach, rud a áiritheoidh slándáil an tsoláthair agus
       margadh inmheánach dea-fheidhmiúil sa ghás, lena n-áirítear sa hidrigin.
   (6) Is é is aidhm don Treoir seo dul i bhfód gás in-athnuaite agus ísealcharbóin sa chóras
       fuinnimh a éascú, rud a chumasóidh an t-aistriú ó ghás iontaise agus ról tábhachtach a
       thabhairt do na gáis nua sin i ndáil le cuspóirí aeráide 2030 an Aontais agus cuspóir
   7
       IO L 176, 15.7.2003, lch. 57.
   8
       Rialachán (AE) 2019/943 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Meitheamh 2019 maidir
       leis an margadh inmheánach don leictreachas (IO L 158, 14.6.2019, lch. 54).
   9
       Treoir (AE) 2019/944 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Meitheamh 2019 maidir le
       rialacha comhchoiteanna don mhargadh inmheánach leictreachais agus lena leasaítear
       Treoir 2012/27/AE (IO L 158, 14.6.2019, lch. 125).
GA                                                  20                                               GA
 ---pagebreak---        aeráidneodrachta an Aontais do 2050 a bhaint amach. Is é is aidhm don Treoir creat
       rialála a chur ar bun, creat lena gcuirtear ar a gcumas do na rannpháirtithe uile sa
       mhargadh ról idirthréimhseach an gháis iontaise a chur san áireamh le linn dóibh a
       ngníomhaíochtaí a phleanáil agus lena ndreasófar na rannpháirtithe leis sin a
       dhéanamh chun éifeachtaí glasála a sheachaint agus chun céimniú amach tráthúil an
       gháis iontaise a áirithiú go sonrach sna hearnálacha tionsclaíochta uile is ábhartha agus
       chun críoch téimh.
   (7) De thoradh acmhainneacht dhifriúil na mBallstát i ndáil le hidrigin in-athnuaite a
       tháirgeadh, aithnítear i straitéis hidrigine an Aontais Eorpaigh go bhfuil tairbhí
       tábhachtacha don iomaíocht, don inacmhainneacht agus do shlándáil an tsoláthair ag
       baint le margadh oscailte agus iomaíoch de chuid an Aontais lena ngabhann trádáil
       trasteorann saor ó bhac. Thairis sin, cuirtear i dtábhacht inti go n-éascófaí leis an
       aistriú chuig margadh leachtach lena ngabhann trádáil hidrigine bunaithe ar
       thráchtearraí teacht isteach táirgeoirí nua agus bheadh sé tairbhiúil le haghaidh
       comhtháthú níos doimhne le hiompróirí fuinnimh eile. Chruthódh sé comharthaí
       praghais inmharthana le haghaidh infheistíochtaí agus cinntí oibriúcháin. Dá bhrí sin,
       ba cheart na rialacha a leagtar síos sa Treoir seo a bheith fabhrach do theacht chun
       cinn margaí hidrigine, trádála hidrigine bunaithe ar thráchtearraí agus mol trádála
       leachtaí agus ba cheart do na Ballstáit deireadh a chur le haon bhacainn mhíchuí air
       sin. Agus na difríochtaí bunúsacha á n-aithint, ba cheart na rialacha atá ann cheana
       lenar cumasaíodh oibríochtaí tráchtála éifeachtúla a forbraíodh don mhargadh
       leictreachais agus gáis agus don trádáil a bheith infheidhme maidir le margaí hidrigine
       an Aontais a mhéid is iomchuí agus laistigh de thréimhse ama oiriúnach.
   (8) I gcomhréir le Straitéis Hidrigine an Aontais, meastar go gcuirfear hidrigin in-
       athnuaite in úsáid ar scála mór ón mbliain 2030 i leith chun dícharbónú a dhéanamh ar
       earnálacha áirithe lena n-áirítear eitlíocht agus loingseoireacht chuig earnálacha
       tionsclaíochta atá deacair a dhícharbónú. Tairbheoidh na custaiméirí deiridh uile atá
       nasctha le córais hidrigine de na cearta bunúsacha tomhaltóirí is infheidhme maidir le
       custaiméirí deiridh atá nasctha leis an gcóras gáis nádúrtha, amhail an ceart chun athrú
       ó sholáthróir amháin go soláthróir eile agus an ceart chun faisnéise billeála cruinne.
       Sna cásanna sin ina bhfuil custaiméirí nasctha leis an ngréasán hidrigine, e.g.
       custaiméirí tionsclaíochta, tairbheoidh siad de na cearta cosanta tomhaltóirí céanna is
       infheidhme maidir le custaiméirí gáis nádúrtha. Mar sin féin, níl feidhm ag na
       forálacha tomhaltóirí a cheaptar chun rannpháirtíocht teaghlaigh sa mhargadh a
       spreagadh, amhail uirlisí praghas-chomparáide, custaiméirí gníomhacha agus pobail
       fuinnimh saoránach, maidir leis an gcóras hidrigine.
   (9) I gcomhréir le Straitéis Hidrigine an Aontais, tá sé ina thosaíocht ag an Aontas
       hidrigin in-athnuaite a tháirgtear trí chumhacht na gaoithe agus na gréine go príomha a
       fhorbairt. Is í an hidrigin in-athnuaite an rogha is comhoiriúnaí do sprioc an Aontais
       maidir leis an aeráidneodracht agus an truailliú nialasach san fhadtéarma agus an
       rogha is mó atá i gcomhréir le córas fuinnimh comhtháite. Mar sin féin, d’fhéadfadh
       breoslaí ísealcharbóin (LCFanna), amhail hidrigin ísealcharbóin (LCH), ról a bheith
       acu san aistriú fuinnimh go háirithe sa ghearrthéarma agus sa mheántéarma chun
       astaíochtaí na mbreoslaí atá ann cheana a laghdú go tapa agus chun tacú le glacadh na
       mbreoslaí in-athnuaite, amhail hidrigin in-athnuaite. Chun tacú leis an aistriú, is gá
       tairseach a leagan síos maidir le laghduithe ar astaíochtaí gás ceaptha teasa le haghaidh
       hidrigin ísealcharbóin agus breoslaí gásacha sintéiseacha. Ba cheart tairseach den
       chineál sin a bheith níos déine maidir le hidrigin a tháirgtear i suiteálacha a chuirfear i
       mbun feidhme ón 1 Eanáir 2031 chun forbairtí teicneolaíochta a chur san áireamh agus
GA                                              21                                                 GA
 ---pagebreak---         chun an dul chun cinn dinimiciúil sa laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa ón
        táirgeadh hidrigine a spreagadh ar bhealach níos éifeachtaí. Cuireadh i dtábhacht i
        Straitéis an Aontais Eorpaigh maidir le Comhtháthú Córas Fuinnimh an gá atá le córas
        deimhniúcháin uile-Aontais a chur chun feidhme chun breoslaí ísealcharbóin a
        chumhdach freisin, córas a bhfuil sé d’aidhm aige é a chur ar a gcumas do na Ballstáit
        na breoslaí sin a chur i gcomparáid le roghanna dícharbónaithe eile agus iad a mheas
        mar réiteach inmharthana ina meascán fuinnimh féin. Chun a áirithiú go bhfuil an
        tionchar dícharbónaithe céanna ag LCF i gcomparáid le breoslaí malartacha in-
        athnuaite, is tábhachtach go bhfuil siad deimhnithe trí chur chuige modheolaíochta a
        chur i bhfeidhm bunaithe ar mheasúnú saolré ar iomlán a n-astaíochtaí gás ceaptha
        teasa. D’fhágfadh sé sin go bhféadfaí córas deimhniúcháin uile-Aontais cuimsitheach
        lena gcumhdaítear an meascán fuinnimh ar fud an Aontais a chur chun feidhme. I
        bhfianaise nach breoslaí in-athnuaite iad LCF agus LCH, ní fhéadfaí an téarmaíocht
        agus an deimhniúchán a bhaineann leo a áireamh sa togra le haghaidh athbhreithniú ar
        Threoir (AE) 2018/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle10. Dá bhrí sin,
        líontar an bhearna sin lena gcuimsiú sa Treoir seo.
                                                                      2009/73/CE Aithris 3
   (10) Na saoirsí a ráthaítear do shaoránaigh an Aontais faoin gConradh – inter alia,
        saorghluaiseacht earraí, saoirse bunaíochta agus an tsaoirse chun seirbhísí a sholáthar
        – ní féidir iad a ghnóthú ach i margadh atá iomlán oscailte, margadh inar féidir saoirse
        a bheith ag gach tomhaltóir a soláthróirí a roghnú agus inar féidir saoirse a bheith ag
        gach soláthróir freastal a dhéanamh ar a gcuid custaiméirí.
                                                                      2009/73/CE Aithris 4
   (4)  Tá bacainní ann faoi láthair sa Chomhphobal, áfach, ar ghás a dhíol faoi
        choinníollacha comhionanna, gan idirdhealú ná míbhuntáistí. Go háirithe, níl rochtain
        neamh-idirdhealaitheach ar an ngréasán ann fós, ná níl comhionannas éifeachta i
        ngach Ballstát ann fós i dtaca le leibhéal na maoirseachta rialála.
                                                                      2009/73/CE Aithris 5
   (5)  Leis an Teachtaireacht ón gCoimisiún an 10 Eanáir 2007 dar teideal An Energy Policy
        for Europe [Beartas Fuinnimh don Eoraip], leagadh béim ar a thábhachtaí atá sé an
        margadh inmheánach sa ghás nádúrtha a chomhlánú agus cothrom iomaíochta a
        chruthú do na gnóthais gáis nádúrtha go léir atá bunaithe sa Chomhphobal. Leis na
        Teachtaireachtaí ón gCoimisiún an 10 Eanáir 2007 dar teideal Prospects for the
        internal gas and electricity market [Ionchais an mhargaidh inmheánaigh sa ghás agus
        sa leictreachas] agus Inquiry pursuant to Article 17 of Regulation (EC) No 1/2003 into
        the European gas and electricity sectors (Final Report) [Fiosrúchán de bhun
        Airteagal 17 de Rialachán (CE) Uimh. 1/2003 ar earnálacha an gháis agus an
        leictreachais san Eoraip (Tuarascáil Chríochnaitheach)], léiríodh nach soláthraítear,
   10
        Treoir (AE) 2018/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2018 maidir le
        húsáid fuinnimh ó fhoinsí in-athnuaite a chur chun cinn (IO L 328, 21.12.2018, lch. 82).
GA                                                    22                                              GA
 ---pagebreak---         leis na rialacha agus na bearta atá i bhfeidhm faoi láthair, an creat is gá chun cuspóir
        an mhargaidh inmheánaigh atá ag feidhmiú go maith a bhaint amach.
                                                              2009/73/CE           Aithris   48
                                                             (oiriúnaithe)
                                                              nua
   (11) Ba cheart leasanna tomhaltóirí a bheith i gcroílár na Treorach seo agus ba cheart
        cáilíocht seirbhíse a bheith ina príomhfhreagracht ar ghnóthais gáis nádúrtha. Is gá na
        cearta tomhaltóirí atá ann cheana  agus na cearta rochtana ar sheirbhísí riachtanacha
        lena n-áirítear fuinneamh, agus coimirce i gcoinne bochtaineachta fuinnimh, mar a
        luaitear sa Teachtaireacht maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta  a neartú agus
        a dhearbhú, agus ba cheart trédhearcacht níos mó a bheith san áireamh leo. Ba cheart a
        áirithiú le cosaint tomhaltóirí, i gcás na dtomhaltóirí uile atá faoi shainchúram an
        Chomhphobail  Aontais  i gcoitinne, go dtairbheoidh siad de mhargadh
         gáis  atá iomaíoch. Ba cheart do na Ballstáit cearta tomhaltóirí a fhorfheidhmiú
        nó i gcás ina bhforálann an Ballstát amhlaidh, ba cheart do na húdaráis rialála iad a
        fhorfheidhmiú.
                                                              nua
   (12) Le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta, cuirtear an fuinneamh i measc na seirbhísí
        riachtanacha a mbeidh rochtain ag gach duine orthu agus iarrtar leis bearta tacaíochta
        do na daoine atá i ngátar (prionsabal 20). Iarrtar le Sprioc Forbartha Inbhuanaithe 7
        (SDG7) rochtain ar fhuinneamh inacmhainne, iontaofa, inbhuanaithe agus nua-
        aimseartha a áirithiú do chách.
                                                              2009/73/CE           Aithris   47
                                                             (oiriúnaithe)
   (13) Na ceanglais seirbhíse poiblí agus na caighdeáin íosta chomhchoiteanna a eascraíonn
        astu, ní mór iad a neartú a thuilleadh chun a áirithiú gur féidir le gach tomhaltóir, go
        háirithe tomhaltóirí leochaileacha, tairbhiú den iomaíocht agus de phraghsanna córa.
        Ba cheart na ceanglais seirbhíse poiblí a shainiú ar an leibhéal náisiúnta agus imthosca
        náisiúnta á gcur san áireamh; Mar sin féin, ba cheart do na Ballstáit dlí an
        Chomhphobail  Aontais  a urramú. Ba cheart do shaoránaigh an Aontais agus, i
        gcás ina measann na Ballstáit gurb iomchuí é, fiontair bheaga, a bheith in ann tairbhiú
        d’oibleagáidí seirbhíse poiblí, go háirithe maidir le slándáil an tsoláthair agus taraifí
        réasúnta.
                                                              nua
   (14) Ba cheart do na Ballstáit lánrogha leathan a bheith acu chun oibleagáidí seirbhíse
        poiblí a leagan ar ghnóthais gáis agus cuspóirí de leas ginearálta eacnamaíoch á
        leanúint acu. Mar sin féin, oibleagáidí seirbhíse poiblí i bhfoirm socrú praghsanna don
        soláthar gáis nádúrtha, is bearta iad atá saobhach ó bhonn ar minic a leanann carnadh
GA                                              23                                                GA
 ---pagebreak---         ar easnaimh taraifí, teorannú ar rogha na dtomhaltóirí, dreasachtaí níos measa i dtaca
        le caomhnú fuinnimh agus i dtaca le hinfheistíochtaí san éifeachtúlacht fuinnimh,
        caighdeáin seirbhíse níos ísle, leibhéil níos ísle de rannpháirtíocht agus sástacht
        tomhaltóirí, agus srianadh ar an iomaíocht, chomh maith le líon níos lú táirgí agus
        seirbhísí nuálacha a bheith ar an margadh astu. Dá thoradh sin, ba cheart do na
        Ballstáit uirlisí eile beartais a chur i bhfeidhm, go háirithe bearta spriocdhírithe faoin
        mbeartas sóisialta, chun inacmhainneacht an tsoláthair gáis nádúrtha dá saoránaigh a
        choimirciú. Níor cheart idirghabhálacha poiblí ó thaobh socrú praghsanna don soláthar
        gáis nádúrtha a chur i bhfeidhm ach amháin mar oibleagáidí seirbhíse poiblí agus ba
        cheart dóibh a bheith faoi réir ag coinníollacha sonracha a shonraítear sa Treoir seo.
        Margadh gáis nádúrtha atá iomlán léirscaoilte agus ag feidhmiú go maith, spreagfadh
        sé iomaíocht faoi phraghsanna agus iomaíocht nach iomaíocht faoi phraghsanna í i
        measc na soláthróirí atá ann cheana féin agus sholáthródh sé dreasachtaí d’iontrálaithe
        nua sa mhargadh, rud a d’fheabhsódh roghanna agus sástacht na dtomhaltóirí dá bharr.
   (15) Oibleagáidí seirbhíse poiblí i bhfoirm socrú praghsanna don soláthar gáis nádúrtha, ba
        cheart iad sin a úsáid, ar bhealach nach sáródh prionsabal na margaí oscailte, in
        imthosca atá sainithe go soiléir agus i measc tairbhithe atá sainithe go soiléir, agus ba
        cheart dóibh a bheith teoranta ina ré. Chun maolú a dhéanamh ar éifeachtaí saofa na n-
        oibleagáidí seirbhíse poiblí ó thaobh socrú praghsanna don soláthar gáis nádúrtha, ba
        cheart do na Ballstáit a chuireann idirghabhálacha den sórt sin i bhfeidhm bearta breise
        a thabhairt isteach, lena n-áirítear bearta chun cosc a chur ar shaobhadh ar shocrú
        praghsanna sa mhargadh mórdhíola. Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go bhfuil
        tairbhithe uile praghsanna rialáilte in ann tairbhe iomlán a bhaint as na tairiscintí atá ar
        fáil ar an margadh iomaíoch nuair a roghnaíonn siad déanamh amhlaidh. Chuige sin,
        ba cheart iad a chur ar an eolas go díreach agus go tráthrialta i dtaobh na dtairiscintí
        agus na gcoigilteas atá ar fáil ar an margadh iomaíoch, agus ba cheart cúnamh a
        thabhairt dóibh le freagairt a thabhairt ar thairiscintí atá bunaithe ar an margadh agus
        tairbhe a bhaint astu.
   (16) Níor cheart tras-fhóirdheonú díreach idir catagóirí éagsúla custaiméara a bheith mar
        thoradh ar idirghabhálacha poiblí ó thaobh socrú praghsanna don soláthar gáis
        nádúrtha. De réir an phrionsabail sin, níor cheart go gcuirfeadh córais praghsanna faoi
        deara go sainráite do chatagóirí áirithe custaiméara costas na n-idirghabhálacha
        praghsanna a dhéanann difear do chatagóirí eile custaiméara a sheasamh.
                                                               2009/73/CE          Aithris      49
                                                              (oiriúnaithe)
                                                               nua
   (17) Ba cheart faisnéis shoiléir intuigthe a chur ar fáil do na tomhaltóirí maidir leis na
        cearta atá acu i ndáil leis an earnáil fuinnimh. Ba cheart don Choimisiún  Rinne an
        Coimisiún  , tar éis dó dul i gcomhairle le páirtithe leasmhara ábhartha lena n-
        áirítear na Ballstáit, údaráis rialála náisiúnta , eagraíochtaí tomhaltóirí agus gnóthais
        gáis nádúrtha, seicliosta inrochtana so-úsáidte a bhunú do na tomhaltóirí fuinnimh lena
        soláthrófar faisnéis phraiticiúil do na tomhaltóirí maidir lena gcearta. Ba cheart an
        seicliosta sin do na tomhaltóirí fuinnimh  a choinneáil cothrom le dáta  agus a
        sholáthar do na tomhaltóirí uile agus ba cheart é a chur ar fáil go poiblí.
GA                                                24                                                 GA
 ---pagebreak---                                                                nua
   (18) Ba cheart do na Ballstáit a chur san áireamh go bhfuil gá le hinfheistíocht fheabhsaithe
        in oideachas agus scileanna na n-oibreoirí i dtionscal an gháis, lena n-áirítear
        infheistíocht i ndáil le forbairt bonneagair, chun go n-éireoidh leis an aistriú. Bheadh
        an lua sin i gcomhréir leis an togra le haghaidh athbhreithniú ar an Treoir maidir le
        hÉifeachtúlacht Fuinnimh (2021/0203 (COD).
   (19) Leis na rialacha margaidh, ba cheart custaiméirí a chosaint agus a chumhachtú chun
        roghanna ísealcharbóin a dhéanamh, chun gáis nua in-athnuaite agus ísealcharbóin a
        leabú go hiomlán san aistriú fuinnimh.
   (20) Tá príomhról ag gás nádúrtha i soláthar an fhuinnimh de dhroim go bhfuil tomhaltas
        fuinnimh teaghlaigh ó ghás nádúrtha níos airde fós ná an tomhaltas fuinnimh
        teaghlaigh ó leictreachas. Cé go bhfuil an leictriú ina phríomhghné den aistriú glas,
        beidh tomhaltas gáis nádúrtha teaghlaigh fós ann sa todhchaí, lena n-áirítear toirteanna
        méadaitheacha gáis in-athnuaite.
   (21) De thoradh nach raibh earnáil an gháis nádúrtha, lena n-áirítear margadh miondíola an
        gháis nádúrtha, ina cuid den Phacáiste ‘Fuinneamh Glan do gach Eorpach’, níor
        cuireadh na forálacha gaolmhara maidir le rannpháirtíocht agus cosaint na dtomhaltóirí
        in oiriúint do riachtanais an aistrithe fuinnimh, rud a chomhfhreagraíonn ina ionad sin
        don staid a bhí ann breis agus 10 mbliana ó shin nuair a glacadh an Tríú Pacáiste
        Fuinnimh.
   (22) Feictear sásamh agus rannpháirtíocht custaiméirí íseal mar aon le glacadh mall i
        dtaobh gáis nua in-athnuaite agus ísealcharbóin i margadh an gháis nádúrtha agus is
        léiriú iad na nithe uile sin ar an iomaíocht theoranta i roinnt mhaith Ballstát. Murab
        ionann agus na praghsanna atá ag titim sna margaí mórdhíola, tháinig méadú ar
        phraghsanna an gháis nádúrtha le haghaidh custaiméirí teaghlaigh le 10 mbliana anuas
        agus, mar thoradh air sin, bhí ar chustaiméirí teaghlaigh a dhá nó a thrí oiread níos mó
        a íoc as a dtomhaltas gáis nádúrtha ná a bhí le híoc ag custaiméirí tionsclaíocha.
   (23) Tá solúbthachtaí margaidh agus creat leormhaith de chuid an Aontais maidir le cearta
        tomhaltóirí in earnáil an gháis nádúrtha, mar atá san earnáil leictreachais, fíor-
        riachtanach chun a áirithiú gur féidir le tomhaltóirí a bheith rannpháirteach san aistriú
        fuinnimh agus tairbhiú de na praghsanna inacmhainne, na caighdeáin mhaithe
        seirbhíse agus na roghanna tairiscintí éifeachtacha a fhreagraíonn d’fhorbairtí
        teicneolaíochta.
   (24) Bainfear amach an t-aistriú ó ghás iontaise chuig gás in-athnuaite malartach i gcás ina
        n-éireoidh an fuinneamh ó fhoinsí in-athnuaite ina rogha tharraingteach neamh-
        idirdhealaitheach do thomhaltóirí bunaithe ar fhaisnéis fhíor-thrédhearcach ina
        ndéantar na costais aistrithe a dháileadh go cothrom i measc grúpaí éagsúla tomhaltóirí
        agus imreoirí margaidh.
   (25) Chun dul i ngleic leis na bearnaí atá ann faoi láthair sa mhargadh miondíola gáis, ní
        mór aghaidh a thabhairt ar na bacainní iomaíochta agus teicniúla atá ann faoi láthair i
        ndáil le teacht chun cinn seirbhísí nua, leibhéil seirbhíse níos fearr agus praghsanna
        tomhaltóirí níos ísle, agus cosaint na dtomhaltóirí atá buailte ag bochtaineacht
        fuinnimh agus atá leochaileach a áirithiú san am céanna.
   (26) Chun leibhéal ard cosanta agus cumhachtaithe tomhaltóirí a áirithiú go
        comhsheasmhach ar fud na n-earnálacha fuinnimh, ba cheart léiriú a thabhairt ar
GA                                               25                                               GA
 ---pagebreak---         chosaint tomhaltóirí an mhargaidh leictreachais, agus i gcás inarb ábhartha, na
        forálacha cumhachtaithe a ghabhann leis i gcreat reachtach na reachtaíochta maidir leis
        an margadh gáis dícharbónaithe.
   (27) Chun a bheith comhsheasmhach agus éifeachtach, ba cheart na forálacha uile maidir le
        cosaint agus cumhachtú tomhaltóirí a chuimsiú sa chur chuige scáthánach seo nuair is
        féidir sin agus nuair is féidir é a chur in oiriúint don mhargadh gáis. Ba cheart a
        chuimsiú leis sin cearta bunúsacha conarthacha agus rialacha i ndáil le faisnéis
        bhilleála, athrú ó sholáthróir fuinnimh amháin go ceann eile, rochtain a bheith ann ar
        uirlisí comparáide iontaofa, tomhaltóirí leochaileacha agus tomhaltóirí atá buailte ag
        bochtaineacht fuinnimh a chosaint, cosaint leordhóthanach sonraí a áirithiú i ndáil le
        méadair chliste agus bainistíocht sonraí, agus rialacha éifeachtúla malartacha maidir le
        réiteach díospóidí.
   (28) Agus comhsheasmhacht na bhforálacha á saothrú ar fud na n-earnálacha, ba cheart na
        hualaí ar riaracháin agus ar ghnólachtaí náisiúnta a bheith teoranta agus comhréireach
        trí leas a bhaint as an taithí a gnóthaíodh leis an bPacáiste ‘Fuinneamh Glan do gach
        Eorpach’.
   (29) Meastar go mbeidh an nuachóiriú a dhéanfar ar earnáil an gháis ina chúis le tairbhí
        suntasacha eacnamaíocha i dtéarmaí iomaíocht miondíola níos fearr agus na sochair
        shóisialta agus dháileacháin a bhaineann léi agus cumhachtú tomhaltóirí araon, lena n-
        áirítear cearta conarthacha neartaithe agus faisnéis atá ar fáil agus níos fearr maidir le
        tomhaltas agus foinsí fuinnimh as a dtiocfaidh cinntí níos glaise. Ba cheart do na
        pobail is inspéise rannchuidiú le glacadh an gháis in-athnuaite.
   (30) Nuair a dhéantar athrú ó sholáthróir amháin go ceann eile, is táscaire tábhachtach é i
        ndáil le rannpháirtíocht na dtomhaltóirí agus is uirlis thábhachtach í freisin chun
        borradh a chur faoin iomaíocht i margadh an gháis nádúrtha. Tá na rátaí i ndáil le
        hathrú a dhéanamh ó sholáthróir amháin go ceann eile ar neamhréir go fóill i measc na
        mBallstát agus díspreagtar iad ón athrú sin a dhéanamh trí tháillí imeachta agus
        scortha. Cé go bhféadfaí rogha na dtomhaltóirí a theorannú má bhaintear táillí den sórt
        sin trí dheireadh a chur le táirgí atá bunaithe ar dhílseacht custaiméirí, ba cheart go
        bhfeabhsófaí leas tomhaltóirí, rannpháirtíocht tomhaltóirí agus iomaíocht sa mhargadh
        má dhéantar úsáid na dtáillí sin a shrianadh tuilleadh.
   (31) Le hamanna ionchasacha níos giorra maidir le hathrú ó sholáthróir amháin go ceann
        eile, is dócha go spreagfar custaiméirí le margaí fuinnimh níos fearr a chuardach agus
        athrú ó sholáthróir amháin go ceann eile. Leis an úsáid mhéadaithe a bhaintear as
        teicneolaíocht faisnéise, ba cheart é a bheith indéanta faoin mbliain 2026 an próiseas
        athraithe teicniúil ina gcláraíonn oibreoir margaidh soláthróir nua i bpointe méadraithe
        a thabhairt chun críche laistigh de 24 uair an chloig ar aon lá oibre. Trína áirithiú gur
        féidir le próiseas teicniúil an athraithe tarlú laistigh de 24 uair an chloig faoin dáta sin,
        dhéanfaí amanna maidir leis an athrú a íoslaghdú, rud a chabhródh le rannpháirtíocht
        na dtomhaltóirí agus le hiomaíocht miondíola a mhéadú.
   (32) Cuireann roinnt tosca bac ar thomhaltóirí rochtain a fháil ar na foinsí éagsúla faisnéise
        faoin margadh atá ar fáil dóibh, iad a thuiscint agus gníomhú bunaithe orthu. Fágann
        sé sin gur cheart inchomparáideacht na dtairiscintí a fheabhsú agus gur cheart bacainní
        ar athrú ó sholáthróir amháin go ceann eile a íoslaghdú a mhéid agus is indéanta ach
        fós gan teorannú míchuí a dhéanamh ar rogha na dtomhaltóirí.
   (33) Is modh éifeachtach do chustaiméirí beaga iad uirlisí comparáide neamhspleácha, lena
        n-áirítear suíomhanna gréasáin, chun measúnú a dhéanamh ar an bhfiúntas a
GA                                                26                                                  GA
 ---pagebreak---         bhaineann leis na tairiscintí fuinnimh éagsúla atá ar fáil ar an margadh. Ba cheart é a
        bheith d’aidhm leo an raon is leithne is féidir de na tairiscintí atá ar fáil a chumhdach,
        agus an cumhdach is iomláine agus is indéanta a thabhairt ar an margadh, sa chaoi go
        mbeidh forléargas ionadaíoch ag an gcustaiméir. Tá sé ríthábhachtach rochtain a
        bheith ag custaiméirí beaga ar uirlis chomparáide amháin ar a laghad agus an fhaisnéis
        a thugtar sna huirlisí sin a bheith iontaofa, neamhchlaonta agus trédhearcach. Chuige
        sin, d’fhéadfadh Ballstáit foráil d’uirlis chomparáide a bhíonn á oibriú ag údarás
        náisiúnta nó ag cuideachta phríobháideach.
   (34) Ba cheart do na custaiméirí deiridh a bheith in ann gás in-athnuaite féinghinte a ídiú, a
        stóráil agus ba cheart dóibh a bheith rannpháirteach sna margaí gáis nádúrtha uile trí
        sheirbhísí coimhdeacha a sholáthar don chóras, mar shampla, trí stóráil fuinnimh. Ba
        cheart na Ballstáit a bheith in ann forálacha éagsúla a bheith acu ina ndlí náisiúnta a
        mhéid a bhaineann le cánacha agus tobhaigh ar chustaiméirí gníomhacha aonair agus
        ar chustaiméirí gníomhacha a bhíonn ag gníomhú go comhpháirteach.
   (35) Ba cheart catagóirí áirithe tionscnamh fuinnimh ó na saoránaigh a aithint mar ‘phobail
        fuinnimh saoránach’ i margadh an gháis nádúrtha ar leibhéal an Aontais chun
        aitheantas a thabhairt don ról atá acu i ndícharbónú an chórais fuinnimh. Ba cheart do
        na pobail sin úsáid an gháis in-athnuaite sa chóras gáis nádúrtha a éascú. Chun creat
        cumasúcháin a sholáthar dóibh, ba cheart cóir chothrom, cothroime iomaíochta agus
        catalóg dea-shainithe ceart agus oibleagáidí a leagan síos ina dtugtar léiriú ginearálta
        ar an struchtúr ballraíochta, ar na ceanglais rialachais agus cuspóirí na bpobal
        fuinnimh saoránach i dTreoir (AE) 2019/944.
   (36) Ní fhágann na forálacha ar phobail fuinnimh saoránach go gcoisctear tionscnaimh eile
        ó na saoránaigh, amhail Comhphobail Fuinnimh In-athnuaite i dTreoir (AE)
        2018/2001 nó tionscnaimh a eascraíonn as comhaontuithe sa dlí phríobháideach, a
        bheith ann. Ba cheart ballraíocht i bpobail fuinnimh saoránach a bheith ar oscailt do
        gach catagóir eintiteas. Mar sin féin, ba cheart na cumhachtaí cinnteoireachta laistigh
        de phobal fuinnimh saoránach a bheith teoranta do na baill sin nó na geallsealbhóirí
        sin nach bhfuil ag gabháil do ghníomhaíocht tráchtála ar mhórscála agus nach réimse
        príomhúil de ghníomhaíocht eacnamaíoch í an earnáil fuinnimh dóibh. Ciallaíonn sé
        sin nach mór do na pobail fuinnimh saoránach agus do bhaill agus geallsealbhóirí
        aonair neamhspleáchas airgeadais agus eacnamaíoch a bheith acu ó na heintitis atá
        rannpháirteach i ngníomhaíochtaí den chineál sin, d’ainneoin na féidearthachta atá ag
        na pobail fuinnimh saoránach bainistiú na suiteálacha atá ag teastáil dá gcuid
        gníomhaíochtaí a tharmligean, lena n-áirítear suiteáil, oibriú, láimhseáil sonraí agus
        cothabháil.
   (37) Is modh tábhachtach iad na billí agus an fhaisnéis bhilleála chun eolas agus cumhacht
        a thabhairt do na custaiméirí deiridh. Is iad billí fuinnimh an t-ábhar imní is mó agus
        an fhoinse gearán is coitianta i measc tomhaltóirí, rud a rannchuidíonn leis na leibhéil
        sheasmhacha ísle de shástacht agus rannpháirtíocht tomhaltóirí in earnáil an gháis. Tá
        na forálacha maidir le faisnéis bhilleála in earnáil an gháis chun deiridh ar na cearta a
        dheonaítear do chustaiméirí san earnáil leictreachais. Dá bhrí sin, is gá iad a ailíniú
        agus ceanglais íosta maidir le billeáil agus faisnéis bhilleála in earnáil an gháis a
        leagan síos chun go mbeidh rochtain ag custaiméirí ar fhaisnéis atá trédhearcach agus
        éasca le tuiscint. Ba cheart faisnéis faoina dtomhaltas agus faoina gcostais a chur in iúl
        do na custaiméirí deiridh sna billí, faisnéis lenar féidir comparáid a dhéanamh idir
        tairiscintí agus athrú ó sholáthróir amháin go ceann eile, mar aon le faisnéis faoina
        gcearta tomhaltóirí (amhail réiteach díospóidí). Ina theannta sin, ba cheart billí a úsáid
        mar uirlis chun dul i mbun plé gníomhach le tomhaltóirí sa mhargadh ionas gur féidir
GA                                               27                                                GA
 ---pagebreak---         le tomhaltóirí a bpatrúin tomhaltais a bhainistiú agus roghanna níos glaise a
        dhéanamh.
   (38) Tá tábhacht le soláthar tráthrialta faisnéise billeála atá beacht agus bunaithe ar
        thomhaltas gáis iarbhír, arna éascú le méadrú cliste, chun cabhrú le custaiméirí smacht
        a bheith acu ar a dtomhaltas gáis agus ar a gcostais gháis. Mar sin féin, ba cheart
        rochtain a bheith ag custaiméirí, go háirithe custaiméirí teaghlaigh, ar shocruithe
        solúbtha d’íocaíocht iarbhír a mbillí.
                                                             2009/73/CE             Aithris 47
                                                            (oiriúnaithe)
                                                             nua
   (39) Is gné thábhachtach den soláthar do chustaiméirí é an rochtain ar shonraí tomhaltais
        atá oibiachtúil agus trédhearcach. Dá bhrí sin, ba cheart rochtain a bheith ag
        tomhaltóirí ar a gcuid sonraí tomhaltais agus ar phraghsanna agus costais seirbhísí a
        bhaineann leo ionas gur féidir leo iarraidh ar iomaitheoirí tairiscint a dhéanamh ar
        bhonn na sonraí  na faisnéise  . Ba cheart an ceart a bheith ag tomhaltóirí freisin
        a bheith ar an eolas go cuí faoina dtomhaltas fuinnimh. Le réamhíocaíochtaí,  níor
        cheart míbhuntáiste díréireach a leagan ar úsáideoirí, agus san am céanna  reflect the
        likely consumption of natural gas and ba cheart córais íocaíochta éagsúla a bheith
        neamh-idirdhealaitheach. Le faisnéis faoi chostais fuinnimh a sholáthar do
        thomhaltóirí sách minic, cruthófar  ba cheart  dreasacht  aí  <a chruthú>
        maidir le coigealtas fuinnimh mar go dtabharfar aiseolas díreach do chustaiméirí
        maidir leis na héifeachtaí atá ag an infheistíocht san éifeachtúlacht fuinnimh agus ag
        athrú iompair.
                                                             2009/73/CE         Aithris     52
                                                            (oiriúnaithe)
                                                             nua
   (40)  I dtaca le cinneadh a dhéanamh ar an leibhéal náisiúnta faoi chórais méadrúcháin
        chliste a chur chun feidhme,  Bba cheart a bheith in ann  cinneadh den chineál sin
         the introduction of intelligent metering systems a bhunú ar mheasúnú
        eacnamaíoch.  Ba cheart a chur san áireamh sa mheasúnú eacnamaíoch sin na tairbhí
        fadtéarmacha a bhaineann le córais méadrúcháin chliste a chur chun feidhme do
        thomhaltóirí agus don slabhra luacha iomlán.  Dá mba rud é go gcinnfí de bharr an
        mheasúnaithe sin nach bhfuil tabhairt isteach na gcóras méadraithe sin réasúnta ó
        thaobh na gné eacnamaíche de ná costéifeachtach ach amháin i gcás tomhaltóirí a
        bhfuil tomhaltas gáis  nádúrtha  áirithe acu, ba cheart do na Ballstáit a bheith in
        ann é sin a chur san áireamh agus córais méadraithe chliste á gcur chun feidhme acu
         agus iad ag dul ar aghaidh leis an gcur chun feidhme .  Mar sin féin, ba cheart
        athbhreithniú a dhéanamh ar mheasúnuithe den sórt sin go tráthrialta mar fhreagairt ar
        athruithe suntasacha sna toimhdí bunúsacha, nó gach 4 bliana ar a laghad, i bhfianaise
        forbairtí teicneolaíocha atá ag éabhlú go tapa. 
GA                                              28                                              GA
 ---pagebreak---                                                                 nua
   (41) Chun cuidiú le rannpháirtíocht ghníomhach na gcustaiméirí deiridh sa mhargadh, ba
        cheart aird chuí a thabhairt d’úsáid na gcaighdeán ábhartha atá ar fáil leis na córais
        méadrúcháin chliste atá le cur chun feidhme, lena n-áirítear na córais lena
        gcumasaítear idir-inoibritheacht ar leibhéal na samhla sonraí agus ar leibhéal shraith
        na feidhme, dea-chleachtais agus an tábhacht a bhaineann le malartú sonraí a chur
        chun cinn, mar aon le seirbhísí fuinnimh todhchaíocha agus nuálacha. Thairis sin, níor
        cheart na córais méadrúcháin chliste a chuirtear chun feidhme a bheith ina mbacainn ar
        athrú a dhéanamh ó sholáthróir amháin go ceann eile, agus ba cheart iad a bheith
        feistithe le feidhmiúlachtaí atá oiriúnach dá gcuspóir a chuireann ar chumas
        tomhaltóirí rochtain tráthúil a bheith acu ar shonraí faoina dtomhaltas, a n-iompar
        fuinnimh a mhodhnú, luach saothair a fháil as, agus coigiltí a fháil ar a mbillí
        leictreachais.
   (42) Ba cheart do na Ballstáit nach bhfuil méadraithe chliste á gcur chun feidhme go
        córasach acu i gcóras an gháis nádúrtha an deis a thabhairt do thomhaltóirí leas a
        bhaint as méadar cliste a shuiteáil, ar iarratas uathu agus faoi dhálaí cothroma réasúnta,
        agus ba cheart do na Ballstáit faisnéis ábhartha a sholáthar dóibh.
   (43) Faoi láthair, tá samhlacha difriúla don bhainistiú sonraí forbartha sna Ballstáit nó á
        bhforbairt iontu tar éis do chórais méadrúcháin chliste a bheith curtha chun feidhme.
        Tá sé tábhachtach go gcuirfidh na Ballstáit, go neamhspleách ar an tsamhail bainistithe
        sonraí, rialacha trédhearcacha i bhfeidhm, lenar féidir rochtain a fháil ar shonraí faoi
        dhálaí neamh-idirdhealaitheacha agus lena n-áirithítear an leibhéal cibearshlándála
        agus cosanta sonraí is airde chomh maith le neamhchlaontacht na n-eintiteas a bhíonn
        ag próiseáil sonraí.
                                                                2009/73/CE          Aithris   51
                                                               (oiriúnaithe)
   (44) Tugtar ráthaíocht do chosaint níos mó do thomhaltóirí trí mhodhanna éifeachtacha
        maidir le réiteach díospóidí a bheith ar fáil do gach tomhaltóir. Ba cheart do na
        Ballstáit  foráil a dhéanamh maidir le  nósanna imeachta atá tapa agus
        éifeachtach a thabhairt isteach chun gearáin a láimhseáil.
                                                                2009/73/CE          Aithris   50
                                                               (oiriúnaithe)
   (50) Is fadhb í an bhochtaineacht fuinnimh atá ag teacht chun cinn sa Chomhphobal. Dá
        bhrí sin, ba cheart do na Ballstáit a ndéantar difear dóibh pleananna gníomhaíochta
        náisiúnta nó creataí iomchuí eile a fhorbairt chun dul i ngleic leis an mbochtaineacht
        fuinnimh, mura bhfuil sé sin déanta acu go fóill, agus é ina chuspóir acu an líon daoine
        atá thíos leis an staid sin a laghdú. In aon chás, ba cheart do na Ballstáit an soláthar
        fuinnimh is gá a áirithiú do chustaiméirí leochaileacha. Agus é sin á dhéanamh acu,
        d’fhéadfaí leas a bhaint as cur chuige comhtháite, mar a dhéantar i gcreat an bheartais
        shóisialta, agus d’fhéadfaí a áireamh leis na bearta beartais shóisialta nó feabhas ar an
GA                                               29                                                GA
 ---pagebreak---         éifeachtúlacht fuinnimh sa tithíocht. Ar a laghad ar bith, leis an Treoir seo ba cheart a
        bheith in ann beartais náisiúnta a bheith i bhfabhar custaiméirí leochaileacha.
                                                                   nua
   (45) Ba cheart do na Ballstáit na bearta is iomchuí, amhail sochair a sholáthar trí bhíthin a
        gcóras slándála sóisialta chun an soláthar is gá a áirithiú do chustaiméirí leochaileacha,
        nó foráil a dhéanamh maidir le tacaíocht d’fheabhsuithe ar an éifeachtúlacht fuinnimh,
        chun dul i ngleic leis an mbochtaineacht fuinnimh nuair a shainaithnítear í de bhun
        Airteagal 3(3), pointe (d) de Rialachán (AE) 2018/1999 ó Pharlaimint na hEorpa agus
        ón gComhairle11, lena n-áirítear i gcomhthéacs na bochtaineachta i gcoitinne.
        D’fhéadfadh na bearta sin a bheith éagsúil de réir na ndálaí ar leith sna Ballstáit atá i
        gceist agus d’fhéadfaí bearta den bheartas sóisialta nó fuinnimh a áireamh orthu i ndáil
        le billí gáis a íoc, le hinfheistíocht in éifeachtúlacht fuinnimh foirgneamh cónaithe, nó
        le cosaint tomhaltóirí amhail coimircí i gcoinne dínascadh.
   (46) De bhun Rialachán (AE) 2018/1999 agus Threoir (AE) 2019/944 ó Pharlaimint na
        hEorpa agus ón gComhairle12, chuir an Coimisiún treoir tháscach ar fáil13 maidir le
        táscairí iomchuí chun an bhochtaineacht fuinnimh a mheas agus chun ‘líon suntasach
        de theaghlaigh atá buailte ag an mbochtaineacht fuinnimh’ a shainiú.
   (47) Le simpliú agus sruthlíniú na bpróiseas riaracháin um dheonú ceadanna agus le
        teorainneacha ama soiléire a leagan síos do na cinntí atá le glacadh ag na húdaráis
        inniúla chun údarú a eisiúint, ba cheart a áirithiú gur féidir saoráidí táirgthe hidrigine
        agus bonneagar córais hidrigine a chur chun feidhme ar luas atá leordhóthanach. Ba
        cheart a iarraidh ar na Ballstáit tuairisciú a dhéanamh ar an dul chun cinn atá déanta.
        Beidh gá leis na húdaruithe (amhail ceadúnais, ceadanna, lamháltais nó formheasanna)
        arna ndeonú faoin dlí náisiúnta le haghaidh tógáil agus oibriú píblínte gáis nádúrtha
        atá ann cheana agus acmhainní gréasáin eile a mharthanú a luaithe a athróidh an t-
        iompróir fuinnimh ghásaigh arna iompar i bpíblíne gáis ó ghás nádúrtha go hidrigin
        (íon). Ba cheart go gcoiscfí leis sin moill mhíchuí i ndáil le hathrú cuspóra a dhéanamh
        ar phíblínte gáis nádúrtha atá ann cheana agus ar acmhainní gréasáin eile le haghaidh
        an iompair hidrigine. Ba cheart cás ina bhfuil na coinníollacha maidir le húdaruithe a
        dheonú do bhonneagar an chórais hidrigine éagsúil go hábharach a sheachaint mura
        bhfuil údar cuí leis. D’fhéadfadh breithnithe teicniúla sláinte a bheith ina n-údar cuí le
        cur chuige difreáilte i ndáil le húdaruithe atá ann cheana a mharthanú nó údaruithe nua
        a eisiúint. Ba cheart feidhm a bheith ag na forálacha sin maidir le nósanna imeachta
        údaraithe gan dochar don dlí idirnáisiúnta ná do dhlí an Aontais, lena n-áirítear
        forálacha chun an comhshaol agus sláinte an duine a chosaint. I gcás a bhfuil bonn cirt
        cuí leis ar fhorais gurb ann d’imthosca urghnácha, ba cheart a bheith in ann síneadh
   11
        Rialachán (AE) 2018/1999 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2018 maidir le
        Rialachas an Aontais Fuinnimh agus na Gníomhaíochta Aeráide, lena leasaítear Rialachán (CE)
        Uimh. 663/2009 agus Rialachán (CE) Uimh. 715/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle,
        Treoracha 94/22/CE, 98/70/CE, 2009/31/CE, 2009/73/CE, 2010/31/AE, 2012/27/AE agus 2013/30/AE
        ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Treoir 2009/119/CE agus (AE) 2015/652 ón gComhairle
        agus lena n‑aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 525/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
        (IO L 328, 21.12.2018, lch. 1).
   12
        Treoir (AE) 2019/944 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Meitheamh 2019 maidir le
        rialacha comhchoiteanna don mhargadh inmheánach leictreachais agus lena leasaítear
        Treoir 2012/27/AE (IO L 158, 14.6.2019, lch. 125).
   13
        Moladh ón gCoimisiún an 14.10.2020 maidir le bochtaineacht fuinnimh, C(2020) 9600 final
GA                                                   30                                                   GA
 ---pagebreak---         bliana ar a mhéid a chur leis na teorainneacha ama le haghaidh nósanna imeachta
        údaraithe.
   (48) Trí Threoir a thabhairt do na hiarratasóirí trí bhíthin pointe teagmhála riaracháin ar
        feadh na bpróiseas riaracháin maidir le hiarratas a dhéanamh ar chead agus maidir le
        cead a dheonú, tá sé beartaithe an chastacht le haghaidh forbróirí tionscadail a laghdú
        agus éifeachtúlacht agus trédhearcacht a mhéadú. Dá bhféadfadh iarratasóirí na
        doiciméid ábhartha a chur isteach i bhfoirm dhigiteach agus dá mbeadh lámhleabhar i
        ndáil leis na nósanna imeachta ar fáil, chuirfí leis an éifeachtúlacht. Ba cheart do na
        Ballstáit a áirithiú go bhfuil na húdaráis a chuireann nósanna imeachta údaraithe chun
        feidhme rannpháirteach go gníomhach in aghaidh a thabhairt ar na bacainní atá fós
        ann, lena n-áirítear bacainní neamhairgeadais amhail eolas neamhleor, acmhainní
        daonna agus digiteacha lena gcuirtear bac ar an líon nósanna imeachta údaraithe atá ag
        dul i méid.
                                                              2009/73/CE Aithris 6
   (49) Mura ndéanfar na gréasáin a dheighilt go héifeachtach ó ghníomhaíochtaí táirgthe agus
        soláthair (díchuachadh éifeachtach), tá riosca idirdhealaithe ann, ní hamháin in oibriú
        an ghréasáin, ach sna dreasachtaí do ghnóthais atá comhtháite go hingearach i dtaca le
        hinfheistíocht leordhóthanach a dhéanamh sna gréasáin atá acu freisin.
                                                              2009/73/CE Aithris 7
   (50) Mar sin féin, ní raibh díchuachadh éifeachtach na n-oibreoirí córais tarchurtha ina
        thoradh ar na rialacha maidir le díchuachadh dlíthiúil agus feidhmiúil dá bhforáiltear i
        dTreoir 2003/55/CE. Dá bhrí sin, ag an gcruinniú a thionóil sí an 8 agus an 9 Márta
        2007, d’iarr an Chomhairle Eorpach ar an gCoimisiún tograí reachtacha a fhorbairt
        maidir le deighilt éifeachtach na ngníomhaíochtaí soláthair agus táirgthe ó na
        hoibríochtaí gréasáin.
                                                                   2009/73/CE       Aithris    8
                                                             (oiriúnaithe)
   (51) Ní féidir díchuachadh éifeachtach a áirithiú ach amháin trí dheireadh a chur leis an
        dreasacht do ghnóthais atá comhtháite go hingearach i dtaobh idirdhealú a dhéanamh i
        gcoinne iomaitheoirí i dtaca le rochtain ar an ngréasán agus i dtaca leis an
        infheistíocht. Is léir gur bealach éifeachtach cobhsaí é an díchuachadh úinéireachta, a
        fhágann go gceapfar úinéir an ghréasáin mar oibreoir an chórais agus go mbeidh sé
        neamhspleách ar aon leasanna soláthair agus táirgthe, chun an choinbhleacht leasa is
        gné dhílis den ghnó a réiteach agus chun slándáil an tsoláthair a áirithiú. Ar an gcúis
        sin, thagair Parlaimint na hEorpa, sa rún uaithi an 10 Iúil 2007 maidir leis na hionchais
        don mhargadh inmheánach sa ghás agus sa leictreachas14, do dhíchuachadh
        úinéireachta ar an leibhéal tarchurtha mar an uirlis is éifeachtaí chun infheistíochtaí sa
        bhonneagar a spreagadh ar bhealach neamh-idirdhealaitheach agus rochtain chóir ar an
        ngréasán d’iontrálaithe nua agus ar thrédhearcacht a spreagadh sa mhargadh. Faoin
   14
        IO C 175 E, 10.7.2008, lch. 206.
GA                                               31                                                GA
 ---pagebreak---         díchuachadh úinéireachta, ba cheart a chur de cheangal ar na Ballstáit, dá bhrí sin, a
        áirithiú nach mbeidh an duine céanna nó na daoine céanna i dteideal rialú a fheidhmiú
        ar ghnóthas táirgthe nó soláthair agus, ag an am céanna, rialú nó aon cheart a
        fheidhmiú ar oibreoir córais tarchurtha nó ar chóras tarchurtha. Os a choinne sin, ba
        cheart go bhfágfadh rialú ar chóras tarchurtha nó ar oibreoir córais tarchurtha nach
        bhféadfaí rialú ná aon cheart a fheidhmiú ar ghnóthas táirgthe nó soláthair. Laistigh de
        na teorainneacha sin, ba cheart do ghnóthas táirgthe nó soláthair a bheith in ann
        scairsheilbh mhionlaigh a bheith aige in oibreoir córais tarchurtha nó i gcóras
        tarchurtha.
                                                               2009/73/CE Aithris 9
   (52) Ba cheart d’aon chóras um dhíchuachadh a bheith éifeachtach ó thaobh aon
        choinbhleacht leasa idir táirgeoirí, soláthróirí agus oibreoirí córais tarchurtha a bhaint,
        chun dreasachtaí a chruthú do na hinfheistíochtaí is gá agus chun rochtain na n-
        iontrálaithe nua ar an margadh a rathú faoi chóras rialála atá trédhearcach agus
        éifeachtach, agus níor cheart córas rialála ró-throm a chruthú do na húdaráis rialála
        náisiúnta .
                                                               2009/73/CE Aithris 10
   (53) Is ó Rialachán (CE) Uimh. 139/2004 ón gComhairle an 20 Eanáir 2004 maidir le
        comhchruinnithe a rialú idir gnóthais (Rialachán um Chumaisc CE) a thógtar an
        sainmhíniú ar an téarma ‘rialú’15.
                                                               2009/73/CE Aithris 11
   (54) Toisc go gceanglaítear, faoin díchuachadh úinéireachta, athstruchtúrú a dhéanamh ar
        ghnóthais i gcásanna áirithe, ba cheart am breise a thabhairt do na Ballstáit a
        chinneann díchuachadh úinéireachta a chur chun feidhme, chun na forálacha ábhartha
        a chur i bhfeidhm. I bhfianaise na nasc ingearach idir earnáil an leictreachais agus
        earnáil an gháis, ba cheart feidhm a bheith ag na forálacha maidir le díchuachadh sa dá
        earnáil.
                                                               nua
   (55) I gcodarsnacht leis sin, maidir le hearnáil na hidrigine, d’fhéadfaí teacht chun cinn
        gnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach a sheachaint trí rialacha soiléire
        oscailte a leagan síos ar an gcéad dul síos. Is fearr sin ná ceanglais maidir le
        díchuachadh ex-post costasach a mbeadh am ag teastáil lena gcur chun feidhme.
   15
        IO L 24, 29.1.2004, lch. 1.
GA                                               32                                                 GA
 ---pagebreak---                                                                2009/73/CE Aithris 12
   (56) Faoin díchuachadh úinéireachta, agus chun neamhspleáchas iomlán a áirithiú idir
        oibriú an ghréasáin agus leasanna soláthair agus táirgthe agus chun cosc a chur le
        malartuithe faisnéise rúnda, níor cheart an duine céanna a bheith ina chomhalta de na
        boird bhainistíochta d’oibreoir córais tarchurtha nó córas tarchurtha araon agus
        gnóthais a dhéanann aon cheann de na feidhmeanna táirgthe nó soláthair. Ar an gcúis
        chéanna, níor cheart an duine céanna a bheith i dteideal comhaltaí a cheapadh ar bhord
        bainistíochta oibreora córais tarchurtha nó córais tarchurtha ná rialú nó aon cheart a
        fheidhmiú ar ghnóthas táirgthe nó soláthair.
                                                               2009/73/CE Aithris 13
   (57) Trí oibreoir córais nó oibreoir tarchurtha a chur ar bun atá neamhspleách ar na
        leasanna soláthair agus táirgthe, ba cheart do ghnóthas atá comhtháite go hingearach a
        bheith in ann úinéireacht ar shócmhainní gréasáin a choinneáil agus, ag an am céanna,
        deighilt éifeachtach idir leasanna a áirithiú, ar choinníoll go ndéanann oibreoir córais
        neamhspleách nó oibreoir tarchurtha neamhspleách den sórt sin gach feidhm de chuid
        oibreora córais agus ar choinníoll sásraí mionsonraithe rialála agus sásraí forleathana
        rialála i bhfeidhm.
                                                               2009/73/CE        Aithris    14
                                                              (oiriúnaithe)
   (58) Más rud é an 3 Meán Fómhair 2009, go bhfuil  go raibh  , gnóthas a bhfuil córas
        tarchurtha ina sheilbh aige ina chuid de ghnóthas atá comhtháite go hingearach, ba
        cheart rogha a thabhairt do na Ballstáit idir an díchuachadh úinéireachta agus oibreoir
        córais nó oibreoir tarchurtha a chur ar bun atá neamhspleách ar leasanna soláthair agus
        táirgthe.
                                                               2009/73/CE Aithris 15
   (59) Chun leasanna geallsealbhóirí i ngnóthas atá comhtháite go hingearach a chaomhnú go
        hiomlán, ba cheart rogha a bheith ag na Ballstáit an díchuachadh úinéireachta a chur
        chun feidhme trí dhífheistiú díreach nó trí scaireanna an ghnóthais chomhtháite a
        dheighilt ina scaireanna den ghnóthas gréasáin agus scaireanna den ghnóthas soláthair
        agus táirgthe atá fágtha, ar choinníoll go gcomhlíontar na ceanglais a eascraíonn as
        díchuachadh úinéireachta.
                                                               2009/73/CE        Aithris    16
                                                              (oiriúnaithe)
   (60) An éifeachtacht iomlán atá ag réitigh an oibreora córais neamhspleách nó an oibreora
        tarchurtha neamhspleách, ba cheart í a áirithiú trí bhíthin rialacha sonracha breise.
        Cuireann na rialacha maidir leis an oibreoir tarchurtha neamhspleách creat rialála
GA                                              33                                               GA
 ---pagebreak---         iomchuí ar fáil chun iomaíocht chothrom, infheistíocht leordhóthanach, rochtain
        d’iontrálaithe margaidh nua agus comhtháthú na margaí gáis a ráthú. Ba cheart
        díchuachadh éifeachtach trí na forálacha maidir le hoibreoirí tarchurtha neamhspleácha
        a bheith bunaithe ar cholún de bhearta eagraíochtúla agus de bhearta a bhaineann le
        rialachas na n-oibreoirí córais tarchurtha agus ar cholún de bhearta a bhaineann le
        hinfheistíocht, rud a nascann acmhainneachtaí táirgeachta nua sa ghréasán agus
        comhtháthú margaidh trí chomhar réigiúnach. Ba cheart neamhspleáchas an oibreora
        tarchurtha, inter alia, a áirithiú freisin trí thréimhsí ‘marana’ áirithe, nach ndéantar
        lena linn aon bhainistiú ná aon ghníomhaíocht ábhartha eile lena dtugtar rochtain ar an
        bhfaisnéis chéanna a d’fhéadfadh a bheith faighte i suíomh bainistíochta, a fheidhmiú
        sa ghnóthas atá comhtháite go hingearach. Samhail an oibreora tarchuir neamhspleách
        i leith díchuachadh éifeachtach, tá sí i gcomhréir leis na ceanglais a leag an
        Chomhairle Eorpach síos ag an gcruinniú a bhí aici an 8 agus an 9 Márta 2007.
                                                               2009/73/CE Aithris 17
                                                               nua
   (61) Chun iomaíocht a chur chun cinn sa mhargadh inmheánach sa ghás, ba cheart do
        chustaiméirí móra neamhtheaghlaigh  , atá rannpháirteach i ngníomhaíochtaí
        tráchtála ar mórscála,  a bheith in ann a gcuid soláthróirí a roghnú agus conarthaí a
        dhéanamh le roinnt soláthróirí chun a gcuid riachtanas gáis a áirithiú. Ba cheart na
        custaiméirí sin a chosaint i gcoinne clásail eiseachais a bhfuil d’éifeacht acu tairiscintí
        iomaíochta nó tairiscintí comhlántacha a eisiamh.
                                                               2009/73/CE          Aithris     18
                                                              (oiriúnaithe)
   (62)  Ba cheart é a bheith  Tá sé de cheart ag Ballstát díchuachadh iomlán
        úinéireachta ina chríoch a roghnú. I gcás ina bhfuil an ceart sin á fheidhmiú ag
        Ballstát, níl  níor cheart é a bheith  de cheart ag gnóthas oibreoir córais
        neamhspleách ná oibreoir tarchurtha neamhspleách a chur ar bun. Thairis sin, an
        gnóthas a dhéanann aon cheann de na feidhmeanna táirgthe nó soláthair,ní féidir leis
         níor cheart don ghnóthas sin  rialú ná aon cheart a fheidhmiú, go díreach nó go
        hindíreach, ar oibreoir córais tarchurtha ó Bhallstát a bhfuil díchuachadh iomlán
        úinéireachta roghnaithe aige.
                                                               2009/73/CE          Aithris     19
                                                              (oiriúnaithe)
   (63) Faoin Treoir seoTá Beidh eagrú margaidh de chineálacha éagsúla ann sa mhargadh
        inmheánach sa ghás nádúrtha. Na bearta a d’fhéadfadh na Ballstáit a dhéanamh chun
        cothrom iomaíochta a áirithiú, ba cheart iad a bheith bunaithe ar cheanglais
        sháraitheacha an leasa ghinearálta. Ba cheart dul i gcomhairle leis an gCoimisiún
        maidir le comhoiriúnacht na mbeart le Conradh  CFAE  agus le dlí an
        Chomhphobail.  Aontais 
GA                                               34                                                 GA
 ---pagebreak---                                                                2009/73/CE Aithris 20
   (64) Agus díchuachadh éifeachtach á chur chun feidhme, ba cheart prionsabal an neamh-
        idirdhealaithe idir an earnáil phoiblí agus an earnáil phríobháideach a urramú. Chuige
        sin, níor cheart an duine céanna a bheith in ann rialú ná aon cheart a fheidhmiú, de
        shárú ar na rialacha maidir le díchuachadh úinéireachta nó ar an rogha maidir le
        hoibreoir córais neamhspleách, leis féin nó go comhpháirteach, ar chomhdhéanamh,
        vótáil nó cinneadh chomhlachtaí na n-oibreoirí córais tarchurtha nó na gcóras
        tarchurtha ná comhlachtaí na ngnóthas táirgthe nó soláthair. Maidir leis an
        díchuachadh úinéireachta agus réiteach an oibreora córais neamhspleách, ar choinníoll
        go bhfuil an Ballstát atá i gceist in ann a léiriú go bhfuil an ceanglas comhlíonta, ba
        cheart dhá chomhlacht phoiblí ar leith a bheith in ann na gníomhaíochtaí táirgthe agus
        soláthair a rialú ar thaobh amháin agus na gníomhaíochtaí tarchurtha a rialú ar an
        taobh eile.
                                                               2009/73/CE             Aithris 21
                                                              (oiriúnaithe)
   (65) Ba cheart feidhm a bheith ag deighilt lánéifeachtach idir gníomhaíochtaí gréasáin agus
        gníomhaíochtaí soláthair agus táirgthe ar fud an Chomhphobail  Aontais  ,
        maidir le gnóthais de chuid an Chomhphobail  Aontais  agus gnóthais nach
        gnóthais de chuid an Chomhphobail  Aontais  iad araon. Lena áirithiú go
        bhfanfaidh gníomhaíochtaí gréasáin agus gníomhaíochtaí soláthair agus táirgthe ar fud
        an Chomhphobail  Aontais  neamhspleách ar a chéile, ba cheart an chumhacht a
        thabhairt d’údaráis rialála chun deimhniúchán a dhiúltú d’oibreoirí córais tarchurtha
        nach gcomhlíonann na rialacha maidir le díchuachadh. Lena áirithiú go gcuirfear na
        rialacha sin i bhfeidhm go comhsheasmhach ar fud an Chomhphobail  Aontais ,
        ba cheart do na húdaráis rialála tuairim an Choimisiúin a chur san áireamh an méid is
        mó is féidir nuair a dhéanann siad cinntí maidir le deimhniúchán. Lena áirithiú, ina
        theannta sin, go n-urramófar oibleagáidí idirnáisiúnta an Chomhphobail  Aontais
         agus chun an dlúthpháirtíocht agus slándáil fuinnimh laistigh den Chomhphobal
         Aontas  a áirithiú, ba cheart é a bheith de cheart ag an gCoimisiún tuairim a
        thabhairt maidir le deimhniúchán i ndáil le húinéir córais tarchurtha nó le hoibreoir
        córais tarchurtha atá faoi rialú ag duine nó daoine ó thríú tír nó tríú tíortha.
                                                               nua
   (66) Ba cheart gréasáin píblínte le haghaidh hidrigine a bheith ina mhodh tábhachtach
        inbhuanaithe éifeachtúil chun hidrigin a iompar, ar tír agus amach ón gcósta araon.
        Mar thoradh ar an gcaiteachas ard caipitil a éilítear lena dtógáil, d’fhéadfadh gréasáin
        píblínte hidrigine a bheith ina monaplachtaí nádúrtha. Léirigh an taithí i ndáil le rialáil
        na margaí gáis nádúrtha an tábhacht a bhaineann le rochtain oscailte agus neamh-
        idirdhealaitheach ar ghréasán píblínte a áirithiú d’fhonn iomaíocht sna margaí
        tráchtearraí a chosaint. Dá bhrí sin, ba cheart prionsabail sheanbhunaithe i ndáil le
        hoibriú an ghréasáin, amhail rochtain tríú páirtí, a bheith infheidhme maidir le gréasáin
        hidrigine ar tír agus amach ón gcósta san Aontas.
GA                                               35                                                 GA
 ---pagebreak---    (67) Ba cheart oibriú na ngréasán hidrigine a dheighilt ó ghníomhaíochtaí táirgthe agus
        soláthair fuinnimh chun aon riosca i ndáil le coinbhleachtaí leasa ar son na n-oibreoirí
        gréasáin a sheachaint. Leis an deighilt struchtúrtha sin maidir le húinéireacht na
        ngréasán hidrigine agus rannpháirtíochtaí i dtáirgeadh agus soláthar fuinnimh,
        deimhnítear nach mbeidh coinbhleachtaí leasa den chineál sin ann. Ba cheart na
        Ballstáit a bheith in ann brath ar ‘oibreoir gréasáin hidrigine atá comhtháite’, an
        tsamhail dhíchuachta malartaí, go dtí 2030 chun idirthréimhse a sholáthar do na
        gréasáin hidrigine atá ann cheana atá comhtháite go hingearach. Ba cheart na Ballstáit
        a bheith in ann an tsamhail ‘oibreoir gréasáin hidrigine neamhspleách’ a úsáid freisin
        chun a chur ar a gcumas d’úinéirí gréasáin hidrigine atá comhtháite go hingearach
        úinéireacht ar a ngréasáin a choinneáil agus oibriú neamh-idirdhealaitheach na
        ngréasán sin tar éis 2030 a áirithiú san am céanna.
   (68) Cé gur féidir le comhoibriú na ngréasán hidrigine agus gáis nó comhoibriú na n-
        eangach leictreachais sineirgí a chruthú agus gur cheart é a cheadú dá bhrí sin, ba
        cheart gníomhaíochtaí i ndáil le hoibriú an ghréasáin hidrigine a eagrú in eintiteas
        dlíthiúil ar leith chun trédhearcacht maidir le maoiniú agus úsáid na dtaraifí rochtana a
        áirithiú.
   (69) Ba cheart oibriú na ngréasán hidrigine a dheighilt ó ghníomhaíochtaí táirgthe agus
        soláthair fuinnimh chun aon riosca i ndáil le coinbhleachtaí leasa ar son na n-oibreoirí
        gréasáin a sheachaint. Leis an deighilt struchtúrtha sin maidir le húinéireacht na
        ngréasán hidrigine agus rannpháirtíocht i dtáirgeadh agus soláthar fuinnimh, ba cheart
        a dheimhniú nach mbeidh coinbhleachtaí leasa den chineál sin ann. Ba cheart na
        Ballstáit a bheith in ann brath ar oibreoir gréasáin hidrigine atá comhtháite, is é sin an
        tsamhail dhíchuachta malartaí, go dtí 2030 chun idirthréimhse a sholáthar do na
        gréasáin hidrigine atá ann cheana atá comhtháite go hingearach. Ba cheart na Ballstáit
        a bheith in ann úsáid oibreoir gréasáin hidrigine neamhspleách a thairiscint freisin
        chun a chur ar a gcumas d’úinéirí gréasáin hidrigine atá comhtháite go hingearach
        úinéireacht ar a ngréasáin a choinneáil agus oibriú neamh-idirdhealaitheach gréasán
        den chineál sin tar éis 2030 a áirithiú san am céanna.
   (70) Chun trédhearcacht maidir leis na costais agus an maoiniú a bhaineann le
        gníomhaíochtaí rialáilte a áirithiú, ba cheart gníomhaíochtaí a bhaineann le hoibriú
        gréasáin hidrigine a dheighilt ó ghníomhaíochtaí eile le haghaidh iompróirí fuinnimh
        eile a bhaineann le hoibriú an ghréasáin, ar a laghad maidir le foirm dhlíthiúil agus
        cuntais na n-oibreoirí gréasáin.
   (71) Ba cheart na gréasáin hidrigine a bheith faoi réir rochtana tríú páirtí chun iomaíocht
        agus cothrom iomaíochta a áirithiú i margadh an tsoláthair fuinnimh. Ba cheart
        rochtain tríú páirtí rialáilte ar bhonn taraifí rochtana rialáilte a bheith ina riail
        réamhshocraithe san fhadtéarma. Chun an tsolúbthacht is gá a áirithiú le haghaidh
        oibreoirí agus chun na costais riaracháin a laghdú le linn chéim bhorrtha an mhargaidh
        hidrigine, ba cheart an rogha a bheith ag na Ballstáit úsáid rochtana idirbheartaithe
        tríú páirtí a cheadú go dtí 2023.
   (72) Tá infhaighteacht saoráidí mórscála stórála hidrigine atá faoi thalamh teoranta agus
        dáiltear go míchothrom iad ar fud na mBallstát. I bhfianaise an róil a d’fhéadfadh dea-
        thionchar a imirt ar fheidhmiú an iompair hidrigine agus na margaí hidrigine, ba cheart
        an rochtain ar áiteanna mórscála stórála faoi thalamh a bheith faoi réir rochtana
        rialáilte tríú-páirtí chun cothroime iomaíochta a áirithiú do rannpháirtithe sa mhargadh.
   (73) Is bealach le hidrigin a allmhairiú atá sna críochfoirt i ndáil le hidrigin leachtach nó
        amóinia leachtach a chomhshó ina hidrigin ghásach, ach téann siad in iomaíocht le
GA                                               36                                                GA
 ---pagebreak---         modhanna iompair hidrigine eile. Cé gur cheart rochtain tríú páirtí ar chríochfoirt den
        chineál sin a áirithiú, ba cheart an rogha a bheith ag na Ballstáit córas i ndáil le
        rochtain idirbheartaithe tríú páirtí a fhorchur d’fhonn na costais riaracháin ar oibreoirí
        agus ar údaráis rialála a laghdú.
   (74) Ba cheart na gréasáin hidrigine atá ann cheana atá comhtháite go hingearach a
        chomhtháthú sa chreat rialála tar éis idirthréimhse.
   (75) Ba cheart braislí hidrigine logánaithe a bheith ina mbunchloch thábhachtach de
        gheilleagar hidrigine na hEorpa. D’fhéadfadh braislí den chineál sin tairbhiú de
        cheanglais rialála shimplithe le linn chéim bhorrtha an mhargaidh hidrigine.
   (76) D’fhéadfadh idirnascairí píblínte le tríú tíortha feidhmiú mar mhodh iompair le
        haghaidh allmhairí agus onnmhairí hidrigine. Ba cheart na rialacha oibríochtúla maidir
        le hidirnascairí hidrigine le tríú tíortha den chineál sin agus na rialacha maidir le
        deimhniú hidrigine in-athnuaite agus ísealcharbóin a chumhdach i gcomhaontú idir-
        rialtasach chun creat rialála comhleanúnach agus cur i bhfeidhm leanúnach an chreata
        sin le haghaidh an bhonneagair iomláin a áirithiú.
   (77) Chun feidhmiú éifeachtúil ghréasáin hidrigine na hEorpa a áirithiú, ba cheart
        d’oibreoirí gréasáin hidrigine a bheith freagrach as oibriú, cothabháil agus forbairt an
        ghréasáin iompair hidrigine i ndlúthchomhar le hoibreoirí hidrigine eile mar aon le
        hoibreoirí córais eile a bhfuil a ngréasáin nasctha leo nó lenar féidir a ngréasáin a
        nascadh, lena n-áirítear comhtháthú córas fuinnimh a éascú.
   (78) Ba cheart a chur de chúram ar oibreoirí gréasáin hidrigine leibhéal leordhóthanach
        acmhainneachta trasteorann a thógáil chun hidrigin a iompar lena bhfreastalófar ar na
        héilimh uile ar acmhainneacht, ar éilimh iad atá réasúnta ó thaobh na gné eacnamaíche
        de agus atá indéanta go teicniúil, agus lena gcumasófar comhtháthú margaidh.
   (79) I roinnt cásanna, ag brath ar thopagrafaíocht na ngréasán hidrigine agus ar phobal na
        n-úsáideoirí deiridh atá nasctha leis na gréasáin hidrigine i measc nithe eile,
        d’fhéadfadh sé go mbeidh gá le bainistíocht cáilíochta hidrigine arna déanamh ag
        oibreoirí gréasáin hidrigine (e.g. íonú). Dá bhrí sin, is féidir leis na húdaráis rialála é a
        chur de chúram ar oibreoirí gréasáin hidrigine bainistíocht cáilíochta hidrigine
        éifeachtúil ina ngréasáin a áirithiú i gcás inar gá le haghaidh na bainistíochta córais. Le
        linn dóibh tabhairt faoi ghníomhaíochtaí den chineál sin, ba cheart do na hoibreoirí
        gréasáin hidrigine na caighdeáin cháilíochta hidrigine is infheidhme a chomhlíonadh.
   (80) I gcás ina ndiúltaíonn oibreoirí an chórais gáis nádúrtha nó oibreoirí gréasáin hidrigine
        iarrataí ar rochtain nó ar nascadh de dheasca easpa acmhainneachta, ba cheart
        diúltuithe den sórt sin a bheith cuí-réasúnaithe, agus ba cheart ceangal a chur ar
        oibreoirí feabhas a chur ar a gcóras chun na naisc nó an rochtain a iarrtar a chumasú
        nuair is eacnamúil é sin a dhéanamh.
                                                                 (AE) 2019/692         Aithris    3
                                                                (oiriúnaithe)
   (81) Tá sé mar aidhm ag an Treoir seo  Ba cheart  dul i ngleic leis na bacainní atá ar
        chomhlánú an mhargaidh inmheánaigh sa ghás nádúrtha de dheasca rialacha margaidh
        an Aontais nár comhlíonadh maidir le línte tarchurtha gáis go dtí tríú tíortha agus
        uathu freisin. Beartaítear leis na leasuithe a thugtar isteach leis an Treoir seo  Is gá
         a áirithiú go mbeidh na rialacha is infheidhme maidir le línte tarchurtha gáis a
GA                                               37                                                   GA
 ---pagebreak---         nascann dhá Bhallstát nó níos mó, go mbeidh siad infheidhme freisin, laistigh den
        Aontas, maidir le línte tarchurtha gáis go dtí tríú tíortha agus uathu. Ar an gcaoi sin,
        suífear  ba cheart  comhsheasmhacht an chreata dhlíthiúil  a shuí  laistigh
        den Aontas agus saobhadh na hiomaíochta i margadh inmheánach fuinnimh an
        Aontais agus dochar do chinnteacht an tsoláthair a sheachaint san am céanna. Ina
        theannta sin, feabhsófar  ba cheart go gcuirfeadh sé feabhas ar  an trédhearcacht
        agus go soláthrófar  soláthrófaí  deimhneacht dhlíthiúil do rannpháirtithe sa
        mhargadh, go háirithe infheisteoirí faoi leith sa bhonneagar gáis agus úsáideoirí
        gréasáin, i dtaca leis an gcóras dlí is infheidhme.
                                                                 nua
   (82) Ba cheart do na Ballstáit agus do na Comhpháirtithe Conarthacha sa Chonradh lena
        mbunaítear an Comhphobal Fuinnimh16 dul i ndlúthchomhar ar chúrsaí a bhaineann le
        margadh gáis comhtháite a fhorbairt agus dícharbónú an mhargaidh sin agus níor
        cheart dóibh aon bheart a dhéanamh a chuirfeadh comhtháthú breise na margaí gáis, ná
        slándáil soláthair na mBallstát agus na gComhpháirtithe Conarthacha, i mbaol.
        D’fhéadfaí a áireamh leis sin comhar i ndáil le hinniúlachtaí stórála agus cuireadh a
        thabhairt do shaineolaithe na ngrúpaí réigiúnacha riosca gáis is ábhartha.
                                                                 (AE) 2019/692 Aithris 5
   (83) I dtaca le píblínte a nascann tionscadal táirgthe ola nó gáis tríú tír le monarcha
        próiseála nó le críochfort cósta laistigh de Bhallstát, is mar ghréasáin píblínte
        réamhtheachtacha a chaithfear lena leithéid. I dtaca le píblínte a nascann
        tionscadal táirgthe ola nó gáis i mBallstát le monarcha próiseála nó le críochfort cósta
        laistigh de thríú tír, ní mar ghréasáin píblínte réamhtheachtacha a chaithfear lena
        leithéid chun críche na Treorach seo, ós rud é nach dócha go mbeidh tionchar
        suntasach ag píblínte den sórt sin ar an margadh inmheánach fuinnimh.
                                                                 (AE) 2019/692 Aithris 6
   (84) Ba cheart an tsaoirse a bheith ag na hoibreoirí córais tarchurtha comhaontuithe
        teicniúla a thabhairt i gcrích le hoibreoirí córais tarchurtha nó eintitis eile i dtríú tíortha
        maidir le saincheisteanna a bhaineann le feidhmiú agus idirnascadh na gcóras
        tarchurtha, ar choinníoll go bhfuil ábhar na gcomhaontuithe sin i gcomhréir le dlí an
        Aontais.
                                                                 (AE) 2019/692 Aithris 7
   (85) Ba cheart comhaontuithe teicniúla maidir le feidhmiú línte tarchurtha, idir oibreoirí
        córais tarchurtha nó eintitis eile a bheith i bhfeidhm i gcónaí, ar choinníoll go bhfuil
        siad i gcomhréir le dlí an Aontais agus cinntí ábhartha an údaráis rialála náisiúnta.
   16
        IO L 198, 20.7.2006, lch. 18.
GA                                                38                                                    GA
 ---pagebreak---                                                                (AE) 2019/692 Aithris 8
   (86) Nuair atá comhaontuithe teicniúla den sórt sin i bhfeidhm, ní cheanglaítear leis an
        Treoir seo go dtabharfaí comhaontú idirnáisiúnta i gcrích idir Ballstát agus tríú tír ná
        comhaontú idir an tAontas agus tríú tír maidir le hoibriú líne tarchurtha gáis lena
        mbaineann.
                                                               (AE) 2019/692         Aithris  9
                                                              (oiriúnaithe)
   (87) Bainfidh  Ba cheart  infheidhmeacht Threoir 2009/73/CE  na Treorach seo
        maidir  le línte tarchurtha gáis go dtí tríú tíortha agus uathu a theorannú do chríoch
        na mBallstát amháin. Maidir le línte tarchurtha gáis amach ón gcósta, ba cheart Treoir
        2009/73/CE  an Treoir seo  a bheith infheidhme maidir le huiscí teorann an
        Bhallstáit ina bhfuil an chéad phointe idirnaisc chuig gréasán na mBallstát eile.
                                                               (AE) 2019/692 Aithris 10
   (88) Ba cheart an fhéidearthacht a bheith ann do na comhaontuithe reatha a tugadh i gcrích
        idir Ballstát agus tríú tír maidir le hoibriú líne tarchurtha fanacht i bhfeidhm, i
        gcomhréir leis an Treoir seo.
                                                               (AE) 2019/692 Aithris 11
   (89) Maidir le comhaontuithe nó codanna de na comhaontuithe sin le tríú tíortha a
        d’fhéadfadh tionchar a bheith acu ar rialacha comhchoiteanna an Aontais, ba cheart
        nós imeachta comhtháite agus trédhearcach a bhunú chun údarú a thabhairt do
        Bhallstát, arna iarraidh sin dó, comhaontú a leasú, a shíneadh, a oiriúnú, a athnuachan
        nó a thabhairt i gcrích le tríú tír maidir le hoibriú líne tarchurtha nó hoibriú gréasáin
        píblínte réamhtheachtaí idir an Ballstát agus tríú tír. Leis an nós imeachta, níor cheart
        moill ar chur chun feidhme na Treorach seo, níor cheart dochar a dhéanamh do
        leithdháileadh na n-inniúlachtaí idir an tAontas agus na Ballstáit, agus ba cheart
        feidhm a bheith aige maidir le comhaontuithe atá ann cheana féin agus do
        chomhaontuithe nua.
                                                               (AE) 2019/692 Aithris 12
   (90) Más rud é gur léir go dtagann ábhar an chomhaontaithe i bpáirt faoi inniúlacht an
        Aontais agus i bpáirt faoi inniúlacht Ballstáit, is den fíor-riachtanach a áirithiú go
        mbeidh dlúthchomhar idir an Ballstát sin agus institiúidí an Aontais.
GA                                              39                                                GA
 ---pagebreak---                                                                        (AE) 2019/692 Aithris 14
                                                                      (oiriúnaithe)
   (91) D’fhonn  coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir le cur chun feidhme na
        Treorach seo, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún chun
         cinntí a ghlacadh lena gceadaítear nó lena ndiúltaítear do Bhallstát comhaontú a
        leasú, a shíneadh, a oiriúnú nó a athnuachan, nó a thabhairt i gcrích le tríú tír, ba cheart
        cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin
        a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa
        agus ón gComhairle17.
                                                                       2009/73/CE              Aithris       22
                                                                      (oiriúnaithe)
                                                                       nua
   (92) Gné fhíor-riachtanach de shlándáil an phobail is ea slándáil an tsoláthair fuinnimh
        agus, dá bhrí sin, tá dlúthbhaint aici le feidhmiú éifeachtúil an mhargaidh inmheánaigh
        sa ghás agus comhtháthú mhargaí gáis leithlisithe na mBallstát. Ní féidir le gás teacht
        chomh fada le saoránaigh an Aontais ach amháin tríd an ngréasán. Margaí gáis atá
        oscailte agus ag feidhmiú agus, go háirithe, na gréasáin agus na sócmhainní eile a
        bhaineann le gás a sholáthar, tá siad riachtanach do shlándáil an phobail, d’iomaíochas
        an gheilleagair agus d’fholláine shaoránaigh an Aontais. Dá bhrí sin, níor cheart a
        cheadú do dhaoine ó thríú tíortha córas tarchurtha nó oibreoir córais tarchurtha a rialú
        ach amháin má chomhlíonann siad na ceanglais maidir le deighilt éifeachtach a bhfuil
        feidhm acu sa Chomhphobal  san Aontas . Gan dochar d’oibleagáidí
        idirnáisiúnta an Chomhphobail  Aontais , measann an Comhphobal  tAontas
         go bhfuil tábhacht mhór ag baint le hearnáil na gcóras tarchurtha gáis don
        Chomhphobal  Aontas  agus, dá bhrí sin, go bhfuil gá le coimircí breise maidir
        le slándáil an tsoláthair fuinnimh don Chomhphobal  Aontas  a chaomhnú ionas
        go seachnófar aon bhagairt ar an ord poiblí agus ar shlándáil an phobail sa
        Chomhphobal  san Aontas  agus aon bhagairt ar leas shaoránaigh an Aontais.
        Éilíonn slándáil an tsoláthair fuinnimh don Chomhphobal  Aontas  , go háirithe,
        measúnú ar neamhspleáchas i dtaobh oibriú gréasáin, ar leibhéal spleáchas an
        Chomhphobail  Aontais  agus na mBallstát aonair ar sholáthar fuinnimh ó thríú
        tíortha, agus ar an gcaoi a gcaitear le trádáil agus infheistíocht intíre agus eachtrach
        san fhuinneamh i dtríú tír ar leith. Dá bhrí sin, ba cheart slándáil an tsoláthair a mheas
        i bhfianaise imthosca fíorasacha gach cáis agus i bhfianaise na gceart agus na n-
        oibleagáidí a eascraíonn as an dlí idirnáisiúnta, go háirithe na comhaontuithe
        idirnáisiúnta idir an Comhphobal  tAontas  agus an tríú tír lena mbaineann. I
        gcás inarb iomchuí, ba cheart moltar don Choimisiún moltaí a chur isteach i
        dtaobh comhaontuithe ábhartha a chaibidliú le tríú tíortha lena dtugtar aghaidh ar
        shlándáil an tsoláthair fuinnimh don Chomhphobal  Aontas  nó chun na
        saincheisteanna is gá a chur san áireamh i gcaibidlíocht eile leis na tríú tíortha sin.
   17
        Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena
        leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na
        Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún (IO L 55, 28.2.2011, lch. 13).
GA                                                    40                                                          GA
 ---pagebreak---                                                               2009/73/CE Aithris 23
   (93) Ba cheart tuilleadh beart a dhéanamh chun taraifí trédhearcacha neamh-
        idirdhealaitheacha a áirithiú maidir le rochtain ar an iompar. Ba cheart na taraifí sin a
        bheith infheidhme maidir le gach úsáideoir ar bhonn neamh-idirdhealaitheach. I gcás
        ina mbeidh saoráid stórála, línephacáil nó seirbhís choimhdeach á bhfeidhmiú i
        margadh atá iomaíoch a dhóthain, d’fhéadfaí rochtain a cheadú ar bhonn sásraí
        trédhearcacha, neamh-idirdhealaitheacha atá bunaithe ar an margadh.
                                                              2009/73/CE           Aithris    24
                                                             (oiriúnaithe)
   (94) Is gá neamhspleáchas na n-oibreoirí córais stórála a áirithiú chun feabhas a chur ar
        rochtain tríú páirtí ar shaoráidí stórála a bhfuil gá teicniúil agus/nó eacnamaíoch leo
        chun rochtain éifeachtúil a sholáthar ar an gcóras ar mhaithe le soláthar a chur ar fáil
        do chustaiméirí. Is iomchuí, dá bhrí sin, saoráidí stórála a oibriú trí eintitis atá
        leithleach go dlíthiúil agus a bhfuil cearta cinnteoireachta éifeachtúla acu maidir leis
        na sócmhainní is gá chun saoráidí stórála a chothabháil, a oibriú agus a fhorbairt. Is gá
        freisin cur leis an trédhearcacht maidir leis an acmhainneacht stórála a thairgtear do
        thríú páirtithe, trína chur d’oibleagáid ar na Ballstáit creat soiléir, neamh-
        idirdhealaitheach a shainiú agus a fhoilsiú, lena gcinntear an córas rialála iomchuí is
        infheidhme maidir le saoráidí stórála. Níor cheart go bhfágfadh an oibleagáid sin go
        bhfuil gá le cinneadh nua maidir le córais rochtana ach ba cheart é a bheith ina thoradh
        uirthi go mbeidh feabhas ar an trédhearcacht maidir leis an gcóras rochtana ar shaoráid
        stórála. Baineann tábhacht ar leith leis na ceanglais rúndachta maidir le faisnéis atá
        íogair ó thaobh na tráchtála de i gcás ina bhfuil sonraí de chineál straitéiseach i gceist
        nó i gcás nach bhfuil ach úsáideoir amháin ann i leith saoráid stórála.
                                                              2009/73/CE           Aithris    25
                                                             (oiriúnaithe)
   (95) Le rochtain neamh-idirdhealaitheach ar an ngréasán dáileacháin, cinntear rochtain
        iartheachtach do chustaiméirí ar an leibhéal miondíola. An raon feidhme atá ann
        maidir le hidirdhealú i dtaobh rochtain agus infheistíocht tríú páirtithe, is lú atá sí,
        áfach, ar an leibhéal dáileacháin ná ar an leibhéal tarchurtha, áit ar mó i gcoitinne a
        bhíonn plódú agus tionchar na leasanna táirgthe ná mar a bhíonn siad ar an leibhéal
        dáileacháin. Ina theannta sin, níor ceanglaíodh díchuachadh dlíthiúil agus feidhmiúil a
        dhéanamh ar oibreoirí córais dáileacháin, de bhun Threoir 2003/55/CE, ach amháin ón
        1 Iúil 2007 ar aghaidh agus ní mór meastóireacht a dhéanamh go fóill ar a chuid
        éifeachtaí sin ar an margadh inmheánach sa ghás nádúrtha. Is féidir leis a bheith ina
        thoradh ar na rialacha atá i bhfeidhm faoi láthair maidir le díchuachadh dlíthiúil agus
        feidhmiúil go mbainfear díchuachadh éifeachtach amach ar choinníoll go saineofar na
        rialacha ar shlí níos soiléire, go gcuirfear chun feidhme go cuí iad agus go ndéanfar
        dlúthfhaireachán orthu. Dá bhrí sin, ionas go mbeidh cothrom iomaíochta ann ar an
        leibhéal miondíola  Chun cothrom iomaíochta ar an leibhéal miondíola a leagan
        síos, ba cheart faireachán a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí na n-oibreoirí córais
        dáileachán ionas go mbeidh cosc orthu leas a bhaint as a gcomhtháthú ingearach
GA                                              41                                                 GA
 ---pagebreak---         maidir lena seasamh iomaíoch ar an margadh, go háirithe i ndáil le custaiméirí
        teaghlaigh agus custaiméirí beaga neamhtheaghlaigh.
                                                              2009/73/CE Aithris 26
   (96) Ba cheart do na Ballstáit bearta nithiúla a dhéanamh chun cuidiú le húsáid níos
        forleithne a bhaint as an mbithghás agus as gás ó bhithmhais, agus ba cheart rochtain
        neamh-idirdhealaitheach ar an gcóras gáis a dheonú dá dtáirgeoirí siúd, ar choinníoll
        go mbeidh an rochtain sin comhoiriúnach leis na rialacha teicniúla agus na caighdeáin
        sábháilteachta ábhartha ar bhonn leanúnach.
                                                              nua
   (97) Is minic a bhíonn táirgeoirí gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin nasctha leis an líonra
        dáileacháin. Chun a nglacadh agus a gcomhtháthú sa mhargadh a éascú, ní mór dóibh
        rochtain saor ó bhac a fháil ar an margadh mórdhíola agus ar na pointí trádála fíorúla
        is ábhartha. Is leis an gcaoi a sainmhínítear na córais iontrála-scoir a chinntear
        rannpháirtíocht sa mhargadh miondíola. I roinnt mhaith Ballstát, níl táirgeoirí atá
        nasctha leis an líonra dáileacháin ina gcuid den chóras iontrála-scoir. Dá bhrí sin, ba
        cheart rochtain an gháis in-athnuaite agus ísealcharbóin ar an margadh mórdhíola a
        éascú trí shainmhíniú ar an gcóras iontrála-scoir a thabhairt agus trína áirithiú sa
        deireadh go bhfuil na saoráidí táirgthe atá nasctha leis an gcóras dáileacháin ina gcuid
        de. Ina theannta sin, déantar foráil le Rialachán [an Rialachán athmhúnlaithe maidir le
        Gás mar atá beartaithe in COM(2021)xxx] go n-oibreoidh na hoibreoirí córais
        dáileacháin agus oibreoirí córais tarchurtha i gcomhar chun sreabha cúltreo ón
        ngréasán dáilte go dtí an gréasán tarchurtha nó modh malartach a chumasú chun
        comhtháthú margaidh gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin a éascú.
                                                              2009/73/CE          Aithris   27
                                                             (oiriúnaithe)
   (98) Ionas go seachnófar ualach díréireach airgeadais agus riaracháin a chur ar oibreoirí
        córais dáileacháin bhig, ba cheart é a bheith ar chumas na mBallstát, más gá sin, na
        gnóthais lena mbaineann a dhíolmhú ó na ceanglais dhlíthiúla maidir le díchuachadh
        dáileacháin.
                                                              2009/73/CE          Aithris   28
                                                             (oiriúnaithe)
   (99) I gcás ina n-úsáidfear córas dáileacháin iata lena áirithiú go mbeidh an éifeachtúlacht
        is fearr is féidir ag soláthar fuinnimh comhtháite a dteastaíonn caighdeáin oibríochtúla
        shonracha chuige, nó i gcás ina ndéanfar córas dáileacháin iata a chothabháil go
        príomha lena úsáid ag úinéir an chórais, ba cheart é a bheith indéanta an t-oibreoir
        córais dáileacháin a dhíolmhú ó oibleagáidí a bheadh ina n-ualach riaracháin gan ghá
        mar gheall ar chineál áirithe an ghaoil idir an t-oibreoir córais dáileacháin agus
        úsáideoirí an chórais. Fágann cineál speisialaithe a gcuid oibríochtaí gur féidir le 
GA                                               42                                              GA
 ---pagebreak---          go bhféadfadh  córais dáileacháin iata a bheith san áireamh i suímh thionsclaíocha,
         suímh thráchtála nó suímh seirbhísí comhroinnte amhail foirgnimh stáisiúin traenach,
         aerfoirt, ospidéil, láithreáin mhór champála ag a bhfuil saoráidí comhtháite nó suímh
         de chuid thionscal na gceimiceán.
   (100) De réir mar a dhéanfar toirteanna méadaitheacha gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin a
         chomhtháthú i gcóras an gháis nádúrtha, tiocfaidh athrú ar chaighdeán an gháis a
         iompraítear agus a ídítear san Eoraip. Chun feidhmiú éifeachtúil an chórais gáis
         nádúrtha a áirithiú, ba cheart oibreoirí córais tarchurtha a bheith freagrach as cáilíocht
         gáis ina saoráidí a bhainistiú. I gcás ina dtugtar isteach gáis in-athnuaite agus
         ísealcharbóin ar an leibhéal dáileacháin agus i gcás inar gá chun a dtionchar ar
         cháilíocht gáis a bhainistiú, is féidir leis na húdaráis rialála a chur de chúram ar
         oibreoirí córais dáileacháin bainistíocht éifeachtúil maidir le cáilíocht gáis ina saoráidí
         a áirithiú. Le linn dóibh taisc i ndáil le bainistíocht cáilíochta gáis a dhéanamh, ba
         cheart d’oibreoirí córais dáileacháin agus oibreoirí córais tarchurtha na caighdeáin is
         infheidhme maidir le cáilíocht gáis a chomhlíonadh.
                                                                 2009/73/CE Aithris 29 (nua)
   (29)  Le Treoir 2003/55/CE, tugadh isteach ceanglas ar na Ballstáit rialálaithe a bhunú ag a
         bhfuil inniúlachtaí sonracha. Léiríonn an taithí, áfach, gur minic a chuirtear bac ar
         éifeachtacht na rialála de bharr nach bhfuil rialálaithe neamhspleách ar an rialtas, agus
         de bharr cumhachtaí agus rogha nach leor iad. Ar an gcúis sin, ag an gcruinniú dá cuid
         an 8 agus an 9 Márta 2007, d’iarr an Chomhairle Eorpach ar an gCoimisiún tograí
         reachtacha a fhorbairt lena ndéanfaí foráil maidir le comhchuibhiú breise a dhéanamh
         ar chumhachtaí na rialálaithe náisiúnta fuinnimh agus neartú a dhéanamh ar a
         neamhspleáchas. Ba cheart do na húdaráis rialála náisiúnta sin a bheith in ann earnáil
         an leictreachais agus earnáil an gháis araon a chumhdach.
                                                                 2009/73/CE          Aithris    30
                                                                (oiriúnaithe)
   (101) Is gá do rialálaithe fuinnimh a bheith in ann cinntí a dhéanamh maidir leis na
         saincheisteanna rialála ábhartha go léir má tá an margadh inmheánach sa ghás
         nádúrtha chun feidhmiú i gceart, agus a bheith neamhspleách go hiomlán ar aon
         leasanna poiblí nó príobháideacha eile. Ní fhágtar leis sin nach féidir athbhreithniú
         breithiúnach ná maoirseacht pharlaiminteach a dhéanamh i gcomhréir le dlí
         bunreachtúil na mBallstát. Ina theannta sin, ní hionann buiséad an rialálaí a bheith
         formheasta ag an reachtóir náisiúnta agus bac a bheith ar neamhspleáchas buiséadach.
         Na forálacha a bhaineann leis an neamhspleáchas maidir le cur chun feidhme bhuiséad
         leithdháilte an údaráis rialála, ba cheart iad a chur chun feidhme faoi chuimsiú an
         chreata a shainítear sa dlí buiséadach náisiúnta agus sna rialacha buiséadacha
         náisiúnta. Agus é ag cuidiú le neamhspleáchas an údaráis rialála náisiúnta ar aon leas
         polaitiúil nó eacnamaíoch trí scéim uainíochta iomchuí, ba cheart é a bheith indéanta
         do na Ballstáit aird chuí a thabhairt ar an bhfáil atá ar acmhainní daonna agus ar mhéid
         an bhoird.
GA                                                43                                                 GA
 ---pagebreak---                                                                  2009/73/CE Aithris 31
   (102) Chun a áirithiú go mbeidh rochtain éifeachtach ar an margadh ag gach páirtí sa
         mhargadh, lena n-áirítear iontrálaithe nua, tá gá le sásraí cothromaíochta atá neamh-
         idirdhealaitheach agus a léiríonn an costas. Ba cheart an méid sin a bhaint amach trí
         shásraí trédhearcacha atá bunaithe ar an margadh a bhunú maidir le gás a sholáthar
         agus a cheannach, ar sásraí iad a bhfuil gá leo faoi chuimsiú ceanglais
         chothromaíochta. Ba cheart ról gníomhach a bheith ag údaráis rialála náisiúnta lena
         áirithiú go bhfuil na praghsannataraifí comhardúcháin neamh-idirdhealaitheach agus
         go léiríonn siad an costas. San am céanna, ba cheart dreasachtaí iomchuí a sholáthar
         chun comhardú a dhéanamh ar an ionchur gáis agus an aistarraingt gáis agus gan an
         córas a chur i mbaol.
                                                                 2009/73/CE        Aithris     32
                                                                (oiriúnaithe)
   (103) Ba cheart údaráis rialála náisiúnta a bheith in ann taraifí, nó na modheolaíochtaí is bun
         le ríomh na dtaraifí, a shocrú nó a fhormheas, ar bhonn togra ón oibreoir córais
         tarchurtha nó ón oibreoir nó na hoibreoirí córais dáileacháin nó ón oibreoir córais gáis
         nádúrtha leachtaithe (GNL), nó ar bhonn togra a chomhaontófar idir an t-oibreoir nó
         na hoibreoirí sin agus úsáideoirí an ghréasáin. Agus na cúraimí sin á gcur i gcrích, ba
         cheart d’údaráis rialála náisiúnta a áirithiú go bhfuil na taraifí tarchurtha agus
         dáileacháin neamh-idirdhealaitheach agus go léiríonn siad an costas, agus ba cheart
         dóibh a chur san áireamh na costais ghréasáin fhadtéarmacha, imeallacha arna
         seachaint ar toradh iad ar bhearta i ndáil le bainistiú ar éileamh.
                                                                 nua
   (104) Ba cheart do na húdaráis rialála a chur chun cinn, i ndlúthchomhar leis an
         nGníomhaireacht um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh (ACER), a bhunaítear le
         Rialachán (CE) Uimh. 713/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle18,
         margadh inmheánach sa hidrigin atá oscailte, iomaíoch, slán agus inbhuanaithe ó
         thaobh an chomhshaoil lena ngabhann sreafaí trasteorann saor ó bhac. Ní mór do na
         húdaráis rialála a bheith in ann cinntí a dhéanamh maidir le gach saincheist rialála má
         tá an margadh inmheánach sa hidrigin le feidhmiú go cuí.
                                                                 2009/73/CE Aithris 33
                                                                 nua
   (105) Ba cheart é a bheith de chumhacht ag rialálaithe fuinnimh cinntí ceangailteacha a
         eisiúint maidir le gnóthais gáis nádúrtha  nó hidrigine , agus pionóis éifeachtacha,
         chomhréireacha agus athchomhairleacha a fhorchur ar ghnóthais gáis nádúrtha  nó
         hidrigine  a mhainneoidh a gcuid oibleagáidí a chomhlíonadh, nó a mholadh go
         bhforchuirfidh cúirt inniúil pionóis den sórt sin orthu. Ba cheart a thabhairt de
   18
         Féach leathanach 1 den Iris Oifigiúil seo.
GA                                                  44                                             GA
 ---pagebreak---          chumhacht freisin do rialálaithe fuinnimh cinneadh a dhéanamh, gan beann ar chur i
         bhfeidhm rialacha iomaíochta, ar bhearta iomchuí lena n-áiritheofar sochair do
         chustaiméirí trí iomaíocht éifeachtach a chur chun cinn is gá chun go mbeidh an
         margadh inmheánach sa ghás nádúrtha  agus sa hidrigin  ag feidhmiú go cuí. Tá
         bunú clár um scaoileadh gáis ar cheann de na bearta féideartha is féidir a úsáid chun
         iomaíocht éifeachtach a chur chun cinn agus feidhmiú cuí an mhargaidh a áirithiú. Ina
         theannta sin, ba cheart na cumhachtaí a thabhairt do rialálaithe fuinnimh cuidiú a
         thabhairt chun ardchaighdeáin seirbhíse poiblí a áirithiú i gcomhréir le hoscailt an
         mhargaidh, chun custaiméirí leochaileacha a chosaint, agus chun éifeachtacht iomlán
         beart cosanta tomhaltóirí a bhaint amach. Ba cheart na forálacha sin a bheith gan
         dochar do chumhachtaí an Choimisiúin maidir le rialacha iomaíochta a chur i
         bhfeidhm lena n-áirítear scrúdú a dhéanamh ar chumaisc a mbaineann gné
         Chomhphobail leo, agus do na rialacha maidir leis an margadh inmheánach amhail
         saorghluaiseacht chaipitil. Féadfaidh sé gur cúirt nó binse eile a bhfuil de chumhacht
         aige athbhreithniú breithiúnach a dhéanamh é an comhlacht neamhspleách a bhfuil
         ceart achomhairc chuige ag páirtí a ndearna cinneadh rialálaí náisiúnta difear dó.
                                                              2009/73/CE           Aithris  33
                                                             (oiriúnaithe)
   (106) Ina theannta sin, ba cheart na cumhachtaí a thabhairt do rialálaithe fuinnimh cuidiú a
         thabhairt chun ardchaighdeáin seirbhíse poiblí a áirithiú i gcomhréir le hoscailt an
         mhargaidh, chun custaiméirí leochaileacha a chosaint, agus chun éifeachtacht iomlán
         beart cosanta tomhaltóirí a bhaint amach. Ba cheart na forálacha sin a bheith gan
         dochar do chumhachtaí an Choimisiúin maidir le rialacha iomaíochta a chur i
         bhfeidhm lena n-áirítear scrúdú a dhéanamh ar chumaisc a mbaineann gné
         Chomhphobail  Aontais  leo, agus do na rialacha maidir leis an margadh
         inmheánach amhail saorghluaiseacht chaipitil. Féadfaidh sé gur cúirt nó binse eile a
         bhfuil de chumhacht aige athbhreithniú breithiúnach a dhéanamh é an comhlacht
         neamhspleách a bhfuil ceart achomhairc chuige ag páirtí a ndearna cinneadh rialálaí
         náisiúnta ó údarás rialála difear dó.
                                                              2009/73/CE Aithris 34
   (107) Ba cheart a áireamh le haon chomhchuibhiú ar chumhachtaí na n-údarás rialála
         náisiúnta na cumhachtaí chun dreasachtaí a sholáthar do ghnóthais gáis nádúrtha , agus
         chun pionóis éifeachtacha, chomhréireacha agus athchomhairleacha a fhorchur ar
         ghnóthais gáis nádúrtha nó a mholadh go bhforchuirfidh cúirt inniúil pionóis den sórt
         sin. Ina theannta sin, ba cheart an chumhacht a bheith ag údaráis rialála chun faisnéis
         ábhartha a iarraidh ó ghnóthais gáis nádúrtha, imscrúduithe iomchuí leordhóthanacha a
         dhéanamh agus díospóidí a réiteach.
                                                              nua
   (108) Ba cheart do na húdaráis rialála agus do ACER faisnéis faoin margadh hidrigine a
         sholáthar chun trédhearcacht a áirithiú, lena n-áirítear gnéithe amhail soláthar agus
GA                                              45                                               GA
 ---pagebreak---          éileamh, an bonneagar iompair, cáilíocht seirbhíse, trádáil trasteorann, infheistíochtaí,
         praghsanna tomhaltóirí agus leachtacht mhargaidh.
   (109) Tá ról tábhachtach ag oibreoirí córais tarchurtha maidir le infheistíochtaí
         costéifeachtacha i ngréasáin gáis a áirithiú. Chun go mbeidh pleanáil optamaithe in
         earnálacha na n-iompróirí fuinnimh agus chun an bhearna a líonadh idir cuir chuige
         éagsúla náisiúnta agus uile-Aontais maidir leis an bpleanáil gréasáin, tugtar isteach
         ceanglais bhreise chun pleanáil chomhsheasmhach a áirithiú. Ba cheart a chur san
         áireamh leis an bpleanáil gréasáin an líon méadaithe idirnasc idir gás nádúrtha agus
         leictreachas chomh maith le hidrigin.
   (110) Agus an plean forbartha gréasáin á fhorbairt, is tábhachtach go gcuireann oibreoirí
         bonneagair bunphrionsabal na héifeachtúlachta fuinnimh19 san áireamh, go háirithe, an
         tomhaltas ionchais a úsáidtear le haghaidh forbairt cásanna comhpháirteacha.
   (111) Cuirtear i dtábhacht sa straitéis maidir le comhtháthú córas fuinnimh an tábhacht a
         bhaineann le pleanáil chomhordaithe agus oibriú comhordaithe an chórais fuinnimh
         chun cuspóirí dícharbónaithe a bhaint amach. Dá bhrí sin, is gá plean forbartha
         gréasáin a tharraingt suas bunaithe ar comhchreat atá forbartha ar bhonn trasearnála.
         Agus pleananna earnálacha ar leithligh á gcoinneáil, ba cheart d’oibreoirí bonneagair
         oibriú i dtreo leibhéal comhtháthaithe níos airde agus riachtanais an chórais a théann
         thar iompróirí fuinnimh áirithe á gcur san áireamh.
   (112) Is gné thábhachtach iad na pleananna forbartha gréasáin chun bearnaí sa bhonneagar a
         aithint agus chun faisnéis faoin mbonneagar is gá a thógáil nó is gá a dhíchoimisiúnú
         agus a d’fhéadfaí a úsáid le haghaidh cuspóirí eile, amhail iompar hidrigine. Tá an
         méid sin fíor gan beann ar an tsamhail dhíchuachta a roghnaítear le haghaidh na n-
         oibreoirí gréasáin.
   (113) Chun faisnéis a sholáthar faoi bhonneagar is féidir a dhíchoimisiúnú laistigh den
         phlean forbartha gréasáin, d’fhéadfadh sé go gciallaíonn an méid sin an bonneagar a
         fhágáil sa chaoi agus nach n-úsáidtear é, é a dhíchóimeáil nó é a úsáid chun críoch
         eile, amhail iompar hidrigine. Cuirtear san áireamh leis an gcuspóir i ndáil le
         trédhearcacht mhéadaithe go bhfuil bonneagar ar athraíodh a chuspóir níos saoire i
         gcomparáid le bonneagar nuathógtha agus, dá bhrí sin, ba cheart go-éascófaí aistriú
         costéifeachtach leis.
   (114) Sna Ballstáit ina bhforbrófar gréasáin hidrigine, ba cheart go n-áiritheofar le tuairisciú
         ar fhorbairt an bhonneagair hidrigine go bhfuil tógáil an chórais hidrigine bunaithe ar
         réamh-mheastachán éilimh réalaíoch réamhbhreathnaitheach lena n-áirítear riachtanais
         fhéideartha ó thaobh an chórais leictreachais. I gcás ina gcinnfidh na Ballstáit foráil a
         dhéanamh maidir le muirir thiomnaithe mar bhealach leis an mbonneagar hidrigine
         nua a chomhchistiú, ba cheart tacú leis an údarás rialála lena mheasúnú ar na muirir
         sin tríd an tuarascáil. Ba cheart an tuarascáil a chur faoi bhráid an údaráis rialála ar
         bhonn rialta a chinnfidh an t-údarás rialála. I bhfianaise chineál borrtha an mhargadh
         hidrigine, ba cheart seicheamhú díréireach agus leanúnach maidir leis an oibleagáid
         tuairiscithe a sheachaint mar sin féin.
   (115) Leis an bhfaisnéis atá ar fáil sa phlean forbartha gréasáin, ba cheart réamhaisnéis a
         chumasú i ndáil leis na tionchair ar tharaifí bunaithe ar an bpleanáil agus ar an
   19
         Moladh ón gCoimisiún an 28.9.2021 maidir le Tús Áite don Éifeachtúlacht Fuinnimh: ó phrionsabail go
         cleachtas. Treoirlínte agus samplaí maidir lena chur chun feidhme i gcinnteoireacht san earnáil
         fuinnimh agus in earnálacha eile, COM (2021) 7014 final
GA                                                  46                                                       GA
 ---pagebreak---          díchoimisiúnú lena ndéantar difear don sócmhainnbhunú rialáilte mar a luaitear in
         Airteagal 51 den Treoir seo.
   (116) In ionad plean forbartha gréasáin náisiúnta a sholáthar ar leibhéal an Bhallstáit aonair,
         ba cheart an rogha a bheith ag na Ballstáit plean forbartha gréasáin a tharraingt suas ar
         an leibhéal réigiúnach lena n-áirítear níos mó ná Ballstát amháin agus i gcomhréir le
         comhtháthú réigiúnach deonach an mhargaidh gáis.
   (117) I gcodarsnacht le leictreachas, meastar go dtiocfaidh laghdú ar ról an gháis nádúrtha,
         rud a dhéanfaidh dochar don éileamh ar infheistíochtaí bonneagair. Dá bhrí sin, leis an
         bplean forbartha gréasáin ní mór cothromaíocht a bhaint amach i ndáil le himní maidir
         leis an iomaíocht agus sócmhainní tréigthe a sheachaint. Dá réir sin, níor cheart
         oibreoirí córais tarchurtha faoi úinéireacht díchuachta a chumhdach le hAirteagal
         51(7).
                                                                 2009/73/CE          Aithris     35
                                                                (oiriúnaithe)
                                                                 nua
   (118) Ba cheart infheistíochtaí i mórbhonneagar nua a chur chun cinn go tréan agus feidhmiú
         cuí an mhargaidh inmheánaigh  gás  sa ghás nádúrtha a áirithiú an tráth céanna.
         Chun cur leis an tionchar dearfach atá ag tionscadail bhonneagair dhíolmhaithe ar
         iomaíocht agus ar shlándáil an tsoláthair, ba cheart spéis an mhargaidh a thástáil le
         linn chéim phleanála an tionscadail agus ba cheart rialacha maidir le bainistiú ar
         phlódú a chur chun feidhme. I gcás ina mbeidh bonneagar suite ar chríoch níos mó ná
         Ballstát amháin, ba cheart do ACER déileáil leis an iarraidh ar dhíolúine, mar rogha
         deiridh, ionas go gcuirfí a himpleachtaí trasteorann san áireamh ar bhealach níos fearr
         agus chun an láimhseáil riaracháin a gheobhaidh sí a fheabhsú. Thairis sin, mar gheall
         ar an bpróifíl riosca eisceachtúil a bhaineann leis na mórthionscadail bhonneagair
         dhíolmhaithe sin a thógáil, ba cheart é a bheith indéanta maoluithe páirteacha  nó
         iomlána  a dheonú go sealadach do ghnóthais a bhfuil leasanna soláthair agus
         táirgthe acu i ndáil leis na rialacha maidir le díchuachadh i leith na dtionscadal lena
         mbaineann. Ba cheart feidhm a bheith ag an bhféidearthacht maidir le maoluithe
         sealadacha, ar chúiseanna a bhaineann le slándáil an tsoláthair, go háirithe, maidir le
         píblínte nua laistigh den Chomhphobal  Aontas  lena n-iompraítear gás ó thríú
         tíortha isteach sa Chomhphobal  san Aontas . Na díolúintí  agus maoluithe 
         arna ndeonú faoi Threoir 2003/55/CE agus faoi Threoir 2009/73/CE maille le
         leasuithe,  ba cheart  feidhm a bheith acu go dtí an dáta sceidealta éaga faoi mar
         a chinnfear sa chinneadh  nó sa mhaolú  i dtaobh díolúine a dheonú.
                                                                 nua
   (119) Is gá dul chun cinn a dhéanamh i dtreo margaí hidrigine atá idirnasctha san Aontas
         agus ar an gcaoi sin, infheistíochtaí i mbonneagar trasteorann hidrigine a éascú. Faoin
         gcóras rochtana tríú páirtí rialáilte, in éagmais taraifí iompair trasteorann tar éis an 31
         Nollaig 2030, le córas ranníocaíochta airgeadais ba cheart dreasachtaí airgid do
         rannpháirtithe sa mhargadh a sholáthar chun idirnascairí trasteorann a chur chun cinn.
GA                                                 47                                                GA
 ---pagebreak---                                                                  2009/73/CE          Aithris   36
                                                                (oiriúnaithe)
   (120) Tá easpa leachtachta agus trédhearcachta ag goilleadh ar an margadh inmheánach sa
         ghás nádúrtha, rud a chuireann bac ar leithdháileadh éifeachtúil acmhainní, ar fhálú
         riosca agus ar iontráil nua. Ní mór cur leis an muinín as an margadh, a leachtacht agus
         an líon rannpháirtithe sa mhargadh, agus, dá bhrí sin, ní mór cur leis an maoirseacht
         rialála ar ghnóthais atá gníomhach maidir le gás a sholáthar. Ba cheart na ceanglais sin
         a bheith gan dochar do dhlí an Chomhphobail  Aontais  atá ann cheana maidir
         leis na margaí airgeadais, agus iad a bheith comhoiriúnach leis an dlí sin. Ní mór do
         rialálaithe fuinnimh agus do rialálaithe an mhargaidh airgeadais comhoibriú le chéile
         chun go mbeidh siad araon in ann forléargas a bheith acu ar na margaí lena
         mbaineann.
                                                                 2009/73/CE          Aithris   37
                                                                (oiriúnaithe)
   (121) Is ó thríú tíortha den chuid is mó atá gás nádúrtha á allmhairiú isteach sa
         Chomhphobal  san Aontas  , agus tá an treocht sin ag dul i dtreise. Ba cheart a
         chur san áireamh i ndlí an Chomhphobail  Aontais  saintréithe an gháis
         nádúrtha, amhail dolúbthacht struchtúrach áirithe a eascraíonn as comhchruinniú na
         soláthróirí, as na conarthaí fadtéarmacha nó as an easpa leachtacht iartheachtach. Dá
         bhrí sin, tá gá le trédhearcacht níos mó, lena n-áirítear maidir le foirmiú praghsanna.
                                                                 2009/73/CE          Aithris   38
                                                                (oiriúnaithe)
                                                                 nua
   (122) Sula nglacfaidh an Coimisiún Ttreoirlínte lena ndéanfar sainiú breise ar na ceanglais
         maidir le taifid a choimeád, ba cheart do Ghníomhaireacht an Aontais um Chomhar
         idir Rialálaithe Fuinnimh (ACER) agus do Choiste na Rialtóirí Urrús Eorpacha
         (“CRUE”)  (CESR) , a bhunaítear le Cinneadh 2009/77/CE ón gCoimisiún20, dul i
         gcomhairle lena chéile agus comhairle a chur ar an gCoimisiún maidir lena n-ábhar.
         Ba cheart do ACER agus (“CRUE”)  (CESR)  comhoibriú lena chéile freisin chun
         tuilleadh imscrúdaithe a dhéanamh agus comhairle a thabhairt maidir lenar cheart
         idirbhearta i gconarthaí soláthair gáis agus i ndíorthaigh gháis a bheith faoi réir
         ceanglais trédhearcachta réamhthrádála agus/nó iarthrádála agus, más rud é gur cheart,
         cén t-ábhar is ceart a bheith sna ceanglais sin.
                                                                 2009/73/CE Aithris 39
   (123) Ba cheart do na Ballstáit nó, i gcás ina bhfuil foráil déanta ag Ballstát amhlaidh, don
         údarás rialála, a spreagadh go bhforbrófar conarthaí soláthair in-idirbhriste.
   20
         IO L 25, 29.1.2009, lch. 18.
GA                                               48                                                GA
 ---pagebreak---                                                                 2009/73/CE          Aithris   40
                                                               (oiriúnaithe)
   (40)  Ar mhaithe le slándáil an tsoláthair, ba cheart faireachán a dhéanamh ar an
         gcothromaíocht idir an soláthar agus an t-éileamh i mBallstáit aonair, agus ina dhiaidh
         sin ba cheart tuarascáil a ullmhú ar an staid ar leibhéal an Chomhphobail, agus an
         acmhainneacht idirnaisc idir limistéir á cur san áireamh. Ba cheart an faireachán sin a
         dhéanamh luath go leor chun go bhféadfar bearta iomchuí a dhéanamh más rud é go
         mbeidh slándáil an tsoláthair i mbaol. Ba cheart do thógáil agus cothabháil an
         bhonneagair gréasáin is gá, lena n-áirítear acmhainneacht idirnaisc, cuidiú chun
         soláthar cobhsaí gáis a áirithiú.
                                                                2009/73/CE          Aithris   41
                                                               (oiriúnaithe)
   (124) Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú, agus na ceanglais cháilíochta is gá á gcur san
         áireamh acu, go ndeonófar rochtain neamh-idirdhealaitheach ar an gcóras gáis don
         bhithghás agus do ghás ó bhithmhais, go háirithe bithmheatán, ar choinníoll go mbeidh
         an rochtain sin comhoiriúnach go buan leis na rialacha teicniúla agus na caighdeáin
         sábháilteachta ábhartha. Ba cheart a áirithiú leis na rialacha agus na caighdeáin sin gur
         féidir na gáis sin a instealladh, go teicniúil agus go sábháilte, sa chóras gáis nádúrtha
         agus a iompar tríd, agus ba cheart aghaidh a thabhairt ar shaintréithe ceimiceacha na
         ngás sin freisin trí mheán na rialacha agus na gcaighdeán sin.
                                                                2009/73/CE          Aithris   42
                                                               (oiriúnaithe)
                                                                nua
   (125) Leanfaidh conarthaí fadtéarmacha de bheith  Tá conarthaí fadtéarmacha  ina
         gcuid thábhachtach de sholáthar gáis na mBallstát  . Mar sin féin, níor cheart iad a
         bheith ina bhacainn maidir le teacht isteach gás in-athnuaite agus ísealcharbóin, agus is
         ar an gcúis sin nach bhféadfar fad na gconarthaí maidir leis an soláthar gáis iontaise a
         reáchtáil tar éis 2049. Beidh na conarthaí sin i gcomhréir le  agus ba cheart iad a
         choimeád mar rogha do ghnóthais soláthair gáis a mhéid nach bhfágfaidh siad go
         mbainfear an bonn ó cuspóir na Treorach seo agus tá siad ag teacht leis an gConradh
          le CFAE , lena n-áirítear na rialacha iomaíochta. Is gá dá bhrí sin conarthaí
         fadtéarmacha a chur san áireamh maidir le pleanáil a dhéanamh ar an acmhainneacht
         soláthair agus iompair a bheidh ag gnóthais gáis nádúrtha.
                                                                2009/73/CE          Aithris   43
                                                               (oiriúnaithe)
   (126) Chun a áirithiú go gcoimeádfar ardchaighdeáin seirbhíse poiblí san  Aontas 
         Chomhphobal, ba cheart fógra rialta a thabhairt don Choimisiún faoi na bearta go léir
         atá á ndéanamh ag na Ballstáit chun cuspóirí na Treorach seo a bhaint amach. Ba
         cheart don Choimisiún tuarascáil a fhoilsiú go rialta ina ndéanfar anailís ar bhearta
GA                                                49                                               GA
 ---pagebreak---          arna ndéanamh ar an leibhéal náisiúnta chun cuspóirí seirbhíse poiblí a bhaint amach
         agus a n-éifeachtúlacht a chur i gcomparáid lena chéile, d’fhonn moltaí a dhéanamh
         maidir le bearta atá le déanamh ar an leibhéal náisiúnta chun ardchaighdeáin seirbhíse
         poiblí a bhaint amach.
                                                                  2009/73/CE       Aithris   44
                                                                 (oiriúnaithe)
   (127) Is ceanglas bunúsach de chuid na Treorach seo é ceanglais na seirbhíse poiblí a
         urramú, agus tá sé tábhachtach go sonrófar sa Treoir seo caighdeáin íosta
         chomhchoiteanna, a urramóidh na Ballstáit ar fad, ina gcuirfear san áireamh na
         cuspóirí maidir le cosaint chomhchoiteann, slándáil an tsoláthair, cosaint an
         chomhshaoil agus leibhéil choibhéiseacha iomaíochta sna Ballstáit go léir. Tá sé
         tábhachtach gur féidir na ceanglais seirbhíse poiblí a léirmhíniú ar bhonn náisiúnta, ag
         cur san áireamh imthosca náisiúnta agus faoi réir dlí an Chomhphobail  Aontais 
         a urramú.
                                                                  2009/73/CE       Aithris   45
                                                                 (oiriúnaithe)
   (128) Ba cheart é a bheith indéanta go mbainfear amach leis na bearta a chuirfidh na
         Ballstáit chun feidhme cuspóirí an chomhtháthaithe shóisialta agus eacnamaíoch, lena
         n-áirítear, go háirithe, dreasachtaí eacnamaíocha leordhóthanacha a sholáthar, ag baint
         úsáid, i gcás inarb iomchuí, as na huirlisí náisiúnta agus na huirlisí Comhphobail 
         Aontais  go léir atá ann cheana. Ba cheart é a bheith indéanta a áireamh leis na
         huirlisí sin sásraí dliteanais chun an infheistíocht is gá a ráthú.
                                                                  2009/73/CE       Aithris   46
                                                                 (oiriúnaithe)
   (129) Sa mhéid gur Státchabhair faoi Airteagal 87(1)  107(1)  den Chonradh iad na
         bearta arna ndéanamh ag na Ballstáit chun oibleagáidí seirbhíse poiblí a
         chomhlíonadh, tá oibleagáid faoi Airteagal 88(3)  108(3)  den Chonradh fógra a
         thabhairt don Choimisiún ina leith.
                                                                  2009/73/CE Aithris 53
   (130) Ba cheart do na praghsanna margaidh na dreasachtaí cearta a thabhairt chun an gréasán
         a fhorbairt.
                                                                  2009/73/CE Aithris 54
   (131) Ba cheart do na Ballstáit an tábhacht is mó is féidir a leagan ar iomaíocht chóir agus
         rochtain éasca do sholáthróirí éagsúla a chur chun cinn chun go bhféadfaidh
GA                                                 50                                             GA
 ---pagebreak---          tomhaltóirí leas iomlán a bhaint as na deiseanna atá le tapú i margadh inmheánach
         léirscaoilte gáis nádúrtha sa ghás.
                                                               2009/73/CE          Aithris   55
                                                              (oiriúnaithe)
   (132) Chun cuidiú le slándáil an tsoláthair, agus meon dlúthpháirtíochta idir na Ballstáit á
         choinneáil ar bun an tráth céanna, go háirithe i gcás géarchéim soláthair fuinnimh, is
         mór an tábhacht é  foráil a dhéanamh maidir le  creat i ndáil le comhar
         réigiúnach de mheon dlúthpháirtíochta. Féadfaidh an comhar sin a bheith ag brath, má
         chinneann na Ballstáit amhlaidh, ar an gcéad dul síos ar shásraí atá bunaithe ar an
         margadh. Níor cheart é a bheith ina thoradh ar an gcomhar ar mhaithe leis an
         dlúthpháirtíocht réigiúnach agus dhéthaobhach a chur chun cinn go leagfar ualach
         díréireach ar rannpháirtithe sa mhargadh ná go ndéanfar idirdhealú eatarthu.
                                                               2009/73/CE          Aithris   56
                                                              (oiriúnaithe)
   (133) D’fhonn margadh inmheánach sa ghás nádúrtha a chruthú, ba cheart do na Ballstáit
         comhtháthú a gcuid margaí náisiúnta agus an comhar idir oibreoirí córais ar leibhéal
         an Chomhphobail  Aontais  agus ar an leibhéal réigiúnach a chothú, agus na
         córais leithlisithe a ionchorprú lena gcomhdhéantar oileáin gháis arb ann dóibh go fóill
         sa Chomhphobal  san Aontas .
                                                               nua
   (134) D’fhéadfadh tairbhí éagsúla a bheith mar thoradh ar chomhtháthú deonach na margaí
         réigiúnacha, go háirithe, cumaisc mhargaidh, ag brath ar shainiúlachtaí na margaí. Le
         comhtháthú margaidh, d’fhéadfadh an deis a bheith ann an úsáid is fearr is féidir a
         bhaint as an mbonneagar ar choinníoll nach mbeidh tionchar diúltach aige sin ar
         mhargaí comharsanacha, mar shampla trí tharaifí trasteorann a mhéadú. Is deis é
         freisin an iomaíocht, an leachtacht agus an trádáil a mhéadú chun sochar na
         gcustaiméirí deiridh sa réigiún, trí sholáthróirí a mhealladh nach dtiocfadh murach sin
         mar gheall ar mhéid beag an mhargaidh. Le comhtháthú margaidh, is féidir limistéir
         níos mó a chruthú inar féidir rochtain a fháil ar níos mó foinsí soláthair freisin.
         D’fhéadfadh éagsúlú den chineál sin difear a dhéanamh do na praghsanna sa mhargadh
         mórdhíola, a bhuí leis an iomaíocht fheabhsaithe idir foinsí, ach d’fhéadfadh sé
         feabhas a chur ar shlándáil an tsoláthair freisin i gcás nach mbeidh aon phlódú
         inmheánach sa limistéar cónasctha nua. D’fhéadfadh an comhtháthú margaidh a bheith
         ina bhunús chun tacú a thuilleadh le claochlú an mhargaidh gáis nádúrtha, lena n-
         áirítear cur in úsáid na ngás in-athnuaite agus ísealcharbóin. Ba cheart do na Ballstáit,
         údaráis rialála agus oibreoirí córas tarchurtha oibriú i gcomhar chun comhtháthú
         réigiúnach a éascú.
GA                                               51                                                GA
 ---pagebreak---                                                                  2009/73/CE          Aithris    57
                                                                (oiriúnaithe)
   (135) Ba cheart forbairt fíormhargaidh inmheánaigh sa ghás nádúrtha, trí ghréasán atá
         nasctha ar fud an Chomhphobail  Aontais , a bheith ar cheann de
         phríomhchuspóirí na Treorach seo agus, dá bhrí sin, ba cheart saincheisteanna rialála
         maidir le hidirnaisc thrasteorann agus margaí réigiúnacha a bheith ar cheann de
         phríomhchúraimí na n-údarás rialála, i ndlúthchomhar  le ACER  leis an
         nGníomhaireacht i gcás inarb ábhartha.
                                                                 2009/73/CE Aithris 58
                                                                 nua
   (136) Ba cheart é a bheith ar cheann de phríomhchuspóirí na Treorach seo freisin rialacha
         comhchoiteanna maidir le fíormhargadh inmheánach a áirithiú, mar aon le soláthar
         leathan gáis. Chuige sin, sholáthródh praghsanna margaidh neamhshaofa dreasacht
         don  trádáil  idirnaisc trasteorann agus bheadh cóineasú praghsanna ina thoradh
         orthu san fhadtréimhse.
                                                                 2009/73/CE Aithris 59
   (137) Ba cheart do na húdaráis rialála faisnéis a sholáthar ar an margadh freisin ionas go
         bhféadfaidh an Coimisiún a ról a fheidhmiú i dtaobh breathnú agus faireachán a
         dhéanamh ar an margadh inmheánach sa ghás nádúrtha agus ar an gcaoi a dtiocfaidh
         sé chun cinn sa ghearrthréimhse, sa mheántréimhse agus san fhadtréimhse, lena n-
         áirítear gnéithe amhail soláthar agus éileamh, bonneagar tarchurtha agus dáileacháin,
         cáilíocht seirbhíse, trádáil trasteorann, bainistiú ar phlódú, infheistíochtaí, praghsanna
         mórdhíola agus praghsanna tomhaltóirí, leachtacht mhargaidh agus feabhsuithe i
         dtaobh an chomhshaoil agus na héifeachtúlachta. Ba cheart do na húdaráis rialála
         náisiúnta tuairisciú do na húdaráis iomaíochta agus don Choimisiún faoi na Ballstáit
         sin ina gcuireann praghsanna bac ar an iomaíocht agus ar fheidhmiú cuí an mhargaidh.
                                                                 2009/73/CE          Aithris    60
                                                                (oiriúnaithe)
                                                                 nua
   (138) Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit aidhm na Treorach seo, eadhon margadh
         inmheánach sa ghás nádúrtha  agus sa hidrigin  atá go hiomlán oibríochtúil a
         chruthú, a ghnóthú go leordhóthanach,  ach  gur fearr is féidir dá bhrí sin , de
         bharr fhairsinge nó éifeachtaí na gníomhaíochta sin,  é a ghnóthú ar leibhéal an
         Chomhphobail  an Aontais  , féadfaidh an Comhphobal  tAontas  bearta a
         ghlacadh i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den
         Chonradh  ar an Aontas Eorpach  . I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta,
         a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Treoir seo thar a bhfuil riachtanach
         chun an cuspóir sin a ghnóthú.
GA                                                52                                                GA
 ---pagebreak---                                                                         2009/73/CE               Aithris     61
                                                                       (oiriúnaithe)
                                                                        nua
   (139) Faoi Rialachán (CE) Uimh. 715/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle21
          an 13 Iúil 2009 maidir le coinníollacha le haghaidh rochtain ar na gréasáin gáis
          nádúrtha22, féadfaidh an Coimisiún Ttreoirlínte  nó cóid ghréasáin  a ghlacadh
          chun an méid comhchuibhithe is gá a bhaint amach. Na Ttreoirlínte nó cóid
          ghréasáin  den chineál sin, ar bearta cur chun feidhme ceangailteacha  rialacha
          ceangailteachta iad a glacadh i bhfoirm Rialacháin ón gCoimisiún , is úsáideach an
          uirlis iad i dtaca le forálacha áirithe den Treoir seo freisin, uirlis is féidir a chur in
          oiriúint go tapa nuair is gá.
                                                                        2009/73/CE Aithris 62
   Maidir leis na bearta is gá chun an Treoir seo a chur chun feidhme, ba cheart iad a ghlacadh i
          gcomhréir le Cinneadh 1999/468/CE ón gComhairle an 28 Meitheamh 1999 lena
          leagtar síos na nósanna imeachta maidir le feidhmiú na gcumhachtaí cur chun feidhme
          arna dtabhairt don Choimisiún23.
                                                                        2009/73/CE Aithris 63
   (140) Ba cheart, go háirithe, an chumhacht a thabhairt don Choimisiún na tTreoirlínte is gá a
          ghlacadh d’fhonn an leibhéal íosta comhchuibhithe a sholáthar atá riachtanach chun
          aidhm na Treorach seo a bhaint amach. Ós rud é go bhfuil raon feidhme ginearálta ag
          na bearta sin agus gur ceapadh iad chun eilimintí neamhriachtanacha den Treoir seo a
          leasú, trína forlíonadh le heilimintí nua neamhriachtanacha, ní mór iad a ghlacadh
          i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú agus dá
          bhforáiltear in Airteagal 5a de Chinneadh 1999/468/CE.
                                                                        2009/73/CE               Aithris     64
                                                                       (oiriúnaithe)
   I gcomhréir le pointe 34 den Chomhaontú Idirinstitiúideach maidir le reachtóireacht níos
          fearr24, spreagtar na Ballstáit chun a gcuid táblaí féin a tharraingt suas, ar a son féin
          agus ar mhaithe le leas an Chomhphobail, ina léireofar, a mhéid is féidir, an
          comhghaol idir an Treoir seo agus na bearta trasuí, agus chun iad a chur ar fáil go
          poiblí.
   (141) I gcomhréir le Dearbhú Comhpháirteach Polaitiúil an 28 Meán Fómhair 2011 ó na
          Ballstáit agus ón gCoimisiún maidir le doiciméid mhíniúcháin, ghlac na Ballstáit mar
   21
          Rialachán (CE) Uimh. 715/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Iúil 2009 maidir le
          coinníollacha le haghaidh rochtana ar na gréasáin gáis nádúrtha agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE)
          Uimh. 1775/2005 (IO L 211, 14.8.2009, lch. 36).
   22
          Féach leathanach 36 den Iris Oifigiúil seo.
   23
          IO L 184, 17.7.1999, lch. 23.
   24
          IO C 321, 31.12.2003, lch. 1.
GA                                                      53                                                        GA
 ---pagebreak---          chúram orthu féin, i gcásanna a bhfuil údar cuí leo, doiciméad amháin nó níos mó a
         chur leis an bhfógra maidir lena mbearta trasuite, ar doiciméid iad lena mínítear an
         gaol idir codanna de threoir agus páirteanna comhfhreagracha na n-ionstraimí
         náisiúnta trasuite. Maidir leis an Treoir seo, measann an reachtóir go bhfuil údar cuí
         leis na doiciméid sin a tharchur, go háirithe tar éis bhreithiúnas Chúirt Bhreithiúnais an
         Aontais Eorpaigh sa chás an Coimisiún v an Bheilg (cás C-543/17).
                                                                 2009/73/CE         Aithris    65
                                                                (oiriúnaithe)
   (65)  Ag féachaint do raon feidhme na leasuithe atá á ndéanamh leis seo ar Threoir
         2003/55/CE, is inmhianaithe, ar mhaithe le soiléireacht agus le cuíchóiriú, na forálacha
         i dtrácht a athmhúnlú trína dtabhairt le chéile in aon téacs amháin i dTreoir nua.
                                                                 2009/73/CE aithris 38
                                                                 nua
   (142) Leis an Treoir seo, urramaítear na cearta bunúsacha agus comhlíontar na prionsabail a
         aithnítear go háirithe sa Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh,.  Dá
         réir sin, ba cheart an Treoir seo a léirmhíniú agus a chur i bhfeidhm i gcomhréir leis na
         cearta agus na prionsabail sin, go háirithe an ceart chun sonraí pearsanta a chosaint a
         ráthaítear le hAirteagal 8 den Chairt. Tá sé fíor-riachtanach go gcomhlíonann aon
         phróiseáil sonraí faoin Treoir seo Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa
         agus ón gComhairle25. 
                                                                 nua
   (143) Chun an leibhéal íosta comhchuibhithe is gá a sholáthar chun aidhm na Treorach seo a
         bhaint amach, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le
         hAirteagal 290 CFAE a tharmligean don Choimisiún i dtaca le gnéithe
         neamhriachtanacha de réimsí sonracha áirithe atá bunriachtanach chun cuspóirí na
         Treorach seo a bhaint amach. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún
         i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar
         leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfaí na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na
         prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir
         le Reachtóireacht Níos Fearr26. Go háirithe, chun rannpháirtíocht chomhionann a
         áirithiú agus gníomhartha tarmligthe á n-ullmhú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus
         an Chomhairle na doiciméid uile an tráth céanna a fhaigheann saineolaithe na
         mBallstát iad, agus bíonn cead i gcónaí ag a gcuid saineolaithe freastal ar chruinnithe
         grúpaí saineolaithe de chuid an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na
         ngníomhartha tarmligthe.
   (144) Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir le cur chun feidhme na Treorach
         seo, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún chun
         ceanglais idir-inoibritheachta seirbhísí fuinnimh agus nósanna imeachta neamh-
   25
         IO L 119, 4.5.2016, lch. 1.
   26
         IO L 123, 12.5.2016, lch. 1.
GA                                                54                                                GA
 ---pagebreak---          idirdhealaitheacha agus trédhearcacha maidir le rochtain a fháil ar shonraí a
         chinneadh. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE)
         Uimh. 182/2011.
   (145) Ba cheart an oibleagáid an Treoir seo a thrasuí sa dlí náisiúnta a theorannú do na
         forálacha sin ar leasú substainteach iad i gcomparáid leis an Treoir a bhí ann roimhe
         seo. Is ann don oibleagáid na forálacha nach bhfuil athraithe a thrasuí mar thoradh ar
         an Treoir a bhí ann roimhe seo.
   (146) Chun cur chun feidhme rianúil agus éifeachtach na bhforálacha a leagtar síos sa Treoir
         seo a áirithiú, tugann an Coimisiún tacaíocht do na Ballstáit tríd an Ionstraim
         Tacaíochta Teicniúla 27 lena gcuirtear saineolas teicniúil saincheaptha ar fáil chun
         athchóirithe a dhearadh agus a chur chun feidhme, lena n-áirítear na hathchóirithe lena
         gcuirtear chun cinn margadh inmheánach iomaíoch sa ghás nádúrtha agus sa hidrigin,
         lena gcumasaítear comhtháthú gás in-athnuaite agus ísealcharbóin agus lena
         méadaítear comhar agus comhordú idir oibreoirí córais tarchurtha agus dáileacháin.
         Maidir leis an tacaíocht theicniúil, mar shampla, baineann sé leis an gcumas riaracháin
         a neartú, na creataí reachtacha a chomhchuibhiú agus dea-chleachtais ábhartha a
         roinnt.
   (147) Ba cheart an Treoir seo a bheith gan dochar d’oibleagáidí na mBallstát maidir leis na
         teorainneacha ama chun na Treoracha a leagtar amach i gCuid B d’Iarscríbhinn I a
         thrasuí sa dlí náisiúnta agus maidir le dáta chur i bhfeidhm na dTreoracha a leagtar
         amach in Iarscríbhinn III, Cuid B.
                                                                2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                                nua
   TAR ÉIS AN TREOIR SEO A GHLACADH:
                                             Caibidil I
                      Ábhar, raon feidhme agus sainmhínithe
                                              Airteagal 1
                                      Ábhar agus raon feidhme
      1.    Bunaítear leis an Treoir seo rialacha comhchoiteanna maidir le  gáis de réir bhrí
            Airteagal 2, pointe (2) a úsáideann an córas gáis nádúrtha a shainmhínítear i bpointe
            (3) den Airteagal sin  gás nádúrtha a tharchur, a dháileadh, a sholáthar agus a
            stóráil. Leagtar síos léi na rialacha a bhaineann le heagrú agus feidhmiú na hearnála
             sin  gáis nádúrtha, rochtain ar an margadh, na critéir agus na nósanna
            imeachta is infheidhme maidir le húdaruithe a dheonú i dtaobh gás nádúrtha
             gáis a úsáideann an córas gáis nádúrtha a tharchur, a dháileadh, a sholáthar
            agus a stóráil, agus i dtaobh córais a oibriú.
   2.      Na rialacha a bhunaítear leis an Treoir seo maidir le gás nádúrtha, lena n-áirítear
           GNL, beidh feidhm acu freisin ar bhealach neamh-idirdhealaitheach maidir leis an
   27
         Rialachán (AE) 2021/240 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 10 Feabhra 2021 lena
         mbunaítear Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil
GA                                                  55                                              GA
 ---pagebreak---            mbithghás agus le gás ó bhithmhais nó cineálacha eile gáis a mhéid is féidir gáis den
           sórt sin a instealladh go teicniúil agus go sábháilte sa chóras gáis nádúrtha agus a
           iompar tríd.
                                                                 nua
   2.      Leis an Treoir seo, bunaítear na rialacha maidir le gás nádúrtha a iompar, a sholáthar
           agus a stóráil agus maidir le haistriú an chórais gáis nádúrtha i gcóras atá bunaithe ar
           gháis inbhuanaithe agus ísealcharbóin.
   3.      Leis an Treoir seo bunaítear rialacha comhchoiteanna maidir le hidrigin a iompar, a
           sholáthar agus a stóráil trí úsáid an chórais hidrigine. Leagtar síos léi na rialacha a
           bhaineann le heagrú agus feidhmiú na hearnála sin, rochtain ar an margadh, na critéir
           agus na nósanna imeachta is infheidhme maidir le húdaruithe a dheonú i dtaobh
           gréasán, i dtaobh hidrigin a sholáthar agus a stóráil, agus i dtaobh córais a oibriú.
   4.      Leis an Treoir seo bunaítear na rialacha maidir le bunú de réir a chéile córais
           hidrigine idirnasctha ar fud an Aontais Eorpaigh a rannchuidíonn le laghdú
           glanastaíochtaí gás ceaptha teasa earnálacha is deacair a dhícharbónú agus ar an
           dóigh sin, tacaítear le dícharbónú chóras fuinnimh an Aontais Eorpaigh.
                                                                 2009/73/CE
                                              Airteagal 2
                                             Sainmhínithe
   Chun críocha na Treorach seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
                                                                 nua
   (1)     ciallaíonn ‘gás nádúrtha’ na gáis uile arb éard atá iontu go príomha meatán, lena n-
           áirítear ó bhithghás agus ó bhithmhais go háirithe bithmheatán, nó cineálacha eile
           gáis, ar féidir iad a chur isteach sa chóras gáis nádúrtha agus a iompar tríd go
           teicniúil agus go sábháilte.
   (2)     ciallaíonn ‘gás in-athnuaite’ bithghás mar a shainmhínítear in Airteagal 2, pointe (28)
           de Threoir 2018/2001, lena n-áirítear bithmheatán, agus breoslaí gásacha in-athnuaite
           ar cuid iad de bhreoslaí de thionscnamh neamhbhitheolaíoch mar a shainmhínítear in
           Airteagal 2, pointe (36) den Treoir sin’;
   (3)     ciallaíonn ‘gáis’ gás nádúrtha agus hidrigin;
   (4)     ciallaíonn ‘córas gáis nádúrtha’ córas bonneagar, lena n-áirítear píblínte, críochfoirt
           GNL agus saoráidí stórála, a iompraíonn gáis, arb éard atá iontu go príomha meatán,
           lena n-áirítear bithghás agus bithmhais, go háirithe bithmheatán, nó cineálacha eile
           gáis, ar féidir iad a chur isteach sa chóras píblíne gáis nádúrtha agus a iompar tríd go
           teicniúil agus go sábháilte.
   (5)     ciallaíonn ‘córas hidrigine’ córas bonneagair, lena n-áirítear gréasáin hidrigine,
           stóráil hidrigine agus críochfoirt hidrigine, ina bhfuil hidrigin d’ardghrád íonachta;
GA                                                 56                                               GA
 ---pagebreak---    (6)   ciallaíonn ‘saoráid stórála hidrigine’ saoráid a úsáidtear chun hidrigin d’ardghrád
         íonachta a stocáil:
         (a)    lena n-áirítear an chuid de chríochfort hidrigine a úsáidtear le haghaidh stórála
                ach nach n-áirítear léi an chuid a úsáidtear le haghaidh oibríochtaí táirgthe,
                agus nach n-áirítear léi saoráidí a fhorchoimeádtar go heisiach le haghaidh
                oibreoirí gréasáin hidrigine atá i mbun a gcuid feidhmeanna;
         (b)    lena n-áirítear stóráil mhór hidrigine, go háirithe faoi thalamh ach nach n-
                áirítear suiteálacha stórála hidrigine níos lú is éasca a mhacasamhlú léi;
   (7)   ciallaíonn ‘línephacáil hidrigine’ stóráil hidrigine ar ardghrád íonachta trí chomhbhrú
         i ngréasáin hidrigine, seachas saoráidí a fhorchoimeádtar le haghaidh oibreoirí
         gréasáin hidrigine atá i mbun a gcuid feidhmeanna;
   (8)   ciallaíonn ‘críochfort hidrigine’ suiteáil a úsáidtear chun hidrigin leachtach nó
         amóinia leachtach a claochlú i hidrigin ghásach chun í a chur isteach sa ghréasán
         hidrigine nó chun hidrigin ghásach a leachtú, lena n-áirítear seirbhísí coimhdeacha
         agus stóráil shealadach is gá le haghaidh phróiseas an chlaochlaithe agus chun
         hidrigin a chur isteach sa ghréasán hidrigine ina dhiaidh sin, ach ní aon chuid den
         chríochfort hidrigine a úsáidtear le haghaidh stórála.
   (9)   ciallaíonn ‘cáilíocht hidrigine’ íonacht hidrigine agus éilleáin i gcomhréir leis na
         caighdeáin cháilíochta hidrigine is infheidhme le haghaidh an chórais hidrigine;
   (10)  ciallaíonn ‘hidrigin ísealcharbóin’ hidrigin, a fhaigheann a luach fuinnimh ó fhoinsí
         nach foinsí inathnuaite iad, a chomhlíonann an tairseach 70 % um laghdú astaíochtaí
         gás ceaptha teasa;
   (11)  ciallaíonn ‘gás ísealcharbóin’ an chuid de bhreoslaí gásacha i mbreoslaí carbóin
         athchúrsáilte mar a shainmhínítear in Airteagal 2, pointe (35) de Threoir (AE)
         2018/2001, hidrigin ísealcharbóin agus breoslaí gásacha sintéiseacha a fhaigheann a
         luach fuinnimh ó hidrigin ísealcharbóin, a chomhlíonann an tairseach 70 % um
         laghdú astaíochtaí gás ceaptha teasa.
   (12)  ciallaíonn ‘breoslaí ísealcharbóin’ breoslaí carbóin athchúrsáilte mar a
         shainmhínítear in Airteagal 2 de Threoir (AE) 2018/2001, hidrigin ísealcharbóin agus
         breoslaí gásacha sintéiseacha agus breoslaí leachtacha sintéiseacha a fhaigheann a
         luach fuinnimh ó hidrigin ísealcharbóin, a chomhlíonann an tairseach 70 % um
         laghdú astaíochtaí gás ceaptha teasa.
   (13)  ciallaíonn ‘gnóthas hidrigine’ duine nádúrtha nó dlítheanach a dhéanann ceann
         amháin ar a laghad de na feidhmeanna seo a leanas: hidrigin a tháirgeadh, a iompar, a
         sholáthar, a cheannach nó a stóráil, nó críochfort hidrigine a oibriú, agus atá
         freagrach as na cúraimí tráchtála, teicniúla agus/nó cúraimí maidir le coinneáil ar bun
         a bhaineann leis na feidhmeanna sin, ach nach n-áirítear na custaiméirí deiridh leis;
                                                                 2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                                 nua
   (141) ciallaíonn ‘gnóthas gáis nádúrtha’ duine nádúrtha nó dlítheanach a dhéanann ceann
         amháin ar a laghad de na feidhmeanna seo a leanas de na feidhmeanna seo a leanas:
         gás nádúrtha, lena n-áirítear GNL, a tháirgeadh, a tharchur, a dháileadh, a sholáthar,
         a cheannach nó a stóráil,  agus  atá freagrach as na cúraimí tráchtála, teicniúla
GA                                                57                                              GA
 ---pagebreak---          agus/nó cúraimí maidir le coinneáil ar bun a bhaineann leis na feidhmeanna sin, ach
         ní áireofar leis sin custaiméirí deiridh  nach n-áirítear custaiméirí deiridh léi ;
   (152) ciallaíonn ‘gréasán réamhtheachtach píblínte’ aon phíblíne nó gréasán píblínte a
         oibrítear agus/nó a fhoirgnítear mar chuid de thionscadal táirgthe ola nó gáis
          nádúrtha , nó a úsáidtear chun gás nádúrtha a iompar ó thionscadal amháin nó
         níos mó den sórt sin chuig monarcha próiseála nó críochfort nó críochfort deiridh
         cósta ag a dtugtar gás nó ola i dtír;
   (163) ciallaíonn ‘tarchur’ gás nádúrtha a iompar trí ghréasán, arb é atá ann den chuid is mó
         píblínte ardbhrú, seachas gréasán réamhtheachtach píblínte agus seachas an chuid de
         na píblínte ardbhrú a úsáidtear go príomha i gcomhthéacs an dáileacháin áitiúil ar
         ghás nádúrtha d’fhonn é a sheachadadh ar chustaiméirí, ach nach n-áirítear an
         soláthar leis;
   (174) ciallaíonn ‘oibreoir córais tarchurtha’ duine nádúrtha nó dlítheanach a chomhlíonann
         feidhm an tarchuir agus atá freagrach as an gcóras tarchurtha i limistéar áirithe agus,
         i gcás inarb infheidhme, na hidirnaisc atá aige le córais eile, a oibriú, a áirithiú go
         ndéanfar é nó iad a choinneáil ar bun agus, más gá, é nó iad a fhorbairt, agus atá
         freagrach as cumas an chórais san fhadtréimhse a áirithiú i dtaobh freastal ar éilimh
         réasúnta maidir le gás  nádúrtha  a iompar;
   (185) ciallaíonn ‘dáileadh’ gás nádúrtha a iompar trí ghréasáin píblínte áitiúla nó
         réigiúnacha d’fhonn é a sheachadadh do chustaiméirí, ach nach áirítear soláthar leis;
   (196) ciallaíonn ‘oibreoir córais dáileacháin’ duine nádúrtha nó dlítheanach a
         chomhlíonann feidhm an dáileacháin agus atá freagrach as an gcóras dáileacháin i
         limistéar áirithe agus, i gcás inarb infheidhme, na hidirnaisc atá aige le córais eile a
         oibriú, a áirithiú go ndéanfar é nó iad a choinneáil ar bun agus, más gá, é nó iad a
         fhorbairt, agus atá freagrach as cumas an chórais san fhadtréimhse a áirithiú i dtaobh
         freastal ar éilimh réasúnta maidir le gás  nádúrtha  a dháileadh;
                                                              nua
   (20)  ciallaíonn ‘gréasán hidrigine’ gréasán píblínte a úsáidtear chun hidrigin ar
         ardchaighdeán íonachta a iompar d’fhonn í a sheachadadh chuig custaiméirí, ach
         nach n-áirítear an soláthar leis.
   (21)  ciallaíonn ‘iompar hidrigine’ iompar hidrigine trí ghréasán hidrigine d’fhonn í a
         sheachadadh chuig custaiméirí, ach nach n-áirítear an soláthar leis, gan beann ar an
         mbrú, ar an gclúdach geografach nó ar ghrúpa custaiméirí nasctha an ghréasáin.
   (22)  ciallaíonn ‘oibreoir gréasáin hidrigine’ duine nádúrtha nó dlítheanach a
         chomhlíonann feidhm an iompair hidrigine agus atá freagrach as an ngréasán
         hidrigine i limistéar áirithe agus, i gcás inarb infheidhme, na hidirnaisc atá aige le
         gréasáin hidrigine eile, a oibriú, a áirithiú go ndéanfar é nó iad a choinneáil ar bun
         agus, más gá, é nó iad a fhorbairt, agus atá freagrach as cumas an chórais san
         fhadtréimhse a áirithiú i dtaobh freastal ar éilimh réasúnta maidir le hidrigin a
         iompar;
GA                                               58                                               GA
 ---pagebreak---                                                                2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                               nua
   (237)  ciallaíonn ‘soláthar’ gás nádúrtha, lena n-áirítear GNL,  nó hidrigin, lena n-áirítear
          hidrigin leachtach  a dhíol, lena n-áirítear athdhíol, le custaiméirí;
   (248)  ciallaíonn ‘gnóthas soláthair’ aon duine nádúrtha nó dlítheanach a chomhlíonann
          feidhm an tsoláthair;
   (259)  ciallaíonn ‘saoráid stórála’ saoráid a úsáidtear chun gás nádúrtha a stocáil agus atá
          faoi úinéireacht agus/nó á hoibriú ag gnóthas gáis nádúrtha, lena n-áirítear an chuid
          de shaoráidí GNL a úsáidtear le haghaidh stórála ach nach n-áirítear léi an chuid a
          úsáidtear le haghaidh oibríochtaí táirgthe, agus nach n-áirítear léi saoráidí a
          fhorchoimeádtar go heisiach le haghaidh oibreoirí córais tarchurtha atá i mbun a
          gcuid feidhmeanna;
   (2610) ciallaíonn ‘oibreoir córais stórála’ duine nádúrtha nó dlítheanach a chomhlíonann
          feidhm na stórála  gáis nádúrtha  agus atá freagrach as saoráid stórála a oibriú;
   (2711) ciallaíonn ‘saoráid GNL’ críochfort a úsáidtear chun gás nádúrtha a leachtú nó chun
          GNL a allmhairiú, a dhíluchtú agus a athghású, agus áirítear léi  lena n-áirítear 
          seirbhísí coimhdeacha agus an stóráil shealadach is gá don phróiseas athghásaithe
          agus don seachadadh ina dhiaidh sin chuig an gcóras tarchurtha ach ní áirítear léi 
          nach n-áirítear  aon chuid de chríochfoirt GNL a úsáidtear le haghaidh stórála léi;
   (2812) ciallaíonn ‘oibreoir córais GNL’ duine nádúrtha nó dlítheanach a chomhlíonann an
          fheidhm i dtaca le gás nádúrtha a leachtú, nó a dhéanann GNL a allmhairiú, a dhí-
          ualú agus a athghású, agus atá freagrach as saoráid GNL a oibriú;
   (2913) ciallaíonn ‘córas’ aon ghréasán tarchurtha, gréasán dáileacháin, saoráid GNL agus/nó
          saoráid stórála atá faoi úinéireacht agus/nó a oibríonn gnóthas gáis nádúrtha, lena n-
          áirítear línephacáil agus a chuid saoráidí a sholáthraíonn seirbhísí coimhdeacha agus
          iad siúd de chuid na ngnóthas gaolmhara is gá chun rochtain ar tharchur, dáileadh
          agus GNL a sholáthar;
   (3014) ciallaíonn ‘seirbhísí coimhdeacha’ na seirbhísí uile is gá chun gréasáin tarchurtha,
          gréasáin dáileacháin, saoráidí GNL agus/nó saoráidí stórála a rochtain agus a oibriú,
          lena n-áirítear cothromú lóid, tamhgháis a chumasc agus a instealladh, ach nach n-
          áirítear leo saoráidí a fhorchoimeádtar go heisiach le haghaidh oibreoirí córais
          tarchurtha atá i mbun a gcuid feidhmeanna;
   (3115) ‘ciallaíonn línephacáil  gáis nádúrtha  gás  nádúrtha  a stóráil trína
          chomhbhrú i gcórais tarchurtha agus dáileacháin gáis, ach nach n-áirítear léi saoráidí
          a fhorchoimeádtar le haghaidh na n-oibreoirí córais tarchurtha atá i mbun a gcuid
          feidhmeanna;
   (3216) ciallaíonn ‘córas idirnasctha’ roinnt córas atá nasctha le chéile;
                                                               2019/692 Airteagal 1.1
   (3317) ciallaíonn ‘idirnascaire’ líne tharchuir a thrasnaíonn teorainn nó a shíneann thar
          theorainn idir Ballstáit chun córas tarchurtha náisiúnta na mBallstát sin a nascadh nó
GA                                               59                                               GA
 ---pagebreak---            líne tharchuir idir Ballstát agus tríú tír chomh fada le críoch an Bhallstáit sin nó
           chomh fada le farraige theorann an Bhallstáit sin;
                                                                      nua
   (34)    ciallaíonn ‘idirnascaire hidrigine’ gréasán hidrigine a thrasnaíonn teorainn nó a
           shíneann thar theorainn idir Ballstáit, nó idir Ballstát agus tríú tír chomh fada le
           críoch an Bhallstáit sin nó chomh fada le farraige theorann an Bhallstáit sin;
                                                                      2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                                      nua
   (3518) ciallaíonn ‘líne dhíreach’ píblíne gáis nádúrtha atá comhlántach leis an gcóras
           idirnasctha;
   (3619) ciallaíonn ‘gnóthas gáis nádúrtha comhtháite’ gnóthas atá comhtháite go hingearach
           nó go cothrománach;
   (3720) ciallaíonn ‘gnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach’ gnóthas gáis
           nádúrtha nó grúpa gnóthas gáis nádúrtha  nó gnóthas hidrigine nó grúpa gnóthas
           hidrigine  ina bhfuil an duine céanna nó na daoine céanna i dteideal rialú a
           fheidhmiú, go díreach nó go hindíreach, agus ina gcomhlíonann an gnóthas nó an
           grúpa gnóthas ceann amháin ar a laghad d’fheidhmeanna an tarchuir, an dáileacháin,
            an iompair hidrigine, na hoibríochta críochfoirt hidrigine,  stóráil GNL  nó na
           stórála gáis nádúrtha nó hidrigine , agus ceann amháin ar a laghad de na
           feidhmeanna a bhaineann le gás nádúrtha nó hidrigin  a tháirgeadh nó a
           sholáthar;
   (3821) ciallaíonn ‘gnóthas atá comhtháite go cothrománach’ gnóthas a dhéanann ceann
           amháin ar a laghad de na feidhmeanna a bhaineann le gás nádúrtha a tháirgeadh, a
           tharchur, a dháileadh, a sholáthar nó a stóráil, agus gníomhaíocht eile nach
           mbaineann le hearnáil an gháis  nádúrtha ;
   (3922) ciallaíonn ‘gnóthas gaolmhar’ gnóthas cleamhnaithe, de réir bhrí Airteagal 41 de
           Sheachtú Treoir 83/349/CEE ón gComhairle an 13 Meitheamh 1983 bunaithe ar
           Airteagal 44(2)(g)28 den Chonradh maidir le cuntais chomhdhlúite29 agus/nó gnóthas
           gaolmhar, de réir bhrí Airteagal 33(1) den Treoir sin  mar a shainmhínítear i
           bpointe (12) d’Airteagal 2 de Threoir 2013/34/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
           gComhairle30,  agus/nó gnóthas ar leis na scairshealbhóirí céanna é;
   (4023) ciallaíonn ‘úsáideoir córais’ duine nádúrtha nó dlítheanach a chuireann soláthar ar
           fáil don chóras nó a gcuireann an córas soláthar ar fáil dó;
   28
         Rinneadh coigeartú ar theideal Threoir 83/349/CEE lena chur san áireamh an t-athuimhriú ar airteagail
         an Chonartha ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh i gcomhréir le hAirteagal 12 de Chonradh
         Amstardam; ba d’Airteagal 54(3)(g) a bhí an tagairt bhunaidh.
   29
         IO L 193, 18.7.1983, lch. 1.
   30
         Treoir 2013/34/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Meitheamh 2013 maidir le ráitis
         airgeadais bhliantúla, ráitis airgeadais chomhdhlúite agus tuarascálacha gaolmhara de chineálacha
         áirithe gnóthas, lena leasaítear Treoir 2006/43/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus
         lena n‐aisghairtear Treoracha 78/660/CEE agus 83/349/CEE ón gComhairle (IO L 182, 29.6.2013,
         lch. 19).
GA                                                     60                                                      GA
 ---pagebreak---    (4124) ciallaíonn ‘custaiméir’ custaiméir mórdhíola nó custaiméir deiridh gáis nádúrtha
             gás  nó gnóthas gáis nádúrtha  nó hidrigine  a cheannaíonn gás nádúrtha
             gáis ;
   (4225) ciallaíonn ‘custaiméir teaghlaigh’ custaiméir a cheannaíonn gás nádúrtha  gáis 
            dá úsáid teaghlaigh féin;
   (4326) ciallaíonn ‘custaiméir neamhtheaghlaigh’ custaiméir a cheannaíonn gás nádúrtha
             gáis  nach dá úsáid teaghlaigh féin éiad;
   (4427) ciallaíonn ‘custaiméir deiridh’ custaiméir a cheannaíonn gás nádúrtha  gáis  dá
            úsáid féin;
   (28)     ciallaíonn ‘custaiméir incháilithe’ custaiméir atá saor chun gás a cheannach ón
            soláthróir is rogha leis féin, de réir bhrí Airteagal 37;
   (4529) ciallaíonn ‘custaiméir mórdhíola’ duine nádúrtha nó dlítheanach seachas oibreoir
            córais tarchurtha nó oibreoir córais dáileacháin a cheannaíonn gás nádúrtha
             gáis  chun críche athdhíola laistigh den chóras ina bhfuil sé bunaithe nó
            lasmuigh de;
                                                                   nua
   (46)     ciallaíonn ‘micrifhiontar’ fiontar ina bhfostaítear níos lú ná 10 bhfostaí agus nach mó
            ná EUR 2 mhilliún a láimhdeachas bliantúil agus/nó iomlán a chláir comhardaithe
            bhliantúil;
   (47)     ciallaíonn ‘fiontar beag’ fiontar ina bhfostaítear níos lú na 50 fostaí agus nach mó ná
            EUR 10 milliún a láimhdeachas bliantúil agus/nó iomlán a chláir comhardaithe
            bhliantúil;
                                                                   2009/73/CE (oiriúnaithe)
   (30)     ciallaíonn ‘pleanáil fhadtéarmach’ an phleanáil i dtaobh na hacmhainneachta
            soláthair agus iompair atá ag gnóthais gáis nádúrtha ar bhonn fadtéarmach, d’fhonn
            freastal ar éileamh an chórais ar ghás nádúrtha, éagsúlú a dhéanamh ar fhoinsí agus
            soláthairtí a áirithiú do chustaiméirí;
   (31)     ciallaíonn ‘margadh atá ag teacht chun cinn’ Ballstát ina ndearnadh an chéad soláthar
            tráchtála faoina chéad chonradh fadtéarmach maidir le soláthar gáis nádúrtha tráth
            nach faide ná 10 mbliana roimhe seo;
   (4832) ciallaíonn ‘slándáil’ idir slándáil an tsoláthair gáis nádúrtha agus an tsábháilteacht
   theicniúil;
   (33)     ciallaíonn ‘bonneagar nua’ bonneagar nach gcríochnófar faoin 4 Lúnasa 2003;
   (4934) ciallaíonn ‘conradh soláthair gáis’ conradh chun gáis nádúrtha a sholáthar, ach nach
            n-áirítear leis díorthach gáis;
   (5035) ciallaíonn ‘díorthach gáis’ ionstraim airgeadais a shonraítear i bpointí 5, 6 nó 7 de
            Roinn C d’Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 2004/39/CE ó Pharlaimint na hEorpa
            agus ón gComhairle an 21 Aibreán 2004 maidir le margaí in ionstraimí
            airgeadais Roinn C d’Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 2014/65/AE maidir le
GA                                                   61                                             GA
 ---pagebreak---           hionstraimí airgeadais margaí31  , i gcás ina mbaineann an ionstraim sin le gás
          nádúrtha;
   (5136) ciallaíonn ‘rialú’ aon cheart, aon chonradh nó aon mhodh eile a mbaineann an
          fhéidearthacht leo, ar leithligh nó go comhpháirteach agus ag féachaint do na
          breithnithe fíorais nó dlí lena mbaineann, tionchar cinntitheach a fheidhmiú ar
          ghnóthas, ar an gcaoi seo a leanas go háirithe:
          (a) trí úinéireacht nó tríd an gceart na sócmhainní uile de chuid gnóthais, nó cuid
          díobh, a úsáid;
          (b) trí chearta nó conarthaí a mbíonn tionchar cinntitheach                      acu    ar
          chomhdhéanamh, vótáil nó cinntí na gcomhlachtaí de chuid gnóthais;.;
                                                                     nua
   (52)   ciallaíonn ‘conradh fadtéarmach’ conradh soláthair is mó ná aon bhliain amháin.
   (53)   ciallaíonn ‘córas iontrála-scoir’ comhbhailiú na gcóras tarchurtha agus dáileacháin
          uile a bhfuil feidhm ag aon réimeas comhardúcháin sonrach amháin ina leith;
   (54)   ciallaíonn ‘crios comhardúcháin’ córas iontrála-scoir a bhfuil feidhm ag réimeas
          comhardúcháin sonrach ina leith;
   (55)   ciallaíonn ‘pointe trádála fíorúil’ pointe tráchtála neamh-fhisiceach laistigh de chóras
          iontrála-scoir ina ndéantar gáis a mhalartú idir díoltóir agus ceannaitheoir gan an gá
          acmhainn tarchurtha nó dáileacháin a chur in áirithint.
   (56)   ciallaíonn ‘pointe iontrála’ pointe atá faoi réir nósanna imeachta áirithinte ag
          úsáideoirí gréasáin nó táirgeoirí lena soláthraítear rochtain ar chóras iontrála-scoir.
   (57)   ciallaíonn ‘pointe scoir’ pointe atá faoi réir nósanna imeachta áirithinte ag úsáideoirí
          gréasáin nó custaiméirí deiridh lena gcumasaítear do shreafaí gáis amach as córas
          iontrála-scoir.
   (58)   ciallaíonn ‘pointe idirnaisc’ pointe fisiceach nó fíorúil a nascann córais chóngaracha
          iontrála-scoir nó a nascann córas iontrála-scoir le hidirnascaire, sa mhéid atá na
          pointí sin faoi réir nósanna imeachta áirithinte ag úsáideoirí gréasáin;
   (59)   ciallaíonn ‘pointe idirnaisc fíorúil’ dhá phointe idirnaisc nó níos mó a nascann dhá
          chóras chóngaracha iontrála-scoir, atá comhtháite le chéile ar mhaithe le seirbhís
          toillte aonair a sholáthar;
   (60)   ciallaíonn ‘rannpháirtí sa mhargadh’ aon duine nádúrtha nó dlítheanach a bhfuil gás á
          cheannach, á dhíol nó á tháirgeadh aige, ar oibreoir seirbhísí stórála é, lena n-áirítear
          trí orduithe a dhéanamh chun trádáil a dhéanamh, i gceann amháin nó níos mó de na
          margaí gáis, lena n-áirítear i margaí cothromúcháin;
   (61)   ciallaíonn ‘táille scortha conartha’ muirear nó pionós a ghearrann soláthróirí nó
          rannpháirtithe sa mhargadh ar chustaiméirí as conradh soláthair nó seirbhíse gáis a
          fhoirceannadh;
   (62)   ciallaíonn ‘táille a bhaineann le soláthróir a athrú’ muirear nó pionós, lena n-áirítear
          táillí foirceanta conartha, a ghearrann soláthróirí, rannpháirtithe sa mhargadh nó
   31
         IO L 145, 30.4.2004, lch. 1  173, 12.6.2014, lch. 349–496 .
GA                                                   62                                              GA
 ---pagebreak---         oibreoirí córas go díreach nó go hindíreach ar chustaiméirí as soláthróirí a athrú nó as
        rannpháirtithe sa mhargadh a athrú;
   (63) ciallaíonn ‘faisnéis bhilleála’ an fhaisnéis a thugtar ar bhille custaiméara deiridh,
        seachas iarraidh ar íocaíocht;
   (64) ciallaíonn ‘gnáthmhéadar’ méadar analógach nó méadar leictreonach gan an cumas
        sonraí a tharchur ná a ghlacadh araon;
   (65) ciallaíonn ‘méadrú cliste’ córas leictreonach atá in ann an leictreachas a chuirtear
        isteach san eangach nó an leictreachas a ídítear ón eangach a thomhas, lena
        soláthraítear níos mó faisnéise ná gnáthmhéadar, agus atá in ann sonraí a tharchur
        agus a fháil chun críoch faisnéise, faireacháin agus rialaithe, ag úsáid cumarsáid
        leictreonach de chineál áirithe;
   (66) ciallaíonn ‘idir-inoibritheacht’, i gcomhthéacs an mhéadraithe chliste, dhá cheann nó
        níos mó de ghréasáin, córais, feistí, feidhmchláir nó comhpháirteanna fuinnimh nó
        cumarsáide a bheith in ann idir-oibriú, agus faisnéis a mhalartú agus a úsáid chun
        feidhmeanna riachtanacha a dhéanamh;
   (67) ciallaíonn ‘is déanaí atá ar fáil’, i gcomhthéacs na sonraí méadrúcháin chliste, a
        sholáthraítear laistigh de thréimhse atá ag teacht leis an tréimhse réitigh is gaire sa
        mhargadh náisiúnta;
   (68) ciallaíonn ‘na teicnící is fearr atá ar fáil’, i gcomhthéacs na cosanta sonraí agus na
        slándála i dtimpeallacht méadrúcháin chliste, na teicnící is éifeachtaí, is airde agus is
        oiriúnaí go praiticiúil chun bonn a sholáthar, i bprionsabal, le haghaidh
        chomhlíonadh rialacha cosanta sonraí agus slándála an Aontais;
   (69) ciallaíonn ‘bochtaineacht fuinnimh’ an bhochtaineacht fuinnimh mar a
        shainmhínítear i bpointe (49) d’Airteagal 2 de Threoir (AE) 2021/0203 ó Pharlaimint
        na hEorpa agus ón gComhairle;
   (70) ciallaíonn ‘pobal fuinnimh saoránach’ eintiteas dlíthiúil:
        (a)    atá bunaithe ar rannpháirtíocht dheonach agus oscailte, agus atá á rialú go
               héifeachtach ag comhaltaí nó scairshealbhóirí ar daoine nádúrtha, údaráis
               áitiúla, lena n-áirítear bardais, nó fiontair bheaga iad;
        (b)    a bhfuil sé de phríomhchuspóir aige sochair chomhshaoil, eacnamaíoch agus
               shóisialta a sholáthar dá bhaill nó dá scairshealbhóirí nó do na ceantair áitiúla
               ina n-oibríonn sé seachas chun brabús airgeadais a dhéanamh; agus
        (c)    a dhéanann gás in-athnuaite a tháirgeadh, a dháileadh, a sholáthar, a thomhailt
               nó a stóráil i gcóras gáis nádúrtha, nó a sholáthraíonn seirbhísí éifeachtúlachta
               fuinnimh nó seirbhísí maidir le coinneáil ar bun dá bhaill nó dá
               scairshealbhóirí;
   (71)  ciallaíonn ‘custaiméir gníomhach’ custaiméir deiridh gáis nádúrtha, nó grúpa
        custaiméirí deiridh, a ghníomhaíonn go comhpháirteach agus a ídíonn nó a stórálann
        gás a tháirgtear laistigh dá áitreabh atá suite laistigh de theorainneacha cúnga nó, i
        gcás ina gceadaíonn Ballstát amhlaidh, laistigh d’áitreamh eile, nó a dhíolann gás in-
        athnuaite féintáirgthe tríd an gcóras gáis nádúrtha a úsáid, nó atá rannpháirteach i
        scéimeanna éifeachtúlachta fuinnimh, ar choinníoll nach iad na gníomhaíochtaí sin a
        phríomhghníomhaíocht tráchtála ná a phríomhghníomhaíocht ghairmiúil;
GA                                                63                                              GA
 ---pagebreak---                                                               2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                              nua
                                            Caibidil II
          Rialacha ginearálta maidir le heagrú na hearnála  an
                mhargaidh  agus rochtain ar an mbonneagar
                                            Airteagal 337
   Oscailt an mhargaidh agus an chómhalartacht  Margaí le haghaidh gás atá iomaíoch,
                   dírithe ar an tomhaltóir agus neamh-idirdhealaitheach 
   1.      Áiritheoidh na Ballstáit gurb iad na custaiméirí incháilithe:  go mbeidh na
           custaiméirí uile in ann gáis a cheannach óna rogha soláthróra agus áiritheoidh siad go
           mbeidh an tsaoirse ag na custaiméirí uile níos mó ná aon chonradh soláthair gáis
           nádúrtha nó hidrigine amháin a bheith acu san am céanna, ar choinníoll gur bunaíodh
           an nasc agus na pointí méadrúcháin is gá. 
                                                              nua
   2.      Áiritheoidh na Ballstáit nach gcuirfidh a reachtaíocht náisiúnta bacainn mhíchuí
           roimh thrádáil trasteorann gáis, roimh fheidhmiú agus teacht chun cinn trádála
           leachta le haghaidh gás, roimh rannpháirtíocht tomhaltóirí, roimh infheistíochtaí, go
           háirithe i ngáis in-athnuaite agus ísealcharbóin, ná roimh stóráil fuinnimh idir na
           Ballstáit, agus áiritheoidh siad go léireoidh praghsanna gáis an soláthar agus an t-
           éileamh iarbhír.
   3.      Áiritheoidh na Ballstáit nach ann d’aon bhacainní míchuí laistigh den mhargadh
           inmheánach le haghaidh gás a mhéid a bhaineann le dul isteach sa mhargadh agus
           imeacht as, trádáil sa mhargadh agus oibriú an mhargaidh.
   4.      Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh na gnóthais fuinnimh faoi réir rialacha, táillí agus
           cóireáil a bheidh trédhearcach, comhréireach agus neamh-idirdhealaitheach, go
           háirithe i ndáil le rochtain ar na margaí mórdhíola, le rochtain ar shonraí, le próisis
           chun athrú ó sholáthróir amháin go ceann eile agus córais bhilleála agus, i gcás inarb
           infheidhme, le ceadúnú.
   5.      Áiritheoidh na Ballstáit go gcomhlíonfaidh rannpháirtithe sa mhargadh ó thríú tíortha
           dlí an Aontais is infheidhme agus an dlí náisiúnta is infheidhme, agus iad ag oibriú
           laistigh den mhargadh inmheánach le haghaidh gás.
                                                              2009/73/CE Airteagal 37
           (a) go dtí an 1 Iúil 2004, custaiméirí incháilithe mar a shonraítear in Airteagal 18
           de Threoir 98/30/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Meitheamh
GA                                                64                                               GA
 ---pagebreak---        1998 maidir le comhrialacha don mhargadh inmheánach sa ghás nádúrtha32.
       Foilseoidh na Ballstáit na critéir maidir le sainiú na gcustaiméirí incháilithe sin faoin
       31 Eanáir gach bliain;
       (b)    amhail ón 1 Iúil 2004, gach custaiméir neamhtheaghlaigh;
       (c)    amhail ón 1 Iúil 2007, gach custaiméir.
   2. Chun éagothroime a sheachaint maidir leis na margaí gáis a oscailt:
       (a) ní thoirmiscfear conarthaí i leith soláthair le custaiméir incháilithe i gcóras
       Ballstáit eile más rud é go bhfuil an custaiméir incháilithe sa dá chóras lena
       mbaineann; agus
       (b) i gcás ina ndiúltófar d’idirbhearta mar a thuairiscítear i bpointe (a) toisc nach
       bhfuil an custaiméir incháilithe ach i gceann amháin den dá chóras, féadfaidh an
       Coimisiún, agus an staid sa mhargadh agus an leas coiteann á gcur san áireamh aige,
       é a chur d’oibleagáid ar an bpáirtí a dhiúltaigh don idirbheart forghníomhú a
       dhéanamh ar an soláthar a iarradh, ar iarraidh ó cheann de Bhallstáit an dá chóras.
                                                              nua
                                            Airteagal 4
                     Praghsanna soláthair atá bunaithe ar an margadh
   1.  Beidh saoirse ag soláthróirí an praghas ag a soláthróidh siad gáis do na custaiméirí a
       chinneadh. Déanfaidh na Ballstáit gníomhaíochtaí iomchuí chun iomaíocht
       éifeachtach idir na soláthróirí a áirithiú.
   2.  Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar na custaiméirí teaghlaigh atá buailte ag an
       mbochtaineacht fuinnimh agus atá leochaileach a chosaint de bhun Airteagal 25 trí
       bheartas sóisialta nó trí mhodhanna eile seachas idirghabhálacha poiblí i leith shocrú
       na bpraghsanna le haghaidh soláthar gás.
   3.  De mhaolú ar mhíreanna 1 agus 2, féadfaidh na Ballstáit idirghabhálacha poiblí a
       chur i bhfeidhm i leith shocrú na bpraghsanna le haghaidh soláthar gáis nádúrtha do
       chustaiméirí teaghlaigh atá buailte ag bochtaineacht fuinnimh nó atá leochaileach.
       Beidh na hidirghabhálacha poiblí sin faoi réir na gcoinníollacha a leagtar amach i
       míreanna 4 agus 5.
   4.  Maidir le hidirghabhálacha poiblí i leith shocrú na bpraghsanna le haghaidh soláthar
       gáis nádúrtha:
       (a)    saothróidh siad leas eacnamaíoch ginearálta agus ní rachaidh siad thar a bhfuil
              riachtanach chun an leas eacnamaíoch ginearálta sin a bhaint amach;
       (b)    beidh siad         sainmhínithe,   trédhearcach,  neamh-idirdhealaitheach     agus
              infhíoraithe;
       (c)    déanfaidh siad rochtain chomhionann ar ghnóthais gáis nádúrtha an Aontais a
              ráthú do chustaiméirí;
       (d)    beidh teorainn ama leo agus beidh siad comhréireach ó thaobh a dtairbhithe de;
   32
      IO L 204, 21.7.1998, lch. 1.
GA                                              65                                               GA
 ---pagebreak---       (e)   ní éireoidh costais bhreise astu ar bhealach idirdhealaitheach do rannpháirtithe
            sa mhargadh.
   5. Aon Bhallstát a dhéanfaidh idirghabhálacha poiblí i leith shocrú na bpraghsanna le
      haghaidh soláthar gáis nádúrtha a chur i bhfeidhm i gcomhréir le mír 3 den Airteagal
      seo, déanfaidh siad freisin pointe (d) d’Airteagal 3(3) agus Airteagal 24 de Rialachán
      (AE) 2018/1999 a chomhlíonadh, gan beann ar cé acu atá nó nach bhfuil líon
      suntasach de theaghlaigh atá buailte ag an mbochtaineacht fuinnimh sa Bhallstát lena
      mbaineann.
   6. Ar mhaithe le hidirthréimhse chun iomaíocht éifeachtach le haghaidh conarthaí
      soláthair gáis nádúrtha a bhunú idir soláthróirí, agus chun praghsáil miondíola
      margadhbhunaithe gáis atá go hiomlán éifeachtach a bhaint amach i gcomhréir le
      mír 1, féadfaidh na Ballstáit idirghabhálacha poiblí a chur i bhfeidhm i leith shocrú
      na bpraghsanna le haghaidh soláthar gáis nádúrtha do chustaiméirí teaghlaigh agus
      do mhicrifhiontair nach dtairbhíonn d’idirghabhálacha poiblí de bhun mhír 3.
   7. Idirghabhálacha poiblí de bhun mhír 6, comhlíonfaidh siad na critéir a leagtar amach
      i mír 4 agus:
      (a)   beidh sraith de bhearta ag gabháil leo chun iomaíocht éifeachtach a bhaint
            amach mar aon le modheolaíocht chun measúnú a dhéanamh ar an dul chun
            cinn i ndáil leis na bearta sin;
      (b)   socrófar iad trí úsáid a bhaint as modheolaíocht lena n-áirithítear cóir neamh-
            idirdhealaitheach ar sholáthróirí;
      (c)   socrófar iad ag praghas a bheidh os cionn an chostais, ar leibhéal ag a
            bhféadfaidh iomaíocht éifeachtach praghsanna tarlú;
      (d)   beidh siad deartha chun aon tionchar diúltach ar an margadh gáis nádúrtha
            mórdhíola a íoslaghdú;
      (e)   áiritheoidh siad go mbeidh an fhéidearthacht ag gach tairbhí de na
            hidirghabhálacha poiblí sin tairiscintí margaidh iomaíocha a roghnú agus go
            ndéanfar, gach ráithe ar a laghad, na tairbhithe sin a chur ar an eolas go díreach
            faoi thairiscintí agus coigiltis a bheith ar fáil sa mhargadh iomaíoch, agus go
            dtabharfar cúnamh dóibh athrú go tairiscint mhargadhbhunaithe;
      (f)   áiritheoidh siad, de bhun Airteagail 18 agus 19, go mbeidh tairbhithe uile na n-
            idirghabhálacha poiblí sin i dteideal méadair chliste a fháil suiteáilte gan aon
            réamhchostas breise do na custaiméirí sin, agus go dtairgfear suiteáil na méadar
            sin dóibh, agus go gcuirfear ar an eolas iad go díreach faoin bhféidearthacht
            méadair chliste a shuiteáil agus go dtabharfar an cúnamh is gá dóibh;
      (g)   ní leanfaidh astu tras-fhóirdheonú díreach idir custaiméirí a fhaigheann soláthar
            ar phraghsanna saormhargaidh agus custaiméirí a fhaigheann soláthar ar
            phraghsanna soláthair rialáilte.
   8. Tabharfaidh na Ballstáit fógra don Choimisiún faoi na bearta a dhéantar i gcomhréir
      le míreanna 3 agus 6 laistigh d’aon mhí amháin tar éis a nglactha agus féadfaidh siad
      iad a chur i bhfeidhm láithreach. Beidh míniú ag gabháil leis an bhfógra ar an bhfáth
      nárbh fhéidir le hionstraimí eile an cuspóir atá á shaothrú a ghnóthú go
      leordhóthanach, conas a chomhlíontar na ceanglais a leagtar amach i míreanna 4 agus
      7 agus cad iad na héifeachtaí a bheidh ag na bearta ar tugadh fógra ina leith ar an
      iomaíocht. Tabharfar tuairisc san fhógra ar raon feidhme na dtairbhithe, ré na mbeart
GA                                           66                                                GA
 ---pagebreak---        agus líon na gcustaiméirí teaghlaigh a ndéanann na bearta difear dóibh, agus
       tabharfar míniú inti ar an gcaoi a ndearnadh na praghsanna rialáilte a chinneadh.
   9.  Ón 15 Márta 2025, agus gach 2 bhliain ina dhiaidh sin, mar chuid de na
       tuarascálacha comhtháite maidir le dul chun cinn náisiúnta fuinnimh agus aeráide,
       déanfaidh na Ballstáit tuarascálacha a chur faoi bhráid an Choimisiúin maidir le cur
       chun feidhme an Airteagail seo, maidir le riachtanas agus comhréireacht na n-
       idirghabhálacha poiblí faoin Airteagal seo, agus maidir le measúnú ar an dul chun
       cinn i dtreo iomaíocht éifeachtach a bhaint amach idir soláthróirí agus an t-aistriú go
       praghsanna margadhbhunaithe. Na Ballstáit a chuireann praghsanna rialáilte i
       bhfeidhm i gcomhréir le mír 6, tuairisceoidh siad ar chomhlíonadh na gcoinníollacha
       a leagtar amach i mír 7, lena n-áirítear ar a mhéid atá soláthróirí a cheanglaítear orthu
       na hidirghabhálacha sin a chur i bhfeidhm ag comhlíonadh na gcoinníollacha, chomh
       maith leis an tionchar atá ag praghsanna rialáilte ar chúrsaí airgeadais na soláthróirí
       sin.
   10. Déanfaidh an Coimisiún athbhreithniú ar chur chun feidhme an Airteagail seo, agus
       déanfaidh sé tuarascáil ar an gcur chun feidhme sin a chur faoi bhráid Pharlaimint na
       hEorpa agus na Comhairle, chun críche praghsáil miondíola margadhbhunaithe an
       gás nádúrtha a bhaint amach, agus, más iomchuí, gabhfaidh togra reachtach léi nó
       tiocfaidh togra reachtach ina diaidh. Féadfar an tuarascáil sin a chomhcheangal leis
       an tuarascáil maidir le cur chun feidhme Airteagal 5 de Threoir (AE) 2019/944.
       Féadfar críochdháta do na praghsanna rialáilte a bheith ar áireamh sa togra reachtach
       sin.
                                                            2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                            nua
                                        Airteagal 53
                Oibleagáidí seirbhíse poiblí agus cosaint do chustaiméirí
   1.  Áiritheoidh na Ballstáit, ar bhonn a n-eagrúcháin institiúidigh agus aird chuí á
       tabhairt ar phrionsabal na coimhdeachta, go bhfeidhmeofar gnóthais gáis nádúrtha
        agus hidrigine , gan dochar do mhír 2, i gcomhréir le prionsabail na Treorach
       seo d’fhonn margadh iomaíoch, slán atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de a
       bhaint amach sa ghás nádúrtha  i ngáis , agus ní dhéanfaidh siad idirdhealú idir
       na gnóthais sin maidir lena gcearta ná lena n-oibleagáidí.
   2.  Ag féachaint go hiomlán d’fhorálacha ábhartha  CFAE an Chonartha, go
       háirithe Airteagal 86 Airteagal 106  de, féadfaidh na Ballstáit oibleagáidí
       seirbhíse poiblí a fhorchur ar ghnóthais  gáis nádúrtha agus hidrigine  atá ag
       feidhmiú in earnáil an gháis, ar mhaithe leis an leas eacnamaíoch i gcoitinne, ar
       oibleagáidí iad a d’fhéadfadh a bheith bainteach le slándáil, lena n-áirítear slándáil an
       tsoláthair, rialtacht,  agus  cáilíocht agus praghas soláthairtí, agus cosaint an
       chomhshaoil, lena n-áirítear éifeachtúlacht fuinnimh, fuinneamh ó fhoinsí in-
       athnuaite agus cosaint na haeráide. Beidh na hoibleagáidí sin sainithe go soiléir,
       trédhearcach, neamh-idirdhealaitheach, infhíoraithe agus ráthófar leo go mbeidh
       comhionannas rochtana ag gnóthais gáis nádúrtha  agus gnóthais hidrigine an
       Chomhphobail  an Aontais  ar thomhaltóirí náisiúnta. Maidir le slándáil an
       tsoláthair, éifeachtúlacht fuinnimh/bainistiú ar éileamh agus chun comhlíonadh a
GA                                            67                                                 GA
 ---pagebreak---       dhéanamh ar spriocanna comhshaoil agus spriocanna i dtaobh fuinneamh ó fhoinsí
      in-athnuaite, mar a thagraítear sa mhír seo, féadfaidh na Ballstáit cur chun feidhme
      pleanáil fhadtéarmach a thabhairt isteach, agus é á chur san áireamh acu go
      bhféadfadh tríú páirtithe rochtain ar an gcóras a lorg.
                                                           nua
   3. Ní rachaidh na hoibleagáidí seirbhíse poiblí a bhaineann le slándáil an tsoláthair gáis
      thar a bhfuil riachtanach chun a áirithiú go gcomhlíonfar na caighdeáin soláthair gáis
      de bhun Airteagal 6 de Rialachán (AE) 2017/1938 agus beidh siad comhleanúnach le
      torthaí na measúnuithe riosca náisiúnta a dhéanfar de bhun Airteagal 7(3), mar a
      shonraítear sna Pleananna um Ghníomhaíocht Choisctheach a ullmhaítear de bhun
      Airteagal 9(1), pointí (c), (d) agus (k) den Rialachán céanna.
   4. I gcás ina dtabharfar cúiteamh airgeadais nó cineálacha eile cúitimh a dheonaíonn
      Ballstát as comhlíonadh na n-oibleagáidí a leagtar amach san Airteagal seo, déanfar é
      ar bhealach neamh-idirdhealaitheach agus trédhearcach.
                                                           2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                           nua
   3. Déanfaidh na Ballstáit bearta iomchuí chun custaiméirí deiridh a chosaint, agus, go
      háirithe, áiritheoidh siad go mbeidh coimircí leordhóthanacha ann chun custaiméirí
      leochaileacha a chosaint. Sa chomhthéacs sin, saineoidh gach Ballstát coincheap na
      gcustaiméirí leochaileacha agus d’fhéadfadh an coincheap sin tagairt a dhéanamh do
      bhochtaineacht fuinnimh agus, inter alia, do thoirmeasc a chur ar dhínascadh an
      gháis chuig na custaiméirí sin ag tráthanna criticiúla. Áiritheoidh na Ballstáit go
      gcuirfear i bhfeidhm na cearta agus na hoibleagáidí a bhaineann le custaiméirí
      leochaileacha. Go háirithe, déanfaidh siad bearta iomchuí chun na custaiméirí
      deiridh, atá i gceantair iargúlta agus atá nasctha leis an gcóras gáis, a chosaint.
      Féadfaidh na Ballstáit soláthróir na rogha deiridh a cheapadh i leith custaiméirí atá
      nasctha leis an gcóras gáis. Áiritheoidh siad ardleibhéil cosanta do thomhaltóirí, go
      háirithe maidir le trédhearcacht i dtaobh téarmaí agus coinníollacha conarthacha,
      faisnéis ghinearálta agus sásraí chun díospóidí a réiteach. Áiritheoidh na Ballstáit go
      mbeidh an custaiméir incháilithe in ann aistriú go furasta chuig soláthróir nua. Maidir
      le custaiméirí teaghlaigh ar a laghad, áireofar leis na bearta sin na cinn a leagtar
      amach in Iarscríbhinn I.
   4. Déanfaidh na Ballstáit bearta iomchuí, amhail pleananna náisiúnta a fhoirmliú i
      dtaobh gníomhaíocht fuinnimh, sochair slándála sóisialta a sholáthar chun an soláthar
      gáis is gá a áirithiú do chustaiméirí leochaileacha, nó foráil a dhéanamh maidir le
      tacaíocht a thabhairt d’fheabhsuithe ar an éifeachtúlacht fuinnimh, chun aghaidh a
      thabhairt ar an mbochtaineacht fuinnimh i gcás ina n-aithnítear gurb ann di, lena n-
      áirítear i gcomhthéacs níos leithne na bochtaineachta. Ní chuirfidh bearta den sórt sin
      bac ar oscailt éifeachtach an mhargaidh a leagtar amach in Airteagal 37 ná ar
      fheidhmiú an mhargaidh agus tabharfar fógra ina leith don Choimisiún, i gcás inarb
      iomchuí sin, i gcomhréir le mír 11 den Airteagal seo. Ní áireofar le fógra den sórt sin
      bearta a dhéanfar laistigh den chóras slándála sóisialta ginearálta.
GA                                            68                                              GA
 ---pagebreak---    5.   Áiritheoidh na Ballstáit, i gcás na gcustaiméirí go léir atá nasctha leis an ngréasán
        gáis, go mbeidh siad i dteideal a gcuid gáis a fháil ó sholáthróir, faoi réir chomhaontú
        an tsoláthróra, beag beann ar an mBallstát ina bhfuil an soláthróir cláraithe, fad agus
        a leanfaidh an soláthróir na rialacha trádála agus cothromaíochta is infheidhme agus
        faoi réir ceanglais maidir le slándáil an tsoláthair. I dtaca leis sin, déanfaidh na
        Ballstáit na bearta uile is gá lena áirithiú nach mbeidh nósanna imeachta riaracháin
        ina mbac ar ghnóthais soláthair atá cláraithe cheana i mBallstát eile.
   6.   Áiritheoidh na Ballstáit an méid seo a leanas:
        (a)    i gcás inar mian le custaiméir athrú go soláthróir eile, agus na coinníollacha
               conarthacha a chomhlíonadh an tráth céanna, go gcuirfidh an t-oibreoir nó na
               hoibreoirí lena mbaineann an t-athrú i gcrích laistigh de 3 seachtaine; agus
        (b)    go mbeidh custaiméirí i dteideal na sonraí tomhaltais ábhartha go léir a fháil.
          Áiritheoidh na Ballstáit go ndeonófar na cearta dá dtagraítear i bpointí (a) agus (b)
          den chéad fhomhír do chustaiméirí ar bhealach atá neamh-idirdhealaitheach maidir
          le costas, iarracht agus am.
   7.   Cuirfidh na Ballstáit bearta iomchuí chun feidhme chun na cuspóirí a bhaint amach i
        dtaobh comhtháthú sóisialta agus eacnamaíoch agus i dtaobh chosaint an
        chomhshaoil, lena bhféadfaí a áireamh modhanna chun an t-athrú aeráide a
        chomhrac, agus slándáil an tsoláthair. Féadfar a áireamh leis na bearta sin, go
        háirithe, dreasachtaí eacnamaíocha leordhóthanacha a sholáthar, agus úsáid á baint, i
        gcás inarb iomchuí, as na huirlisí náisiúnta agus Comhphobail go léir atá ann cheana,
        chun an bonneagar gréasáin is gá a chothabháil agus a thógáil, lena n-áirítear
        acmhainneacht idirnaisc.
   8.   Chun éifeachtúlacht fuinnimh a chur chun cinn, déanfaidh na Ballstáit, nó, i gcás ina
        ndearna Ballstát foráil amhlaidh, an t-údarás rialála, moladh láidir go mbainfidh
        gnóthais gáis nádúrtha an úsáid is fearr is féidir as gás, mar shampla trí sheirbhísí
        bainistithe fuinnimh a sholáthar, foirmlí praghsála nuálacha a fhorbairt, nó córais
        méadraithe chliste nó eangacha cliste a thabhairt isteach, i gcás inarb iomchuí sin.
   9.   Áiritheoidh na Ballstáit go soláthrófar pointí teagmhála aonair chun an fhaisnéis uile
        is gá a sholáthar do thomhaltóirí maidir lena gcearta, an reachtaíocht atá i bhfeidhm
        faoi láthair agus na modhanna chun díospóidí a réiteach atá ar fáil dóibh i gcás
        díospóide. Féadfaidh na pointí teagmhála sin a bheith ina gcuid de phointí ginearálta
        faisnéise do thomhaltóirí.
        Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh sásra neamhspleách amhail ombudsman fuinnimh
        nó comhlacht tomhaltóirí ann chun a áirithiú go ndéileálfar go héifeachtúil le gearáin
        agus le réiteach díospóidí lasmuigh den chúirt.
   10.  Féadfaidh na Ballstáit a chinneadh gan forálacha Airteagal 4 maidir le dáileadh a
        chur i bhfeidhm a mhéid a d’fhágfadh a gcur i bhfeidhm go gcuirfí bac, le dlí nó le
        gníomh, ar chomhlíonadh na n-oibleagáidí a fhorchuirtear ar ghnóthais gáis nádúrtha
        ar mhaithe leis an leas eacnamaíoch i gcoitinne agus a mhéid nach ndéanfaí difear
        d’fhorbairt na trádála a oiread a bheadh contrártha do leasanna an Chomhphobail.
        Áirítear le leasanna an Chomhphobail, inter alia, iomaíocht maidir le custaiméirí
        incháilithe i gcomhréir leis an Treoir seo agus le hAirteagal 86 den Chonradh.
   511. Ar chur chun feidhme na Treorach seo, cuirfidh na Ballstáit an Coimisiún ar an eolas
        maidir leis na bearta uile arna nglacadh chun oibleagáidí seirbhíse poiblí a
        chomhlíonadh, lena n-áirítear cosaint do thomhaltóirí agus cosaint an chomhshaoil,
GA                                             69                                                GA
 ---pagebreak---        agus maidir lena n-éifeacht fhéideartha ar iomaíocht náisiúnta agus idirnáisiúnta, gan
       beann ar cé acu atá maolú ar fhorálacha na Treorach seo de dhíth i leith na mbeart sin
       nó nach bhfuil. Tabharfaidh siad fógra don Choimisiún ina dhiaidh sin gach 2 bhliain
       faoi aon athrú ar na bearta sin, gan beann ar cé acu atá maolú ar an Treoir seo de
       dhíth ina leith nó nach bhfuil.
   12. Bunóidh an Coimisiún, i gcomhairle leis na geallsealbhóirí ábhartha, lena n-áirítear
       na Ballstáit, na húdaráis rialála náisiúnta, eagraíochtaí tomhaltóirí agus gnóthais gáis
       nádúrtha, seicliosta soiléir, gonta do thomhaltóirí fuinnimh ina mbeidh faisnéis
       phraiticiúil a bhaineann leis na cearta atá ag tomhaltóirí fuinnimh. Áiritheoidh na
       Ballstáit go ndéanfaidh soláthróirí gáis nó oibreoirí córais dáileacháin, i gcomhar leis
       an údarás rialála, na bearta is gá chun cóip den seicliosta do thomhaltóirí fuinnimh a
       sholáthar dá dtomhaltóirí agus chun a áirithiú go gcuirfear ar fáil go poiblí é.
                                         Airteagal 67
            Cur chun feidhme comhair réigiúnaigh  agus comhtháthú 
   1.  Comhoibreoidh na Ballstáit agus na húdaráis rialála lena chéile chun a gcuid margaí
       náisiúnta a chomhtháthú ar leibhéal réigiúnach amháin nó níos mó, mar chéad chéim
       i dtreo  margaí réigiúnacha a chruthú, i gcás inar chinn na Ballstáit chomh maith
       leis na húdaráis rialála amhlaidh, agus níos mó i dtreo margadh inmheánach a
       chruthú atá léirscaoilte ina iomláine. Go háirithe, déanfaidh na húdaráis rialála, i gcás
       ina mbeidh foráil déanta ag na Ballstáit maidir leis sin, nó na Ballstáit féin, an
       comhar idir oibreoirí córais tarchurtha  gáis nádúrtha   agus oibreoirí gréasáin
       hidrigine  a chur chun cinn agus a éascú ar an leibhéal réigiúnach, lena n-áirítear i
       dtaobh saincheisteanna trasteorann ,  agus é ina aidhm acu margadh inmheánach
       iomaíoch a chruthú  le haghaidh gás  sa ghás nádúrtha, comhsheasmhacht a
       gcreata dhlíthiúil, rialála agus theicniúil a chothú agus éascú a dhéanamh ar
       chomhtháthú na gcóras leithlisithe lena gcomhdhéantar oileáin gháis arb ann dóibh
       go fóill sa Chomhphobal  san Aontas . Áireofar sna limistéir gheografacha a
       chumhdaítear leis an gcomhar réigiúnach sin comhar i limistéir gheografacha a
       shainítear i gcomhréir le hAirteagal 2812(3) de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009.
       Féadfaidh an comhar sin limistéir gheografacha eile a chumhdach.  I gcás ina
       measann an Coimisiún go bhfuil na rialacha ar leibhéal an Aontais ábhartha maidir le
       comhtháthú réigiúnach na margaí le haghaidh gás, soláthróidh sé treoir iomchuí lena
       gcuirfear san áireamh sainiúlachtaí na margaí sin agus an tionchar ar na margaí
       comharsanachta. 
   2.  Comhoibreoidh  an Ghníomhaireacht um Chomhar idir Rialálaithe
       Fuinnimh (‘ACER’  an Ghníomhaireacht  ’)  le húdaráis rialála náisiúnta
       agus le hoibreoirí córais tarchurtha chun comhoiriúnacht na gcreataí rialála idir na
       réigiúin  agus laistigh díobh  a áirithiú d’fhonn margadh inmheánach iomaíoch
       sa ghás nádúrtha  i ngáis  a chruthú. I gcás ina measfaidh  ACER  an
       Ghníomhaireacht go bhfuil gá le rialacha ceangailteacha maidir leis an gcomhar sin,
       déanfaidh sí moltaí iomchuí.
   3.  Áiritheoidh na Ballstáit, tríd an Treoir seo a chur chun feidhme, go mbeidh córas
       comhtháite amháin nó níos mó ag oibreoirí córais tarchuir ar an leibhéal réigiúnach
       lena gcumhdaítear dhá Bhallstát nó níos mó i gcomhair leithdháileadh
       acmhainneachta agus chun slándáil an ghréasáin a sheiceáil.
   34. I gcás ina mbeidh oibreoirí córais tarchurtha atá comhtháite go hingearach páirteach i
       ngnóthas comhpháirteach arna bhunú chun an comhar sin a chur chun feidhme,
GA                                            70                                                 GA
 ---pagebreak---       bunóidh an gnóthas comhpháirteach clár comhlíontachta ina leagfar amach na bearta
      a bheidh le déanamh lena áirithiú go n-eisiafar iompar idirdhealaitheach agus iompar
      frithiomaíoch, agus cuirfidh sé chun feidhme an clár comhlíontachta sin. Leagfar
      amach sa chlár comhlíontachta sin na hoibleagáidí sonracha atá ar fhostaithe chun an
      cuspóir a chomhlíonadh i dtaobh iompar idirdhealaitheach agus iompar frithiomaíoch
      a eisiamh. Beidh sé faoi réir a fhormheasta ag  ACER  an nGníomhaireacht.
      Na hoifigigh chomhlíontachta de chuid na n-oibreoirí córais tarchurtha atá
      comhtháite go hingearach, déanfaidh siad faireachán neamhspleách ar chomhlíonadh
      an chláir.
                                       Airteagal 74
                                 Nós imeachta um údarú
   1. In imthosca ina gceanglaítear údarú (mar shampla, ceadúnas, cead, lamháltas, toiliú
      nó formheas) i leith saoráidí gáis nádúrtha , saoráidí táirgthe hidrigine agus
      bonneagar córais hidrigine  a fhoirgniú nó a oibriú, deonóidh na Ballstáit nó aon
      údarás inniúil a ainmneoidh siad údaruithe chun saoráidí,  bonneagar,  píblínte
      agus trealamh gaolmhar den sórt sin a thógáil agus/nó a oibriú ar a gcríoch, i
      gcomhréir le míreanna 2 go 114. Féadfaidh na Ballstáit nó aon údarás inniúil a
      ainmneoidh siad údaruithe a dheonú freisin ar an mbonn céanna maidir le gás
      nádúrtha  gáis  a sholáthar agus maidir le custaiméirí mórdhíola.
   2. I gcás ina mbeidh córas údarúcháin ag na Ballstáit, leagfaidh siad síos critéir
      oibiachtúla, neamh-idirdhealaitheacha a bheidh le comhlíonadh ag gnóthas a
      dhéanfaidh iarratas ar údarú chun  gáis a sholáthar nó chun  saoráidí gáis
      nádúrtha  , saoráidí táirgthe hidrigine nó bonneagar córais hidrigine  a thógáil nó
      chun gás nádúrtha a sholáthar  a fhoirgniú agus/nó a oibriú  . Cuirfear ar fáil go
      poiblí na critéir agus na nósanna imeachta neamh-idirdhealaitheacha maidir le
      húdaruithe a dheonú. Áiritheoidh na Ballstáit go gcuirfear san áireamh, i gcás inarb
      iomchuí, i nósanna imeachta um údarú do shaoráidí,  bonneagar,  píblínte agus
      trealamh gaolmhar  den sórt sin , tábhacht an tionscadail don mhargadh
      inmheánach sa ghás nádúrtha  le haghaidh gás .
                                                           nua
   3. Ní mhairfidh na nósanna imeachta um údarú le haghaidh na ngníomhaíochtaí dá
      dtagraítear i mír 1 níos faide ná 2 bhliain, lena n-áirítear nósanna imeachta ábhartha
      uile na n-údarás inniúil. I gcás a bhfuil bonn cirt cuí leis ar fhorais gurb ann
      d’imthosca urghnácha, féadfar síneadh suas le bliain amháin eile a chur leis an
      tréimhse 2 bhliain sin.
   4. Déanfaidh na Ballstáit measúnú ar na bearta reachtacha agus neamhreachtacha is gá
      chun nósanna imeachta um údarú a chuíchóiriú, lena n-áirítear aon chéim nós
      imeachta a bhaineann le nósanna imeachta um measúnú tionchair ar an gcomhshaol.
      Tuairisceoidh na Ballstáit don Choimisiún Eorpach maidir le torthaí an mheasúnaithe
      sin mar chuid dá bpleananna comhtháite náisiúnta fuinnimh agus aeráide dá
      dtagraítear sa nós imeachta a leagtar amach in Airteagal 3 agus in Airteagail 7 go 12
      de Rialachán (AE) 2018/1999 agus i gcomhréir leis an nós imeachta sin, agus mar
      chuid dá dtuarascálacha comhtháite náisiúnta fuinnimh agus aeráide ar dhul chun
      cinn de bhun Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2018/1999.
GA                                          71                                               GA
 ---pagebreak---    5.   Beidh feidhm ag na sprioc-amanna a bhunaítear i mír 3 gan dochar d’oibleagáidí
        faoin dlí comhshaoil is infheidhme de chuid an Aontais, d’achomhairc, leigheasanna
        agus imeachtaí eile breithiúnacha os comhair cúirte nó binse agus d’achomhairc agus
        leigheasanna neamhbhreithiúnacha agus do shásraí réitigh díospóide malartacha, lena
        n-áirítear nósanna imeachta gearáin, achomhairc agus leigheasanna
        neamhbhreithiúnacha, agus féadfar síneadh a chur leo ionas go mairfidh siad ar feadh
        na tréimhse a mhairfidh na nósanna imeachta sin.
   6.   Bunóidh nó ainmneoidh na Ballstáit pointe teagmhála amháin nó níos mó. Treoróidh
        na pointí teagmhála sin, ar iarraidh sin ó iarratasóir, agus saor in aisce, an nós
        imeachta um údarú ar fad le haghaidh na ngníomhaíochtaí dá dtagraítear i mír 1 agus
        éascóidh siad an nós imeachta sin, go dtí go ndéanfaidh na húdaráis fhreagracha an
        nós imeachta a sheachadadh ag deireadh an nós imeachta. Ní cheanglófar ar an
        iarratasóir teagmháil a dhéanamh le níos mó ná pointe teagmhála amháin le haghaidh
        an phróisis ar fad.
   7.   Maidir le húdaruithe faoin dlí náisiúnta chun píblínte gáis nádúrtha agus sócmhainní
        gréasáin eile a fhoirgniú agus a oibriú, ar píblínte agus sócmhainní iad a úsáidtear
        chun gás nádúrtha a iompar, áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh feidhm ag na
        húdaruithe sin freisin maidir le píblínte agus sócmhainní gréasáin chun hidrigin a
        iompar.
   8.   Áiritheoidh na Ballstáit go dtuigfear leis na cearta conarthacha talamhúsáide atá ann
        cheana chun píblínte gáis nádúrtha agus sócmhainní gréasáin eile a fhoirgniú agus a
        oibriú, go gcuimseofar freisin píblínte agus sócmhainní gréasáin eile chun hidrigin a
        iompar.
                                                            2009/73/CE
                                                            nua
   93.  Áiritheoidh na Ballstáit, maidir le haon diúltú údarú a dheonú, gur cúiseanna
        oibiachtúla, neamh-idirdhealaitheacha a bheidh leis sin agus go dtabharfar don
        iarratasóir iad. Tabharfar fógra don Choimisiún, mar eolas, i dtaobh na gcúiseanna le
        diúltú den sórt sin. Bunóidh na Ballstáit nós imeachta lena gcuirfear ar chumas an
        iarratasóra achomharc a dhéanamh i gcoinne diúltú den sórt sin.
   104. Chun forbairt a dhéanamh ar limistéir a bhfuil soláthar nua acu, agus ar mhaithe leis
        an oibriú éifeachtúil i gcoitinne, agus gan dochar d’Airteagal 3038, féadfaidh na
        Ballstáit diúltú údarú breise a dheonú chun córais píblínte dáileacháin  le haghaidh
        gáis nádúrtha  a thógáil agus a oibriú i limistéar áirithe nuair a bheidh córais
        píblínte den sórt sin tógtha sa limistéar sin nó nuair a bheidh sé beartaithe
         ceadaithe  iad a thógáil ann, agus mura bhfuil an acmhainneacht atá ann cheana
        nó atá beartaithe sáithithe.
                                                            nua
                                          Airteagal 8
                   Breoslaí in-athnuaite agus ísealcharbóin a dheimhniú
GA                                            72                                              GA
 ---pagebreak---    1. Deimhneofar gáis in-athnuaite i gcomhréir le hAirteagail 29 agus 30 de Threoir (AE)
      2018/2001.
   2. Chun a áirithiú gur 70 % ar a laghad an laghdú a bheidh ar astaíochtaí gás ceaptha
      teasa a thagann as breoslaí ísealcharbóin agus hidrigin ísealcharbóin a úsáid i
      gcomhréir leis na sainmhínithe in Airteagal 2, pointí (10) agus (12) faoi Airteagal 2,
      cuirfidh na Ballstáit de cheangal ar oibreoirí eacnamaíocha a thaispeáint go
      gcomhlíontar an tairseach sin agus na ceanglais a bhunaítear sa mhodheolaíocht dá
      dtagraítear i mír 5 den Airteagal seo. Chun na gcríoch sin, cuirfidh siad de cheangal
      ar na hoibreoirí eacnamaíocha córas cothromúcháin maise a úsáid i gcomhréir le
      hAirteagal 30(1) agus (2) de Threoir (AE) 2018/2001.
   3. Áiritheoidh na Ballstáit go gcuirfidh na hoibreoirí eacnamaíocha faisnéis iontaofa i
      dtaobh chomhlíonadh na tairsí 70 % um laghdú astaíochtaí gás ceaptha teasa a
      leagtar amach i mír 2 agus maidir leis an modheolaíocht chun astaíochtaí gás ceaptha
      teasa a laghdú dá dtagraítear i mír 5, agus go gcuirfidh oibreoirí eacnamaíocha ar fáil
      don Bhallstát ábhartha, arna iarraidh sin, na sonraí a úsáideadh chun an fhaisnéis a
      fhorbairt. Ceanglóidh na Ballstáit ar na hoibreoirí eacnamaíocha caighdeán
      leordhóthanach iniúchóireachta neamhspleáiche ar an bhfaisnéis a chuirfear isteach a
      chur i bhfeidhm, agus fianaise a sholáthar go bhfuil an méid sin déanta acu. Fíorófar
      leis an iniúchóireacht go bhfuil na córais atá á n-úsáid ag na hoibreoirí eacnamaíocha
      cruinn, iontaofa agus cosanta ar chalaois.
   4. Beidh feidhm ag na hoibleagáidí a leagtar síos i mír 2 gan beann ar cé acu a dhéantar
      na breoslaí ísealcharbóin a tháirgeadh laistigh den Aontas nó a allmhairiú isteach ann
      nó nach ndéantar. Déanfar an fhaisnéis faoi thionscnamh geografach agus cineál
      bunábhair na mbreoslaí ísealcharbóin nó hidrigine ísealcharbóin in aghaidh an
      tsoláthróra breosla a chur ar fáil do thomhaltóirí ar shuíomhanna gréasáin na n-
      oibreoirí, na soláthróirí nó na n-údarás ábhartha inniúil agus déanfar í a thabhairt
      cothrom le dáta ar bhonn bliantúil.
   5. Faoin 31 Nollaig 2024, déanfaidh an Coimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i
      gcomhréir le hAirteagal 83 chun an Treoir seo a fhorlíonadh tríd an modheolaíocht a
      shonrú chun laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa ó bhreoslaí ísealcharbóin a
      mheasúnú. Áiritheofar leis an modheolaíocht nach dtabharfar creidmheas as
      astaíochtaí a sheachaint i gcás dé-ocsaíd charbóin ar tugadh creidmheas astaíochta as
      í a ghabháil cheana faoi fhorálacha eile dlí.
   6. Féadfaidh an Coimisiún a chinneadh go soláthraítear le scéimeanna deonacha
      náisiúnta nó idirnáisiúnta lena leagfar síos caighdeáin maidir le táirgeadh breoslaí
      ísealcharbóin nó hidrigin ísealcharbóin sonraí cruinne ar laghduithe ar astaíochtaí gás
      ceaptha teasa chun críocha an Airteagail seo agus go léiríonn siad comhlíonadh na
      modheolaíochta dá dtagraítear i mír 5 den Airteagal seo.
   7. I gcás ina soláthróidh oibreoir eacnamaíoch fianaise nó sonraí a fuarthas i gcomhréir
      le scéim a bhí faoi réir aitheantas de bhun mhír 6, ní cheanglóidh Ballstát ar an
      oibreoir eacnamaíoch tuilleadh fianaise a sholáthar maidir le comhlíonadh na gcritéar
      as a bhfuil an scéim aitheanta ag an gCoimisiún.
   8. Déanfaidh údaráis inniúla na mBallstát maoirseacht ar oibríocht na gcomhlachtaí
      deimhniúcháin atá i mbun iniúchóireacht neamhspleách faoi scéim dheonach. Arna
      iarraidh sin do na húdaráis inniúla, cuirfidh na comhlachtaí deimhniúcháin isteach an
      fhaisnéis ábhartha uile is gá chun maoirseacht a dhéanamh ar an iniúchóireacht, lena
      n-áirítear dáta beacht na n-iniúchóireachtaí, an tráth a rinneadh iad agus an áit ina
GA                                           73                                               GA
 ---pagebreak---              ndearnadh iad. I gcás ina n-aimsíonn na Ballstáit saincheisteanna maidir le
             neamhchomhlíonadh, cuirfidh siad sin in iúl don scéim dheonach gan mhoill.
   9.        Arna iarraidh sin do Bhallstát, a d’fhéadfadh a bheith bunaithe ar iarraidh ó oibreoir
             eacnamaíoch, scrúdóidh an Coimisiún, ar bhonn na fianaise uile a bheidh ar fáil, ar
             comhlíonadh nó nár comhlíonadh na critéir maidir le laghdú astaíochtaí gás ceaptha
             teasa a leagtar síos san Airteagal seo, an mhodheolaíocht a forbraíodh i gcomhréir le
             mír 5 den Airteagal seo, agus na tairseacha um laghdú astaíochtaí gás ceaptha teasa a
             leagtar síos in Airteagal 2, pointí (9) agus (10). Laistigh de 6 mhí ón iarraidh sin a
             fháil, cinnfidh an Coimisiún an bhféadfaidh an Ballstát lena mbaineann na nithe seo
             a leanas a dhéanamh:
             (a)    glacadh leis an bhfianaise a soláthraíodh cheana chun a thaispeáint go bhfuil na
                    critéir maidir le laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa le haghaidh breoslaí
                    ísealcharbóin á gcomhlíonadh; nó
             (b)    de mhaolú ar mhír 7, a cheangal ar sholáthróirí foinse na mbreoslaí
                    ísealcharbóin tuilleadh fianaise a sholáthar maidir lena mhéid atá siad i
                    gcomhréir leis na critéir maidir le laghdú astaíochtaí gás ceaptha teasa agus leis
                    an tairseach 70 % um laghdú astaíochtaí gás ceaptha teasa.
   10.       Ceanglóidh na Ballstáit freisin ar na hoibreoirí eacnamaíocha ábhartha faisnéis a
             iontráil i mbunachar sonraí an Aontais maidir leis na hidirbhearta a rinneadh agus
             maidir le saintréithe inbhuanaitheachta breoslaí ísealcharbóin i gcomhréir leis na
             ceanglais a bhunaítear in Airteagal 28 de Threoir (AE) 2018/2001.
                                                                         2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                                         nua
                                                   Airteagal 98
                                               Rialacha teicniúla
   Áiritheoidh na húdaráis rialála, i gcás ina mbeidh foráil déanta maidir leis sin ag na Ballstáit,
   nó na Ballstáit féin, go saineofar critéir shábháilteachta theicniúla agus go bhforbrófar agus go
   gcuirfear ar fáil go poiblí rialacha teicniúla lena mbunófar an dearadh íosta teicniúil agus na
   íoscheanglais oibríochtúla maidir le saoráidí GNL, saoráidí stórála, córais eile tarchurtha nó
   dáileacháin, agus línte díreacha  chomh maith leis an gcóras hidrigine,  a nascadh leis an
   gcóras. Áiritheofar leis na rialacha teicniúla sin idir-inoibritheacht na gcóras agus beidh siad
   oibiachtúil agus neamh-idirdhealaitheach. Féadfaidh  ACER  an Ghníomhaireacht
   moltaí iomchuí a dhéanamh maidir le comhoiriúnacht na rialacha sin a bhaint amach, i gcás
   inarb iomchuí sin. Tabharfar fógra i leith na rialacha sin don Choimisiún i gcomhréir le
   hAirteagal 58 de Threoir (AE) 2015/153598/34/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
   gComhairle33 an 22 Meitheamh 1998 lena leagtar síos nós imeachta maidir le soláthar
   faisnéise i réimse na gcaighdeán teicniúil agus na rialachán teicniúil agus na rialacha maidir le
   seirbhísí na Sochaí Faisnéise34.
   33
           Treoir (AE) 2015/1535 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Meán Fómhair 2015 lena
           leagtar síos nós imeachta um faisnéis a sholáthar i réimse na rialachán teicniúil agus rialacha maidir le
           seirbhísí na Sochaí Faisnéise (IO L 241, 17.9.2015, lch. 1).
   34
           IO L 204, 21.7.1998, lch. 37.
GA                                                       74                                                          GA
 ---pagebreak---                                                                   nua
   I gcás inarb ábhartha, cuirfidh na Ballstáit de cheangal ar na hoibreoirí córais tarchurtha, ar na
   hoibreoirí córais dáileacháin agus ar na hoibreoirí gréasáin hidrigine atá ar a gcríoch rialacha
   teicniúla a fhoilsiú i gcomhréir le hAirteagal 9, go háirithe i dtaca le rialacha maidir le
   nascadh leis an ngréasán agus ina n-áirítear ceanglais maidir le cáilíocht gáis, boladh a chur sa
   ghás, agus brú gáis. Ceanglóidh na Ballstáit freisin ar na hoibreoirí córas tarchurtha agus
   dáileacháin na taraifí nasctha, lena nasctar gás ó fhoinsí in-athnuaite a bhunaítear ar chritéir
   thrédhearcacha neamh-idirdhealaitheacha, a fhoilsiú.
                                            CAIBIDIL III
         TOMHALTÓIRÍ A CHUMHACHTÚ AGUS A CHOSAINT AGUS
                                    MARGAÍ MIONDÍOLA
                                              Airteagal 10
                                       Bunchearta conarthacha
   1.       Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh na custaiméirí deiridh uile i dteideal soláthar gáis
            a fháil ó sholáthróir, faoi réir chomhaontú an tsoláthróra, gan beann ar an mBallstát
            ina bhfuil an soláthróir sin cláraithe, ar choinníoll go gcloífidh an soláthróir leis na
            rialacha trádála agus cothromúcháin is infheidhme. Maidir leis sin, déanfaidh na
            Ballstáit na bearta uile atá riachtanach chun a áirithiú nach ndéanfar, de dheasca
            nósanna imeachta riaracháin, idirdhealú in aghaidh soláthróirí atá cláraithe cheana i
            mBallstát eile.
   2.       Gan dochar do rialacha an Aontais maidir le cosaint tomhaltóirí, go háirithe
            Treoir 2011/83/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus
            Treoir 93/13/CEE ón gComhairle, áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh na cearta dá
            bhforáiltear i míreanna 3 go 12 den Airteagal seo ag na custaiméirí deiridh.
   3.       Beidh ag na custaiméirí deiridh an ceart chun conradh a bheith acu lena soláthróir ina
            sonraítear an méid seo a leanas:
            (a)   céannacht agus seoladh an tsoláthróra;
            (b)   na seirbhísí a sholáthraítear, leibhéil cáilíochta na seirbhísí a thairgtear, chomh
                  maith leis an am don nascadh tosaigh;
            (c)   na cineálacha seirbhíse cothabhála a thairgtear;
            (d)   na bealaí inar féidir faisnéis cothrom le dáta a fháil faoi na taraifí, na muirir
                  chothabhála uile is infheidhme agus faoi na táirgí nó seirbhísí cuachta;
            (e)   ré an chonartha, na coinníollacha chun an conradh agus na seirbhísí a
                  athnuachan agus a scor, lena n-áirítear táirgí nó seirbhísí atá cuachta leis na
                  seirbhísí sin, agus cé acu a cheadaítear foirceannadh an chonartha gan aon
                  mhuirear a íoc nó nach gceadaítear;
            (f)   aon chúiteamh agus na socruithe aisíocaíochta is infheidhme mura
                  gcomhlíonfar na leibhéil cáilíochta seirbhíse arna gconrú, lena n-áirítear billeáil
                  mhíchruinn nó dhéanach;
GA                                                  75                                                GA
 ---pagebreak---         (g)    an modh chun tús a chur le nós imeachta um réiteach díospóidí lasmuigh den
               chúirt i gcomhréir le hAirteagal 24;
        (h)    faisnéis a bhaineann le cearta tomhaltóirí, lena n-áirítear faisnéis maidir le
               gearáin a láimhseáil agus an fhaisnéis uile dá dtagraítear sa mhír seo, arna cur
               in iúl go soiléir ar an mbille nó ar shuíomh gréasáin an ghnóthais hidrigine nó
               gáis nádúrtha,
        Beidh na coinníollacha cóir agus beidh siad ar eolas go maith roimh ré. In aon chás,
        soláthrófar an fhaisnéis sula ndéanfar an conradh a thabhairt i gcrích nó a dhearbhú. I
        gcás ina ndéanfar conarthaí a thabhairt i gcrích trí idirghabhálaithe, cuirfear an
        fhaisnéis dá dtagraítear i bpointí (a) go (f) ar fáil freisin sula gcuirfear an conradh i
        gcrích;
        Déanfar achoimre ar na príomhchoinníollacha conarthacha a thabhairt do
        chustaiméirí deiridh ar shlí fheiceálach agus i bhfriotal a bheidh beacht agus simplí.
   4.   Tabharfar fógra iomchuí do na custaiméirí deiridh faoi aon intinn athrú a dhéanamh
        ar choinníollacha conarthacha agus cuirfear ar an eolas iad, tráth a thugtar an fógra
        sin, faoina gceart an conradh a fhoirceannadh. Déanfaidh soláthróirí, ar bhealach
        trédhearcach agus sothuigthe, fógra a thabhairt go díreach dá gcustaiméir deiridh faoi
        aon choigeartú ar an bpraghas soláthair agus faoi na cúiseanna leis an gcoigeartú, na
        réamhchoinníollacha a ghabhann leis agus lena raon feidhme, tráth nach déanaí ná 2
        sheachtain, nó tráth nach déanaí ná mí amháin i gcás na gcustaiméirí teaghlaigh,
        roimh theacht i bhfeidhm an choigeartaithe. Áiritheoidh na Ballstáit go bhfuil saoirse
        ag na custaiméirí deiridh a gconradh a fhoirceannadh mura nglacfaidh siad le
        coinníollacha nua conarthacha nó leis na coigeartuithe ar an bpraghas soláthair ar
        thug a soláthróir fógra dóibh ina leith.
   5.   Déanfaidh soláthróirí faisnéis thrédhearcach a sholáthar do na custaiméirí deiridh
        faoi na praghsanna agus na taraifí is infheidhme agus faoi na téarmaí agus
        coinníollacha caighdeánacha, maidir le rochtain ar sheirbhísí gáis agus úsáid na
        seirbhísí sin.
   6.   Déanfaidh soláthróirí rogha leathan modhanna íocaíochta a thairiscint do
        chustaiméirí deiridh. Ní dhéanfaidh modhanna íocaíochta den sórt sin idirdhealú
        míchuí idir custaiméirí. Aon difríocht sna muirir a bhaineann le modhanna íocaíochta
        nó le córais réamhíocaíochta, beidh sí oibiachtúil, neamh-idirdhealaitheach agus
        comhréireach agus ní rachaidh sí thar na costais dhíreacha atá le seasamh ag an íocaí
        as modh íocaíochta sonrach nó as córas réamhíocaíochta a úsáid, i gcomhréir le
        hAirteagal 62 de Threoir (AE) 2015/2366 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
        gComhairle35.
   7.   Ní dhéanfar na custaiméirí teaghlaigh, a bhfuil rochtain acu ar chórais
        réamhíocaíochta, a chur faoi mhíbhuntáiste de thairbhe na gcóras réamhíocaíochta.
   8.   Déanfaidh soláthróirí téarmaí agus coinníollacha ginearálta atá cóir agus
        trédhearcach a thairiscint do na custaiméirí deiridh. Na téarmaí agus coinníollacha
        ginearálta, is i dteanga shoiléir agus shothuigthe a thabharfar iad agus ní bheidh
        bacainní neamhchonarthacha ar fheidhmiú chearta na gcustaiméirí iontu, mar
   35
      Treoir (AE) 2015/2366 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Samhain 2015 maidir le
      seirbhísí íocaíochta sa mhargadh inmheánach, lena leasaítear Treoracha 2002/65/CE, 2009/110/CE agus
      2013/36/AE agus Rialachán (AE) Uimh. 1093/2010, agus lena n-aisghairtear Treoir 2007/64/CE (IO
      L 337, 23.12.2015, lch. 35).
GA                                                76                                                      GA
 ---pagebreak---           shampla doiciméadú conarthach iomarcach. Déanfar na custaiméirí a chosaint ar
          mhodhanna díolacháin atá éagórach nó míthreorach.
   9.     Beidh ag na custaiméirí deiridh an ceart ar chaighdeán maith seirbhíse agus ar
          láimhseáil gearán ag a soláthróirí. Déanfaidh na soláthróirí gearáin a láimhseáil ar
          bhealach simplí, cóir agus pras.
   10.    Déanfaidh soláthróirí an fhaisnéis iomchuí a sholáthar do na custaiméirí teaghlaigh
          gáis nádúrtha faoi bhearta malartacha ar an díscor fada go leor roimh aon dínascadh
          atá pleanáilte. Féadfar a áireamh sna bearta malartacha sin faisnéis faoi fhoinsí
          tacaíochta chun dínascadh a sheachaint, córais réamhíocaíochta, iniúchtaí fuinnimh,
          seirbhísí comhairliúcháin fuinnimh, pleananna íocaíochta malartacha, comhairle i
          dtaca le bainistiú fiach nó moratóirí ar dhínascadh agus ní bheidh costas breise do na
          custaiméirí a bhfuil an díscor ag tarlú dóibh i gceist leo.
   11.    Déanfaidh na soláthróirí cuntas clabhsúir deiridh a sholáthar do na custaiméirí
          deiridh tar éis aon athrú soláthróra tráth nach déanaí ná 6 seachtaine tar éis d’athrú
          den sórt sin tarlú.
                                             Airteagal 11
    An ceart chun athrú ó sholáthróir amháin go ceann eile agus rialacha maidir le táillí a
                                  bhaineann le soláthróir a athrú
   1.     Beidh an ceart ag custaiméirí athrú ó sholáthróir gáis amháin go ceann eile nó ó
          rannpháirtí amháin sa mhargadh go ceann eile. Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh an
          custaiméir ar mian leis athrú ó sholáthróirí nó ó rannpháirtithe sa mhargadh, agus
          coinníollacha conarthacha á n-urramú, i dteideal athrú den sórt sin a dhéanamh
          laistigh de 3 seachtaine ar a mhéad ó dháta na hiarrata. Faoin mbliain 2026 ar a
          dhéanaí, ní mhairfidh an próiseas chun athrú ó sholáthróir amháin go ceann eile nó ó
          rannpháirtí sa mhargadh go ceann eile níos faide ná 24 uair an chloig agus beidh sé
          indéanta an méid sin a dhéanamh le linn aon lá oibre.
   2.     Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar an ceart athrú ó sholáthróir amháin go ceann eile
          nó ó rannpháirtí amháin sa mhargadh go ceann eile a dheonú do chustaiméirí ar
          bhealach neamh-idirdhealaitheach ó thaobh costais, díchill agus ama de.
   3.     Áiritheoidh na Ballstáit nach ngearrfar aon táille a bhaineann le soláthróir a athrú le
          haghaidh gás, ar a laghad, ar chustaiméirí teaghlaigh agus ar fhiontair bheaga. Mar
          sin féin, féadfaidh na Ballstáit a cheadú do sholáthróirí nó do rannpháirtithe sa
          mhargadh táillí foirceanta conartha a ghearradh ar chustaiméirí i gcás ina ndéanfaidh
          na custaiméirí sin conarthaí soláthair ar théarma seasta, ar phraghas seasta, a
          fhoirceannadh go deonach roimh thráth a n-aibíochta, ar choinníoll:
           (a)   go bhfuil siad ina gcuid de chonradh a rinne an custaiméir go toiliúil; agus
          (b)    go gcuirtear iad in iúl don chustaiméir sula ndéanfar an conradh.
          Beidh na táillí sin comhréireach agus ní bheidh siad níos mó ná an caillteanas
          eacnamaíoch díreach don soláthróir nó don rannpháirtí sa mhargadh de thoradh an
          custaiméir an conradh a fhoirceannadh, lena n-áirítear costais aon infheistíochtaí
          cuachta nó seirbhísí cuachta atá soláthraithe don chustaiméir cheana mar chuid den
          chonradh. Is ar an soláthróir nó ar an rannpháirtí sa mhargadh a bheidh an t-ualach an
          caillteanas eacnamaíoch díreach a chruthú. Déanfaidh an t-údarás rialála, nó údarás
          inniúil náisiúnta eile faireachán ar incheadaitheacht táillí foirceanta conartha.
GA                                                77                                              GA
 ---pagebreak---    4. Beidh custaiméirí teaghlaigh le haghaidh gás i dteideal a bheith rannpháirteach i
      scéimeanna comhchoiteanna chun athrú ó sholáthróirí go cinn eile. Déanfaidh na
      Ballstáit gach bacainn rialála nó riaracháin a bheadh ann i leith athrú comhchoiteann
      a dhíchur, agus soláthróidh siad creat lena n-áiritheofar cosaint do thomhaltóirí ionas
      go seachnófar aon chleachtas mí-úsáideach.
                                         Airteagal 12
                                     Uirlisí comparáide
   1. Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh rochtain, saor in aisce, ag na custaiméirí
      teaghlaigh gáis nádúrtha ar a laghad, agus ag na micrifhiontair, ar uirlis amháin ar a
      laghad lena gcuirtear i gcomparáid tairiscintí soláthróirí, lena n-áirítear tairiscintí
      cuachta. Déanfar na custaiméirí a chur ar an eolas go bhfuil na huirlisí sin le fáil agus
      beidh an fhaisnéis sin ina mbillí nó in éineacht lena mbillí nó déanfar ar bhealach eile
      é. Comhlíonfaidh an huirlisí ar a laghad na ceanglais seo a leanas:
      (a)   beidh siad neamhspleách ó rannpháirtithe sa mhargadh agus áiritheofar leo go
            dtabharfar cóir chomhionann do ghnóthais gáis i dtorthaí an chuardaigh;
      (b)   cuirfidh siad in iúl go soiléir cé hiad a gcuid úinéirí agus cén duine nádúrtha nó
            dlítheanach atá ag oibriú agus ag rialú na huirlise, chomh maith le faisnéis a
            thabhairt i dtaobh an chaoi a bhfuil na huirlisí á maoiniú;
      (c)   leagfaidh siad amach na critéir shoiléire oibiachtúla a mbeidh an chomparáid
            bunaithe orthu, lena n-áirítear seirbhísí, agus foilseoidh siad iad;
      (d)   úsáidfidh siad friotal atá soiléir agus gan débhrí;
      (e)   beidh an fhaisnéis a thabharfaidh siad cruinn agus cothrom le dáta agus luafar
            an uair dheireanach a tugadh chun dáta í;
      (f)   beidh siad inrochtana ag daoine faoi mhíchumas, trína bheith inbhraite,
            inoibrithe, intuigthe agus stóinseach;
      (g)   cuirfidh siad nós imeachta éifeachtach ar fáil chun tuairisciú a dhéanamh ar aon
            fhaisnéis mhícheart faoi na tairiscintí atá foilsithe;
      (h)   déanfaidh siad comparáidí, ach fós beidh an méid sonraí pearsanta a iarrtar
            teoranta do na sonraí atá go hiomlán riachtanach chun an chomparáid a
            dhéanamh.
      Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh uirlis amháin ar a laghad ann a chumhdóidh
      margadh an gháis nádúrtha ina iomláine. I gcás ina mbeidh níos mó ná uirlis amháin
      ann a chumhdóidh an margadh, áireofar sna huirlisí sin, ar bhealach chomh hiomlán
      agus is praiticiúil, raon tairiscintí gáis a chumhdóidh cuid shuntasach den mhargadh
      agus, i gcás nach gcumhdóidh na huirlisí sin an margadh go hiomlán, ráiteas soiléir
      chuige sin, sula dtaispeánfar na torthaí.
   2. Féadfaidh aon eintiteas na huirlisí a oibriú, lena n-áirítear cuideachtaí príobháideacha
      agus údaráis phoiblí agus comhlachtaí poiblí.
   3. Féadfaidh na Ballstáit a cheangal go mbeidh ar áireamh sna huirlisí comparáide dá
      dtagraítear i mír 1 critéir chomparáideacha a bhaineann le cineál na seirbhísí a
      thairgeann na soláthróirí.
   4. Déanfaidh na Ballstáit údarás inniúil a cheapadh le bheith freagrach as marcanna
      iontaoibhe a eisiúint le haghaidh uirlisí comparáide a chomhlíonann na ceanglais a
GA                                             78                                               GA
 ---pagebreak---       leagtar amach i mír 1, agus as a áirithiú go leanfaidh na huirlisí comparáide sin a
      bhfuil marc iontaoibhe ag gabháil leo de na ceanglais sin a chomhlíonadh. Beidh an
      t-údarás sin neamhspleách ar aon rannpháirtí sa mhargadh agus ar aon oibreoir uirlise
      comparáide.
   5. Aon uirlis a dhéanann comparáid idir tairiscintí rannpháirtithe sa mhargadh, beidh sí
      incháilithe le hiarratas a dhéanamh ar mharc iontaoibhe i gcomhréir leis an Airteagal
      seo ar bhonn deonach agus neamh-idirdhealaitheach.
   6. De mhaolú ar mhíreanna 4 agus 5, féadfaidh Ballstáit a roghnú gan foráil do
      mharcanna iontaoibhe a eisiúint d’uirlisí comparáide más rud é go bhfuil uirlis
      chomparáid a chomhlíonann na ceanglais a leagtar amach i mír 1 á soláthar ag údarás
      poiblí nó comhlacht poiblí.
                                        Airteagal 13
                                 Custaiméirí ghníomhacha
   1. Áiritheoidh na Ballstáit go bhfuil custaiméirí deiridh i dteideal gníomhú mar
      chustaiméirí gníomhacha gan a bheith faoi réir ceanglais theicniúla, ceanglais
      riaracháin, nósanna imeachta agus muirear, agus muirir gréasáin nach bhfuil
      costléiritheach;
   2. Áiritheoidh na Ballstáit maidir leis na custaiméirí gníomhacha:
      (a)   go bhfuil siad i dteideal oibriú go díreach;
      (b)   go bhfuil siad i dteideal gáis nádúrtha in-athnuaite féintáirgthe a dhíol tríd an
            gcóras gáis nádúrtha a úsáid,
      (c)   go bhfuil siad i dteideal a bheith rannpháirteach i scéimeanna éifeachtúlachta
            fuinnimh;
      (d)   go bhfuil siad i dteideal bainistiú na suiteálacha atá ag teastáil dá gcuid
            gníomhaíochtaí a tharmligean chuig tríú páirtí, lena n-áirítear suiteáil, oibriú,
            láimhseáil sonraí agus coinneáil ar bun, gan an tríú páirtí a bheith measta mar
            bheith ina chustaiméir gníomhach;
      (e)   faoi réir muirir atá costléiritheach, trédhearcach agus neamh-idirdhealaitheach,
            rud a áirithíonn go rannchuidíonn siad ar bhealach leormhaith agus cothrom le
            comhroinnt costais fhoriomlán an chórais;
      (f)   go bhfuil siad freagrach ar bhonn airgeadais as na míchothromaíochtaí sa
            chóras gáis nádúrtha arb iad is cúis leo, nó tarmligfidh siad a bhfreagracht
            chothromaíochta i gcomhréir le hAirteagal 3 (e) de [an t-athmhúnlú ar an
            Rialachán Gáis mar a moladh le COM(2021) xxx].
   3. Féadfaidh na Ballstáit forálacha éagsúla a bheith acu ina ndlí náisiúnta is infheidhme
      maidir leis na custaiméirí gníomhacha aonair agus custaiméirí gníomhacha a bhíonn
      ag gníomhú go comhpháirteach, ar choinníoll go ndéantar na cearta agus na
      hoibleagáidí uile faoin Airteagal seo a chur i bhfeidhm i leith gach custaiméir
      ghníomhaigh. Aon éagsúlacht sa chóir i leith custaiméirí gníomhacha a bhíonn ag
      gníomhú go comhpháirteach, beidh sí comhréireach agus cuí-réasúnaithe.
   4. Áiritheoidh na Ballstáit maidir leis na custaiméirí gníomhacha a bhfuil úinéireacht
      acu ar shaoráidí ina stóráiltear gás in-athnuaite:
GA                                            79                                              GA
 ---pagebreak---       (a)   go mbeidh acu an ceart nascadh leis an eangach laistigh de thréimhse
            réasúnach ama tar éis dóibh iarraidh chuige sin a dhéanamh, ar choinníoll go
            mbeidh na coinníollacha is gá, amhail freagracht chothromúcháin, comhlíonta;
      (b)   nach mbeidh siad faoi réir aon mhuirear dúbailte, lena n-áirítear muirir
            gréasáin, maidir le gás in-athnuaite stóráilte atá fós ina n-áitreabh;
      (c)   nach mbeidh siad faoi réir ceanglais cheadúnais nó táillí ceadúnais atá
            díréireach;
      (d)   go gceadófar dóibh roinnt seirbhísí a sholáthar san am céanna, más indéanta é
            sin go teicniúil.
                                         Airteagal 14
                                Pobail fuinnimh saoránach
   1. Déanfaidh na Ballstáit creat rialála cumasúcháin a sholáthar do na pobail fuinnimh
      saoránach a áiritheoidh an méid seo a leanas:
      (a)   go mbeidh rannpháirtíocht i bpobal fuinnimh saoránach oscailte agus deonach;
      (b)   go mbeidh baill nó scairshealbhóirí de phobal fuinnimh saoránach i dteideal an
            pobal a fhágáil, agus sa chás sin beidh feidhm ag Airteagal 11;
      (c)   nach gcaillfidh baill nó scairshealbhóirí de phobal fuinnimh saoránach a
            gcearta agus a n-oibleagáidí mar chustaiméirí teaghlaigh nó mar chustaiméirí
            gníomhacha;
      (d)   faoi réir cúiteamh cothrom arna mheas ag an údarás rialála, go ndéanfaidh na
            hoibreoirí córais dáileacháin ábhartha comhoibriú le pobail fuinnimh saoránach
            chun aistrithe gás nádúrtha in-athnuaite laistigh de phobail fuinnimh saoránach
            a éascú;
      (e)   go mbeidh na pobail fuinnimh saoránach faoi réir nósanna imeachta agus
            muirir atá neamh-idirdhealaitheach, cothrom, comhréireach agus trédhearcach,
            lena n-áirítear i ndáil le nascadh le heangach, clárú agus ceadúnú, chomh maith
            le muirir ghréasáin atá trédhearcach, neamh-idirdhealaitheach agus
            costléiritheach, rud a áirithíonn go rannchuidíonn siad ar bhealach leormhaith
            agus cothrom le comhroinnt costais fhoriomlán an chórais gáis nádúrtha.
   2. Féadfaidh na Ballstáit a fhoráil sa chreat rialála cumasúcháin i gcás na bpobal
      fuinnimh saoránach:
      (a)   go bhfuil siad oscailte do rannpháirtíocht trasteorann;
      (b)   go bhfuil siad i dteideal úinéireacht a bheith acu ar gréasáin dáileacháin, nó na
            gréasáin sin a bhunú, a cheannach nó a léasú, agus go gceadaítear dóibh iad a
            bhainistiú go neamhspleách faoi réir na gcoinníollacha a leagtar amach i mír 4
            den Airteagal seo;
      (c)   go bhfuil siad faoi réir na ndíolúintí dá bhforáiltear in Airteagal 28(2);
   3. Áiritheoidh na Ballstáit maidir leis na pobail fuinnimh saoránach:
      (a)   go mbeidh siad in ann rochtain a fháil ar gach margadh gáis nádúrtha ar
            bhealach neamh-idirdhealaitheach;
      (b)   go gcaithfear leo ar bhealach neamh-idirdhealaitheach agus comhréireach
            maidir lena ngníomhaíochtaí, a gcearta agus a n-oibleagáidí mar chustaiméirí
GA                                            80                                              GA
 ---pagebreak---              deiridh, táirgeoirí, soláthróirí, oibreoirí córais dáileacháin nó rannpháirtithe sa
             mhargadh;
      (c)    go mbeidh siad freagrach ar bhonn airgeadais as na míchothromaíochtaí sa
             chóras gáis nádúrtha arb iad is cúis leo, nó tarmligfidh siad a bhfreagracht
             chothromaíochta i gcomhréir le hAirteagal 3 (e) de [an t-athmhúnlú ar an
             Rialachán Gáis mar a moladh le COM(2021) xxx];
      (d)    go gcaithfear leo mar chustaiméirí gníomhacha i gcomhréir le pointe (e) de
             mhír 2 agus le pointí (a), (c) agus (d) de mhír 4 d’Airteagal 13 [Na Custaiméirí
             Gníomhacha];
       (e)   go mbeidh siad i dteideal socrú a dhéanamh laistigh den phobal fuinnimh
             saoránach i dtaobh roinnt an gháis a tháirgeann na haonaid táirgthe atá faoi
             úinéireacht an phobail, faoi réir na gceanglas eile a leagtar síos san Airteagal
             seo agus faoi réir cearta agus oibleagáidí a bheith á gcoimeád ag comhaltaí an
             phobail mar chustaiméirí deiridh.
      Chun críocha an chéad fhomhír, pointe (e), i gcás ina ndéantar gáis nádúrtha in-
      athnuaite a roinnt, ní dochar an méid sin do mhuirir, taraifí agus tobhaigh an
      ghréasáin is infheidhme, i gcomhréir le hanailís costais agus tairbhe thrédhearcach ar
      na hacmhainní fuinnimh dáilte atá forbartha ag an údarás inniúil náisiúnta.
   4. Féadfaidh na Ballstáit a chinneadh an ceart gréasán dáileacháin a bhainistiú a dheonú
      do na pobail fuinnimh saoránach ina limistéar oibriúcháin agus na nósanna imeachta
      ábhartha a bhunú, gan dochar do Chaibidil VI ná do na rialacha agus rialacháin eile
      is infheidhme maidir leis na hoibreoirí córais dáileacháin.
      I gcás ina ndeonaítear ceart den sórt sin, áiritheoidh na Ballstáit maidir leis na pobail
      fuinnimh saoránach:
      (a)    go mbeidh cead acu gás nach gás in-athnuaite é a iompar i gcás ina bhfuil an
             gás sin le haghaidh custaiméir gáis nádúrtha nach comhalta den phobal
             fuinnimh saoránach é nó nach bhfuil gá leis le haghaidh oibriú córais slándáil;
      (b)    go mbeidh siad i dteideal comhaontú maidir le hoibriú a ngréasáin a thabhairt i
             gcrích leis an oibreoir córais dáileacháin nó oibreoir córais tarchurtha ábhartha
             a bhfuil a ghréasán nasctha leis;
      (c)    go mbeidh siad faoi réir muirir gréasáin iomchuí ag na pointí nasctha idir a
             ngréasán agus an gréasán dáileacháin lasmuigh den phobal fuinnimh
             saoránach;
      (d)    nach ndéanfaidh siad idirdhealú in aghaidh na gcustaiméirí atá fós nasctha leis
             an gcóras dáileacháin ná nach ndéanfaidh siad aon díobháil dóibh.
                                         Airteagal 15
                                 Billí agus faisnéis bhilleála
   1. Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh na billí agus an fhaisnéis bhilleála beacht, éasca le
      tuiscint, soiléir, gonta, furasta le húsáid agus curtha i láthair ar bhealach a éascóidh
      do na custaiméirí deiridh comparáid a dhéanamh agus go gcomhlíonfaidh siad na
      híoscheanglais a leagtar amach in Iarscríbhinn I. Arna iarraidh sin dóibh, gheobhaidh
      na custaiméirí deiridh míniú soiléir agus intuigthe ar an gcaoi ar cuireadh a mbille le
      chéile, go háirithe nuair nach bhfuil na billí sin bunaithe ar thomhaltas iarbhír.
GA                                             81                                                GA
 ---pagebreak---    2. Áiritheoidh na Ballstáit go bhfaighidh na custaiméirí deiridh a mbillí uile agus a
      bhfaisnéis bhilleála uile saor in aisce.
   3. Áiritheoidh na Ballstáit go dtabharfar an rogha do na custaiméirí deiridh billí agus
      faisnéis bhilleála leictreonach a fháil, agus go ndéanfar socruithe solúbtha
      d’íocaíocht iarbhír an bhille a thairiscint dóibh.
   4. I gcás ina bhforáiltear sa chonradh go bhféadfaí athrú ar tháirge nó ar phraghas a
      thabhairt isteach amach anseo, nó má fhoráiltear sa chonradh do lascaine, déanfar sin
      a lua ar an mbille in éineacht leis an dáta ar a dtarlóidh an t-athrú sin.
   5. Rachaidh na Ballstáit i gcomhairle le heagraíochtaí tomhaltóirí aon uair a bheidh siad
      ag smaoineamh ar athruithe a dhéanamh ar na ceanglais maidir le hinneachar na
      mbillí.
                                        Airteagal 16
                  Córais méadrúcháin chliste sa chóras gáis nádúrtha
   1. Chun an éifeachtúlacht fuinnimh a chur chun cinn agus chun na custaiméirí deiridh a
      chumhachtú, molfaidh na Ballstáit nó, i gcás ina mbeidh foráil déanta amhlaidh ag
      Ballstát, molfaidh an t-údarás rialála go láidir do ghnóthais gáis nádúrtha úsáid gáis
      nádúrtha a bharrfheabhsú, inter alia trí sheirbhísí bainistithe fuinnimh a sholáthar
      agus trí chórais méadrúcháin chliste atá idir-inoibritheach a thabhairt isteach, go
      háirithe le córais bainistithe fuinnimh do thomhaltóirí agus le heangaí cliste, i
      gcomhréir le rialacha cosanta sonraí an Aontais is infheidhme.
   2. Áiritheoidh na Ballstáit imscaradh córas méadrúcháin chliste ina gcríoch. Féadfaidh
      an t-imscaradh sin a bheith faoi réir measúnú costais agus tairbhe a dhéanfar i
      gcomhréir na bprionsabal a leagtar síos in Iarscríbhinn II.
   3. Na Ballstáit sin a rachaidh ar aghaidh le córais méadrúcháin chliste a imscaradh,
      glacfaidh siad agus foilseoidh siad na riachtanais íosta fheidhmiúla agus theicniúla le
      haghaidh na gcóras méadrúcháin chliste a bheidh le himscaradh ar a gcríoch, i
      gcomhréir le hAirteagal 18 agus le hIarscríbhinn II. Áiritheoidh na Ballstáit idir-
      inoibritheacht na gcóras méadraithe chliste sin chomh maith lena gcumas aschur a
      sholáthar do chórais bhainistithe fuinnimh do thomhaltóirí. Ina leith sin, beidh aird
      chuí ag na Ballstáit ar úsáid na gcaighdeán ábhartha atá ar fáil, lena n-áirítear na cinn
      sin lena gcumasaítear an idir-inoibritheacht, ar na dea-chleachtais agus ar a
      thábhachtaí atá sé eangacha cliste a fhorbairt agus an margadh inmheánach don ghás
      nádúrtha a fhorbairt.
   4. Na Ballstáit sin a rachaidh ar aghaidh leis na córais méadrúcháin chliste a imscaradh,
      áiritheoidh siad gur ar bhealach trédhearcach agus neamh-idirdhealaitheach a
      rannchuideoidh na custaiméirí deiridh leis na costais a bhaineann leis an imscaradh,
      agus aird á tabhairt acu ar na tairbhí fadtéarmacha a bheidh ann don slabhra luacha
      ina iomláine. Déanfaidh na Ballstáit nó, i gcás ina bhforálann Ballstát dá leithéid, na
      húdaráis inniúla ainmnithe, faireachán go tráthrialta ar an imscaradh sin ina gcríocha
      chun tabhairt i gcrích na dtairbhí do na tomhaltóirí a rianú.
   5. I gcás ina bhfuil measúnú diúltach déanta ar imscaradh na gcóras méadrúcháin
      chliste de thoradh an mheasúnaithe costais agus tairbhe dá dtagraítear i mír 2,
      áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar an measúnú a athbhreithniú gach 4 bliana ar a
      laghad, mar fhreagairt ar athruithe ar na toimhdí bunúsacha agus mar fhreagairt ar
      fhorbairtí teicneolaíochta agus margaidh. Tabharfaidh na Ballstáit fógra don
GA                                            82                                                GA
 ---pagebreak---             Choimisiún maidir le toradh an mheasúnaithe costais agus tairbhe nuashonraithe
            nuair a bheidh sé ar fáil.
   6.       Na forálacha maidir le córais méadrúcháin chliste atá sa Treoir seo, beidh feidhm acu
            maidir le suiteálacha a bheidh ann sa todhchaí agus maidir le suiteálacha a thagann in
            ionad seanmhéadair chliste. Féadfaidh na córais méadrúcháin chliste a suiteáladh
            cheana, nó ar thosaigh ‘tús na n-oibreacha’ ina leith, roimh [dháta an teachta i
            bhfeidhm], leanúint de bheith ag feidhmiú thar a saolré. Mar sin féin, na córais
            méadrúcháin chliste nach gcomhlíonann ceanglais Airteagal 20 agus Iarscríbhinn II,
            ní fhéadfar iad a fhágáil i mbun oibríochta níos faide ná an [12 bhliain tar éis theacht
            i bhfeidhm na Treorach seo].
   7.       Chun críoch mhír 6, ciallaíonn ‘tús oibreacha’ tús oibreacha foirgnithe ar an
            infheistíocht nó an chéad ghealltanas ceangailteach trealamh a ordú nó aon
            ghealltanas eile a bhfuil sé mar thoradh air go mbeidh an infheistíocht dochúlaithe,
            cibé acu is túisce. Ní mheastar gur tús oibreacha é talamh a cheannach ná obair
            ullmhúcháin amhail ceadúnais a fháil agus réamhstaidéir indéantachta a
            dhéanamh. Maidir le táthcheangail, ciallaíonn ‘tús oibreacha’ an tráth a fhaightear na
            sócmhainní a bhaineann go díreach leis an mbunaíocht arna fáil.
                                             Airteagal 17
                        Córais méadrúcháin chliste sa chóras gáis nádúrtha
   1.       Áiritheoidh na Ballstáit imscaradh na gcóras méadrúcháin chliste is féidir an
            tomhaltas a thomhas go cruinn, faisnéis a sholáthar faoi am iarbhír úsáide agus atá in
            ann sonraí a tharchur agus a ghlacadh chun críoch faisnéise, faireacháin agus
            rialaithe, ag úsáid cumarsáid leictreonach de chineál áirithe;
   2.       Áiritheoidh na Ballstáit slándáil na gcóras méadrúcháin agus na cumarsáide sonraí a
            thagann astu, agus príobháideacht na gcustaiméirí deiridh, i gcomhréir le
            reachtaíocht ábhartha an Aontais maidir le cosaint sonraí agus príobháideachas,
            chomh maith lena n-idir-inoibritheacht agus aird chuí á tabhairt ar úsáid na
            gcaighdeán iomchuí.
   3.       Glacfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, ceanglais idir-
            inoibritheachta le haghaidh méadrú cliste agus nósanna imeachta chun a áirithiú,
            dóibh siúd atá incháilithe, rochtain ar shonraí a thagann as na córais mhéadrúcháin
            sin. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta
            comhairleach dá dtagraítear in Airteagal 4 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.
                                             Airteagal 18
            Feidhmiúlachtaí na gcóras méadrúcháin chliste sa chóras gáis nádúrtha
   I gcás ina bhfuil measúnú dearfach déanta ar imscaradh na gcóras méadrúcháin chliste de
   thoradh an mheasúnaithe costais agus tairbhe dá dtagraítear in Airteagal 16(2), nó i gcás ina
   bhfuil córais méadrúcháin chliste imscartha go córasach tar éis an [dáta an teachta i
   bhfeidhm], déanfaidh na Ballstáit na córais sin a imscaradh i gcomhréir le caighdeáin
   Eorpacha, leis na ceanglais seo a leanas agus le hIarscríbhinn II:
   (a)      leis na córais méadrúcháin chliste tomhaisfear go cruinn an tomhaltas gáis nádúrtha
            agus beifear in ann faisnéis a sholáthar do na custaiméirí deiridh faoin am iarbhír
            úsáide, lena n-áirítear sonraí tomhaltais stairiúil atá bailíochtaithe a chuirfear ar fáil
            go héasca agus ar bhealach slán agus léireofar iad do na custaiméirí deiridh ar
GA                                                83                                                   GA
 ---pagebreak---            iarratas agus gan aon chostas breise, agus déanfar na sonraí tomhaltais is déanaí atá
           ar fáil ach nach bhfuil bailíochtaithe a chur ar fáil go héasca agus ar bhealach slán do
           na custaiméirí deiridh gan aon chostas breise, trí chomhéadan caighdeánaithe nó trí
           chianrochtain, chun tacú le cláir éifeachtúlachta fuinnimh uathoibrithe, agus seirbhísí
           eile;
   (b)     comhlíonfaidh slándáil na gcóras méadrúcháin chliste agus na cumarsáide sonraí
           rialacha slándála ábhartha de chuid an Aontais, agus aird chuí á tabhairt ar na teicnící
           is fearr atá ar fáil chun an leibhéal is airde cibearshlándála a áirithiú, agus fós na
           costais agus prionsabail na comhréireachta á meabhrú;
   (c)     comhlíonfaidh príobháideacht na gcustaiméirí deiridh agus cosaint a sonraí rialacha
           ábhartha cosanta sonraí agus rialacha príobháideachta de chuid an Aontais;
   (d)     má iarrann na custaiméirí deiridh iad, cuirfear sonraí maidir lena dtomhaltas gáis
           nádúrtha ar fáil dóibh i gcomhréir leis na gníomhartha cur chun feidhme arna
           nglacadh de bhun Airteagal 23, trí chomhéadan caighdeánaithe cumarsáide nó trí
           chianrochtain, nó do thríú páirtí atá ag gníomhú thar a gceann, i bhformáid
           shothuigthe, a chuirfidh ar a gcumas tairiscintí a chur i gcomparáid ar bhonn
           ‘macasamhail le macasamhail’;
   (e)     tabharfar comhairle agus faisnéis iomchuí do na custaiméirí deiridh roimh nó ag an
           tráth a shuiteálfar na méadair chliste, go háirithe maidir lena bpoitéinseal iomlán i
           ndáil le bainistiú léimh an mhéadair agus faireachán ar thomhaltas fuinnimh, agus
           maidir le bailiú agus próiseáil sonraí pearsanta i gcomhréir leis na rialacha cosanta
           sonraí is infheidhme de chuid an Aontais;
   (f)     fágfaidh na córais méadrúcháin chliste gur féidir na custaiméirí deiridh a mhéadrú
           agus a réiteach de réir an taifigh ama chéanna leis an tréimhse réitigh is gaire a
           shocrú sa mhargadh náisiúnta.
   Chun críocha phointe (d) den chéad fhomhír, beidh sé indéanta ag custaiméirí deiridh a gcuid
   sonraí méadraithe a aisghabháil nó a tharchur chuig páirtí eile, gan aon chostas breise agus i
   gcomhréir lena gceart chun iniomparthacht sonraí faoi rialacha cosanta sonraí an Aontais.
                                             Airteagal 19
                     Teidlíocht i leith méadar cliste le haghaidh gás nádúrtha
   1.      I gcás ina bhfuil measúnú diúltach déanta ar imscaradh na gcóras méadrúcháin
           chliste de thoradh an mheasúnaithe costais agus tairbhe dá dtagraítear in
           Airteagal 16(2), agus nach ndéantar córais méadrúcháin chliste a imscaradh go
           córasach, áiritheoidh na Ballstáit go bhfuil gach custaiméir deiridh i dteideal, arna
           iarraidh sin dó, cé gurb é féin a sheasfaidh na costais ghaolmhara, méadar cliste a
           fháil suiteáilte nó, i gcás inarb infheidhme, uasghrádaithe, faoi choinníollacha córa,
           réasúnacha agus cost-éifeachtacha, ar méadar é a chomhlíonfaidh na ceanglais seo a
           leanas:
           (a)    go mbeidh aige, más indéanta go teicniúil é, na feidhmiúlachtaí dá dtagraítear
                  in Airteagal 18, nó go mbeidh aige íos-tacar feidhmiúlachtaí atá le sainiú agus
                  le foilsiú ag na Ballstáit ar an leibhéal náisiúnta agus i gcomhréir le
                  hIarscríbhinn II;
           (b)    go mbeidh sé idir-inoibrithe agus ábalta an nascthacht is inmhianaithe don
                  bhonneagar méadraithe le córais bainistithe fuinnimh do thomhaltóirí a
                  sholáthar.
GA                                                84                                                GA
 ---pagebreak---    2. I gcás n-iarrann custaiméir méadar cliste de bhun mhír 1, déanfaidh na Ballstáit, nó i
      gcás ina mbeidh foráil déanta amhlaidh ag Ballstát, na húdaráis inniúla ainmnithe:
      (a)    a áirithiú go ndéanfar an méid seo a leanas a shonrú go sainráite maille le
             tuairisc shoiléir sa tairiscint a thabharfar don chustaiméir deiridh a d’iarr
             suiteáil an mhéadair chliste:
             (i)    na feidhmeanna agus an idir-inoibritheacht is féidir leis an méadar cliste
                    a thacú agus na seirbhísí is féidir a sholáthar chomh maith leis na sochair
                    is féidir a fháil go réalaíoch ach an méadar cliste sin a bheith ag an
                    gcustaiméir an tráth sin;
             (ii)   aon chostais ghaolmhara atá le hiompar ag an gcustaiméir deiridh;
      (b)    a áirithiú go ndéanfar an méadar cliste a shuiteáil laistigh d’achar réasúnta ama,
             agus in aon chás, tréimhse nach déanaí ná 4 mhí tar éis na hiarrata ón
             gcustaiméir;
      (c)    go tráthrialta, agus gach 2 bhliain ar a laghad, na costais ghaolmhara a
             athbhreithniú agus a chur ar fáil go poiblí, agus éabhlóid na gcostas sin a rianú
             i bhfianaise fhorbairtí na teicneolaíochta agus aon uasghrádú a d’fhéadfadh a
             bheith déanta ar an gcóras méadrúcháin.
                                         Airteagal 20
                        Méadair choinbhinsiúnacha gáis nádúrtha
   1. Más rud é nach mbeidh méadair chliste ag custaiméirí deiridh gáis nádúrtha,
      áiritheoidh na Ballstáit go soláthrófar gnáthmhéadair aonair do chustaiméirí deiridh a
      thomhaisfidh go cruinn a dtomhaltas iarbhír.
   2. Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh na custaiméirí deiridh gáis nádúrtha in ann a
      ngnáthmhéadair a léamh gan dua, bíodh sin go díreach nó go hindíreach trí
      chomhéadan ar líne nó trí chomhéadan iomchuí eile.
                                         Airteagal 21
                                       Bainistiú sonraí
   1. Agus na rialacha maidir le bainistiú agus malartú sonraí á leagan síos acu, sonróidh
      na Ballstáit, nó i gcás ina mbeidh foráil déanta amhlaidh ag Ballstát, an t-údarás
      inniúil atá ainmnithe na rialacha a ghabhann le rochtain ag páirtithe incháilithe ar
      shonraí an chustaiméara deiridh i gcomhréir leis an Airteagal seo agus le creat dlí an
      Aontais is infheidhme. Chun críocha na Treorach seo, tabharfar le fios le sonraí go n-
      áireofar sonraí méadrúcháin agus tomhaltais chomh maith leis na sonraí a theastaíonn
      tráth a athraíonn custaiméir ó sholáthróir go ceann eile, agus seirbhísí eile.
   2. Eagróidh na Ballstáit an bainistiú sonraí chun rochtain agus malartú éifeachtúil agus
      slán a áirithiú maidir leis na sonraí, chomh maith le cosaint sonraí agus slándáil
      sonraí.
      Go neamhspleách ar an tsamhail bainistithe sonraí a chuirfear i bhfeidhm i ngach
      Ballstát, déanfaidh na páirtithe atá freagrach as an mbainistiú sonraí rochtain ar
      shonraí an chustaiméara deiridh a sholáthar d’aon pháirtí incháilithe, i gcomhréir le
      mír 1. Beidh na sonraí a bheidh iarrtha ar fáil do na páirtithe incháilithe ar bhealach
      neamh-idirdhealaitheach agus go comhuaineach. Beifear in ann na sonraí a rochtain
GA                                            85                                                GA
 ---pagebreak---           go héasca, agus cuirfear na nósanna imeachta ábhartha chun rochtain a fháil ar
          shonraí ar fáil go poiblí.
   3.     Na rialacha maidir le rochtain ar shonraí agus stóráil sonraí chun críocha na Treorach
          seo, comhlíonfaidh siad dlí ábhartha an Aontais.
          Próiseáil sonraí pearsanta a dhéantar faoi chuimsiú na Treorach seo, déanfar í i
          gcomhréir le Rialachán (AE) 2016/679.
   4.     Déanfaidh na Ballstáit nó, i gcás ina mbeidh foráil déanta amhlaidh ag Ballstát, na
          húdaráis inniúla atá ainmnithe na páirtithe atá freagrach as bainistiú sonraí a údarú
          agus a dheimhniú nó, i gcás inarb infheidhme, a mhaoirsiú chun a áirithiú go
          gcomhlíonfaidh siad ceanglais na Treorach seo.
          Gan dochar do chúraimí na n-oifigeach cosanta sonraí faoi Rialachán (AE) 2016/679,
          féadfaidh na Ballstáit cinneadh a dhéanamh ceangal a chur ar na páirtithe atá
          freagrach as bainistiú sonraí oifigigh chomhlíontachta a cheapadh a bheidh freagrach
          as faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme na mbeart arna ndéanamh ag na
          páirtithe sin chun rochtain neamh-idirdhealaitheach ar na sonraí agus comhlíonadh
          cheanglais na Treorach seo a áirithiú.
          Féadfaidh na Ballstáit oifigigh chomhlíontachta nó comhlachtaí comhlíontachta dá
          dtagraítear i bpointe (d) d’Airteagal 44(2) den Treoir seo a cheapadh chun
          oibleagáidí faoin mír seo a chomhlíonadh.
   5.     Ní ghearrfar aon chostais bhreise ar na custaiméirí deiridh as rochtain ar a sonraí ná
          as a iarraidh go ndéanfaí a gcuid sonraí a chur ar fáil.
          Beidh na Ballstáit freagrach as na muirir ábhartha a shocrú maidir le rochtain na
          bpáirtithe incháilithe ar na sonraí.
          Déanfaidh na Ballstáit nó, i gcás ina mbeidh foráil déanta amhlaidh ag Ballstát, na
          húdaráis inniúla ainmnithe a áirithiú go mbeidh aon mhuirear a ghearrann eintitis
          rialáilte a sholáthraíonn seirbhísí sonraí réasúnach agus go mbeidh údar cuí leis.
                                            Airteagal 22
   Ceanglais idir-inoibritheachta agus nósanna imeachta le haghaidh rochtain ar na sonraí
   1.     Chun iomaíochas sa mhargadh miondíola gáis nádúrtha a chur chun cinn agus chun
          costais riaracháin iomarcacha a sheachaint do na páirtithe incháilithe, éascóidh na
          Ballstáit lán-idir-inoibritheacht na seirbhísí fuinnimh laistigh den Aontas.
   2.     Glacfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, ceanglais idir-
          inoibritheachta agus nósanna imeachta neamh-idirdhealaitheacha agus trédhearcacha
          chun rochtain a fháil ar na sonraí dá dtagraítear in Airteagal 21(1). Glacfar na
          gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta comhairleach dá
          dtagraítear in Airteagal 4 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.
   3.     Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfaidh gnóthais gáis nádúrtha na ceanglais idir-
          inoibritheachta agus na nósanna imeachta chun rochtain a fháil ar na sonraí dá
          dtagraítear i mír 2 a chur bhfeidhm. Beidh na ceanglais agus na nósanna imeachta sin
          bunaithe ar na cleachtais náisiúnta atá ann cheana.
                                            Airteagal 23
                                      Pointí teagmhála aonair
GA                                                86                                             GA
 ---pagebreak---    Áiritheoidh na Ballstáit go mbunófar pointí teagmhála aonair a sholáthróidh do na custaiméirí
   an fhaisnéis uile is gá maidir lena gcearta, an dlí is infheidhme agus na sásraí um réiteach
   díospóidí a bheidh ar fáil dóibh i gcás díospóide. Féadfaidh na pointí teagmhála aonair sin a
   bheith ina gcuid de phointí faisnéise tomhaltóra ginearálta agus d’fhéadfadh na heintitis
   chéanna a bheith i gceist leo agus atá i gceist i gcás na bpointí teagmhála aonair le haghaidh
   leictreachais dá dtagraítear in Airteagal 26 de Threoir 2019/944/AE maidir le rialacha
   comhchoiteanna don mhargadh inmheánach don leictreachas.
                                               Airteagal 24
                        An ceart chun díospóidí a réiteach lasmuigh den chúirt
   1.        Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh rochtain ag na custaiméirí deiridh ar shásraí um
             réiteach díospóidí lasmuigh den chúirt atá simplí, cóir, trédhearcach, neamhspleách,
             éifeachtach agus éifeachtúil chun díospóidí a réiteach i dtaca leis na cearta agus na
             hoibleagáidí a bhunaítear faoin Treoir seo, agus go mbeidh sé sin acu trí shásra
             neamhspleách amhail ombudsman fuinnimh nó comhlacht tomhaltóirí, nó trí údarás
             rialála. I gcás inar tomhaltóir é an custaiméir deiridh de réir bhrí Threoir 2013/11/AE
             ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(23), comhlíonfaidh na sásraí um réiteach
             díospóidí lasmuigh den chúirt sin ceanglais cháilíochta na Treorach sin agus déanfar
             foráil ann, i gcás ina bhfuil údar cuí leis, maidir le córais aisíocaíochta agus cúitimh.
   2.        I gcás inar gá sin, áiritheoidh na Ballstáit go gcomhoibreoidh eintitis um réiteach
             malartach díospóidí le chéile chun sásraí um réiteach díospóidí lasmuigh den chúirt
             atá simplí, cóir, trédhearcach, neamhspleách, éifeachtach agus éifeachtúil a sholáthar
             i gcás aon díospóid a eascraíonn as táirgí nó seirbhísí atá ceangailte nó cuachta le
             haon táirge nó seirbhís a thagann faoi raon feidhme na Treorach seo.
   3.        Beidh rannpháirtíocht gnóthas gás i sásraí um réiteach díospóidí lasmuigh den chúirt
             do chustaiméirí teaghlaigh éigeantach mura rud é go léiríonn an Ballstát lena
             mbaineann don Choimisiún go bhfuil sásraí eile ann atá chomh héifeachtach céanna.
                                               Airteagal 25
                                       Custaiméirí leochaileacha
   Déanfaidh na Ballstáit bearta iomchuí chun na custaiméirí deiridh a chosaint, agus, go
   háirithe, áiritheoidh siad go mbeidh coimircí leormhaithe ann chun na custaiméirí
   leochaileacha a chosaint. Sa chomhthéacs sin, saineoidh gach Ballstát coincheap na
   gcustaiméirí leochaileacha a d’fhéadfadh tagairt a dhéanamh don bhochtaineacht fuinnimh.
   Féadfaidh sé go n-áireofar ar na bearta chun tomhaltóirí leochaileacha a chosaint, inter alia,
   toirmeasc a chur ar dhíscor chuig na custaiméirí sin ag tráthanna criticiúla.
   Go háirithe, déanfaidh na Ballstáit bearta iomchuí chun na custaiméirí deiridh, atá i gceantair
   iargúlta agus atá nasctha leis na córais gáis nádúrtha nó hidrigine, a chosaint. Féadfaidh na
   Ballstáit soláthróir na rogha deiridh a cheapadh i leith custaiméirí teaghlaigh agus, i gcás ina
   measann na Ballstáit é a bheith iomchuí, i leith fiontair bheaga a mheasann sé a bheith ina
   gcustaiméirí leochaileacha atá nasctha leis an gcóras gáis. Áiritheoidh siad ardleibhéal cosanta
   do thomhaltóirí, go háirithe maidir le trédhearcacht i dtaobh téarmaí agus coinníollacha
   conarthacha, faisnéis ghinearálta agus sásraí um réiteach díospóidí.
GA                                                   87                                                GA
 ---pagebreak---                                                                    2009/73/CE
                                               Airteagal 45
                                           Margaí miondíola
   Chun teacht chun cinn margaí miondíola atá ag feidhmiú go maith agus atá trédhearcach sa
   Chomhphobal a éascú, áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar sainiú ar róil agus freagrachtaí na
   n-oibreoirí córais tarchuir, na n-oibreoirí córais dáileacháin, na ngnóthas soláthair agus na
   gcustaiméirí, agus, más gá, páirtithe eile sa mhargadh eile maidir le socruithe conarthacha,
   tiomantas do chustaiméirí, rialacha maidir le malartú sonraí agus maidir le rialú sonraí,
   úinéireacht sonraí agus freagracht as méadrú.
   Cuirfear na rialacha sin ar fáil go poiblí, ceapfar iad agus is é a aidhm a bheidh leo rochtain na
   gcustaiméirí agus na soláthróirí ar ghréasáin a éascú, agus beidh siad faoi réir athbhreithniú ag
   na húdaráis rialála nó ag údaráis náisiúnta ábhartha eile.
                                                                   nua
                                             Caibidil IV
                          Rochtain tríú páirtí ar bhonneagar
                                                ROINN I
                        ROCHTAIN AR BHONNEAGAR GÁIS NÁDÚRTHA
                                               Airteagal 26
           Rochtain ar an margadh le haghaidh gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin
   Déanfaidh na Ballstáit rochtain na ngás in-athnuaite agus ísealcharbóin ar an margadh agus ar
   an mbonneagar a chumasú gan beann ar cé acu atá saoráidí táirgthe na ngás in-athnuaite agus
   ísealcharbóin nasctha leis na gréasáin dáileacháin nó tarchurtha nó nach bhfuil.
                                                                   2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                                   nua
                                             Airteagal 2732
     Rochtain tríú páirtí  ar dháileadh agus tarchur gáis nádúrtha agus críochfoirt GNL
                                                    
   1.       Áiritheoidh na Ballstáit go gcuirfear chun feidhme córas um rochtain tríú páirtí ar an
            gcóras tarchurtha agus dáileacháin, agus ar shaoráidí GNL, bunaithe ar tharaifí
            foilsithe, córas is infheidhme maidir le gach custaiméir incháilithe, lena n-áirítear
            gnóthais soláthair, agus a chuirfear i bhfeidhm go hoibiachtúil agus gan idirdhealú a
            dhéanamh idir úsáideoirí córais. Áiritheoidh na Ballstáit go bhformheasfaidh údarás
            rialála dá dtagraítear in Airteagal 7039(1) na taraifí sin, nó na modheolaíochtaí is bun
GA                                                  88                                                GA
 ---pagebreak---       lena ríomh, sula dtiocfaidh siad i bhfeidhm, i gcomhréir le hAirteagal 7241, agus go
      bhfoilseofar na taraifí sin – agus na modheolaíochtaí, i gcás nach ndéanfar ach
      modheolaíochtaí a fhormheas – sula dtiocfaidh siad i bhfeidhm.  Ní féidir lascainí
      taraife a dheonú ach amháin má fhoráiltear dó sin le reachtaíocht an Aontais. 
   2. Beidh rochtain ag oibreoirí córais tarchuir, más gá sin chun a bhfeidhmeanna a
      chomhlíonadh lena n-áirítear maidir le tarchur trasteorann, ar ghréasán de chuid
      oibreoirí córais tarchuir eile.
   23 Le forálacha na Treorach seo, ní choiscfear conarthaí fadtéarmacha  le haghaidh
      gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin  a thabhairt i gcrích a mhéid a chomhlíonann
      siad rialacha iomaíochta an Chomhphobail  Aontais   agus a rannchuidíonn
      siad le dícharbónú. Ní thabharfar aon chonradh fadtéarmach maidir le soláthar gáis
      iontaise gan choinne i gcrích a mhairfidh níos faide ná deireadh na bliana 2049 .
                                                             nua
   3. Beidh feidhm ag an Airteagal seo freisin maidir leis na pobail fuinnimh saoránach a
      bhainistíonn gréasáin dáileacháin.
                                                             2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                             nua
                                        Airteagal 2834
       Rochtain ar ghréasáin píblínte réamhtheachtacha  gáis nádúrtha 
   1. Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá lena áirithiú go mbeidh gnóthais gáis nádúrtha
      agus custaiméirí incháilithe, gan beann ar an áit a bhfuil siad, in ann rochtain a fháil
      ar ghréasáin réamhtheachtacha píblínte, lena n-áirítear saoráidí a sholáthraíonn
      seirbhísí teicniúla ar gné theagmhasach iad den rochtain sin, i gcomhréir leis an
      Airteagal seo, cé is moite de na codanna de na gréasáin agus na saoráidí sin a
      úsáidtear le haghaidh oibríochtaí táirgthe áitiúla ar shuíomh ceantair ina dtáirgtear an
      gás. Tabharfar fógra don Choimisiún faoi na bearta i gcomhréir le forálacha
      Airteagal 8854.
   2. An rochtain dá dtagraítear i mír 1, soláthrófar í ar bhealach a chinnfidh an Ballstát i
      gcomhréir leis na hionstraimí dlíthiúla ábhartha. Cuirfidh na Ballstáit i bhfeidhm na
      cuspóirí maidir le rochtain chothrom oscailte, margadh iomaíoch sa ghás nádúrtha a
      bhaint amach agus aon mhí-úsáid as ceannasacht a sheachaint, agus iad ag cur san
      áireamh slándáil agus rialtacht soláthairtí, acmhainneacht atá ar fáil nó is féidir a
      chur ar fáil go réasúnach, agus cosaint an chomhshaoil. Féadfar na nithe 
      riachtanais  seo a leanas a chur san áireamh:
      (a)    an gá atá le rochtain a dhiúltú i gcás ina bhfuil neamhréireacht sonraíochtaí
             teicniúla i gceist, ar neamhréireacht í nach féidir í a shárú go réasúnach;
      (b)    an gá atá ann deacrachtaí a sheachaint ar deacrachtaí iad nach féidir a shárú go
             réasúnach agus a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh do tháirgeadh éifeachtúil
             hidreacarbón, anois agus an táirgeadh atá beartaithe amach anseo, lena n-
GA                                            89                                               GA
 ---pagebreak---              áirítear hidreacarbóin arna dtáirgeadh ó cheantair atá imeallach ó thaobh na
             hinmharthanachta eacnamaíche;
      (c)    an gá atá le hurramú na riachtanas réasúnach, a bhfuil bunús iomchuí leo, atá
             ag úinéir nó oibreoir an ghréasáin réamhtheachtaigh píblínte maidir le gás a
             iompar agus a phróiseáil agus na leasanna atá ag na húsáideoirí uile eile an
             ghréasáin réamhtheachtaigh píblínte nó na saoráidí ábhartha próiseála nó
             láimhseála, ar úsáideoirí iad a d’fhéadfadh sin difear a dhéanamh dóibh; agus
      (d)    an gá atá lena ndlíthe agus a nósanna imeachta riaracháin a chur i bhfeidhm, i
             gcomhréir le dlí an Chomhphobail  an Aontais , maidir le húdarú a
             dheonú i leith táirgthe nó forbairt réamhtheachtach.
   3. Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh socruithe um réiteach díospóidí i bhfeidhm acu,
      lena n-áirítear údarás atá neamhspleách ar na páirtithe agus a bhfuil rochtain aige ar
      an bhfaisnéis ábhartha uile, ionas go bhféadfar réiteach gasta a fháil ar dhíospóidí a
      bhaineann le rochtain ar ghréasáin réamhtheachtacha píblínte, agus aird á tabhairt ar
      na critéir i mír 2 agus an líon páirtithe a bhféadfadh baint a bheith acu le caibidlíocht
      a dhéanamh ar rochtain ar na gréasáin sin.
                                                            2019/692 Airteagal 1.4
   4. I gcás díospóidí trasteorann, cuirfear i bhfeidhm na socruithe um réiteach díospóidí
      don Bhallstát a bhfuil dlínse aige ar an ngréasán réamhtheachtach píblínte a bhfuil
      rochtain á diúltú aige. Más rud é, i ndíospóidí trasteorann, go gcumhdaíonn níos mó
      ná Ballstát amháin an ghréasáin lena mbaineann, rachaidh na Ballstáit lena
      mbaineann i gcomhairle lena chéile d’fhonn a áirithiú go gcuirfear forálacha na
      Treorach seo i bhfeidhm go comhsheasmhach. I gcás ina dtagann an gréasán píblínte
      réamhtheachtach as tríú tír agus go ndéanann sé nasc le Ballstát amháin, ar a laghad,
      rachaidh na Ballstáit lena mbaineann i gcomhairle le chéile agus rachaidh an Ballstát
      ina bhfuil an chéad phointe isteach chuig gréasán an Bhallstáit eile i gcomhairle leis
      an tríú tír lena mbaineann as a dtagann an gréasán réamhtheachtach píblínte, d’fhonn
      a áirithiú, ó thaobh an ghréasáin lena mbaineann, go gcuirfear an Treoir seo i
      bhfeidhm go comhsheasmhach ar chríoch na mBallstát.
                                                            2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                       Airteagal 2933
                         Rochtain ar stóráil  gáis nádúrtha 
   1. Ar mhaithe le heagrú a dhéanamh ar an rochtain ar shaoráidí stórála agus ar
      línephacáil i gcás ina mbeidh gá teicniúil agus/nó eacnamaíoch leis sin ar mhaithe le
      rochtain éifeachtúil ar an gcóras chun soláthar a chur ar fáil do chustaiméirí, agus ar
      mhaithe le heagrú a dhéanamh ar an rochtain ar sheirbhísí coimhdeacha, féadfaidh na
      Ballstáit ceachtar den dá nós imeachta dá dtagraítear i míreanna 3 agus 4, nó an dá
      cheann acu sin a roghnú. Feidhmeofar na nósanna imeachta sin i gcomhréir le critéir
      atá oibiachtúil, trédhearcach agus neamh-idirdhealaitheach.
GA                                            90                                                GA
 ---pagebreak---                                                             nua
      Agus an nós imeachta maidir le rochtain ar stóráil á roghnú faoin Airteagal seo,
      cuirfidh na Ballstáit san áireamh torthaí na measúnuithe riosca comhchoiteanna agus
      náisiúnta a dhéantar faoi Airteagal 7 de Rialachán (AE) 2017/1938.
                                                            2009/73/CE (oiriúnaithe)
      Saineoidh agus foilseoidh na húdaráis rialála, , i gcás ina mbeidh foráil déanta
      amhlaidh ag na Ballstáit, nó na Ballstáit féin, critéir ar dá réir a fhéadfar an córas
      rochtana is infheidhme maidir le saoráidí stórála agus línephacáil a chinneadh.
      Cuirfidh siad ar fáil go poiblí, nó cuirfidh siad d’oibleagáid ar oibreoirí córais stórála
      agus oibreoirí córais tarchurtha a chur ar fáil go poiblí, na saoráidí stórála, nó na
      codanna de na saoráidí stórála sin, agus an línephacáil a chuirfear ar fáil faoi na
      nósanna imeachta éagsúla dá dtagraítear i míreanna 3 agus 4.
      An oibleagáid dá dtagraítear sa dara habairt den dara fomhír, beidh sí gan dochar don
      cheart chun roghnaithe a dheonaítear do na Ballstáit sa chéad fhomhír.
   2. Ní bheidh feidhm ag forálacha mhír mír1 maidir le seirbhísí coimhdeacha agus
      stóráil shealadach a bhaineann le saoráidí GNL agus atá riachtanach don phróiseas
      athghásaithe agus do sheachadadh ina dhiaidh sin chuig an gcóras tarchurtha.
   3. I gcás rochtain chaibidlithe, déanfaidh na Ballstáit nó, i gcás ina mbeidh foráil déanta
      amhlaidh ag na Ballstáit, na húdaráis rialála, na bearta is gá ionas go mbeidh
      gnóthais gáis nádúrtha agus custaiméirí incháilithe, atá laistigh den chríoch nó
      lasmuigh di agus a chumhdaítear leis an gcóras idirnasctha, in ann rochtain ar
      shaoráidí stórála agus ar línephacáil a chaibidliú, nuair a bheidh gá teicniúil agus/nó
      eacnamaíoch leis sin chun rochtain éifeachtúil ar an gcóras a sholáthar, chomh maith
      le rochtain ar sheirbhísí coimhdeacha eile a eagrú. Beidh sé d’oibleagáid ar na
      páirtithe dul i mbun caibidlíochta de mheon macánta maidir le rochtain ar stóráil, ar
      línephacáil agus ar sheirbhísí coimhdeacha eile.
      Déanfar conarthaí le haghaidh rochtain ar stóráil, ar línephacáil agus ar sheirbhísí
      coimhdeacha eile a chaibidliú leis an oibreoir córais stórála ábhartha nó le gnóthais
      gáis nádúrtha. Ceanglóidh na húdaráis rialála , i gcás ina mbeidh foráil déanta
      amhlaidh ag na Ballstáit, nó na Ballstáit féin, ar oibreoirí córais stórála agus ar
      ghnóthais gáis nádúrtha a bpríomhchoinníollacha tráchtála a fhoilsiú maidir le húsáid
      stórála, línephacála agus seirbhísí coimhdeacha eile faoin 1 Eanáir 2005 agus go
      bliantúil gach bliain ina dhiaidh sin.
      Agus na coinníollacha  sin  dá dtagraítear sa dara fomhír á bhforbairt acu,
      rachaidh oibreoirí stórála agus gnóthais gáis nádúrtha i gcomhairle le húsáideoirí
      córais.
   4. I gcás rochtain rialáilte, déanfaidh na húdaráis rialála, i gcás ina mbeidh foráil déanta
      amhlaidh ag na Ballstáit, nó na Ballstáit féin, na bearta is gá chun an ceart a thabhairt
      do ghnóthais gáis nádúrtha agus custaiméirí incháilithe, atá laistigh den chríoch nó
      lasmuigh di agus a chumhdaítear leis an gcóras idirnasctha, rochtain a bheith acu ar
      stóráil, línephacáil agus ar sheirbhísí coimhdeacha eile, ar bhonn taraifí foilsithe
      agus/nó téarmaí agus oibleagáidí eile i leith an stóráil agus an línephacáil sin a úsáid,
      nuair a bheidh gá teicniúil agus/nó eacnamaíoch leis sin chun rochtain éifeachtúil ar
GA                                           91                                                  GA
 ---pagebreak---       an gcóras a sholáthar, chomh maith le rochtain ar sheirbhísí coimhdeacha eile a
      eagrú. Rachaidh na húdaráis rialála, i gcás ina mbeidh foráil déanta amhlaidh ag na
      Ballstáit, nó na Ballstáit féin, i gcomhairle le húsáideoirí córais agus na taraifí sin nó
      na modheolaíochtaí i leith na dtaraifí sin á bhforbairt acu. Féadfar an ceart rochtana
      do chustaiméirí incháilithe a thabhairt trína chur ar a gcumas conarthaí soláthair a
      dhéanamh le gnóthais gáis nádúrtha iomaíocha seachas úinéir agus/nó oibreoir an
      chórais nó gnóthas gaolmhar.
                                                            2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                            nua
                                        Airteagal 3038
                    Línte díreacha  le haghaidh gáis nádúrtha 
   1. Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun an méid seo a leanas a chumasú:
      (a)    i gcás gnóthais gáis nádúrtha atá bunaithe laistigh dá gcríoch, go soláthróidh
            siad gás do na custaiméirí incháilithe trí líne dhíreach; agus
      (b)    i gcás aon chustaiméir incháilithe den sórt sin laistigh dá gcríoch, go
            soláthróidh gnóthais gáis nádúrtha gás dóibh trí líne dhíreach.
   2. In imthosca ina gceanglaítear údarú (ceadúnas, cead, lamháltas, toiliú nó formheas,
      mar shampla) i leith línte díreacha a fhoirgniú nó a oibriú, leagfaidh na Ballstáit nó
      aon údarás inniúil a ainmneoidh siad síos na critéir maidir le húdaruithe a dheonú i
      dtaobh línte den sórt sin a thógáil nó a oibriú ina gcríoch. Beidh na critéir sin
      oibiachtúil, trédhearcach agus neamh-idirdhealaitheach.
   3. Féadfaidh na Ballstáit údarú a eisiúint chun líne dhíreach a fhoirgniú faoi réir diúltú
      do rochtain ar chóras ar bhonn Airteagal 3435 nó faoi réir nós imeachta um réiteach
      díospóidí a oscailt faoi Airteagal 7341.
                                                            nua
                                         ROINN II
                         ROCHTAIN AR STÓRÁIL HIDRIGINE
                                         Airteagal 31
                        Rochtain tríú tír ar ghréasáin hidrigine
   1. Áiritheoidh na Ballstáit go gcuirfear chun feidhme córas rochtana rialáilte tríú páirtí
      ar ghréasáin hidrigine bunaithe ar tharaifí foilsithe agus a chuirtear i bhfeidhm go
      hoibiachtúil agus gan idirdhealú a dhéanamh idir aon úsáideoirí gréasáin hidrigine.
   1. Áiritheoidh na Ballstáit go bhformheasfaidh údarás rialála dá dtagraítear in
      Airteagal 70 na taraifí sin, nó na modheolaíochtaí is bun lena ríomh, sula dtiocfaidh
      siad i bhfeidhm, i gcomhréir le hAirteagal 72, agus go bhfoilseofar na taraifí sin –
      agus na modheolaíochtaí, i gcás nach ndéanfar ach modheolaíochtaí a fhormheas –
      sula dtiocfaidh siad i bhfeidhm.
GA                                            92                                                 GA
 ---pagebreak---    3.        Beidh rochtain ag na hoibreoirí gréasáin hidrigine, más gá sin chun a gcuid
             feidhmeanna a chomhlíonadh lena n-áirítear maidir le hiompar gréasáin trasteorann
             hidrigine, ar an ngréasán de chuid oibreoirí gréasáin hidrigine eile.
   4.        Go dtí an 31 Nollaig 2030, féadfaidh Ballstát a chinneadh gan mír 1 a chur i
             bhfeidhm. I gcás den sórt sin, áiritheoidh an Ballstát go gcuirfear chun feidhme córas
             rochtana arna chaibidliú ag tríú páirtí ar ghréasáin hidrigine i gcomhréir le critéir
             oibiachtúla, thrédhearcacha agus neamh-idirdhealaitheacha. Déanfaidh na húdaráis
             rialála na bearta is gá chun go mbeidh na húsáideoirí gréasáin hidrigine in ann
             rochtain ar ghréasáin hidrigine a chaibidliú. Beidh sé d’oibleagáid ar na páirtithe dul
             i mbun caibidlíochta de mheon macánta maidir le rochtain ar ghréasáin hidrigine.
   5.        I gcás ina n-úsáidfear rochtain chaibidlithe, cuirfidh na húdaráis rialála treoir ar fáil
             d’úsáideoirí gréasáin hidrigine maidir leis an tionchar a bheidh ar tharaifí caibidlithe
             nuair a thabharfar isteach rochtain rialáilte tríú páirtí.
                                              Airteagal 32
                             Rochtain tríú páirtí ar chríochfoirt hidrigine
   1.        Áiritheoidh na Ballstáit go gcuirfear chun feidhme córas rochtana tríú páirtí ar
             chríochfoirt hidrigine a bheidh bunaithe ar rochtain caibidlithe ar mhodh oibiachtúil,
             trédhearcach agus neamh-idirdhealaitheach, ar mhodh a ghlacfaidh na húdaráis
             rialála na bearta is gá chun go mbeidh úsáideoirí na gcríochfort hidrigine in ann
             rochtain ar na críochfoirt sin a chaibidliú. Beidh sé d’oibleagáid ar na páirtithe dul i
             mbun caibidlíochta de mheon macánta maidir le rochtain.
   2.        Déanfaidh na húdaráis rialála faireachán ar na coinníollacha maidir le rochtain tríú
             páirtí ar chríochfoirt hidrigine agus a dtionchar ar na margaí hidrigine agus, i gcás
             inar gá sin chun iomaíochas a choimirciú, déanfaidh siad bearta chun rochtain a
             fheabhsú i gcomhréir leis na critéir a leagtar amach i mír 1.
                                              Airteagal 33
                                     Rochtain ar stóráil hidrigine
   Áiritheoidh na Ballstáit go gcuirfear chun feidhme córas rochtana rialáilte tríú páirtí ar stóráil
   hidrigine, agus ar línephacáil nuair is gá sin go teicniúil agus/nó ó thaobh na heacnamaíochta
   de chun rochtain éifeachtúil ar an gcóras a chur ar fáil chun soláthar a dhéanamh do
   chustaiméirí, chomh maith le rochtain ar sheirbhísí coimhdeacha a eagrú, bunaithe ar tharaifí
   foilsithe agus arna gcur i bhfeidhm go hoibiachtúil agus gan idirdhealú a dhéanamh idir aon
   úsáideoirí córais hidrigine. Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfaidh an t-údarás rialála taraifí,
   nó na modheolaíochtaí is bunús lena ríomh, a fhormheas sula dtiocfaidh siad i bhfeidhm i
   gcomhréir le hAirteagal 72(1).
GA                                                  93                                                 GA
 ---pagebreak---                                              ROINN III
                       ROCHTAIN AGUS NASCADH A DHIÚLTÚ
                                                                2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                                nua
                                            Airteagal 3435
                              Rochtain  agus nascadh  a dhiúltú
   1.       Féadfaidh gnóthais gáis nádúrtha  agus hidrigine  rochtain ar an gcóras ar an
            gcóras gáis nádúrtha nó córais hidrigine   nó nascadh leis  a dhiúltú ar bhonn
            easpa acmhainneachta nó i gcás ina gcuirfí cosc orthu, de bharr na rochtana ar an
            gcóras, na hoibleagáidí seirbhíse poiblí a chomhlíonadh dá dtagraítear in Airteagal
            3(2) agus a shanntar dóibh nó ar bhonn deacrachtaí tromchúiseacha eacnamaíocha
            agus airgeadais i dtaobh conarthaí lena ngabhann dearbhoibleagáid íocaíochta, ag
            féachaint do na critéir agus na nósanna imeachta a leagtar amach in Airteagal 48 agus
            don rogha arna déanamh ag an mBallstát i gcomhréir le mír 1 den Airteagal sin.
            Tabharfar cúiseanna a bhfuil bunús cuí leo le haon diúltú den sórt sin.
   2.        Agus cuspóirí náisiúnta agus cuspóirí an Aontais maidir le dícharbónú á gcur san
            áireamh,  Féadfaidh  déanfaidh  na Ballstáit na bearta  iomchuí  is gá a
            dhéanamh chun a áirithiú, i gcás an ghnóthais gáis nádúrtha  nó hidrigine  a
            dhiúltóidh rochtain ar an gcóras  gáis nádúrtha   nó hidrigine   nó nascadh
            leis  ar bhonn easpa acmhainneachta nó ceal naisc, go ndéanfaidh sé na feabhsuithe
            is gá, a mhéid is eacnamúil é sin a dhéanamh, nó nuair a bheidh custaiméir féideartha
            toilteanach íoc astu. In imthosca ina gcuirfidh na Ballstáit Airteagal 4(4) i bhfeidhm,
            déanfaidh na Ballstáit na bearta sin.
                                                                nua
   3.       Ní fhéadfar rochtain ar an gcóras le haghaidh gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin a
            dhiúltú ach amháin faoi réir fhorálacha Airteagail 18 agus 33 de [an t-athmhúnlú ar
            an Rialachán Gáis mar a moladh le COM(2021) xxx].
                                                                2009/73/CE
                                             Airteagal 36
                                           Bonneagar nua
   1.      Féadfar mórbhonneagar gáis nua, i.e. idirnascairí, saoráidí GNL agus saoráidí stórála,
   arna iarraidh sin, a dhíolmhú, ar feadh tréimhse shainithe ama, ó fhorálacha Airteagail 9, 32,
   33 agus 34 agus Airteagal 41(6), (8) agus (10) faoi na coinníollacha seo a leanas:
            (a) ní mór go bhfágfaidh an infheistíocht go mbeidh feabhas ar iomaíocht maidir
            le gás a sholáthar agus go mbeidh feabhas ar shlándáil an tsoláthair;
GA                                                94                                                GA
 ---pagebreak---               (b) ní mór an riosca a bhaineann leis an infheistíocht a bheith ar leibhéal a fhágann
              nach ndéanfaí an infheistíocht mura ndeonófaí díolúine;
              (c) ní mór an bonneagar a bheith faoi úinéireacht duine nádúrtha nó duine
              dhlítheanaigh atá ar leithligh, ar a laghad i dtéarmaí a fhoirme dlíthiúla, ó na
              hoibreoirí córais ar ina gcórais a thógfar an bonneagar sin;
              (d)    ní mór muirir a ghearradh ar úsáideoirí an bhonneagair sin; agus
                                                                  2019/692 Airteagal 1.5(a)
              (e) níor cheart don díolúine dochar a dhéanamh don iomaíocht sna margaí
              ábhartha ar dócha go ndéanfadh an infheistíocht difear dóibh, d'fheidhmiú
              éifeachtach an mhargaidh inmheánaigh sa ghás nádúrtha, d'fheidhmiú éifeachtach na
              gcóras rialáilte lena mbaineann, nó do shlándáil an tsoláthair gáis nádúrtha san
              Aontas.”;
                                                                  2009/73/CE
   2.       Beidh feidhm ag mír 1 freisin maidir le méaduithe suntasacha acmhainneachta sa
   bhonneagar atá ann cheana agus maidir le modhnuithe ar an mbonneagar sin lena
   gcumasaítear foinsí nua soláthair gáis a fhorbairt.
                                                                  2019/692 Airteagal 1.5(b)
   3.       Féadfaidh an t-údarás rialála dá dtagraítear i gCaibidil VIII, ar bhonn gach cáis ar
   leith, cinneadh a dhéanamh maidir leis an díolúine dá dtagraítear i mír 1 agus mír 2.
   Sula nglacfar an cinneadh maidir leis an díolúine, rachaidh an t-údarás rialála náisiúnta, nó i
   gcás inarb iomchuí údarás inniúil eile an Bhallstáit sin, i gcomhairle leis na húdaráis seo a
   leanas:
              (a) údaráis rialála náisiúnta na mBallstát ar dócha a ndéanfaidh an bonneagar nua
              difear dóibh; agus
              (b) údaráis ábhartha na dtríú tíortha, i gcás ina bhfuil an bonneagar i dtrácht
              nasctha le gréasán an Aontais faoi dhlínse Ballstáit, agus go dtagann sé nó go
              gcríochnaíonn sé i dtríú tír amháin nó níos mó.
   I gcás ina ndeachthas i gcomhairle le húdaráis tríú tíortha, agus sa chás nach bhfreagraíonn
   siad den chomhairliúchán laistigh de thréimhse réasúnta ama nó den spriocdháta a leagtar síos
   nach faide ná 3 mhí é, féadfaidh an t-údarás rialála naisiúnta lena mbaineann an cinneadh is
   gá a ghlacadh.
                                                                  2009/73/CE
   4.       I gcás ina mbeidh an bonneagar atá i gceist suite i gcríoch níos mó ná Ballstáit amháin,
   féadfaidh an Ghníomhaireacht tuairim chomhairleach a chur faoi bhráid údaráis rialála na
   mBallstát lena mbaineann, ar tuairim í a fhéadfar a úsáid mar bhunús dá gcinneadh, laistigh de
GA                                                   95                                              GA
 ---pagebreak---    2 mhí ón dáta a mbeidh an iarraidh ar dhíolúine faighte ag an údarás deireanach de na
   húdaráis rialála sin.
                                                                    2019/692 Airteagal 1.5(c)
   I gcás ina dtiocfaidh na húdaráis rialála go léir lena mbaineann ar chomhaontú i leith na
   hiarrata ar dhíolúine laistigh de 6 mhí ón dáta a bhfuair an t-údarás deireanach de na húdaráis
   rialála í, cuirfidh siad a gcinneadh in iúl don Ghníomhaireacht. I gcás gur líne tharchuir idir
   Ballstát agus tríú tír an bonneagar lena mbaineann, sula nglacfar cinneadh, féadfaidh an t-
   údarás rialála náisiúnta, nó i gcás inarb iomchuí, údarás inniúil eile de chuid an Bhallstáit ina
   bhfuil an chéad phointe idirnaisc chuig gréasán an Bhallstáit eile, dul i gcomhairle le húdarás
   ábhartha na tríú tíre sin sula nglacfar cinneadh, d'fhonn a áirithiú, maidir leis an mbonneagar
   lena mbaineann, go gcuirfear an Treoir seo i bhfeidhm go comhsheasmhach i gcríoch an
   Bhallstáit agus, i gcás inarb infheidhme, in uiscí teorann an Bhallstáit sin. I gcás ina
   ndeachthas i gcomhairle le húdarás an tríú tír, agus sa chás nach bhfreagraíonn sé don
   chomhairliúchán laistigh de thréimhse réasúnta ama nó an laistigh de spriocdháta nach faide
   ná trí mhí é, féadfaidh an t-údarás rialála náisiúnta lena mbaineann an cinneadh is gá a
   ghlacadh.";
                                                                    2009/73/CE
   Feidhmeoidh an Ghníomhaireacht na cúraimí a leagfar leis an Airteagal seo ar údaráis rialála
   na mBallstát lena mbaineann:
              (a) i gcás nach mbeidh na húdaráis rialála go léir lena mbaineann in ann teacht ar
              chomhaontú laistigh de thréimhse 6 mhí ón dáta a bhfuair an t-údarás deireanach de
              na húdaráis rialála sin an iarraidh ar dhíolúine; nó
              (b)   arna iarraidh sin go comhpháirteach do na húdaráis rialála lena mbaineann.
   Féadfaidh na húdaráis rialála go léir lena mbaineann a iarraidh, go comhpháirteach, go
   gcuirfear síneadh suas le 3 mhí leis an tréimhse dá dtagraítear i bpointe (a) den tríú fomhír.
   5.       Sula ndéanfaidh an Ghníomhaireacht cinneadh, rachaidh sí i gcomhairle leis na
   húdaráis rialála ábhartha agus leis na hiarratasóirí.
   6.       Féadfar a chumhdach le díolúine acmhainneacht iomlán nó cuid d’acmhainneacht an
   bhonneagair nua, nó acmhainneacht iomlán nó cuid d’acmhainneacht an bhonneagair atá ann
   cheana le méadú suntasach acmhainneachta, .
   Agus cinneadh á dhéanamh i dtaobh díolúine a dheonú, breithneofar, ar bhonn cás ar chás, an
   gá atá le coinníollacha a fhorchur maidir le ré na díolúine agus maidir le rochtain neamh-
   idirdhealaitheach ar an mbonneagar. Agus cinneadh á dhéanamh i dtaobh na gcoinníollacha
   sin, cuirfear san áireamh, go háirithe, an acmhainneacht bhreise a bheidh le tógáil nó an
   modhnú ar an acmhainneacht atá ann cheana, tréimhse ionchasach an tionscadail agus dálaí
   náisiúnta.
   Sula ndeonóidh sé díolúine, déanfaidh an t-údarás rialála cinneadh faoi na rialacha agus na
   sásraí maidir le hacmhainneacht a bhainistiú agus a leithdháileadh. Ceanglófar sna rialacha go
   n-iarrfar ar gach úsáideoir ionchasach de chuid an bhonneagair a spéis a léiriú in
   acmhainneacht ar conradh sula ndéanfar leithdháileadh acmhainneachta sa bhonneagar nua,
   lena n-áirítear dá úsáid féin. Ceanglóidh an t-údarás rialála go n-áireofar i rialacha um
GA                                                    96                                             GA
 ---pagebreak---    bainistiú ar phlódú an oibleagáid maidir le hacmhainneacht neamhúsáidte a thairiscint ar an
   margadh, agus ceanglóidh sé go mbeidh úsáideoirí an bhonneagair i dteideal a n-
   acmhainneachta conarthaí a thrádáil ar an margadh tánaisteach. Agus measúnú á dhéanamh
   aige ar na critéir dá dtagraítear i bpointí (a), (b) agus (e) de mhír 1, cuirfidh an t-údarás rialála
   san áireamh torthaí an nós imeachta sin um leithdháileadh acmhainneachta.
   Maidir leis an gcinneadh i dtaobh díolúine, lena n-áirítear aon choinníoll dá dtagraítear sa dara
   fomhír den mhír seo, beidh sé cuí-réasúnaithe agus foilseofar é.
   7.      D’ainneoin mhír 3, féadfaidh na Ballstáit a fhoráil go gcuirfidh a n-údarás rialála nó an
   Ghníomhaireacht, de réir mar a bheidh, a thuairim nó a tuairim maidir leis an iarraidh ar
   dhíolúine faoi bhráid an chomhlachta ábhartha sa Bhallstát, chun críocha an chinnidh
   fhoirmiúil. Foilseofar an tuairim sin in éineacht leis an gcinneadh.
   8.      Déanfaidh an t-údarás rialála cóip de gach iarraidh ar dhíolúine a tharchur chuig an
   gCoimisiún gan mhoill ar an iarraidh sin a fháil dó. Tabharfaidh an t-údarás inniúil fógra
   faoin gcinneadh don Choimisiún gan mhoill, mar aon leis an bhfaisnéis ábhartha go léir i
   dtaca leis an gcinneadh. Féadfar an fhaisnéis sin a chur faoi bhráid an Choimisiúin i bhfoirm
   chomhiomlán, ionas go mbeidh ar chumas an Choimisiúin teacht ar chinneadh a mbeidh bonn
   maith faoi. Cuimseofar an méid seo a leanas, go háirithe, san fhaisnéis sin:
            (a) na cúiseanna mionsonraithe ar ar a mbonn a dheonaigh nó a dhiúltaigh an t-
            údarás rialála, nó an Ballstát, an díolúine, mar aon le tagairt do mhír 1 lena n-áirítear
            an pointe nó na pointí ábhartha den mhír sin ar a bhfuil an cinneadh sin bunaithe,
            lena n-áirítear an fhaisnéis airgeadais lena dtugtar údar leis an ngá atá leis an
            díolúine;
            (b) an anailís a dhéanfar ar an éifeacht a bheidh ag deonú na díolúine ar an
            iomaíocht agus ar fheidhmiú éifeachtach an mhargaidh inmheánaigh sa ghás
            nádúrtha;
            (c) na cúiseanna atá leis an tréimhse agus an sciar d’acmhainneacht iomlán an
            bhonneagair gáis atá i dtrácht agus a bhfuil an díolúine á deonú ina leith;
            (d) i gcás ina mbaineann an díolúine le hidirnascaire, toradh an chomhairliúcháin
            leis na húdaráis rialála lena mbaineann; agus
            (e)    an méid a chuidíonn an bonneagar le héagsúlú an tsoláthair gáis.
   9.      Laistigh de thréimhse 2 mhí ón lá tar éis dó fógra a fháil, féadfaidh an Coimisiún
   cinneadh a dhéanamh lena gceanglófar ar an údarás rialála leasú a dhéanamh ar an gcinneadh
   chun díolúine a dheonú, nó an cinneadh sin a tharraingt siar. Féadfar síneadh breise 2 mhí a
   chur leis an tréimhse 2 mhí sin i gcás ina lorgóidh an Coimisiún faisnéis bhreise. Tosóidh an
   tréimhse bhreise sin ar an lá tar éis an fhaisnéis iomlán a fháil. Féadfar síneadh ama a chur leis
   an tréimhse thosaigh 2 mhí freisin le toiliú an Choimisiúin agus an údaráis rialála araon.
   Más rud é nach soláthrófar an fhaisnéis arna hiarraidh laistigh den tréimhse a leagtar síos san
   iarraidh, measfar go mbeidh an fógra tarraingthe siar mura rud é, roimh dhul in éag na
   tréimhse sin, gur cuireadh síneadh ama leis an tréimhse le toiliú an Choimisiúin agus an
   údaráis rialála araon, nó gur chuir an t-údarás rialála an Coimisiún ar an eolas, i ráiteas cuí-
   réasúnaithe, go measann sé go bhfuil an fógra curtha i gcrích.
   An cinneadh ón gCoimisiún maidir leis an gcinneadh i dtaobh díolúine a leasú nó a tharraingt
   siar, comhlíonfaidh an t-údarás rialála é laistigh de thréimhse aon mhíosa amháin agus
   cuirfidh sé an Coimisiún ar an eolas dá réir sin.
   Caomhnóidh an Coimisiún rúndacht aon fhaisnéise atá íogair ó thaobh na tráchtála de.
GA                                                   97                                                  GA
 ---pagebreak---    Maidir le formheas an Choimisiúin i ndáil le cinneadh i dtaobh díolúine, rachaidh sé as
   feidhm 2 bhliain ón dáta a nglacfar é sa chás nach mbeidh tús curtha le tógáil an bhonneagair
   fós, agus 5 bliana ón dáta a nglacfar é sa chás nach mbeidh an bonneagar ag feidhmiú fós,
   mura rud é go gcinnfidh an Coimisiún gurb ann d’aon mhoill mar gheall ar bhacainní móra
   nach raibh aon neart orthu ag an duine ar deonaíodh an díolúine dó.
   10.     Féadfaidh an Coimisiún Treoirlínte a ghlacadh chun na coinníollacha a leagtar síos i
   mír 1 den Airteagal seo a chur i bhfeidhm agus chun an nós imeachta a leagan amach a bheidh
   le leanúint maidir le míreanna 3, 6, 8 agus 9 den Airteagal seo a chur i bhfeidhm. Maidir leis
   na bearta sin, a cheaptar chun eilimintí neamhriachtanacha den Treoir seo a leasú trína
   forlíonadh, glacfar iad i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú
   dá dtagraítear in Airteagal 51(3).
                                                                 nua
                                             Caibidil V
    Na rialacha is infheidhme maidir le tarchur, stóráil agus oibreoirí
                                      córais gáis nádúrtha
                                                                 2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                                 nua
                                             Airteagal 3513
           Cúraimí na n-oibreoirí córais tarchuir, córais stórála agus/nó chóras GNL
   1.       Déanfaidh gach oibreoir córais tarchurtha, córais stórála agus/nó chóras GNL an
            méid seo a leanas:
            (a)    saoráidí stórála agus/nó GNL atá slán, iontaofa agus éifeachtúil a oibriú, a
                   choinneáil ar bun agus a fhorbairt i ndea-chaoi eacnamaíoch chun margadh
                   oscailte a áirithiú, agus aird chuí á tabhairt ar an gcomhshaol,  ar na
                   hoibleagáidí a leagtar síos i [Rialachán (AE) 2022/ … (Rialachán Meatáin)] 
                   agus modhanna leordhóthanacha a áirithiú i dtaobh oibleagáidí seirbhíse a
                   chomhlíonadh;
            (b)    gan idirdhealú a dhéanamhní dhéanfaidh siad idirdhealú idir úsáideoirí córais
                   nó aicmí úsáideoirí córais, go háirithego sonrach i bhfabhar gnóthais
                   ghaolmhara dá chuid féin;
            (c)    faisnéis leordhóthanach a sholáthar d’aon oibreoir córais tarchurtha eile, d’aon
                   oibreoir córais stórála eile, d’aon oibreoir córais GNL eile agus/nó d’aon
                   oibreoir córais dáileacháin chun a áirithiú go bhféadfar gás nádúrtha a iompar
                   agus a stóráil ar bhealach atá comhoiriúnach leis an gcóras idirnasctha a oibriú
                   ar bhealach slán, éifeachtúil; agus
            (d)    an fhaisnéis a sholáthar d’úsáideoirí córais a theastaíonn uathu chun rochtain
                   éifeachtúil a bheith acu ar an gcóras.
GA                                                  98                                              GA
 ---pagebreak---    2.  Tógfaidh gach oibreoir córais tarchurtha acmhainneacht leordhóthanach trasteorann
       chun go mbeidh sé in ann comhtháthú a dhéanamh ar bhonneagar tarchurtha Eorpach
       lena bhfreastalófar ar na héilimh uile ar acmhainneacht ar éilimh iad atá barainneach
       agus atá indéanta go teicniúil, agus slándáil an tsoláthair gáis á cur san áireamh.
                                                             nua
   3.  Comhoibreoidh na hoibreoirí córais tarchurtha leis na hoibreoirí córais dáileacháin
       chun rannpháirtíocht éifeachtach rannpháirtithe sa mhargadh atá nasctha leis an
       eangach i margaí miondíola, mórdhíola agus cothromúcháin a áirithiú.
   4.  Áiritheoidh na hoibreoirí córais tarchurtha go ndéanfar bainistiú éifeachtúil ar
       cháilíocht gáis ina gcuid saoráidí i gcomhréir leis na caighdeáin is infheidhme maidir
       le cáilíocht gáis.
                                                             2009/73/CE
   53. Na rialacha a ghlacfaidh na hoibreoirí córais tarchurtha maidir leis an gcóras
       tarchurtha gáis a chothromú, beidh siad oibiachtúil, trédhearcach agus neamh-
       idirdhealaitheach, agus áireofar leo rialacha maidir le muirear a ghearradh ar
       úsáideoirí córais de chuid a ngréasán i leith éagothroime fuinnimh. Na téarmaí agus
       na coinníollacha, lena n-áirítear rialacha agus taraifí, maidir le soláthar seirbhísí den
       sórt sin ag oibreoirí córais tarchurtha, bunófar iad de bhun modheolaíocht atá
       comhoiriúnach le hAirteagal 7241 (7), ar bhealach atá neamh-idirdhealaitheach agus
       costléiritheach, agus foilseofar iad.
   64. Féadfaidh na húdaráis rialála, i gcás ina mbeidh foráil déanta amhlaidh ag na
       Ballstáit, nó na Ballstáit féin, a cheangal ar oibreoirí córais tarchurtha íoschaighdeáin
       a chomhlíonadh maidir leis an gcóras tarchurtha, lena n-áirítear an acmhainneacht
       idirnaisc, a choinneáil ar bun agus a fhorbairt.
                                                             nua
   7.  Féadfaidh Ballstáit a fhoráil go mbeidh ceann amháin nó níos mó de na freagrachtaí
       a liostaítear i mír 1 sannta chuig oibreoir córais tarchurtha seachas an t-oibreoir sin a
       bhfuil úinéireacht aige ar an gcóras tarchurtha chuig a mbeadh na freagrachtaí lena
       mbaineann infheidhme thairis sin. An t-oibreoir córais tarchurtha dó a bhfuil na
       cúraimí sannta, beidh sé deimhnithe faoi shamhail an oibreora úinéireachta
       díchuachta, faoi shamhail an oibreora córais neamhspleách nó faoi shamhail an
       oibreora córais tarchurtha neamhspleách, agus comhlíonfaidh sé na ceanglais dá
       bhforáiltear in Airteagal 54, ach ní bheidh sé de cheangal air úinéireacht a bheith aige
       ar an gcóras tarchurtha a bhfuil sé freagrach as.
   8.  Comhlíonfaidh an t-oibreoir córais tarchurtha na ceanglais dá bhforáiltear i gCaibidil
       IX agus beidh sé deimhnithe i gcomhréir le hAirteagal 57. Beidh an méid seo gan
       dochar don fhéidearthacht a bheith ag na hoibreoirí córas tarchurtha atá deimhnithe
       faoi shamhail an oibreora córais úinéireachta díchuachta neamhspleách nó faoi
       shamhail an oibreora córais tarchurtha neamhspleách go ndéanfaidís, ar a
       dtionscnamh féin agus faoina maoirseacht, cúraimí áirithe a tharmligean chuig
GA                                             99                                                GA
 ---pagebreak---            oibreoirí córas tarchurtha eile, atá deimhnithe faoi shamhail an oibreora córais
           úinéireachta díchuachta neamhspleách nó faoi shamhail an oibreora tarchurtha
           neamhspleách, i gcás nach ndéanann tarmligean na gcúraimí sin cearta
           cinnteoireachta éifeachtacha agus neamhspleácha an oibreora córais tarchurtha a
           dhéanann an tarmligean a chur i gcontúirt.
   9.      Comhoibreoidh na hoibreoirí córais GNL agus na hoibreoirí córais stórála, laistigh
           de Bhallstát amháin agus go réigiúnach, chun a áirithiú go mbainfear an úsáid is
           éifeachtúla as acmhainneachtaí saoráidí agus as sineirgí idir na saoráidí sin, agus
           sláine agus oibriú an chórais á gcur san áireamh.
                                                                 2009/73/CE (oiriúnaithe)
   105.    Is de réir nósanna imeachta atá trédhearcach, neamh-idirdhealaitheach agus bunaithe
           ar an margadh a gheobhaidh na hoibreoirí córais tarchurtha an fuinneamh a
           úsáideann siad chun a bhfeidhmeanna a chomhlíonadh.
                                           Airteagal 3616
      Rúndacht i ndáil leis na hoibreoirí córais tarchurtha agus úinéirí córais tarchurtha
   1.      Gan dochar d’Airteagal 6830 ná d’aon dualgas dlíthiúil eile i dtaobh faisnéis a
           nochtadh, caomhnóidh gach oibreoir córais tarchurtha, córais stórála agus/nó córais
           GNL, agus gach úinéir córais tarchurtha, rúndacht aon fhaisnéise atá íogair ó thaobh
           na tráchtála de a fhaightear le linn a ghníomhaíochtaí a chur i gcrích, agus déanfaidh
           sé a chosc go nochtfar ar bhealach idirdhealaitheach faisnéis faoina chuid
           gníomhaíochtaí féin lena bhféadfaí buntáiste tráchtála a thabhairt. Go háirithe, ní
           nochtfaidh sé aon fhaisnéis íogair tráchtála do na codanna eile den ghnóthas, ach
           amháin más gá sin chun idirbheart gnó a dhéanamh. Chun a áirithiú go n-urramófar
           go hiomlán na rialacha maidir le díchuachadh faisnéise, áiritheoidh na Ballstáit,
           maidir le húinéir an chórais tarchurtha, lena n-áirítear, i gcás oibreoir iloibríochtaí, an
           t-oibreoir córais dáileacháin, agus maidir leis an gcuid eile den ghnóthas, nach n-
           úsáidfidh siad seirbhísí coiteanna, amhail seirbhísí coiteanna dlí, cé is moite
           d’fheidhmeanna nach bhfuil iontu ach feidhmeanna riaracháin nó feidhmeanna TF,
           agus na feidhmeanna sin amháin.
   2.      Ní bhainfidh oibreoirí córais tarchurtha, córais stórála agus/nó córais GNL, i
           gcomhthéacs díolacháin nó ceannacháin gáis nádúrtha ag gnóthais ghaolmhara, mí-
           úsáid as faisnéis íogair tráchtála a fhaightear ó thríú páirtithe i gcomhthéacs rochtain
           ar an gcóras a sholáthar nó caibidlíocht a dhéanamh i leith na rochtana sin.
   3.      Cuirfear ar fáil go poiblí an fhaisnéis is gá le haghaidh iomaíocht éifeachtach agus
           fheidhmiú éifeachtúil an mhargaidh. Beidh an oibleagáid sin gan dochar d’fhaisnéis
           íogair tráchtála a chosaint.
                                                                 nua
                                             Airteagal 37
   Cumhachtaí cinnteoireachta maidir le saoráidí táirgthe nua le haghaidh gáis carbóin in-
   athnuaite agus ísealcharbóin a nascadh leis an gcóras tarchurtha
GA                                                100                                                  GA
 ---pagebreak---    1.     Déanfaidh an t-oibreoir córais tarchurtha nósanna imeachta trédhearcacha agus
          éifeachtúla a leagan síos agus a fhoilsiú maidir le nascadh neamh-idirdhealaitheach
          suiteálacha táirgthe nua gás in-athnuaite agus ísealcharbóin. Beidh na nósanna
          imeachta sin faoi réir a bhformheasa ag na húdaráis rialála.
   2.     Ní bheidh na hoibreoirí córais tarchurtha i dteideal iarrataí ar nascadh is réasúnach ó
          thaobh na heacnamaíochta de agus is indéanta go teicniúil a dhiúltú do shaoráid
          táirgthe nua le haghaidh gás in-athnuaite agus ísealcharbóin.
                                                                2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                                nua
                                             Airteagal 3823
    Cumhachtaí cinnteoireachta maidir le saoráidí stórála, saoráidí athghásaithe GNL agus
      custaiméirí tionsclaíocha a nascadh leis an gcóras tarchurtha  agus an gréasán
                                              hidrigine 
   1.     Bunóidh agus oibreoidh an t-oibreoir córais tarchurtha  agus an t-oibreoir córais
          hidrigine  nósanna imeachta agus taraifí trédhearcacha, éifeachtúla maidir le
          saoráidí stórála  gáis nádúrtha agus hidrigine , saoráidí athghásaithe GNL  ,
          críochfoirt hidrigine  agus custaiméirí tionsclaíocha a nascadh ar bhealach neamh-
          idirdhealaitheach leis an gcóras tarchurtha  agus leis an ngréasán hidrigine .
          Beidh na nósanna imeachta sin faoi réir a bhformheasta ag an údarás rialála.
   2.     Ní bheidh an t-oibreoir córais tarchurtha  agus an t-oibreoir gréasáin hidrigine  i
          dteideal diúltú saoráid stórála  gáis nádúrtha nó hidrigine  , saoráid athghásaithe
          GNL , críochfort hidrigine  nó custaiméir tionsclaíoch nua a nascadh ar an
          mbonn go bhféadfadh teorainneacha a bheith ann amach anseo maidir leis na
          hacmhainní ghréasáin atá ar fáil nó ar bhonn costais bhreise a bhaineann le méadú
          riachtanach acmhainneachta. Áiritheoidh an t-oibreoir córais tarchurtha  agus an t-
          oibreoir gréasáin hidrigine  go mbeidh acmhainneacht leordhóthanach iontrála
          agus fágála ann don nasc nua.
                                               Airteagal 6
                                       Dlúthpháirtíocht réigiúnach
   1.     Chun soláthar slán a chosaint ar an margadh inmheánach sa ghás nádúrtha, oibreoidh
          na Ballstáit i gcomhar le chéile chun an dlúthpháirtíocht réigiúnach agus an
          dlúthpháirtíocht dhéthaobhach a chur chun cinn.
   2.     Cumhdóidh an comhar sin cásanna as a n-eascróidh, nó ar dócha go n-eascródh astu
          sa ghearrthréimhse, suaitheadh tromchúiseach sa soláthar a dhéanfaidh difear do
          Bhallstát. Áireofar leis:
          (a)    comhordú na mbeart éigeandála náisiúnta dá dtagraítear in Airteagal 8 de
                 Threoir 2004/67/CE ón gComhairle an 26 Aibreán 2004 maidir le bearta chun
                 slándáil an tsoláthair gáis nádúrtha a chosaint36;
          (b)    idirnaisc leictreachais agus gáis nádúrtha a aithint agus, más gá, iad a fhorbairt
                 nó a uasghrádú; agus
   36
         IO L 127, 29.4.2004, lch. 92.
GA                                                 101                                              GA
 ---pagebreak---             (c)   coinníollacha agus módúlachtaí praiticiúla maidir le cúnamh frithpháirteach.
   3.       Coinneofar an Coimisiún agus na Ballstáit eile ar an eolas faoin gcomhar sin.
   4.       Féadfaidh an Coimisiún Treoirlínte maidir le comhar réigiúnach a ghlacadh de
            mheon dlúthpháirtíochta. Maidir leis na bearta sin, a cheaptar chun eilimintí
            neamhriachtanacha den Treoir seo a leasú trína forlíonadh, glacfar iad i gcomhréir
            leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú dá dtagraítear in
            Airteagal 51(3).
                                            Caibidil VI
      Distribution and supply  Córas dáileacháin oibriúcháin gáis
                                          nádúrtha 
                                            Airteagal 3924
                               Oibreoirí córais dáileacháin a ainmniú
   Ainmneoidh na Ballstáit, nó ceanglóidh siad ar ghnóthais ar leo córais dáileacháin nó atá
   freagrach as a n-ainmniú, ar feadh tréimhse a bheidh le cinneadh ag na Ballstáit, ag féachaint
   don éifeachtúlacht agus don chothromaíocht eacnamaíoch, oibreoir córais dáileacháin amháin
   nó níos mó agus áiritheoidh siad go ngníomhóidh na hoibreoirí sin i gcomhréir le
   hAirteagail 4025, 4226 agus 4327.
                                            Airteagal 4025
                             Cúraimí na n-oibreoirí córais dáileacháin
   1.       Beidh gach oibreoir córais dáileacháin freagrach as cumas an chórais san
            fhadtréimhse a áirithiú maidir le freastal ar éilimh réasúnta ar ghás a dháileadh, agus
            as córas atá slán, iontaofa agus éifeachtúil a oibriú, a choinneáil ar bun agus a
            fhorbairt i ndea-chaoi eacnamaíoch ina limistéar, agus aird chuí á tabhairt ar an
            gcomhshaol  , ar na hoibleagáidí a leagtar síos i [Rialachán (AE) 2022/ …
            (Rialachán Meatáin)]  agus ar an éifeachtúlacht fuinnimh.
                                                                  nua
   2.       Nuair a chinnfidh na húdaráis rialála sin, féadfaidh na hoibreoirí córais dáileacháin a
            bheith freagrach as bainistiú éifeachtúil cáilíochta gáis a áirithiú ina saoráidí i
            gcomhréir leis na caighdeáin cáilíochta gáis is infheidhme, i gcás inar gá sin chun an
            córas a bhainistiú de bharr instealladh gás in-athnuaite agus ísealcharbóin.
                                                                  2009/73/CE
   32.      In aon chás, ní dhéanfaidh an t-oibreoir córais dáileacháin idirdhealú idir úsáideoirí
            córais nó aicmí úsáideoirí córais, go háirithe i bhfabhar gnóthais ghaolmhara dá
            chuid féin.
   43.      Soláthróidh gach oibreoir córais dáileacháin faisnéis d’aon oibreoir córais
            dáileacháin eile, d’aon oibreoir córais tarchurtha eile, d’aon oibreoir córais GNL eile
            agus/nó d’aon oibreoir córais stórála eile, ar faisnéis leordhóthanach í lena áirithiú go
GA                                                102                                                 GA
 ---pagebreak---              ndéanfar gás nádúrtha a iompar agus a stóráil ar bhealach atá comhoiriúnach leis an
             gcóras idirnasctha a oibriú ar bhealach slán éifeachtúil.
   54.       Soláthróidh gach oibreoir córais dáileacháin d’úsáideoirí córais an fhaisnéis a
             theastaíonn uathu chun rochtain éifeachtúil a bheith acu ar an gcóras, lena n-áirítear
             chun an córas a úsáid.
   65.       I gcás ina mbeidh oibreoir córais dáileacháin freagrach as an gcóras dáileacháin a
             chothromú, beidh na rialacha a ghlacfaidh sé chun na críche sin oibiachtúil,
             trédhearcach agus neamh-idirdhealaitheach, lena n-áirítear rialacha maidir le muirear
             a ghearradh ar úsáideoirí córais i leith éagothroime fuinnimh. Na téarmaí agus na
             coinníollacha, lena n-áirítear rialacha agus taraifí, le haghaidh soláthar seirbhísí den
             sórt sin ag oibreoirí córais dáileacháin, bunófar iad de bhun modheolaíocht atá
             comhoiriúnach le hAirteagal 7241, ar bhealach atá neamh-idirdhealaitheach agus
             costléiritheach, agus foilseofar iad.
                                                                  nua
   7.        Comhoibreoidh na hoibreoirí córas dáileacháin leis na hoibreoirí córas tarchurtha
             chun rannpháirtíocht éifeachtach rannpháirtithe sa mhargadh atá nasctha lena n-
             eangach i margaí miondíola, mórdhíola agus cothromúcháin a áirithiú sa chóras
             iontrála-scoir a bhfuil an córas dáileacháin ina chuid de.
   8.        Déanfaidh na hoibreoirí córais dáileacháin nósanna imeachta trédhearcacha agus
             éifeachtúla a leagan síos agus a fhoilsiú maidir le nascadh neamh-idirdhealaitheach
             suiteálacha táirgthe nua gás in-athnuaite agus ísealcharbóin. Beidh na nósanna
             imeachta sin faoi réir a bhformheasa ag na húdaráis rialála.
   9.        Ní bheidh na hoibreoirí córais dáileacháin i dteideal iarrataí ar nascadh is réasúnach ó
             thaobh na heacnamaíochta de agus is indéanta go teicniúil a dhiúltú do shaoráid
             táirgthe nua le haghaidh gás in-athnuaite agus ísealcharbóin.
                                               Airteagal 41
   Cumhachtaí cinnteoireachta maidir le saoráidí táirgthe nua le haghaidh gáis carbóin in-
                 athnuaite agus ísealcharbóin a nascadh leis an gcóras dáileacháin
   Cuirfidh na húdaráis rialála d’oibleagáid ar an oibreoir córais dáileacháin nósanna imeachta
   trédhearcacha agus éifeachtúla a fhoilsiú maidir le nascadh neamh-idirdhealaitheach
   suiteálacha táirgthe nua gás in-athnuaite agus ísealcharbóin. Beidh na nósanna imeachta sin
   faoi réir a bhformheasa ag na húdaráis rialála.
                                                                  2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                                  nua
                                              Airteagal 4226
                             Oibreoirí córais dáileacháin a dhíchuachadh
   1.        I gcás ina mbeidh an t-oibreoir córais dáileacháin ina chuid de ghnóthas gáis
             nádúrtha atá comhtháite go hingearach, beidh sé neamhspleách ar a laghad i dtéarmaí
             a fhoirme dlíthiúla, a eagraithe agus a chinnteoireachta ar ghníomhaíochtaí eile nach
GA                                                  103                                               GA
 ---pagebreak---       mbaineann le dáileadh. Ní chruthófar leis na rialacha sin oibleagáid i dtaobh
      úinéireacht ar shócmhainní an chórais dáileacháin a dheighilt ón ngnóthas gáis
      nádúrtha atá comhtháite go hingearach.
   2. De bhreis ar na ceanglais faoi mhír 1, i gcás ina mbeidh an t-oibreoir córais
      dáileacháin ina chuid de ghnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach, beidh
      sé neamhspleách ar a laghad i dtéarmaí a eagraithe agus a chinnteoireachta ar na
      gníomhaíochtaí eile nach mbaineann le dáileadh. Chun an cuspóir sin a bhaint
      amach, beidh feidhm ag na híoschritéir seo a leanas:
      (a)   i gcás na ndaoine sin atá freagrach as bainistiú a dhéanamh ar an oibreoir córais
            dáileacháin, ní mór dóibh gan a bheith  ní bheidh siad  páirteach i
            struchtúir chuideachta an ghnóthais gáis nádúrtha chomhtháite atá freagrach,
            go díreach nó go hindíreach, as an oibriú laethúil a dhéantar i dtaobh  gáis 
            gás nádúrtha a tháirgeadh, a tharchur , a iompar  agus a sholáthar;
      (b)   ní mór  déanfar  bearta iomchuí a dhéanamh chun a áirithiú go gcuirfear
            san áireamh leasanna gairmiúla daoine atá freagrach as bainistiú a dhéanamh ar
            an oibreoir córais dáileacháin ar bhealach lena n-áirithítear go mbeidh sé in ann
            gníomhú go neamhspleách;
      (c)   ní mór  beidh  cearta éifeachtacha cinnteoireachta a bheith ag an oibreoir
            córais dáileacháin, a bheidh neamhspleách ar an ngnóthas gáis nádúrtha
            comhtháite, i leith na sócmhainní is gá chun an gréasán a oibriú, a choinneáil ar
            bun nó a fhorbairt;. cchun na cúraimí sin a chomhlíonadh, beidh na hacmhainní
            is gá ar fáil don oibreoir córais dáileacháin, lena n-áirítear acmhainní daonna,
            teicniúla, airgeadais agus fisiceacha;. Níor cheart a fhágáil leis sin nach féidir
            sásraí  Ní chuirfear cosc leis sin ar shásraí  comhordúcháin iomchuí a
            bheith ann chun a áirithiú go gcosnófar cearta maoirseachta eacnamaíche agus
            bainistithe na máthairchuideachta maidir le toradh ar shócmhainní, a rialaítear
            go hindíreach i gcomhréir le hAirteagal 7241(7), i bhfochuideachta;. gGo
            háirithe, cuirfidh sé sin ar chumas na máthairchuideachta formheas a dhéanamh
            ar an bplean airgeadais bliantúil, nó aon ionstraim choibhéiseach, de chuid an
            oibreora córais dáileacháin agus teorainneacha domhanda a leagan síos maidir
            leis an leibhéal féichiúnais atá ar a fochuideachta;. nNí cheadóidh sé don
            mháthairchuideachta treoracha a thabhairt maidir le hoibríochtaí laethúla, ná
            maidir le cinntí aonair a bhaineann le línte dáileacháin a fhoirgniú nó a
            uasghrádú, nach sáraíonn téarmaí an phlean airgeadais fhormheasta, ná téarmaí
            aon ionstraime coibhéisí; agus
      (d)   ní mór don  déanfaidh  oibreoir córais dáileacháin clár comhlíontachta a
            bhunú, ina leagfar amach na bearta a dhéanfar chun a áirithiú go ndéanfar
            iompar idirdhealaitheach a eisiamh, agus a áirithiú go ndéanfar faireachán
            leormhaith ar urramú an chláir sin;. lLeagfar amach sa chlár comhlíontachta na
            hoibleagáidí sonracha a bheidh ar fhostaithe i dtaobh an cuspóir sin a
            chomhlíonadh;. aAn duine nó an comhlacht atá freagrach as faireachán a
            dhéanamh ar an gclár comhlíontachta, an t-oifigeach comhlíontachta de chuid
            an oibreora córais dáileacháin, cuirfidh sé tuarascáil bhliantúil, ina leagfar
            amach na bearta arna ndéanamh, faoi bhráid an údaráis rialála dá dtagraítear in
            Airteagal 7039(1), agus foilseofar an tuarascáil bhliantúil sin;. aAn t-oifigeach
            comhlíontachta de chuid an oibreora córais dáileacháin, beidh sé iomlán
            neamhspleách agus, chun a chúram a chomhlíonadh, beidh rochtain aige ar an
GA                                          104                                                GA
 ---pagebreak---                bhfaisnéis uile is gá de chuid an oibreora córais dáileacháin agus de chuid aon
               ghnóthais chleamhnaithe.
   3.   I gcás ina mbeidh an t-oibreoir córais dáileacháin ina chuid de ghnóthas gáis
        nádúrtha atá comhtháite go hingearach, áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfaidh údaráis
        rialála nó comhlachtaí inniúla eile faireachán ar ghníomhaíochtaí an oibreora córais
        dáileacháin ionas nach féidir leis leas a bhaint as a chomhtháthú ingearach chun an
        iomaíocht a shaobhadh. Go háirithe, ní dhéanfaidh oibreoirí córais dáileacháin atá
        comhtháite go hingearach, ina gcumarsáid ná ina mbrandáil, mearbhall a chruthú i
        leith fhéiniúlacht ar leithligh bhrainse soláthair an ghnóthais gáis nádúrtha atá
        comhtháite go hingearach.
   4.   Féadfaidh na Ballstáit a chinneadh gan míreanna 1, 2 ná 3 a chur i bhfeidhm maidir
        le gnóthais gáis nádúrtha chomhtháite a fhreastalaíonn ar níos lú ná 100000100 000
        custaiméir nasctha.
                                         Airteagal 4327
      Na hoibleagáidí atá ar na hoibreoirí córais dáileacháin i dtaobh na rúndachta
   1.   Gan dochar d’Airteagal 6830 ná d’aon dualgas dlíthiúil eile i dtaobh faisnéis a
        nochtadh, caomhnóidh gach oibreoir córais dáileacháin rúndacht aon fhaisnéise atá
        íogair ó thaobh na tráchtála de a fhaightear le linn a ghnó a dhéanamh, agus
        déanfaidh sé a chosc go nochtfar ar bhealach idirdhealaitheach faisnéis faoina chuid
        gníomhaíochtaí féin lena bhféadfaí buntáiste tráchtála a thabhairt.
   2.   Ní bhainfidh oibreoirí córais dáileacháin, i gcomhthéacs díolacháin nó ceannacháin
        gáis nádúrtha ag gnóthais ghaolmhara, mí-úsáid as faisnéis íogair tráchtála a
        fhaightear ó thríú páirtithe i gcomhthéacs rochtain ar an gcóras a sholáthar nó
        caibidlíocht a dhéanamh i leith na rochtana sin.
                                         Airteagal 4428
                        Córais dáileacháin iata  gáis nádúrtha 
   1.   I gcás córas a dháileann gás  nádúrtha  laistigh de shuíomh tionsclaíoch, suíomh
        tráchtála nó suíomh seirbhísí comhroinnte atá críochaithe go geografach, agus nach
        soláthraíonn, gan dochar do mhír 4, gás do chustaiméirí teaghlaigh, féadfaidh na
        Ballstáit a fhoráil maidir le húdaráis rialála náisiúnta nó údaráis inniúla eile an córas
        sin a aicmiú mar chóras dáileachán iata más rud é:
        (a)    ar chúiseanna sonracha teicniúla nó sábháilteachta, go bhfuil oibríochtaí nó
               próiseas táirgeachta úsáideoirí an chórais sin comhtháite; nó
        (b)    go ndáileann an córas sin gás  nádúrtha  go príomha ar úinéir nó oibreoir
               an chórais nó ar a ngnóthais ghaolmhara.
   2.   Féadfaidh na Ballstáit a fhoráil maidir le húdaráis rialála náisiúnta an t-oibreoir
        córais dáileacháin iata  gáis nádúrtha  a dhíolmhú ón gceanglas faoi
        Airteagal 2732(1) go ndéanfar taraifí, nó na modheolaíochtaí is bun lena ríomh, a
        fhormheas sula dtiocfaidh siad i bhfeidhm i gcomhréir le hAirteagal 7241.
   3.   I gcás ina ndeonófar díolúine faoi mhír 2, déanfar na taraifí is infheidhme, nó na
        modheolaíochtaí is bun lena ríomh, a athbhreithniú agus a fhormheas i gcomhréir le
        hAirteagal 7241 arna iarraidh sin ag úsáideoir de chuid an chórais dáileacháin iata 
        gáis nádúrtha .
GA                                             105                                                GA
 ---pagebreak---    4.       I gcás úsáid theagmhasach ag líon beag teaghlach a bhfuil ceangal fostaíochta nó
            ceangal cosúil acu le húinéir an chórais dáileacháin agus atá suite laistigh den
            limistéar a bhfreastalaíonn córas dáileacháin iata air, ní chuirfidh an úsáid sin bac ar
            dhíolúine faoi mhír 2 a dheonú.
                                                                  nua
   5.       Measfar gur córais dáileacháin iad na córais dáileacháin iata chun críocha na
            Treorach seo.
                                                                  2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                                  nua
                                            Airteagal 4529
                                        Oibreoir iloibríochtaí
   Ní chuirfidh Airteagal 2644(1) cosc ar an oibriú a dhéanann oibreoir iloibríochtaí córais
   tarchurtha, córais GNL, córais stórála agus córais dáileacháin ar choinníoll go gcomhlíonfaidh
   an t-oibreoir sin Airteagal 549(1), nó  Airteagail  5514 agus 5615, nó Caibidil IXIV nó
   go dtagann sé faoi Airteagal 4982(6).
                                                                  nua
                                           Caibidil VII
    Rialacha is infheidhme maidir leis na gréasáin hidrigine tiomanta
                                             Airteagal 46
                Cúraimí na n-oibreoirí gréasáin, stórála agus críochfoirt hidrigine
   1.       Beidh gach oibreoir gréasáin, stórála, críochfoirt hidrigine freagrach as na nithe seo a
            leanas a dhéanamh:
            (a)    bonneagar slán, iontaofa a oibriú, a choinneáil ar bun agus a fhorbairt i ndea-
                   chaoi eacnamaíoch le haghaidh hidrigin a iompar agus a stóráil agus aird chuí á
                   tabhairt ar an gcomhshaol, i ndlúthchomhar leis na hoibreoirí gréasáin
                   hidrigine nasctha agus comharsanacha.
            (b)    cumas fadtéarmach an chórais hidrigine a áirithiú chun freastal ar éilimh
                   réasúnta ar iompar agus ar stóráil hidrigine;
            (c)    a áirithiú go mbeidh modhanna iomchuí ann chun a chuid oibleagáidí a
                   chomhlíonadh;
GA                                                106                                                GA
 ---pagebreak---       (d)    a leordhóthain faisnéise a sholáthar d’oibreoir aon ghréasáin nó córais eile a
             bhfuil a chóras idirnasctha leis chun oibriú slán agus éifeachtúil, forbairt
             chomhordaithe agus idir-inoibritheacht an chórais idirnasctha a áirithiú;
      (e)    gan idirdhealú a dhéanamh idir úsáideoirí córais nó aicmí úsáideoirí
             bonneagair, go sonrach i bhfabhar gnóthais ghaolmhara dá chuid féin; agus
      (f)    an fhaisnéis a theastaíonn ó na húsáideoirí córais le haghaidh rochtain
             éifeachtúil ar an mbonneagar a sholáthar dóibh;
      (g)    gach beart réasúnta atá ar fáil a dhéanamh chun astaíochtaí hidrigine ina n-
             oibríochtaí a chosc agus a íoslaghdú agus suirbhé ar sceitheadh hidrigine agus
             deisiú a dhéanamh go tráthrialta ar na comhpháirteanna ábhartha uile atá faoi
             fhreagracht an oibreora;
      (h)    tuarascáil maidir le sceitheadh hidrigine a bhrath agus, i gcás inar gá, clár
             deisithe nó athsholáthair a chur faoi bhráid na n-údarás inniúil;
   2. Tógfaidh gach oibreoir córais hidrigine acmhainneacht leordhóthanach trasteorann
      chun go mbeidh sé in ann comhtháthú a dhéanamh ar bhonneagar hidrigine Eorpach
      lena bhfreastalófar ar na héilimh uile ar acmhainneacht ar éilimh iad atá réasúnach ó
      thaobh na heacnamaíochta de agus indéanta go teicniúil, agus slándáil an tsoláthair
      hidrigine á cur san áireamh.
   3. Féadfaidh oibreoirí gréasáin hidrigine a bheith freagrach as bainistiú éifeachtúil
      cáilíochta hidrigine a áirithiú ina ngréasáin i gcomhréir leis na caighdeáin cháilíochta
      hidrigine is infheidhme, i gcás inar gá sin le haghaidh bhainistiú an chórais agus faoi
      réir fhormheas an údaráis rialála.
                                        Airteagal 47
                            Gréasáin hidrigine atá ann cheana
   1. Féadfaidh na Ballstáit a chinneadh maolú a dheonú ar cheanglais Airteagail 31, 62,
      63 agus 64 den Treoir seo, agus Airteagail 6 agus 47 de [an t-athmhúnlú ar an
      Rialachán Gáis mar a moladh le COM(2021) xxx] ar gréasáin hidrigine ar le gnóthas
      gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach iad an [dáta an teachta i bhfeidhm].
      Beidh raon feidhme an mhaolaithe teoranta don acmhainneacht ghréasáin atá i
      bhfeidhm an [dáta an teachta i bhfeidhm]
   2. Beidh teorainn ama leis an maolú agus rachaidh sé in éag:
      (a)    i gcás ina gcuirfidh an gnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach
             iarraidh faoi bhráid an údaráis rialála deireadh a chur leis an maolú agus ina
             bhformheasfaidh an t-údarás rialála an iarraidh sin;
      (b)    i gcás ina mbeidh an gréasán hidrigine a thairbhíonn den mhaolú nasctha le
             gréasán hidrigine eile;
      (c)    i gcás ina ndéanfar an gréasán hidrigine a thairbhíonn den mhaolú nó a
             acmhainneacht a leathnú;
      (d)    ar a dhéanaí an 31 Nollaig 2030.
                                        Airteagal 48
          Na gréasáin hidrigine atá teoranta ó thaobh na geografaíochta de
GA                                           107                                               GA
 ---pagebreak---    1.    Féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh d’údaráis rialála maolú ó Airteagal 62 a
         dheonú do na gréasáin hidrigine a iompraíonn hidrigin ó phointe iontrála amháin
         chuig líon teoranta pointí scoir laistigh de limistéar tionsclaíoch nó tráchtála atá
         críochaithe go geografach.
   2.    Beidh feidhm ag na maoluithe faoi mhír 1 go dtí an 31 Nollaig 2030 ar a laghad. An
         1 Eanáir 2031, rachaidh an maolú in éag nuair a chomhlíonfar ceann de na
         coinníollacha thíos:
         (a)    i gcás inar mian le táirgeoir hidrigine in-athnuaite atá in iomaíocht rochtain a
                fháil ar an ngréasán;
         (b)    i gcás ina nascfar an gréasán hidrigine díolmhaithe le gréasán hidrigine eile.
         Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú go gcuirfear na hiarrataí ar
         rochtain dá dtagraítear i bpointe (a) den mhír seo in iúl don údarás rialála.
                                            Airteagal 49
                               Idirnascairí hidrigine le tríú tíortha
   1.    Beidh idirnascairí hidrigine idir na Ballstáit agus tríú tíortha faoi réir na rialacha is
         infheidhme maidir le gréasáin hidrigine mar a leagtar amach sa Treoir seo agus in [an
         t-athmhúnlú ar an Rialachán Gáis mar a moladh le COM(2021) xxx]. Áiritheoidh na
         Ballstáit go gcuirfear san áireamh i bhforfheidhmiú na rialacha sin cur i bhfeidhm
         éifeachtach na rialacha sin ar chríoch an Aontais agus cineál comhtháite an
         idirnascaire.
   2.    Chun na ceanglais a leagtar amach i mír 1 a chur chun feidhme, déanfaidh an
         tAontas, i gcás gach idirnascaire hidrigine, comhaontú idir-rialtasach a thabhairt i
         gcrích leis an tríú tír nasctha, nó tríú tíortha nasctha, sula n-oibreofar é, ar comhaontú
         é ina leagfar amach na rialacha oibriúcháin le haghaidh an idirnascaire hidrigine lena
         mbaineann i gcás ina gcinnfidh an Coimisiún gur gá comhaontú den sórt sin chun
         comhlíonadh na rialacha dá dtagraítear i mír 1 a áirithiú.
   3.    Féadfaidh rialacha a bheith sa chomhaontú idir-rialtasach sin, de réir mar is iomchuí,
         lena sonrófar cur chun feidhme na gceanglas maidir le rochtain tríú páirtí, rialáil
         taraife agus díchuachadh oibreoir an idirnascaire hidrigine, mar aon le rialacha
         maidir le deimhniú hidrigine in-athnuaite agus hidrigine ísealcharbóin, lena n-áirítear
         rialacha lena n-áiritheofar bailiú na sonraí riachtanacha agus cur i bhfeidhm na
         gcritéar maidir le cuntasaíocht hidrigine a tháirgtear ó leictreachas mar hidrigin in-
         athnuaite.
                                            Airteagal 50
      Rúndacht d’oibreoirí gréasán hidrigine, saoráidí stórála hidrigine agus críochfort
                                              hidrigine
   1.    Gan dochar do na dualgais dhlíthiúla i dtaobh faisnéis a nochtadh, caomhnóidh gach
         oibreoir córais hidrigine, saoráide stórála hidrigine nó críochfoirt hidrigine, agus
         gach úinéir córais hidrigine, rúndacht aon fhaisnéise atá íogair ó thaobh na tráchtála
         de a fhaightear le linn a ghníomhaíochtaí a chur i gcrích, agus déanfaidh sé a chosc
         go nochtfar ar bhealach idirdhealaitheach faisnéis faoina chuid gníomhaíochtaí féin
         lena bhféadfaí buntáiste tráchtála a thabhairt. Go háirithe, más cuid de ghnóthas gáis
         nádúrtha atá comhtháite go hingearach é oibreoir gréasáin hidrigine, oibreoir
         saoráide stórála hidrigine nó oibreoir críochfoirt hidrigine, nó úinéir gréasáin
GA                                               108                                                GA
 ---pagebreak---         hidrigine, ní nochtfaidh sé aon fhaisnéis íogair tráchtála do na codanna eile den
        ghnóthas, mura mbeidh gá leis sin chun idirbheart gnó a dhéanamh.
   2.   Ní bhainfidh an t-oibreoir gréasáin hidrigine, oibreoir saoráide stórála hidrigine nó
        oibreoir críochfoirt hidrigine, i gcomhthéacs díolacháin nó ceannacháin hidrigine ag
        gnóthais ghaolmhara, mí-úsáid as faisnéis íogair tráchtála a fhaightear ó thríú
        páirtithe i gcomhthéacs rochtain ar an gcóras a sholáthar nó caibidlíocht a dhéanamh
        i leith na rochtana sin.
   3.   Cuirfear ar fáil go poiblí an fhaisnéis is gá le haghaidh iomaíocht éifeachtach agus
        fheidhmiú éifeachtúil an mhargaidh. Beidh an oibleagáid sin gan dochar d’fhaisnéis
        íogair tráchtála a chosaint.
                                       Caibidil VIII
                     Pleanáil i ndáil le gréasáin chomhtháite
                                                             2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                             nua
                                         Airteagal 5122
      Forbairt gréasán agus cumhachtaí i dtaobh cinntí infheistíochta a dhéanamh
   1.   Gach bliain 2 bhliain ar a laghad , cuirfidh na hoibreoirí córas tarchurtha  uile
         plean forbartha gréasáin deich mbliana faoi bhráid an údaráis rialála  ábhartha
         a bheidh bunaithe ar an soláthar agus ar an éileamh mar atá siad agus mar a
        thuartar go mbeidh siad, tar éis dóibh dul i gcomhairle leis na geallsealbhóirí
        ábhartha uile.  Beidh plean forbartha gréasáin aonair amháin ann, ar a laghad, in
        aghaidh an Bhallstáit. Maidir leis na hoibreoirí bonneagair, lena n-áirítear na
        hoibreoirí críochfoirt GNL, na hoibreoirí stórála, na hoibreoirí córais dáileacháin
        chomh maith leis na hoibreoirí hidrigine, bonneagair téimh ceantair agus
        leictreachais, ceanglófar orthu an fhaisnéis ábhartha uile a sholáthar agus a mhalartú
        do na hoibreoirí córais tarchurtha a bhfuil gá léi chun an plean aonair a fhorbairt. 
        Cuimseofar sa phlean forbartha gréasáin sin bearta éifeachtúla chun leormhaitheas an
        chórais  gáis nádúrtha  agus slándáil an tsoláthair a ráthú , go háirithe
        comhlíonadh na gcaighdeán bonneagair faoi Rialachán (AE) 2017/1938. Foilseofar
        an plean forbartha gréasáin deich mbliana agus beidh sé inrochtana ar shuíomh
        gréasáin. .
   2.   Go háirithe, leis an bplean forbartha gréasáin deich mbliana:
        (a)    léireofar do rannpháirtithe sa mhargadh  cuimseofar  an príomhbhonneagar
               tarchurtha nach mór a thógáil nó a uasghrádú le linn na 10 mbliana atá le
               teacht;
        (b)    cuimseofar na hinfheistíochtaí uile a bhfuil cinneadh déanta ina leith cheana
               agus sainaithneofar infheistíochtaí nua nach mór a fhorghníomhú sna 3 bliana
               atá le teacht; agus
GA                                             109                                             GA
 ---pagebreak---                                                             nua
      (c)    áireofar faisnéis maidir leis an mbonneagar is féidir a dhíchoimisiúnú nó a
             dhéanfar a dhíchoimisiúnú; agus
                                                            2009/73/CE
                                                            nua
      (dc) déanfar foráil maidir le hamchlár do na tionscadail infheistíochta  agus
      díchoimisiúnaithe  uile;.
                                                            nua
      (e)    beidh sé bunaithe ar chomhchreat cáis arna fhorbairt idir na hoibreoirí
             bonneagair ábhartha, lena n-áirítear na hoibreoirí córais dáileacháin ábhartha, a
             bhaineann le gás agus leictreachas ar a laghad;
      (f)    beidh sé comhsheasmhach le torthaí na measúnuithe riosca comhchoiteanna
             agus náisiúnta a dhéantar faoi Airteagal 7 de Rialachán 2017/1938;
      (g)    beidh sé i gcomhréir leis an bplean comhtháite náisiúnta fuinnimh agus aeráide
             agus leis na nuashonruithe air, agus leis na tuarascálacha comhtháite náisiúnta
             fuinnimh agus aeráide a chuirfear isteach i gcomhréir le Rialachán (AE)
             2018/1999 agus tacóidh siad leis an gcuspóir aeráidneodrachta a leagtar amach
             in Airteagal 2(1), de Rialachán (AE) 2021/1119.
                                                            2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                            nua
   3. Agus an plean forbartha gréasáin deich mbliana á tharraingt suas aige,  cuirfidh an
      t-oibreoir córais tarchurtha san áireamh go hiomlán an fhéidearthacht maidir le
      roghanna malartacha ar mhéadú an chórais, mar shampla úsáid na freagartha ar
      éileamh, chomh maith leis an tomhaltas a bhfuil coinne leis tar éis chur i bhfeidhm
      chéad phrionsabal na héifeachtúlachta fuinnimh, trádáil le tíortha eile agus an plean
      forbartha gréasáin uile-Aontais. Déanfaidh an t-oibreoir córais tarchurtha measúnú
      conas aghaidh a thabhairt ar an ngá ar fud córas leictreachais agus gáis, i gcás inar
      féidir, lena n-áirítear faisnéis faoi shuíomh agus méid stórála fuinnimh is fearr agus
      cumhacht chuig sócmhainní gáis  déanfaidh an t-oibreoir córais tarchuir toimhdí
      réasúnta maidir le teacht chun cinn an táirgthe, an tsoláthair, an tomhaltais agus na
      malartuithe le tíortha eile, agus cuirfidh sé san áireamh pleananna infheistíochta i
      gcomhair gréasáin réigiúnacha agus gréasáin uile-Chomhphobail, chomh maith le
      pleananna infheistíochta i leith saoráidí stórála agus saoráidí athghásaithe GNL.
   4. Rachaidh an t-údarás rialála i gcomhairle le gach úsáideoir córais iarbhír agus gach
      úsáideoir córais féideartha, ar bhealach oscailte trédhearcach, maidir leis an bplean
      forbartha gréasáin deich mbliana. I gcás daoine nó gnóthais a mhaíonn gur úsáideoirí
      córais féideartha iad, d’fhéadfadh sé go gceanglófaí orthu bunús a thabhairt leis an
GA                                           110                                               GA
 ---pagebreak---       maíomh sin. Foilseoidh an t-údarás rialála toradh an phróisis comhairliúcháin, go
      háirithe riachtanais fhéideartha i dtaobh infheistíochtaí.
   5. Scrúdóidh an t-údarás rialála an gcumhdaíonn an plean forbartha gréasáin deich
      mbliana na riachtanais infheistíochta uile a sainaithníodh le linn an phróisis
      comhairliúcháin, agus an bhfuil sé ag teacht  le hionsamhlúchán uile-Aontais na
      gcásanna suaite arna ndéanamh ag ENTSO le haghaidh Gáis faoi Airteagal 7 de
      Rialachán (AE) 2017/1938, le measúnuithe riosca réigiúnacha agus náisiúnta agus 
      leis an bplean forbartha gréasáin deich mbliana uile-Chomhphobail  Aontais 
      neamhcheangailteach (plean forbartha gréasáin uile-Chomhphobail  Aontais )
      dá dtagraítear in  in Airteagal 30(1), pointe (b), de Rialachán (AE) 2019/943 
      Airteagal (3)(b) de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009. Má bhíonn aon amhras ann
      faoin     gcomhsheasmhacht          leis   an   bplean     forbartha  gréasáin     uile-
      Chomhphobail Aontais , rachaidh an t-údarás rialála i gcomhairle  le ACER
       leis an nGníomhaireacht. Féadfaidh an t-údarás rialála a cheangal ar an oibreoir
      córais tarchurtha a phlean forbartha gréasáin deich mbliana a leasú.
                                                           nua
      Scrúdóidh na húdaráis náisiúnta inniúla an bhfuil an plean forbartha gréasáin deich
      mbliana ag teacht leis an bplean náisiúnta fuinnimh agus aeráide agus a
      nuashonruithe agus leis na tuarascálacha comhtháite náisiúnta fuinnimh agus aeráide
      a chuirfear isteach i gcomhréir le Rialachán (AE) 2018/1999.
                                                           2009/73/CE
                                                           nua
   6. Déanfaidh an t-údarás rialála faireachán agus meastóireacht ar chur chun feidhme an
      phlean forbartha gréasáin deich mbliana.
   7. In imthosca nach bhforghníomhóidh an t-oibreoir córais tarchurtha  an t-oibreoir
      córais neamhspleách nó an t-oibreoir tarchurtha neamhspleách , ar chúiseanna
      seachas cúiseanna sáraitheacha nach bhfuil neart aige orthu, infheistíocht a bhí, faoin
      bplean forbartha gréasáin deich mbliana, le forghníomhú sna 3 bliana ina dhiaidh sin,
      áiritheoidh na Ballstáit go gceanglófar ar an údarás rialála ceann amháin ar a laghad
      de na bearta seo a leanas a dhéanamh chun a áirithiú go ndéanfar an infheistíocht atá
      i gceist má tá an infheistíocht sin fós ábhartha ar bhonn an phlean forbartha gréasáin
      deich mbliana is déanaí:
      (a)    a cheangal ar an oibreoir córais tarchurtha na hinfheistíochtaí atá i gceist a
             fhorghníomhú;
      (b)    nós imeachta tairisceana a eagrú atá oscailte d’aon infheisteoir maidir leis an
             infheistíocht atá i gceist; nó
      (c)    a chur d’oibleagáid ar an oibreoir córais tarchurtha glacadh le méadú caipitil
             chun na hinfheistíochtaí is gá a mhaoiniú agus a cheadú d’infheisteoirí
             neamhspleácha a bheith páirteach sa chaipiteal.
      I gcás inar bhain an t-údarás rialála leas as a chumhachtaí faoi phointe (b) den chéad
      fhomhír, féadfaidh sé a chur d’oibleagáid ar an oibreoir córais tarchurtha toiliú le
      ceann amháin nó níos mó díobh seo a leanas:
GA                                             111                                             GA
 ---pagebreak---       (a)    maoiniú ag aon tríú páirtí;
      (b)    foirgniú ag aon tríú páirtí;
      (c)    na sócmhainní nua lena mbaineann a thógáil é féin;
      (d)    na an tsócmhainní nua lena mbaineann a oibriú é féin.
      Soláthróidh an t-oibreoir córais tarchurtha do na hinfheisteoirí an fhaisnéis uile is gá
      chun an infheistíocht a dhéanamh, nascfaidh sé sócmhainní nua leis an ngréasán
      tarchurtha agus déanfaidh sé a dhícheall i gcoitinne cur chun feidhme an tionscadail
      infheistíochta a éascú.
      Beidh na socruithe maoinithe ábhartha faoi réir a bhformheasta ag an údarás rialála.
   8. I gcás inar bhain an t-údarás rialála úsáid as a chuid cumhachtaí faoin gcéad fhomhír
      de mhír 7, cumhdóidh na rialacháin taraife ábhartha costais na n-infheistíochtaí atá i
      gceist.
                                                           nua
                                          Airteagal 52
                        Forbairt gréasáin hidrigine a thuairisciú
   1. Cuirfidh oibreoirí gréasáin hidrigine faoi bhráid an údaráis rialála, go tráthrialta mar
      a chinn an t-údarás sin, forléargas ar an mbonneagar gréasáin hidrigine a bhfuil sé
      d’aidhm acu a fhorbairt. Leis an bhforléargas sin, déanfar na nithe seo a leanas go
      háirithe:
      (a)    áireofar faisnéis maidir le riachtanais acmhainneachta, i dtoirt agus i bhfad,
             mar a caibidlíodh idir úsáideoirí gréasáin agus oibreoirí gréasáin hidrigine;
      (b)    áireofar ann faisnéis faoin méid a úsáidfear píblínte gáis nádúrtha
             athchuspóracha chun hidrigin a iompar;
      (c)    beidh siad i gcomhréir leis an bplean comhtháite náisiúnta fuinnimh agus
             aeráide agus leis na nuashonruithe air, agus leis na tuarascálacha comhtháite
             náisiúnta fuinnimh agus aeráide a chuirfear isteach i gcomhréir le
             Rialachán (AE) 2018/1999 agus tacóidh siad leis an gcuspóir aeráidneodrachta
             a leagtar amach in Airteagal 2(1), de Rialachán (AE) 2021/1119.
   2. Soláthróidh agus malartóidh na hoibreoirí stórála hidrigine agus na hoibreoirí
      críochfoirt hidrigine an fhaisnéis ábhartha uile a bhfuil gá léi chun an forléargas a
      fhorbairt leis na hoibreoirí gréasáin hidrigine.
   3. Scrúdóidh an t-údarás rialála an forléargas. Cuirfidh sé riachtanas foriomlán an
      ghréasáin hidrigine ó thaobh na heacnamaíochta agus fuinnimh de sa scrúdú sin
      chomh maith leis an gcomhchreat cáis faoi Airteagal 51(2), pointe (e).
   4. Cuirfidh an t-údarás rialála an scrúdú ar an bhforléargas san áireamh ina fhormheas
      ar mhuirir thiomnaithe de réir bhrí Airteagal 4 de [an t-athmhúnlú ar an Rialachán
      Gáis mar a moladh le COM(2021) xxx].
   5. Foilseoidh na hoibreoirí gréasáin hidrigine ar bhonn rialta tuarascáil
      chomhpháirteach maidir le forbairt an chórais hidrigine a bheidh bunaithe ar an
GA                                            112                                              GA
 ---pagebreak---       bhforléargas a chuirfear faoi bhráid an údaráis rialála. Cuirfidh siad san áireamh
      scrúdú an údaráis rialála faoi mhír 4.
   6. Féadfaidh na Ballstáit cinneadh a dhéanamh na ceanglais a chur i bhfeidhm de bhun
      Airteagal 51 maidir leis na hoibreoirí gréasáin hidrigine.
                                        Airteagal 53
                     Bonneagar hidrigine trasteorann a mhaoiniú
   1. I gcás ina n-áirítear tionscadal idirnascaire hidrigine sa phlean forbartha gréasáin
      deich mbliana uile-AE dá dtagraítear in Airteagal 29 de [an t-athmhúnlú ar an
      Rialachán Gáis mar a moladh le COM(2021) xxx] agus nach tionscadal leasa
      choitinn é dá dtagraítear i [gCaibidil II agus in Iarscríbhinn I pointe 3 de
      Rialachán xxx maidir le Treoirlínte le haghaidh bonneagair thras-Eorpaigh
      fuinnimh], déanfaidh na hoibreoirí gréasáin hidrigine atá cóngarach lena chéile agus
      a ndéantar difear dóibh plean tionscadail a dhearadh, lena n-áirítear iarraidh ar
      leithdháileadh costais trasteorann, agus cuirfidh siad faoi bhráid na n-údarás rialála
      lena mbaineann é le haghaidh formheas comhpháirteach.
   2. Beidh anailís costais is tairbhe a bheidh sonrach don tionscadal ag gabháil leis an
      bplean tionscadail agus leis an iarraidh ar leithdháileadh costas trasteorann, agus
      cuirfear san áireamh na sochair thar theorainneacha na mBallstát lena mbaineann,
      agus plean gnó ina ndéanfar meastóireacht ar inmharthanacht airgeadais an
      tionscadail, ina n-áireofar réiteach maoinithe agus ina sonrófar an aontaíonn na
      hoibreoirí gréasáin hidrigine lena mbaineann maidir le togra cuí-réasúnaithe le
      haghaidh leithdháileadh costais trasteorann.
   3. Déanfaidh na húdaráis rialála lena mbaineann, tar éis dóibh dul i gcomhairle leis na
      hoibreoirí gréasáin hidrigine, cinntí comhordaithe maidir le leithdháileadh na gcostas
      infheistíochta a bheidh le híoc ag gach oibreoir gréasáin le haghaidh an tionscadail.
   4. I gcás nach féidir leis na húdaráis rialála lena mbaineann teacht ar chomhaontú
      maidir leis an iarraidh laistigh de 6 mhí, déanfaidh ACER cinneadh, tar éis an
      phróisis de bhun Airteagal 6(10) de Rialachán (AE) 2019/942.
   5. Tar éis 31 Nollaig 2030, déanfaidh na hoibreoirí gréasáin hidrigine a ndéantar difear
      dóibh córas cúitimh airgeadais a chaibidliú chun maoiniú a áirithiú le haghaidh
      bonneagar hidrigine trasteorann. Agus an córas sin á fhorbairt, cuirfidh oibreoirí
      gréasáin hidrigine próiseas forleathan comhairliúcháin i gcrích a mbeidh baint ag na
      rannpháirtithe ábhartha sa mhargadh uile leis.
   6. Comhaontóidh na hoibreoirí gréasáin hidrigine lena mbaineann maidir leis an gcóras
      cúitimh airgeadais laistigh de 3 bliana agus faoin 31 Nollaig 2033. Mura dtagtar ar
      chomhaontú laistigh den tréimhse sin, déanfaidh na húdaráis rialála lena mbaineann
      cinneadh i gcomhpháirt laistigh de 2 bhliain. I gcás nach féidir leis na húdaráis rialála
      ábhartha teacht ar chomhaontú comhpháirteach laistigh de 6 mhí, déanfaidh ACER
      cinneadh, tar éis an phróisis de bhun Airteagal 6(10) de Rialachán (AE) 2019/942.
   7. Cuirfear córas an chúitimh airgeadais i bhfeidhm i gcomhréir le hAirteagal 72(1),
      pointe (b).
   8.  Maidir leis an aistriú chuig córas de shásra um chúiteamh airgeadais, ní dhéanfaidh
      an sásra bunaithe um chúiteamh airgeadais difear do chonarthaí acmhainneachta atá
      ann cheana.
GA                                          113                                                 GA
 ---pagebreak---    9.  Maidir le tuilleadh sonraí is gá chun an próiseas a leagtar amach san Airteagal seo a
      chur chun feidhme, lena n-áirítear na próisis agus na tréimhsí ama is gá, an próiseas
      is gá chun athbhreithniú a dhéanamh ar an sásra cúitimh agus, más gá, leasú a
      dhéanamh air, lena gcumasaítear éabhlóid na dtaraifí agus forbairt na ngréasán
      hidrigine a chur san áireamh, déanfar iad a leagan síos i gcód gréasáin a bhunófar ar
      bhonn Airteagal 54 de [an t-athmhúnlú ar an Rialachán Gáis mar a moladh le
      COM(2021) xxx].
                                                           2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                           nua
                                       Caibidil IX
            Díchuachadh oibreoirí córas tarchurtha
                                          ROINN 1
                         ÚINÉIREACHT A DHÍCHUACHADH 
                                        Airteagal 549
         Córais tarchurtha agus oibreoirí córais tarchurtha a dhíchuachadh
   1. Áiritheoidh na Ballstáit an méid seo a leanas ón 3 Márta 2012 ar aghaidh:
      (a)   i gcás gach gnóthais ar leis córas tarchurtha, go ngníomhóidh sé mar oibreoir
            córais tarchurtha;
      (b)   nach mbeidh an duine ná na daoine céanna i dteideal:
                   (i)       rialú a fheidhmiú, go díreach nó go hindíreach, ar ghnóthas a
                   dhéanann aon cheann de na feidhmeanna táirgthe nó soláthair, ná rialú a
                   fheidhmiú ná aon cheart a fheidhmiú, go díreach nó go hindíreach, ar
                   oibreoir córais tarchurtha nó ar chóras tarchurtha; ná
                   (ii)      rialú a fheidhmiú, go díreach nó go hindíreach, ar oibreoir
                   córais tarchurtha nó ar chóras tarchurtha, ná rialú a fheidhmiú ná aon
                   cheart a fheidhmiú, go díreach nó go hindíreach, ar ghnóthas a dhéanann
                   aon cheann de na feidhmeanna táirgthe nó soláthair;
      (c)   nach mbeidh an duine nó na daoine céanna i dteideal comhaltaí a cheapadh ar
            an mbord maoirseachta, ar an mbord riaracháin ná comhaltaí de chomhlachtaí
            atá ina n-ionadaithe dlíthiúla don ghnóthas, de chuid oibreoir córais tarchurtha
            nó córas tarchurtha, ná rialú a dhéanamh ná aon cheart a fheidhmiú, go díreach
            nó go hindíreach, ar ghnóthas a dhéanann aon cheann de na feidhmeanna
            táirgthe nó soláthair; agus
      (d)   nach mbeidh an duine céanna i dteideal a bheith ina chomhalta den bhord
            maoirseachta, den bhord riaracháin ná de chomhlachtaí atá ina n-ionadaithe
            dlíthiúla don ghnóthas, de chuid gnóthais a dhéanann aon cheann de na
            feidhmeanna táirgthe nó soláthair ná de chuid oibreoir córais tarchurtha nó
            córas tarchurtha.
GA                                           114                                             GA
 ---pagebreak---    2.   Áireofar, go háirithe, leis na cearta dá dtagraítear i bpointí (b) agus (c) , bpointí (b)
        agus (c), de mhír 1 na nithe seo a leanas:
        (a)    an chumhacht cearta vótála a fheidhmiú;
        (b)    an chumhacht comhaltaí a cheapadh ar an mbord maoirseachta, ar an mbord
               riaracháin nó comhaltaí de chomhlachtaí atá ina n-ionadaithe dlíthiúla don
               ghnóthas; nó
        (c)    scair thromlaigh a shealbhú.
   3.   Chun críocha mhír 1, pointe (b), áireofar sa choincheap  tuigfear go n-áireofar leis
        an   téarma  ‘a dhéanann aon cheann de na feidhmeanna táirgthe nó
        soláthair’ ‘gnóthas a dhéanann aon cheann de na feidhmeanna giniúna agus soláthair’
        de réir bhrí Threoir 2009/72/CE  (AE) 2019/944  ó Pharlaimint na hEorpa agus
        ón gComhairle37 38 an 13 Iúil 2009 maidir le comhrialacha don mhargadh
        inmheánach sa leictreachas39, agus áireofar  tuigfear go n-áireofar  leis na
        téarmaí ‘oibreoir córais tarchurtha’ agus ‘córas tarchurtha’ ‘oibreoir córais
        tarchurtha’ agus ‘córas tarchurtha’ de réir bhrí na Treorach sin.
   4.   Féadfaidh na Ballstáit maoluithe a cheadú ar phointí (b) agus (c) de mhíreanna 1,
        pointí (b) agus (c) go dtí an 3 Márta 2013, ar choinníoll nach bhfuil na hoibreoirí
        córais tarchurtha ina gcuid de ghnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach.
   5.   Measfar gur comhlíonadh an oibleagáid a leagtar amach i mír 1, pointe (a), den
        Airteagal seo más rud é, i gcás dhá ghnóthas nó níos mó ar leo córais tarchurtha, gur
        chruthaigh na gnóthais sin comhfhiontar a ghníomhaíonn mar oibreoir córais
        tarchurtha in dhá Bhallstát nó níos mó i leith na gcóras tarchurtha lena mbaineann. Ní
        fhéadfaidh aon ghnóthas eile a bheith ina chuid den chomhfhiontar, murar
        formheasadh é faoi Airteagal 5514 mar oibreoir córais neamhspleách nó mar oibreoir
        tarchurtha neamhspleách chun críocha Roinn 3Chaibidil IV.
   6.   Chun an tAirteagal seo a chur chun feidhme, i gcás inarb é an duine dá dtagraítear i
        bpointí (b), (c) agus (d) de mhír 1 an Ballstát nó comhlacht poiblí eile, ní mheasfar
        gurb é an duine céanna nó gurb iad na daoine céanna dhá chomhlacht phoiblí ar
        leithligh a bhfuil rialú á fheidhmiú acu ar oibreoir córais tarchurtha nó ar chóras
        tarchurtha ar thaobh amháin, agus ar ghnóthas a dhéanann aon cheann de na
        feidhmeanna táirgthe nó soláthair ar an taobh eile.
   7.   Áiritheoidh na Ballstáit, maidir le faisnéis íogair tráchtála dá dtagraítear in
        Airteagal 3616 agus atá ina sheilbh ag oibreoir córais tarchurtha a bhí ina chuid de
        ghnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach, agus foireann oibreora córais
        tarchurtha den sórt sin, nach ndéanfar ceachtar acu a aistriú chuig gnóthais a
        dhéanann aon cheann de na feidhmeanna táirgthe agus soláthair.
   37
      Treoir (AE) 2019/944 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Meitheamh 2019 maidir le
      rialacha comhchoiteanna don mhargadh inmheánach leictreachais agus lena leasaítear
      Treoir 2012/27/AE (IO L 158, 14.6.2019, lch. 125).
   38
      Treoir 2009/72/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an Dé Luain 13 Iúil 2009 maidir le
      rialacha comhchoiteanna don mhargadh inmheánach sa leictreachas (IO L 211, 14.8.2009, lch. 55).
   39
      Féach leathanach 55 den Iris Oifigiúil seo.
GA                                                115                                                 GA
 ---pagebreak---                                                              2019/692 Airteagal 1.2(a)
   8.  Sa chás gur le gnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach an córas
       tarchurtha ar an 3 Meán Fómhair 2009, féadfaidh Ballstát a chinneadh gan mír 1 a
       chur i bhfeidhm. Maidir leis an gcuid sin den chóras tarchurtha a nascann Ballstát le
       tríú tír idir teorainn an Bhallstáit sin agus an chéad phointe nasctha chuig gréasán an
       Bhallstáit sin, sa chás gur le gnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach an
       córas tarchurtha an 23 Bealtaine 2019, féadfaidh Ballstát a chinneadh gan mír 1 a
       chur i bhfeidhm.
                                                             2009/73/CE
       I gcás den sórt sin, déanfaidh an Ballstát lena mbaineann ceann de na bearta seo a
       leanas:
       (a)     oibreoir córais neamhspleách a ainmniú i gcomhréir le hAirteagal 5514, nó
       (b)     forálacha Roinn 3Chapter IV a chomhlíonadh.
                                                             2019/692 Airteagal 1.2(b)
   9.  Sa chás gur le gnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach an córas
       tarchurtha ar an 3 Meán Fómhair 2009 agus go bhfuil socruithe i bhfeidhm lena
       ráthófar neamhspleáchas níos éifeachtaí oibreoir an chórais tarchurtha i gcomparáid
       le forálacha Roinn 3Chaibidil IV , féadfaidh Ballstát cinneadh a dhéanamh gan mír 1
       den Airteagal seo a chur i bhfeidhm.
       Maidir leis an gcuid sin den chóras tarchurtha a nascann Ballstát le tríú tír idir
       teorainn an Bhallstáit sin agus an chéad phointe nasctha chuig gréasán an Bhallstáit
       sin, sa chás gur le gnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach an córas
       tarchurtha agus go bhfuil socruithe i bhfeidhm a ráthóidh neamhspleáchas níos
       éifeachtaí oibreoir an chórais tarchurtha i gcomparáid le forálacha
       Roinn 3Chaibidil IV an 23 Bealtaine 2019, féadfaidh an Ballstát sin cinneadh a
       dhéanamh gan mír 1 den Airteagal seo a chur i bhfeidhm.
                                                             2009/73/CE (oiriúnaithe)
   10. Sula ndéanfar gnóthas a fhormheas agus a ainmniú mar oibreoir córais tarchurtha
       faoi mhír 9 den Airteagal seo, déanfar é a dheimhniú  i gcomhréir leis  de réir
       na nósanna imeachta a leagtar síos in Airteagal 6510(4), (5) agus (6) den Treoir seo
       agus in Airteagal 3 de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009., agus is dá bhun sin a
       fhíoróidh  Ina dhiaidh sin,  fíoróidh an Coimisiún gur léir go rathaítear leis na
       socruithe atá i bhfeidhm neamhspleáchas níos éifeachtaí an oibreora córais tarchurtha
       ná mar a rathaítear le forálacha Roinn 3Chaibidil IV.
   11. I gcás gnóthais gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach agus ar leo córas
       tarchurtha, ní chuirfear cosc orthu in aon chás bearta a dhéanamh chun mír 1 a
       chomhlíonadh.
GA                                             116                                             GA
 ---pagebreak---    12. I gcás gnóthais a dhéanann aon cheann de na feidhmeanna táirgthe nó soláthair, ní
       bheidh siad in ann, in aon chás, rialú a dhéanamh ná aon cheart a fheidhmiú, go
       díreach nó go hindíreach, ar na hoibreoirí córais tarchurtha dhíchuachta sna Ballstáit
       a chuireann mír 1 i bhfeidhm.
                                            ROINN 2
                      OIBREOIRÍ CÓRAIS NEAMHSPLEÁCHA 
                                         Airteagal 5514
                              Oibreoirí córais neamhspleácha
                                                                    2019/692      Airteagal 1.3
                                                             (oiriúnaithe)
                                                              nua
   1.  Sa chás gurbh le gnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach an córas
       tarchurtha ar an 3 Meán Fómhair 2009, féadfaidh Ballstát cinneadh a dhéanamh gan
       Airteagal 569(1) a chur i bhfeidhm, agus oibreoir córais neamhspleách a ainmniú ar
       mholadh ó úinéir an chórais tarchurtha.
       Maidir leis an gcuid sin den chóras tarchurtha a nascann Ballstát le tríú tír idir
       teorainn an Bhallstáit sin agus an chéad phointe nasctha chuig gréasán an Bhallstáit
       sin, sa chás gur  gurbh  le gnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach
       an córas tarchurtha an 23 Bealtaine 2019, féadfaidh an Ballstát sin cinneadh a
       dhéanamh gan Airteagal 599(1) a chur i bhfeidhm agus oibreoir córais neamhspleách
       a ainmniú ar mholadh ó úinéir an chórais tarchurtha.
       Beidh ainmniú oibreoir córais neamhspleách faoi réir formheas ón gCoimisiún.
   2.  Ní fhéadfaidh an Ballstát oibreoir córais neamhspleách a fhormheas agus a ainmniú
       ach amháin sna cásanna a leanas:
       (a)    má léirigh an t-oibreoir is iarrthóir go gcomhlíonann sé ceanglais
              Airteagal 549(1), pointí (b), (c) agus (d);
       (b)    má léirigh an t-oibreoir is iarrthóir go bhfuil na hacmhainní airgeadais,
              teicniúla, fisiceacha agus daonna is gá aige chun a chúraimí faoi
              Airteagal 3513 a chomhlíonadh;
       (c)    má tá gealltanas tugtha ag an oibreoir is iarrthóir plean forbartha gréasáin deich
              mbliana a chomhlíonadh faoi fhaireachán an údaráis rialála;
       (d)    má léirigh úinéir an chórais tarchurtha go bhfuil ar a chumas a chuid
              oibleagáidí faoi mhír 5 a chomhlíonadh,. cChuige sin, soláthróidh sé na
              dréachtsocruithe conarthacha ar fad leis an ngnóthas is iarrthóir agus le haon
              eintiteas ábhartha eile; agus
       (e)    inar léirigh an t-oibreoir is iarrthóir go bhfuil ar a chumas a chuid oibleagáidí
              faoi Rialachán (CE) Uimh. 715/2009  [an t-athmhúnlú ar an Rialachán Gáis
              mar a moladh le COM(2021) xxx]  a chomhlíonadh, lena n-áirítear comhar
              na n-oibreoirí córais tarchurtha ar an leibhéal Eorpach agus an leibhéal
              réigiúnach.
GA                                             117                                               GA
 ---pagebreak---    3.    I gcás gnóthais a bhfuil sé deimhnithe ag an údarás rialála ina leith gur chomhlíon
         siad ceanglais Airteagal 6611 agus ceanglais mhír 2 den Airteagal seo, déanfaidh na
         Ballstáit iad a fhormheas agus a ainmniú mar oibreoirí córais neamhspleácha. Is é an
         nós imeachta deimhniúcháin i gceachtar d’Airteagal 6510 den Treoir seo nó
         Airteagal 3 de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009 nó in Airteagal 6611 den Treoir seo a
         bheidh infheidhme.
   4.    Beidh gach oibreoir córais neamhspleách freagrach as rochtain tríú páirtí a dheonú
         agus a bhainistiú, lena n-áirítear muirir rochtana agus muirir phlódúcháin a bhailiú,
         as an gcóras tarchurtha a oibriú, a choinneáil ar bun agus a fhorbairt, agus as cumas
         an chórais san fhadtréimhse a áirithiú freisin maidir le freastal ar éileamh réasúnta trí
         infheistíocht a phleanáil. Agus an córas tarchurtha á fhorbairt aige, beidh an t-
         oibreoir córais neamhspleách freagrach as an mbonneagar nua a phleanáil (lena n-
         áirítear an nós imeachta um údarú), a fhoirgniú agus a choimisiúnú. Chun na críche
         sin, gníomhóidh an t-oibreoir córais neamhspleách mar oibreoir córais tarchurtha i
         gcomhréir leis an gCaibidil seo. Ní bheidh úinéir an chórais tarchurtha freagrach as
         rochtain tríú páirtí a dheonú ná a bhainistiú, ná as infheistíocht a phleanáil.
   5.    I gcás ina mbeidh oibreoir córais neamhspleách ainmnithe, déanfaidh úinéir an
         chórais tarchurtha an méid seo a leanas:
         (a)    soláthróidh sé an comhar agus an tacaíocht ábhartha uile don oibreoir córais
                neamhspleách chun a chuid cúraimí a chomhlíonadh, lena n-áirítear go háirithe
                an fhaisnéis ábhartha uile;
         (b)    maoineoidh sé na hinfheistíochtaí a chinnfidh an t-oibreoir córais
                neamhspleách agus a dhéanfaidh an t-údarás rialála a fhormheas, nó toileoidh
                sé le maoiniú ó aon pháirtí leasmhar lena n-áirítear an t-oibreoir córais
                neamhspleách;.       bBeidh na socruithe maoinithe ábhartha faoi réir a
                bhformheasta ag an údarás rialála;. sSula dtabharfaidh an t-údarás rialála an
                formheas sin, rachaidh sé i gcomhairle le húinéir an chórais tarchurtha agus le
                páirtithe leasmhara eile;
         (c)    déanfaidh sé foráil maidir le cumhdach dliteanais a bhaineann le sócmhainní an
                ghréasáin, cé is moite den dliteanas a bhaineann le cúraimí an oibreora córais
                neamhspleách; agus
         (d)    soláthróidh sé ráthaíochtaí chun maoiniú ar aon leathnú ar an ngréasán a éascú,
                cé is moite de na hinfheistíochtaí sin arb amhlaidh ina leith, de bhun
                phointe (b), gur thoiligh sé le maoiniú ó aon pháirtí leasmhar lena n-áirítear an
                t-oibreoir córais neamhspleách.
   6.    I ndlúthchomhar leis an údarás rialála, deonófar don údarás iomaíochta náisiúnta
         ábhartha na cumhachtaí ábhartha uile chun faireachán éifeachtach a dhéanamh ar
         chomhlíonadh úinéir an chórais tarchurtha ar a chuid oibleagáidí faoi mhír 5.
                                                               2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                               nua
                                          Airteagal 5615
      Úinéirí córais tarchurtha, and oibreoirí córais stórála  agus oibreoirí stórála
                                  hidrigine  a dhíchuachadh
GA                                              118                                                GA
 ---pagebreak---    Maidir le húinéirí córais tarchurtha  agus gréasáin hidrigine , i gcás ina mbeidh oibreoir
   córais neamhspleách  nó córas hidrigine neamhspleách  ceaptha, agus oibreoirí córais
   stórála  nó oibreoirí saoráide stórála hidrigine  atá ina gcuid de ghnóthais gáis nádúrtha
   atá comhtháite go hingearach, beidh siad neamhspleách ar a laghad i dtéarmaí a bhfoirme
   dlíthiúla, a n-eagrúcháin agus a gcinnteoireachta ar ghníomhaíochtaí eile nach mbaineann le
   tarchur, dáileadh  , iompar  ná stóráil  gás  .
   Ní bheidh feidhm ag an Airteagal seo ach amháin maidir le saoráidí stórála  gáis
   nádúrtha  a bhfuil gá teicniúil agus/nó eacnamaíoch leo chun rochtain éifeachtúil a sholáthar
   ar an gcóras ar mhaithe le soláthar a chur ar fáil do chustaiméirí de bhun Airteagal 2933.
   Chun neamhspleáchas úinéir an chórais tarchurtha  nó córais hidrigine  agus an t-oibreoir
   córais stórála  nó an t-oibreoir stórála hidrigine dá dtagraítear i mír 1 a áirithiú, beidh
   feidhm ag na híoschritéir seo a leanas:
   (a)       i gcás daoine atá freagrach as bainistiú a dhéanamh ar úinéir an chórais tarchurtha 
             na an ghréasáin hidrigine  agus ar an oibreoir córais stórála  nó stórála
             hidrigine , ní bheidh siad rannpháirteach i struchtúir chuideachta an ghnóthais gáis
             nádúrtha chomhtháite atá freagrach, go díreach nó go hindíreach, as an oibriú laethúil
             a dhéantar i dtaobh gás nádúrtha  gáis  a tháirgeadh agus a sholáthar;
   (b)       déanfar bearta iomchuí chun a áirithiú, maidir leis na leasanna gairmiúla atá ag
             daoine atá freagrach as bainistiú a dhéanamh ar úinéir an chórais tarchurtha  nó an
             ghréasáin hidrigine agus ar an oibreoir córais stórála  nó stórála hidrigine , go
             gcuirfear san áireamh na leasanna sin ar bhealach lena n-áirithítear go bhfuil na
             daoine sin in ann gníomhú go neamhspleách;
   (c)       beidh cearta éifeachtacha cinnteoireachta ag an oibreoir córais stórála  nó stórála
             hidrigine , a bheidh neamhspleách ar an ngnóthas gáis nádúrtha comhtháite, maidir
             leis na sócmhainní is gá chun na saoráidí stórála a oibriú, a choinneáil ar bun nó a
             fhorbairt. N; ní fhágfar leis sin nach féidir sásraí comhordúcháin iomchuí a bheith
             ann chun a áirithiú go gcosnófar cearta maoirseachta eacnamaíche agus bainistithe na
             máthairchuideachta maidir le toradh ar shócmhainní, a rialaítear go hindíreach i
             gcomhréir le hAirteagal 7241(7), i bhfochuideachta. Go háirithe,  ;  cuirfidh sé
             sin ar chumas  na máthairchuideachta go háirithe  formheas a dhéanamh ar an
             bplean airgeadais bliantúil, nó ar aon ionstraim choibhéiseach, atá ag oibreoir an
             chórais stórála  nó stórála hidrigine  agus teorainneacha domhanda a leagan síos
             maidir le leibhéal na bhfiach atá ar a fochuideachta;. nNí cheadóidh sé don
             mháthairchuideachta treoracha a thabhairt maidir le hoibríochtaí laethúla, ná i leith
             cinntí aonair a bhaineann le saoráidí stórála a fhoirgniú nó a uasghrádú, nach
             sáraíonn téarmaí an phlean airgeadais fhormheasta, ná téarmaí aon ionstraime
             coibhéisí; agus
   (d)       bunóidh an t-úinéir córais tarchurtha  nó córais hidrigine  agus an t-oibreoir
             córais stórála  nó stórála hidrigine  clár comhlíontachta, ina leagtar  leagfar
              amach na bearta arna ndéanamh chun a áirithiú go ndéanfar iompar
             idirdhealaitheach a eisiamh, agus chun a áirithiú go ndéanfar faireachán leormhaith
             ar urramú an chláir sin. Leagfar amach sa chlár comhlíontachta  ann  
             freisin  na hoibleagáidí sonracha atá ar fhostaithe i dtaobh na cuspóirí sin a
             chomhlíonadh;. aAn duine nó an comhlacht atá freagrach as faireachán a dhéanamh
             ar an gclár comhlíontachta, cuirfidh sé tuarascáil bhliantúil, ina leagfar amach na
             bearta arna ndéanamh, faoi bhráid an údaráis rialála, agus foilseofar an tuarascáil
             bhliantúil sin.
GA                                                119                                               GA
 ---pagebreak---    Féadfaidh an Coimisiún Tugtar de chumhacht don Choimisiún   gníomhartha
   tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 83 lena bhforlíontar an Treoir seo chun
   treoirlínte a shocrú  a ghlacadh chun a áirithiú go gcomhlíonfaidh úinéir an chórais
   tarchurtha  nó an ghréasáin hidrigine  agus oibreoir an chórais stórála  nó stórála
   hidrigine  mír 2 den Airteagal seo go hiomlán agus go héifeachtach. Maidir leis na bearta
   sin, a cheaptar chun eilimintí neamhriachtanacha den Treoir seo a leasú trína forlíonadh,
   glacfar iad i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú dá
   dtagraítear in Airteagal 51(3).
                                             CAIBIDIL IV
                                                 ROINN 3
                OIBREOIRÍ  TARCHURTHA NEAMHSPLEÁCHA                          OIBREOIRÍ
                                               Airteagal 5717
                          Sócmhainní, trealamh, foireann agus féiniúlacht
   1.        Beidh na hoibreoirí córais tarchurtha feistithe leis na hacmhainní daonna, teicniúla,
             fisiceacha agus airgeadais uile is gá chun a gcuid oibleagáidí faoin Treoir seo a
             chomhlíonadh agus chun gníomhaíocht an tarchuir gáis a chomhlíonadh, go háirithe:
             (a)   na sócmhainní is gá le haghaidh ghníomhaíocht an tarchuir gáis, lena n-áirítear
                   an córas tarchurtha, is faoi úinéireacht an oibreora córais tarchurtha a bheidh
                   siad;
             (b)   na pearsanra is gá le haghaidh ghníomhaíocht an tarchuir gáis, lena n-áirítear
                   comhlíonadh na gcúraimí corparáideacha uile, beidh siad fostaithe ag an
                   oibreoir córais tarchurtha;
             (c)   beidh toirmeasc ar phearsanra a léasú le haon chodanna eile den ghnóthas gáis
                   nádúrtha atá comhtháite go hingearach nó uathu, agus ar sheirbhísí a dhéanamh
                   dóibh nó a fháil uathu. Féadfaidh oibreoir córais tarchurtha, áfach, seirbhísí a
                   dhéanamh don ghnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach ar
                   choinníoll:
                         (i)       nach ndéanfar idirdhealú idir úsáideoirí an chórais le soláthar na
                         seirbhísí sin, go mbeidh an soláthar ar fáil do gach úsáideoir córais ar na
                         téarmaí agus na coinníollacha céanna agus nach bhfágfaidh an soláthar
                         go gcuirfear srian ar iomaíocht nó go ndéanfar iomaíocht a shaobhadh nó
                         a chosc maidir le táirgeadh nó soláthar; agus
                         (ii)      go ndéanfaidh an t-údarás rialála formheas ar na téarmaí agus
                         na coinníollacha a bhaineann le soláthar na seirbhísí sin;
             (d)   gan dochar do chinntí an chomhlachta maoirseachta faoi Airteagal 6020, go
                   gcuirfidh an gnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach ar fáil in am
                   trátha don oibreoir córais tarchurtha acmhainní airgeadais iomchuí do
                   thionscadail infheistíochta sa todhchaí agus/nó chun sócmhainní atá ann cheana
                   a athsholáthar, tar éis iarraidh iomchuí a fháil ón oibreoir córais tarchurtha.
   2.        Áireofar le gníomhaíocht an tarchuir gáis na cúraimí seo a leanas ar a laghad i
             dteannta na gcúraimí a liostaítear in Airteagal 3513:
GA                                                   120                                              GA
 ---pagebreak---        (a)     ionadaíocht ar an oibreoir córais tarchurtha agus teagmhálacha le tríú páirtithe
               agus leis na húdaráis rialála;
       (b)     ionadaíocht ar an oibreoir córais tarchurtha laistigh den Ghréasán AE
               d’Oibreoirí Córais Tarchurtha Gáis (ENTSO le haghaidh Gáis);
       (c)     rochtain tríú páirtí a dheonú agus a bhainistiú ar bhonn neamh-
               idirdhealaitheach idir úsáideoirí córais nó aicmí d’úsáideoirí córais;
       (d)     na muirir uile a bhaineann leis an gcóras tarchurtha a bhailiú, lena n-áirítear
               muirir rochtana, muirir chomhardúcháin i leith seirbhísí coimhdeacha amhail
               cóireáil gáis, seirbhísí a cheannach (costais chomhardúcháin, fuinneamh i leith
               caillteanas);
       (e)     córas tarchurtha atá slán, éifeachtúil agus eacnamúil a oibriú, a choinneáil agus
               a fhorbairt;
       (f)     infheistíocht a phleanáil lena n-áirithítear cumas an chórais san fhadtréimhse
               chun freastal ar éileamh réasúnta agus lena rathaítear slándáil an tsoláthair
               fuinnimh;
       (g)     comhfhiontair iomchuí a bhunú, lena n-áirítear le hoibreoir córais tarchurtha
               amháin nó níos mó, le malartáin gháis, agus leis na gníomhairí ábhartha eile a
               bhfuil sé de chuspóir acu cruthú margaí réigiúnacha a fhorbairt nó an próiseas
               léirscaoilte a éascú; agus
       (h)     gach seirbhís chorparáideach, lena n-áirítear seirbhísí dlí, cuntasaíochta agus
               TF.
   3.  Beidh na hoibreoirí córais tarchurtha eagraithe de réir na foirme dlíthiúla dá
       dtagraítear in Airteagal 1 de Threoir 2009/101/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
       gComhairle40Threoir ón gComhairle 68/151/CEE41.
   4.  Ní bheidh an t-oibreoir córais tarchurtha, ó thaobh féiniúlacht chorparáideach,
       cumarsáid, brandáil nó áitreabh de, ina chúis le mearbhall a chruthú i leith
       fhéiniúlacht ar leithligh an ghnóthais gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach ná
       aon chuid de.
   5.  Ní dhéanfaidh an t-oibreoir córais tarchurtha córais ná trealamh TF, áitreabh
       fisiceach ná córais rochtana slándála a chomhroinnt le haon chuid den ghnóthas gáis
       nádúrtha atá comhtháite go hingearach, ná ní bhainfidh sé leas as na
       sainchomhairleoirí céanna ná na conraitheoirí seachtracha céanna le haghaidh córais
       nó trealamh TF, ná córais rochtana slándála.
   6.  Is iniúchóir eile seachas an t-iniúchóir a dhéanfaidh iniúchadh ar an ngnóthas gáis
       nádúrtha atá comhtháite go hingearach nó ar aon chuid de a dhéanfaidh iniúchadh ar
       chuntais oibreoirí córais tarchurtha.
   40
      Treoir 2009/101/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Meán Fómhair 2009 maidir le
      comhordú coimircí a cheanglaíonn Ballstáit ar chuideachtaí de réir bhrí an dara mír d’Airteagal 48 den
      Chonradh, ar mhaithe le leasanna comhaltaí agus tríú páirtithe a chosaint, d’fhonn na coimircí sin a
      dhéanamh coibhéiseach (IO L 258, 1.10.2009, lch. 11).
   41
      Céad Treoir 68/151/CEE ón gComhairle an 9 Márta 1968 maidir le comhordú coimircí a cheanglaíonn
      Ballstáit ar chuideachtaí de réir bhrí an dara mír d’Airteagal 58 den Chonradh, ar mhaithe le leasanna
      comhaltaí agus daoine eile a chosaint, d’fhonn coimircí den sórt sin a dhéanamh coibhéiseach ar fud an
      Chomhphobail (IO L 65, 14.3.1968, lch. 8).
GA                                                  121                                                      GA
 ---pagebreak---                                       Airteagal 5818
                    Neamhspleáchas an oibreora córais tarchurtha
   1. Gan dochar do chinntí an chomhlachta maoirseachta faoi Airteagal 6020, beidh ag an
      oibreoir córais tarchurtha na nithe seo leanas:
      (a)   cearta éifeachtacha cinnteoireachta, a bheidh neamhspleách ar an ngnóthas gáis
            nádúrtha atá comhtháite go hingearach, i leith na sócmhainní is gá chun an
            córas tarchurtha a oibriú, a choinneáil ar bun nó a fhorbairt; agus
      (b)   an chumhacht airgead a bhailiú ar an margadh caipitil, go háirithe trí
            iasachtaíocht agus méadú caipitil.
   2. Gníomhóidh an t-oibreoir córais tarchurtha i gcónaí lena áirithiú go bhfuil na
      hacmhainní aige atá de dhíth air chun gníomhaíocht an tarchuir a chur i gcrích go cuí
      agus go héifeachtúil agus chun córas tarchurtha atá éifeachtúil, slán agus eacnamúil a
      fhorbairt agus a choinneáil ar bun.
   3. Ní bheidh aon scairsheilbh dhíreach ná indíreach san oibreoir córais tarchurtha ag
      fochuideachta de chuid an ghnóthais gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach, ar
      fochuideachtaí iad a dhéanann feidhmeanna táirgthe nó soláthair. Ní bheidh aon
      scairsheilbh dhíreach ná indíreach ag an oibreoir córais tarchurtha in aon
      fhochuideachta de chuid an ghnóthais gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach, ar
      fochuideachta í a dhéanann feidhmeanna táirgthe nó soláthair, ná ní bhfaighidh sé
      díbhinní ná aon sochar airgeadais eile ón bhfochuideachta sin.
   4. Áiritheofar le struchtúr bainistíochta foriomlán agus le reachtanna corparáideacha an
      oibreora córais tarchurtha neamhspleáchas éifeachtach an oibreora córais tarchurtha i
      gcomhlíonadh na Caibidle seo. An gnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go
      hingearach, ní leagfaidh sé amach go díreach ná go hindíreach iompraíocht iomaíoch
      an oibreora córais tarchurtha i ndáil le gníomhaíochtaí ó lá go lá an oibreora córais
      tarchurtha agus bainistiú an ghréasáin, ná i ndáil leis na gníomhaíochtaí is gá le
      haghaidh ullmhú an phlean forbartha gréasáin deich mbliana arna fhorbairt de bhun
      Airteagal 5122.
   5. Agus iad ag comhlíonadh a gcuid cúraimí  a liostaítear  in Airteagal 3513 agus
      in Airteagal 5717(2) den Treoir seo, agus i gcomhlíonadh Airteagal 1513(1),
      Airteagal 514(1)(a), Airteagal 916(2), (3) agus (5), Airteagal 3018(6) agus
      Airteagal1221(1) de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009  [an t-athmhúnlú ar an
      Rialachán Gáis mar a moladh le COM(2021) xxx]  , ní dhéanfaidh oibreoirí córais
      tarchurtha idirdhealú in aghaidh daoine difriúla nó eintitis dhifriúla ná ní dhéanfaidh
      siad an iomaíocht i dtaobh táirgthe nó soláthair a shrianadh, a shaobhadh ná a chosc.
   6. I gcás caidreamh tráchtála agus airgeadais idir an gnóthas gáis nádúrtha atá
      comhtháite go hingearach agus an t-oibreoir córais tarchurtha, lena n-áirítear
      iasachtaí a dhéanfaidh an t-oibreoir córais tarchurtha leis an ngnóthas atá comhtháite
      go hingearach, comhlíonfaidh sé coinníollacha an mhargaidh. Coimeádfaidh an t-
      oibreoir córais tarchurtha taifid mhionsonraithe ar an gcaidreamh tráchtála agus
      airgeadais sin agus cuirfidh sé ar fáil iad don údarás rialála arna iarraidh sin.
   7. Cuirfidh an t-oibreoir córais tarchurtha faoi bhráid an údaráis rialála lena bhformheas
      na comhaontuithe tráchtála agus airgeadais uile leis an ngnóthas gáis nádúrtha atá
      comhtháite go hingearach.
   8. Cuirfidh an t-oibreoir córais tarchurtha an t-údarás rialála ar an eolas faoi na
      hacmhainní airgeadais, dá dtagraítear in Airteagal 5717(1), pointe (d), atá ar fáil le
GA                                           122                                              GA
 ---pagebreak---           haghaidh tionscadail infheistíochta sa todhchaí agus/nó chun sócmhainní atá ann
          cheana a athsholáthar.
   9.     Staonfaidh an gnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach ó aon bheart lena
          gcuirfear bac ar an oibreoir córais tarchurtha a chuid oibleagáidí sa Chaibidil seo a
          chomhlíonadh nó lena rachfar i gcion air i dtaca le gan a chuid oibleagáidí sa
          Chaibidil seo a chomhlíonadh, agus ní cheanglóidh sé ar an oibreoir córais tarchurtha
          cead a lorg ón ngnóthas atá comhtháite go hingearach i gcomhlíonadh na n-
          oibleagáidí sin.
   10.    I gcás gnóthas a bhfuil sé deimhnithe ag an údarás rialála ina leith go bhfuil ceanglais
          na Caibidle seo comhlíonta aige, déanfaidh an Ballstát lena mbaineann é a fhormheas
          agus a ainmniú mar oibreoir córais tarchurtha. Is é an nós imeachta deimhniúcháin i
          gceachtar d’Airteagal 6510 den Treoir seo nó Airteagal 133 de Rialachán (CE)
          Uimh. 715/2009 nó in Airteagal 6611 den Treoir seo a bheidh infheidhme.
                                                               nua
   11.    Poibleoidh na hoibreoirí córais tarchurtha faisnéis mhionsonraithe maidir le cáilíocht
          na ngás a iompraítear ar a ghréasáin, bunaithe ar Airteagail 16 agus 17 de Rialachán
          (AE) 2015/703
                                                               2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                          Airteagal 5919
       Neamhspleáchas fhoireann agus lucht bainistíochta an oibreora córais tarchurtha
   1.     Is é comhlacht maoirseachta an oibreora córais tarchurtha arna cheapadh i gcomhréir
          le hAirteagal 6020 a dhéanfaidh cinntí maidir le ceapadh agus athnuachan conartha,
          coinníollacha oibre lena n-áirítear luach saothair, agus foirceannadh téarma oifige na
          ndaoine atá freagrach as an mbainistiú agus/nó chomhaltaí chomhlachtaí riaracháin
          an oibreora córais tarchurtha.
   2.     Tabharfar fógra don údarás rialála i leith chéannacht na ndaoine arna n-ainmniú ag
          an gcomhlacht maoirseachta lena gceapadh nó lena gconradh a athnuachan mar
          dhaoine atá freagrach as bainistiú feidhmiúcháin chomhlachtaí riaracháin an oibreora
          córais tarchurtha agus/nó mar chomhaltaí chomhlachtaí riaracháin an oibreora córais
          tarchurtha, agus na coinníollacha lena rialaítear a dtéarma oifige, fad a dtéarma oifige
          agus foirceannadh a dtéarma oifige, agus na cúiseanna le haon chinneadh a
          bheartaítear lena ndéanfar foirceannadh ar an téarma oifige sin. Ní bheidh na
          coinníollacha sin ná na cinntí dá dtagraítear i mír 1 ceangailteach ach amháin más
          rud é nach mbeidh aon agóid déanta ag an údarás rialála laistigh de 3 seachtaine ón
          bhfógra a fháil.
          Féadfaidh an t-údarás rialála agóid a dhéanamh i gcoinne na gcinntí dá dtagraítear i
          mír 1 más rud é:
          (a)   go mbeidh amhras ann faoi neamhspleáchas gairmiúil duine ainmnithe atá
                freagrach as na comhlachtaí riaracháin a bhainistiú agus/nó neamhspleáchas
                gairmiúil comhalta de chuid na gcomhlachtaí riaracháin; nó
GA                                              123                                                GA
 ---pagebreak---       (b)   i gcás ina ndéanfar téarma oifige a fhoirceannadh roimh am, go mbeidh amhras
            ann maidir le húdar a bheith leis an bhfoirceannadh sin roimh am.
   3. Maidir le haon phost gairmiúil nó aon fhreagracht ghairmiúil, aon chaidreamh leasa
      nó gnó, díreach nó indíreach, leis an ngnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go
      hingearach nó le haon chuid de nó lena chuid scairshealbhóirí rialaithe seachas an t-
      oibreoir córais tarchurtha, ní dhéanfar iad a fheidhmiú ar feadh tréimhse 3 bliana
      roimh cheapadh na ndaoine atá freagrach as an oibreoir córais tarchurtha a bhainistiú
      agus//nó roimh cheapadh chomhaltaí chomhlachtaí riaracháin an oibreora córais
      tarchurtha, ar daoine iad atá faoi réir na míre seo.
   4. I gcás na ndaoine atá freagrach as an mbainistiú agus/nó comhaltaí na gcomhlachtaí
      riaracháin, agus i gcás fostaithe de chuid an oibreora córais tarchurtha, ní bheidh aon
      phost gairmiúil eile acu ná ní bheidh aon fhreagracht ghairmiúil eile orthu, ná ní
      bheidh aon chaidreamh leasa ná gnó eile acu, go díreach nó go hindíreach, le haon
      chuid eile den ghnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach ná lena chuid
      scairshealbhóirí rialaithe.
   5. Na daoine atá freagrach as an mbainistiú agus/nó comhaltaí na gcomhlachtaí
      riaracháin, agus fostaithe de chuid an oibreora córais tarchurtha, ní bheidh aon leas
      acu, go díreach nó go hindíreach, in aon chuid den ghnóthas gáis nádúrtha atá
      comhtháite go hingearach seachas an t-oibreoir córais tarchurtha, ná ní bhfaighidh
      siad aon sochar airgeadais, go díreach nó go hindíreach, ó aon chuid den ghnóthas
      atá comhtháite go hingearach seachas an t-oibreoir córais tarchurtha. Ní bheidh a
      luach saothair ag brath ar ghníomhaíochtaí ná ar thorthaí an ghnóthais gáis nádúrtha
      atá comhtháite go hingearach seachas ar na gníomhaíochtaí agus na torthaí sin de
      chuid an oibreora córais tarchurtha.
   6. Déanfar cearta éifeachtacha achomhairc chuig an údarás rialála a ráthú maidir le
      haon ghearán ó na daoine atá freagrach as an mbainistiú agus/nó ó chomhaltaí
      chomhlachtaí riaracháin an oibreora córais tarchurtha, ar gearáin iad a bhaineann le
      foirceannadh a dtéarma oifige roimh am.
   7. Tar éis fhoirceannadh a dtéarma oifige leis an oibreoir córais tarchurtha, ní bheidh
      aon phost gairmiúil ag na daoine atá freagrach as an oibreoir córais tarchurtha a
      bhainistiú agus/ná ag comhaltaí a chomhlachtaí riaracháin ná ní bheidh aon
      fhreagracht orthu, ná ní bheidh aon leas acu in aon chuid den ghnóthas gáis nádúrtha
      atá comhtháite go hingearach ná aon chaidreamh gnó leis, cé is moite den oibreoir
      córais tarchurtha, ná lena scairshealbhóirí rialaithe, ar feadh tréimhse nach lú ná 4
      bliana.
   8. Beidh feidhm ag mír 3 maidir le tromlach na ndaoine atá freagrach as an mbainistiú
      agus/nó tromlach de chomhaltaí chomhlachtaí riaracháin an oibreora córais
      tarchurtha.
      Na daoine atá freagrach as an mbainistiú agus/nó comhaltaí chomhlachtaí riaracháin
      an oibreora córais tarchurtha, ar daoine iad nach bhfuil faoi réir mhír 3, ní bheidh aon
      ghníomhaíocht bhainistíochta ná aon ghníomhaíocht ábhartha eile déanta acu sa
      ghnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach ar feadh tréimhse 6 mhí ar a
      laghad sula gceapfar iad.
      Beidh an chéad fhomhír den mhír seo agus míreanna 4 go 7 infheidhme maidir leis
      an lucht bainistíochta feidhmiúcháin uile agus maidir leis na daoine a thuairiscíonn
      go díreach dóibh i ndáil le nithe a bhaineann leis an ngréasán a oibriú, a choinneáil ar
      bun nó a fhorbairt.
GA                                           124                                               GA
 ---pagebreak---                                         Airteagal 6020
                                 Comhlacht Maoirseachta
   1. Beidh comhlacht maoirseachta ag an oibreoir córais tarchurtha a bheidh i gceannas ar
      chinntí a dhéanamh a bhféadfadh tionchar suntasach a bheith acu ar luach
      shócmhainní na scairshealbhóirí san oibreoir córais tarchurtha, go háirithe cinntí
      maidir le pleananna airgeadais bliantúla agus pleananna airgeadais níos fadtéarmaí a
      fhormheas, maidir le leibhéal na bhfiach atá ar an oibreoir córais tarchurtha agus
      maidir le méid na ndíbhinní a dháilfear ar scairshealbhóirí. Ní áireofar leis na cinntí a
      thagann faoi shainchúram an chomhlachta maoirseachta na cinntí sin a bhaineann le
      gníomhaíochtaí laethúla an oibreora córais tarchurtha agus bainistiú an ghréasáin, ná
      cinntí a bhaineann leis na gníomhaíochtaí is gá chun an plean forbartha gréasáin
      deich mbliana arna fhorbairt de bhun Airteagal 5122 a ullmhú.
   2. Beidh an comhlacht maoirseachta comhdhéanta de chomhaltaí a dhéanann
      ionadaíocht thar ceann an ghnóthais gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach,
      comhaltaí a dhéanann ionadaíocht thar ceann scairshealbhóirí tríú páirtí agus, i gcás
      ina bhforáiltear amhlaidh i reachtaíocht ábhartha Bhallstáit, comhaltaí a dhéanann
      ionadaíocht thar ceann páirtithe leasmhara eile amhail fostaithe de chuid an oibreora
      córais tarchurtha.
   3. Beidh feidhm ag an gcéad fhomhír d’Airteagal 5919(2), an chéad fhomhír, agus
      Airteagal 5919(3) go (7) maidir le leath na gcomhaltaí de chuid an chomhlachta
      maoirseachta, lúide comhalta amháin, ar a laghad.
      Beidh feidhm ag Airteagal 5919(2), , an dara fomhír, pointe (b), maidir le comhaltaí
      uile an chomhlachta maoirseachta.
                                        Airteagal 6121
                  Clár comhlíontachta agus oifigeach comhlíontachta
   1. Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfaidh na hoibreoirí córais tarchurtha clár
      comhlíontachta a bhunú agus a chur chun feidhme ina leagfar amach na bearta a
      dhéanfar chun a áirithiú go ndéanfar iompar idirdhealaitheach a eisiamh, agus chun a
      áirithiú go ndéanfar faireachán leormhaith ar chomhlíonadh an chláir sin. Leagfar
      amach sa chlár comhlíontachta na hoibleagáidí sonracha atá ar fhostaithe i dtaobh na
      cuspóirí sin a chomhlíonadh. Beidh sé faoi réir a fhormheasta ag an údarás rialála.
      Gan dochar do chumhachtaí an rialtóra náisiúnta, déanfaidh oifigeach
      comhlíontachta faireachán neamhspleách ar chomhlíonadh an chláir.
   2. Is é an Comhlacht Maoirseachta a cheapfaidh an t-oifigeach comhlíontachta, faoi réir
      a fhormheasta ag an údarás rialála. Ní fhéadfaidh an t-údarás rialála formheas an
      oifigigh comhlíontachta a dhiúltú ach amháin ar chúiseanna a bhaineann le heaspa
      neamhspleáchais nó easpa cáil ghairmiúil. Féadfaidh sé gur duine nádúrtha nó
      dlítheanach é an t-oifigeach comhlíontachta. Beidh feidhm ag Airteagal 5919(2) go
      (8) maidir leis an oifigeach comhlíontachta.
   3. Beidh an t-oifigeach comhlíontachta i gceannas ar na nithe seo a leanas:
      (a)    faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme an chláir comhlíontachta;
      (b)    tuarascáil bhliantúil a tharraingt suas, ina leagfar amach na bearta arna
             ndéanamh chun an clár comhlíontachta a chur chun feidhme, agus í a chur faoi
             bhráid an údaráis rialála;
GA                                            125                                               GA
 ---pagebreak---       (c)    tuairisciú don chomhlacht maoirseachta agus moltaí a eisiúint maidir leis an
             gclár comhlíontachta agus a chur chun feidhme;
      (d)    fógra a thabhairt don údarás rialála maidir le haon sárú suntasach i ndáil le cur
             chun feidhme an chláir comhlíontachta; agus
      (e)    tuairisciú don údarás rialála maidir le haon chaidreamh tráchtála agus
             airgeadais idir an gnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach agus an
             t-oibreoir córais tarchurtha.
   4. Na cinntí atá beartaithe maidir leis an bplean infheistíochta nó maidir le
      hinfheistíochtaí aonair sa ghréasán, cuirfidh an t-oifigeach comhlíontachta faoi
      bhráid an údaráis rialála iad. Tarlóidh sé sin ar a dhéanaí an tráth a chuirfidh lucht
      bainistíochta agus/nó comhlacht riaracháin inniúil an oibreora córais tarchurtha faoi
      bhráid an chomhlachta maoirseachta iad.
   5. I gcás inar chuir an gnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach, sa
      chomhthionól ginearálta nó trí vóta de chuid chomhaltaí an chomhlachta
      maoirseachta a cheap sé, cosc ar chinneadh a ghlacadh agus a bhfuil mar thoradh air
      sin go ndéanfar infheistíochtaí a chosc nó a mhoilliú, ar cinneadh é a bhí le
      forghníomhú sna 3 bliana le teacht faoin bplean forbartha gréasáin deich mbliana,
      tuairisceoidh an t-oifigeach comhlíontachta an méid sin don údarás rialála, agus
      gníomhóidh an t-údarás rialála ansin i gcomhréir le hAirteagal 5122.
   6. Beidh na coinníollacha lena rialaítear sainordú nó coinníollacha fostaíochta an
      oifigigh comhlíontachta, lena n-áirítear fad a shainordaithe, faoi réir a bhformheasta
      ag an údarás rialála. Áiritheofar leis na coinníollacha sin neamhspleáchas an oifigigh
      comhlíontachta, lena n-áirítear trí na hacmhainní uile a sholáthar dó is gá chun a
      chuid dualgas a chomhlíonadh. Le linn thréimhse a shainordaithe, ní bheidh aon
      phost gairmiúil eile ag an oifigeach comhlíontachta, ná aon fhreagracht ghairmiúil
      eile air, ná aon leas gairmiúil eile aige, go díreach nó go hindíreach, sa ghnóthas atá
      comhtháite go hingearach ná in aon chuid de, ná leis an ngnóthas gáis nádúrtha atá
      comhtháite go hingearach ná le aon chuid de, ná lena chuid scairshealbhóirí rialaithe.
   7. Tuairisceoidh an t-oifigeach comhlíontachta go rialta, ó bhéal nó i scríbhinn, don
      údarás rialála agus beidh sé de cheart aige tuairisciú go rialta, ó bhéal nó i scríbhinn,
      do chomhlacht maoirseachta an oibreora córais tarchurtha.
   8. Féadfaidh an t-oifigeach comhlíontachta freastal ar gach cruinniú de chuid
      chomhlachtaí bainistíochta nó riaracháin an oibreora córais tarchurtha, agus ar
      chruinnithe an chomhlachta maoirseachta agus an chomhthionóil. Freastalóidh an t-
      oifigeach comhlíontachta ar na cruinnithe uile ina dtabharfar aghaidh ar na nithe seo
      a leanas:
      (a)    na coinníollacha maidir le rochtain ar an ngréasán, mar a shainítear iad i
             Rialachán (CE) Uimh. 715/2009  [an t-athmhúnlú ar an Rialachán Gáis mar
             a moladh le COM(2021) xxx]  , go háirithe maidir le taraifí, seirbhísí
             rochtana tríú páirtí, leithdháileadh acmhainneachta agus bainistiú ar phlódú,
             trédhearcacht, comhardú agus margaí tánaisteacha;
      (b)    tionscadail a dhéanfar chun an córas tarchurtha a oibriú, a choinneáil ar bun
             agus a fhorbairt, lena n-áirítear infheistíochtaí i naisc iompair nua, i leathnú
             acmhainneachta agus in uasmhéadú a dhéanamh ar an acmhainneacht atá ann
             cheana;
      (c)    ceannacháin nó díolacháin fuinnimh is gá chun an córas tarchurtha a oibriú.
GA                                           126                                                GA
 ---pagebreak---    9.  Déanfaidh an t-oifigeach comhlíontachta faireachán ar chomhlíonadh Airteagal 3616
       ag an oibreoir córais tarchurtha.
   10. Beidh rochtain ag an oifigeach comhlíontachta ar na sonraí ábhartha uile agus ar
       oifigí an oibreora córais tarchurtha agus ar an bhfaisnéis uile is gá chun a chúram a
       chomhlíonadh.
   11. Tar éis formheas roimh ré ón údarás rialála, féadfaidh an comhlacht maoirseachta an
       t-oifigeach comhlíontachta a bhriseadh as a phost. Brisfidh sé an t-oifigeach
       comhlíontachta as a phost ar chúiseanna a bhaineann le heaspa neamhspleáchais nó
       easpa acmhainneacht ghairmiúil arna iarraidh sin don údarás rialála.
   12. Beidh rochtain ag an oifigeach comhlíontachta ar oifigí an oibreora córais tarchurtha
       gan fógra roimh ré.
                                                            nua
                                          ROINN 4
        OIBREOIRÍ GRÉASÁIN HIDRIGINE TIOMANTA A DHÍCHUACHADH
                                         Airteagal 62
                      Oibreoirí gréasáin hidrigine a dhíchuachadh
   1.  Áiritheoidh na Ballstáit go ndíchuachfar na hoibreoirí gréasáin hidrigine ó [iontráil
       na tréimhse trasuímh+1bliain] i gcomhréir leis na rialacha maidir leis na hoibreoirí
       córais tarchurtha gáis nádúrtha a leagtar amach in Airteagal 56(1) go (3).
   2.  Chun críoch an Airteagail seo, Airteagal 42 agus 54, agus Airteagal 35 agus 43 de
       Threoir (AE) 2019/944, áireofar le ‘táirgeadh nó soláthar’ táirgeadh agus soláthar
       hidrigine, agus áireofar le ‘tarchur’ iompar hidrigine.
   3.  Sa chás gur le gnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach an gréasán
       hidrigine ar [theacht i bhfeidhm], féadfaidh Ballstát a chinneadh gan mír 1 a chur i
       bhfeidhm. Sa chás sin, ainmneoidh an Ballstát lena mbaineann oibreoir
       neamhspleách gréasáin hidrigine a bheidh díchuachta i gcomhréir leis na rialacha
       maidir le hoibreoirí córais neamhspleácha le haghaidh gáis nádúrtha a leagtar amach
       in Airteagal 55. Féadfaidh na hoibreoirí gréasáin hidrigine agus na hoibreoirí córais
       tarchurtha gáis a dhíchuachtar i gcomhréir le hAirteagal 54(1) gníomhú mar oibreoir
       neamhspleách gréasáin hidrigine, faoi réir na gceanglas de bhun Airteagal 63.
   4.  Go dtí an 31 Nollaig 2030, féadfaidh Ballstát oibreoir gréasáin comhtháite hidrigine
       a ainmniú a bheidh díchuachta i gcomhréir leis na rialacha maidir le hoibreoirí
       tarchurtha neamhspleácha le haghaidh gáis nádúrtha mar a leagtar amach i Roinn 3
       de Chaibidil IX. Rachaidh an t-ainmniúchán sin in éag faoin 31 Nollaig 2030 ar a
       dhéanaí.
   5.  Beidh feidhm ag na rialacha is infheidhme maidir leis na hoibreoirí córais tarchurtha
       a leagtar amach in Airteagal 66 maidir leis na hoibreoirí gréasáin hidrigine.
                                         Airteagal 63
             Oibreoirí gréasáin hidrigine a dhíchuachadh go cothrománach
GA                                            127                                            GA
 ---pagebreak---    I gcás ina bhfuil oibreoir gréasáin hidrigine ina chuid de ghnóthas atá gníomhach i dtarchur nó
   dáileadh gáis nádúrtha nó leictreachais, beidh sé neamhspleách i dtéarmaí a fhoirme dlíthiúla
   ar a laghad.
                                              Airteagal 64
                  Cuntais a dhíchuachadh le haghaidh oibreoirí córais hidrigine
   Áiritheoidh na Ballstáit go gcoinneofar cuntais na n-oibreoirí córais hidrigine i gcomhréir le
   hAirteagal 69.
                                                                  2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                                  nua
                                               ROINN 5
       OIBREOIRÍ GÁIS NÁDÚRTHA AGUS GRÉASÁN HIDRIGINE A
                            AINMNIÚ AGUS A DHEIMHNIÚ 
                                             Airteagal 6510
      Ainmniú agus deimhniú oibreoirí córais tarchurtha  agus gréasáin hidrigine 
   1.       Sula ndéanfar gnóthas a fhormheas agus a ainmniú mar oibreoir córais tarchurtha
             oibreoir gréasáin hidrigine  , déanfar é a dheimhniú de réir na nósanna imeachta
            a leagtar síos i míreanna 4, 5 agus 6 den Airteagal seo agus in Airteagal 133 de
            Rialachán (CE) Uimh. 715/2009  [Rialachán gáis athmhúnlaithe mar a moladh le
            COM(2021) xxx]  .
   2.       I gcás gnóthais ar leo córas tarchuir agus a bhfuil sé deimhnithe ag an údarás rialála
            náisiúnta gur chomhlíon siad ceanglais Airteagal 549  nó 62  , de bhun an nós
            imeachta deimhniúcháin, déanfaidh na Ballstáit iad a fhormheas agus a ainmniú mar
            oibreoirí córais tarchurtha  nó oibreoirí gréasáin hidrigine . Tabharfar fógra don
            Choimisiún faoi ainmniú oibreoirí córais tarchurtha  agus oibreoirí gréasáin
            hidrigine  agus déanfar é a fhoilsiú in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
   3.       Tabharfaidh na hoibreoirí córais tarchurtha  na gnóthais dheimhnithe  fógra don
            údarás rialála faoi aon idirbheart atá beartaithe a bhféadfadh athmheasúnú a bheith ag
            teastáil ina leith maidir le ceanglais Airteagal 549  nó Airteagal 62 a bheith á
            gcomhlíonadh acu.
   4.       Déanfaidh na húdaráis rialála faireachán ar cheanglais Airteagal 549  nó
            Airteagal 62  a bheith á gcomhlíonadh i rith an ama ag na hoibreoirí córais
            tarchurtha  ag na gnóthais deimhnithe . Osclóidh siad nós imeachta
            deimhniúcháin lena áirithiú go bhfuil na ceanglais sin á gcomhlíonadh acu:
            (a)   ar fhógra a fháil ó na hoibreoir córais tarchurtha  ón ngnóthas
                  deimhnithe de bhun mhír 3;
            (b)   ar a dtionscnamh féin i gcás ina bhfuil eolas acu go bhféadfadh sárú ar
                  Airteagal 549 nó Airteagal 62  a bheith ina thoradh ar athrú beartaithe ar
                  chearta nó ar thionchar ar úinéirí córais tarchurtha nó oibreoirí córais
GA                                                 128                                             GA
 ---pagebreak---              tarchurtha  ghnóthais deimhnithe ar úinéirí córais tarchurtha, nó i gcás ina
             bhfuil cúis acu lena chreidiúint go bhféadfadh sé gur tharla sárú den sórt sin; nó
      (c)    ar iarraidh réasúnaithe ón gCoimisiún.
   5. Glacfaidh na húdaráis rialála cinneadh maidir le deimhniúchán oibreora córais
      tarchurtha  gáis nádúrtha   nó oibreora gréasáin hidrigine  laistigh de
      thréimhse 4 mhí  100 lá oibre  ó dháta an fhógra ón oibreoir córais tarchurtha
       gáis nádúrtha   nó ón oibreoir gréasáin hidrigine  nó ó dháta na hiarrata ón
      gCoimisiún. Tar éis don tréimhse sin dul in éag, measfar gur deonaíodh an
      deimhniúchán. Ní bheidh éifeacht ag cinneadh sainráite nó intuigthe an údaráis
      rialála go dtí go mbeidh an nós imeachta a leagtar amach i mír 6 tugtha i gcrích.
   6. Tabharfaidh an t-údarás rialála fógra don Choimisiún gan mhoill faoin gcinneadh
      sainráite nó intuigthe maidir leis an deimhniúchán oibreora córais tarchurtha , mar
      aon leis an bhfaisnéis ábhartha uile i dtaca leis an gcinneadh sin. Gníomhóidh an
      Coimisiún i gcomhréir leis an nós imeachta a leagtar síos in Airteagal 133 den
      athmhúnlú ar Rialachán (CE) Uimh. 715/2009  [Rialachán gáis athmhúnlaithe
      mar a moladh le COM(2021) xxx] .
   7. Féadfaidh na húdaráis rialála agus/nó an Coimisiún aon fhaisnéis a iarraidh ar
      oibreoirí córais tarchurtha , oibreoirí gréasáin hidrigine  agus gnóthais a
      dhéanann aon cheann de na feidhmeanna táirgthe nó soláthair, ar faisnéis í atá
      ábhartha maidir le comhlíonadh a gcúraimí faoin Airteagal seo.
   8. Déanfaidh na húdaráis rialála agus an Coimisiún rúndacht aon fhaisnéise atá íogair ó
      thaobh na tráchtála de a chaomhnú.
                                       Airteagal 6611
                            Deimhniúchán i ndáil le tríú tíortha
   1. I gcás ina bhfaighfear iarraidh ar dheimhniúchán ó úinéir córais tarchurtha, nó ó
      oibreoir córais tarchurtha  , oibreoir gréasáin hidrigine nó úinéir gréasáin hidrigine
       atá faoi rialú ag duine nó daoine ó thríú tír nó tríú tíortha, tabharfaidh an t-údarás
      rialála fógra don Choimisiún.
      Ina theannta sin, tabharfaidh an t-údarás rialála fógra don Choimisiún gan mhoill faoi
      aon imthosca a mbeadh sé ina thoradh orthu go bhfaigheadh duine nó daoine ó thríú
      tír nó tríú tíortha rialú ar chóras tarchurtha, nó ar oibreoir córais tarchurtha  , ar
      oibreoir córais hidrigine nó ar úinéir gréasáin hidrigine .
   2. Tabharfaidh an t-oibreoir córais tarchurtha  an t-oibreoir gréasáin hidrigine 
      fógra don údarás rialála faoi aon imthosca a mbeadh sé ina thoradh orthu go
      bhfaigheadh duine nó daoine ó thríú tír nó tríú tíortha rialú ar an gcóras tarchurtha nó
      ar an oibreoir córais tarchurtha.
   3. Glacfaidh an t-údarás rialála dréachtchinneadh maidir le deimhniúchán oibreora
      córais tarchurtha  nó oibreoir gréasáin hidrigine  laistigh de 4 mhí  100 lá
      oibre  ó dháta an fhógra ón oibreoir córais tarchurtha. Diúltóidh sé an
      deimhniúchán a dheonú más rud é nach mbeidh sé léirithe:
      (a)    cé acu atá ceanglais Airteagal 549  nó Airteagal 62  á gcomhlíonadh ag an
             eintiteas lena mbaineann nó nach bhfuil; agus
      (b)    don údarás rialála nó d’údarás inniúil eile arna ainmniú ag an mBallstát nach
             bhfágfaidh deonú an deimhniúcháin go gcuirfear slándáil sholáthar fuinnimh
GA                                           129                                                GA
 ---pagebreak---             an Bhallstáit agus an Chomhphobail  an Aontais  i mbaol. Agus an cheist
            sin á breithniú, cuirfidh an t-údarás rialála nó an t-údarás inniúil eile arna
            ainmniú amhlaidh san áireamh:
                   (i)        cearta agus oibleagáidí an Chomhphobail  an Aontais  an
                   Chomhphobail maidir leis an tríú tír sin a eascraíonn as an dlí
                   idirnáisiúnta, lena n-áirítear aon chomhaontú arna thabhairt i gcrích le
                   tríú tír amháin nó níos mó a bhfuil an Comhphobal  an tAontas  ina
                   pháirtí ann agus lena dtugtar aghaidh ar na saincheisteanna maidir le
                   slándáil an tsoláthair fuinnimh;
                   (ii)       cearta agus oibleagáidí an Bhallstáit maidir leis an tríú tír sin a
                   eascraíonn as comhaontuithe arna dtabhairt i gcrích léi, a mhéid a
                   chomhlíonann siad dlí an Chomhphobail  Aontais ; agus
                   (iii)      fíorais shonracha agus imthosca sonracha eile an cháis agus an
                   tríú tír lena mbaineann.
   4. Tabharfaidh an t-údarás rialála fógra don Choimisiún gan mhoill faoin gcinneadh,
      mar aon leis an bhfaisnéis ábhartha uile i dtaca leis an gcinneadh sin.
   5. Forálfaidh na Ballstáit, i ndáil leis an údarás rialála nó leis an údarás inniúil
      ainmnithe dá dtagraítear i mír 3, pointe(b), go n-iarrfaidh sé tuairim ón gCoimisiún,
      sula nglacfaidh an t-údarás rialála cinneadh faoin deimhniúchán, maidir leis an méid
      seo a leanas:
      (a)   cé acu atá ceanglais Airteagal 549  nó Airteagal 62  á gcomhlíonadh ag an
            eintiteas lena mbaineann nó nach bhfuil; agus
      (b)   nach gcuirfear cinnteacht an tsoláthair fuinnimh i mbaol sa Chomhphobal
             san Aontas  de thairbhe an deimhniú a dheonú.
   6. Déanfaidh an Coimisiún scrúdú ar an iarraidh dá dtagraítear i mír 5 a luaithe a
      gheofar í. Laistigh de thréimhse  50 lá oibre  2 mhí tar éis dó an iarraidh a fháil,
      tabharfaidh sé a thuairim don údarás rialála náisiúnta nó, más é an t-údarás inniúil
      ainmnithe a rinne an iarraidh, don údarás sin.
      Agus an tuairim á hullmhú aige, féadfaidh an Coimisiún tuairimí a iarraidh  ó
      ACER  ón nGníomhaireacht, ón mBallstát lena mbaineann, agus ó pháirtithe
      leasmhara. Sa chás go ndéanfaidh an Coimisiún iarraidh den sórt sin, cuirfear
      síneadh  50 lá oibre eile  2 mhí leis an tréimhse 2 mhí  50 lá oibre  sin.
      In éagmais tuairim ón gCoimisiún laistigh den tréimhse dá dtagraítear sa chéad agus
      sa dara fomhír, measfar nach bhfuil agóid á déanamh ag an gCoimisiún i gcoinne
      chinneadh an údaráis rialála.
   7. Agus measúnú á dhéanamh aige féachaint an gcuirfear i mbaol slándáil an tsoláthair
      fuinnimh chuig an gComhphobal  Aontas  de bharr an rialaithe ag duine nó
      daoine ó thríú tír nó tríú tíortha, cuirfidh an Coimisiún san áireamh:
      (a)   fíorais shonracha an cháis agus an tríú tír nó na tríú tíortha lena mbaineann;
            agus
      (b)   cearta agus oibleagáidí an Chomhphobail  an Aontais  maidir leis an tríú
            tír sin a eascraíonn as an dlí idirnáisiúnta, lena n-áirítear aon chomhaontú arna
            thabhairt i gcrích le tríú tír amháin nó níos mó a bhfuil an Comhphobal  an
            tAontas  ina pháirtí ann agus lena dtugtar aghaidh ar na saincheisteanna
            maidir le slándáil an tsoláthair fuinnimh;
GA                                            130                                                 GA
 ---pagebreak---    8.       Laistigh de thréimhse  50 lá oibre  2 mhí tar éis dheireadh na tréimhse dá
            dtagraítear i mír 6, glacfaidh an t-údarás rialála náisiúnta a chinneadh
            críochnaitheach maidir leis an deimhniúchán. Agus a chinneadh críochnaitheach á
            ghlacadh aige, cuirfidh an t-údarás rialála náisiúnta san áireamh a mhéid is mó is
            féidir an tuairim ón gCoimisiún. In aon chás, beidh sé de cheart ag na Ballstáit a
            dhiúltú deimhniúchán a dheonú i gcás ina bhfágfadh deonú deimhniúcháin go gcuirfí
            i mbaol slándáil sholáthar fuinnimh an Bhallstáit nó slándáil sholáthar fuinnimh
            Ballstáit eile. I gcás inar ainmnigh an Ballstát údarás inniúil eile chun mír 3,
            pointe(b) a mheasúnú, féadfaidh sé a cheangal ar an údarás rialála náisiúnta a
            chinneadh críochnaitheach a ghlacadh i gcomhréir le measúnú an údaráis inniúil sin.
            Foilseofar in éineacht lena chéile cinneadh críochnaitheach an údaráis rialála agus an
            tuairim ón gCoimisiún. I gcás ina n-imeoidh an cinneadh críochnaitheach ón tuairim
            ón gCoimisiún, soláthróidh agus foilseoidh an Ballstát lena mbaineann, i dteannta an
            chinnidh sin, an réasúnaíocht is bonn leis an gcinneadh sin.
   9.       Ní dhéanfaidh aon ní san Airteagal seo difear do cheart na mBallstát, i gcomhlíonadh
            dhlí an Chomhphobail  Aontais , chun rialuithe dlíthiúla náisiúnta a fheidhmiú
            ar mhaithe le leasanna dlisteanacha slándála poiblí a chosaint.
   10.      Féadfaidh an Coimisiún Cumhachtófar don Choimisiún   gníomhartha
            tharmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 83 chun  tTreoirlínte  a
            sholáthar  ina leagtar amach sonraí an nós imeachta atá le leanúint chun an
            tAirteagal seo a chur i bhfeidhm. Maidir leis na bearta sin, a cheaptar chun eilimintí
            neamhriachtanacha den Treoir seo a leasú trína forlíonadh, glacfar iad i gcomhréir
            leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú dá dtagraítear in
            Airteagal 51(3).
   11.      Beidh feidhm ag an Airteagal seo freisin, cé is moite de mhír 3(a), maidir leis na
            Ballstáit atá faoi réir maolú faoi Airteagal 49.
                                             Airteagal 6712
    Ainmniú  oibreoirí stórála gáis nádúrtha  stórála  , stórála hidrigine,  agus
             shaoráidí LNG agus críochfort hidrigine  LNG system operators
   Ainmneoidh na Ballstáit, nó ceanglóidh siad ar ghnóthais gáis nádúrtha ar leo saoráidí stórála
    gáis nádúrtha   , saoráidí stórála hidrigine,  nó saoráidí GNL  agus críochfoirt
   hidrigine  a ainmniú, ar feadh tréimhse a bheidh le cinneadh ag na Ballstáit, ag féachaint
   don éifeachtúlacht agus don chothromaíocht eacnamaíoch, oibreoir córais stórála agus córais
   GNL amháin nó níos mó  le haghaidh na mbonneagar sin .
                                            CAIBIDIL VI
                                               ROINN 6
                    DÍCHUACHADH AGUS TRÉDHEARCACHT NA GCUNTAS
                                             Airteagal 6830
                             An ceart chun rochtain a fháil ar chuntais
   1.       Beidh ceart rochtana ag na Ballstáit nó ag aon údarás inniúil a ainmneoidh siad, lena
            n-áirítear na húdaráis rialála dá dtagraítear in Airteagal 7039(1) agus na húdaráis um
GA                                                 131                                             GA
 ---pagebreak---         réiteach díospóidí dá dtagraítear in Airteagal 2434(3), a mhéid is gá chun a gcuid
        feidhmeanna a chomhlíonadh, ar chuntais gnóthas gáis nádúrtha  agus hidrigine 
        mar a leagtar amach in Airteagal 7131.
   2.   Caomhnóidh na Ballstáit agus aon údarás inniúil ainmnithe, lena n-áirítear na
        húdaráis rialála dá dtagraítear in Airteagal 7039(1) agus na húdaráis um réiteach
        díospóidí, rúndacht aon fhaisnéise atá íogair ó thaobh na tráchtála de. Féadfaidh na
        Ballstáit foráil a dhéanamh maidir le faisnéis den sórt sin a nochtadh i gcás inar gá
        sin chun go gcomhlíonfaidh na húdaráis inniúla a gcuid feidhmeanna.
                                             Airteagal 6931
                                       Cuntais a dhíchuachadh
   1.   Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá lena áirithiú go gcoimeádfar cuntais gnóthas
        gáis nádúrtha  agus hidrigine  i gcomhréir le mír 2 go mír 5 den Airteagal seo. I
        gcás ina dtairbheoidh gnóthais gáis nádúrtha de mhaolú ar an bhforáil seo ar bhonn
        Airteagal 49(2) agus (4), coimeádfaidh siad a gcuntais inmheánacha ar a laghad i
        gcomhréir leis an Airteagal seo.
   2.   Déanfaidh gnóthais gáis nádúrtha  agus hidrigine , is cuma cén córas
        úinéireachta atá acu nó cén fhoirm dhlíthiúil ina bhfuil siad, a gcuntais bhliantúla a
        tharraingt suas, a chur faoi bhráid iniúchóra agus a fhoilsiú i gcomhréir le rialacha an
        dlí náisiúnta maidir le cuntais bhliantúla cuideachtaí faoi dhliteanas teoranta arna
        nglacadh de bhun  Threoir 2013/34/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
        gComhairle42  Cheathrú Treoir 78/660/CEE ón gComhairle an 25 Iúil 1978
        bunaithe ar Airteagal 44(2)(g)43 den Chonradh maidir le cuntais bhliantúla de chuid
        cineálacha áirithe cuideachtaí44.
        I gcás gnóthais nach bhfuil oibleagáid orthu faoin dlí a gcuid cuntais bhliantúla a
        fhoilsiú, coimeádfaidh siad cóip de na cuntais sin ar fáil don phobal ag a gceannoifig.
   3.   Coimeádfaidh gnóthais gáis nádúrtha, ina gcuntasaíocht inmheánach, cuntais ar
        leithligh maidir le gach ceann dá ngníomhaíochtaí tarchuir, dáileacháin, GNL
        , críochfoirt hidrigine, stórála gáis nádúrtha agus hidrigine  stórála agus 
        iompair hidrigine  de réir mar a bheadh de cheangal orthu a dhéanamh dá mbeadh
        na gníomhaíochtaí i gceist á ndéanamh ag gnóthais ar leithligh, d’fhonn idirdhealú,
        tras-fhóirdheonú agus saobhadh na hiomaíochta a sheachaint. Coimeádfaidh siad
        cuntais freisin, ar féidir iad a chomhdhlúthú, i leith gníomhaíochtaí gáis eile nach
        mbaineann le tarchur, dáileadh, GNL  críochfort hidrigine, stóráil gáis nádúrtha
        agus hidrigine  agus stóráil  agus gníomhaíochtaí iompair hidrigine  . Go dtí an
        1 Iúil 2007, coimeádfaidh siad cuntais ar leithligh i dtaobh gníomhaíochtaí soláthair
        do chustaiméirí incháilithe agus gníomhaíochtaí soláthair do chustaiméirí nach bhfuil
        incháilithe. Déanfar an t-ioncam ó úinéireacht an ghréasáin tarchurtha ,nó an
        ghréasáin dáileacháin  nó an ghréasáin hidrigine  a shonrú sna cuntais. I gcás
   42
      Treoir 2013/34/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Meitheamh 2013 maidir le ráitis
      airgeadais bhliantúla, ráitis airgeadais chomhdhlúite agus tuarascálacha gaolmhara de chineálacha
      áirithe gnóthas, lena leasaítear Treoir 2006/43/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus
      lena n‐aisghairtear Treoir 78/660/CEE ón gComhairle agus Treoir 83/349/CEE ón gComhairle (IO
      L 182, 29.6.2013, lch. 19).
   43
      Rinneadh coigeartú ar theideal Threoir 78/660/CEE lena chur san áireamh an t-athuimhriú ar airteagail
      an Chonartha ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh i gcomhréir le hAirteagal 12 de Chonradh
      Amstardam; ba d’Airteagal 54(3)(g) a bhí an tagairt bhunaidh.
   44
      IO L 222, 14.8.1978, lch. 11.
GA                                                  132                                                     GA
 ---pagebreak---       inarb iomchuí, coimeádfaidh siad cuntais chomhdhlúite i leith gníomhaíochtaí eile,
      nach gníomhaíochtaí gáis iad. Áireofar sna cuntais inmheánacha clár comhardaithe
      agus cuntas brabúis agus caillteanais i leith gach gníomhaíochta.
   4. San iniúchadh, dá dtagraítear i mír 2, fíorófar, go háirithe, go bhfuil urramú á
      dhéanamh ar an oibleagáid i dtaobh idirdhealú agus tras-fhóirdheontais a sheachaint,
      dá dtagraítear i mír 3.
   5. Sonróidh na gnóthais ina gcuntasaíocht inmheánach na rialacha maidir le sócmhainní
      agus dliteanais, caiteachas agus ioncam a leithdháileadh, chomh maith leis na
      rialacha maidir le dímheas, gan dochar do rialacha cuntasaíochta is infheidhme go
      náisiúnta, rialacha a leanann siad agus na cuntais ar leithligh dá dtagraítear i mír 3 á
      dtarraingt suas acu. Ní fhéadfar na rialacha inmheánacha sin a leasú ach amháin i
      gcásanna eisceachtúla. Luafar na leasuithe sin agus beidh bunús cuí leo.
   6. Cuirfear in iúl i nótaí a ghabhann leis na cuntais bhliantúla aon idirbheart de mhéid
      áirithe arna sheoladh le gnóthais ghaolmhara.
                                   Caibidil VIIIX
                           Údaráis Rialála Náisiúnta
                                       Airteagal 7039
                     Ainmniú agus neamhspleáchas údarás rialála
   1. Ainmneoidh gach Ballstát údarás rialála náisiúnta amháin ar an leibhéal náisiúnta.
   2. Beidh mír 1 den Airteagal seo gan dochar d’ainmniú údarás rialála eile ar an leibhéal
      réigiúnach laistigh de na Ballstáit, ar choinníoll go mbeidh ionadaí sinsearach
      amháin, chun críoch ionadaíochta agus teagmhála ar leibhéal an Chomhphobail 
      Aontais , ar Bhord Rialálaithe na Gníomhaireachta  ACER  i gcomhréir le
      hAirteagal 714(1) de Rialachán (CE) Uimh. 713/2009  Rialachán (AE)
      2019/942 .
   3. De mhaolú ar mhír 1 den Airteagal seo, féadfaidh Ballstát údaráis rialála a ainmniú i
      leith córais bheaga i réigiún atá ar leithligh go geografach agus a raibh tomhaltas ann,
      in 2008, a bhí níos lú ná 3 % de thomhaltas iomlán an Bhallstáit a bhfuil sé ina chuid
      de. Beidh an maolú sin gan dochar do cheapadh ionadaí shinsearaigh amháin, chun
      críoch ionadaíochta agus teagmhála ar leibhéal an Chomhphobail  an Aontais ,
      ar Bhord Rialálaithe na Gníomhaireachta  ACER  i gcomhlíonadh
      Airteagal 714(1) de Rialachán (CE) Uimh. 713/2009  Rialachán (AE) 2019/942
      .
   4. Ráthóidh na Ballstáit neamhspleáchas an údaráis rialála agus áiritheoidh siad go
      bhfeidhmeoidh sé a chuid cumhachtaí ar bhealach atá neamhchlaonta agus
      trédhearcach. Chun na críche sin, áiritheoidh na Ballstáit, agus na cúraimí rialála a
      thugtar dóibh leis an Treoir seo agus le reachtaíocht ghaolmhar á gcomhlíonadh acu,
      go mbeidh an méid seo a leanas amhlaidh i leith an údaráis rialála:
      (a)    beidh sé neamhspleách ó thaobh dlí agus feidhme de ar aon eintiteas poiblí nó
             príobháideach eile;
GA                                           133                                               GA
 ---pagebreak---       (b)    áiritheoidh sé, maidir lena bhaill foirne agus na daoine atá freagrach as é a
             bhainistiú:
             (i)      go ngníomhóidh siad go neamhspleách ar aon leas margaidh; agus
             (ii)     nach ndéanfaidh siad treoracha díreacha a lorg ná a thógáil ó aon
             eintiteas rialtais ná aon eintiteas poiblí ná príobháideach eile agus na cúraimí
             rialála á gcomhlíonadh acu. Tá an ceanglas sin gan dochar don dlúthchomhar,
             de réir mar is iomchuí, le húdaráis náisiúnta ábhartha eile ná do threoirlínte
             beartais ginearálta arna n-eisiúint ag an rialtas  agus  nach mbaineann leis
             na cumhachtaí agus dualgais rialála faoi Airteagal 7241.
   5. Chun neamhspleáchas an údaráis rialála a chosaint, áiritheoidh na Ballstáit go
      háirithe:
      (a)    go bhféadfaidh an t-údarás rialála cinntí uathrialacha a dhéanamh, go
             neamhspleách ar aon chomhlacht polaitiúil, agus go mbeidh leithdháiltí
             buiséadacha bliantúla ar leithligh aige, agus neamhspleáchas maidir leis an
             mbuiséad leithdháilte a chur chun feidhme, agus acmhainní daonna agus
             airgeadais leordhóthanacha chun a chuid dualgas a chomhlíonadh; agus
                                                             nua
      (b)    go bhfuil ag an údarás rialála na hacmhainní daonna agus airgeadais
             riachtanacha uile a theastaíonn uaidh chun a chuid dualgas a dhéanamh agus a
             chuid cumhachtaí a fheidhmiú ar bhealach éifeachtach agus éifeachtúil;
      (c)    go bhfuil ag an údarás rialála leithdháiltí buiséadacha bliantúla ar leithligh agus
             go bhfuil neamhspleáchas aige i gcur chun feidhme an bhuiséid sin atá
             leithdháilte air;
      (d)    go gceapfar comhaltaí bhord an údaráis rialála nó, in éagmais boird, lucht
             ardbhainistíochta an údaráis rialála, ar feadh téarma seasta idir 5 bliana agus 7
             mbliana, ar féidir athnuachan a dhéanamh air uair amháin.
                                                             2009/73/CE
                                                             nua
      (eb) go gceaptar comhaltaí bhord an údaráis rialála nó, mura bhfuil bord ann,
             bainistíocht shinsearach an údaráis rialála,  bunaithe ar chritéir oibiachtúla,
             thrédhearcacha agus atá foilsithe, faoi nós imeachta neamhspleách
             neamhchlaonta, lena n-áirithítear go mbeidh na scileanna agus an taithí is gá ag
             na hiarrthóirí d’aon phost ábhartha san údarás rialála;  ar théarma seasta de 5
             suas le 7 mbliana, téarma is féidir a athnuachan aon uair amháin;
                                                             nua
      (f)    go bhfuil forálacha maidir le coinbhleacht leasa i bhfeidhm agus go leanann
             oibleagáidí rúndachta d’fheidhm a bheith acu tar éis dheireadh théarma oifige
             chomhaltaí bhord an údaráis rialála nó, mura bhfuil bord ann, bhainistíocht
             shinsearach an údaráis rialála;
GA                                            134                                                GA
 ---pagebreak---             (g)    nach bhféadfar comhaltaí bhord an údaráis rialála nó, mura bhfuil bord ann,
                   comhaltaí bhainistíocht shinsearach an údaráis rialála a bhriseadh as a bpost
                   ach amháin ar bhonn critéir thrédhearcachta atá i bhfeidhm.
            (h)    Féadfaidh na Ballstáit a fhoráil go ndéanfadh iniúchóir neamhspleách rialú ex
                   post ar chuntais bhliantúla na n-údarás rialála.
                                                                  2009/73/CE
            Maidir le pointe (b) den chéad leis an gcéad fhomhír, pointe (d), áiritheoidh na
            Ballstáit go mbeidh scéim uainíochta iomchuí ann le haghaidh an bhoird nó an lucht
            ardbhainistíochta. Ní fhéadfar comhaltaí an bhoird nó, in éagmais boird, daoine den
            lucht ardbhainistíochta a chur as oifig i rith a dtéarma ach amháin mura
            gcomhlíonann siad a thuilleadh na coinníollacha a leagtar amach san Airteagal seo
            nó má bhí siad ciontach as mí-iompar faoin dlí náisiúnta.
                                                                  nua
   6.       Faoin 5 Iúil 2022 agus gach 4 bliana ina dhiaidh sin, déanfaidh an Coimisiún
            tuarascáil a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle maidir le
            comhlíonadh phrionsabal an neamhspleáchais a leagtar amach san Airteagal seo ag
            na húdaráis náisiúnta.
                                                                  2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                                  nua
                                             Airteagal 7140
                               Cuspóirí ginearálta an údaráis rialála
   Agus na cúraimí rialála a sonraítear sa Treoir seo á ndéanamh aige, déanfaidh an t-údarás
   rialála gach beart réasúnta chun na cuspóirí seo a leanas a bhaint amach laistigh de chreat a
   ndualgais agus a gcumhachtaí mar a leagtar síos in Airteagal 7241 iad, i ndlúthchomhar le
   húdaráis náisiúnta ábhartha eile lena n-áirítear údaráis iomaíochta  agus údaráis ó thíortha
   béal dorais, tríú tíortha san áireamh,  de réir mar is iomchuí, agus gan dochar dá n-
   inniúlachtaí:
   (a)      cur chun cinn a dhéanamh, i ndlúthchomhar leis an nGníomhaireacht, le húdaráis
            rialála de chuid na mBallstát eile, agus leis an gCoimisiún agus ACER, ar mhargadh
            inmheánach sa ghás nádúrtha atá iomaíoch,  solúbtha,  slán agus inbhuanaithe ó
            thaobh an chomhshaoil de  , gáis inbhuanaithe agus ísealcharbóin agus hidrigin 
            laistigh den Chomhphobal  Aontas  , agus ar oscailt éifeachtach margaidh do
            na custaiméirí agus na soláthróirí go léir sa Chomhphobal, agus coinníollacha
            iomchuí a áirithiú maidir le gréasán gáis  nádúrtha   agus hidrigine  a oibriú
            ar bhealach éifeachtach iontaofa, agus cuspóirí fadtéarmacha á gcur san áireamh  ,
            agus dá bhrí sin, ag cur le dlí an Aontais a chur i bhfeidhm ar bhealach éifeachtúil
            agus éifeachtach chun le spriocanna an Aontais maidir leis an aeráid agus fuinneamh
            a bhaint amach  ;
GA                                                 135                                           GA
 ---pagebreak---    (b) margaí réigiúnacha  trasteorann  iomaíocha a bhíonn ag dea-fheidhmiú a
       fhorbairt laistigh den Chomhphobal  Aontas  d’fhonn na cuspóirí dá dtagraítear
       i mír (a) a bhaint amach;
   (c) deireadh a chur le srianta ar thrádáil gáis nádúrtha  agus hidrigine  idir na
       Ballstáit, lena n-áirítear  deireadh a chur le srianta a bhíonn ann de thoradh
       difríochtaí i gcáilíocht na ngás nó difríochtaí i dtoirt hidrigine a chumasctar i gcóras
       gáis nádúrtha nó difríochtaí i gcáilíocht na hidrigine sa chóras hidrigine, 
       acmhainní iomchuí ó thaobh an tarchuir  agus/nó iompair  trasteorann a fhorbairt
       chun freastal ar an éileamh agus feabhas a chur ar chomhtháthú na margaí náisiúnta
        lena n-áirithítear idir-inoibritheacht chóras gáis nádúrtha idirnasctha an
       Aontais,  lena bhféadfaí an sreabhadh gáis nádúrtha ar fud an Chomhphobail 
       Aontais  a éascú;
   (d) cabhrú chun córais neamh-idirdhealaitheacha slána, iontaofa agus éifeachtacha atá
       dírithe ar chustaiméirí a fhorbairt, agus é sin a dhéanamh ar an mbealach is
       costéifeachtaí, agus leormhaitheas an chórais a chur chun cinn agus, i gcomhréir le
       cuspóirí ginearálta an bheartais fuinnimh  agus aeráide , éifeachtúlacht fuinnimh
       a chur chun cinn, chomh maith le comhtháthú na táirgeachta mórscála agus
       mionscála gáis ó fhoinsí fuinnimh in-athnuaite agus ó ghiniúint dháilte sna gréasáin
       tarchurtha agus dáileacháin araon  agus éascú a dhéanamh ar a n-oibriú siúd i dtaca
       le gréasáin fuinnimh gáis nó teasa eile ;
   (e) rochtain ar an ngréasán a éascú d’acmhainneacht táirgthe nua, go háirithe deireadh a
       chur le bacainní a d’fhéadfadh cosc a chur ar rochtain d’iontrálaithe nua sa mhargadh
       agus rochtain i gcás gás  agus hidrigin  ó fhoinsí in-athnuaite fuinnimh;
   (f) a áirithiú go ndéantar dreasachtaí oiriúnacha a dheonú d’oibreoirí córais agus
       d’úsáideoirí córais, sa ghearrthéarma agus san fhadtéarma , chun éifeachtúlachtaí ,
        , go háirithe éifeachtúlacht fuinnimh,  a mhéadú i bhfeidhmíocht na gcóras agus
       comhtháthú na margaí a chothú;
   (g) a áirithiú go mbainfidh custaiméirí tairbhe as trí fheidhmiú éifeachtach a margaidh
       náisiúnta, iomaíocht éifeachtach a chur chun cinn agus cabhrú chun cosaint do
       chustaiméirí a áirithiú  i ndlúthchomhar leis na húdaráis cosanta tomhaltóirí
       ábhartha  ;
   (h) cabhrú le hardchaighdeáin seirbhíse poiblí a bhaint amach maidir le gás nádúrtha,
       cuidiú chun custaiméirí leochaileacha a chosaint agus cuidiú le comhoiriúnacht na
       bpróiseas malartaithe sonraí is gá i dtaobh aistriú custaiméirí.
                                        Airteagal 7241
                        Dualgais agus cumhachtaí an údaráis rialála
   1.  Beidh na dualgais seo a leanas ar an údarás rialála:
       (a)    taraifí tarchurtha nó dáileacháin nó na modheolaíochtaí a ghabhann leo  , nó
              an dá cheann  , a shocrú nó a fhormheas, i gcomhréir leis na critéir
              thrédhearcacha;
GA                                            136                                               GA
 ---pagebreak---                                                        nua
   (b)  ón 1 Eanáir 2031 nó ón dáta a gcuirfear Airteagal 31(1) den Treoir seo i
        bhfeidhm, taraifí le haghaidh rochtain ar an ngréasán hidrigine nó a
        modheolaíochtaí, nó iad araon, a shocrú nó a fhormheas i gcomhréir le critéir
        thrédhearcacha;
   (c)  (i) méid agus fad an mhuirir thiomnaithe dá dtagraítear in Airteagal 4 de [an t-
        athmhúnlú ar an Rialachán Gáis mar a moladh le COM(2021) xxx] nó a
        mhodheolaíochtaí nó iad araon (ii) luach na sócmhainní aistrithe agus ceann
        scríbe aon bhrabúis agus caillteanais a d’fhéadfadh tarlú mar thoradh air sin
        agus (iii) na ranníocaíochtaí a leithdháileadh ar an muirear tiomnaithe a shocrú
        nó a fhormheas i gcomhréir le critéir thrédhearcacha;
                                                       2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                       nua
   (db) a áirithiú go gcomhlíonfaidh na hoibreoirí córais tarchurtha agus  na
        hoibreoirí córais  dáileacháin agus, i gcás inarb iomchuí, na húinéirí córais,
         na hoibreoirí gréasáin hidrigine  chomh maith le haon ghnóthas gáis
        nádúrtha  agus gnóthas hidrigine   agus rannpháirtithe eile sa mhargadh,
        lena n-áirítear pobail fuinnimh saoránach  , a gcuid oibleagáidí faoin Treoir
        seo  , [an t-athmhúnlú ar an Rialachán Gáis mar a moladh le COM(2021)
        xxx], na cóid ghréasáin agus na treoirlínte a glacadh de bhun Airteagail 52 agus
        53 den Rialachán Gáis, Rialachán (AE) 2017/1938 agus faoi reachtaíocht
        ábhartha eile an Chomhphobail  Aontais , lena n-áirítear maidir le
        saincheisteanna trasteorann  , chomh maith le cinntí ó ACER  ;
                                                       nua
   (e)  i ndlúthchomhordú leis na húdaráis rialála eile, a áirithiú go bhfuil ENTSO le
        haghaidh Gais, eintiteas AE do OCDanna agus Gréasán AE Oibreoirí Gréasáin
        Hidrigine (ENNOH) ag comhlíonadh a n-oibleagáidí faoin Treoir seo [an t-
        athmhúnlú ar an Rialachán Gáis mar a moladh le COM(2021) xxx], na cóid
        ghréasáin agus na treoirlínte arna nglacadh de bhun Airteagail 52 go 56 de [an
        t-athmhúnlú ar an Rialachán Gáis mar a moladh le COM(2021) xxx], agus dlí
        ábhartha eile an Aontais, lena n-áirítear i dtaca le saincheisteanna trasteorann,
        mar aon le cinntí ó ACER, agus neamhchomhlíonadh ag ENTSO le haghaidh
        Gais, eintiteas AE do OCDanna agus ENNOH i leith a gcuid oibleagáidí faoi
        seach a shainaithint go comhpháirteach; i gcás nach mbeidh na húdaráis rialála
        in ann teacht ar chomhaontú laistigh de thréimhse 4 mhí tar éis tús a chur leis
        na comhairliúcháin chun neamhchomhlíonadh a shainaithint go
        comhpháirteach, déanfar an cheist a tharchur chuig ACER le haghaidh cinnidh,
        de bhun Airteagal 6(10) de Rialachán (AE) 2019/942;
   (f)  faireachán a dhéanamh ar fhorbairt cháilíochtaí gáis agus ar bhainistiú
        cáilíochta gáis ag na hoibreoirí córais tarchurtha agus, i gcás inarb ábhartha, ag
        na hoibreoirí córais dáileacháin, lena n-áirítear faireachán ar fhorbairt na
GA                                      137                                                GA
 ---pagebreak---          gcostas a bhaineann le bainistiú cháilíocht an gháis ag na hoibreoirí córais agus
         ar na forbairtí a bhaineann le hidrigin a chumasc sa chóras gáis nádúrtha.
   (g)   faireachán a dhéanamh ar fhorbairt na cáilíochta hidrigine agus ar bhainistiú
         cáilíochta hidrigine ag na hoibreoirí gréasáin hidrigine i gcás inarb ábhartha dá
         dtagraítear in Airteagal 46, lena n-áirítear faireachán ar fhorbairt na gcostas a
         bhaineann le bainistiú na cáilíochta hidrigine.
   (h)   scrúdú agus measúnú a dhéanamh ar an bhforléargas a chuirfidh na hoibreoirí
         gréasáin hidrigine isteach maidir le bonneagar iompair hidrigine a fhorbairt i
         gcomhréir le hAirteagal 52, agus riachtanas foriomlán an ghréasáin hidrigine ó
         thaobh na heacnamaíochta agus fuinnimh de á chur san áireamh sa scrúdú seo
         chomh maith leis an gcomhchreat cáis faoi Airteagal 51(2), pointe (e) maidir le
         pleanáil forbartha gréasáin;
   (i)   agus scrúdú agus measúnú ar fhorléargas fhorbairt an bhonneagair iompair
         hidrigine mar a iarrtar faoi phointe (g) á gcur san áireamh agus muirir
         thiomnaithe á bhformheas de réir bhrí Airteagal 4 de [an t-athmhúnlú ar an
         Rialachán Gáis mar a moladh le COM(2021) xxx].
                                                              2019/692      Airteagal 1.6
                                                       (oiriúnaithe)
                                                        nua
   (jc) comhoibriú le húdarás rialála nó le húdaráis rialála na mBallstát lena
         mbaineann agus leis an nGníomhaireacht  le ACER  i ndáil le
         saincheisteanna trasteorann  , go háirithe trí rannpháirtíocht in obair Bhord
         Rialálaithe ACER de bhun Airteagal 21 de Rialachán (AE) 2019/942  I dtaca
         le bonneagar go dtí tríú tíortha agus uathu, féadfaidh údarás rialála an
         Bhallstáit ina bhfuil an chéad phointe idirnaisc chuig gréasán an Bhallstáit
         oibriú i gcomhar le húdaráis ábhartha na tríú tíre, lena n-áirítear údaráis
         Pháirtithe Conarthacha an Chomhphobail Fuinnimh, tar éis dó dul i gcomhairle
         le húdaráis rialála na mBallstát eile lena mbaineann, ar mhaithe le, ó thaobh an
         bhonneagair seo  sin  de, an Treoir seo a chur i bhfeidhm i gcríoch na
         mBallstát;
                                                        2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                        nua
    (kd) aon chinneadh ábhartha ó  ACER  ón nGníomhaireacht agus ón
         gCoimisiún, ar cinneadh é atá ceangailteach ó thaobh dlí de, a chomhlíonadh
         agus a chur chun feidhme;
   (le) tuairisciú go bliantúil ar a ghníomhaíocht agus ar chomhlíonadh a dhualgas
         d’údaráis ábhartha na mBallstát,  d’ACER  don Ghníomhaireacht agus
         don Choimisiún. Cumhdófar sna tuarascálacha sin na bearta a rinneadh agus na
         torthaí a fuarthas maidir le gach ceann de na cúraimí a liostaítear san
         Airteagal seo;
   (mf) a áirithiú nach bhfuil tras-fhóirdheontais ann idir gníomhaíochtaí tarchuir,
         dáileacháin,  iompair hidrigine,  stórála  gáis nádúrtha agus hidrigine 
GA                                       138                                               GA
 ---pagebreak---         LNG  agus chríochfoirt LNG agus críochfort hidrigine  agus soláthair
         gáis nádúrtha agus hidrigine ;
   (ng) faireachán a dhéanamh ar phleananna infheistíochta na n-oibreoirí córais
        tarchurtha, agus measúnú a sholáthar ina thuarascáil bhliantúil ar phleananna
        infheistíochta na n-oibreoirí córais tarchurtha maidir lena gcomhsheasmhacht
        leis an bplean forbartha gréasáin uile-Chomhphobail  Aontais  dá
        dtagraítear  i bpointe (x) d’Airteagal 29 de [an t-athmhúnlú ar an Rialachán
        Gáis mar a moladh le COM(2021) xxx]  in Airteagal 8(3)(b) de Rialachán
        (CE) Uimh. 715/2009; féadfar a áireamh sa mheasúnú sin moltaí maidir leis na
        pleananna infheistíochta sin a leasú;
   (oh) faireachán a dhéanamh ar chomhlíonadh rialacha slándála agus iontaofachta
        gréasáin agus athbhreithniú a dhéanamh ar an bhfeidhmíocht ina leith san am
        atá caite, agus caighdeáin agus ceanglais a leagan síos nó a fhormheas maidir le
        cáilíocht seirbhíse agus soláthair nó cuidiú leis an méid sin in éineacht le
        húdaráis inniúla eile;
   (pi) faireachán a dhéanamh ar leibhéal na trédhearcachta, lena n-áirítear i dtaca le
        praghsanna mórdhíola, agus a áirithiú go gcomhlíonfaidh gnóthais gáis
        nádúrtha  agus hidrigine  na hoibleagáidí trédhearcachta;
   (qj) faireachán a dhéanamh ar leibhéal agus éifeachtacht oscailt an mhargaidh agus
        na hiomaíochta ar an leibhéal mórdhíola agus an leibhéal miondíola, lena n-
        áirítear faireachán ar mhalartáin gáis nádúrtha  agus hidrigine , ar
        phraghsanna do na custaiméirí teaghlaigh lena n-áirítear córais
        réamhíocaíochta, ar rátaí aistrithe, ar rátaí díscoir, ar mhuirir i leith seirbhísí
        cothabhála agus a bhforghníomhú, agus ar ghearáin ó chustaiméirí teaghlaigh,
        chomh maith le haon shaobhadh nó srian ar an iomaíocht, lena n-áirítear aon
        fhaisnéis ábhartha a sholáthar, agus aon chás ábhartha a thabhairt chuig na
        húdaráis iomaíochta ábhartha;
   (rk) faireachán a dhéanamh ar chleachtais chonarthacha shriantacha a bheith ag
        tarlú, lena n-áirítear clásail eiseachais a d’fhéadfadh cosc a chur ar chustaiméirí
        móra neamhtheaghlaigh ó bheith faoi chonradh an tráth céanna le níos mó ná
        soláthróir amháin nó srian a chur ar an rogha atá acu ina leith sin, agus, i gcás
        inarb iomchuí, na húdaráis iomaíochta náisiúnta a chur ar an eolas faoi na
        cleachtais sin;
   (sl) saoirse chonarthach a urramú maidir le conarthaí soláthair soláthair in-
        idirbhriste agus maidir le conarthaí fadtéarmacha ar choinníoll go bhfuil siad
        comhoiriúnach le dlí an Chomhphobail  Aontais  agus go bhfuil siad ag
        teacht le beartais an Chomhphobail  Aontais   agus go gcuireann siad
        le cuspóirí maidir le dícharbónú. Ní thabharfar aon chonarthaí fadtéarmacha
        maidir le soláthar gáis iontaise gan choinne i gcrích a mhairfidh níos faide ná
        deireadh na bliana 2049  ;
   (tm) faireachán a dhéanamh ar an achar ama a thógann sé ar na hoibreoirí córais
        tarchurtha  gáis nádúrtha  agus dáileacháin  nó oibreoirí gréasáin
        hidrigine  naisc agus deisiúcháin a dhéanamh;
   (un) faireachán agus athbhreithniú a dhéanamh ar na coinníollacha rochtana ar
        stóráil, línephacáil agus seirbhísí coimhdeacha eile mar a fhoráiltear dóibh in
        Airteagal 2933  nó Airteagal 33  . I gcás ina saineofar an córas rochtana ar
GA                                        139                                               GA
 ---pagebreak---          stóráil  gáis nádúrtha  de réir Airteagal 2933(3), ní chuirfear athbhreithniú
         ar tharaifí san áireamh leis an gcúram sin;
   (yo) a chuidiú lena áirithiú, in éineacht le húdaráis ábhartha eile, go bhfuil na bearta
         cosanta tomhaltóirí, lena n-áirítear iad siúd a leagtar amach in Iarscríbhinn I,
         éifeachtach agus go bhfuil siad á bhforfheidhmiú;
   (wp) moltaí a fhoilsiú, ar a laghad gach bliain, maidir le comhlíonadh Airteagal 63 i
         gcás praghsanna soláthair, agus na moltaí sin a sholáthar do na húdaráis
         iomaíochta, i gcás inarb iomchuí sin;
   (xq) a áirithiú go mbeidh rochtain  neamh-idirdhealaitheach  ann ar shonraí
         tomhaltais na gcustaiméirí, go soláthrófar, lena húsáid ar bhonn roghnach,
         formáid chomhchuibhithe is furasta a thuiscint ar an leibhéal náisiúnta i leith
         sonraí tomhaltais, agus go mbeidh rochtain phras ag na custaiméirí uile ar
         shonraí den sórt sin  de bhun Airteagail 22 agus 23  faoi phointe (h)
         d’Iarscríbhinn I;
   (yr) faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme rialacha a bhaineann le róil agus
         freagrachtaí na n-oibreoirí córais tarchurtha, na n-oibreoirí córais dáileacháin,
          na n-oibreoirí gréasáin hidrigine,  na soláthróirí agus na gcustaiméirí agus
         páirtithe eile sa mhargadh de bhun Rialachán (CE) Uimh. 715/2009  [an t-
         athmhúnlú ar an Rialachán Gáis mar a moladh le COM(2021) xxx]  ;
   (zs) faireachán a dhéanamh ar chur i bhfeidhm ceart na gcritéar lena gcinntear an
         dtagann saoráid stórála  gáis nádúrtha  faoi Airteagal 2933(3) nó (4); agus
   (aat) faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme na mbeart coimirce dá dtagraítear
         in Airteagal 7746;
   (bbu) cuidiú le comhoiriúnacht na bpróiseas malartaithe sonraí i gcás na bpróiseas
         margaidh is tábhachtaí ar an leibhéal réigiúnach;.
                                                        nua
    (cc) na cóid ghréasáin agus treoirlínte arna nglacadh de bhun Airteagail 52 a chur
         chun feidhme trí bhíthin bearta náisiúnta nó, i gcás inar gá sin, trí bhíthin bearta
         comhordaithe réigiúnacha nó uile-Aontais;
   (dd) próiseas trédhearcach éifeachtúil a áirithiú chun an plean forbartha gréasáin
         náisiúnta a leagan síos i gcomhréir leis na ceanglais a leagtar amach in
         Airteagail 51 agus 52;
   (ee) an plean forbartha gréasáin a fhormheas agus a leasú;
   (ff)  faireachán a dhéanamh ar rialú agus ar bhainistiú cháilíocht an gháis ag na
         hoibreoirí córais tarchurtha, ag na hoibreoirí córas dáileacháin, ag na hoibreoirí
         córais stórála agus ag na hoibreoirí saoráidí GNL;
   (gg) faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme na mbeart arna ndéanamh i stát
         éigeandála, dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2017/1938 agus a leagtar síos sa
         phlean éigeandála náisiúnta, lena n-áirítear bearta dlúthpháirtíochta faoina
         Airteagal 13;
GA                                       140                                                  GA
 ---pagebreak---       (hh) faireachán a dhéanamh ar infhaighteacht láithreán gréasáin um chomparáid a
            dhéanamh, lena n-áirítear uirlisí chun comparáid a dhéanamh a chomhlíonann
            na critéir in Airteagal 12;
      (ii)  faireachán a dhéanamh ar dhíchur bacainní agus srianta neamhréasúnaithe ar
            fhorbairt an tomhaltais gáis nádúrtha in-athnuaite fhéinghinte agus na bpobal
            fuinnimh saoránach.
                                                            2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                            nua
   2. I gcás ina mbeidh foráil déanta amhlaidh ag Ballstát, féadfaidh údaráis eile seachas
      an t-údarás rialála na dualgais faireacháin a leagtar amach i mír 1 a chomhlíonadh. I
      gcás den sórt sin, cuirfear an fhaisnéis a eascraíonn as an bhfaireachán sin ar fáil don
      údarás rialála a luaithe is féidir.
      Agus a neamhspleáchas á chaomhnú acu, gan dochar dá n-inniúlachtaí sonracha féin
      agus ag teacht le prionsabail na rialála níos fearr, rachaidh an t-údarás rialála, de réir
      mar is iomchuí, i gcomhairle le hoibreoirí córais tarchurtha  gáis nádúrtha 
       agus gréasáin hidrigine  agus, de réir mar is iomchuí, comhoibreoidh sé go dlúth
      le húdaráis náisiúnta ábhartha eile agus na dualgais a leagtar amach i mír 1 á
      gcomhlíonadh aige.
      Aon fhormheas a thabharfaidh údarás rialála nó an Ghníomhaireacht  ACER 
      faoin Treoir seo, beidh sé gan dochar d’aon úsáid, a mbeidh údar cuí léi, a bhainfidh
      an t-údarás rialála as a chumhachtaí amach anseo faoin Airteagal seo, ná d’aon
      phionóis a fhorchuirfidh údaráis ábhartha eile nó an Coimisiún.
   3. De bhreis ar na dualgais a thugtar dó faoi mhír 1 den Airteagal seo, nuair a bheidh
      oibreoir córais neamhspleách  nó oibreoir gréasáin hidrigine neamhspleách 
      ainmnithe faoi Airteagal 5514  nó Airteagal 62  , déanfaidh an t-údarás rialála an
      méid seo a leanas:
      (a)   faireachán a dhéanamh ar chomhlíonadh a gcuid oibleagáidí faoin
            Airteagal seo ag úinéir an chórais tarchurtha agus ag an oibreoir córais
            neamhspleách  agus ag úinéir an ghréasáin hidrigine agus ag oibreoir an
            ghréasáin hidrigine neamhspleách , agus pionóis a eisiúint maidir le
            neamhchomhlíonadh i gcomhréir le mír 4, pointe (d);
      (b)   faireachán a dhéanamh ar an gcaidreamh agus ar an gcumarsáid idir an t-
            oibreoir córais neamhspleách agus úinéir an chórais tarchurtha  nó an t-úinéir
            gréasáin hidrigine agus an t-oibreoir gréasáin hidrigine neamhspleách  , lena
            áirithiú go gcomhlíonfaidh an t-oibreoir córais neamhspleách  nó an t-
            oibreoir gréasáin hidrigine neamhspleách  a chuid oibleagáidí, agus go
            háirithe conarthaí a fhormheas agus gníomhú mar údarás réitigh díospóidí idir
            an t-oibreoir córais neamhspleách agus úinéir an chórais tarchurtha  nó an t-
            úinéir gréasáin hidrigine agus an t-oibreoir gréasáin hidrigine neamhspleách 
            i leith aon ghearán a chuirfidh ceachtar páirtí isteach de bhun mhír 11;
      (c)   gan dochar don nós imeachta faoi Airteagal 5514(2), pointe (c), don chéad
            phlean forbartha gréasáin deich mbliana, formheas a dhéanamh ar phleanáil na
            n-infheistíochtaí agus ar an bplean forbartha gréasáin ilbhliantúil a chuirfidh an
GA                                          141                                                  GA
 ---pagebreak---             t-oibreoir córais neamhspleách  nó an t-oibreoir gréasáin hidrigine
            neamhspleách  isteach gach bliain;
      (d)   a áirithiú go n-áireofar leis na taraifí rochtana gréasáin a bhaileoidh an t-
            oibreoir córais neamhspleách  nó an t-oibreoir gréasáin hidrigine
            neamhspleách  luach saothair don úinéir gréasáin nó do na húinéirí gréasáin,
            lena ndéantar foráil maidir le luach saothair leordhóthanach ar shócmhainní an
            ghréasáin agus ar aon infheistíocht nua a dhéanfar sna sócmhainní sin, ar
            choinníoll gur go heacnamúil agus go héifeachtúil a thabhófar iad; agus
      (e)   cumhacht cigireachtaí a dhéanamh, lena n-áirítear cigireachtaí gan fógra roimh
            ré, ag áitreabh úinéir an chórais tarchurtha agus oibreoir an chórais
            neamhspleách,  nó úinéir an ghréasáin hidrigine agus oibreoir an ghréasáin
            hidrigine neamhspleách  .
   4. Áiritheoidh na Ballstáit go dtabharfar na cumhachtaí d’údaráis rialála lena gcuirfear
      ar a gcumas na dualgais dá dtagraítear i míreanna 1, 3 agus 6 a chomhlíonadh ar
      bhealach éifeachtúil gasta. Chun na críche sin, beidh na cumhachtaí seo a leanas ar a
      laghad ag an údarás rialála:
      (a)   an cumhacht cinntí ceangailteacha a eisiúint maidir le gnóthais gáis nádúrtha
             agus hidrigine ;
      (b)   an cumhacht imscrúduithe a dhéanamh maidir le feidhmiú na margaí gáis le
            haghaidh gás , agus aon bheart comhréireach is gá a chinneadh agus a
            fhorchur chun iomaíocht éifeachtach a chur chun cinn agus feidhmiú na margaí
            gáis  le haghaidh gás  a áirithiú agus ,. iI gcás inarb iomchuí, beidh
            sé de chumhacht ag an údarás rialála freisin comhoibriú leis an údarás
            iomaíochta náisiúnta agus le rialálaithe an mhargaidh airgeadais nó leis an
            gCoimisiún maidir le himscrúdú a dhéanamh a bhaineann le dlí na
            hiomaíochta;
      (c)   a cheangal ar ghnóthais gáis nádúrtha  agus hidrigine  aon fhaisnéis a
            sholáthar is ábhartha chun a chuid cúraimí a chomhlíonadh, lena n-áirítear an t-
            údar atá le haon diúltú do rochtain tríú páirtí a dheonú, agus aon fhaisnéis
            maidir le bearta is gá chun an gréasán a threisiú;
      (d)   pionóis atá éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach a fhorchur ar
            ghnóthais gáis nádúrtha  agus hidrigine  nach gcomhlíonfaidh a n-
            oibleagáidí faoin Treoir seo nó aon chinneadh ábhartha de chuid an údaráis
            rialála nó  ACER  na Gníomhaireachta, ar cinneadh é atá ceangailteach ó
            thaobh dlí de, nó a mholadh do chúirt inniúil pionóis den sórt sin a fhorchur.
            Áireofar leis sin  , lena n-áirítear  an chumhacht chun pionóis suas le
            10 % de láimhdeachas bliantúil an oibreora córais tarchurtha  nó an oibreora
            gréasáin hidrigine  nó suas le 10 % de láimhdeachas bliantúil an ghnóthais
            gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach a fhorchur ar an oibreoir córais
            tarchurtha  nó ar an oibreoir gréasáin hidrigine  nó ar an ngnóthas gáis
            nádúrtha atá comhtháite go hingearach, de réir mar a bheidh, nó a mholadh go
            ndéanfar na pionóis sin a fhorchur, maidir le neamhchomhlíonadh a n-
            oibleagáidí féin de bhun na Treorach seo; agus
      (e)   cearta iomchuí imscrúduithe agus cumhachtaí ábhartha maidir le treoracha i
            dtaobh réiteach díospóidí faoi mhíreanna 11 agus 12.
GA                                          142                                              GA
 ---pagebreak---                                                              nua
   5.  An t-údarás rialála atá suite sa Bhallstáit ina bhfuil a shuíomh ag ENTSO le haghaidh
       Gáis, Gréasán AE d’Oibreoirí Córais Tarchurtha Hidrigine nó ag eintiteas AE do
       OCDanna, beidh de chumhacht aige pionóis éifeachtacha, chomhréireacha agus
       athchomhairleacha a fhorchur ar na heintitis sin i gcás nach gcomhlíonann siad a n-
       oibleagáidí faoin Treoir seo, [an t-athmhúnlú ar an Rialachán Gáis mar a moladh le
       COM(2021) xxx] nó faoi aon chinneadh ábhartha ón údarás rialála nó ó ACER atá
       ceangailteach ó thaobh dlí, nó moladh a dhéanamh go ngearrfaidh cúirt inniúil
       pionóis den sórt sin orthu.
                                                             2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                             nua
   65. De bhreis ar na dualgais agus na cumhachtaí a thugtar dó faoi mhíreanna 1 agus 4
       den Airteagal seo, nuair a bheidh oibreoir córais tarchurtha  tarchuir
       neamhspleách   nó oibreoir gréasáin hidrigine atá comhtháite  ainmnithe i
       gcomhréir le Caibidil IXIV, Roinn 3, tabharfar na dualgais agus na cumhachtaí seo a
       leanas ar a laghad don údarás rialála:
       (a)   pionóis a eisiúint i gcomhréir le mír 4, pointe (d) as ucht iompar
             idirdhealaitheach i bhfabhar an ghnóthais gáis nádúrtha atá comhtháite go
             hingearach;
       (b)   faireachán a dhéanamh ar an gcumarsáid idir an t-oibreoir córais tarchurtha
              nó an t-oibreoir gréasáin hidrigine atá comhtháite  agus an gnóthas gáis
             nádúrtha atá comhtháite go hingearach ionas go n-áiritheofar go
             gcomhlíonfaidh an t-oibreoir córais tarchurtha  nó an t-oibreoir gréasáin
             hidrigine atá comhtháite  a chuid oibleagáidí;
       (c)   gníomhú mar údarás réitigh díospóidí idir an gnóthas gáis nádúrtha atá
             comhtháite go hingearach agus an t-oibreoir córais tarchurtha  nó an t-
             oibreoir gréasáin hidrigine atá comhtháite  i leith aon ghearán a chuirfear
             isteach de bhun mhír 11;
       (d)   faireachán a dhéanamh ar an gcaidreamh tráchtála agus airgeadais, lena n-
             áirítear iasachtaí, idir an gnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach
             agus an t-oibreoir córais tarchurtha  nó an t-oibreoir gréasáin hidrigine atá
             comhtháite  ;
       (e)   formheas a dhéanamh ar gach comhaontú tráchtála agus gach comhaontú
             airgeadais idir an gnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach agus an
             t-oibreoir córais tarchurtha  nó an t-oibreoir gréasáin hidrigine  , ar an
             gcoinníoll go gcomhlíonfaidh siad coinníollacha an mhargaidh;
       (f)   údar a iarraidh ar an ngnóthas gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach nuair
             a thabharfaidh an t-oifigeach comhlíontachta fógra i gcomhréir le
             hAirteagal 6421(4),.. Áireofar leis an údar sin, go háirithe,  lena n-áirítear
              fianaise nár tharla aon iompar idirdhealaitheach a bhí chun tairbhe an
             ghnóthais gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach;
GA                                           143                                             GA
 ---pagebreak---        (g)   cigireachtaí a dhéanamh, lena n-áirítear cigireachtaí gan fógra, ar áitribh an
             ghnóthais gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach agus an oibreora córais
             tarchurtha an an t-oibreoir gréasáin hidrigine atá comhtháite  ; agus
       (h)   cúraimí uile an oibreora córais tarchurtha  nó an oibreoir gréasáin hidrigine
             atá comhtháite go hingearach  nó cúraimí sonracha dá chuid a shannadh
             d’oibreoir córais neamhspleách  nó d’oibreoir gréasáin hidrigine
             neamhspleách,  arna cheapadh i gcomhréir le hAirteagal 6414 i gcás sárú
             leanúnach a bheith á dhéanamh ag an oibreoir córais tarchurtha  nó ag an
             oibreoir gréasáin hidrigine atá comhtháite  ar a chuid oibleagáidí faoin Treoir
             seo, go háirithe i gcás iompar idirdhealaitheach a bheith ag tarlú arís agus arís
             eile chun tairbhe an ghnóthais gáis nádúrtha atá comhtháite go hingearach.
   76. Beidh na húdaráis rialála freagrach as a shocrú nó a fhormheas, fada go leor roimh a
       dteacht i bhfeidhm, ar a laghad na modheolaíochtaí a úsáidfear chun iad seo a leanas
       a ríomh nó chun na téarmaí agus na coinníollacha ina leith a leagan síos:
       (a)   naisc le gréasáin náisiúnta  gáis nádúrtha  agus rochtain orthu, lena n-
             áirítear taraifí tarchuir agus dáileacháin, agus téarmaí, coinníollacha agus
             taraifí maidir le rochtain ar shaoráidí GNL  , agus ar an mbealach sin  .
             Ffágfaidh na taraifí nó na modheolaíochtaí sin gur féidir na hinfheistíochtaí is
             gá sna gréasáin agus sna saoráidí GNL a dhéanamh ar bhealach lenar féidir leis
             na hinfheistíochtaí sin inmharthanacht na ngréasán agus na saoráidí GNL a
             áirithiú;
                                                               nua
       (b)   nascadh le gréasáin hidrigine náisiúnta agus rochtain orthu, lena n-áirítear, ón 1
             Eanáir ar aghaidh, taraifí an ghréasáin hidrigine, agus na téarmaí agus na
             coinníollacha maidir le taraifí chun rochtain a fháil ar stóráil hidrigine agus ar
             chríochfoirt hidrigine, lena n-áirítear taraifí i gcás inarb infheidhme;
                                                               2009/73/CE (oiriúnaithe)
       (cb) seirbhísí cothromaíochta a sholáthar a dhéanfar ar an mbealach is eacnamaíche
             agus lena soláthrófar dreasachtaí iomchuí d’úsáideoirí gréasán chun comhardú
             a dhéanamh ar a n-ionchur gáis agus a n-aistarraingt gáis. Soláthrófar na
             seirbhísí cothromaíochta ar bhealach cóir neamh-idirdhealaitheach agus beidh
             siad bunaithe ar chritéir oibiachtúla; agus
                                                               nua
       (d)   muirir thiomnaithe a fhormheas agus faireachán a dhéanamh orthu i gcomhréir
             le hAirteagal 4 de [an t-athmhúnlú ar an Rialachán Gáis mar a moladh le
             COM(2021) xxx].
GA                                           144                                                GA
 ---pagebreak---                                                              2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                             nua
        (e)    rochtain ar bhonneagair thrasteorann, lena n-áirítear na nósanna imeachta
               maidir le leithdháileadh acmhainneachta agus bainistiú ar phlódú.
   87.  Foilseofar na modheolaíochtaí nó na téarmaí agus coinníollacha dá dtagraítear i
        mír 7.
   98.  Agus na taraifí nó na modheolaíochtaí agus na seirbhísí cothromaíochta á socrú nó á
        bhformheas acu, áiritheoidh na húdaráis rialála go dtabharfar dreasacht iomchuí do
        na hoibreoirí córais tarchurtha agus dáileacháin  agus, ón 1 Eanáir 2031, do na
        hoibreoirí gréasáin hidrigine , sa ghearrthréimhse agus san fhadtréimhse araon,
        chun cur le héifeachtúlachtaí, chun comhtháthú an mhargaidh agus slándáil an
        tsoláthair a chothú agus chun tacú leis na gníomhaíochtaí taighde gaolmhara.
   109. Déanfaidh na húdaráis rialála faireachán ar an mbainistiú ar phlódú i dtaobh gréasáin
        náisiúnta tarchurtha gáis  agus gréasáin náisiúnta hidrigine  lena n-áirítear
        idirnascairí, agus ar chur chun feidhme na rialacha maidir le bainistiú ar phlódú.
        Chuige sin, cuirfidh na hoibreoirí córais tarchurtha  , na hoibreoirí gréasáin
        hidrigine  nó na hoibreoirí margaidh a gcuid rialacha maidir le bainistiú ar phlódú,
        lena n-áirítear leithdháileadh acmhainneachta, faoi bhráid na n-údarás rialála
        náisiúnta. fFéadfaidh údaráis rialála náisiúnta leasuithe ar na rialacha sin a iarraidh.
                                          Airteagal 73
                                   Cinntí agus gearáin 
   110. Beidh sé d’údarás ag na húdaráis rialála a cheangal ar oibreoirí córais tarchurtha
         gáis nádúrtha , córais stórála, córais GNL agus córais dáileacháin,  na
        hoibreoirí stórála hidrigine agus críochfoirt hidrigine, agus, ón 1 Eanáir 2031 ar
        aghaidh, na hoibreoirí gréasáin hidrigine más gá, na téarmaí agus na coinníollacha,
        lena n-áirítear na taraifí agus na modheolaíochtaí dá dtagraítear san Airteagal seo, a
        mhodhnú chun a áirithiú go mbeidh siad comhréireach agus go gcuirfear i bhfeidhm
        ar bhealach neamh-idirdhealaitheach iad. Sa chás go saineofar an córas rochtana ar
        stóráil de réir Airteagal 2933(3), ní chuirfear modhnú taraifí san áireamh leis an
        gcúram sin. I gcás moill a bheith ann maidir le taraifí tarchuir agus dáileacháin
         gáis nádúrtha  a shocrú  agus, i gcás inarb iomchuí, taraifí gréasáin
        hidrigine,  beidh sé de chumhacht ag údaráis rialála taraifí nó modheolaíochtaí
        sealadacha tarchuir agus dáileacháin a shocrú nó a fhormheas  agus taraifí gréasáin
        hidrigine agus modheolaíochtaí  agus a chinneadh céard iad na bearta cúitimh
        iomchuí má chlaonann na taraifí nó na modheolaíochtaí deiridh ó na taraifí nó na
        modheolaíochtaí sealadacha sin.
   211  Aon pháirtí a bhfuil gearán aige in aghaidh oibreoir córais tarchurtha  gáis
        nádúrtha , córais stórála, córais GNL nó córais dáileacháin  nó oibreoir gréasáin
        hidrigine, stórála hidrigine nó críochfoirt hidrigine  i ndáil leis na hoibleagáidí atá
        ar an oibreoir sin faoin Treoir seo, féadfaidh sé an gearán a tharchur chuig an údarás
        rialála, a eiseoidh cinneadh, ag gníomhú dó mar údarás réitigh díospóidí, laistigh de
        thréimhse 2 mhí tar éis dó an gearán a fháil. Féadfar síneadh 2 mhí a chur leis an
        tréimhse sin i gcás ina lorgóidh na húdaráis rialála faisnéis bhreise. Féadfar síneadh
        ama eile a chur leis an tréimhse shínithe sin le comhaontú ón ngearánaí. Beidh
GA                                            145                                                GA
 ---pagebreak---           éifeacht cheangailteach ag cinneadh an údaráis rialála ach amháin má chuirtear ar
          neamhní é ar bhonn achomhairc, agus go dtí go ndéantar é sin.
   312.    Aon pháirtí a ndéanfar difear dó agus a bhfuil sé de cheart aige gearán a dhéanamh
          faoi chinneadh maidir le modheolaíochtaí a rinneadh de bhun an Airteagail seo nó, i
          gcás ina mbeidh dualgas comhairliúcháin ar an údarás rialála, faoi na taraifí nó na
          modheolaíochtaí atá beartaithe, féadfaidh sé, laistigh de 2 mhí ar a dhéanaí, nó
          laistigh de thréimhse níos giorra arna foráil ag na Ballstáit, tar éis fhoilsiú an
          chinnidh nó an togra maidir le cinneadh, gearán a chur isteach ina n-iarrtar
          athbhreithniú. Ní bheidh éifeacht fionraíochta ag gearán den sórt sin.
   413.   Cruthóidh na Ballstáit sásraí iomchuí éifeachtúla le haghaidh rialála, rialaithe agus
          trédhearcachta ionas go seachnófar aon mhí-úsáid ceannasachta, go háirithe mí-úsáid
          a dhéanfadh díobháil do thomhaltóirí, agus aon iompraíocht chreachach. Leis na
          sásraí sin, cuirfear forálacha an Chonartha  CFAE  , go háirithe Airteagal 82
           102  de, san áireamh.
   514.   Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar na bearta iomchuí, lena n-áirítear gníomhaíocht
          riaracháin nó imeachtaí coiriúla i gcomhréir lena ndlí náisiúnta, i gcoinne na ndaoine
          nádúrtha nó dlítheanacha atá freagrach i gcás nach ndearnadh urramú ar na rialacha
          rúndachta a fhorchuirtear leis an Treoir seo.
   615,   Na gearáin dá dtagraítear i míreanna 211 agus 312, beidh siad gan dochar
          d’fheidhmiú ceart achomhairc faoi dhlí an Chomhphobail  an Aontais  nó faoin
          dlí náisiúnta.
   716.   Déanfar cinntí a dhéanfaidh údaráis rialála a lánréasúnú agus tabharfar údar iomlán
          leo ionas gur féidir athbhreithniú breithiúnach a dhéanamh. Beidh na cinntí ar fáil
          don phobal agus caomhnófar rúndacht aon fhaisnéise atá íogair ó thaobh na tráchtála
          de san am céanna.
   817.   Áiritheoidh na Ballstáit gurb ann do shásraí oiriúnacha ar an leibhéal náisiúnta faoina
          mbeidh ceart achomhairc ag páirtí a ndéanfaidh cinneadh de chuid údarás rialála
          difear dó, chuig comhlacht atá neamhspleách ar na páirtithe lena mbaineann agus ar
          aon rialtas.
                                             Airteagal 7442
      Córas rialála le haghaidh  Comhar réigiúnach idir údaráis rialála  maidir le
                                     saincheisteanna trasteorann
   1.     Rachaidh údaráis rialála i ndlúthchomhairle lena chéile agus comhoibreoidh siad lena
          chéile  , agus go háirithe laistigh de ACER  agus déanfaidh siad aon fhaisnéis is
          gá chun a gcúraimí faoin Treoir seo a chomhlíonadh a thabhairt dá chéile agus don
          Ghníomhaireacht  do ACER  . Maidir leis an bhfaisnéis a mhalartófar,
          áiritheoidh an t-údarás is faighteoir an leibhéal céanna rúndachta agus a cheanglófar
          ar an údarás tionscnaimh.
   2.     Comhoibreoidh na húdaráis rialála, ar an leibhéal réigiúnach ar a laghad, chun:
          (a)    a chothú go gcruthófar socruithe oibriúcháin chun an bainistiú is fearr is féidir
                 a dhéanamh ar an ngréasán, chun malartuithe comhpháirteacha gáis  agus
                 hidrigine  agus leithdháileadh acmhainneachta trasteorann a chur chun cinn,
                 agus chun leibhéal leordhóthanach acmhainneachta idirnaisc a chumasú, lena
                 n-áirítear trí idirnaisc nua, laistigh den réigiún agus idir réigiúin ionas gur féidir
GA                                                  146                                                 GA
 ---pagebreak---              iomaíocht éifeachtach a fhorbairt agus slándáil an tsoláthair a fheabhsú gan
             idirdhealú a dhéanamh idir gnóthais soláthair i mBallstáit éagsúla;
      (b)    comhordú a dhéanamh ar fhorbairt na gcód gréasáin uile i leith na n-oibreoirí
             córais tarchurtha ábhartha  , oibreoirí gréasáin hidrigine ábhartha  agus
             gníomhairí margaidh ábhartha eile; agus
      (c)    comhordú a dhéanamh ar fhorbairt na rialacha lena rialaítear bainistiú ar
             phlódú;.
                                                           nua
      (d)    comhlíonadh rialála na n-eintiteas dlíthiúil a chomhlíonann cúraimí na n-
             oibreoirí tarchurtha agus na n-oibreoirí gréasáin ar an leibhéal trasteorann nó
             réigiúnach a áirithiú.
                                                           2009/73/CE
                                                           nua
   3. Beidh sé de cheart ag na húdaráis rialála náisiúnta socruithe comhair a dhéanamh
      lena chéile ar mhaithe leis an gcomhar rialála a chothú.
   4. Déanfar na bearta dá dtagraítear i mír 2, de réir mar is iomchuí, i
      ndlúthchomhairliúchán leis na húdaráis náisiúnta ábhartha eile agus gan dochar dá n-
      inniúlachtaí sonracha.
   5.  Féadfaidh an Coimisiún Treoirlínte a ghlacadh maidir le líon na ndualgas atá ar na
      húdaráis rialála i dtaobh comhoibriú lena chéile agus leis an nGníomhaireacht.
      Maidir leis na bearta sin, a cheaptar chun eilimintí neamhriachtanacha den Treoir seo
      a leasú trína forlíonadh, glacfar iad i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin lena
      ngabhann grinnscrúdú dá dtagraítear in Airteagal 51(3).
                                                           nua
   5. Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i
      gcomhréir le hAirteagal 83 chun an Treoir seo a fhorlíonadh trí threoirlínte a bhunú
      maidir lena mhéid a bheidh sé de dhualgais ar na húdaráis rialála comhoibriú le
      chéile agus le ACER.
                                                           2019/692 Airteagal 1.7
                                                           nua
   6. Féadfaidh na húdaráis rialála, nó, i gcás inarb iomchuí, údaráis inniúla eile, dul i
      gcomhairle le húdaráis ábhartha tríú tíortha  , lena n-áirítear Páirtithe Conarthacha
      an Chomhphobail Fuinnimh,  agus oibreoidh siad i gcomhar leo maidir le
      bonneagar gáis  agus hidrigine  a oibriú go dtí tríú tíortha agus uathu d’fhonn a
      áirithiú, maidir leis an mbonneagar lena mbaineann, go gcuirfear an Treoir seo i
      bhfeidhm go comhsheasmhach i gcríoch agus i bhfarraige teorann Ballstáit.
GA                                          147                                              GA
 ---pagebreak---                                                             2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                            nua
                                       Airteagal 7543
                  Comhlíonadh na  gcód agus na  dTdtreoirlínte
   1. Féadfaidh aon údarás rialála agus an Coimisiún tuairim na Gníomhaireachta 
      ACER  a iarraidh faoi chomhlíonadh cinneadh arna dhéanamh ag údarás rialála
      leis  na cóid ghréasáin agus  na cóid ghréasáin agus Ttreoirlínte dá dtagraítear sa
      Treoir seo nó i Rialachán (CE) Uimh. 715/2009  [an t-athmhúnlú ar an Rialachán
      Gáis mar a moladh le COM(2021) xxx]  .
   2. Soláthróidh an Ghníomhaireacht  ACER  a thuairim don údarás rialála a d’iarr
      an tuairim sin nó don Choimisiún, faoi seach, agus don údarás rialála a rinne an
      cinneadh atá i gceist, laistigh de 3 mhí ón dáta a fuarthas an iarraidh.
   3. I gcás nach gcomhlíonfaidh an t-údarás rialála a rinne an cinneadh an tuairim  ó
      ACER  ón nGníomhaireacht laistigh de 4 mhí ón dáta a fuarthas an tuairim sin,
      cuirfidh  ACER  an Ghníomhaireacht an Coimisiún ar an eolas dá réir sin.
   4. Féadfaidh aon údarás rialála an Coimisiún a chur ar an eolas i gcás ina measfaidh sé,
      maidir le cinneadh atá ábhartha i dtaobh trádáil trasteorann agus ar cinneadh é a rinne
      údarás rialála eile, nach gcomhlíontar leis an gcinneadh sin na Ttreoirlínte dá
      dtagraítear sa Treoir seo ná i Rialachán (CE) Uimh. 715/2009  [an t-athmhúnlú ar
      an Rialachán Gáis mar a moladh le COM(2021) xxx]  laistigh de 2 mhí ó dháta an
      chinnidh sin.
   5. I gcás ina n-aimsíonn an Coimisiún, laistigh de 2 mhí tar éis  do ACER don
      Ghníomhaireacht é a chur ar an eolas i gcomhréir le mír 3, nó d'údarás rialála é a
      chur ar an eolas i gcomhréir le mír 4, nó ar a thionscnamh féin, laistigh de trí mhí ó
      dháta an chinnidh, go n-ardaíonn an cinneadh ón údarás rialála amhras
      tromchúiseach i dtaca lena comhoiriúnacht leis na  cóid ghréasáin agus leis na 
      Ttreoirlínte dá dtagraítear sa Treoir seo nó i Rialachán (CE) Uimh. 715/2009  [an
      t-athmhúnlú ar an Rialachán Gáis mar a moladh le COM(2021) xxx] , féadfaidh
      an Coimisiún cinneadh a dhéanamh scrúdú breise a dhéanamh ar an gcás. I gcás den
      sórt sin, iarrfaidh sé ar an údarás rialála agus ar na páirtithe sna himeachtaí teacht os
      comhair an údaráis rialála chun barúlacha a chur isteach.
   6. I gcás ina ndéanfaidh an Coimisiún cinneadh an cás a scrúdú a thuilleadh, eiseoidh sé
      cinneadh críochnaitheach laistigh de 4 mhí ó dháta an chinnidh sin:
      (a)    gan agóid a dhéanamh i gcoinne an chinnidh ón údarás rialála; nó
      (b)    a chur de cheangal ar an údarás rialála lena mbaineann a chinneadh a tharraingt
             siar ar an mbonn nár comhlíonadh  na cóid ghréasáin agus  na Ttreoirlínte.
   7. I gcás nach mbeidh cinneadh déanta ag an gCoimisiún an cás a scrúdú a thuilleadh ná
      nach mbeidh cinneadh críochnaitheach déanta aige laistigh de na teorainneacha ama
      a leagtar síos i míreanna 5 agus 6 faoi seach, measfar nach ndearna sé agóid i
      gcoinne an chinnidh ón údarás rialála.
   8. An cinneadh ón gCoimisiún i dtaobh cinneadh ón údarás rialála a tharraingt siar,
      comhlíonfaidh an t-údarás rialála é laistigh de thréimhse 2 mhí agus cuirfidh sé an
      Coimisiún ar an eolas dá réir sin.
GA                                           148                                                GA
 ---pagebreak---    9. Féadfaidh an Coimisiún Treoirlínte a ghlacadh lena leagfar amach mionsonraí an nós
      imeachta a bheidh le leanúint ag na húdaráis rialála, ag an nGníomhaireacht agus ag
      an gCoimisiún maidir le comhlíonadh na dTreoirlínte dá dtagraítear san Airteagal seo
      i gcás cinntí arna ndéanamh ag údaráis rialála. Maidir leis na bearta sin, a cheaptar
      chun eilimintí neamhriachtanacha den Treoir seo a leasú trína forlíonadh, glacfar iad
      i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú dá dtagraítear
      in Airteagal 51(3).  Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe
      a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 67 lena bhforlíontar an Treoir seo trí threoirlínte
      a bhunú ina leagtar amach mionsonraí an nós imeachta atá le leanúint chun an
      tAirteagal seo a chur i bhfeidhm. 
                                       Airteagal 7644
                                      Coimeád taifead
   1. Ceanglóidh na Ballstáit ar na gnóthais soláthair a choimeád ar fáil do na húdaráis
      náisiúnta, lena n-áirítear an t-údarás rialála, na húdaráis náisiúnta iomaíochta agus an
      Coimisiún, chun a gcuid cúraimí a chomhlíonadh, ar feadh 5 bliana ar a laghad, na
      sonraí ábhartha a bhaineann le gach idirbheart i gconarthaí soláthair gáis
       nádúrtha  agus  hidrigine  i ndíorthaigh gháis  nádúrtha   agus
      hidrigine  le custaiméirí mórdhíola agus le hoibreoirí córais tarchurtha, mar aon le
      hoibreoirí stórála agus oibreoirí GNL  chomh maith le hoibreoirí gréasáin
      hidrigine, oibreoirí stórála agus oibreoirí críochfoirt .
   2. Áireofar leis na sonraí mionsonraí maidir le saintréithe na n-idirbheart ábhartha,
      amhail fad, seachadadh agus rialacha maidir le rialú, an chainníocht, dátaí agus
      amanna an fhorghníomhaithe agus praghsanna na n-idirbheart agus na modhanna
      chun an custaiméir mórdhíola lena mbaineann a aithint, chomh maith le sonraí i
      dtaobh na gconarthaí soláthair gáis  nádúrtha   agus hidrigine  agus na
      ndíorthach gáis  nádúrtha   agus hidrigine  uile nach bhfuil socraithe.
   3. Féadfaidh an t-údarás rialála a chinneadh gnéithe den fhaisnéis sin a chur ar fáil do
      rannpháirtithe sa mhargadh ar choinníoll nach scaoilfear faisnéis íogair tráchtála faoi
      ghníomhaithe margaidh aonair ná faoi idirbhearta aonair. Ní bheidh feidhm ag an mír
      seo maidir le faisnéis faoi ionstraimí airgeadais a thagann faoi raon feidhme Threoir
       2014/65/AE  2004/39/CE.
   4. Chun cur i bhfeidhm aonfhoirmeach an Airteagail seo a áirithiú, féadfaidh an
      Coimisiún  Tugtar de chumhacht don Choimisiún   gníomhartha tarmligthe a
      ghlacadh lena bhforlíontar an Treoir seo i gcomhréir le hAirteagal 83, trí 
      Threoirlínte a ghlacadh  a bhunú  ina saineofar na modhanna agus na socruithe
      maidir le coimeád taifead chomh maith le foirm agus ábhar na sonraí a choimeádfar.
      Glacfar na bearta sin, bearta a dearadh chun gnéithe neamhbhunúsacha den Treoir a
      leasú le forlíonadh, i gcomhréir leis an nós imeachta rialaithe lena ngabhann
      grinnscrúdú dá dtagraítear in Airteagal 51(3).
   5. Maidir le hidirbhearta i ndíorthaigh gháis  nádúrtha   agus hidrigine  de
      chuid gnóthais soláthair le custaiméirí mórdhíola agus oibreoirí córais tarchurtha
       gáis nádúrtha  , chomh maith le hoibreoirí stóras agus oibreoirí GNL  chomh
      maith le hoibreoirí gréasáin, stórála agus críochfoirt hidrigine , ní bheidh feidhm
      ag an Airteagal seo go dtí go nglacfaidh an Coimisiún na tTreoirlínte dá dtagraítear i
      mír 4.
GA                                           149                                               GA
 ---pagebreak---    6. Ní chruthófar le forálacha an Airteagail seo oibleagáidí breise i leith na n-údarás dá
      dtagraítear i mír 1 i gcás eintitis a thagann faoi raon feidhme Threoir 2014/65/AE
      2004/39/CE.
   7. Sa chás go mbeidh gá ag na húdaráis dá dtagraítear i mír 1 le rochtain a bheith acu ar
      shonraí a choimeádann na heintitis a thagann faoi raon feidhme Threoir
      2014/65/AE2004/39/CE, cuirfidh na húdaráis atá freagrach faoin Treoir sin na sonraí
      is gá ar fáil dóibh.
                                     Caibidil XXI
                           Forálacha críochnaitheacha
                                      Airteagal 7746
                                     Bearta coimirce
   1. I gcás géarchéim thobann sa mhargadh fuinnimh nó i gcás ina mbeidh sábháilteacht
      nó slándáil fhisiceach daoine, gaireas nó suiteálacha, nó sláine an chórais, faoi
      bhagairt, féadfaidh na Ballstát na bearta coimirce is gá a dhéanamh go sealadach
       staid éigeandála a dhearbhú de bhun Airteagal 11 de Rialachán (AE 2017/1938
      agus na forálacha dá bhforáiltear sa phlean éigeandála náisiúnta a ghlacadh  .
   2. I gcás bearta den sórt sin, is é an suaitheadh is lú is féidir a dhéanfar maidir le
      feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh agus ní bheidh a raon feidhme níos leithne ná
      mar atá fíor-riachtanach chun leigheas a fháil ar na deacrachtaí tobanna atá tagtha
      chun cinn.
   3. Tabharfaidh an Ballstát lena mbaineann fógra faoi na bearta sin, gan mhoill, do na
      Ballstáit eile agus don Choimisiún, agus féadfaidh an Coimisiún a chinneadh nach
      mór don Bhallstát lena mbaineann na bearta sin a leasú nó a dhíothú, a mhéid a
      dhéantar an iomaíocht a shaobhadh dá mbarr agus a mhéid a dhéanann siad dochar
      don trádáil ar bhealach a thagann salach ar an leas coiteann.
                                                          2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                      Airteagal 7847
                                   Cothrom na Féinne
   1. I gcás bearta a fhéadfaidh na Ballstáit a dhéanamh de bhun na Treorach seo chun
      cothrom na Féinne a áirithiú, beidh siad comhoiriúnach  le CFAE  leis an
      gConradh, go háirithe Airteagal 30  36  de, agus le reachtaíocht an
      Chomhphobail  Aontais .
   2. Maidir leis na bearta dá dtagraítear i mír 1, beidh siad comhréireach, neamh-
      idirdhealaitheach agus trédhearcach. Ní fhéadfar na bearta sin a chur i bhfeidhm ach
      amháin tar éis fógra a thabhairt don Choimisiún agus tar éis don Choimisiún iad a
      fhormheas.
   3. Gníomhóidh an Coimisiún de bhun an fhógra dá dtagraítear i mír 2 laistigh de 2 mhí
      tar éis an fógra a fháil. Tosóidh an tréimhse sin ar an lá tar éis an fhaisnéis iomlán a
GA                                          150                                                GA
 ---pagebreak---        fháil. Sa chás nár ghníomhaigh an Coimisiún laistigh den tréimhse 2 mhí sin, measfar
       nach ndearna sé agóid i gcoinne na mbeart ar tugadh fógra ina leith.
                                         Airteagal 48
      Maoluithe maidir le gealltanais lena ngabhann dearbhoibleagáid íocaíochta
   1.  Má bhíonn deacrachtaí tromchúiseacha eacnamaíocha agus airgeadais ag gnóthas
       gáis nádúrtha, nó má mheasann sé go mbeadh deacrachtaí den sórt sin aige, de bharr
       na ngealltanas a thug sé, ar gealltanais iad lena ngabhann dearbhoibleagáid
       íocaíochta agus ar glacadh leo i gconradh ceannacháin gáis amháin nó níos mó,
       féadfaidh sé iarratas ar mhaolú sealadach ar Airteagal 32 a chur faoi bhráid an
       Bhallstáit lena mbaineann nó an údaráis inniúil ainmnithe. I gcomhréir le rogha na
       mBallstát, déanfar iarratais a thíolacadh ar bhonn cás ar chás roimh an diúltú don
       rochtain ar an gcóras nó dá éis. Ina theannta sin, féadfaidh na Ballstáit an rogha a
       thabhairt don ghnóthas gáis nádúrtha iarratas a thíolacadh roimh an diúltú don
       rochtain ar an gcóras nó dá éis. I gcás inar dhiúltaigh gnóthas gáis nádúrtha rochtain
       a thabhairt, déanfar an t-iarratas a thíolacadh gan mhoill. Beidh gach faisnéis
       ábhartha maidir le cineál agus méid na faidhbe ag gabháil leis na hiarratais, mar aon
       le gach faisnéis ábhartha maidir leis na hiarrachtaí a rinne an gnóthas gáis nádúrtha
       an fhadhb a réiteach.
       Mura bhfuil réitigh mhalartacha ar fáil le réasún, agus mír 3 á cur san áireamh,
       féadfaidh an Ballstát nó an t-údarás inniúil ainmnithe cinneadh a dhéanamh maolú a
       dheonú.
   2.  Tabharfaidh an Ballstát, nó an t-údarás inniúil ainmnithe, fógra don Choimisiún gan
       mhoill faoin gcinneadh a rinne sé maolú a dheonú, mar aon leis an bhfaisnéis
       ábhartha go léir i dtaca leis an maolú. Féadfar an fhaisnéis sin a chur faoi bhráid an
       Choimisiúin i bhfoirm chomhiomlán, ionas go bhféadfaidh an Coimisiún teacht ar
       chinneadh a mbeidh bonn maith faoi. Laistigh de 8 seachtaine ón bhfógra sin a fháil,
       féadfaidh an Coimisiún a iarraidh go ndéanfaidh an Ballstát, nó an t-údarás inniúil
       ainmnithe lena mbaineann, an cinneadh maidir le maolú a dheonú a leasú nó a
       tharraingt siar.
       Mura gcomhlíonfaidh an Ballstát nó an t-údarás inniúil ainmnithe lena mbaineann an
       iarraidh sin laistigh de thréimhse 4 seachtaine, déanfar cinneadh críochnaitheach go
       gasta i gcomhréir leis an nós imeachta comhairleach dá dtagraítear in Airteagal
       51(2).
       Caomhnóidh an Coimisiún rúndacht aon fhaisnéise atá íogair ó thaobh na tráchtála
       de.
   3.  Agus cinneadh á dhéanamh acu maidir leis na maoluithe dá dtagraítear i mír 1,
       cuirfidh na Ballstáit, nó an t-údarás inniúil ainmnithe, agus an Coimisiún san
       áireamh, go háirithe, na critéir seo a leanas:
       (a)    an cuspóir i dtaobh margadh iomaíoch gáis a bhaint amach;
       (b)    an gá atá ann oibleagáidí seirbhíse poiblí a chomhlíonadh agus slándáil an
              tsoláthair a áirithiú;
       (c)    suíomh an ghnóthais gáis nádúrtha sa mhargadh gáis agus staid iarbhír na
              hiomaíochta sa mhargadh sin;
GA                                            151                                             GA
 ---pagebreak---          (d)    a thromchúisí atá na deacrachtaí eacnamaíocha agus airgeadais a bhíonn ag
                gnóthais gáis nádúrtha agus ag gnóthais tarchuir nó ag custaiméirí incháilithe;
         (e)    dátaí sínithe agus téarmaí an chonartha nó na gconarthaí i gceist, lena n-áirítear
                a mhéid a cheadaítear athruithe margaidh fúthu;
         (f)    na hiarrachtaí arna ndéanamh teacht ar réiteach ar an bhfadhb;
         (g)    a mhéid a d’fhéadfadh an gnóthas a bheith ag súil leis le réasún, agus é ag
                glacadh leis na gealltanais i gceist lena ngabhann dearbhoibleagáid íocaíochta,
                ag féachaint d’fhorálacha na Treorach seo, gur dóigh go dtiocfadh deacrachtaí
                tromchúiseacha chun cinn;
         (h)    leibhéal nasctha an chórais le córais eile agus méid na hidir-inoibritheachta sna
                córais sin; agus
         (i)    na héifeachtaí a bheadh ag deonú maolaithe ar chur i bhfeidhm ceart na
                Treorach seo maidir le feidhmiú rianúil an mhargaidh inmheánaigh sa ghás
                nádúrtha.
         Níor cheart é a bheith ina thoradh ar chinneadh maidir le hiarraidh ar mhaolú i
         dtaobh conarthaí lena ngabhann dearbhoibleagáid íocaíochta arna dtabhairt i gcrích
         roimh an 4 Lúnasa 2003 go mbeidh cás ann ina bhfuil sé dodhéanta asraonta
         malartacha a aimsiú atá inmharthana ó thaobh na gné eacnamaíche de. Ar aon
         chuma, measfar nach bhfuil deacrachtaí tromchúiseacha ann i gcás nach dtitfidh
         díolacháin gáis nádúrtha faoi bhun leibhéal na ráthaíochtaí ceannacháin íosta atá i
         gconarthaí ceannacháin gáis lena ngabhann dearbhoibleagáid íocaíochta nó a mhéid
         is féidir an conradh ceannacháin gáis lena ngabhann dearbhoibleagáid íocaíochta a
         oiriúnú nó is féidir leis an ngnóthas gáis nádúrtha asraonta malartacha a aimsiú.
   4.    I gcás gnóthais gáis nádúrtha nár deonaíodh maolú dóibh amhail dá dtagraítear i mír
         1 den Airteagal seo, ní dhiúltóidh siad rochtain ar an gcóras, nó ní dhiúltóidh siad
         rochtain ar an gcóras a thuilleadh, mar gheall ar ghealltanais lena ngabhann
         dearbhoibleagáid íocaíochta ar gealltanais iad ar glacadh leo i gconradh ceannacháin
         gáis. Áiritheoidh na Ballstáit go gcomhlíonfar forálacha ábhartha Airteagail 32 go
         44.
   5.    Beidh bunús cuí le haon mhaolú arna dheonú faoi na forálacha thuas. Foilseoidh an
         Coimisiún an cinneadh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
   6.    Faoin 4 Lúnasa 2008, cuirfidh an Coimisiún isteach tuarascáil athbhreithniúcháin
         maidir leis an taithí a fuarthas ó chur i bhfeidhm an Airteagail seo, ionas go
         bhféadfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle breithniú a dhéanamh, in am
         trátha, an gá é a choigeartú.
                                                                     2019/692      Airteagal 1.8
                                                              (oiriúnaithe)
                                                               nua
                                           Airteagal 7948a
   Comhaontuithe teicniúla maidir le hoibriú  línte píblínte gáis nádúrtha agus hidrigine
                                 le tríú tíortha  línte tarchuir
GA                                               152                                               GA
 ---pagebreak---    Ní dhéanann an Treoir seo difear do shaoirse oibreoirí an chórais tarchurtha  , oibreoirí
   gréasáin hidrigine  ná d’oibreoirí eacnamaíocha eile a choimeád i bhfeidhm nó
   comhaontuithe teicniúla maidir le saincheisteanna a bhaineann le feidhmiú línte tarchuir 
   píblínte  idir Ballstát agus tríú tír a thabhairt i gcrích, a mhéid atá na comhaontuithe sin i
   gcomhréir le dlí an Aontais agus iad ag luí le cinntí ábhartha údaráis rialála náisiúnta na
   mBallstát lena mbaineann. Cuirfear údaráis rialála na mBallstát lena mbaineann ar an eolas
   maidir leis na comhaontuithe sin.
                                                                  2009/73/CE
                                              Airteagal 49
                      Margaí atá ag teacht chun cinn agus margaí leithlisithe
   1.       Ballstáit nach bhfuil nasc díreach idir iad agus córas idirnasctha aon Bhallstáit eile
            agus nach bhfuil ach aon phríomhsholáthróir seachtrach amháin acu, féadfaidh siad
            maolú a dhéanamh ar Airteagail 4, 9, 37 agus/nó 38. Measfar gur príomhsholáthróir é
            gnóthas soláthair a bhfuil sciar is mó ná 75 % den mhargadh aige. Rachaidh aon
            mhaolú den sórt sin in éag go huathoibríoch i gcás nach mbeidh feidhm a thuilleadh
            ag ceann amháin ar a laghad de na coinníollacha dá dtagraítear san fhomhír seo.
            Tabharfar fógra don Choimisiún faoi aon mhaolú den sórt sin.
            Féadfaidh an Chipir maolú a dhéanamh ar Airteagail 4, 9, 37 agus/nó 38. Rachaidh
            maolú den sórt sin in éag ón nóiméad nach mbeidh an Chipir incháilithe mar
            mhargadh leithlisithe.
            Ní bheidh feidhm ag Airteagail 4, 9, 37 agus/nó 38 maidir leis an Eastóin, an Laitvia
            agus/nó an Fhionlainn go dtí go mbeidh nasc díreach idir aon cheann de na Ballstáit
            sin agus córas idirnasctha aon Bhallstáit cé is moite den Eastóin, den Laitvia, den
            Liotuáin agus den Fhionlainn. Tá an fhomhír seo gan dochar do mhaoluithe faoin
            gcéad fhomhír den mhír seo.
   2.       I gcás Ballstát a cháilíonn mar mhargadh atá ag teacht chun cinn agus a mbeadh
            fadhbanna suntasacha aige de bharr chur chun feidhme na Treorach seo, féadfaidh sé
            maolú a dhéanamh ar Airteagail 4 agus 9, Airteagal 13(1) agus (3), Airteagail 14
            agus 24, Airteagal 25(5), Airteagail 26, 31 agus 32, Airteagal 37(1) agus/nó
            Airteagal 38. Rachaidh maolú den sórt sin in éag go huathoibríoch ón nóiméad nach
            gcáileoidh an Ballstát a thuilleadh mar mhargadh atá ag teacht chun cinn. Tabharfar
            fógra don Choimisiún faoi aon mhaolú den sórt sin.
            Féadfaidh an Chipir maolú a dhéanamh ar Airteagail 4 agus 9, Airteagal 13(1) agus
            (3), Airteagail 14 agus 24, Airteagal 25(5), Airteagail 26, 31 agus 32, Airteagal 37(1)
            agus/nó Airteagal 38. Rachaidh maolú den sórt sin in éag ón nóiméad nach mbeidh
            an Chipir incháilithe mar mhargadh atá ag teacht chun cinn.
   3.       Ar an dáta a rachaidh an maolú dá dtagraítear sa chéad fhomhír de mhír 2 in éag,
            beidh mar thoradh ar an sainmhíniú ar chustaiméirí incháilithe go n-osclófar an
            margadh méid is comhionann le 33 % ar a laghad de thomhaltas bliantúil iomlán gáis
            an mhargaidh gáis náisiúnta. Dhá bhliain ina dhiaidh sin, beidh feidhm ag Airteagal
            37(1)(b), agus, 3 bliana ina dhiaidh sin, beidh feidhm ag Airteagal 37(1)(c). Go dtí
            go mbeidh feidhm ag Airteagal 37(1)(b), féadfaidh an Ballstát dá dtagraítear i mír 2
            den Airteagal seo a chinneadh gan Airteagal 32 a chur i bhfeidhm a mhéid a
GA                                                153                                               GA
 ---pagebreak---       bhaineann le seirbhísí coimhdeacha agus stóráil shealadach don phróiseas
      athghásaithe, agus lena sheachadadh ina dhiaidh sin chuig an gcóras tarchuir.
   4. I gcás ina bhfágfadh cur chun feidhme na Treorach seo go mbeadh fadhbanna
      suntasacha i limistéar atá teoranta go geografach de Bhallstát, go háirithe maidir le
      forbairt an bhonneagair tarchuir agus an mhórbhonneagair dáileacháin, agus d’fhonn
      infheistíochtaí a spreagadh, féadfaidh an Ballstát iarratas a dhéanamh chuig an
      gCoimisiún le haghaidh maolú sealadach ar Airteagail 4 agus 9, Airteagal 13(1) agus
      (3), Airteagail 14 agus 24, Airteagal 25(5), Airteagail 26, 31 agus 32, Airteagal 37(1)
      agus/nó Airteagal 38 le haghaidh forbairtí laistigh den limistéar sin.
   5. Féadfaidh an Coimisiún an maolú dá dtagraítear i mír 4 a dheonú, agus na critéir seo
      a leanas go háirithe á gcur san áireamh aige:
      –     a) an gá atá le hinfheistíochtaí i mbonneagar, nach bhféadfaí a oibriú ar
            bhealach eacnamúil i margadh iomaíoch,
      –     b) leibhéal na n-infheistíochtaí atá de dhíth agus na hionchais i dtaobh
            aisíocaíochta,
      –     c) méid agus aibíocht an chórais gáis sa limistéar lena mbaineann,
      –     d) na hionchais don mhargadh gáis lena mbaineann,
      –     e) méid gheografach agus saintréithe an limistéir nó an réigiúin lena
            mbaineann, agus tosca socheacnamaíocha agus déimeagrafacha,
      I gcás bonneagar gáis seachas bonneagar dáileacháin, ní fhéadfar maolú a dheonú
      ach amháin mura bhfuil bonneagar gáis bunaithe sa limistéar nó má tá bonneagar
      gáis bunaithe le níos lú ná deich mbliana. Ní rachaidh an maolú sealadach thar deich
      mbliana ón tráth a sholáthrófar gás sa limistéar den chéad uair.
      I gcás bonneagar dáileacháin, féadfar maolú a dheonú go ceann tréimhse nach faide
      ná 20 bliain ón tráth a sholáthrófar gás den chéad uair tríd an mbonneagar sin sa
      limistéar.
   6. Ní bheidh feidhm ag Airteagal 9 maidir leis an gCipir, Lucsamburg agus/nó Málta.
   7. Cuirfidh an Coimisiún na Ballstáit ar an eolas faoi iarratais arna ndéanamh faoi mhír
      4 sula ndéanfaidh sé cinneadh de bhun mhír 5, agus urramú na rúndachta á chur san
      áireamh aige. Foilseofar an cinneadh sin, chomh maith leis na maoluithe dá
      dtagraítear i míreanna 1 agus 2, in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
   8. Féadfaidh an Ghréig maolú a dhéanamh ar Airteagail 4, 24, 25, 26, 32, 37 agus/nó 38
      den Treoir seo i leith na limistéar geografach agus na dtréimhsí ama a shonraítear sna
      ceadúnais arna n-eisiúint aici, roimh an 15 Márta 2002 agus i gcomhréir le Treoir
      98/30/CE, maidir le forbairt agus saothrú eisiach gréasán dáileacháin i limistéir
      gheografacha áirithe.
                                                            nua
                                        Airteagal 80
                        Maoluithe maidir le córas gáis nádúrtha
   1. Na Ballstáit nach bhfuil nasctha go díreach le córas idirnasctha aon Bhallstáit eile,
      féadfaidh siad maoluithe ó Airteagail 3, 7, 54 agus/nó 27 a iarraidh ar an gCoimisiún.
GA                                          154                                               GA
 ---pagebreak---           Rachaidh aon mhaolú den sórt sin in éag a luaithe a chuirfear an chéad idirnascaire
          chuig an mBallstát i gcrích.
   2.     Féadfaidh na Ballstáit a iarraidh ar an gCoimisiún maoluithe ó Airteagail 3, 7, 54 nó
          27 a chur i bhfeidhm maidir leis na réigiúin is forimeallaí de réir bhrí Airteagal 349
          CFAE nó maidir le limistéir iargúlta eile. Rachaidh aon mhaolú den sórt sin in éag a
          luaithe a chuirfear nasc i gcrích ón réigiún nó ón limistéar chuig Ballstát le córas
          idirnasctha.
   3.     Cuirfidh an Coimisiún na Ballstáit ar an eolas faoi iarratais ar mhaoluithe dá
          dtagraítear i míreanna 1 agus 2 sula ndéanfaidh sé cinneadh, agus aird á tabhairt aige
          ar iarrataí a bhfuil bonn cirt leo ar fhaisnéis íogair tráchtála.
   4.     Beidh na maoluithe a dheonóidh an Coimisiún teoranta ó thaobh ama agus faoi réir
          coinníollacha a bhfuil sé d’aidhm acu iomaíocht sa mhargadh inmheánach agus
          comhtháthú an mhargaidh inmheánaigh a mhéadú agus chun a áirithiú nach gcuirfidh
          na maoluithe isteach ar an aistriú chuig fuinneamh in-athnuaite ná ar chur i bhfeidhm
          chéadphrionsabal na héifeachtúlachta fuinnimh de réir bhrí Airteagal 2, pointe (18)
          de Rialachán (AE) 2018/1999.
   5.     Rachaidh na maoluithe de bhun Threoir 2009/73/CE gan dáta éaga in éag an
          31 Nollaig 2025. Maidir leis na Ballstáit atá fós ag baint tairbhe as na maoluithe sin
          tráth theacht i bhfeidhm na Treorach seo, féadfaidh siad iarratas a dhéanamh chuig
          an gCoimisiún ar mhaolú nua i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar síos san
          Airteagal seo.
   6.     Foilseofar cinntí lena ndeonaítear maoluithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
                                                                        2019/692       Airteagal 1.9
                                                                 (oiriúnaithe)
                                                                  nua
                                           Airteagal 8149 a
    Maoluithe maidir le línte tarchurtha  gáis nádúrtha go dtí tríú tíortha agus uathu
   1.     Maidir leis na línte tarchuir gáis idir Ballstát agus tríú tíortha arna gcur i gcrích roimh
          an 23 Bealtaine 2019, féadfaidh an Ballstát ina bhfuil an chéad phointe nasctha de
          líne tharchuir den sórt sin le gréasán Ballstáit cinneadh a dhéanamh maolú ó
          Airteagail 549, 6510, 6611 agus 2732 agus ó Airteagal 7241(7), (9) agus
          Airteagal 73(1) do na codanna de sin ina bhfuil líne tharchuir gáis ina chríoch agus
          ina fharraige theorann, ar chúiseanna oibiachtúla amhail trí aisghabháil an
          infheistíocht a rinneadh a éascú nó ar chúiseanna a bhaineann le slándáil an
          tsoláthair, ar choinníoll nach ndéanfadh  ndéanann  an maolú dochar do
          chumas iomaíochta ná d’fheidhmiú éifeachtach an mhargaidh inmheánaigh sa ghás
          nádúrtha, ná do shlándáil an tsoláthair san Aontas.
          Beidh teorainn ama leis an maolú sin suas go dtí 20 bliain bunaithe ar údar
          oibiachtúil, tréimhse is féidir a athnuachan má bhíonn údar leis sin agus féadfaidh sé
          bheith faoi réir coinníollacha a chuideoidh chun na dálaí thuas  sa chéad fhomhír
           a bhaint amach.
          Ní bheidh feidhm ag na maoluithe sin maidir le línte tarchuir idir Ballstát agus tríú tír
          a bhfuil sé d’oibleagáid air an Treoir seo a thrasuí agus a chuireann an Treoir seo
GA                                                155                                                 GA
 ---pagebreak---       chun feidhme go héifeachtach ina dhlíchóras faoi chomhaontú arna thabhairt i gcrích
      leis an Aontas.
   2. I gcás ina bhfuil an líne tharchuir gáis lena mbaineann suite i gcríoch níos mó ná
      Ballstát amháin, is é an Ballstát ina bhfuil an chéad phointe nasctha ina chríoch chuig
      gréasán na mBallstát a dhéanfaidh cinneadh maidir le maolú i dtaca leis an líne
      tharchuir gáis sin a dheonú tar éis dul i gcomhairle leis na Ballstáit uile lena
      mbaineann.
      Ar iarraidh ó na Ballstáit lena mbaineann, féadfaidh an Coimisiún cinneadh a
      dhéanamh gníomhú mar bhreathnóir i gcomhairliúchán idir an Ballstát a bhfuil an
      chéad phointe nasctha ar a chríoch agus an tríú tír a bhaineann le cur i bhfeidhm
      comhsheasmhach na Treorach seo i gcríoch agus i bhfarraige an Bhallstáit ina bhfuil
      an chéad phointe idirnaisc suite, lena n-áirítear díolúintí a dheonú i ndáil le línte
      tarchuir den sórt sin.
   3. Glacfar cinntí de bhun mhíreanna 1 agus 2 faoin 24 Bealtaine 2020. Tabharfaidh na
      Ballstáit fógra faoi aon chinneadh den sórt sin don Choimisiún agus foilseoidh siad
      iad.
                                       Airteagal 8249b
                               Nós imeachta cumhachtaithe
   1. Gan dochar d’oibleagáidí eile faoi dhlí an Aontais, agus do leithdháileadh na n-
      inniúlachtaí idir an tAontas agus na Ballstáit, féadfar na comhaontuithe atá ann
      cheana idir Ballstát agus tríú tír maidir le líne tharchuir nó an gréasán
      réamhtheachtach píblínte a oibriú agus a choimeád i bhfeidhm go dtí go mbeidh
      comhaontú a dhéanfar ina dhiaidh sin idir an tAontas agus an tríú tír chéanna sin i
      bhfeidhm nó go dtí go mbeidh an nós imeachta faoi mhíreanna 2 go 15 den Airteagal
      seo i bhfeidhm.
   2. Gan dochar do leithdháileadh na n-inniúlachtaí idir an tAontas agus na Ballstáit, i
      gcás ina mbeidh sé ar intinn ag Ballstát dul i mbun caibidlíochta le tríú tír d’fhonn
      comhaontú a leasú, a shíneadh, a oiriúnú, a athnuachan nó a thabhairt i gcrích, maidir
      le líne tharchuir a oibriú le tríú tír i dtaca le nithe a thagann, go hiomlán nó i bpáirt,
      laistigh de raon feidhme na Treorach seo, tabharfaidh sé fógra don Choimisiún faoina
      intinn i scríbhinn.
      Áireofar san fhógra sin an doiciméadacht ábhartha agus léiriú ar na forálacha a
      dtabharfar aghaidh orthu sa chaibidlíocht nó atá le hathchaibidliú, cuspóirí na
      caibidlíochta agus aon fhaisnéis ábhartha eile agus tarchuirfear an méid sin ar fad
      chuig an gCoimisiún, 5 mhí, ar a laghad, roimh an dáta atá beartaithe tús a chur leis
      an gcaibidlíocht.
   3. De bhun aon fhógra a fháil de bhun mhír 2, tabharfaidh an Coimisiún údarú don
      Bhallstát lena mbaineann, dul i mbun caibidlíocht fhoirmiúil le tríú tír maidir leis an
      gcuid a d’fhéadfadh difear a dhéanamh do rialacha comhchoiteanna an Aontais ach i
      gcás ina measann sé go dtarlódh na nithe seo a leanas dá rachfaí i mbun na
      caibidlíochta sin:
      (a)    bheadh an méid sin ar neamhréir le dlí an Aontais seachas na neamhluithe a
             eascraíonn as leithdháileadh inniúlachta idir an tAontas agus na Ballstáit;
      (b)    dhéanfaí dochar d’fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh sa ghás nádúrtha,
             d’iomaíocht, nó do shlándáil an tsoláthair i mBallstát nó san Aontas;
GA                                             156                                               GA
 ---pagebreak---          (c)    bhainfí an bonn ó chuspóirí na caibidlíochta atá ar feitheamh maidir leis na
                comhaontuithe idir-rialtasacha atá ag an Aontas le tríú tír;
         (d)    bheadh an méid sin idirdhealaitheach.
   4.    Agus an measúnú á dhéanamh faoi mhír 3, cuirfidh an Coimisiún san áireamh an
         mbaineann an comhaontú atá beartaithe le líne tharchuir nó le píblíne
         réamhtheachtach a rannchuidíonn le héagsúlú soláthairtí agus soláthróirí gáis
         nádúrtha trí bhíthin foinsí nua gáis nádúrtha.
   5.    Laistigh de 90 lá ón tráth a bhfaighfear an fógra iarrata dá dtagraítear i mír 2,
         glacfaidh an Coimisiún cinneadh lena dtabharfar údarú nó lena ndiúltófar údarú do
         Bhallstát dul i mbun caibidlíochta d'fhonn comhaontú a leasú, a shíneadh, a oiriúnú,
         nó a athnuachan nó a thabhairt i gcrích le tríú tír. I gcás inar gá faisnéis bhreise le
         cinneadh a ghlacadh, tosóidh an tréimhse 90 lá ón dáta a bhfaightear an fhaisnéis
         bhreise sin.
   6.    I gcás go nglacfaidh an Coimisiún cinneadh lena ndiúltófar údarú a thabhairt do
         Bhallstát dul i mbun caibidlíochta d’fhonn comhaontú a leasú, a shíneadh, a oiriúnú,
         nó a athnuachan nó a thabhairt i gcrích le tríú tír, cuirfidh sé an méid sin in iúl don
         Bhallstát lena mbaineann agus tabharfaidh sé na cúiseanna a bhí leis sin.
   7.    Glacfar cinntí lena dtabharfar údarú nó lena ndiúltófar údarú do Bhallstát dul i mbun
         caibidlíochta d’fhonn comhaontú a leasú, a shíneadh, a oiriúnú, nó a athnuachan nó a
         thabhairt i gcrích le tríú tír, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, i gcomhréir
         leis an nós imeachta dá dtagraítear in Airteagal 8351(2).
   8.    Féadfaidh an Coimisiún treoir a sholáthar agus féadfaidh sé a iarraidh go gcuirfear
         clásail ar leith isteach sa chomhaontú atá beartaithe d’fhonn comhréireacht le dlí an
         Aontais a áirithiú i gcomhréir le Cinneadh (AE) 2017/684 ó Pharlaimint na hEorpa
         agus ón gComhairle45.
   9.    Coinneofar an Coimisiún ar an eolas faoi dhul chun cinn agus torthaí na caibidlíochta
         maidir le comhaontú a leasú, a shíneadh, a oiriúnú, a athnuachan nó a thabhairt i
         gcrích ó chéim go céim, agus féadfaidh sé rannchuidiú sa chaibidlíocht idir an
         Ballstát agus an tríú tír a iarraidh i gcomhréir le Cinneadh (AE) 2017/684.
   10.   Cuirfidh an Coimisiún Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar an eolas faoi na
         cinntí a ghlactar de bhun mhír 5.
   11.   Sula síneoidh sé comhaontú le tríú tír, tabharfaidh an Ballstát lena mbaineann fógra
         don Choimisiún maidir le toradh na gcaibidlíochtaí agus déanfaidh sé téacs an
         chomhaontaithe chaibidlithe a tharchur chuig an gCoimisiún.
   12.   Chomh luath agus a gheobhaidh sé fógra de bhun mhír 11, déanfaidh an Coimisiún
         measúnú ar an gcomhaontú caibidlithe de bhun mhír 3. I gcás ina gcinneann an
         Coimisiún go bhfuil comhaontú ann de thoradh ar na caibidlíochtaí agus go bhfuil sé
         i gcomhréir le mír 3, tabharfaidh sé údarú don Bhallstát an comhaontú a shíniú agus
         a thabhairt i gcrích.
   13.   Laistigh de 90 lá ón tráth a bhfaighfear an iarraidh dá dtagraítear i mír 11, glacfaidh
         an Coimisiún cinneadh lena dtabharfar údarú nó lena ndiúltófar údarú don Bhallstát
   45
       Cinneadh (AE) 2017/684 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Aibreán 2017 maidir le
       sásra a bhunú chun eolas a mhalartú i ndáil le comhaontuithe idir-rialtasacha agus ionstraimí
       neamhcheangailteacha idir na Ballstáit agus tríú tíortha i réimse an fhuinnimh agus lena n-aisghairtear
       Cinneadh Uimh. 994/2012/AE (IO L 99, 12.4.2017, lch. 1).
GA                                                 157                                                         GA
 ---pagebreak---             an comhaontú le tríú tír a shíniú agus a thabhairt i gcrích, nó cinneadh maidir le
            diúltú do Bhallstát an comhaontú le tríú tír a shíniú agus a thabhairt i gcrích. I gcás
            inar gá faisnéis bhreise le cinneadh a ghlacadh, tosóidh an tréimhse 90 lá ón dáta a
            bhfaightear an fhaisnéis bhreise sin.
   14.      I gcás ina nglacann an Coimisiún cinneadh de bhun mhír 13, lena n-údarófar do
            Bhallstát an comhaontú le tríú tír a shíniú agus a thabhairt i gcrích, tabharfaidh an
            Ballstát lena mbaineann fógra don Choimisiún maidir le tabhairt i gcrích agus teacht
            i bhfeidhm an chomhaontaithe, agus maidir le haon athrú a dhéanfar ar stádas an
            chomhaontaithe sin dá éis sin.
   15.      I gcás go nglacann an Coimisiún cinneadh lena ndiúltófar údarú a thabhairt do
            Bhallstát an comhaontú le tríú tír a shíniú agus a thabhairt i gcrích de bhun mhír 13,
            cuirfidh sé an Ballstát lena mbaineann ar an eolas dá réir sin agus tabharfaidh sé na
            cúiseanna a bhí leis sin.
                                                                   2009/73/CE
                                               Airteagal 50
                               Nós imeachta maidir le hathbhreithniú
   Sa chás go gcinnfidh an Coimisiún sa tuarascáil dá dtagraítear in Airteagal 52(6) gurb
   amhlaidh i bhfianaise an bhealaigh éifeachtaigh inar cuireadh i gcrích rochtain ar an ngréasán
   i mBallstát — as a n-eascraíonn rochtain lánéifeachtach, neamh-idirdhealaitheach gan bhac ar
   an ngréasán — nach bhfuil oibleagáidí áirithe a fhorchuirtear leis an Treoir seo ar ghnóthais
   (lena n-áirítear oibleagáidí maidir le díchuachadh dlíthiúil le haghaidh oibreoirí córais
   dáileacháin) comhréireach leis an gcuspóir atá á shaothrú, féadfaidh an Ballstát atá i gceist
   iarraidh a chur faoi bhráid an Choimisiúin ar dhíolúine ón gceanglas atá i gceist.
   Tabharfaidh an Ballstát fógra don Choimisiún, gan mhoill, faoin iarraidh sin, mar aon leis an
   bhfaisnéis ábhartha go léir is gá lena léiriú go gcloífear leis an gconclúid ar thángthas uirthi sa
   tuarascáil maidir le rochtain éifeachtach ar an ngréasán a áirithiú.
   Laistigh de 3 mhí tar éis dó fógra a fháil, glacfaidh an Coimisiún tuairim maidir leis an
   iarraidh ón mBallstát lena mbaineann, agus, i gcás inarb iomchuí, cuirfidh sé tograí faoi
   bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle maidir le forálacha ábhartha na Treorach seo
   a leasú. Féadfaidh an Coimisiún a mholadh, sna tograí maidir leis an Treoir seo a leasú, go
   ndéanfar an Ballstát lena mbaineann a dhíolmhú ó cheanglais shonracha, faoi réir bearta atá ar
   chomhéifeacht a bheith á gcur chun feidhme ag an mBallstát sin de réir mar is iomchuí.
                                               Airteagal 51
                                                  Coiste
   1.       Tabharfaidh coiste cúnamh don Choimisiún.
   2.       I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagail 3 agus 7 de
            Chinneadh 1999/468/CE, ag féachaint d’fhorálacha Airteagal 8 de.
   3.       I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 5a(1) go (4) agus
            ag Airteagal 7 de Chinneadh 1999/468/CE, ag féachaint d’fhorálacha Airteagal 8 de.
GA                                                 158                                                 GA
 ---pagebreak---                                                                       2018/1999 Airteagal 51.2
                                                Airteagal 52
                                                 Tuairisciú
   Déanfaidh an Coimisiún tuairisciú agus faireachán ar chur i bhfeidhm na Treorach seo agus
   tuarascáil fhoriomlán ar dhul chun cinn a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na
   Comhairle mar iarscríbhinn a ghabhfaidh leis an Tuarascáil ar Staid an Aontais Fuinnimh dá
   dtagraítear in Airteagal 35 de Rialachán (AE) 2018/1999 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
   gComhairle46.
                                                                      nua
                                                Airteagal 83
                                        An tarmligean a fheidhmiú
   1.       Is faoi réir na gcoinníollacha a leagtar síos san Airteagal seo a thugtar an chumhacht
            don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh.
   2.       Déanfar na cumhachtaí chun na gníomhartha tarmligthe dá dtagraítear in
            Airteagail 8, 56, 66, 74, 75 agus 60 a ghlacadh a thabhairt don Choimisiún go ceann
            tréimhse neamhchinntithe ama ó [dháta an teachta i bhfeidhm].
   3.       Féadfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na cumhachta dá
            dtagraítear in Airteagail 8, 56, 66, 74, 75 agus 60 a chúlghairm aon tráth. Déanfaidh
            cinneadh chun cúlghairm a dhéanamh deireadh a chur le tarmligean na cumhachta atá
            sonraithe sa chinneadh sin. Gabhfaidh éifeacht leis an lá tar éis fhoilsiú an chinnidh
            in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó ar dháta is déanaí a shonrófar sa chinneadh.
            Ní dhéanfaidh sé difear do bhailíocht aon ghnímh tharmligthe atá i bhfeidhm cheana.
   4.       Roimh dó gníomh tarmligthe a ghlacadh, rachaidh an Coimisiún i mbun
            comhairliúchán le saineolaithe arna a ainmneoidh gach Ballstát i gcomhréir leis na
            prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir
            le Reachtóireacht Níos Fearr.
   5.       A luaithe a ghlacfaidh sé gníomh tarmligthe, tabharfaidh an Coimisiún fógra, an tráth
            céanna, do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle.
   6.       Ní thiocfaidh gníomh tarmligthe a ghlactar de bhun Airteagail 8, 56, 66, 74, 75 agus
            76 i bhfeidhm ach amháin mura mbeidh aon agóid curtha in iúl ag Parlaimint na
            hEorpa ná ag an gComhairle laistigh de thréimhse 2 mhí tar éis fógra faoin ngníomh
            sin a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle nó más rud é, roimh
            dhul in éag na tréimhse sin, go mbeidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle
   46
           Rialachán (AE) 2018/1999 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2018 maidir le
           Rialachas an Aontais Fuinnimh agus na Gníomhaíochta Aeráide, lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh.
           663/2009 agus Rialachán (CE) Uimh. 715/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Treoir
           94/22/CE, Treoir 98/70/CE, Treoir 2009/31/CE, Treoir 2009/73/CE, Treoir 2010/31/AE, Treoir
           2012/27/AE agus Treoir 2013/30/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Treoir 2009/119/CE
           agus Treoir (AE) 2015/652 ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 525/2013 ó
           Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (IO L 328, 21.12.2018, lch. 1).
GA                                                    159                                                    GA
 ---pagebreak---              araon tar éis a chur in iúl don Choimisiún nach ndéanfaidh siad aon agóid. Déanfar
             an tréimhse sin a fhadú 2 mhí ar thionscnamh Pharlaimint na hEorpa nó na
             Comhairle.
                                               Airteagal 84
                                         An nós imeachta coiste
   1.        Tabharfaidh coiste cúnamh don Choimisiún. Beidh an coiste sin ina choiste de réir
             bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.
   2.        I gcás ina ndéantar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 4 de Rialachán
             (AE) Uimh. 182/2011.
   3.        I gcás ina ndéantar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 5 de Rialachán
             (AE) Uimh. 182/2011.
                                               Airteagal 85
                                     Athbhreithniú agus tuairisciú
   Faoin 31 Nollaig 2030, déanfaidh an Coimisiún athbhreithniú ar chur chun feidhme na
   Treorach seo agus cuirfidh sé tuarascáil ina leith sin faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus
   na Comhairle. Déanfar scrúdú san athbhreithniú, go háirithe, ar chur i bhfeidhm Airteagal 8,
   agus ar chur i bhfeidhm na sainmhínithe gaolmhara in Airteagal 2, chun a mheas ar cheart go
   léireofaí leis na saoráidí a chuirfear i bhfeidhm ón 1 Eanáir 2031 go mbeadh laghdú níos airde
   ar astaíochtaí gás ceaptha teasa ina thoradh ar úsáid breoslaí ísealcharbóin agus hidrigin
   ísealcharbóin chun deimhniú a fháil de bhun an Airteagail sin. .
                                               Airteagal 86
                                   Leasuithe ar Threoir 2012/27/AE
   Leasaítear Treoir 2012/27/AE mar a leanas:
   (1) scriostar Airteagail 9, 10 agus 11;
   (2) scriostar Iarscríbhinn VII.
                                                                 2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                                 nua
                                              Airteagal 8754
                                                  Trasuí
   1.        Na forálacha reachtaíochta, rialúcháin nó riaracháin is gá chun an Treoir seo 
             Airteagal 51  a chomhlíonadh, déanfaidh na Ballstáit iad a thabhairt i bhfeidhm
             faoin  31 Nollaig 2023  3 Márta 2011. Cuirfidh siad  téacs na mbeart sin in iúl
             don Choimisiún láithreach  an Coimisiún ar an eolas láithreach faoi.
GA                                                  160                                           GA
 ---pagebreak---              Cuirfidh siad na bearta sin i bhfeidhm ón 3 Márta 2011, cé is moite d’Airteagal 11, a
             chuirfidh siad i bhfeidhm ón 3 Márta 2013.
             I gcás ina nglacfaidh  Nuair a ghlacfaidh  na Ballstáit na bearta sin, beidh
             tagairt iontu don Treoir seo nó beidh tagairt den sórt sin ag gabháil leo tráth a
             bhfoilsithe oifigiúil. Leagfaidh na Ballstáit síos an bealach a ndéanfar tagairtí den
             sórt sin  Is iad na Ballstáit a chinnfidh an tslí le tagairt den sórt sin a dhéanamh
             agus conas a dhéanfar an ráiteas sin a leagan amach.  .
   2.        Déanfaidh na Ballstáit téacs phríomhfhorálacha an dlí náisiúnta a ghlacfaidh siad sa
             réimse a chumhdaítear leis an Treoir seo a chur in iúl don Choimisiún.
                                                                 2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                                                 nua
                                             Airteagal 8853
                                               Aisghairm
   Déantar Treoir 2003/55/CE  2009/73/CE, mar a leasaítear leis na gníomhartha a liostaítear
   in Iarscríbhinn III, Cuid A,  a aisghairm  le héifeacht  ón 3 Márta 2011  1 Eanáir
   2023,  gan dochar d’oibleagáidí na mBallstát  a bhaineann leis  na sprioc-amanna 
   teorainneacha ama  maidir leis  an  trasuí  sa dlí náisiúnta  agus  dáta 
   chur i bhfeidhm na Treorach sin  na dTreoracha a leagtar amach in Iarscríbhinn III, Cuid B
   .
   Déanfar tagairtí don Treoir aisghairthe a fhorléiriú mar thagairtí don Treoir seo agus léifear
   iad i gcomhréir leis an tábla comhghaoil atá in Iarscríbhinn IVII.
                                                                 2009/73/CE (oiriúnaithe)
                                             Airteagal 8955
                                           Teacht i bhfeidhm
   Tiocfaidh an Treoir seo i bhfeidhm an 20ú  fichiú  lá tar éis  lá  a foilsithe in Iris
   Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
                                             Airteagal 9056
                                                Seolaithe
   Is chuig na Ballstáit a dhírítear an Treoir seo.
   Arna dhéanamh sa Bhruiséil,
   Thar ceann Pharlaimint na hEorpa               Thar ceann na Comhairle
   An tUachtarán                                  An tUachtarán
GA                                                  161                                            GA
 ---pagebreak---                        RÁITEAS AIRGEADAIS REACHTACH
   1. LEAGAN AMACH AN TOGRA/TIONSCNAIMH
      1.1. Teideal an togra/tionscnaimh
      1.2. Réimsí beartais lena mbaineann
      1.3. Baineann an togra/tionscnamh le:
      1.4. Cuspóirí
      1.4.1. Cuspóirí ginearálta
      1.4.2. Cuspóirí sonracha
      1.4.3. An toradh agus an tionchar a mheastar a bheidh ann
      1.4.4. Táscairí feidhmíochta
      1.5. Forais an togra/tionscnaimh
      1.5.1. Na ceanglais is gá a chomhlíonadh sa ghearrthéarma nó san fhadtéarma, lena
      n-áirítear amlíne mhionsonraithe maidir le cur chun feidhme céimneach an
      tionscnaimh
      1.5.2. Breisluach a bhaineann le rannpháirteachas AE (d’fhéadfadh an breisluach a
      bheith ann mar thoradh ar fhachtóirí éagsúla, e.g. deimhneacht dhlíthiúil, breis
      éifeachtachta, comhlántachtaí, nó gnóthachain de thoradh comhordú). Chun críocha
      an phointe seo, is é a chiallaíonn “breisluach a bhaineann le rannpháirteachas AE”
      an luach a thagann as idirghabháil an Aontais ar luach é atá sa bhreis ar an luach a
      bheadh ann dá mbeadh na Ballstáit ag feidhmiú leo féin.
      1.5.3. Ceachtanna a foghlaimíodh ó thaithí eile den sórt sin san am a chuaigh thart
      1.5.4. Comhoiriúnacht don Chreat Airgeadais Ilbhliantúil agus sineirgíochtaí a
      d’fhéadfadh a bheith ann le hionstraimí iomchuí eile
      1.5.5. Measúnú ar na roghanna éagsúla maoinithe atá ar fáil, lena n-áirítear na
      féidearthachtaí athshannadh a dhéanamh
      1.6. Fad an togra/tionscnaimh agus an tionchar airgeadais a mheastar a
      bheidh aige
      1.7. Modhanna bainistíochta atá beartaithe
      2.     BEARTA BAINISTÍOCHTA
      2.1. Rialacha faireacháin agus tuairiscithe
      2.2. Córas bainistíochta agus rialaithe
      2.2.1. An bonn cirt atá leis na modhanna bainistíochta, le sásraí cur chun feidhme an
      mhaoinithe, leis na coinníollacha íocaíochta agus leis an straitéis rialaithe atá
      beartaithe
      2.2.2. Faisnéis faoi na rioscaí a aithníodh agus na córais rialaithe inmheánacha a
      cuireadh ar bun chun na rioscaí a mhaolú
      2.2.3. Meastachán ar chostéifeachtúlacht na rialuithe agus an bonn cirt atá leis sin
      (cóimheas “costais rialaithe ÷ luach na gcistí gaolmhara arna mbainistiú”) agus
GA                                         162                                              GA
 ---pagebreak---       measúnú ar an leibhéal riosca earráide a mheastar a bheidh ann (tráth an íocaíocht
      a dhéanamh agus tráth an clár a dhúnadh)
      2.3. Bearta chun calaois agus neamhrialtachtaí a chosc
   3. AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A BHEIDH AG AN
      TOGRA/TIONSCNAMH
      3.1. Ceannteidil an chreata airgeadais ilbhliantúil agus na línte buiséid ar a n-
      imreofar tionchar
      3.2. An tionchar airgeadais a mheastar a bheidh ag an togra ar leithreasuithe
      3.2.1. Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh aige ar leithreasuithe faoi
      chomhair oibríochtaí
      3.2.2. An t-aschur a mheastar a mhaoineofar le leithreasuithe faoi chomhair
      oibríochtaí
      3.2.3. Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh aige ar leithreasuithe de chineál
      riaracháin
      3.2.4. Comhoiriúnacht don chreat airgeadais ilbhliantúil reatha
      3.2.5. Ranníocaíochtaí ó thríú páirtithe
      3.3. An tionchar a mheastar a bheidh ar ioncam
GA                                         163                                             GA
 ---pagebreak---                   RÁITEAS AIRGEADAIS REACHTACH ‘GNÍOMHAIREACHTAÍ’
   1.      LEAGAN AMACH AN TOGRA/TIONSCNAIMH
   1.1.    Teideal an togra/tionscnaimh
           Togra le haghaidh Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le rialacha
           comhchoiteanna le haghaidh na margaí inmheánacha i ngáis in-athnuaite agus gáis nádúrtha
           agus sa hidrigin (athmhúnlú)
           Togra le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le
           coinníollacha le haghaidh na margaí inmheánacha i ngáis in-athnuaite agus gáis nádúrtha agus
           sa hidrigin (athmhúnlú)
   1.2.    Réimsí beartais lena mbaineann
           Réimse beartais: Fuinneamh
           Gníomhaíocht: Comhaontú Glas don Eoraip
   1.3.    Baineann an togra le
           X beart nua
            beart nua a leanann treoirthionscadal/réamhbheart47
            síneadh ar bheart atá ann cheana
            beart nó bearta a chumasc i dtreo beart eile/beart nua
   1.4.    Cuspóirí
   1.4.1.  Cuspóirí ginearálta
           Leagtar síos sa Chomhaontú Glas don Eoraip agus sa Dlí Aeráide Eorpach sprioc an Aontais
           an aeráidneodracht a bhaint amach faoi 2050 ar bhealach lena rannchuideofar le hiomaíochas,
           fás, agus fostaíocht san Eoraip. Meastar go mbeidh an sciar den mhargadh ag fuinnimh in-
           athnuaite idir 38 % agus 40 % mar thoradh ar an sprioc chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a
           laghdú 55 %. Leanfaidh breoslaí gáis de bheith ina sciar tábhachtach den mheascán fuinnimh
           faoi 2050, rud a fhágann gur gá an earnáil gháis a dhícharbónú trí dhearadh
           réamhbhreathnaitheach ionas go mbeidh margaí gáis dícharbónaithe iomaíocha ann. Tá an
           tionscnamh seo mar chuid den phacáiste ‘Oiriúnach do 55’. Cuimsíonn sé an dearadh
           margaidh gás, hidrigin san áireamh. Cé nach mbainfear amach an dícharbónú leis an
           tionscnamh seo amháin, bainfear na bacainní rialála atá ann cheana agus réiteoidh sé an
           bealach chun sin a bhaint amach ar bhealach costéifeachtach.
   1.4.2.  Cuspóirí sonracha
           Tá na cuspóirí sonracha seo a leanas dírithe ar na cuspóirí sin a dtugtar aghaidh orthu leis na
           forálacha lena n-éilítear acmhainní breise do ACER agus do Ard-Stiúrthóireacht an
           Fhuinnimh.
           Cuspóir sonrach Uimh. 1:
   47
          Mar a thagraítear dó in Airteagal 58(2)(a) nó (b) den Rialachán Airgeadais.
GA                                                      164                                       GA
 ---pagebreak---           Creat rialála a chruthú le haghaidh fhorbairt mhargadhbhunaithe na hearnála hidrigine agus na
          ngréasán hidrigine.
          Cuspóir sonrach Uimh. 2:
          Feabhas a chur ar dhálaí trádála trasteorann sa ghás nádúrtha, agus ról méadaitheach na ngás
          in-athnuaite agus ísealcharbóin á gcur san áireamh, mar aon le cearta breise le haghaidh
          tomhaltóirí.
          Cuspóir sonrach Uimh. 3:
          A áirithiú go bhfuil eintitis uile-Eorpacha oibreoirí gréasáin i gcomhréir le reachtaíocht an
          Aontais.
   1.4.3. An toradh agus an tionchar a mheastar a bheidh ann
          Sonraigh an tionchar a bheadh ag an togra/tionscnamh ar na tairbhithe/grúpaí ar a bhfuil sé dírithe.
          Leis na hacmhainní breise sin, beidh ACER agus Ard-Stiúrthóireacht an Fhuinnimh in ann na
          cúraimí is gá a chomhlíonadh chun a sainordú a chomhlíonadh faoi reachtaíocht an Aontais de
          réir na gceanglas atá sa togra seo.
   1.4.4. Táscairí feidhmíochta
          Sonraigh na táscairí chun faireachán a dhéanamh ar dhul chun cinn agus ar ghnóthachain.
          Cuspóir sonrach Uimh. 1:
          Bonneagar hidrigine a fhorbairt, agus úsáid chomhpháirteach an bhonneagair sin ag
          rannpháirtithe éagsúla sa mhargadh.
          Cuspóir sonrach Uimh. 2:
          Leibhéal trádála agus rochtana na ngás in-athnuaite agus ísealcharbóin ar mhargaí (e.g.
          méideanna agus líon trádálaithe, rátaí úsáide críochfort GNL agus toirteanna na ngás sin a
          fhaightear).
          Cuspóir sonrach Uimh. 3:
          Bunú tráthúil Líonra Eorpach na nOibreoirí Gréasáin Hidrigine agus oibreoirí córais
          dáileacháin gáis nádúrtha a chuimsiú go tráthúil in eintiteas an Aontais d’oibreoirí córais
          dáileacháin.
   1.5.   Forais an togra/tionscnaimh
   1.5.1. Na ceanglais is gá a chomhlíonadh sa ghearrthéarma nó san fhadtéarma, lena n-áirítear
          amlíne mhionsonraithe maidir le cur chun feidhme céimneach an tionscnaimh
          Cuirtear san áireamh sa mheasúnú seo a leanas, a mhéid a bhaineann sé le ACER, na
          meastacháin ar na riachtanais acmhainní le haghaidh na gcúraimí atá ann faoi láthair,
          meastacháin atá sa staidéar a rinne comhairleoir neamhspleách le déanaí chun an gá atá le
          hacmhainní le haghaidh cúraimí comhchosúla is cúraimí breise iad a dhéanamh, agus iad
GA                                                  165                                                        GA
 ---pagebreak---    coigeartaithe chun rómheastachán a sheachaint. Maidir leis an líon coibhéisí lánaimseartha a
   luaitear le haghaidh cúraimí atá ann cheana féin, is meastacháin shlánaithe iad ar na baill
   foirne is gá in 2023, ach rinneadh laghdú 20 % uilechoiteann ar an líon sin chun an
   rómheastachán ba mhinic a bheith ag baint leis an modheolaíocht a chuir an sainchomhairleoir
   i bhfeidhm a chur san áireamh, rómheastachán a mhínítear i dTuairim C(2021)7024 ón
   gCoimisiún an 5.10.2021 ‘maidir le dréachtdoiciméad clársceidealaithe Ghníomhaireacht an
   Aontais Eorpaigh um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh don tréimhse 2022-2024 agus maidir
   le leordhóthanacht na n-acmhainní airgeadais agus daonna atá ar fáil do ACER’. Tá
   meastachán níos coimeádaí sa tsuirbhé seo ar an bhfórsa saothair is gá ná an meastachán a
   rinne an sainchomhairleoir.
   Cé go dtiocfaidh laghdú de réir a chéile ar na méideanna gáis nádúrtha a sholáthraítear do
   chustaiméirí an Aontais, ní bheidh laghdú ar ualach oibre na gcúraimí atá ar ACER faoi láthair
   dá bharr sin san am atá amach romhainn: Mar shampla, leantar de chóid gréasáin gáis nádúrtha
   a chur chun feidhme gan beann ar na méideanna atá á n-iompar ag an ngréasán. Tiocfaidh
   méadú ar an gcastacht fiú, ós rud é go bhfuil méadú ag teacht ar an ról atá ag cumasc gás in-
   athnuaite agus ísealcharbóin. Ina theannta sin, le gréasán agus margadh le haghaidh hidrigine,
   cuirfear rialáil earnála nua le liosta cúraimí ACER.
   Cuspóir sonrach Uimh. 1: Creat rialála a chruthú le haghaidh fhorbairt mhargadhbhunaithe na
                               hearnála hidrigine agus na ngréasán hidrigine.
   - Maidir le leictreachas agus gás nádúrtha, is gá rialacha níos mionsonraithe i bhfoirm cóid
      ghréasáin nó treoirlínte chun earnáil hidrigine margadhbhunaithe a fhorbairt. Áirítear sa
      togra 9 gcumhachtú chun cóid ghréasáin nua nó treoirlínte a bhaineann le hidrigin a
      ghlacadh i bhfoirm Rialachán ón gCoimisiún.
      Faoi láthair tá 6 chód gréasáin nó treoirlíne glactha mar Rialacháin ón gCoimisiún faoi
      Rialachán (CE) Uimh. 715/2009 ón gCoimisiún maidir le Gás nó áirítear iad mar
      iarscríbhinní a ghabhann leis an Rialachán seo. Mheas an sainchomhairleoir go dteastaíonn
      7 gcoibhéis lánaimseartha ó ACER chun na cúraimí sin a chur chun feidhme. Is féidir an
      taithí a fuarthas i bhforbairt agus i gcur chun feidhme na gcód gréasáin agus na dtreoirlínte
      maidir le gás nádúrtha a úsáid agus cóid ghréasáin agus treoirlínte comhchosúla maidir le
      hidrigin á bhforbairt (e.g. leithdháileadh acmhainne, an idir-inoibritheacht).
      Meastar, dá bhrí sin, go bhfuil gá le 5 choibhéis lánaimseartha chun na cóid ghréasáin agus
      na treoirlínte nua a bhaineann le hidrigin a fhorbairt agus a chur chun feidhme ina dhiaidh
      sin. Mar gheall ar fhorbairt chéimnitheach na hearnála hidrigine, ba cheart na coibhéisí
      lánaimseartha breise a thabhairt isteach de réir a chéile: 1 choibhéis lánaimseartha in
      aghaidh na bliana ó 2023 amach.
   - Déanfaidh ACER cinntí freisin maidir le costais a dháileadh le haghaidh bonneagar nua
      trasteorann hidrigine agus maidir le réitigh chun deireadh a chur le srianta de bharr
      cáilíocht éagsúil hidrigine nó gáis eile. Mheas an sainchomhairleoir maidir le cinneadh
      ACER i dtaca le leithdháileadh costas trasteorann faoi Rialachán 347/2013 TNE-E, más rud
      é nach féidir le húdaráis rialála na mBallstát teacht ar chomhaontú, mheas sé go bhfuil gá le
      tuairim agus 3 choibhéis lánaimseartha ar feadh 6 mhí agus más rud é go ndéantar
      achomharc in aghaidh cinnidh go bhfuil gá le tuilleadh acmhainní daonna. Má ghlactar
      cinneadh uair gach re bliain, beidh gá le 1 choibhéis lánaimseartha bhreise ag tráth nuair is
      dócha go gcuirfear an chumhacht chinnteoireachta sin i ngníomh (i.e. 2026) mar gheall ar
      thábhacht mhéadaitheach na hidrigine agus gás eile seachas gás nádúrtha.
GA                                         166                                            GA
 ---pagebreak---    - Tá an 4ú himleabhar (i dteannta le ceann maidir le mórdhíol leictreachais, mórdhíol gáis
     nádúrtha agus miondíol/tomhaltóirí) maidir le hidrigin le cur leis an Tuarascáil Faireacháin
     ar an Margadh ó ACER, rud a leathnóidh raon feidhme ghníomhaíochtaí ACER chun
     faireachán a dhéanamh ar an margadh. Faoi láthair, tá 7-8 gcoibhéis lánaimseartha ag obair
     ar na trí imleabhar sin atá ann cheana. Ós rud é go mbeidh an hidrigin ina réimse nua le
     haghaidh ACER, réimse nach mór saineolas inmheánach a chur uirthi, meastar go mbeidh
     gá le 1 choibhéis lánaimseartha bhreise nuair a thiocfaidh na tograí i bhfeidhm agus 1
     choibhéis lánaimseartha bhreise eile a luaithe a mheastar go dtiocfaidh forbairt ar an earnáil
     hidrigine mar mhargadh uile-Eorpach (i.e. thart ar 2027).
   - I bhfianaise thábhacht mhéadaitheach na hidrigine agus gás eile seachas gás iontaise, ní
     mór raon feidhme an Rialacháin maidir le Sláine agus Trédhearcacht an Mhargaidh
     Fuinnimh a leathnú. Beidh gá le 5 choibhéis lánaimseartha bhreise san iomlán chun sin a
     dhéanamh, 2 choibhéis lánaimseartha ó 2024 ar aghaidh agus 3 choibhéis lánaimseartha
     bhreise a luaithe a thosóidh margadh hidrigine ag forbairt, dá bhrí sin ó 2027 ar aghaidh.
     Beidh na 5 choibhéis lánaimseartha sin incháilithe le haghaidh cistiú le táillí.
   Cuspóir Sonrach Uimh. 2: Feabhas a chur ar dhálaí trádála trasteorann sa ghás nádúrtha,
                              agus ról méadaitheach na ngás in-athnuaite agus ísealcharbóin á
                              gcur san áireamh, mar aon le cearta breise le haghaidh tomhaltóirí.
   - Beartaítear Rialachán nua ón gCoimisiún maidir leis an gcibearshlándáil, a bheidh
     coibhéiseach leis an rialachán le haghaidh earnáil an leictreachais. I gcomhréir leis an taithí
     foirne is gá do ACER, is é sin 1 choibhéis lánaimseartha in aghaidh an chóid gréasáin nó na
     treoirlíne, ar an meán, beidh gá le 1 choibhéis lánaimseartha bhreise le haghaidh na
     cibearshlándála ó theacht i bhfeidhm an togra.
   - Tabharfar isteach foráil nua lena gceanglófar ar oibreoirí gréasáin sócmhainnbhunú rialáilte
     a bheith acu le haghaidh gás nádúrtha, hidrigine agus/nó gréasáin leictreachais chun tras-
     fhóirdheonú a sheachaint. Cuirfear de chúram ar ACER moltaí a eisiúint d’oibreoirí
     gréasáin agus d’údaráis rialála na mBallstát maidir le luach na sócmhainní a
     chinneadh agus na muirir ar úsáideoirí gréasáin a ríomh agus iad a thabhairt cothrom le
     dáta gach re bliain. Ina theannta sin, cuirfear de chúram ar ACER staidéar a fhoilsiú gach
     4 bliana ina ndéanfar comparáid idir éifeachtúlacht chostais oibreoirí córais
     tarchurtha an Aontais. Maidir leis an tuarascáil dea-chleachtais atá ann faoi láthair i dtaca
     le taraifí tarchurtha agus dáileacháin de bhun Airteagal 18(9) de Rialachán 2019/943 maidir
     le Leictreachas, mheas an comhairleoir go raibh gá le 0.4 coibhéis lánaimseartha in aghaidh
     na bliana, méid is mó ná i gcás na tuarascála atá ann faoi láthair maidir le plódú ag pointí
     idirnaisc gáis. Leis an togra laghdaítear minicíocht na tuarascála maidir le plódú ag pointí
     idirnaisc gáis ó thuarascáil bliain go bliain i bprionsabal, go tuarascáil gach re bhliain. Dá
     bhrí sin, ba cheart gur leor 0.5 coibhéis lánaimseartha breise ó 2024 ar aghaidh chun an dá
     chúram tuairiscithe nua a chumhdach.
   - Leis an togra seo atá ar aon dul leis na forálacha i dTreoir (AE) 2019/944 maidir le
     Leictreachas, neartófar na forálacha maidir le tomhaltóirí gáis chomh maith. Ba cheart na
     forálacha sin a mheaitseáil le cumas ACER faireachán a dhéanamh ar chearta tomhaltóirí
     agus ar mhargaí miondíola agus, dá bhrí sin, ba cheart foireann ACER atá ag obair ar a
     Thuarascáil bhliantúil maidir le Faireachán ar an Margadh a threisiú le 0.5 coibhéis
     lánaimseartha ón tráth sin amach nuair a bheidh ar na Ballstáit na forálacha sin a thrasuí
     (i.e. 2024).
GA                                      167                                                GA
 ---pagebreak---    Cuspóir sonrach Uimh. 3: A áirithiú go bhfuil eintitis uile-Eorpacha oibreoirí gréasáin i
                                 gcomhréir le reachtaíocht an Aontais.
   - Leis an togra, feabhsaítear an mhaoirseacht a dhéantar ar an Líonra Eorpach d’Oibreoirí
       Córais Tarchurtha Gáis (agus é ar aon dul leis an Líonra Eorpach d’Oibreoirí Córais
       Tharchurtha Leictreachais), leathnaítear raon feidhme an eintitis AE do OCDanna chun
       oibreoirí córais dáileacháin gáis nádúrtha a chumhdach agus cruthaítear Líonra Eorpach
       nua d’Oibreoirí Gréasáin Hidrigine.
       Mar thoradh ar an Líonra Eorpach d’Oibreoirí Gréasáin Hidrigine a bhunú agus leathnú
       raon feidhme an eintitis AE do OCDanna, cruthaítear buaic-ualach oibre do ACER sa chéad
       bhliain tar éis theacht i bhfeidhm an togra, agus ina dhiaidh sin na cúraimí faireacháin
       rialta, mar aon le gníomhaíochtaí forfheidhmiúcháin is féidir a dhéanamh, ach is an-annamh
       a dhéantar iad. Ba cheart gur leor 1 choibhéis lánaimseartha, duine a bheidh ag obair
       freisin, tar éis na chéad bhliana, ar an bpríomhchúram faireacháin ar an Líonra Eorpach nua
       d’Oibreoirí Gréasáin Hidrigine: an measúnú ar an bplean nua forbartha gréasáin uile-
       Aontais.
   Ní chuimsítear forchostas sna coibhéisí lánaimseartha breise sin mar a thuairiscítear thuas.
   Agus cóimheas forchostais thart ar 25 % (cóimheas níos lú ná mar atá ann faoi láthair) á chur i
   bhfeidhm, tá gá le 5 choibhéis lánaimseartha bhreise. Léiríodh amhras sna Tuairimí ón
   gCoimisiún roimhe seo maidir le Doiciméid Chlársceidealaithe ACER nach n-áirítear
   forálacha i bplean bunaíochta ACER maidir le baill foirne i mbun cúraimí cléireachais nó
   rúnaíochta agus, go deimhin, léiríodh go bhfuil ACER ag brath ar bhaill foirne eatramhacha
   chun cúraimí den sórt sin a dhéanamh. Ba cheart na coibhéisí lánaimseartha sin a bheith ina
   Rúnaithe/Cléirigh chun an scéal sin a leigheas, gan ualach breise ar bhuiséad an Aontais, ós
   rud é go ngabhfadh siad ionad na foirne eatramhaí.
   As an 21 choibhéis lánaimseartha sin, bheadh suas le 7 gcinn acu incháilithe le haghaidh cistiú
   trí tháillí, (2 TA AD, 3 CA FG IV agus 2 TA AST/SC mar thacaíocht rúnaíochta do cheannairí
   an dá roinn REMIT).
   Cé gur laistigh de ACER a bheidh an chuid is mó den ualach breise oibre a bheidh ar
   chomhlachtaí an Aontais, cuirfear le hualach oibre Ard-Stiúrthóireacht an Fhuinnimh mar
   thoradh ar earnáil hidrigine mhéadaitheach a bheidh ag forbairt de réir a chéile ina margadh
   uile-Eorpach chomh maith le castacht mhéadaithe an ghréasáin agus an mhargaidh sa ghás
   nádúrtha mar gheall ar an méadú atá ag teacht ar an soláthar gás eile nach gáis iontaise iad. Is
   é meastachán coimeádach go bhfuil gá le 1 choibhéis lánaimseartha bhreise chun cur chun
   feidhme cuí na bhforálacha neartaithe maidir le cosaint tomhaltóirí a áirithiú. Maidir le cúrsaí
   mórdhíola, oibríonn 8 gcoibhéis lánaimseartha faoi láthair ar mhargaí gás (lena n-áirítear
   pleanáil an ghréasáin agus cáilíocht an gháis) Le rialacha a bhaineann le hidrigin a thabhairt
   isteach agus castacht mhéadaitheach na hearnála sa ghás nádúrtha, ní mór an lucht saothair a
   mhéadú faoi fhachtóir 1.5, agus dá bhrí sin is gá 4 choibhéis lánaimseartha bhreise, agus an
   méadú sin céimnithe sna blianta amach romhainn i gcomhréir le forbairt na hearnála hidrigine
   agus sciar méadaitheach na ngás eile nach gáis iontaise iad den mhargadh.
GA                                         168                                             GA
 ---pagebreak---    1.5.2. Breisluach a bhaineann le rannpháirteachas an Aontais (d’fhéadfadh an breisluach a bheith
          ann mar thoradh ar fhachtóirí éagsúla, e.g. gnóthachain de thoradh comhordú, deimhneacht
          dhlíthiúil, breis éifeachtachta nó comhlántachtaí). Chun críocha an phointe seo, is é a
          chiallaíonn “breisluach a bhaineann le rannpháirteachas an Aontais” an luach a thagann as
          idirghabháil an Aontais ar luach é atá sa bhreis ar an luach a bheadh ann dá mbeadh na
          Ballstáit ag feidhmiú leo féin.
          Faoi láthair, níl aon rialacha ar leibhéal an Aontais lena rialaítear gréasáin ná margaí hidrigine
          tiomnaithe. I bhfianaise na n-iarrachtaí reatha ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal
          náisiúnta chun úsáid hidrigine in-athnuaite a chur chun cinn in ionad breoslaí iontaise,
          thabharfaí dreasachtaí do na Ballstáit chun rialacha a ghlacadh ar an leibhéal náisiúnta maidir
          le bonneagar tiomnaithe don hidrigin a iompar. Fágann sé sin go bhfuil an baol ann go mbeidh
          creat rialála ilroinnte ann ar fud an Aontais, rud a d’fhéadfadh cur isteach ar chomhtháthú na
          ngréasán agus na margaí náisiúnta hidrigine, rud a chuirfeadh cosc nó bac ar thrádáil
          trasteorann sa hidrigin.
          Dá ndéanfaí na rialacha maidir le bonneagar hidrigine a chomhchuibhiú ag céim níos faide
          anonn (i.e. tar éis reachtaíocht náisiúnta a bheith curtha i bhfeidhm) bheadh ualaí riaracháin
          méadaithe ar na Ballstáit agus bheadh costais agus éiginnteacht rialála níos airde ann do
          chuideachtaí, go háirithe i gcás ina bhfuil infheistíochtaí fadtéarmacha i dtáirgeadh hidrigine
          agus i mbonneagar iompair i gceist.
          Ach creat rialála a fhorbairt ar leibhéal an Aontais le haghaidh líonraí agus margaí hidrigine
          tiomnaithe, chothófaí comhtháthú agus idirnascadh na margaí agus na líonraí náisiúnta
          hidrigine. Le rialacha ar leibhéal an Aontais maidir le pleanáil, maoiniú agus oibriú na
          ngréasán hidrigine tiomnaithe sin chruthófaí intuarthacht fhadtéarmach d’infheisteoirí
          féideartha sa chineál sin bonneagair fhadtéarmaigh, go háirithe le haghaidh idirnaisc
          trasteorann (ach ab ea na rialacha sin, d’fhéadfadh siad a bheith faoi réir dlíthe náisiúnta
          éagsúla a d’fhéadfadh a bheith éagsúil lena chéile).
          Maidir le bithmheatán, gan tionscnamh ar leibhéal an Aontais, is dócha go mbeadh éagsúlacht
          rialála fós ann faoi 2030 maidir le rochtain ar mhargaí mórdhíola, na hoibleagáidí maidir le
          nascthacht agus bearta comhordaithe OCT-OCD Ar an gcaoi chéanna, gan comhchuibhiú
          áirithe ar leibhéal an Aontais, beidh costais a bhaineann le naisc agus instealladh an-éagsúil ar
          tháirgeoirí gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin ar fud an Aontais, rud a fhágfaidh nach mbeidh
          cothrom iomaíochta ann.
          Gan tuilleadh reachtaíochta ar leibhéal an Aontais, leanfadh na Ballstáit de chaighdeáin
          éagsúla maidir le cáilíocht an gháis agus rialacha éagsúla maidir le leibhéil chumaisc hidrigine
          a chur i bhfeidhm, agus dá bharr sin bheadh baol ann maidir le srianta ar an sreabhadh
          trasteorann agus deighilt an mhargaidh. Leanfadh caighdeán cáilíochta an an gháis de bheith á
          sainiú de réir pharaiméadair cháilíochta an gháis nádúrtha, rud a chuirfeadh teorann le
          comhtháthú na ngás in-athnuaite sa ghréasán.
          Is dócha go laghdóidh na gnéithe sin uile an trádáil trasteorann sna gáis in-athnuaite, rud a
          d’fhéadfaí a chúiteamh le hallmhairí gáis iontaise níos mó. D’fhéadfadh sé go leanfaidh úsáid
          na gcríochfort GNL agus na n-allmhairí de bheith srianta do ghás iontaise, ina ainneoin sin, ní
          bheadh gá le críochfoirt GNL a oiriúnú i gcás ina bhfuil bithmheatán nó meatán sintéiseach ar
          fáil go hiomaíoch ó fhoinsí nach foinsí de chuid an Aontais iad.
GA                                               169                                                GA
 ---pagebreak---    1.5.3. Ceachtanna a foghlaimíodh ó thaithí eile den sórt sin san am a chuaigh thart
          Is léir ón taithí a fuarthas ar thograí reachtacha roimhe seo go bhfuil sé éasca riachtanais foirne
          ACER a mheas faoin méid is gá. Is fíor sin go háirithe má áirítear sa reachtaíocht forálacha
          cumhachtaithe chun rialacha teicniúla níos mionsonraithe a ghlacadh amhail na cóid ghréasáin
          agus na treoirlínte faoin Rialachán maidir le Leictreachas (AE) 2019/943. D‘fhonn leithéid an
          mhéid a tharla i gcás an tríú pacáiste don mhargadh inmheánach in 2009 a sheachaint feasta,
          nuair a rinneadh réamh-mheastachán foirne faoi bhun an mhéid ba ghá, rud a d’fhág easpa
          foirne struchtúraí (rud nár réitíodh go cuimsitheach go dtí thús bhuiséad an Aontais Eorpaigh
          do 2022), déantar na riachtanais foirne don togra seo a réamh-mheas go ceann roinnt blianta
          amach anseo agus cuirfear san áireamh ann forbairtí a d’fhéadfadh tarlú amach anseo amhail
          úsáid cumhachtuithe.
   1.5.4. Comhoiriúnacht don Chreat Airgeadais Ilbhliantúil agus sineirgíochtaí a d’fhéadfadh a bheith
          ann le hionstraimí iomchuí eile
          Áirítear an tionscnamh seo i gclár oibre an Choimisiúin do 2021 (COM(2020) 690 final) mar
          chuid den Chomhaontú Glas don Eoraip agus an pacáiste ‘Oiriúnach do 55’ agus
          rannchuideoidh sé leis na spriocanna maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú 55 % ar
          a laghad faoi 2030 i gcomparáid le 1990 mar a leagtar amach sa Rialachán maidir leis an Dlí
          Aeráide Eorpach agus le cuspóir an Aontais aeráidneodracht a bhaint amach faoi 2050.
   1.5.5. Measúnú ar na roghanna éagsúla maoinithe atá ar fáil, lena n-áirítear na féidearthachtaí
          athshannadh a dhéanamh
          Tá gá leis na coibhéisí lánaimseartha le haghaidh cúraimí nua ós rud é nach laghdófar ar na
          cúraimí atá ann faoi láthair san am atá amach romhainn: forbrófar earnáil hidrigine go
          comhthreomhar leis an gcóras gáis a leanfar de a úsáid, agus éireoidh an córas gáis níos casta
          fós de bharr úsáid mhéadaitheach na bhfoinsí meatáin eile seachas gás iontaise. Dá bhrí sin, ní
          réiteofar na riachtanais foirne breise le foirne a athshannadh.
          A mhéid is féidir de réir an dlí, déanfar coibhéisí lánaimseartha breise a chistiú tríd an scéim
          táille atá ann cheana féin le haghaidh chúraimí ACER faoi REMIT.
GA                                                 170                                              GA
 ---pagebreak---    1.6.   Fad an togra/tionscnaimh agus an tionchar airgeadais a mheastar a bheidh aige
           tréimhse theoranta
          –  Togra/tionscnamh i bhfeidhm ón [LL/MM]BBBB go dtí an [LL/MM]BBBB
          –  Tionchar airgeadais ó BBBB go BBBB
          X tréimhse neamhtheoranta
          – - Cuirfear chun feidhme é le linn na tréimhse tosaigh BBBB go BBBB,
          – agus cuirfear ag feidhmiú go hiomlán ina dhiaidh sin é.
   1.7.   Modhanna bainistíochta atá beartaithe48
          X Bainistíocht dhíreach a dhéanann an Coimisiún trí
          –  na gníomhaireachtaí feidhmiúcháin
           Bainistíocht chomhroinnte leis na Ballstáit
          X Bainistíocht indíreach trí chúraimí a bhaineann le cur chun feidhme an bhuiséid a
          shannadh dóibh seo a leanas:
          eagraíochtaí idirnáisiúnta agus a ngníomhaireachtaí (le sonrú);
          BEI agus an Ciste Eorpach Infheistíochta;
          X comhlachtaí dá dtagraítear in Airteagail 70 agus 71;
          comhlachtaí dlí phoiblí;
          comhlachtaí arna rialú ag an dlí príobháideach agus a bhfuil misean seirbhíse poiblí acu sa
          mhéid go gcuireann siad ráthaíochtaí leordhóthanacha airgeadais ar fáil;
           comhlachtaí arna rialú ag dlí príobháideach Ballstáit, a gcuirtear de chúram orthu
          comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí a chur chun feidhme, agus a sholáthraíonn
          ráthaíochtaí leordhóthanacha airgeadais;
          daoine a gcuirtear de chúram orthu bearta sonracha a chur chun feidhme in CBES de bhun
          Theideal V de CAE, ar daoine iad a aithnítear sa bhunghníomh ábhartha.
   Nótaí
   48
         Tá mionsonraí ar na modhanna bainistíochta agus tagairtí don Rialachán Airgeadais le fáil ar shuíomh gréasáin
         BudgWeb: https://myintracomm.ec.europa.eu/budgweb/EN/man/budgmanag/Pages/budgmanag.aspx.
GA                                                 171                                                       GA
 ---pagebreak---    2.     BEARTA BAINISTÍOCHTA
   2.1.   Rialacha faireacháin agus tuairiscithe
          Sonraigh minicíocht na mbeart agus na coinníollacha atá leo
          De réir rialáil airgeadais ACER, ní mór do ACER Clár Oibre bliantúil a sholáthar i
          gcomhthéacs a Dhoiciméid Chlársceidealaithe, lena n-áirítear sonraí maidir le hacmhainní,
          idir acmhainní daoine agus acmhainní airgeadais, de réir gach gníomhaíocht a dhéantar.
          Tugann ACER tuairisc mhíosúil do AS ENER faoi chur chun feidhme an bhuiséid, lena n-
          áirítear gealltanais, agus íocaíochtaí de réir teideal buiséid, agus rátaí folúntas de réir na
          gcineál foirne.
          Ina theannta sin, déantar ionadaíocht ar AS ENER go díreach i gcomhlachtaí rialachais ACER.
          Trí ionadaithe AS ENER ar an mBord Riaracháin, cuirfear AS ENER ar an eolas faoi úsáid an
          bhuiséid agus faoin bplean bunaíochta ag gach cruinniú i gcaitheamh na bliana.
          Ar deireadh, agus i gcomhréir leis na rialacha airgeadais, tá ACER faoi réir ceanglais
          bhliantúla maidir le tuairisciú ar ghníomhaíochtaí agus úsáid acmhainní tríd an mBord
          Riaracháin agus tríd an Tuarascáil Bhliantúil ar Ghníomhaíochtaí.
          Maidir leis an cúraimí a dhéanfar AS ENER go díreach, leanfaidh siad timthriall bliantúil na
          pleanála agus an fhaireacháin, arna chur chun feidhme sa Choimisiún agus sna
          gníomhaireachtaí feidhmiúcháin, lena n-áirítear na torthaí a thuairisciú trí Thuarascáil
          Bhliantúil AS ENER ar Gníomhaireachtaí.
   2.2.   Córais bainistíochta agus rialaithe
   2.2.1. An bonn cirt atá leis na modhanna bainistíochta, le sásraí cur chun feidhme an mhaoinithe,
          leis na coinníollacha íocaíochta agus leis an straitéis rialaithe atá beartaithe
          Cé go mbeidh ar ACER saineolas nua a fhorbairt, tá sé níos costéifeachtaí, mar sin féin, na
          cúraimí nua faoin togra seo a leithdháileadh ar ghníomhaireacht atá ann cheana agus atá ag
          obair cheana féin ar chúraimí comhchosúla.
          Bhunaigh AS ENER straitéis rialaithe chun a chaidreamh le ACER a bhainistiú, mar chuid de
          Chreat Rialaithe Inmheánaigh 2017 an Choimisiúin. Rinne ACER athbhreithniú ar a Chreat
          Rialaithe Inmheánaigh féin agus ghlac sé i mí na Nollag 2018.
   2.2.2. Faisnéis faoi na rioscaí a aithníodh agus na córais rialaithe inmheánacha a cuireadh ar bun
          chun na rioscaí a mhaolú
          Is é an príomhriosca na meastacháin chontráilte maidir leis an ualach oibre a chruthaítear leis
          an togra seo, ós rud é go bhfuil sé d’aidhm ag an togra creat rialála éascaitheora ex ante a
          sholáthar seachas ceann ex-post a sholáthar tar éis cuir chuige náisiúnta a bhunú agus
          gníomhaithe nua agus breoslaí nua (hidrigin agus “gáis mhalartacha eile”) teacht chun cinn in
          earnáil an fhuinnimh. Ní mór glacadh leis an riosca sin, ós rud é, mar is léir ón taithí a
          fuarthas, mura n-áirítear riachtanais bhreise acmhainní sa togra tosaigh, tá sé an-deacair an
          scéal seo a réiteach níos déanaí.
          Maolaítear an riosca sin mar go n-áirítear roinnt cúraimí nua sa togra, agus cé go bhféadfaí
          meastachán a dhéanamh ar ualach oibre roinnt cúraimí a bheidh ann amach faoin méid is gá,
GA                                                 172                                          GA
 ---pagebreak---              d‘fhéadfadh sé go ndéanfaí rómheastachán ar chuid eile díobh, rud a d’fhágfadh go bhféadfaí
             athshannadh a dhéanamh amach anseo.
   2.2.3.    Meastachán ar chostéifeachtúlacht na rialuithe agus an bonn cirt atá leis sin (cóimheas
             “costais rialaithe ÷ luach na gcistí gaolmhara arna mbainistiú”) agus measúnú ar an leibhéal
             riosca earráide a mheastar a bheidh ann (tráth an íocaíocht a dhéanamh agus tráth an clár a
             dhúnadh)
   Níltear ag dréim leis go nginfear rialuithe sonracha breise ag ACER mar thoradh ar leithdháileadh
   cúraimí breise do shainordú reatha ACER, dá bhrí sin, ní athrófar cóimheas na gcostas rialaithe ar luach
   na gcistí bainistithe.
   Ar an gcaoi chéanna, ní bheidh rialuithe breise ná athrú ar chóimheas na gcostas rialaithe mar thoradh
   ar na cúraimí atá sannta do AS ENER.
GA                                                 173                                             GA
 ---pagebreak---       2.3.      Bearta chun calaois agus neamhrialtachtaí a chosc
                Sonraigh na bearta coisctheacha agus cosanta atá ann cheana nó atá beartaithe, e.g. ón Straitéis Frithchalaoise.
                Cuireann ACER prionsabail frithchalaoise na nGníomhaireachtaí díláraithe de chuid an
                Aontais i bhfeidhm, i gcomhréir le cur chuige an Choimisiúin.
                I mí an Mhárta 2019 ghlac ACER Straitéis Frithchalaoise nua, lena n-aisghairtear Cinneadh
                Uimh. 13/2014 ó Bhord Riaracháin ACER. Tá an straitéis nua, a bhfuil tréimhse trí bliana i
                gceist léi, bunaithe ar na gnéithe seo a leanas: measúnú bliantúil ar rioscaí, coinbhleachtaí
                leasa a chosc agus a bhainistiú, rialacha inmheánacha maidir le sceithireacht, an beartas agus
                an nós imeachta chun feidhmeanna íogaire a bhainistiú, chomh maith le bearta a bhaineann le
                heitic agus le hionracas.
                Ina theannta sin, ghlac AS ENER Straitéis Frithchalaoise athbhreithnithe (SFC) in 2020. Tá
                Straitéis Frithchalaoise AS ENER bunaithe ar Straitéis Frithchalaoise an Choimisiúin agus ar
                mheasúnú riosca sonrach arna dhéanamh go hinmheánach chun na réimsí is leochailí ó thaobh
                calaoise de a shainaithint, na rialuithe atá i bhfeidhm cheana agus na bearta is gá chun feabhas
                a chur ar chumas AS ENER calaois a chosc, a bhrath agus a cheartú.
                Áirithítear le Rialachán ACER agus na forálacha conarthacha is infheidhme maidir le soláthar
                poiblí gur féidir le seirbhísí an Choimisiúin, lena n-áirítear OLAF, iniúchtaí agus seiceálacha
                ar an láthair a dhéanamh, agus úsáid á baint as na forálacha caighdeánacha a mholann OLAF.
      3.        AN TIONCHAR AIRGEADAIS                                  A      MHEASTAR              A       BHEIDH        AG         AN
                TOGRA/TIONSCNAMH
      3.1.      Ceannteidil an chreata airgeadais ilbhliantúil agus na línte buiséid ar a n-imreofar
                tionchar
                 Línte buiséid atá ann cheana
                In ord cheannteidil agus línte buiséid an chreata airgeadais ilbhliantúil.
                                                                       An cineál
  Ceannteide                       Líne buiséid                       caiteachais
                                                                                Ranníocaíocht
      al an
     chreata                                                                       ó thíortha                                 de réir bhrí
   airgeadais   Uimhir                                                                         ó thíortha is    ó thríú    Airteagal 21(2)(b)
                                                                       LD/LN49  .  de chuid
                                                                                iarrthóirí51    tíortha     den Rialachán
  ilbhliantúil                                                                      CSTE50                                     Airgeadais
       02       02 10 06 agus 02 03 02                                Difreáilte.  TÁ/NÍL        TÁ/NÍL        TÁ/NÍL          TÁ/NÍL
                 Línte nua buiséid atáthar a iarraidh
                In ord cheannteidil agus línte buiséid an chreata airgeadais ilbhliantúil.
  Ceannteide                                                            Saghas
                                  Líne bhuiséid                       caiteachais
                                                                                Ranníocaíocht
      al an
      49
               LD = Leithreasuithe difreáilte / LN = Leithreasuithe neamhdhifreáilte.
      50
               CSTE: Comhlachas Saorthrádála na hEorpa.
      51
               Tíortha is iarrthóirí agus, nuair is iomchuí, tíortha ó na Balcáin Thiar a d'fhéadfadh a bheith ina n-iarrthóirí.
GA                                                              174                                                            GA
 ---pagebreak---      chreata
                                       ó thíortha                           de réir bhrí
   airgeadais  Uimhir                             ó thíortha is  ó thríú Airteagal 21(2)(b)
  ilbhliantúil                   LD/LN de chuid                           den Rialachán
                                                   iarrthóirí    tíortha
                                         CSTE                                Airgeadais
               [XX.YY.YY.YY]
                                       TÁ/NÍL      TÁ/NÍL       TÁ/NÍL       TÁ/NÍL
GA                           175                                             GA
 ---pagebreak---     3.2.     An tionchar a mheastar a bheidh ag an togra/tionscnamh ar chaiteachas
    3.2.1.   Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh ag an togra/tionscnamh ar chaiteachas
                                                                                EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
            Ceannteideal an chreata airgeadais                Infheistíochtaí Straitéiseacha Eorpacha – an Ghníomhaireacht um Chomhar
                                                       2
                       ilbhliantúil                           idir Rialálaithe Fuinnimh (ACER)
                                                              Bliain   Bliain    Bliain   Bliain Bliain  IOMLÁ
              ACER
                                                              2023      2024     2025     2026    2027     N
                                    Gealltanais          (1)    0.690    0.994    1.380    1.614   1.918   6.596
 Teideal 1:
                                    Íocaíochtaí          (2)    0.690    0.994    1.380    1.614   1.918   6.596
                                    Gealltanais         (1 a)
 Teideal 2:
                                    Íocaíochtaí         (2a)
 Teideal 3:                         Gealltanais         (3 a)
                                    Íocaíochtaí         (3b)
                                                       =1+1a
                                    Gealltanais          +3a    0.690    0.994    1.380    1.614   1.918   6.596
     IOMLÁN leithreasuithe
        le haghaidh ACER                               =2+2a
                                    Íocaíochtaí                 0.690    0.994    1.380    1.614   1.918   6.596
                                                        +3b
GA                                                                          176
 ---pagebreak---            Ceannteideal an chreata airgeadais
                                                              7   ‘Caiteachas riaracháin’
                       ilbhliantúil
                                                                                EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
                                                                  Bliain   Bliain     Bliain Bliain Bliain
                                                                                IOMLÁN
                                                                   2023     2024      2025   2026   2027
        Ard-Stiúrthóireacht: ENER
 Acmhainní Daonna                                                  0.152    0.304     0.304  0.456  0.760     1.976
 Caiteachas Riaracháin eile
           IOMLÁN AS ENER                 Leithreasuithe
         IOMLÁN leithreasuithe
                                          (Iomlán ngealltanas   =
       faoi CHEANNTEIDEAL 7               Iomlán íocaíochtaí)
                                                                    0.152    0.304     0.304  0.456  0.760     1.976
     den chreat airgeadais ilbhliantúil
                                                                                EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
                                                                  Bliain   Bliain     Bliain Bliain Bliain
                                                                                IOMLÁN
                                                                   2023     2024      2025   2026   2027
         IOMLÁN leithreasuithe            Gealltanais               0.842    1.298     1.684  2.070  2.678     8.572
      faoi CHEANNTEIDIL 1 go 7
     den chreat airgeadais ilbhliantúil   Íocaíochtaí               0.842    1.298     1.684  2.070  2.678     8.572
GA                                                                              177
 ---pagebreak---  3.2.2.      An tionchar a mheastar a bheidh ag an togra/tionscnamh ar leithreasuithe ACER
             – X Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí
             –  Éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí mar a mhínítear thíos:
                                                                                Leithreasuithe faoi chomhair gealltanas in EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
                                                 Bliain          Bliain            Bliain                Bliain          Cuir isteach an oiread blianta agus is gá le fad
                                                                                IOMLÁN
                                                   N             N+1               N+2                   N+3              an tionchair a thaispeáint (féach pointe 1.6)
            Sonraigh
          cuspóirí agus                                                                               ASCHUIR
             aschuir
                                    Meán
                                              Líon            Líon              Líon                  Líon                Líon             Líon             Líon
                           Cineál                                                                                Costa                                       Líon    Costas
                            52     chosta           Costas          Costas            Costas                  Costas
                                                                                s
                                                                                Costas           Costas
                                                                                iomlán   iomlán
                                      s
       CUSPÓIR SONRACH Uimh. 153...
            - Aschur
            - Aschur
            - Aschur
           Fo-iomlán do chuspóir sonrach
                     Uimh. 1
          CUSPÓIR SONRACH Uimh. 2...
            - Aschur
           Fo-iomlán do chuspóir sonrach
                     Uimh. 2
               COSTAS IOMLÁN
 52
           Is éard is aschuir na táirgí agus seirbhísí atá le soláthar (e.g.: líon na malartuithe mac léinn a maoiníodh, iomlán km de bhóithre a tógadh, etc.).
 53
           Mar a thuairiscítear i bpointe 1.4.2. ‘Cuspóir(í) sonrach(a)...’
GA                                                                                178                                                                                GA
 ---pagebreak---         3.2.3.      An tionchar a mheastar a bheidh ag an togra ar acmhainní daonna ACER
        3.2.3.1. Achoimre
                    –  Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasuithe de chineál riaracháin
                    – X Éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasuithe de chineál riaracháin mar a mhínítear thíos:
        EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
                           Bliain        Bliain   Bliain   Bliain     Bliain
                                                                                IOMLÁN
                            2023          2024    2025     2026       2027
  Foirne sealadacha
      (Gráid AD)
                              0,456         0,760    0,912     1,064     1,216      4.408
Foirne       sealadacha
(gráid AST)
Foirne       sealadacha
                              0.152         0.152    0.304     0.304     0.456      1.368
(gráid AST/SC)
Baill      foirne    ar
                              0.082         0.082    0.164     0.246     0.246      0.820
conradh
Saineolaithe náisiúnta
       ar iasacht
     IOMLÁN                   0.690         0.994    1.380     1.614     1.918      6.596
GA                                                                                179                                         GA
 ---pagebreak---          Riachtanais foirne (Coibhéis lánaimseartha):
                             Bliain       Bliain      Bliain    Bliain    Bliain
                                                                                IOMLÁN
                              2023         2024       2025      2026      2027
   Foirne sealadacha
       (Gráid AD)
                                    3            6            7         8        10       10
 Foirne      sealadacha
 (gráid AST)
 Foirne      sealadacha
                                    1            2            3         4         5        5
 (gráid AST/SC)
 Baill      foirne     ar
                                    1            2            3         3         6        6
 conradh (FG IV)
Saineolaithe náisiúnta ar
         iasacht
      IOMLÁN                        5           10           13        15        21      21
GA                                                                                180    GA
 ---pagebreak---         Ar le ranníocaíocht an Aontais Eorpaigh a mhaoinítear iad 54:
                             Bliain         Bliain       Bliain         Bliain       Bliain
                                                                                IOMLÁN
                             2023           2024         2025           2026         2027
  Foirne sealadacha
      (Gráid AD)
                                    3              5               6            7            8             8
Foirne       sealadacha
(gráid AST)
Foirne       sealadacha
                                    1              1               2            2            3             3
(gráid AST/SC)
Baill      foirne     ar
                                    1              1               2            3            3             3
conradh (FG IV)
Saineolaithe náisiúnta
       ar iasacht
     IOMLÁN                         5              7             10            12           14            14
        Is é an 1 Eanáir den bhliain atá i gceist an dáta earcaíochta atá beartaithe do na coibhéisí lánaimseartha.
        54
                  Gach bliain, i gcomhréir le hAirteagal 3(1) de Chinneadh (AE) 2020/2152 ón gCoimisiún, déanfaidh ACER na costais sin, lena n-áirítear costais foirne, atá incháilithe le
                  haghaidh cistiú le táillí a shainaithint agus tíolacfaidh sé an toradh ina dhréachtdoiciméad clársceidealaithe. I gcomhréir le hAirteagal 20 de Rialachán (AE) 2019/942,
                  cuireann an Coimisiún tuairim ar fáil maidir le dréachtdoiciméad clársceidealaithe ACER, lena n-áirítear tograí na Gníomhaireachta maidir leis na costais a mheastar a
                  bheith incháilithe le haghaidh cistiú le táillí agus an raon feidhme ina leith, agus dá bhrí sin, laghdaítear an brú ar bhuiséad an Aontais.
GA                                                                                181                                                                               GA
 ---pagebreak---    3.2.3.2. Ceanglais         mheasta         na      n‑acmhainní        daonna       a      mheastar       don
             (mháthair)‑Ard‑Stiúrthóireacht
             –  Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear acmhainní daonna.
             – X Éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear acmhainní daonna mar a mhínítear
                thíos:
                  Sloinnfear an meastachán i méideanna iomlána (nó go dtí ionad deachúlach amháin ar a mhéad)
                                                             Bliai
                                                                      Bliain   Bliain Bliain    Bliain
                                                               n
                                                                      2024     2025    2026     2027
                                                             2023
                Poist don phlean bunaíochta (oifigigh
                 agus foireann shealadach)
                          20 01 02 01 agus 20 01 02 02
                          (Ceanncheathrú agus Oifigí           1        2        2      3         5
                          Ionadaíocht an Choimisiúin)
                          20 01 02 03 (Toscaireachtaí)
                          01 01 01 01 (Taighde indíreach)
                          10 01 05 01 (Taighde díreach)
               Foireann sheachtrach (in aonad de
                 Choibhéis Lánaimseartha: Coibhéis
                 lánaimseartha)55
                          20 02 01 (AC, END, INT ón
                          ‘imchlúdach iomlánaíoch’)
                          20 02 03 (AC, AL, END, INT
                          agus JPD sna toscaireachtaí)
                                              - sa
                          Líne/línt           Cheanncheat
                          e                   hrú57
                          buiséid
                          (sonraig            -i
                          h) 56               dtoscaireacht
                                              aí
                          01 01 01 02 (AC, END, INT –
                          Taighde indíreach)
                          10 01 05 02 (AC, END, INT –
                          Taighde díreach)
                          Línte buiséid eile (sonraigh)
                          IOMLÁN                               1        2        2      3         5
   55
           AC = Ball foirne ar conradh; AL = Ball foirne áitiúil; END = Saineolaí náisiúnta ar iasacht; INT= ball
           foirne gníomhaireachta; JPD = Saineolaithe sóisearacha i dtoscaireachtaí.
   56
           Fo-uasteorainn d’fhoireann sheachtrach arna cumhdach ag leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí (na
           seanlínte ‘BA’).
   57
           Le haghaidh Chistí Bheartas Comhtháthaithe an Aontais Eorpaigh, an Chiste Eorpaigh Talmhaíochta
           um Fhorbairt Tuaithe (CETFT) agus an Chiste Eorpaigh Mhuirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe
           (CEMI) go príomha.
GA                                                       182                                                      GA
 ---pagebreak---    Is cúraimí nua iad sin, nach bhfuil aon fhoireann sannta dóibh faoi láthair laistigh de AS ENER. D’fhéadfadh sé
   go soláthrófar na hacmhainní daonna is gá le baill foirne a athshannadh laistigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar aon
   le haon leithdháileadh breise a d’fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta, más gá,
   faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.
GA                                                         183                                                       GA
 ---pagebreak---       3.2.4.    Comhoiriúnacht don chreat airgeadais ilbhliantúil reatha
                –  Tá an togra/tionscnamh comhoiriúnach leis an gcreat airgeadais ilbhliantúil reatha.
                – X Is éard a bheidh sa togra/tionscnamh athshannadh an cheannteidil ábhartha sa chreat
                   airgeadais ilbhliantúil.
                Mínigh cén t-athshannadh a bhfuil gá leis, agus sonraigh na línte buiséid lena mbaineann agus na méideanna
                comhfhreagracha.
                – Níor cuireadh na tionscnaimh ‘Oiriúnach do 55’ san áireamh nuair a ríomhadh ceannteidil an
                   Chreata Airgeadais Ilbhliantúil. Toisc gur tionscnamh nua é an tionscnamh sonrach seo, beidh
                   gá athchlárú a dhéanamh le haghaidh na líne rannchuidithe le ACER agus na líne lena
                   dtacófar leis an obair bhreise laistigh de AS ENER. A mhéid nach féidir tionchar buiséadach
                   na n-acmhainní daonna breise do ACER a íoc le táillí ná le ranníocaíocht reatha an Aontais,
                   cumhdófar é trí athshannadh ó línte buiséid eile atá á mbainistiú ag AS ENER i ndáil le
                   coibhéisí lánaimseartha breise gan táille, go háirithe ó líne buiséid Chlár Fuinnimh SCE 02 03
                   02), ach gan fasach a chruthú maidir le cistí SCE a úsáid.
                –  Éilítear leis an togra/tionscnamh go gcuirfear an ionstraim sholúbthachta i bhfeidhm nó go
                   ndéanfar athbhreithniú ar an gcreat airgeadais ilbhliantúil58.
                Mínigh an méid a bhfuil gá leis, agus sonraigh na ceannteidil agus na línte buiséid lena mbaineann agus na
                méideanna comhfhreagracha.
      3.2.5.    Ranníocaíochtaí ó thríú páirtithe
                – Ní dhéantar foráil sa togra/tionscnamh maidir le cómhaoiniú le tríú páirtithe.
                – Déantar foráil sa togra/tionscnamh maidir leis an gcómhaoiniú atá measta thíos:
                                                                                EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
                                                                                Cuir isteach an oiread blianta
                                Bliain      Bliain       Bliain      Bliain
                                                                                agus is gá le fad an tionchair a     Iomlán
                                  N          N+1          N+2         N+3
                                                                                thaispeáint (féach pointe 1.6)
 Sonraigh an comhlacht
 cómhaoinithe
 IOMLÁN leithreasuithe
 cómhaoinithe
      58
              Féach Airteagail 12 agus 13 de Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 2093/2020 ón gComhairle an 17 Nollaig 2020 ina
              leagtar síos an creat airgeadais ilbhliantúil i gcomhair na mblianta 2021 go 2027.
GA                                                              1                                                          GA
 ---pagebreak---          3.3.        An tionchar a mheastar a bheidh ar ioncam
                     – X Ní bheidh tionchar airgeadais ar bith ag an togra ar ioncam.
                     –  Beidh an tionchar airgeadais seo a leanas ag an togra/tionscnamh:
                             –                ar acmhainní dílse
                             –                ar ioncam eile
                             –          má tá an t-ioncam sannta do línte caiteachais, sonraigh sin
                                                                                EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
                               Leithreasuithe                              Tionchar an togra/tionscnaimh59
                               atá ar fáil don
 Líne buiséid ioncaim:             bhliain                                                        Cuir isteach an oiread blianta agus is gá
                                 airgeadais      Bliain     Bliain      Bliain       Bliain
                                                                                le fad an tionchair a thaispeáint (féach
                                   reatha          N         N+1         N+2          N+3
                                                                                pointe 1.6)
 Airteagal ………….
                     I gcás ioncam ilghnéitheach atá ‘sannta’, sonraigh na línte buiséid caiteachais dá ndéanfar difear.
                     Sonraigh an modh chun an tionchar a mheastar a bheidh ag an togra/tionscnamh ar ioncam a ríomh.
         59
                   A fhad a bhaineann le hacmhainní dílse traidisiúnta (dleachtanna talmhaíochta, tobhaigh siúcra), ní mór na méideanna
                   a luaitear a bheith ina nglanmhéideanna, i.e. méideanna comhlána agus 20 % de na costais bhailiúcháin a bheith
                   bainte astu.
GA                                                                 2                                                                 GA
 ---pagebreak---                                              IARSCRÍBHINN
                   leis an RÁITEAS AIRGEADAIS REACHTACH
                                               Ainm an togra/tionscnaimh:
   An Treoir maidir le Gás
   1. LÍON AGUS COSTAS NA                     NACMHAINNÍ         DAONNA A MHEASTAR A BHEITH
              RIACHTANACH
   2. COSTAS CAITEACHAIS RIARACHÁIN EILE
   3. COSTAIS RIARACHÁIN IOMLÁNA
   4. MODHANNA RÍOFA A ÚSÁIDTEAR CHUN COSTAIS A MHEAS
                    4.1.ACMHAINNÍ DAONNA
                    4.2.CAITEACHAS RIARACHÁIN EILE
   Ní mór an iarscríbhinn seo a bheith ag gabháil leis an ráiteas airgeadais reachtach nuair atá an comhairliúchán
   idirsheirbhísí á sheoladh.
   Úsáidtear na táblaí sonraí mar fhoinse le haghaidh na dtáblaí atá sa ráiteas airgeadais reachtach. Tá siad á gcur
   ar fáil le haghaidh úsáid inmheánach laistigh den Choimisiún amháin.
GA                                                   3                                                   GA
 ---pagebreak---                1.         Costas na n-acmhainní daonna a mheastar a bheith riachtanach
                                            Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear acmhainní daonna.
                                           X Éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear acmhainní daonna mar a mhínítear thíos:
                                                                                EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
 EAL 7                  2023                          2024                          2025                          2026                          2027                          2028                          2029
geadais        Coibhéis                      Coibhéis                      Coibhéis                      Coibhéis                      Coibhéis                      Coibhéis                      Coibhéis                      C
                           Leithreasuithe                Leithreasuithe                Leithreasuithe                Leithreasuithe                Leithreasuithe                Leithreasuithe                Leithreasuithe
úil         lánaimseartha                 lánaimseartha                 lánaimseartha                 lánaimseartha                 lánaimseartha                 lánaimseartha                 lánaimseartha                 lána
 an bunaíochta (oifigigh agus foireann shealadach)
 -    AD          1               0.152         2              0.304          2              0.304          3              0.456          5            0.760
 í   EUR
    690.000
     AST
     AD
3
     EUR
    690.000
     AST
 chtrach60
0     AC
a
–    END
 í
      INT
–     AC
               60
                          AC = Ball foirne ar conradh; AL = Ball foirne áitiúil; END = Saineolaí náisiúnta ar iasacht; INT= Ball foirne gníomhaireachta; JPD = Saineolaithe sóisearacha i dtoscaireachtaí.
         GA                                                                                4                                                                                G
 ---pagebreak---         AL
–
n
       END
       INT
       JPD
a
e
                     1                0.152           2               0.304            2               0.304            3               0.456            5             0.760
L
                           Is cúraimí nua iad sin, nach bhfuil aon fhoireann sannta dóibh faoi láthair laistigh de AS ENER. D’fhéadfadh sé go soláthrófar na hacmhainní daonna is gá le baill foirne a
                           athshannadh laistigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar aon le haon leithdháileadh breise a d’fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta, más gá, faoi chuimsiú an
                           nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.
                                   2023                             2024                             2025                             2026                             2027                          2028                          2029
NNTEIDEAL 7
ais ilbhliantúil          Coibhéis                         Coibhéis                         Coibhéis                         Coibhéis                         Coibhéis                      Coibhéis                      Coibhéis
                                       Leithreasuithe                   Leithreasuithe                   Leithreasuithe                   Leithreasuithe                  Leithreasuithe                Leithreasuithe                Leithreasuithe
                       lánaimseartha                    lánaimseartha                    lánaimseartha                    lánaimseartha                    lánaimseartha                 lánaimseartha                 lánaimseartha
 naíochta (oifigigh agus foireann shealadach)
reach61       AD
 ach         EUR
            690.000
             AST
                  61
                              Roghnaigh an líne bhuiséid ábhartha, nó sonraigh ceann eile más gá; i gcás ina bhfuil níos mó línte buiséid i gceist, ba cheart idirdhealú a dhéanamh idir an fhoireann de réir gach
                              líne bhuiséid lena mbaineann
          GA                                                                                5                                                                                G
 ---pagebreak--- ch62
            AC
      sa
           END
heathrú
           INT
            AC
            AL
        I
 achtaí
           END
 id an
           INT
           JPD
            AC
reach
 ach       END
           INT
eann le
raigh)
nní
h de
L7
 onna             1                          2                             2                            3                           5           0.760
 CAI)                        0.152                      0.304                        0.304                         0.456
               62
                  AC = Ball foirne ar conradh; AL = Ball foirne áitiúil; END = Saineolaí náisiúnta ar iasacht; INT= Ball foirne gníomhaireachta; JPD = Saineolaithe sóisearacha i dtoscaireachtaí.
               63
                  Roghnaigh an líne bhuiséid ábhartha, nó sonraigh ceann eile más gá; i gcás ina bhfuil níos mó línte buiséid i gceist, ba cheart idirdhealú a dhéanamh idir an fhoireann de réir gach
                  líne bhuiséid lena mbaineann
          GA                                                                                6                                                                                G
 ---pagebreak---    Is cúraimí nua iad sin, nach bhfuil aon fhoireann sannta dóibh faoi láthair laistigh de AS ENER. D’fhéadfadh sé go soláthrófar na hacmhainní daonna is gá le baill foirne a
   athshannadh laistigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar aon le haon leithdháileadh breise a d’fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta, más gá, faoi chuimsiú an
   nós          imeachta            maidir           le           leithdháileadh           bliantúil           i         bhfianaise            na           srianta           buiséadacha.
GA                                                                                7                                                                                G
 ---pagebreak---          2.       Costas caiteachais riaracháin eile
                                    X Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasuithe riaracháin
                                     Éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasuithe riaracháin mar a mhínítear thíos:
                                                                                EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
                  CEANNTEIDEAL 7
                                                                 Bliain N64      Bliain N+1       Bliain N+2        Bliain N+3         Bliain N+4      Bliain N+5      Bliain N+7         Iomlán
            den chreat airgeadais ilbhliantúil
Sa cheanncheathrú nó laistigh de chríoch an Aontais:
20 02 06 01 - Costas misin agus ionadaíochta
20 02 06 02 - Costas a bhaineann le comhdhálacha agus
cruinnithe
20 02 06 03 - Coistí65
20 02 06 04 Staidéir agus comhairliúcháin
20 04 – Caiteachas TF (corparáideach)66
Línte buiséid eile nach mbaineann le hAcmhainní
Daonna (sonraigh i gcás inár gá)
I dtoscaireachtaí de chuid an Aontais
20 02 07 01 – Costas misin, comhdhálacha agus
ionadaíochta
         64
                  Is í bliain N an bhliain a chuirfear tús le cur chun feidhme an togra/tionscnaimh. Cuir isteach an chéad bhliain cur chun feidhme a mheastar a bheidh ann in ionad ‘N’(mar
                  shampla: 2021). Is gá an rud céanna a dhéanamh i gcás na mblianta seo a leanas
         65
                  Sonraigh an cineál coiste agus an grúpa lena mbaineann sé.
         66
                  Teastaíonn tuairim AS DIGIT – Foireann Infheistíochtaí TF (féach na Treoirlínte maidir le Maoiniú TF, C(2020)6126 final 10.9.2020, lch. 7)
 GA                                                                                8
 ---pagebreak--- 20 02 07 02 – Oiliúint bhreise a chur ar an bhfoireann
20 03 05 – Bonneagar agus lóistíocht
Línte buiséid eile nach mbaineann le hAcmhainní
Daonna (sonraigh i gcás inár gá)
           Fo-iomlán Eile - CEANNTEIDEAL 7
             den chreat airgeadais ilbhliantúil
                                                                                EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
            Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7
                                                               Bliain N67      Bliain N+1        Bliain N+2  Bliain N+3       Bliain N+4        Bliain N+5      Bliain N+7         Iomlán
             den chreat airgeadais ilbhliantúil
 Caiteachas ar chúnamh teicniúil agus riaracháin (gan
 foireann sheachtrach a áireamh) as leithreasuithe faoi
 chomhair oibríochtaí (na seanlínte ‘BA’):
    - sa cheanncheathrú
    - i dtoscaireachtaí de chuid an Aontais
 Caiteachas eile bainistíochta le haghaidh taighde
 Caiteachas beartais TF ar chláir oibríochtúla68
          67
                    Is í bliain N an bhliain a chuirfear tús le cur chun feidhme an togra/tionscnaimh. Cuir isteach an chéad bhliain cur chun feidhme a mheastar a bheidh ann in ionad
                    ‘N’(mar shampla: 2021). Is gá an rud céanna a dhéanamh i gcás na mblianta seo a leanas
          68
                    Teastaíonn tuairim AS DIGIT – Foireann Infheistíochtaí TF (féach na Treoirlínte maidir le Maoiniú TF, C(2020)6126 final 10.9.2020, lch. 7)
GA                                                                                9
 ---pagebreak--- Caiteachas corparáideach TF ar chláir oibríochtúla 69
Línte buiséid eile nach mbaineann le hAcmhainní
Daonna (sonraigh i gcás inár gá)
Fo-iomlán Eile – Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL
                           7
          den chreat airgeadais ilbhliantúil
     Caiteachas riaracháin iomlán eile (gach
                 Ceannteideal CAI)
       69
                Áirítear san ítim seo córais áitiúla riaracháin agus ranníocaíochtaí le córais chorparáideacha TF a chómhaoiniú (féach na Treoirlínte maidir le Maoiniú TF, C(2020)6126 final
                10.9.2020)
GA                                                                                10
 ---pagebreak---         3.         Costais riaracháin iomlána (gach Ceannteideal CAI)
                                                                                EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
                        Achoimre                                  2023         2024             2025             2026             2027              2028             2029            2030
Ceannteideal 7 – Acmhainní Daonna                                0.152        0.304            0.304            0.456            0.760
Ceannteideal 7 – Caiteachas riaracháin eile
              Fo-Iomlán Cheannteideal 7                          0.152        0.304            0.304            0.456            0.760
Lasmuigh de Cheannteideal 7 – Acmhainní Daonna
Lasmuigh de Cheannteideal 7 – Caiteachas riaracháin
eile
             Ceannteidil Fo-Iomlána Eile
                        IOMLÁN
       CEANNTEIDEAL 7 agus Lasmuigh de                           0.152        0.304             0.304           0.456            0.760
                  CHEANNTEIDEAL 7
                Is cúraimí nua iad sin go hiomlán. D’fhéadfadh sé go soláthrófar na hacmhainní riaracháin is gá leis an mbuiséad a d’fhéadfadh a ath-leithdháileadh laistigh den Ard-
   Stiúrthóireacht, agus más gá, mar aon le haon leithdháileadh breise a d’fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le
   leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.
        4.
GA                                                                                11
 ---pagebreak---    4.          Modhanna ríofa a úsáidtear chun costais a mheas
   4.1          Acmhainní daonna
       Leagtar amach sa chuid seo an modh ríofa a úsáidtear chun meastóireacht a dhéanamh ar na hacmhainní
    daonna a mheastar a bheith riachtanach (toimhde maidir le hualach oibre, lena n-áirítear poist ar leith (próifílí
                           oibre Sysper 2), catagóirí foirne agus na meánchostais chomhfhreagracha)
   CEANNTEIDEAL 7 den chreat airgeadais ilbhliantúil
                     Nóta: Tá na meánchostais le haghaidh gach catagóire foirne ag an gCeanncheathrú le fáil ar BudgWeb:
                       https://myintracomm.ec.europa.eu/budgweb/EN/pre/legalbasis/Pages/pre-040-020_preparation.aspx
    Oifigigh agus foireann shealadach
   Ó 1 go 5 phost AD chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme an Rialacháin:
   - Maoirseacht agus comhordú le ACER
   - Creat rialála a fhorbairt le haghaidh fhorbairt mhargadhbhunaithe na hearnála hidrigine agus na ngréasán hidrigine.
   - An creat dlíthiúil is gá a fhorbairt chun feabhas a chur ar dhálaí trádála trasteorann sa ghás, agus ról méadaitheach na
   ngás in-athnuaite agus ísealcharbóin á gcur san áireamh, mar aon le cearta breise le haghaidh tomhaltóirí.
   - A áirithiú go bhfuil eintitis uile-Eorpacha oibreoirí gréasáin i gcomhréir le reachtaíocht an Aontais
   Is ón nóta Ares(2020)7207955 a thagann na meánchostais.
    Foireann sheachtrach
   Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7 den chreat airgeadais ilbhliantúil
    Na poist a fhaigheann maoiniú ón mbuiséad taighde agus na poist sin amháin
    Foireann sheachtrach
   4.2         Caiteachas riaracháin eile
                          Tabhair sonraí maidir leis an modh ríofa a úsáidtear le haghaidh gach líne bhuiséid
            agus go háirithe an toimhde bhunúsach (e.g. líon na gcruinnithe in aghaidh na bliana, meánchostais, etc.)
   CEANNTEIDEAL 7 den chreat airgeadais ilbhliantúil
GA                                                                    12                                                      GA
 ---pagebreak---    Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7 den chreat airgeadais ilbhliantúil
GA                                               13               GA
 ---documentbreak---                            AN COIMISIÚN
                           EORPACH
                                                   An Bhruiséil, 15.12.2021
                                                   COM(2021) 803 final
                                                   ANNEXES 1 to 4
                                    IARSCRÍBHINNÍ
                                      a ghabhann le
          Togra le haghaidh Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
   maidir le comhrialacha do na margaí inmheánacha sa ghás in-athnuaite agus nádúrtha
                                     agus sa hidrigin
          {SEC(2021) 431 final} - {SWD(2021) 455 final} - {SWD(2021) 456 final} -
                      {SWD(2021) 457 final} - {SWD(2021) 458 final}
GA                                                                                GA
 ---pagebreak---                                                                   2009/73
                                           IARSCRÍBHINN I
                         BEARTA MAIDIR LE COSAINT TOMHALTÓIRÍ
   1.      Gan dochar do rialacha an Chomhphobail maidir le cosaint tomhaltóirí, go háirithe
   Treoir 97/7/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 1997 maidir le
   tomhaltóirí a chosaint i dtaca le cianchonarthaí1 agus Treoir 93/13/CEE ón gComhairle an 5
   Aibreán 1993 maidir le téarmaí éagóracha i gconarthaí tomhaltóra2, táthar lena áirithiú leis na
   bearta dá dtagraítear in Airteagal 3, maidir le custaiméirí:
            (a) go bhfuil sé de cheart acu conradh a bheith acu lena soláthraí seirbhíse gáis ina
            sonraítear:
            –      céannacht agus seoladh an tsoláthróra,
            –      na seirbhísí a sholáthrófar, na leibhéil cáilíochta seirbhíse a bheidh á gcur ar
                   fáil, chomh maith leis an achar ama a thógfaidh sé an nascadh tosaigh a
                   dhéanamh,
            –      na cineálacha seirbhíse cothabhála a bheidh á gcur ar fáil,
            –      na bealaí ar féidir faisnéis chothrom le dáta a fháil maidir leis na taraifí agus na
                   muirir chothabhála go léir is infheidhme,
            –      fad an chonartha, na coinníollacha maidir le hathnuachan agus foirceannadh
                   seirbhísí agus an chonartha agus an gceadaítear tarraingt siar ón gconradh gan
                   mhuirear,
            –      aon chúiteamh agus aon socrú aisíocaíochta a mbeidh feidhm acu mura
                   gcomhlíonfar na leibhéil cáilíochta seirbhíse a shonraítear sa chonradh, lena n-
                   áirítear billeáil mhíchruinn agus moill ar bhilleáil,
            –      an modh chun nósanna imeachta a thionscnamh maidir le díospóidí a réiteach i
                   gcomhréir le pointe (f); agus,
            –      faisnéis a bhaineann le cearta tomhaltóirí, lena n-áirítear maidir leis an
                   láimhseáil a dhéantar ar ghearáin agus an fhaisnéis uile dá dtagraítear sa
                   phointe seo, arna cur in iúl go soiléir trí bhilleáil nó ar shuíomh gréasáin an
                   ghnóthais gáis nádúrtha,
            Beidh na coinníollacha cóir agus beidh eolas maith orthu roimh ré. In aon chás, ba
            cheart an fhaisnéis sin a sholáthar sula gcuirfear an conradh i gcrích nó sula ndéanfar
            é a dhaingniú. I gcás ina ndéanfar conarthaí a thabhairt i gcrích trí idirghabhálaithe,
            cuirfear an fhaisnéis a bhaineann leis na nithe a leagtar amach sa phointe seo ar fáil
            freisin sula gcuirfear an conradh i gcrích;
            (b) go dtabharfar fógra leordhóthanach dóibh faoi aon rún atá ann coinníollacha
            conarthacha a mhodhnú agus go gcuirfear ar an eolas iad maidir leis an gceart atá acu
            tarraingt siar nuair a thabharfar an fógra. Tabharfaidh soláthraithe seirbhíse fógra dá
            gcuid rannpháirtithe ar bhonn díreach maidir le haon mhéadú ar mhuirir, tráth
            iomchuí nach déanaí ná gnáth-thréimhse bhilleála amháin tar éis don mhéadú teacht i
            bhfeidhm, ar bhealach trédhearcach sothuigthe. Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh
   1
           IO L 144, 4.6.1997, lch. 19.
   2
           IO L 95, 21.4.1993, lch. 29.
GA                                                   1                                                  GA
 ---pagebreak---       saoirse ag custaiméirí chun tarraingt siar as conarthaí mura nglacann siad leis na
      coinníollacha nua a dtabharfaidh a soláthraí seirbhíse gáis fógra dóibh ina leith;
      (c) go bhfaighidh siad faisnéis thrédhearcach maidir le praghsanna agus taraifí is
      infheidhme agus téarmaí agus coinníollacha caighdeánacha, i ndáil le rochtain ar
      sheirbhísí gáis agus úsáid a bhaint astu;
      (d) go gcuirfear rogha leathan modhanna íocaíochta ar fáil dóibh, agus nach
      ndéanfar idirdhealú míchuí idir custaiméirí leis na modhanna sin. Beidh na córais
      réamhíocaíochta cóir agus is léiriú leordhóthanach a bheidh iontu ar an tomhaltas
      dóchúil. Aon difríocht i dtéarmaí agus coinníollacha, is léiriú a bheidh inti ar na
      costais don soláthróir a bhaineann leis na córais íocaíochta éagsúla. Beidh na téarmaí
      agus coinníollacha ginearálta cóir agus trédhearcach. Cuirfear ar fáil iad i bhfriotal
      atá soiléir intuigthe agus ní bheidh aon bhacainn neamhchonarthacha iontu ar
      fheidhmiú na gceart atá ag custaiméirí, an iomarca doiciméid chonarthacha mar
      shampla. Déanfar custaiméirí a chosaint i gcoinne modhanna díola atá éagórach nó
      míthreorach;
      (e)    nach ngearrfar muirear orthu as athrú go soláthróir eile;
      (f) go dtairbheoidh siad de nósanna imeachta trédhearcacha simplí saora chun
      déileáil le gearáin uathu. Go háirithe, beidh sé de cheart ag gach tomhaltóir
      caighdeán maith seirbhíse agus láimhseála gearán a fháil óna sholáthraí seirbhíse
      gáis. Le nósanna imeachta lasmuigh den chúirt den sórt sin i dtaobh díospóidí a
      réiteach, beifear in ann díospóidí a réiteach go cóir agus go pras, laistigh de 3 mhí
      más féidir, agus déanfar foráil, i gcás inar gá sin, maidir le córas aisíocaíochta
      agus/nó cúitimh. Ba cheart dóibh, nuair is féidir, a bheith ag teacht leis na prionsabail
      a leagtar amach i Moladh 98/257/CE ón gCoimisiún an 30 Márta 1998 i ndáil leis na
      prionsabail is infheidhme maidir leis na comhlachtaí atá freagrach as díospóidí
      tomhaltóirí a réiteach lasmuigh den chúirt3;
      (g) go gcuirfear ar an eolas custaiméirí atá nasctha leis an gcóras gáis maidir leis
      na cearta atá acu go soláthrófar dóibh, faoin reachtaíocht náisiúnta is infheidhme, gás
      nádúrtha de cháilíocht shonraithe ar phraghsanna réasúnta;
      (h) go mbeidh a gcuid sonraí tomhaltais ar fáil dóibh, agus go bhféadfaidh siad, trí
      chomhaontú sainráite agus ar bhonn saor in aisce, rochtain a thabhairt d’aon
      ghnóthas soláthair cláraithe ar a shonraí méadraithe. Beidh sé de dhualgas ar an
      bpáirtí atá freagrach as bainistiú sonraí na sonraí sin a thabhairt don ghnóthas sin.
      Saineoidh na Ballstáit formáid i leith na sonraí agus nós imeachta do sholáthróirí
      agus tomhaltóirí chun rochtain a bheith acu ar na sonraí. Ní dhéanfar aon chostas
      breise a mhuirearú ar an tomhaltóir i leith na seirbhíse sin;
      (i)    go gcuirfear ar an eolas go cuí iad faoin tomhaltas gáis iarbhír agus faoi na
      costais iarbhír, minic go leor chun gur féidir leo a dtomhaltas gáis féin a rialáil.
      Tabharfar an fhaisnéis sin trí leas a bhaint as fráma ama leordhóthanach, ina
      gcuirfear san áireamh an acmhainneacht atá ag trealamh méadraithe an chustaiméara.
      Tabharfar aird chuí ar chostéifeachtúlacht na mbeart sin. Ní dhéanfar aon chostas
      breise a mhuirearú ar an tomhaltóir i leith na seirbhíse sin;
      (j)    go bhfaighidh siad cuntas clabhsúir deiridh tar éis aon athrú chuig soláthróir
      gáis nádúrtha eile tráth nach déanaí ná 6 seachtaine tar éis dóibh athrú chuig an
      soláthróir eile.
   3
     IO L 115, 17.4.1998, lch. 31.
GA                                           2                                                  GA
 ---pagebreak---                                                                  nua
      CEANGLAIS ÍOSTA MAIDIR LE BILLEÁIL AGUS FAISNÉIS BHILLEÁLA LE
                                          hAGHAIDH GÁS
   1.     AN   FHAISNÉIS ÍOSTA ATÁ LE BHEITH AR AN MBILLE AGUS SAN FHAISNÉIS
          BHILLEÁLA LE HAGHAIDH GÁS
   1.1.   Léireofar go feiceálach an phríomhfhaisnéis seo a leanas do na custaiméirí deiridh
          ina mbillí, agus beidh sí scartha amach go soiléir ó chodanna eile den bhille:
          (a)   an praghas atá le híoc agus miondealú ar an bpraghas i gcás inar féidir, in
                éineacht le ráiteas soiléir gur féidir leis na foinsí fuinnimh go léir tairbhiú
                freisin ó dhreasachtaí nár maoiníodh trí na tobhaigh a luaitear sa mhiondealú ar
                an bpraghas agus, i gcás inarb indéanta sin, miondealú ar an bpraghas;
          (b)   an dáta a mbeidh an íocaíocht dlite.
   1.2.   Léireofar go feiceálach an phríomhfhaisnéis seo a leanas do na custaiméirí deiridh
          ina mbillí agus san fhaisnéis bhilleála, agus beidh sí scartha amach go soiléir ó
          chodanna eile den bhille agus den fhaisnéis bhilleála:
          (a)   tomhaltas gás le haghaidh na tréimhse billeála;
          (b)   ainm agus sonraí teagmhála an tsoláthróra, lena n-áirítear beolíne tacaíochta
                tomhaltóirí agus seoladh ríomhphoist;
          (c)   ainm na taraife;
          (d)   críochdháta an chonartha, más infheidhme;
          (e)   an fhaisnéis faoi fháil a bheith ar dheis athrú ó sholáthróir amháin go ceann eile
                agus na tairbhí a ghabhann leis sin;
          (f)   cód pointe seachadta an chustaiméara deiridh nó an cód uathúil aitheantais le
                haghaidh phointe soláthair an chustaiméara deiridh;
          (g)   faisnéis faoi chearta na gcustaiméirí deiridh a mhéid a bhaineann le réiteach
                díospóidí lasmuigh den chúirt, lena n-áirítear sonraí teagmhála an eintitis atá
                freagrach de bhun Airteagal 26;
          (h)   an pointe teagmhála aonair dá dtagraítear in Airteagal 25;
          (i)   le haghaidh gás nádúrtha amháin, nasc chuig uirlisí comparáide, nó tagairt don
                áit a bhfuil fáil orthu, dá dtagraítear in Airteagal 14.
   1.3.   I gcás ina bhfuil billí bunaithe ar thomhaltas iarbhír nó ar chianléamh ag an oibreoir,
          déanfar an fhaisnéis seo a leanas a chur ar fáil do na custaiméirí deiridh ina mbillí
          agus ina mbillí réitithe tréimhsiúla, nó déanfar an fhaisnéis sin a chur leo nó
          comhartha ina leith sin a chur iontu:
          (a)   comparáidí idir tomhaltas reatha gás an chustaiméara deiridh agus tomhaltas an
                chustaiméara deiridh le haghaidh na tréimhse céanna den bhliain roimhe sin i
                bhfoirm léaráide;
          (b)   faisnéis theagmhála na n-eagraíochtaí tomhaltóirí, na ngníomhaireachtaí
                fuinnimh nó a macasamhail de chomhlachtaí, lena n-áirítear seoltaí
                suíomhanna gréasáin, ar féidir faisnéis a fháil uathu faoi na bearta feabhsaithe
GA                                                 3                                               GA
 ---pagebreak---                      éifeachtúlachta fuinnimh atá ar fáil le haghaidh trealamh a úsáideann
                     fuinneamh;
              (c)    comparáidí le meánchustaiméir deiridh normalaithe nó tagarmharcáilte sa
                     chatagóir úsáideora chéanna.
   2.         MINICÍOCHT NA BILLEÁLA AGUS SOLÁTHAR NA FAISNÉISE BILLEÁLA:
   (a)        déanfar an bhilleáil uair sa bhliain ar a laghad ar bhonn an tomhaltais iarbhír;
   (b)        i gcás nach bhfuil méadar ag custaiméir deiridh a ligeann don oibreoir cianléamh a
              dhéanamh, nó i gcás inar roghnaigh an custaiméir deiridh go gníomhach cianléamh a
              dhíchumasú i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, déanfar faisnéis bhilleála bheacht
              bunaithe ar an tomhaltas iarbhír a chur ar fáil don chustaiméir deiridh gach 6 mhí, ar
              a laghad, nó uair amháin gach 3 mhí, arna iarraidh sin nó i gcás ina bhfuil sé
              roghnaithe ag an gcustaiméir deiridh billeáil leictreonach a fháil;
   (c)        i gcás nach bhfuil méadar ag custaiméir deiridh a ligeann don oibreoir cianléamh a
              dhéanamh, nó i gcás inar roghnaigh an custaiméir deiridh go gníomhach cianléamh a
              dhíchumasú i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, féadfar na hoibleagáidí i bpointí (a)
              agus (b) a chomhlíonadh trí bhíthin córas féinléitheoireachta rialta ag an gcustaiméir
              deiridh, trína ndéanann an custaiméir deiridh na léamha ón méadar a chur in iúl don
              oibreoir; ní fhéadfar an bhilleáil nó an fhaisnéis bhilleála a bheith bunaithe ar an
              tomhaltas measta nó ar ráta comhréidh ach amháin sa chás nár chuir an custaiméir
              deiridh léamh méadair ar fáil maidir le tréimhse billeála ar leith;
   (d)        i gcás ina bhfuil méadar ag an gcustaiméir deiridh a ligeann don oibreoir cianléamh a
              dhéanamh, déanfar faisnéis bhilleála bheacht bunaithe ar an tomhaltas iarbhír a
              sholáthar uair sa mhí ar a laghad; féadfar faisnéis den sórt a chur ar fáil tríd an
              idirlíon freisin, agus déanfar í a thabhairt cothrom le dáta a mhinice is incheadaithe
              leis na feistí tomhais agus na córais tomhais a úsáidtear.
   3.         MIONDEALÚ AR PHRAGHAS AN CHUSTAIMÉARA DEIRIDH
   Suim na dtrí chomhpháirt a leanas a bheidh i bpraghas an chustaiméara deiridh: comhpháirt
   an fhuinnimh agus an tsoláthair, comhpháirt an ghréasáin (tarchur, dáileadh, iompar) agus
   comhpháirt na gcánacha, na dtobhach, na dtáillí agus na muirear.
   I gcás ina mbeidh miondealú ar phraghas an chustaiméara deiridh curtha i láthair i mbillí,
   úsáidfear ar fud an Aontais na sainmhínithe coiteanna ar na trí chomhpháirt sa mhiondealú sin
   a bhunaítear faoi Rialachán (AE) 2016/1952 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle.
   4.         ROCHTAIN AR FHAISNÉIS CHOMHLÁNTACH FAOIN TOMHALTAS STAIRIÚIL
   Ceanglóidh na Ballstáit, sa mhéid go bhfuil fáil ar fhaisnéis chomhlántach faoin tomhaltas
   stairiúil, go gcuirfear an fhaisnéis sin ar fáil don soláthróir nó don soláthraí seirbhíse arna
   ainmniú ag an tomhaltóir, arna iarraidh sin don chustaiméir deiridh.
   I gcás ina mbeidh suiteáilte ag an gcustaiméir deiridh méadar a ligeann don oibreoir
   cianléamh a dhéanamh, beidh an custaiméir deiridh in ann rochtain a fháil go héasca ar
   fhaisnéis chomhlántach faoin tomhaltas stairiúil a chuirfidh ar a gcumas féinseiceálacha
   mionsonraithe a dhéanamh.
   Cuimseofar an méid seo a leanas leis an bhfaisnéis chomhlántach faoin tomhaltas stairiúil:
GA                                                    4                                              GA
 ---pagebreak---    (a)       sonraí carnacha do na 3 bliana roimhe sin ar a laghad nó don tréimhse ó thús an
             chonartha soláthair leictreachais, más giorra an tréimhse sin. Comhfhreagróidh na
             sonraí do na tréimhsí dar táirgeadh faisnéis rialta billeála; agus
   (b)       sonraí mionsonraithe de réir am na húsáide do gach lá, seachtain, mí agus bliain a
             chuirfear ar fáil don chustaiméir deiridh gan mhoill tríd an idirlíon nó trí chomhéadan
             an mhéadair, lena gcumhdaítear an tréimhse de na 24 mhí roimhe sin ar a laghad nó
             an tréimhse ó thús an chonartha soláthair leictreachais, más giorra an tréimhse sin.
   5.        FOINSÍ FUINNIMH A NOCHTADH
   Sonróidh soláthróirí i mbillí an sciar den ghás in-athnuaite agus ísealcharbóin ar leithligh a
   cheannaigh an custaiméir deiridh i gcomhréir leis an gconradh soláthair le haghaidh gás
   (nochtadh ar leibhéal an táirge). I gcás meascáin, soláthróidh an soláthraí an fhaisnéis chéanna
   ar leithligh do chatagóirí éagsúla gás, lena n-áirítear gás in-athnuaite nó gás ísealcharbóin.
   Déanfar an fhaisnéis seo a leanas a chur ar fáil do na custaiméirí deiridh ina mbillí agus ina
   bhfaisnéis bhilleála, nó déanfar í a chur leo nó comhartha ina leith a chur iontu:
   (a)       an sciar de gháis in-athnuaite agus de gháis ísealcharbóin atá i meascán an tsoláthróra
             (ar an leibhéal náisiúnta, eadhon sa Bhallstát inar tugadh an conradh soláthair le
             haghaidh gás i gcrích, agus ar leibhéal an tsoláthróra má tá an soláthróir gníomhach i
             roinnt Ballstát) le linn na bliana roimhe sin ar bhealach soiléir so-chomparáide;
   (b)       faisnéis maidir leis an tionchar ar an gcomhshaol, ar a laghad i dtéarmaí astaíochtaí
             CO2 a eascraíonn as na gáis arna soláthar ag an soláthróir le linn na bliana roimhe
             sin.
   A mhéid a bhaineann le pointe (a) den dara fomhír, i ndáil le gáis arna bhfáil trí mhalartán
   gáis nó arna n-allmhairiú ó ghnóthas atá lonnaithe lasmuigh den Aontas, féadfar na figiúirí
   comhiomlána arna soláthar ag an malartán nó ag an ngnóthas atá i gceist le bliain roimhe sin a
   úsáid.
   Déanfar an sciar den ghás in-athnuaite a cheannaigh na custaiméirí deiridh a nochtadh trí
   ráthaíochtaí tionscnaimh a úsáid.
   Déanfaidh an t-údarás rialála nó údarás inniúil náisiúnta eile na bearta is gá lena áirithiú go
   mbíonn an fhaisnéis a thugann na soláthróirí do na custaiméirí deiridh de bhun an phointe seo
   iontaofa agus go soláthraítear, ar an leibhéal náisiúnta, ar bhealach soiléir so-chomparáide í.
GA                                                   5                                               GA
 ---pagebreak---                                                                       2009/73 (oiriúnaithe)
                                                                      nua
                                              IARSCRÍBHINN II
                CÓRAIS MÉADRÚCHÁIN CHLISTE I nGÁS NÁDÚRTHA
   2.1. Áiritheoidh na Ballstáit go gcuirfear chun feidhme  i bhfeidhm córais méadrúcháin
   éirimiúla chliste   ina gcríocha  a chabhróidh le rannpháirtíocht ghníomhach na
   dtomhaltóirí sa mhargadh soláthair gáis. D’fhéadfadh cur chun feidhme na gcóras méadraithe
   sin a bheith faoi réir measúnú eacnamaíoch ar na costais agus na tairbhí don mhargadh agus
   don tomhaltóir aonair san fhadtréimhse nó ar cén cineál méadraithe éirimiúla  chliste  is
   réasúnta ó thaobh na gné eacnamaíche de agus is costéifeachtaí agus cén creat ama is indéanta
   i leith a ndáilte.
   Déanfar an measúnú sin faoin 3 Meán Fómhair 2012.
                                                                      nua
   2. Sa mheasúnú sin, cuirfear san áireamh an mhodheolaíocht don anailís costais is tairbhe
   agus na feidhmiúlachtaí íosta do chórais méadrúcháin chliste dá bhforáiltear i Moladh
   2012/148/AE ón gCoimisiún1 sa mhéid go mbeidh siad infheidhme maidir le gás nádúrtha,
   chomh maith leis na teicnící is fearr atá ar fáil chun an leibhéal is airde cibearshlándála agus
   cosanta sonraí a áirithiú.
   Le measúnú den sórt sin, déanfar machnamh cuí freisin ar shineirgí a d’fhéadfadh a bheith
   ann le bonneagar méadrúcháin chliste leictreachais a rolladh amach cheana féin, nó roghanna
   le haghaidh rolladh amach roghnaitheach maidir le cásanna inar féidir glansochair a thabhairt
   ar ais go tapa chun bang a choinneáil ar chostais.
                                                                      2009/73 (oiriúnaithe)
                                                                      nua
   3. Faoi réir an mheasúnaithe sin, ullmhóidh na Ballstáit nó aon údarás inniúil a ainmneoidh
   siad, tráthchlár  le sprioc de suas le 10 mbliana  le haghaidh cur chun feidhme  cur i
   bhfeidhm  córas méadrúcháin éirimiúla  chliste  .  I gcás ina mbeidh toradh
   dearfach ar an measúnú ar chur i bhfeidhm na gcóras méadrúcháin chliste, beidh córais
   méadraithe chliste ag 80 % de na custaiméirí deiridh laistigh de 7 mbliana ó dháta an
   mheasúnaithe dhearfaigh orthu. 
   Áiritheoidh na Ballstáit, nó aon údarás inniúil a ainmneoidh siad, idir-inoibritheacht na gcóras
   méadraithe sin a chuirfear chun feidhme laistigh dá gcríocha agus tabharfaidh siad aird chuí ar
   1
            Moladh 2012/148/AE ón Coimisiún an 9 Márta 2012 maidir le hullmhúcháin do leathadh amach na
            gcóras méadrúcháin chliste (IO L 73, 13.3.2012, lch. 9).
GA                                                       6                                              GA
 ---pagebreak---    úsáid caighdeán iomchuí agus an dea-chleachtais agus ar an tábhacht a bhaineann le forbairt
   an mhargaidh inmheánaigh sa ghás nádúrtha.
                                                               
                                        IARSCRÍBHINN III
                                                Cuid A
                                        An Treoir Aisghairthe
                     agus liosta de na leasuithe comhleanúnacha a rinneadh air
                                   (dá dtagraítear in Airteagal 90)
      Treoir 2009/73/CE ó Pharlaimint na
      hEorpa      agus       ón       gComhairle
      (IO L 211, 14.8.2009, lch. 94)
          Rialachán     (AE)      2018/1999      ó    Airteagal 51 amháin
          Pharlaimint na hEorpa agus            ón
          gComhairle
          (IO L 328, 21.12.2018, lch. 1)
          Treoir (AE) 2019/692 ó Pharlaimint
          na hEorpa agus ón gComhairle
          (IO L 117, 3.5.2019, lch. 1)
                                                Cuid B
              Teorainneacha ama don trasuí sa dlí náisiúnta agus dáta cur i bhfeidhm
                                   (dá dtagraítear in Airteagal 90)
              Treoir                   Teorainn ama don trasuí          Dáta cur i bhfeidhm
        Treoir 2009/73/CE                  an 3 Márta 2011           an 3 Márta 2011, seachas a
                                                                        mhéid a bhaineann le
                                                                           hAirteagal 11
                                                                     an 3 Márta 2013 a mhéid a
                                                                     bhaineann le hAirteagal 11
GA                                                 7                                            GA
 ---pagebreak---    Treoir (AE) 2019/692           an 24 Feabhra 2020
                                                        2009/73     Iarscríbhinn II
                                                       (oiriúnaithe)
                                IARSCRÍBHINN IVII
                               TÁBLA COMHGHAOIL
                        Treoir 2003/55/CE       An Treoir seo
                        Airteagal 1             Airteagal 1
                        Airteagal 2             Airteagal 2
                        Airteagal 3             Airteagal 3
                        Airteagal 4             Airteagal 4
                        Airteagal 5             Airteagal 5
                        —                       Airteagal 6
                        —                       Airteagal 7
                        Airteagal 6             Airteagal 8
                        Airteagal 9             Airteagal 9
                        Airteagal 7             Airteagal 10
                        —                       Airteagal 11
                        Airteagal 7             Airteagal 12
                        Airteagal 8             Airteagal 13
                        —                       Airteagal 14
                        —                       Airteagal 15
                        Airteagal 10            Airteagal 16
                        —                       Airteagal 17
                        —                       Airteagal 18
                        —                       Airteagal 19
                        —                       Airteagal 20
GA                                         8                                         GA
 ---pagebreak---    —                      Airteagal 21
   —                      Airteagal 22
   —                      Airteagal 23
   Airteagal 11           Airteagal 24
   Airteagal 12           Airteagal 25
   Airteagal 13           Airteagal 26
   Airteagal 14           Airteagal 27
   Airteagal 15           Airteagal 29
   Airteagal 16           Airteagal 30
   Airteagal 17           Airteagal 31
   Airteagal 18           Airteagal 32
   Airteagal 19           Airteagal 33
   Airteagal 20           Airteagal 34
   Airteagal 21           Airteagal 35
   Airteagal 22           Airteagal 36
   Airteagal 23           Airteagal 37
   Airteagal 24           Airteagal 38
   Airteagal 25(1) (an Airteagal 39
   chéad abairt agus an
   dara habairt)
   —                      Airteagal 40
   Airteagal 25 (an chuid Airteagal 41
   eile)
   —                      Airteagal 42
   —                      Airteagal 43
   —                      Airteagal 44
   —                      Airteagal 45
   Airteagal 26           Airteagal 46
GA                    9                GA
 ---pagebreak---                            —                      Airteagal 47
                           Airteagal 27           Airteagal 48
                           Airteagal 28           Airteagal 49
                           Airteagal 29           Airteagal 50
                           Airteagal 30           Airteagal 51
                           Airteagal 31           Airteagal 52
                           Airteagal 32           Airteagal 53
                           Airteagal 33           Airteagal 54
                           Airteagal 34           Airteagal 55
                           Airteagal 35           Airteagal 56
                           Iarscríbhinn A         Iarscríbhinn I
   Treoir 2009/73/CE     An Treoir seo
   Airteagal 1(1)        Airteagal 1(1)
   Airteagal 1(2):       -
                         Airteagal 1(2), (3) agus
   -
                         (4)
   Airteagal 2, an       Airteagal 2, an
   fhoclaíocht tosaigh   fhoclaíocht tosaigh
                         Airteagal 2, pointí 1 go
   -
                         13
   Airteagal 2, pointe 1 Airteagal 2, pointe 14
   Airteagal 2, pointe 2 Airteagal 2, pointe 15
   Airteagal 2, pointe 3 Airteagal 2, pointe 16
   Airteagal 2, pointe 4 Airteagal 2, pointe 17
   Airteagal 2, pointe 5 Airteagal 2, pointe 18
   Airteagal 2, pointe 6 Airteagal 2, pointe 19
GA                                            10                 GA
 ---pagebreak---                           Airteagal 2, pointí 20
   -
                          go 22
   Airteagal 2, pointe 7  Airteagal 2, pointe 23
   Airteagal 2, pointe 8  Airteagal 2, pointe 24
   Airteagal 2, pointe 9  Airteagal 2, pointe 252
   Airteagal 2, pointe 10 Airteagal 2, pointe 26
   Airteagal 2, pointe 11 Airteagal 2, pointe 27
   Airteagal 2, pointe 12 Airteagal 2, pointe 28
   Airteagal 2, pointe 13 Airteagal 2, pointe 29
   Airteagal 2, pointe 14 Airteagal 2, pointe 30
   Airteagal 2, pointe 15 Airteagal 2, pointe 31
   Airteagal 2, pointe 16 Airteagal 2, pointe 32
   Airteagal 2, pointe 17 Airteagal 2, pointe 33
   -                      Airteagal 2, pointe 34
   Airteagal 2, pointe 18 Airteagal 2, pointe 35
   Airteagal 2, pointe 19 Airteagal 2, pointe 36
   Airteagal 2, pointe 20 Airteagal 2, pointe 37
   Airteagal 2, pointe 21 Airteagal 2, pointe 38
   Airteagal 2, pointe 22 Airteagal 2, pointe 39
   Airteagal 2, pointe 23 Airteagal 2, pointe 40
   Airteagal 2, pointe 24 Airteagal 2, pointe 41
   Airteagal 2, pointe 25 Airteagal 2, pointe 42
   Airteagal 2, pointe 26 Airteagal 2, pointe 43
   Airteagal 2, pointe 27 Airteagal 2, pointe 44
   Airteagal 2, pointe 28 Airteagal 2, pointe 45
GA                                             11 GA
 ---pagebreak---                           Airteagal 2, pointí 46
   -
                          go 47
   Airteagal 2, pointe 32 Airteagal 2, pointe 48
   Airteagal 2, pointe 34 Airteagal 2, pointe 49
   Airteagal 2, pointe 35 Airteagal 2, pointe 50
   Airteagal 2, pointe 36 Airteagal 2, pointe 51
                          Airteagal 2, pointí 52
   -
                          go 71
   Airteagal 37           Airteagal 3
   -                      Airteagal 4
   Airteagal 3            Airteagal 5(1) agus (2)
   -                      Airteagal 5(3) agus (4)
   Airteagal 5(11)        Airteagal 5(5)
   Airteagal 7            Airteagal 6
   Airteagal 4(1)         Airteagal 7(1)
   -                      Airteagal 7(2)
   Airteagal 4(2)         Airteagal 7(3)
   -                      Airteagal 7(4)
   -                      Airteagal 7(5) go (9)
   Airteagal 4(3)         Airteagal 7(10)
   Airteagal 4(4)         Airteagal 7(11)
   -                      Airteagal 8
   Airteagal 8            Airteagal 9
   -                      Airteagal 10
   -                      Airteagal 11
GA                                             12 GA
 ---pagebreak---    -            Airteagal 12
   -            Airteagal 13
   -            Airteagal 14
   -            Airteagal 15
   -            Airteagal 16
   -            Airteagal 17
   -            Airteagal 18
   -            Airteagal 19
   -            Airteagal 20
   -            Airteagal 21
   -            Airteagal 22
   -            Airteagal 23
   -            Airteagal 24
   -            Airteagal 25
   -            Airteagal 26
   Airteagal 32 Airteagal 27
   -            Airteagal 27(3)
   Airteagal 34 Airteagal 28
   Airteagal 33 Airteagal 29
   Airteagal 38 Airteagal 30
   -            Airteagal 31
   -            Airteagal 32
   -            Airteagal 33
   Airteagal 35 Airteagal 34
GA                              13 GA
 ---pagebreak---    -                      Airteagal 34(3)
   Airteagal 13(1) go (2) Airteagal 35(1) go (2)
   -                      Airteagal 35(3) go (4)
   Airteagal 13(3)        Airteagal 35(5)
   -                      Airteagal 35(7) go (9)
   Airteagal 13(5)        Airteagal 35(10)
   Airteagal 16           Airteagal 36
   -                      Airteagal 37
   Airteagal 23           Airteagal 38
   Airteagal 24           Airteagal 39
   Airteagal 25(1):       Airteagal 40(1)
   -                      Airteagal 40(2)
   Airteagal 25(2):       Airteagal 40(3)
   Airteagal 25(3):       Airteagal 40(4)
   Airteagal 25(4):       Airteagal 40(5)
   Airteagal 25(5):       Airteagal 40(6)
   -                      Airteagal 40(7) go (9)
   -                      Airteagal 41
   Airteagal 26           Airteagal 42
   Airteagal 27           Airteagal 43
   Airteagal 28(1) go (4) Airteagal 44(1) go (4)
   -                      Airteagal 44(5)
   Airteagal 29           Airteagal 45
   -                      Airteagal 46
GA                                            14 GA
 ---pagebreak---    -                       Airteagal 47
   -                       Airteagal 48
   -                       Airteagal 49
   -                       Airteagal 50
   Airteagal 22            Airteagal 51
   -                       Airteagal 52
   -                       Airteagal 53
   Airteagal 9             Airteagal 54
   Airteagal 14            Airteagal 55
   Airteagal 15            Airteagal 56
   Airteagal 17            Airteagal 57
   Airteagal 18(1) go (10) Airteagal 58(1) go (10)
   -                       Airteagal 58(11)
   Airteagal 19            Airteagal 59
   Airteagal 20            Airteagal 60
   Airteagal 21            Airteagal 61
   -                       Airteagal 62
   -                       Airteagal 63
   -                       Airteagal 64
   Airteagal 10            Airteagal 65
   Airteagal 11            Airteagal 66
   Airteagal 12            Airteagal 67
   Airteagal 30            Airteagal 68
   Airteagal 31            Airteagal 69
GA                                             15  GA
 ---pagebreak---    Airteagal 39           Airteagal 70(1) go (5)
   -                      Airteagal 70(6)
   Airteagal 40           Airteagal 71
   Airteagal 41           Airteagal 72
   -                      Airteagal 72(5):
   Airteagal 41(5) go (9) Airteagal 72(6) go (10)
   Airteagal 41(10) go
                          Airteagal 73(1) go (8)
   (17)
   Airteagal 42(1) go (4) Airteagal 74(1) go (4)
   -                      Airteagal 74(5)
   Airteagal 42(6)        Airteagal 74(6)
   Airteagal 43           Airteagal 75
   Airteagal 44           Airteagal 76
   Airteagal 46           Airteagal 77
   Airteagal 47           Airteagal 78
   Airteagal 48a          Airteagal 79
   -                      Airteagal 80
   Airteagal 49a          Airteagal 81
   Airteagal 49b          Airteagal 82
   -                      Airteagal 83
   -                      Airteagal 84
   -                      Airteagal 85
   -                      Airteagal 86
   Airteagal 54           Airteagal 87
   Airteagal 53           Airteagal 88
GA                                            16  GA
 ---pagebreak---    Airteagal 55    Airteagal 89
   Airteagal 56    Airteagal 90
   Iarscríbhinn I  Iarscríbhinn I
   -               Iarscríbhinn II
   -               Iarscríbhinn III
   Iarscríbhinn II Iarscríbhinn IV
GA                                  17 GA
 ---pagebreak---    IARSCRÍBHINN […]
GA        18        GA
 ---pagebreak---    IARSCRÍBHINN […]
GA        19        GA